quản trị rủi ro cho các môn học
quản lý rủi ro
Môn: Quản trị logistics 30 tài liệu
Trường: Trường Đại học Giao thông vận tải 487 tài liệu
Tác giả:
Preview text:
I. Mô tả bối cảnh tình huống rủi ro:
Vào đầu tháng 10 năm 2025, hoàn lưu bão Matmo sau khi đổ bộ bộ vào khi vực Bắc Trung Bộ đã di chuyển lên vùng trung du và miền núi phía Bắc, gây ra mưa lớn kỷ lục trên địa bản tỉnh Thái Nguyên. Trong các ngày 6 đến 8/10/2025, Thái Nguyên ghi nhận lượng mưa phổ biến từ 250 đến 400mm, có nơi lên tới 526mm (trạm Hóa Thượng) và 462mm (trạm Cây Thị)- mức cao nhất chưa từng có trong lịch sử địa phương.
Theo thông tin từ Báo Thanh Niên (08/10/2025), do mưa lớn tập trung trong thời gian ngắn, hệ thống thoát nước và các con sông trên địa bàn, đặc biệt là sông Cầu, không kịp thoát nước, dẫn đến ngập lụt trên diện rộng. Toàn tỉnh có hàng loạt xã, phường như Võ Nhai, Tràng Xá, Dân Tiến, Trại Cầu, Nam Hòa, Linh Sơn, Phan Đình Phùng, Quan Triều,Văn Lang.. chìm trong biển nước, nhiều khu vực bị cô lập hoàn toàn.
Đến sáng ngày 8/10/2025, báo cáo của UBND tỉnh Thái Nguyên cho biết đã có 4 người chết, 2 người mất tích, 2 người bị thương, hơn 5.450 ngôi nhà bị thiệt hại hoặc ngập sâu, trong đó 5.096 hộ bị cô lập và gần 500 hộ phải di dời khẩn cấp. Các khu công nghiệp lớn như Yên Bình, Sông Công cùng nhiều tuyến quốc lộ, đường nội tỉnh bị gián đoạn, khiến chuỗi cung ứng hàng hóa và logistics của toàn vùng tê liệt.
II. Thu thập dữ liệu và phân tích tình huống
Để đánh giá rủi ro của cơn bão Matmo, dữ liệu được tổng hợp từ các nguồn đáng tin cậy:
Báo cáo Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Thái Nguyên (2025): thiệt hại nghiêm trọng về người, nhà cửa, cơ sở hạ tầng và phương tiện vận tải.
Bài viết trên Báo Thanh Niên (8/10/2025): phản ánh nguyên nhân sâu xa của ngập lụt lịch sử là do mưa cực đoan tập trung hẹp, hệ thống thoát nước yếu, cùng với việc đô thị hóa nhanh làm giảm diện tích thấm nước tự nhiên.
Phỏng vấn người dân và doanh nghiệp logistics trong khu công nghiệp Sông Công cho thấy, nhiều kho bãi và hàng hóa bị hư hỏng, việc vận chuyển bị đình trệ do đường ngập sâu và phương tiện không thể tiếp cận.
Dữ liệu khí tượng từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia khẳng định: Matmo là bão có hoàn lưu mạnh, kết hợp đới gió đông nam ẩm nên tạo mưa kéo dài – điều kiện điển hình gây rủi ro nghiêm trọng trong vận hành logistics.
Số người chết: 18 người; số người bị thương: 16 người (chủ yếu do lũ cuốn).
Nhà bị ngập: Hơn 239.000 căn nhà bị ngập; riêng Thái Nguyên khoảng 199.000 nhà, Bắc Ninh hơn 20.800, Cao Bằng 7.500, Hà Nội gần 8.200, Lạng Sơn 3.000.
Các tác động khác: Hơn 33.600 ha hoa màu; gần 1.500 ha cây ăn quả; 970 ha cây lâu năm; 254 ha cây lâm nghiệp; hơn 19.200 con gia súc; hơn 1,3 triệu con gia cầm bị chết, cuốn trôi.
Sự cố hạ tầng: Hơn 2.100 vị trí quốc lộ/tỉnh lộ bị ách tắc do sạt lở/ngập; nhiều tuyến đường sắt phải dừng hoạt động.
