Soạn văn 7: Ôn tập (trang 75)
Câu 1. Trình bày đặc điểm của văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn
học.
Thể hiện rõ ý kiến của người viết về tác phẩm cần bàn luận, có thể là
nhân vật, chi tiết, ngôn ngữ, đề tài…
Trình bày lí lẽ, bằng chứng thuyết phục cho người đọc, người nghe. Các
lí lẽ, bằng chứng cần căn cứ vào tác phẩm cần bàn luận.
Các lí lẽ, bằng chứng cần được sắp xếp theo trình tự hợp lí.
Câu 2. Tóm tắt ý kiến, lí lẽ, bằng chứng, mục đích và nội dung chính của các
văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học đã học trong bài dựa vào
bảng sau (làm vào vở):
Em bé thông minh -
nhân vật kết tinh trí
tuệ dân gian
Hình ảnh hoa sen
trong bài ca dao
“Trong đầm gì đẹp
bằng sen”
Sức hấp dẫn của
truyện ngắn
“Chiếc lá cuối
cùng”
Ý kiến
Trí tuệ của em bé
thông minh qua ba thử
thách: kiến nhỏ 1: Thử
thách tư duy và sử
dụng từ ngữ; Sự mẫn
tiệp của trí tuệ dân
gian; Vị thế của trí tuệ
dân gian.
Vẻ đẹp hoa sen được
miêu tả một cách
khéo léo, tài tình:
Khẳng định vẻ đẹp
của hoa sen; Miêu tả
vẻ đẹp cụ thể từng bộ
phận; Nhấn mạnh lại
vẻ đẹp của từng bộ
phận, chuyển ý.
Sức hấp dẫn của
truyện ngắn “Chiếc
lá cuối cùng”: Chi
tiết chiếc lá cuối
cùng; Kết thúc bất
ngờ của truyện.
Lí lẽ
và
bằng
chứng
- Lí lẽ 1: Tình huống
thử thách tư duy và
việc sử dụng ngôn
ngữ; Bằng chứng 1:
- Lí lẽ 1: “Trong đầm
gì đẹp bằng sen”;
Bằng chứng: “Vì tác
giả bài ca dao đã
Lí lẽ: Mang những
thông điệp sâu sắc;
Bằng chứng: Tâm
trạng nhân vật bất
“Trước câu hỏi khó...
có câu trả lời”.
- Lí lẽ 2: “Hai câu hỏi
thử thách… giải pháp
hợp lí”; Bằng chứng 2:
“Nhờ nhanh trí...khiến
vua bái phục.”
- Lí lẽ 3: “Người kể
chuyện đã nâng nhân
vật… truyện dân
gian”; Bằng chứng 3:
“Để tôn vinh trí tuệ…
thời gian suy nghĩ”.
khéo léo trình bày sự
khẳng định… trở
thành tương đối và có
tính thuyết phục”
- Lí lẽ 2: “Lá xanh,
bông trắng lại chen
nhị vàng”; Bằng
chứng: “Từ “lá
xanh”… bông hoa
sen mới nở”.
- Lí lẽ 3: “Nhị vàng,
bông trắng, lá xanh”;
Bằng chứng: “Bài ca
dao đã có sự chuyển
vần và thay đổi trật
tự… vẫn chảy thông,
chạy mạnh”
- Lí lẽ 4: “Gần bùn
mà chẳng hôi tanh
mùi bùn”; Bằng
chứng: “Và thế là
“sen” hóa thành
người… giữ vững
nhân cách thanh cao,
trong sạch”
hạnh và có phần
đáng trách là Giôn-
xi được hồi sinh.
Lí lẽ: Ý đồ nghệ
thuật của người
sáng tạo; Bằng
chứng: Đến cuối
truyện, Xiu mới kể
cho Giôn-xi nghe
về cái chết của cụ
Bơ-men và kiệt tác
Chiếc lá cuối cùng.
Mục
đích
viết
Đề cao trí tuệ dân
gian.
Vẻ đẹp của hoa sen
trong bài ca dao.
Chứng minh Chiếc
lá cuối cùng là một
truyện ngắn hấp
dẫn.
Nội
dung
chính
Khẳng định truyện Em
bé thông minh đã đề
cao trí tuệ dân gian qua
bốn lần thử thách.
Khẳng định giá trị
của bài ca dao “Trong
đầm…” với ý nghĩa
nhân văn cao đẹp.
Khẳng định giá trị
của truyện ngắn
Chiếc lá cuối cùng.
