Quy luật Lượng – Chất. Vận dụng quy luật vào đời sống học tập của sinh viên và bản thân | Bài thảo luận triết học Mác Lênin

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA HỆ THỐNG THÔNG TIN KINH TẾ & THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ ĐỀ TÀI:
NỘI DUNG QUY LUẬT LƯỢNG CHẤT VÀ VẬN DỤNG
QUY LUẬT LƯỢNG CHẤT VÀO LĨNH VỰC ĐỜI SỐNG
HỌC TẬP CỦA MỖI NGƯỜI Học phần: Triết học Mác-Lênin Giảng viên: Phương Kỳ Sơn Nhóm: 7
Mã lớp học phần: 232_MLNP0221_10 Hà Nội - 2024
“Bí mật của sự thay đổi là tập trung tất cả năng
lượng của bạn, không phải để chiến đấu với cái
cũ mà là xây dựng nên cái mới” - Socrates - 1 LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành được bài thảo luận này, đầu tiên chúng em xin gửi lời cảm ơn
chân thành đến Trường Đại học Thương Mại đã đưa môn Triết học vào chương trình
học để giúp chúng em hiểu sâu sắc về bộ môn.
Tiếp theo chúng em xin cảm ơn sâu sắc PGS.TS Phương Kỳ Sơn - Giảng viên
bộ môn Triết học của chúng em, người thầy đã giảng dạy và dẫn dắt chúng em với
những tiết học hăng say, đưa đến cho chúng em những kiến thức quý báu , giúp chúng
em học môn Triết học một cách dễ hiểu nhất để chúng em có thể hiểu được bộ môn
trừu tượng như Triết. Không lời nào là đủ để nói lên sự biết ơn, ngưỡng mộ thầy.
Chúng em xin cảm ơn và kính chúc thầy luôn vui vẻ, hạnh phúc, bình an để tiếp tục
làm người dẫn dắt các sinh viên đến với bộ môn Triết học.
Bài thảo luận của nhóm 7 chúng em vẫn còn nhiều thiếu sót, mong rằng nhận
được sự góp ý đến từ thầy Phương Kỳ Sơn để chúng em có thể hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! 2 LỜI CAM ĐOAN
Chúng em xin cam đoan bài thảo luận này là thành phẩm được xây dựng từ
các thành viên của nhóm, không sao chép nguyên văn hay xuất hiện trong các công
trình khác. Trong nội dung của bài thảo luận đều được tổng hợp từ “Giáo trình triết
học Mác-Lênin” và các bài giảng của PGS-TS Phương Kỳ Sơn, các tài liệu tham khảo
đều có xuất xứ rõ ràng và được trích dẫn hợp pháp ở cuối bài thảo luận. Nhóm em
hoàn toàn chịu trách nhiệm với lời cam đoan này.
Nhóm em xin cam đoan và xin chân thành cảm ơn ! 3 BIÊN BẢN ĐÁNH GIÁ Số Tự Nhóm th Họ và tên Chức Kết luận trách Công việc đánh đánh ứ
(Giảng viên đánh giá) giá giá tự Bài làm cá nhân + 62 Mai Thùy Thành lời hay ý đẹp + 9,5 10 Linh viên làm Powerpoint Nguyễn Bài cá nhân + Thành 63 Khánh tổng hợp 10 10 viên Linh Powerpoint Bài cá nhân + Chương 1+ 64 Phùng Nhóm Powerpoint + lời 10 10 Ngọc Linh trưởng cam đoan + lời cảm ơn Bài cá nhân + 65 Quách Thành tổng hợp 99 Diệu Linh viên Powerpoint + Powerpoint Bài cá nhân + lời 66 Trần Tú
Thành mở đầu + kết luận 9,5 9,5 Linh viên + Powerpoint 67 Trương Thành Bài cá nhân + 88 Thị Khánh viên Powerpoint 4 Linh Bài cá nhân + 68 Lê Hoàng Long Thư ký Powerpont + tổng 99 hợp Word 69 Nguyễn Thành Bài cá nhân + Powerpoint 99,5 Thị Lương viên 70 Chu Diệu Thành Bài cá nhân + Powerpoint 99,5 Ly viên 71 Lê Vũ Thành Bài cá nhân + Powerpoint 99,5 Khánh Ly viên Thư ký Nhóm trưởng (Ký tên) (Ký tên) 5 MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN...............................................................................................................3
LỜI CAM ĐOAN.........................................................................................................4
BIÊN BẢN ĐÁNH GIÁ...............................................................................................5
LỜI MỞ ĐẦU...............................................................................................................8
CHƯƠNG I: QUY LUẬT LƯỢNG CHẤT...............................................................9
