Phân tích nhân vật Liên trong tác phẩm Hai đứa trẻ
Phân tích nhân vật Liên trong tác phẩm Hai đứa trẻ. Tài liệu sưu tầm. Mời các bạn tham khảo
Môn: Văn học 303 tài liệu
Trường: Tài liệu khác 3.8 K tài liệu
Tác giả:
Preview text:
Phân tích nhân vật Liên trong tác phẩm Hai đứa trẻ
Dàn ý phân tích nhân vật Liên I. Mở bài:
Thạch Lam là một trong những nhà văn nổi tiếng của Việt Nam trước cách mạng tháng
Tám với tác phẩm “ Hai đứa trẻ”. Qua việc xây dựng nhân vật Liên, nhà văn đã tái hiện
thành công cuộc sống nghèo khổ, quẩn quanh trong bế tắc cùng vẻ đẹp tâm hồn con
người luôn hướng đến tương lai tốt đẹp, tươi sáng hơn. II. Thân bài:
1. Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
– Đi sâu vào những kiếp sống mòn mỏi, quẩn quanh trong bế tắc không lối thoát của
những con người sống vô danh, vô nghĩa với những khám phá tinh vi về suy nghĩ, tâm hồn con người.
– Xây dựng nhân vật Liên trong một cuộc sống đang dần “ mốc lên, mòn ra, rỉ đi” với
một tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, một trái tim nhân hậu của một con người biết yêu
thương, luôn ước mơ, khao khát hướng tới ánh sáng. 2. Nhân vật Liên:
*Lý do chọn điểm nhìn trần thuật là Liên:
– Đã từng sống ở Hà Nội trái ngược hoàn toàn với phố huyện yên tĩnh, đen tối, nghèo
khó. Do đó, cô dễ có nhận thức sâu sắc về nỗi buồn, sự tù túng và hoài niệm về quá khứ.
– Liên là một cô gái mới lớn có tâm hồn tinh tế, nhạy cảm nên dễ xúc động với nỗi khổ đau của con người.
*Vẻ đẹp tâm hồn: – Nhạy cảm, tinh tế:
+ Lắng nghe được cả những âm thanh rất nhỏ của buổi chiều làng quê và có cái nhìn
bao quát cả khung trời phía Tây rực rỡ trong ánh hoàng hôn.
=> Ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen và trong lòng gợi lên một nỗi buồn man mác.
• Gắn bó với mảnh đất này đến mức “ thuộc cả mùi cát bụi”.
• Nhận ra vẻ đẹp bình dị của quê hương “ một đêm mùa hạ êm như nhung và thoảng qua gió mát”.
-Trái tim nhân hậu biết yêu thương:
• Thương mẹ con chị Tí ngày mò cua bắt tép, tối động hàng nước nhưng bán được chẳng bao nhiêu.
• Liên ái ngại trước gia đình bác Xẩm lê lết trên mảnh chiếu rách với cái thau sắt
trống không, đứa con đã chạm đến nghịch đất.
• Dành tình thương cho bà cụ Thi điên qua một cút rượu ti đầy,…
– Luôn khao khát tương lai và hướng tới ánh sáng.
+ Kiếm tìm từng ánh sáng nhỏ nhoi nơi phố huyện mịt mùng và hướng tới chúng.
Hướng tới ánh sáng như một hành động hướng tới một tương lai tươi sáng và tốt đẹp hơn.
+ Khao khát tương lai qua cảnh đợi tàu:
• Cố thức đợi tàu vì chuyến tàu là hoạt động cuối cùng của đêm khuya và mang theo
nỗi niềm ưu tư của một cô gái mới lớn.
• Chuyến tàu qua mang đến ánh sáng, âm thanh và những con người trái ngược hoàn
toàn với ánh sáng, âm thanh, con người của phố huyện tịch mịch bóng tối và tàu đi
qua trả lại sự yên tĩnh cho phố huyện và đêm đen mịt mùng lại bủa vây.
=> Chuyến tàu qua là một giải pháp tình thế thể hiện ước mơ thay đổi cuộc sống.
“ Chừng ấy người trong bóng tối mong đợi một cái gì tươi sáng hơn cho cuộc sống
nghèo khổ hằng ngày của họ”.
- Liên được xây dựng thành công qua nghệ thuật miêu tả, phân tích tâm lý tinh tế, chất
thơ toả ra từ trong truyện ngắn trong lối viết nhẹ nhàng, giàu tình cảm đã giúp tác giả
tái hiện thế giới nội tâm tinh vi của Liên và mang đến cho độc giả những day dứt, xót xa
đồng thời trân trọng một tâm hồn người dù sống trong mù tối vẫn không thôi mơ ước. III. Kết bài:
Hành động sống đẹp, sống có ý nghĩa, có khát vọng hướng tới tương lai tốt đẹp của
Liên đã gieo vào lòng người niềm tin ở tương lai: dù trong hoàn cảnh nào, con người
cũng phải nuôi dưỡng ước mơ. Những trang văn của Thạch Lam bởi vậy xứng đáng là
trang văn “ thanh lọc tâm hồn con người”.
Phân tích nhân vật Liên học sinh giỏi - Mẫu 1
Thạch Lam được mệnh danh là một trong những cây bút lãng mạn xuất sắc nhất của
văn học Việt Nam hiện đại. Với lối viết giản dị, giàu cảm xúc những tác phẩm của ông
đã để lại nhiều suy tư trong lòng người đọc. “Hai đứa trẻ” là một trong những tác phẩm
như vậy. Với lối viết bình dị, tâm tình cùng nhiều cung bậc cảm xúc, Thạch Lam đã tạo
ra một cô bé Liên với nhiều suy tư, ẩn chứa nhiều ý nghĩa.
“Hai đứa trẻ” được đánh giá là một tác phẩm lạ bởi chất trữ tình đã khiến một tác phẩm
truyện lại như không phải là truyện. Câu chuyện là mảnh ghép của những lát cắt của
một buổi chiều tà nơi phố huyện nghèo nàn. Bước ra từ tác phẩm là hình ảnh của kiếp
người khác nhau trong cái nơi tù túng, đói khổ đó. Ngần ấy con người, mỗi người một
công việc, một số phận, một câu chuyện nhưng họ cùng có một điểm chung là cuộc
sống hằng ngày quanh quẩn bên cái đói, cái nghèo. Và tất cả đều chỉ quan tâm đến
miếng cơm manh áo nhưng nổi bật lên trong bức tranh ấy là hình ảnh Liên với những
khát vọng và mơ ước đẹp đẽ.
Qua ngòi bút của Thạch Lam, Liên hiện lên với dáng vẻ của một cô bé như đang già đi
trước tuổi bởi khả năng quan sát cùng tâm hồn tinh tế, nhạy cảm khó thấy được ở cái
tuổi mười tám, đôi mươi. Ngay từ khi đứng trước khung cảnh của một buổi chiều tà,
Liên đã cảm thấy long mình man mác buồn: “Cái buồn của buổi chiều quê thấm thía
vào tâm hồn ngây thơ của Liên, chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của
ngày tàn”. Nỗi buồn ấy là cái buồn mơ hồ, cái buồn của cái tuổi mới lớn, của một cô gái
nhạy cảm với mọi cảnh vật xung quanh. Thạch Lam đã mở đầu tâm trạng buồn đấy của
Liên bằng không gian của một chiều tối với tiếng ếch nhái kêu râm ran ngoài bờ ruộng.
Cái khung cảnh ấy chính là khởi nguồn cho tâm trạng buồn bã của Liên. Và chính từ
đây, trong cô dội lên một sự thương xót, đồng cảm đối với “những đứa trẻ con nhà
nghèo” đang kiếm tìm, nhặt lại những mẩu vụn còn vương vãi trên nền đất của cái chợ quê nghèo.
Không chỉ quan sát, lắng nghe mà tâm hồn nhạy cảm của Liên còn cảm nhận được
“Một mùi âm ẩm bốc lên, hơi nóng của ban ngày lẫn với mùi cát bụi quen thuộc quá,
khiến chị em Liên tưởng là mùi riêng của đất, của quê hương này”. Phải thân thuộc,
gắn bó với mảnh đất này, phải thấm thía bao nhiêu cái nghèo khổ, vất vả của nơi đây
thì cô bé mới cảm nhận được cái hương vị quen thuộc nhưng lại chẳng mấy ai để ý đó?
Đến những câu chữ này, Liên hiện lên trong suy nghĩ của người đọc không chỉ là một
cô bé nhạy cảm nữa mà còn có một tâm hồn trong sáng, một trái tim giàu trắc ẩn.
Và trong cái thời khắc ngày tàn đó, hình ảnh duy nhất mà hai chị Liên đang mong chờ,
hy vọng là chuyến tàu đêm đi qua phố huyện nhỏ. Đối với hai chị em chuyến tàu mang
theo đó ánh sáng về một tương lai được quay trở lại với cuộc sống của những ánh đèn
xanh đỏ, của đồ ăn ngon, của sự giàu có. Đó là thế giới khác hẳn với cuộc sống ở cái phố huyện nghèo này.