Câu 3. Khi viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật trong tác phẩm văn học,
em cần lưu ý điều gì?
Giới thiệu nhân vật cần phân tích.
Phân tích về ngoại hình, ngôn ngữ, hành động của nhân vật.
Đưa ra lí lẽ, bằng chứng thuyết phục.
Câu 4. Khi thảo luận nhóm về một vấn đề gây tranh cãi, ta cần tiến hành những
bước nào? Em cần lưu ý điều gì về thái độ, cách thức trình bày ý kiến khi thảo
luận nhóm?
Các bước gồm có: Chuẩn bị; Thảo luận, Thực hành nói.
Thái độ nghiêm túc, cách trình bày khoa học, ngắn gọn.
Câu 5. Liệt kê ít nhất 10 từ có các yếu tố Hán Việt đã được học trong bài và
giải thích ý nghĩa của chúng.
quốc gia: đất nước
nhân loại: con người
phóng đại: làm cho lớn lên
vô lí: không có lí, không hợp lẽ phải
ngoại bang: nước ngoài
họa sĩ: người vẽ tranh
bất hạnh: không may, gặp phải việc không tốt.
nhi đồng: trẻ em
sinh thành: đẻ ra, nuôi lớn
thi sĩ: nhà thơ
Câu 6. Hãy ghi lại ý kiến của bản thân và tìm hiểu những ý kiến khác về một
tác phẩm văn học mà em yêu thích dựa vào sơ đồ sau (làm vào vở).
Từ đó, em hãy trả lời câu hỏi: Việc hiểu những góc nhìn khác về tác phẩm văn
học có ý nghĩa gì với chúng ta?
Gợi ý:
- Tác phẩm văn học: Dế Mèn phiêu lưu kí
Ý kiến của tôi: Dế Mèn là một nhân vật kiêu căng, ngạo mạn.
Ý kiến khác 1: Dế Mèn tốt bụng, hay giúp đỡ mọi người.
Ý kiến khác 2: Ban đầu, Dế Mèn vốn kiêu căng, ngạo mạn. Nhưng sau
bài học đường đời đầu tiên, nhân vật này đã trở nên tốt bụng, hay giúp đỡ
mọi người
- Việc hiểu những góc nhìn khác về tác phẩm văn học sẽ giúp cho người đọc
cảm nhận được văn bản một cách rõ ràng, sâu sắc hơn.

Preview text:


Soạn văn 7: Ôn tập (trang 75)
Câu 1. Trình bày đặc điểm của văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học.
 Thể hiện rõ ý kiến của người viết về tác phẩm cần bàn luận, có thể là
nhân vật, chi tiết, ngôn ngữ, đề tài…
 Trình bày lí lẽ, bằng chứng thuyết phục cho người đọc, người nghe. Các
lí lẽ, bằng chứng cần căn cứ vào tác phẩm cần bàn luận.
 Các lí lẽ, bằng chứng cần được sắp xếp theo trình tự hợp lí.
Câu 2. Tóm tắt ý kiến, lí lẽ, bằng chứng, mục đích và nội dung chính của các
văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học đã học trong bài dựa vào bảng sau (làm vào vở): Hình ảnh hoa sen
Sức hấp dẫn của Em bé thông minh - trong bài ca dao truyện ngắn
nhân vật kết tinh trí
“Trong đầm gì đẹp “Chiếc lá cuối tuệ dân gian bằng sen” cùng”
Ý kiến Trí tuệ của em bé Vẻ đẹp hoa sen được Sức hấp dẫn của
thông minh qua ba thử miêu tả một cách truyện ngắn “Chiếc
thách: kiến nhỏ 1: Thử khéo léo, tài tình: lá cuối cùng”: Chi
thách tư duy và sử Khẳng định vẻ đẹp tiết chiếc lá cuối
dụng từ ngữ; Sự mẫn của hoa sen; Miêu tả cùng; Kết thúc bất
tiệp của trí tuệ dân vẻ đẹp cụ thể từng bộ ngờ của truyện.
gian; Vị thế của trí tuệ phận; Nhấn mạnh lại dân gian. vẻ đẹp của từng bộ phận, chuyển ý. Lí
lẽ - Lí lẽ 1: Tình huống - Lí lẽ 1: “Trong đầm Lí lẽ: Mang những và
thử thách tư duy và gì đẹp bằng sen”; thông điệp sâu sắc; bằng
việc sử dụng ngôn Bằng chứng: “Vì tác Bằng chứng: Tâm chứng
ngữ; Bằng chứng 1: giả bài ca dao đã trạng nhân vật bất
“Trước câu hỏi khó... khéo léo trình bày sự hạnh và có phần có câu trả lời”. khẳng
định… trở đáng trách là Giôn-
- Lí lẽ 2: “Hai câu hỏi thành tương đối và có xi được hồi sinh.