1. Những vấn đề lý luận của quy luật......................................................................9
2. Ý nghĩa phương pháp luận.................................................................................15
CHƯƠNG II: VẬN DỤNG QUY LUẬT LƯỢNG CHẤT VÀO LĨNH VỰC ĐỜI
SỐNG HỌC TẬP CỦA MỖI NGƯỜI.....................................................................16
KẾT LUẬN.................................................................................................................52
TÀI LIỆU THAM KHẢO.........................................................................................53 6 LỜI MỞ ĐẦU
Ph.Angghen đã định nghĩa: "Phép biện chứng chẳng qua chỉ là môn khoa học
về những quy luật phổ biến của sự vận động và sự phát triển của tự nhiên, của xã hội
loài người và của tư duy”. Phép biện chứng duy vật là sự kế thừa những tinh hoa của
nhân loại từ xa xưa cho đến lúc nó ra đời, chính vì thế nó phản ánh hiện thực một
cách đúng đắn. Trên cơ sở phép biện chứng về những quy luật phổ biến, một trong
những quy luật đó chính là quy luật lượng chất và vận dụng quy luật đó vào đời sống
học tập của sinh viên. Việc nhận thức quy luật này có ý nghĩa thực tiễn to lớn, giúp
con người có ý thức tốt hơn về các vấn đề, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội, hình
thành những nhận thức đúng đắn, những phẩm chất đạo đức cách mạng tốt đẹp,…
Bên cạnh đó, đối với bản thân, sự hiểu biết về quy luật lượng chất và việc áp dụng
chúng vào cuộc sống giúp tự thay đổi, tạo ra sự tự chủ trong việc quản lý thời gian, và
đặt ra mục tiêu cũng như kế hoạch cá nhân. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc
xác định hướng đi chính xác trong quá trình học tập và nỗ lực để đạt được những mục
tiêu đã đề ra. Chính vì thế, việc nghiên cứu kĩ hơn về quy luật lượng chất sẽ giúp việc
học tập trở nên có hiệu quả hơn để từ đó mỗi học sinh không để quãng thời gian ngồi
học trên ghế nhà trường là uổng phí.
Mục tiêu mà chúng em đặt ra khi đến với đề tài thảo luận này là cũng mọi
người tìm hiểu rõ hơn về phép biện chứng duy vật của Triết học Mac – Lenin, cụ thể
hơn là quy luật lượng chất và sự vận dụng vào đời sống học tập. Hơn nữa, bài thảo
luận cũng giúp chúng em tiếp nhận các quan điểm từ mọi người và khuyến khích các
ý tưởng sáng tạo từ các thành viên trong nhóm.
Vì vậy, sau quá trình được học tập và tìm hiểu bộ môn Triết học, Nhóm 7 đã
mạnh dạn tâm huyết với đề tài: “Quy luật Lượng – Chất. Vận dụng quy luật vào đời
sống học tập của sinh viên và bản thân” để viết bài thu hoạch này. Bài thảo luận còn
nhiều thiếu sót, kính mong nhận được lời nhận xét của giảng viên và các bạn để hoàn thiện hơn. 7 8
CHƯƠNG I: QUY LUẬT LƯỢNG CHẤT
1. Những vấn đề lý luận của quy luật
1.1 Khái niệm về lượng và chất
1.1.1Kháiniệmvềchất
Bất cứ sự vật, hiện tượng nào cũng bao gồm mặt chất và mặt lượng. Hai mặt
đó thống nhất hữu cơ với nhau trong sự vật, hiện tượng. Chất là phạm trù triết học
dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật, hiện tượng. Là sự thống nhất
hữu cơ những thuộc tính cấu thành nó, phân biệt nó với sự vật, hiện tượng khác.
Vídụ: Nguyên tố đồng có nguyên tử lượng là 63,54 đvC, nhiệt độ nóng chảy
là 1083đvC, nhiệt độ sôi là 2880đvC…những thuộc tính này đã nói lên những chất
riêng của đồng để phân biệt nó với các kim loại khác.
 Đặc điểm của chất
Chất mang tính khách quan: chất là cái vốn có, nằm bên trong sự vật hiện
tượng không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con người. Chẳng hạn nước biển
mặn tồn tại ở bên trong chứ không phải do một lực lượng siêu nhiên, ý muốn chủ
quan của con người mà có thể áp đặt được nó.