Liên là một cô gái còn rất nhỏ nhưng với trái tim biết cảm thông, biết yêu thương, với
những mong ước được hướng về tương lai tươi sáng, Liên có những sự quan sát tỉ mỉ
những con người nơi đây. Liên thấy một bà cụ Thi điên say rượu rồi bỗng bật cười
khanh khách rồi những bước chân, dáng hình đó cũng dần chìm vào bóng đêm còn
tiếng cười thì cũng xa dần, xa mãi. Đó là hình ảnh hai mẹ con chị Tí ngày ngày dọn
gánh nước chè mưu sinh nhưng lại chẳng kiếm được bao nhiêu. Ta còn thấy trong bức
tranh là hình ảnh của bác phở Siêu cả đêm chẳng kiếm được đồng nào, hình ảnh cả
gia đình bác Xẩm “run rẩy” bên chiếc đàn bầu cùng tiếng nhạc cứ khắc khoải mãi
không thôi. Phố huyện nghèo, con người hiện lên trong phố huyện cũng nghèo nàn như
thế. Ngần ấy con người trong phố huyện ngày ngày chỉ biết sống lầm lũi trong bóng
đêm, sống qua ngày. Cái nghèo đói, khổ sở dường như cứ bám theo họ hết ngày này
qua ngày khác. Cô bé nhỏ tuổi ấy đã nhìn thấy được sự bế tắc trong cuộc sống của
chính miền quê cô đang sống. Đồng cảm với họ, thấu hiểu họ chính vì thế Liên càng
mong ngóng chuyến tàu đêm đi qua – thứ ánh sáng duy nhất mang theo cuộc sống
phồn hoa, giàu có cho cả phố huyện này.
Kết thúc câu chuyện là hình ảnh hai chị em Liên cùng nhau ngắm nhìn đoàn tàu đi qua
rồi khuất dần, biến mất để lại trong Liên bao tiếc nuối, suy tư: ““Liên lặng theo mơ
tưởng, Hà Nội xa xăm, Hà Nội sáng rực vui vẻ và huyên náo. Con tàu như đã đem một
chút thế giới khác đi qua. Một thế giới khác hẳn, đối với Liên, khác hẳn cái vầng sáng
ngọn đèn của chị Tí và ánh lửa của bác Siêu. Đêm tối vẫn bao bọc chung quanh, đêm
của đất quê và ngoài kia, đồng ruộng mênh mang và yên lặng” khiến người đọc không khỏi xót xa.
Có thể thấy, xuyên suốt câu chuyện là hình ảnh về một cô bé với tâm hồn nhạy, nhiều
suy tư nhưng chính những mạch suy nghĩ đó của Liên đã phản ánh sự đối lập của hai
thế giới: một bên là cuộc sống tươi đẹp, tràn ngập ánh sáng với bên còn lại là phố
huyện nghèo nàn, vất vả. Từ đây Thạch Lam muốn cho người đọc thấy được cái cuộc
sống đáng thương của những đứa trẻ nghèo, của những kiếp người nhỏ bé, vô danh
trong cái xã hội khi mà đất nước vẫn đang chìm đắm trong nô lệ, nghèo đói.
Một tác phẩm theo khuynh hướng lãng mạn, một câu chuyện tưởng như không có cốt
truyện nhưng lại lôi cuốn người đọc lạ kỳ bởi hình ảnh thiên nhiên, con người được
miêu tả dù buồn, dù khổ cực nhưng vẫn toát lên những vẻ rất thơ của nó. Và chính cái
bức tranh hiện thực chìm lấp sau cái thơ mộng trữ tình đó khiến người đọc càng thấm
thía hơn cái giá trị nhân văn cốt lõi của tác phẩm để mà biết trân trọng hơn những giá trị đó.
Có thể nói Thạch Lam đã rất thành công trong việc xây dựng hình ảnh của Liên để từ
đó gián tiếp truyền tải những triết lý sâu sắc của mình. Và có lẽ đây cũng chính là điều
làm nên sự trường tồn cho tác phẩm.
Phân tích nhân vật Liên Hai đứa trẻ - Mẫu 2
Trong truyện ngắn nhà văn luôn chọn một nhân vật để làm điểm nhìn cho tác phẩm của
mình. Tất cả những sự kiện, tình tiết hay biến cố đều được nhìn nhận và đánh giá qua
góc nhìn của nhân vật ấy. Nếu như Nguyễn Thi chọn điểm nhìn qua nhân vật Việt trong
truyện ngắn Những đứa con trong gia đình thì Thạch Lam chọn nhân vật Liên để nhìn
nhận sự kiện tình tiết trong tác phẩm Hai đứa trẻ. Qua đó ta thấy được vẻ đẹp tâm hồn
của Liên – một cô gái vẫn còn rất nhỏ nhưng sớm thấm nhuần được sự cực khổ của miền quê mình.
Chọn Liên là điểm nhìn tác phẩm nhà văn cho thấy dụng ý của mình. Tại sao lại không
chọn An một trong hai nhân vật chính của truyện. Điều này cũng rất dễ lý giải bởi vì An
còn quá nhỏ thì không thể nào cảm nhận được hết những hiện thực diễn ra. Hay cũng
không thể chọn chị Tý hay Bác Siêu vì họ mải mê kiếm tiền và không hiểu hết được
những cảm nhận của hai đứa trẻ. Vậy cho nên chỉ có thể là Liên.
Chính cuộc sống và hoàn cảnh gia đÌnh đã khiến cho Liên có một vẻ đẹp tâm hồn nhất
định. Liên trước kia sống ở Hà Nội và có một cuộc sống khá đầy đủ nhưng do cha thất
nghiệp nên cả nhà phải dọn về quê ngoại sinh sống tại đây Liên được trải qua cuộc
sống mưu sinh cho nên sớm hiểu chuyện và cảm nhận được những vất vả của cuộc
đời con người. Có lẽ chính vì thế mà Liên hình thành những vẻ đẹp tâm hồn mình một cách hoàn thiện nhất.
Trước hết Liên là một cô gái nhạy cảm. Là một cô gái còn nhỏ và sớm phải bước vào
cuộc sống mưu sinh, sống nơi phố huyện nghèo ảm đạm Liên cảm nhận được rất
nhiều thứ. Có thể nói chỉ những người có tâm hồn nhạy cảm mới cảm nhận được cái
buồn phảng phất của cảnh tượng phố huyện. Cảnh tượng phố huyện cứ hiện lên qua
con mắt của Liên, nói cách khác Liên đang dẫn người đọc bước đi cùng dòng thời gian
từ cảnh chiều tàn, chợ tàn cho đến đêm tối và đoàn tàu từ Hà Nội về.
Cảnh phố huyện khi chiều về với tiếng trống thu không trên cái chòi của phố huyện
văng ra để gọi buổi chiều và những hình ảnh của dãy tre làng, mặt trời đỏ rực. Không
chỉ có màu sắc mà bức tranh phố huyện nghèo còn hiện lên với những âm thanh như
tiếng muỗi vo ve, tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng hay nhịp điệu chiều về qua câu văn
“chiều, chiều rồi”. Tất cả những điều ấy được nhìn qua ánh mắt của Liên, cảm nhận
bằng giác quan của Liên. Phải nói Liên quả thật là một cô gái nhạy cảm lắm mới có thể
cảm nhận được một bức tranh thiên nhiên quê hương đẹp êm ả như ru đến như thế.
Không những thế bức tranh ấy giống như một bức họa đồng quê giản dị đơn sơ mộc
mạc nhưng lại đậm chất thơ và nhạc. Tuy nhiên bức họa đồng quê ấy cũng mang một
nét buồn phảng phất “Liên không hiểu sao lòng mình buồn man mác”. Trước hình ảnh
thiên nhiên của phố huyện Liên cảm thấy lòng mình buồn. Tại sao ư? Có lẽ là tại cảnh
tượng đó đẹp nhưng nó ấn định cái nghèo, xơ xác, cái tiêu điều trên từng cảnh vật
khiến cho tâm trạng của Liên thấy buồn man mác.
Không những thế đến cảnh chợ tàn điểm nhìn Liên lại cho ta thấy được những cảnh
tượng của rác rưởi vỏ bưởi vỏ thị. Đặc biệt chi tiết thể hiện rõ sự nhạy cảm của tâm
hồn Liên chính là chi tiết Liên cảm nhận được cái mùi âm ẩm bốc lên. Đó có lẽ là mùi
của đất cát và đó cũng chính là mùi quê hương.
Đến đêm tối về Liên cảm nhận được những hột sáng, khe sáng leo lắt phát ra từ đèn
của bác phở Siêu hay ngọn đèn chị Tí. Nhưng những ánh sáng ấy cũng không thể nào
xua tan đi được bóng tối. “Tối hết cả đường từ nhà ra sông”. Thế nhưng tâm hồn Liên
vẫn cứ ngập tràn trong ánh sáng của “những ngôi sao ganh nhau lấp lánh”. Và cứ thế
“một đêm mùa hạ êm như nhung và thoảng qua gió mát” đã thể hiện sự nhạy cảm trong tâm hồn Liên.