thử thách… giải pháp tính thuyết phục” Lí lẽ: Ý đồ nghệ
hợp lí”; Bằng chứng 2: - Lí lẽ 2: “Lá xanh, thuật của người
“Nhờ nhanh trí...khiến bông trắng lại chen sáng tạo; Bằng vua bái phục.” nhị vàng”; Bằng chứng: Đến cuối
- Lí lẽ 3: “Người kể chứng: “Từ
“lá truyện, Xiu mới kể
chuyện đã nâng nhân xanh”… bông hoa cho Giôn-xi nghe vật… truyện dân sen mới nở”. về cái chết của cụ
gian”; Bằng chứng 3: - Lí lẽ 3: “Nhị vàng, Bơ-men và kiệt tác
“Để tôn vinh trí tuệ… bông trắng, lá xanh”; Chiếc lá cuối cùng. thời gian suy nghĩ”. Bằng chứng: “Bài ca dao đã có sự chuyển vần và thay đổi trật tự… vẫn chảy thông, chạy mạnh” - Lí lẽ 4: “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”; Bằng chứng: “Và thế là “sen” hóa thành người… giữ vững nhân cách thanh cao, trong sạch” Mục
Đề cao trí tuệ dân Vẻ đẹp của hoa sen Chứng minh Chiếc đích gian. trong bài ca dao. lá cuối cùng là một viết truyện ngắn hấp dẫn. Nội
Khẳng định truyện Em Khẳng định giá trị Khẳng định giá trị dung
bé thông minh đã đề của bài ca dao “Trong của truyện ngắn chính
cao trí tuệ dân gian qua đầm…” với ý nghĩa Chiếc lá cuối cùng. bốn lần thử thách. nhân văn cao đẹp.
Câu 3. Khi viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật trong tác phẩm văn học, em cần lưu ý điều gì?
 Giới thiệu nhân vật cần phân tích.
 Phân tích về ngoại hình, ngôn ngữ, hành động của nhân vật.
 Đưa ra lí lẽ, bằng chứng thuyết phục.
Câu 4. Khi thảo luận nhóm về một vấn đề gây tranh cãi, ta cần tiến hành những
bước nào? Em cần lưu ý điều gì về thái độ, cách thức trình bày ý kiến khi thảo luận nhóm?
 Các bước gồm có: Chuẩn bị; Thảo luận, Thực hành nói.
 Thái độ nghiêm túc, cách trình bày khoa học, ngắn gọn.
Câu 5. Liệt kê ít nhất 10 từ có các yếu tố Hán Việt đã được học trong bài và
giải thích ý nghĩa của chúng.
 quốc gia: đất nước
 nhân loại: con người
 phóng đại: làm cho lớn lên
 vô lí: không có lí, không hợp lẽ phải
 ngoại bang: nước ngoài
 họa sĩ: người vẽ tranh
 bất hạnh: không may, gặp phải việc không tốt.  nhi đồng: trẻ em
 sinh thành: đẻ ra, nuôi lớn  thi sĩ: nhà thơ
Câu 6. Hãy ghi lại ý kiến của bản thân và tìm hiểu những ý kiến khác về một
tác phẩm văn học mà em yêu thích dựa vào sơ đồ sau (làm vào vở).
Từ đó, em hãy trả lời câu hỏi: Việc hiểu những góc nhìn khác về tác phẩm văn
học có ý nghĩa gì với chúng ta? Gợi ý:
- Tác phẩm văn học: Dế Mèn phiêu lưu kí
 Ý kiến của tôi: Dế Mèn là một nhân vật kiêu căng, ngạo mạn.
 Ý kiến khác 1: Dế Mèn tốt bụng, hay giúp đỡ mọi người.
 Ý kiến khác 2: Ban đầu, Dế Mèn vốn kiêu căng, ngạo mạn. Nhưng sau
bài học đường đời đầu tiên, nhân vật này đã trở nên tốt bụng, hay giúp đỡ mọi người
- Việc hiểu những góc nhìn khác về tác phẩm văn học sẽ giúp cho người đọc
cảm nhận được văn bản một cách rõ ràng, sâu sắc hơn.