Chất là sự thống nhất hữu cơ của các thuộc tính, các yếu tố của sự vật.Thuộc
tính là những tính chất của sự vật, là cái vốn có của sự vật. Những thuộc tính của sự
vật chỉ được bộc lộ ra bên ngoài qua sự tác động qua lại của sự vật mang thuộc tính
đó với các sự vật khác. Mỗi sự vật, hiện tượng đều có thuộc tính cơ bản và không cơ
bản. Chỉ những thuộc tính cơ bản mới hợp thành chất của sự vật, hiện tượng. Phụ
thuộc vào những mối quan hệ cụ thể mà thuộc tính cơ bản và không cơ bản mới được
phân biệt rõ ràng. Chẳng hạn, trong mối quan hệ với động vật thì thuộc tính cơ bản
của con người là các thuộc tính có khả năng chế tạo, sử dụng công cụ, có tư duy còn
các thuộc tính không là thuộc tính cơ bản. Xong trong quan hệ giữa con người với con
người thì những thuộc tính như nhận dạng về dấu vân tay lại trở thành thuộc tính cơ 9
bản. Mỗi sự vật hiện tượng đều có quá trình tồn tại và phát triển qua nhiều giai đoạn
trong mỗi giai đoạn ấy nó lại có chất riêng. Như vậy mỗi sự vật hiện tượng không
phải chỉ có một chất mà rất có thể có nhiều chất. Ví dụ: những mức độ trưởng thành
của cá nhân một con người từ ấu thơ -> mầm non -> nhi đồng -> thiếu niên -> thanh
niên…mỗi giai đoạn đó là một chất.
Chất thể hiện tính ổn định tương đối của sự vật, hiện tượng: khi nó chưa
chuyển hóa thành sự vật, hiện tượng khác thì chất của nó vẫn chưa thay đổi. Chẳng
hạn như, trạng thái của nước rắn, lỏng, khí( chất), sự thay đổi về lượng của nhiệt độ từ
40-50đvC chưa làm cho trạng thái lỏng của nước thay đổi.
1.1.2Kháiniệmvềlượng:
Lượng là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định vốn có của sự vật về
mặt số lượng, quy mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động và phát triển cũng như các
thuộc tính của sự vật.
 Biểu hiện của lượng
Lượng biểu hiện ở số lượng các thuộc tính, ở tổng số các bộ phận, ở đại lượng
tốc độ và nhịp điệu vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng.Bên cạnh đó lượng
còn biểu hiện ở kích thước dài hay ngắn, số lượng lớn hay nhỏ, tổng số ít hay nhiều,
trình độ cao hay thấp, tốc độ vận động nhanh hay chậm, màu sắc đậm hay nhạt. Ví dụ
như đối với phân tử Carbon dioxide (CO2). Lượng là số nguyên tử tạo thành nó, tức
hai nguyên tử cacbon (C) và một nguyên tử oxi (O).
 Đặc điểm của lượng
Lượng mang tính khách quan vì lượng là một dạng biểu hiện của vật chất,
chiếm một vị trí nhất định trong không gian và tồn tại trong thời gian nhất định.Trong
sự vật hiện tượng có nhiều loại lượng khác nhau như: có lượng là yếu tố quyết định
bên trong, có lượng chỉ thể hiện yếu tố bên ngoài của sự vật, hiện tượng; sự vật hiện
tượng càng phức tạp thì lượng của chúng cũng phức tạp theo. 10
Lượng có thể được xác định bằng các đơn vị đo lường cụ thể hoặc có thể nhận
thức bằng con đường trừu tượng và khái quát hóa. Trên thực tế lượng của sự vật
thường được xác định bởi những đơn vị đo lượng cụ thể như vận tốc của ánh sáng hay
một phân tử bao gồm những nguyên tử nào. Bên cạnh đó có những lượng chỉ có thể
biểu thị dưới dạng trừu tượng và khái quát như trình độ nhận thức của một người, ý
thức trách nhiệm cao hay thấp của một công dân,..
Lượng thường xuyên biến đổi: Bản thân lượng không nói lên sự vật đó (số
lượng nguyên tử hợp thành nguyên tố hoá học, số lượng lĩnh vực cơ bản của đời sống
xã hội hoặc chiều dài, chiều rộng, chiều cao của sự vật) là gì, các thông số về lượng
không ổn định mà thường xuyên biến đổi cùng với sự vận động biến đổi của sự vật ,
đó là mặt không ổn định của sự vật.
Như vậy, chất và lượng là hai phương diện khác nhau của cùng một sự vật,
hiện tượng hay một qua trình nào đó trong tự nhiên, xã hội và tư duy. Hai phương
diện đó điều tồn tại khách quan. Tuy nhiên, sự phân biệt giữa chất và lượng của sự
vật, hiện tượng chỉmang tính tương đối. Có những tính quy định trong mối quan hệ
này là chất nhưng trong mối quan hệ khác lại là lượng.