Hay khi ánh đèn của xe lửa về, Liên cảm nhận được sự sang trọng trong những toa có
điện sáng trưng và những người lố nhố trên đó. Nó khiến cho Liên được an ủi và nhớ
về những kỉ niệm khi còn được sung túc. Phải nói Liên nhạy cảm lắm thì mới có thể lấy
niềm vui từ ánh sáng của chiếc xe lửa để nhớ lại những kí ức đẹp của tuổi thơ.
Không chỉ là một cô gái nhạy cảm Liên còn là một cô gái giàu lòng yêu thương con
người. Cụ thể là chị thấy hình ảnh những đứa trẻ nghèo lang thang lom khom nhặt
nhạnh những mảnh nứa mảnh tre còn sử dụng được. Nhìn thấy chúng Liên thương lắm
nhưng hoàn cảnh của Liên cũng chẳng hơn gì chúng nó. Liên thương bà cụ Thi điên
nên đã rót đầy cốc rượu cho bà. Đó chỉ là một cử chỉ nhỏ để Liên xót thương cho số
phận một người đàn bà đã già mà không nơi nương tựa. Không chỉ vậy Liên còn
thương cho mẹ con chị Tí sáng vất vả mò cua bắt tép chiều tối về lại dựng quán nước
bán tới tận đêm. Liên thương gia đình bác Xẩm hát rong nhưng chưa hát vì không có
khách hay bác Siêu dọn gánh hàng nhưng cũng chưa ai ăn vì theo Liên thì phở của bác
là một món quà xa xỉ tại nơi phố huyện nghèo này. Có lẽ chính hoàn cảnh đã khiến cho
Liên đồng cảm với những số phận con người ấy.
Vẻ đẹp tâm hồn còn được thể hiện qua khoảnh khắc cố thức đợi đoàn tàu từ Hà Nội
về. Cụ thể là nét đẹp của một cô bé sống trong hoàn cảnh khó khăn nhưng vẫn luôn
nhớ về quá khứ và hướng tới một tương lai tươi sáng hơn. Nếu như những người dân
trong phố huyện đợi đoàn tàu về để kiếm thêm vài đồng mưu sinh thì chị em Liên đợi
đoàn tàu về để hưởng lấy thứ ánh sáng mà phố huyện này không có. Đoàn tàu như
thắp sáng cho niềm tin về một tương lai đầy ắp ánh sáng hi vọng ấy. Đoàn tàu cũng gợi
nhắc cho Liên về một quá khứ với ban đêm đi chơi bờ hồ được ăn những cốc kem xanh đỏ mát lạnh.
Có người nói đó ước mơ của Liên, có phần rõ ràng hơn so với những người dân phố
huyện. Nhưng đó phải là ước vọng, vì ước mơ sẽ hướng đến tương lai, còn ước vọng
sẽ chỉ là quá khứ. Xét đến cùng Liên cũng vẫn giống họ, dù có mong chờ thật nhưng
cũng chẳng dám nhìn xa đến tương lai. Vậy nên, Liên thương người dân phố huyện,
Thạch Lam lại thương Liên. Ông nhìn thấy chiều sâu khao khát của nhân vật, để nó le
lói lên, trỗi dậy theo bản năng nhưng vẫn không thể để Liên có sự bứt phá được. Đó
không phải là hạn chế của Thạch Lam mà là hạn chế chung của cả thời đại, cả một giai
đoạn văn học như thế.
Cuối cùng bao khao khát về cuộc đời, về thứ ánh sáng mà con tàu lao qua phố huyện,
thứ ánh sáng khác hẳn với ngọn đèn của chị Tí… lại trở về trong tĩnh lặng. Liên để mọi
thứ lắng lại trong bóng đêm tĩnh mịch và những khoảng lặng mơ hồ rồi chìm trong giấc
ngủ. Phố huyện lại trở về với những gì vốn có của nó: yến ắng, buồn tẻ, ngưng đọng.
Có chăng nỗi ước vọng của Liên hằng đêm phần nào sẽ “khuấy động” cái “ao đời bằng
phẳng” ấy trong tác phẩm.
Phân tích về nhân vật Liên - Mẫu 3
Thạch Lam quan niệm: Đối với tôi văn chương không phải là một cách đem đến cho
người đọc sự thoát li hay sự quên, trái lại văn chương là một thứ khí giới thanh cao và
đắc lực mà chúng ta có để tố cáo và thay đổi một thế giới giả dối và tàn ác, lòng người
trong sạch và phong phú hơn.” Và với “Hai đứa trẻ”, Thạch Lam đã khiến người đọc
không thể quên hay thoát li về hiện thực nơi phố huyện nghèo của những ngày tàn,
kiếp người tàn. Đặc biệt, nhân vật Liên là nhân vật chính của truyện, đã để lại nhiều ấn
tượng trong lòng độc giả, bởi một cô bé dù sống nghèo khó, tù túng nhưng luôn khát
khao mãnh liệt, tin tưởng vào sự sống.
Trước hết, Liên cũng không ngoại lệ trong những số phận mà Thạch Lam khắc họa,
cũng phải chịu đựng cuộc sống tù túng, mòn mỏi và nhàm chán. Do gia đình sa sút nên
gia đình Liên phải chuyển về quê sinh sống. đang ở chốn thành thị, với những cốc
nước xanh đỏ, với những chuyến đi chơi công viên đầy lí thú và thành phố ngập tràn
ánh sáng, sôi động náo nhiệt thì việc về phố huyện nghèo là một thử thách với cô bé.
Nhà Liên có một cửa hàng nhỏ, không đủ kiếm ăn và mưu sinh, chỉ bán những vật vặt
vãnh qua ngày. Do vậy mà cuộc sống cũng không khấm khá là bao.Nhưng đối lập với
hoàn cảnh khó khăn của cuộc sống mưu sinh, cô bé Liên vẫn giữ cho tâm hồn mình vẻ
đẹp trong trẻo, hồn nhiên, tinh tế, nhạy cảm.Trước cảnh tượng của buổi chiều tối, một
chiều êm ả như ru thì tâm hồn Liên cảm thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc
của ngày tàn, đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm
thía vào tâm hồn ngây thơ của chị. Cũng trong phiên chợ tàn, chỉ có tâm hồn tinh tế,
nhạy cảm của Liên mới cảm nhận mùi đất thân thuộc của quê hương “một mùi âm ẩm
bốc lên, hơi nóng của ban ngày lẫn với mùi cát bụi quen thuộc quá khiến chị em Liên
tưởng là mùi riêng của đất, của quê hương này”. Và về đêm, một lần nữa tâm hồn mơ
mộng trong sáng của trẻ thơ lại bắt đầu bộc lộ, chính vẻ trong sáng, mơ mộng và hồn
nhiên của trẻ thơ trong Liên đã làm dịu đi vẻ gay gắt của mảnh đất nghèo khó, tù túng, mòn mỏi nơi đây.
Ngồi cùng An cùng ngước lên ngắm nhìn con vịt theo sau ông Thần Nông và các vì sao
lấp lánh trên bầu trời. Chỉ có thể là một tâm hồn mơ mộng của trẻ thơ mới cảm nhận và
ngắm nhìn một cách thú vị ấy. Nếu mặt đất đầy rẫy những bất hạnh và khó khăn thì tâm
hồn Liên dường như chính là sự đối lập với hiện thực phũ phàng ấy.Không chỉ có tâm
hồn tinh tế, nhạy cảm mà Liên còn có tấm lòng yêu thương, biết đồng cảm chia sẻ với
những số phận nghèo khổ. Dù mới chuyển về từ thành phố nhưng Liên đã nhanh
chóng hòa nhập với cuộc sống nơi đây. Trong mắt Liên, cô cũng thương xót và đồng
cảm trước cuộc sống khó khăn của chị Tí, bác Siêu, gia đình bác Xẩm hay bà cụ Thi
hơi điên. Tâm hồn trong sáng ấy, sẵn sàng đồng cảm và thấu hiểu cho những số phận
tội nghiệp ấy, của những tiếng kêu cứu trong tuyệt vọng ấy. Cuối cùng, điều làm nên
dấu ấn của Liên trong tâm hồn độc giả chính là khát khao mãnh liệt của cô bé muốn
hướng đến một cuộc sống tốt đẹp, ý nghĩa hơn chứ không nhàm chán, nhạt nhẽo như
những cô hồn vật vờ bóng ảnh này nữa. Điều ấy đặc biệt được khắc họa qua cảnh chờ tàu.
Chuyến tàu như mang một thế giới khác, một thế giới của ánh sáng, của những sôi
động náo nhiệt. chuyến tàu trở đi những khát khao, mơ mộng của Liên. Cô quan sát
đoàn tàu từ xa khi mới chỉ là ngọn lửa xanh biếc như ma chơi đến khi một làn khói
trắng bừng ra, chỉ khi quan sát kĩ cô bé mới nhận ra đoàn tài hôm nay thưa vắng người
và kém sáng hơn. Nhưng đoàn tàu ấy có những toa hạng sang với những đồng và kền
lấp lánh, và quan trọng nhất là đoàn tàu ấy từ Hà Nội về-nơi có những kí ức tươi đẹp
và trong sáng của ấu thơ với những li nước xanh đỏ, những lần đi chơi công viên, một
Hà Nội sáng rực, vui vẻ, huyên náo. Đó chính là cuộc sống mà em mơ ước, khát khao
được thay đổi, được sống một cuộc sống ý nghĩa chứ không chìm nghỉm trong cái ao
đời bằng phẳng dễ dãi ấy nữa. Nhưng nó cũng là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy
ước mơ và khát khao mãnh liệt của cô bé Liên, gửi gắm khát khao của những mầm dương khác.