Hạ tầng thủy điện: Ví dụ, đập thủy điện Thủy điện Bắc Khê 1 (xã Tân Tiến, Lạng Sơn) bị vỡ do lưu lượng lũ về hồ tăng nhanh — phải di dời hơn 800 hộ dân.
III. Các yếu tố gây rủi ro trong hoạt động logistics
a) Kỹ thuật
Hạ tầng đê điều bị áp lực lớn, bị sự cố/tràn lũ, sạt lở.
Hồ thủy điện nhỏ (như Thủy điện Bắc Khê 1) bị vỡ hoặc vận hành không đảm bảo, dẫn đến di dời dân.
Cấu trúc hạ tầng giao thông (đường quốc lộ, tỉnh lộ, đường sắt) bị sạt lở, ngập, nền bị trôi.
Trang thiết bị cứu hộ, cứu nạn, phương tiện ứng phó thiên tai thiếu hoặc chưa phù hợp với tình huống cực đoan.
b) Con người
Nhân lực chỉ huy ứng phó, lực lượng cứu hộ cứu nạn có thể chưa được đào tạo đầy đủ hoặc gặp khó khăn trong điều kiện bị cô lập/ngập.
Người dân tại vùng ngập, vùng sạt lở có thể không chủ động di chuyển, không có thông tin cảnh báo kịp thời.
Nhân sự vận hành hồ thủy điện nhỏ, đê điều có thể thiếu giám sát, vận hành theo quy trình không chặt chẽ.
c) Quy trình
Quy trình dự báo thiên tai, cảnh báo lũ lớn, mưa cực đoan chưa bảo đảm sự chuẩn bị đầy đủ (chưa dự báo sớm được mức vượt lịch sử).
Quy trình quản lý, vận hành hồ thủy điện nhỏ, đê điều chưa chặt chẽ: “hồ thủy điện nhỏ chưa được quản lý, theo dõi giám sát chặt chẽ từ khâu xây dựng, quản lý hồ sơ, vận hành”.
Quy trình sơ tán, di dời, cứu hộ khi bị ngập sâu, chia cắt chưa được thực hiện một cách thuận lợi do điều kiện khó khăn.
d) Môi trường
Yếu tố thiên nhiên: Mưa lớn rất khốc liệt (300-400 mm, có nơi 560 mm), lũ vượt mức lịch sử, diễn biến bất thường (lũ chồng lũ).
Địa hình, vùng sâu, miền núi hoặc vùng bị cô lập bị ngập, sạt lở nghiêm trọng, gây khó khăn trong tiếp cận và ứng phó.
Biến đổi khí hậu, cực đoan thiên tai có thể làm các sự kiện vượt khả năng thiết kế hoặc kinh nghiệm trước đó.
e) Đối tác
Hợp tác giữa các cơ quan nhà nước, chính quyền địa phương, cộng đồng dân cư và các tổ chức cứu trợ/ngoại viện có thể gặp khó khăn khi vùng bị ngập cô lập.
Nhà thầu xây dựng, đơn vị vận hành hồ đập, công trình thủy lợi nếu không tuân thủ đúng quy chuẩn, kiểm tra sẽ tăng rủi ro.
Hỗ trợ quốc tế (ví dụ từ Australia, Hàn Quốc, EU…) tuy có nhưng vẫn cần phối hợp chặt chẽ với địa phương để đạt hiệu quả cao.
f) Chính trị / thể chế
Chính quyền địa phương có thể thiếu nguồn lực hoặc chưa có chính sách đủ mạnh để đối phó với thiên tai cực đoan.
Thể chế quản lý thiên tai, ứng phó khẩn cấp, quy hoạch hạ tầng vùng ngập/lũ có thể chưa cập nhật theo các kịch bản mới (lũ vượt lịch sử) — báo cáo nêu rõ “chưa dự báo sớm được các giá trị vượt lịch sử”.
Quy hoạch phát triển vùng đô thị, vùng sâu vùng xa, và yêu cầu đầu tư hạ tầng thích ứng thiên tai nếu chậm sẽ làm tăng rủi ro.
NGUỒN THAM KHẢO NỘI DUNG:
https://vnexpress.net/thiet-hai-gan-17-000-ty-dong-do-mua-lu-sau-bao-matmo-4951800.html
https://thanhnien.vn/vi-sao-thai-nguyen-ngap-lich-su-sau-bao-matmo-18525100814113991.htm