Bằng cách miêu tả tâm lí nhân vật Liên một cách tâm lí, tinh tế, nhà văn Thạch Lam thật
sự là một cây bút xuất sắc khi viết về trẻ thơ, về những số phận nhỏ bé vô danh đã
không ngừng khát khao một cuộc sống tốt đẹp hơn. Đồng thời gửi gắm thông điệp của
tác giả, hãy cứu lấy những mầm dương mới nhú đừng để chúng tàn lụi trong bóng tối.
Phân tích nhân vật Liên ngắn gọn - Mẫu 4
Thạch Lam là một trong những nhà văn trụ cột của Tự lực văn đoàn, ông viết nhiều
truyện ngắn, chủ yếu không có cốt truyện và khai thác thế giới nội tâm nhân vật. Hai
đứa trẻ chính là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách của nhà văn mà nhân vật chính của
truyện-cô bé Liên là một điển hình rõ rệt cho các sáng tác của Thạch Lam, để lại trong
lòng độc giả nhiều cảm xúc khó phai.
Chưa bao giờ Thạch Lam miêu tả về ngoại hình nhân vật hay thậm chí ông cũng không
viết về các nhân vật có hành động như một hình thức biểu hiện bên ngoài, ông để nhân
vật của mình hiện lên qua vẻ đẹp tâm hồn và thế giới nội tâm phong phú liên tục thay
đổi. Truyện ngắn Hai đứa trẻ hầu như được tạo nên qua thế giới nội tâm, các diễn biến
cảm xúc của cô bé Liên.
Liên là cô bé mới lớn, tâm hồn trong sáng, nhạy cảm, cuộc sống mưu sinh nơi phố
huyện nghèo đã sớm biến em trở thành người lớn, Liên phụ mẹ trông coi cửa hàng tạp
hóa ,em tỏ ra như một cô chủ nhỏ thực thụ “Liên khóa vội tráp tiền với chiếc chìa khóa
chị đeo ở cái dây xà tích bạc ở thắt lưng, chiếc xà tích chị quý mến và hãnh diện, vì nó
tỏ ra chị là người con gái lớn và đảm đang”.
Em bán hàng và bảo ban em chu đáo, như một người phụ nữ , em biết quán xuyến hết
các việc trong gia đình. Hình ảnh Liên vuốt tóc và ngồi quạt cho An khi đợi chuyến tàu
đến làm ta liên tưởng đến dáng dấp người mẹ Việt Nam thân thương.
Từ chiếc chõng trong quán hàng bé nhỏ đó, Liên đã quan sát và cảm nhận thấm thía
khung cảnh và cuộc sống nơi phố huyện. Chiều tàn, khi “phương Tây đỏ rực như lửa
cháy và những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn”, một buổi chiều vắng lặng,
êm ả, chỉ có tiếng trống thu không, tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng, tiếng muỗi
bắt đầu vo ve, trước cảnh chiều tàn, Liên bâng khuâng không hiểu sao, chỉ thấy lòng
buồn man mác, “đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của chiều quê thấm thía
vào tâm hồn ngây thơ của chị”.
Nỗi buồn man mác khó hiểu có lẽ do cảnh sắc , âm thanh chiều quê làm cô cảm nhận
rõ nét sự chảy trôi của thời gian cùng với cái nghèo khổ tàn tạ của những kiếp người
xung quanh mình, và cả chính gia đình em. Nỗi nghèo khổ ấy hiện hữu khắp mọi nơi,
trong “cái mùi ẩm mốc, hơi nóng ban ngày trộn với mùi cát bụi”, trong “mấy đứa trẻ con
nhà nghèo ven chợ cúi lom khom trên mặt đất đi lại tìm tòi, nhặt nhạnh thanh nứa thanh tre..”,
Liên động lòng thương, cô thương biết mấy những mảnh đời vất vả, lam lũ như mẹ con
chị Tí ban ngày mò cua bắt ốc, tối lại mở hàng nước mà cũng chẳng kiếm được mấy tí,
bác phở Siêu tuy khá giả hơn nhưng ở phố huyện nghèo này thứ quà xa xỉ ấy cũng
chẳng giúp bác kiếm về được bao nhiêu, vợ chồng bác Xẩm nghèo nàn ngồi trên manh
chiếu rách với tiếng đàn bầu “bật lên trong yên lặng”, thằng con bò ra đất nghịch nhặt
những thứ rác bẩn vùi trong cát, rồi cả bà Thi hơi điên hay ghé quán Liên mua rượu,…
Ấy là những tình cảm chân thành của cô gái có tâm hồn nhạy cảm, lòng trắc ẩn dạt dào
và tình yêu thương con người bao la, cô thu vào tầm mắt cả bức tranh lẫn những kiếp
người nghèo khổ nơi mảnh đất hai chị em đang gắn bó để dành cho họ sự cảm thông
sâu sắc bởi chính hoàn cảnh của cô cũng chẳng hơn họ là mấy.
Khi bóng chiều xuống, đêm về và phố huyện vào khuya, hai chị em Liên cùng những
người dân xóm chợ lại chung một nỗi mong chờ khắc khoải, chờ đợi từng bước đi của
thời gian, từng bước xích lại gần của chuyến tàu. Không phải vì muốn kiếm thêm chút
tiền, mà vì chuyến tàu là sự hoạt động cuối cùng của đêm khuya, nó khơi dậy những kỉ
niệm tuổi thơ đẹp đẽ khi còn ở Hà Nội xa xăm,Hà Nội hào hoa, sáng rực, vui vẻ và huyên náo.
Chuyến tàu mang đến một thế giới khác, một thế giới của ước mơ khát vọng và tương
lai tương sáng, ý nghĩa hơn, đối lập hoàn toàn với cuộc sống thực tại nghèo khổ tù
túng. Hình ảnh hai chị em bà những người dân phố huyện đợi tàu vừa có gì đó tội
nghiệp lại vừa khiến chúng ta phải đồng cảm và suy nghĩ. Đoàn tàu đến, hai chị em
đứng dậy quan sát các toa đèn sáng chưng, chiếu ánh sáng xuống đường, rồi chiếc tàu
đi vào đêm tối, Liên vẫn đứng nhìn mãi theo cái chấm nhỏ của cái đèn xanh treo trên toa tàu sau cùng.
Chuyến tàu đi qua để lại trong Liên những dư vị ngọt ngào và ám ảnh, những nỗi buồn
vui mơ hồ giờ đây như hiện lên rõ hơn, Liên cảm nhận cuộc sống của mình và những
người xung quanh như ngọn đèn con của chị Tí, chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ, tù mù, leo lét.
Với giọng văn giản dị, sâu lắng và giàu chất thơ, bút pháp khắc họa thế giới nội tâm
nhân vật tài tình, tinh tế, Thạch Lam đã thành công trong việc thể hiện thấm thía niềm
xót thương với những kiếp người sống cơ cực quẩn quanh ở phố huyện nghèo thông
qua điểm nhìn trần thuật từ nhân vật chính – Liên.
Phân tích nhân vật Liên - Mẫu 5
Thạch Lam là nhà văn thuộc nhóm Tự Lực văn đoàn khá nổi tiếng của Việt Nam. Ông
đã mang đến cho nền văn học Việt rất nhiều tác phẩm đặc sắc. Ông còn là cây bút
truyện ngắn xuất sắc những năm 1930 – 1945. Trong vô vàn các tác phẩm của mình,
Hai Đứa Trẻ là truyện để lại ấn tượng sâu sắc nhất cho người đọc. Thông qua truyện,
chúng ta sẽ cảm nhận được cảnh sống cực khổ của những con người ở phố huyện
nghèo. Đồng thời, ở họ còn có một niềm khao khát, hy vọng về ánh sáng hy vọng giữa
cuộc đời u tối. Hai Đứa Trẻ là tác phẩm tiêu biểu của Thạch Lam.
Liên là nhân vật điển hình trong truyện Hai Đứa Trẻ. Thông qua ngòi bút của Thạch
Lam, chúng ta sẽ cảm nhận được những nét tính cách, tâm trạng của nhân vật và tâm
tư của tác giả rõ nét nhất.
Tâm trạng của Liên được thể hiện qua nhiều giai đoạn khác nhau. Thế nhưng, tâm hồn
của cô gái ấy có lẽ nhạy cảm hơn khi chứng kiến cảnh chiều tà và ngày tàn. Một cô gái
với đầy những điều suy tư sẽ khiến cho sắc chiều buông xuống trở nên khó tả hơn.
Buổi chiều ấy hiện lên qua những hình ảnh quen thuộc như “đám mây hồng ở cuối trời
do ánh Mặt Trời hắt lên”. Hoàng hôn mặc dù không quá xa lạ nhưng qua mắt nhìn của
Liên lại vô cùng mới mẻ. Trên nền những áng mây là ngon tre cao vút như in hình trên
nền trời. Bức tranh nơi phố huyện nghèo còn trở nên sinh động hơn với tiếng ếch nhái
kêu râm ran, tiếng muỗi vo ve. Điều này cho thấy, không gian ở đây rất yên tĩnh và
nhân vật như đã đắm chìm trong cảnh hoàng hôn ấy. Song song với những dấu hiệu
của ngày tàn là mùi hơi đất bốc lên khiến Liên buồn man man. Có lẽ, những điều ấy
khiến Liên nghĩ đến cuộc sống nghèo nàn, cực khổ ở cái phố huyện tàn tạ.
Phân tích nhân vật Liên trong Hai Đứa Trẻ để thấy Tâm trạng của Liên còn thay đổi khi
nhìn thấy hình ảnh của những con người bán hàng nơi đây. Mặc dù chợ tàn nhưng vẫn
còn nán lại. “Những đứa trẻ con thì nhặt nhạnh những thứ còn sót lại” mặc dù chỉ là
thanh tre, thanh nứa. Rác rưởi cũng những gì còn sót lại sau buổi chợ cũng khiến cho
Liên cảm thấy buồn. Nỗi buồn ấy “Tối hết cả con đường thăm thẳm ra sông, con đường
qua chợ về nhà, các ngõ vào làng lại càng sẫm đen hơn nữa”. Buồn không chỉ vì cái
nghèo khổ mà còn bởi sự bất lực khi chẳng giúp được gì. Điều này cho thấy được tâm
lòng trắc ẩn của Liên luôn ẩn chứa bên trong.
Màn đêm buông xuống khiến cho cả phố huyện chìm vào bóng tối. Lúc này, Liên mở
gian hàng nhưng cứ mãi ngồi trên chõng tre ngắm nghía. Mọi hoạt động xung quanh
được nhân vật quan sát vô cùng tỉ mỉ. Với tình yêu thương quê hương, Liên đã phát
hiện “đó là những hột sáng, những khe ánh sáng từ ngọn đèn, phên nứa khiến cho cát
cũng hiện lên lóng lánh”. Không chỉ quan sát không gian, Liên còn tỉ mẩn với hoạt động
của mọi người. Mẹ con chị Tí với gánh hàng nước khi đêm về để kiếm thêm. Gia đình
bác Xẩm với manh chiếu rách và đứa con bò ra nghịch cát. Nhà bác Siêu thì lật đật với
gánh hàng phở. Tất cả mọi người qua mắt nhìn của Liên đều hiện lên vô cùng cố gắng
vì mưu sinh. Thêm vào đó là hình ảnh của bà cụ Thi điên ngày nào cũng mua rượu uống.
Hình ảnh đoàn tàu xuất hiện nơi phố thị như một chút ánh sáng cho khu phố huyện
nghèo. Hai chị em cùng ngồi đó và đợi tàu. Con tàu chính là ký ức vời cuộc sống sung
túc với thức uống xanh, đỏ trước kia. Khi tàu đến, tâm trạng của những con người nơi
đây cũng vui vẻ hẳn lên. Ánh sáng khi tàu đến khiến cho phố huyện sáng rực, mọi thứ
như được hồi sinh. Tiếng tàu rầm rộ, tiếng hành khách nói cười,… Tất cả mọi thứ đã
xua tan không khí ảm đạm của phố huyện trong chốc lát.
Con tàu ấy đối với Liên còn là ký ức tuổi thơ tươi đẹp là những niềm vui trong quá khứ
để tạm quên đi những khó khăn của hiện tại. Ánh mắt của Liên tập trung hẳn vào đoàn
tàu. Nó chính là niềm khao khát về cuộc sống nơi có những điều đẹp đẽ. Mặc dù không
bán được gì nhưng Liên hay bất kỳ ai cũng mong muốn hành khách có thể ghé mua
cho gian hàng. Đợi tàu không chỉ vì ánh sáng đẹp đẽ mà là đợi chờ những điều tốt đẹp,
đợi chờ ký ức vui vẻ trước đây. Chuyến tàu xuất hiện nơi phố huyện như một giấc mơ
như một khát vọng về tương lai tốt đẹp. Qua chi tiết này, chúng ta đã thấu hiểu hơn giá
trị nhân đạo mà tác giả gửi gắm.
Niềm vui của Liên của những con người nơi đây bỗng chốc vụt tắt. Đoàn tàu rời đi cũng
là lúc tâm trạng nuối tiếc của Liên thể hiện rõ ” Hai chị em còn nhìn theo cái chấm nhỏ
của chiến đèn xanh treo trên toa sau cùng, xa xa mãi rồi khuất sau rặng tre”. Lúc này,
tâm trạng vui vẻ hân hoan chẳng còn mà nhường chỗ cho nỗi buồn. Mọi thứ của phố
huyện lại trở về như cũ. Cuộc sống vẫn cứ thế trôi qua chẳng có gì thay đổi “cảm giác
ban ngày lắng đi trong tâm hồn Liên với hình ảnh thế giới quanh mờ mờ đi trong mắt chị”
Bằng giọng văn giàu cảm xúc, tác giả đã thành công miêu tả cảnh ngày tàn cùng với
tâm trạng nhân vật chân thật. Nhờ đó, khi đọc vào bất kỳ ai cũng cảm thấy đồng cảm
sâu sắc với hoàn cảnh và cuộc sống người dân nơi đây. Đi kèm với đó là nghệ thuật
miêu tả tâm trạng nhân vật tinh tế. Cái buồn được thể hiện thông qua cảnh vật vô cùng
ấn tượng. Hình ảnh đoàn tàu mặc dù không mới mẻ nhưng lại được khắc họa như là
điểm nhấn của toàn bộ tác phẩm. Thế giới nội tâm của nhân vật cũng được khai thác vô cùng tinh tế.
Ngoài ra, tác giả còn sử dụng thủ pháp nghệ thuật tương phản đối lập vô cùng độc đáo.
Sự nhộn nhịp khi đoàn tàu đến đã khiến ta cảm nhận rõ hơn sự im ắng, vắng vẻ của
phố huyện nghèo. Thêm vào đó là những hình ảnh gợi hình vô cùng quen thuộc, tiếng
người rộn rã sẽ khiến ta liên tưởng đến sự đông đúc khi đoàn tàu đến. Hình ảnh Liên
nhìn xa xăm sẽ làm ta cảm nhận được sự bình yên của cảnh ngày tàn. Tất cả đều
được tác giả miêu tả một cách chân thực qua ánh mắt của cô bé Liên.
Qua phân tích nhân vật Liên trong Hai Đứa Trẻ sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cuộc sống
cơ cực, nghèo khổ nơi phố huyện nghèo thời kỳ trước Cách Mạng Tháng Tám. Qua đó,
mỗi người sẽ cảm thương hơn cho số phận của họ và trân trọng ước mơ, niềm hy vọng
về tia sáng cho cuộc đời đầy tăm tối ấy. Đồng thời, truyện còn là hồi chuông về nguy cơ
chết mòn bởi cuộc sống tù túng và đói khổ của những con người nhỏ bé.
Nhân vật Liên - Mẫu 6
Nhà văn Thạch Lam là một nhà văn có phong cách viết truyện độc đáo mỗi tác phẩm
của ông đều gắn liền với những mảnh đời bất hạnh của người nông dân nghèo khổ.
Truyện của Thạch Lam thường là những câu chuyện mà không có một cốt truyện cụ
thể nào cả, không có gợi mở nút thắt cao trào và kết thúc, mà nó chỉ là mạch cảm xúc
của tác giả thông qua những tình tiết giản dị trong cuộc sống.
Truyện ngắn "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam nhân vật chính xuyên suốt từ đầu tới cuối
tác phẩm chính là nhân vật Liên, dù Liên chỉ là cô bé mới có mười hai, mười ba tuổi
nhưng có đã có suy nghĩ chín chắn, và trưởng thành hơn so với tuổi của mình. Liên đã
có những cảm xúc và nỗi buồn về những mảnh đời bất hạnh xung quanh mình. Với một
tuổi đời còn non nớt và hồn nhiên như vậy đáng lẽ ra liên phải được hưởng một cuộc
sống thoải mái, vô tư như đúng tuổi của cô bé. Nhưng Liên đã sớm trưởng thành biết
mưu sinh phụ giúp cha mẹ kiếm tiền để trang trải cho cuộc sống. Không chỉ có như thế
Liên con là người chị bao bọc và che chở cho em trai của mình.
Hai chị em Liên từng được sống ở Hà Nội nơi có những ánh đèn xanh đỏ, nơi phồn hoa
thị thành, Liên có những buổi được ba mẹ đưa đi chơi công viên được ăn những que
kem mát lạnh được hưởng những niềm vui hạnh phúc của tuổi thơ ngọt ngào. Nhưng
từ khi gia cảnh khó khăn ba mẹ Liên chuyển nhà về ở một thị trấn mà theo Liên thì quê
chẳng phải quê nhưng phố cũng không phải phố. Hàng ngày mẹ giao nhiệm vụ cho hai
chị em Liên trông coi tiệm tạp hóa ở phố huyện để kiếm thêm đồng ra đồng vào. Như
vậy chỉ với tuổi đời còn khá ít nhưng Liên đã được miêu tả là một cô gái khá chín chắn.
Cô biết bán hàng tính toán tiền nong thu, chi sau một ngày bán hàng rồi trông coi tạp
hóa cho em trai của mình ngủ.
Nhân vật Liên sớm bộc lộ là cô gái có trái tim khá đa cảm, ngồi trước cửa hàng tạp hóa
Liên ngửi thấy mùi đất, mùi của những ẩm móc, rác thải vương vãi ở khu chợ huyện
sau khi người bán hàng đã đi về. Cô thấy xót xa khi nhìn những trẻ em nghèo đang
nhặt những mảnh vỏ bưởi xem còn chút gì sót lại có thể dùng được Liên lắng nghe
tiếng muỗi bay vo ve, tiếng trống thu không, tiếng ếch nhái, mà thấy tâm hồn mình gợi
lên một nỗi buồn thê lương, man mác. Dường như Liên khá lớn so với tuổi và cô có
một tâm hồn nhạy cảm, tất cả truyện ngắn "Hai đứa trẻ" đều được thông qua đôi mắt
nhìn của Liên – một nhân vật chính xuyên suốt tác phẩm. Liên cảm nhận được những
mảnh đời bất hạnh như bà cụ Thi điên, gia đình bác hát xẩm, hai mẹ con chị Tí bán
hàng nước, gia đình của bác bán phở Siêu tất cả đều được phác họa một cách chân
thực nhiều khó khăn, những mảnh đời bất hạnh sống lầm lũi trong cuộc sống tăm tối.
Họ luôn mơ ước có một điều gì tốt đẹp sẽ đi qua thay đổi cuộc sống của họ dù chỉ là trong giây lát.
Nhân vật Liên không chỉ có một tâm hồn vô cùng nhạy cảm, tinh tế cô còn có một tấm
lòng biết yêu thương mọi người xung quanh mình, có đồng cảm với những mảnh đời
bất hạnh nơi đây. Liên dù chuyển từ Hà Nội về sống ở nơi phố huyện nghèo khổ này
nhưng cô nhanh chóng hòa nhập với cuộc sống mới xung quanh mình cũng không
phân biệt đối xử, hay tỏ ra không hòa đồng với những người bạn mới. Trong cái nhìn
của Liên luôn thể hiện sự đồng cảm và lòng yêu thương giữa con người với con người
dành cho nhau. Và điều cuối cùng làm cho người đọc luôn ấn tượng về nhân vật Liên
đó chính là cô bé luôn hướng tới một cuộc sống tươi sáng tốt đẹp. Liên cũng như
những người dân nơi chợ huyện này mong chờ đoàn tàu từ Hà Nội đi qua như mang
một chút ánh sáng từ một thế giới khác khiến cho tâm hồn của họ có chút hy vọng, dù
chỉ là một hy vọng nhỏ bé nhưng cũng khiến cuộc sống của họ có thêm niềm tin tốt đẹp hơn để sống tiếp.
Truyện ngắn "Hai đứa trẻ" của nhà văn Thạch Lam thật sự là một truyện ngắn nhiều
xúc động, thông qua nhân vật Liên ta thấy được cách nhìn của tác giả Thạch Lam vô
cùng tinh tế một tâm hồn đẹp luôn đồng cảm với những số phận nghèo khổ bất hạnh trong cuộc sống.
Nhân vật Liên - Mẫu 7
Thạch Lam là một trong những nhà văn nổi tiếng của Việt Nam trước cách mạng tháng
Tám. Ông đã góp nhặt những mảnh đời thường nhật, những nhịp sống quen nhàn,
những đốm sáng luẩn quẩn trong bóng tối tĩnh mịch để làm nên bức tranh hiện thực
khó quên trong tác phẩm “ Hai đứa trẻ”. Qua việc xây dựng nhân vật Liên, nhà văn đã
tái hiện thành công cuộc sống nghèo khổ, quẩn quanh trong bế tắc cùng vẻ đẹp tâm
hồn con người luôn hướng đến tương lai tốt đẹp, tươi sáng hơn. Liên đã dành cho họ
một tình yêu tha thiết, một trái tim đồng cảm với những khổ đau của con người.
Là thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn nhưng Thạch Lam không đưa ta đến những
chân trời lãng mạn phiêu du, thoát li khỏi thực tại:
“Để mê ly trong thú ái ân vờ
Để trốn tránh những ngày giờ trống trải”
mà đưa ta vào cõi đời ta đang sống với những đau khổ của con người, với trái tim trân
trọng sự sống nơi trần thế. Sự thật ấy là kiếp sống mòn mỏi, quẩn quanh trong bế tắc
không lối thoát của những con người sống vô danh, vô nghĩa. Thạch Lam thường đi
sâu vào thế giới nội tâm con người với những khám phá tinh vi về suy nghĩ, tâm hồn.
Ông có quan niệm văn chương tiến bộ: “ Đối với tôi, văn chương không phải là cách
đem đến cho người đọc sự thoát li hay sự quên, trái lại, văn chương là thứ khí giới
thanh cao và đắc lực mà chúng ta có để vừa phê phán và tố cáo một cái thế giới giả dối
và tàn ác, vừa làm cho lòng người được trong sạch và phong phú hơn.”
Chính nhận thức đúng đắn đã giúp Thạch Lam có chân cảm và đi sâu vào khám phá
thế giới nội tâm con người bên cạnh nỗi khổ cơm áo ghì sát đất. Trong một cuộc sống
mà mọi thứ đang dần “ mốc lên, mòn ra, rỉ đi”, nhân vật Liên vẫn hiện lên với một tâm
hồn nhạy cảm, tinh tế, với một trái tim nhân hậu của một con người biết yêu thương.
Sự sống chung quanh đang dần chìm trong đêm tối, tâm hồn chị vẫn như một mầm cây
khỏe mạnh luôn ước mơ, khao khát hướng tới ánh sáng.
Là một nguồn sáng trong màn đêm tối, tâm hồn Liên đã làm bừng lên bức tranh cuộc
sống tưởng như u mê, tăm tối. Liên trở thành điểm nhìn của tác giả bởi lẽ, cô đã từng
sống ở Hà Nội vui vẻ và huyên náo, sáng rực và lấp lánh. Ở Hà Nội, cô được đi chơi
bờ hồ, được uống những thứ nước lạnh xanh đỏ, được ăn kem,…trái ngược hoàn toàn
với phố huyện yên tĩnh, đen tối, nghèo khó. Do đó, cô dễ có nhận thức sâu sắc về nỗi
buồn, sự tù túng và hoài niệm về quá khứ. Đồng thời, Liên cũng là một cô gái mới lớn
có tâm hồn tinh tế, nhạy cảm nên dễ xúc động với nỗi khổ đau của con người.
Trước tiên, Liên là một cô gái có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, có trái tim biết yêu thương
của một con người nhân ái. Trong khoảnh khắc ngày tàn, Liên lắng nghe được cả
những âm thanh rất nhỏ của buổi chiều làng quê và có cái nhìn bao quát cả khung trời
phía Tây rực rỡ trong ánh hoàng hôn. Đó là âm thanh của tiếng trống thu không, tiếng
ếch nhái, tiếng muỗi vo ve, là bầu trời phía Tây thơ mộng, đẹp đẽ với áng mây hồng
như hòn than sắp tàn, với dãy tre làng đen kịt cắt hình rõ rệt trên nền trời. Trước cảnh
thiên nhiên thơ mộng ấy, Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen và trong lòng
gợi lên một nỗi buồn man mác.
Liên cảm thấy gắn bó với mảnh đất này đến mức “ thuộc cả mùi cát bụi”. Một mùi âm
ẩm của cát bụi bốc lên khiến chị em Liên nghĩ đây chính là mùi riêng mảnh đất, của quê
hương này. Không chỉ thế, trong màn đêm mịt mùng nơi phố huyện, cô nhận ra “ một
đêm mùa hạ êm như nhung và thoảng qua gió mát”. Phải thân thuộc, yêu quý mảnh đất
này đến tột cùng, cô mới có thể nhận ra vẻ đẹp bình dị, nên thơ mà đượm buồn của quê hương.
Với mỗi sự xuất hiện của con người, Liên lại dành cho họ một niềm chân tâm, chân
cảm xuất phát từ trái tim nhân ái của một con người biết yêu thương. Liên thương mẹ
con chị Tí ngày mò cua bắt tép, tối dọn hàng nước nhưng bán được chẳng bao nhiêu.
Liên ái ngại trước gia đình bác Xẩm lê lết trên mảnh chiếu rách với cái thau sắt trống
không, đứa con đã chạm đến nghịch đất. Liên cũng dành tình thương cho bà cụ Thi
điên qua một cút rượu ti đầy. Cô thấu hiểu cuộc sống của họ đang dần chìm vào nhàm
chán, bế tắc, tuyệt vọng.
Nhân vật Liên còn là một cô gái luôn khao khát tương lai và hướng tới ánh sáng. Như
mầm cây khoẻ khoắn luôn kiếm tìm và vươn tới những nơi ngập tràn ánh sáng, tâm
hồn Liên kiếm tìm từng ánh sáng nhỏ nhoi nơi phố huyện mịt mùng và hướng tới
chúng. Đó là ánh sáng từ khe sáng, từ những hột sáng lấp ló trong các cửa tiệm đến
ánh sáng của các vì sao lấp lánh trên bầu trời. Hướng tới ánh sáng như một hành động
hướng tới một tương lai tươi sáng và tốt đẹp hơn.
Như buổi trưa ngột ngạt có làn gió mát thoảng qua, văn Thạch Lam tưởng như bế tắc
không lối thoát lại ngập tràn niềm tin vào cuộc sống kì diệu và đẹp đẽ. Ông tin rằng
chính tâm hồn con người sẽ cứu con người khỏi vực thẳm, chính ước mơ, hoài bão sẽ
giúp họ vượt qua mọi nghiệt ngã của cuộc đời.
Hi vọng là nghệ thuật sống. Đọc những trang văn Thạch Lam, người đọc cơ hồ vẫn
nhận ra một niềm hi vọng được nhen nhóm từ những đau khổ mịt mùng của cuộc đời.
Như một ánh bình minh còn xa mờ, văn Thạch Lam thể hiện một niềm tin ở tương lai
qua khao khát của Liên trong cảnh đợi tàu.
Dù đã buồn ngủ ríu cả mắt nhưng Liên vẫn cố thức để đợi tàu vì chuyến tàu là hoạt
động cuối cùng của đêm khuya và mang theo nỗi niềm ưu tư của một cô gái mới lớn.
Chuyến tàu qua mang đến ánh sáng, âm thanh và những con người trái ngược hoàn
toàn với ánh sáng, âm thanh, con người của phố huyện tịch mịch bóng tối. Trong khi
ánh sáng chuyến tàu là lấp lánh, sáng rực thì nơi phố huyện, ánh sáng là nhỏ nhoi, yếu
ớt. Trong khi âm thanh chuyến tàu là nhộn nhịp, rộn ràng, tiếng rít mạnh vào ga, tiếng
con người nói chuyện,…thì nơi đây, là một phố huyện yên tĩnh, tịch mịch trong bóng tối.
Nếu chuyến tàu mang theo những con người mới, sang trọng, nói cười vui vẻ thì nơi
đây, con người tẻ nhạt, quẩn quanh, bế tắc.
Chuyến tàu đi qua trả lại sự yên tĩnh cho phố huyện và đêm đen mịt mùng lại bủa vây.
Con người dần chìm vào giấc ngủ. Như vậy, chuyến tàu qua là một giải pháp tình thế
thể hiện ước mơ thay đổi cuộc sống. “ Chừng ấy người trong bóng tối mong đợi một cái
gì tươi sáng hơn cho cuộc sống nghèo khổ hằng ngày của họ”.
Truyện ngắn “ Hai đứa trẻ” đã xây dựng thành công nhân vật Liên qua nghệ thuật miêu
tả, phân tích tâm lý tinh tế của tác giả Thạch Lam. Từng nỗi buồn man mác trong
khoảnh khắc ngày tàn đến tình yêu quê khi nghe mùi cát bụi hay tình thương với những
kiếp người lầm lũi và khao khát về một tương lai tươi sáng của Liên đều được nhà văn
bắt trọn và ghi lại một cách tinh vi, tinh tế. Cùng với đó, chất thơ toả ra từ lối viết nhẹ
nhàng, giàu tình cảm đã giúp tác giả tái hiện thế giới nội tâm tinh vi của Liên và mang
đến cho độc giả những day dứt, xót xa đồng thời trân trọng một tâm hồn người dù sống
trong mù tối vẫn không thôi mơ ước.
Liên đã không còn sống ở Hà Nội. Hiện thực của cô là một cuộc sống quẩn quanh trong
bế tắc. Nhưng Liên vẫn không ngừng mơ ước, không ngừng khao khát một tương lai
tốt đẹp hơn. Chính từ hành động sống đẹp, sống có ý nghĩa, có khát vọng ấy đã gieo
vào lòng người niềm tin ở tương lai: dù trong hoàn cảnh nào, con người cũng phải nuôi
dưỡng ước mơ. Những trang văn của Thạch Lam bởi vậy xứng đáng là trang văn
“ thanh lọc tâm hồn con người”.
Nhân vật Liên trong Hai đứa trẻ - Mẫu 8
Thạch Lam là một nhà văn của thế kỷ XX, ông là thành viên của Tự Lực văn đoàn và
nhắc đến ông người ta nghĩ ngay đến những truyện ngắn trữ tình, giàu cảm xúc. Thạch
Lam có quan điểm sáng tác lành mạnh, tiến bộ, những truyện ngắn của ông thường
không có chuyện mà tập trung vào khai thác thế giới nội tâm của nhân vật thông qua
những hình ảnh mơ hồ trong cuộc sống hàng ngày.
Hai đứa trẻ là một truyện ngắn được in trong tập Nắng sân vườn, cũng như những tác
phẩm khác của Thạch Lam, Hai đứa trẻ được kể với giọng văn trong sáng mà trữ tình,
giản dị mà thâm trầm, sâu sắc. Thể hiện được sự cảm thông của nhà văn với những
con người sống trong cảnh nghèo khó ở một làng quê nghèo và cảm phục trước ý chí
vươn lên, mong mỏi một ngày mai tươi đẹp của họ, mà tiêu biểu trong truyện chính là
Liên, một cô bé với tâm hồn trong sáng nhưng sớm phải bươn chải, phụ giúp gia đình.
Liên là một cô bé ngoan và hiểu chuyện, biến cố gia đình xảy ra khi thầy em mất việc,
gia đình chuyển từ Hà Nội về sinh sống tại một vùng quê nghèo, không chỉ thay đổi môi
trường sống, cuộc sống của gia đình cũng trở nên thiếu thốn hơn. Tuy vậy, Liên không
có sự trách móc, hờn giận của một đứa trẻ, chỉ đâu đó trong em là nỗi nhớ về những
ngày tháng sung túc với những món ngon, lạ, được đi chơi bờ hồ, uống những thức
uống xanh đỏ cùng ánh sáng rực rỡ và lấp lánh. Cũng như bao đứa trẻ khác, bóng tối
trở thành thứ rất đáng sợ, nơi ở mới của Liên lại ngập tràn trong bóng tối, không có
những ánh đèn sáng choang như Hà Nội, chỉ có leo loét vài ngọn đèn từ những hàng
quán cóc ven đường. Nhưng Liên không sợ nữa, “đêm tối đối với Liên quen lắm, chị không sợ nó nữa”.
Liên tập quen với cái bóng tối của phố huyện vì em còn phải hoàn thành trọng trách của
mình, em là một cô bé vâng lời và đảm đang, còn rất bé em đã được mẹ giao cho trông
coi quán tạp hóa cùng với em An. Liên làm công việc này rất thành thạo, em kiểm hàng,
cộng tiền, làm đâu ra đấy, còn cẩn thẩn cất chìa khóa hòm tiền ngay bên mình, “cái xà
tích và chiếc chìa khóa chị quý mến và hãnh diện, vì nó tỏ ra chị là người con gái lớn và
đảm đang”, ý thức được hoàn cảnh gia đình, Liên mong muốn được giúp đỡ mẹ, như
những đứa bé luôn muốn được xem là người lớn Liên cũng vậy cô bé cũng muốn
chứng tỏ mình đã lớn và chuyện trong coi quán tạp hóa làm cô bé tự hào.
Tuy muốn được công nhận là một người lớn song tâm hồn em vẫn là một cô bé ngây
thơ và trong sáng, mọi thứ xung quanh trong tầm mắt của em lại rất êm ả, bình yên
“một chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng ếch nhái kêu răng trên đồng ruộng theo gió
nhẹ đưa vào”, hay “một đêm mùa hạ êm như nhung và thoảng qua gió mát”, với cái êm
ả, thanh bình của vùng quê dễ làm tâm hồn người ta xao động và buồn man mác, Liên
cũng thế, bóng tối ngập dần trong mắt Liên và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía
vào tâm hồn ngây thơ của em, dù em cũng chẳng hiểu nỗi buồn của mình. Liên vẫn là
một đứa trẻ, vẫn lơ đễnh, mãi nghĩ vẩn vơ mà quên mất giờ dọn hàng, em cũng sợ sệt
khi gặp cụ Thi một bà già hơi điên thường đến mua rượu, em vừa sợ cũng vừa thương
cụ, em rót cho cụ hẳn một cút rượu đầy.
Liên là một cô bé giàu cảm xúc, em có một trái tim nhân hậu, ở vùng quê nghèo nổi bật
lên những mảnh đời cơ cực và Liên thương cảm tất thảy họ, em thương những đứa trẻ
con nhà nghèo, “chúng nhặt nhạnh thanh nứa, thanh tre hay bất cứ cái gì đó có thể
dùng được của người bán hàng để lại”, dẫu vậy Liên cũng không có tiền để cho chúng,
nhà Liên cũng nghèo, mẹ Liên còn phải vất vả làm hàng xáo, chính em cũng phải thức
đến khuya để xem có bán thêm được bao thuốc, bao diêm nào không. Liên thương mẹ
con chị Tí, ngày đi mò cua bắt ốc, tối đến dọn hàng, bán không được bao nhiêu nhưng
chiều nào cũng phải dọn hàng từ chập tối. Liên thương bác Siêu với gánh phở xa xỉ,
thương vợ chồng bác xẩm với đứa con thơ, ở cái phố huyện nghèo vắng tanh người
qua lại thì gánh phở của bác Siêu hay tiếng đàn của nhà bác xẩm cũng chẳng kiếm
được là bao, cuộc sống vẫn hoài vất vả.
Trong cô bé ngây thơ và trong sáng ấy cũng chất chứa những khát khao và mong mỏi
một sự đổi đời, dù thích nghi với bóng tối vùng quê nghèo nhưng em vẫn nhớ về ánh
sáng rực rỡ và lấp lánh của phố phường Hà Nội. Em háo hức chờ đợi chuyến tàu
khuya không chỉ để bán thêm được vài gói thuốc hay bao diêm, em trong đợi trên
chuyến tàu ấy là một thế giới khác, một thế giới ồn áo, náo nhiệt và tươi sáng khác hẳn
với sự tịch mịch, u tối và yên ắng của vùng quê. Khát vọng của Liên cũng chính là khát
vọng của những người lao động nghèo ở một phố huyện, mong muốn được đổi đời, có
được một cuộc sống tốt đẹp hơn “chừng ấy người trong bóng tối mong đợi một cái gì
tươi sáng cho sự sống hàng ngày nghèo khổ của họ”.
Với một đứa trẻ sớm phải phụ giúp gia đình, Liên là một cô bé đáng tin cậy, mẹ tin
tưởng giao hàng tạp hóa cho em, em An tin tưởng chị mà gối đầu lên chân chị ngủ
ngon lành. Cũng ý thức được trách nhiệm của mình, Liên làm việc rất chăm chỉ, rất cẩn
thận và cũng chăm sóc em rất chu đáo “Liên khẽ quạt cho An, vuốt lại mái tóc tơ”, “chị
ngồi yên không động đậy”. Liên qua ngòi bút của Thạch Lam thật đẹp, một cô bé đẹp
về cả tâm hồn và cảm xúc, em trong sáng, ngây thơ cũng ngoan hiền và có lòng trắc
ẩn, nổi khát khao vươn lên, thoát khỏi cảnh nghèo u tối ở phố huyện nghèo của em
cũng đáng để khâm phục.
Cũng qua những cảm xúc của Liên, những miêu tả về một làng quê nghèo tăm tối, có
thể thấy được sự thương xót của Thạch Lam đối với những người lao động chân chính,
quẩn quanh ở cái quê nghèo. Cũng là sự cảm thông của nhà văn với khát khao, mong
muốn có cuộc sống mới tốt đẹp hơn của họ. Có thể thấy truyện ngắn Hai đứa trẻ không
có một câu chuyện cụ thể, nó chỉ là cái nỗi buồn, những suy tư và cảm xúc của một cô
bé về cuộc sống thường ngày cùng với những người lao động nghèo, nhưng vẫn làm
người đọc xúc động, những câu từ nhẹ nhàng lại tình cảm, chân thành và giản dị làm
người ta thấy gần gũi và dễ dàng cảm nhận được thông điệp truyền tải của Thạch Lam.
Nhân vật Liên trong Hai đứa trẻ - Mẫu 9
Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của nhà văn Thạch Lam là bức tranh về một phố huyện
nghèo hiu hắt, thưa thớt cả về con người lẫn ánh sáng. Ở đó bóng tối ngự trị, ánh sáng
chỉ là thứ le lói, chỉ là những hột sáng, tâm hồn của con người cũng vì thế mà trở nên
hiu quạnh, buồn tẻ hơn. Văn Thạch Lam không có nhân vật chính mà xây dựng một
dàn nhân vật có mối liên hệ với nhau, trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” cũng vậy, ông
xây dựng một dàn các nhân vật trong bức tranh phố huyện nghèo khổ. Nhưng nổi bật
hơn cả là nhân vật cô bé Liên với một tâm hồn nhạy cảm, tác giả như mượn chính tâm
hồn nhạy cảm, yêu thiên nhiên của cô bé để vẽ lên một không gian phố huyện nghèo khó.
Trước hết Thạch Lam xây dựng Liên là một cô bé có tâm hồn hết sức nhạy cảm, tinh tế
của một đứa trẻ biết yêu thương. Trước cảnh vật thiên nhiên lúc chiều tàn cô bé mở
rộng tâm hồn yêu thiên nhiên của mình ra để đón nhận một cách tinh tế, lắng nghe
những tiếng động báo hiệu một ngày tàn của những cảnh vật và con người xung quanh
mình: “tiếng trống thu không, tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng, tiếng muỗi vo
ve”. Liên ngắm nhìn bầu trời nhất là ở phía tây, bầu trời rực rỡ “những đám mây ánh
lên như những hòn than sắp tàn”. Không những yêu cảnh vật thiên nhiên Liên còn là
một cô bé có tình yêu với quê hương, với chính mảnh đất mà cô đang gắn bó, cô cảm
nhận về phiên chợ chiều, về những tiếng người mua bán, về cả những gì còn sót lại
sau phiên chợ, tuy tất cả đều là rác bỏ đi không có gì tận dụng được nhưng đối với Liên
đó là những thứ rất đỗi quen thuộc và bình dị đến khó tin. Cô còn thuộc luôn cả mùi của
mảnh đất mình đang sống mỗi lần ngửi thất thứ mùi ấy cô lại liên tưởng ra những
hương vị khác nhau. Ngoài ra khi trời đã tối cô còn cảm nhận vẻ đẹp của những ngôi
sao trên cao của bầu trời nơi mình sinh sống.
Khi bóng tối lấn áp ánh sáng bao trùm lên toàn bộ không gian của phố huyện Liên còn
là một con người có tình yêu thương, cảm thông với những kiếp người lao động nghèo
khổ trong không gian của phố huyện. Liên thương cảm và tự thấy xót xa trước cảnh
những đứa trẻ con nhà nghèo phải nhặt nhạnh lại những rác còn sót lại của phiên chợ
chiều vừa tan, thậm chí chúng còn tranh giành lẫn nhau, cô nhìn những đứa trẻ ấy
nhưng không thể giúp gì được chúng bởi chính hoàn cảnh của cô và em trai cũng
không khá khẩm hơn gì được chúng, cô thương cho chúng cũng là thương cho chính
hoàn cảnh của bản thân mình. Cô dành chút tình yêu thương gửi gắm qua việc rót cho
cụ Thi một cút rượu đầy khi cụ đến mua rượu nhà Liên, cô cũng rất đỗi thương cảm với
mẹ con nhà chị Tý ngày đã phải đi mò cua bắt ốc mà đến đêm tối lại phải đèo bòng
nhau ra mở hàng nước đến tận khuya mà cũng không mấy được thêm gì, cuộc sống
của mẹ con nhà chị khó nhọc. Hay hình ảnh của gia đình bác Xẩm co ro trông một
không gian chật hẹp là trên một manh chiếu rách, Liên nhìn với đầy xót xa và thương
cảm cho gia đình bác như sắp có bao nhiêu thứ ùa đến cái đói, cái rét và khó khăn với
một gia đình làm nghề hát xẩm ấy. Tất cả những con người ấy, số phận ấy và cả chính
Liên nữa đều mong ước có một cuộc sống tươi đẹp hơn trong chính không gian hiu
quạnh của phố huyện nghèo nàn ấy.
Liên còn là một cô bé biết nghĩ đến, hướng đến những điều tốt đẹp của một không gian
thế giới có ánh sáng, khi trời đã tối rồi, bóng đêm đã xâm lấn gần như hết không gian
của phố huyện thì Liên vẫn luôn tìm kiếm ánh sáng cho dù nó là những hột sáng, khe
sáng,… hết sức nhỏ bé. Liên hướng lên trời cao để đón ánh sáng xa xôi của những
ngôi sao trên bầu trời cao rộng nơi phố huyện, không những thế cô bé còn thèm ánh
sáng ngay chính xung quanh mình, đó là ánh sáng của ngọn đèn dầu tù mù củ hàng
nước mẹ con nhà chị Tý, hay chỗ gánh hát của bã Sẩm, nơi hàng nước của bác Siêu,
đèn sáng của hiệu sách gần đó,…hay chính là những hột sáng lọt qua phên nứa rán
đầy những giấy báo nhật trình của nhà mình đã bị ngăn đôi kia. Liên như hình ảnh của
một cây non nớt đang cố vươn ra ánh sáng để tìm kiếm sự sống cho mình, cho cả
những kiếp người lầm than, nghèo khổ trong phố huyện kia.
Tâm hồn yêu cuộc sống luôn hướng về phía ánh sáng của Liên còn được thể hiện qua
chi tiết cô ngồi cờ đoàn tàu chạy qua rồi mới vào đi ngủ. Hình ảnh đoàn tàu là đại diện
cho ánh sáng, cho những gì tốt đẹp mà Liên cùng bao người khác trong phố huyện
muốn hướng tới. Đoàn tàu như chất chứa bao ước mơ về một cuộc sống tốt đẹp hơn,
đoàn tàu từ nơi có ánh sáng đến như khai sáng tâm hồn cho Liên và tất cả con người
nơi phố huyện nghèo khổ.