1.2 Mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng
Sự thống nhất giữa chất và lượng : Bất kỳ sự vật hay hiện tượng nào cũng là
sự thống nhất giữa mặt chất và mặt lượng, chúng tác động qua lại lẫn nhau, chúng tồn
tại trong tính quy định lẫn nhau: tương ứng với một loại lượng nhất định thì cũng có
một loại chất tương ứng và ngược lại. Ví dụ như tương ứng với cấu tạo H - 0 - H (cấu
tạo liên kết nguyên tử hyđrô và 1 nguyên tử ôxy) thì 1 phân tử nước (H20) được hình
thành với tập hợp các tính chất cơ bản, khách quan, vốn có của nó là: không màu,
không mùi, không vị, có thể hoà tan muối, axít,…“Chất” và “lượng” luôn thống nhất
hữu cơ với nhau, không tách rời nhau, tác động lẫn nhau một cách biện chứng. Khi sự
vật đang tồn tại, sự thống nhất giữa chất và lượng luôn ở trong một độ nhất định. Bất
cứ sự thay đổi nào về lượng cũng sẽ dẫn tới sự thay đổi nhất định về “chất” của sự 11
vật, hiện tượng. Sự thay đổi dần về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất: Bất kỳ sự vật,
hiện tượng nào cũng có chất và lượng. Khi sự vật vận động và phát triển, chất và
lượng của nó cũng vận động, biến đổi, thay đổi. Sự thay đổi của lượng và của chất
không diễn ra độc lập với nhau mà chúng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Khi
lượng của sự vật, hiện tượng được tích lũy vượt quá giới hạn nhất định, thì chất cũ sẽ
mất đi, chất mới thay thế chất cũ. Không giới hạn đó gọi là độ. Độ là phạm trù triết
học dùng để chỉ khoảng giới hạn trong đó sự thay đổi về lượng của sự vật chưa làm
thay đổi căn bản chất của sự vật ấy. Có nghĩa là độ chỉ tính quy định, mối liện hệ
thống nhất giữa chất và lượng, độ là khoảng giới hạn mà trong đó sự thay đổi về
lượng chưa làm thay đổi căn bản chất của sự vật, hiện tượng. Ví dụ khi ta nung một
thỏi thép ở trong lò, nhiệt độ của lò nung có thể lên tới hàng nghìn độ song thỏi thép
vẫn ở trạng thái rắn chứ chưa chuyển sang trạng thái lỏng. Khi lượng thay đổi đến
một giới hạn nhất định sẽ tất yếu dẫn đến những sự thay đổi về chất. Giới hạn đó
chính là điểm nút. Theo triết học Mác-Lênin, điểm nút là phạm trù triết học dùng để
chỉ điểm giới hạn mà tại đó sự thay đổi về lượng đã đủ làm thay đổi về chất của sự
vật. Chúng ta có thể hiểu, điểm nút là thời điểm mà tại đó sự thay đổi về lượng đã đủ
làm thay đổi về chất của sự vật.
Sự vật tích lũy đủ về lượng tại điểm nút sẽ làm cho chất mới của nó ra đời.
Lượng mới và chất mới của sự vật thống nhất với nhau tạo nên độ mới và điểm nút
mới của sự vật đó, quá trình này diễn ra liên tếp trong sự vật và vì vậy sự vật luôn
phát triển chừng nào nó còn tồn tại. Sự vật tích luỹ đủ về lượng tại điểm nút sẽ tạo ra
bước nhảy, chất mới ra đời. Bước nhảy là phạm trù triết học dùng để chỉ sự chuyển
hóa về chất của sự vật do sự thay đổi về lượng của sự vật trước đó gây nên. Sự giới
hạn về lượng khi đạt tới điểm nút, với những điều kiện nhất định tất yếu sẽ dẫn đến sự
ra đời của chất mới. Đây chính là bước nhảy trong quá trình vận động, phát triển của
sự vật, hiện tượng. Bước nhảy là sự kết thúc một giai đoạn vận động, phát triển và là
điểm khởi đầu cho một giai đoạn mới. Có thể nói, trong quá trình phát triển của sự 12
vật, sự gián đoạn là tiền đề cho sự liên tục và sự liên tục là sự kế tiếp của hàng loạt sự
gián đoạn. Để hiểu rõ hơn về cái khái niệm ta cùng xét một ví dụ: Xét “nước” nguyên
chất, trong điều kiện atmotphe ở trạng thái thể lỏng (chất) được quy định bởi lượng
nhiệt độ (lượng) từ 0°C đến 100°C (độ). Khi lượng nhiệt độ biến thiên nằm ngoài
khoảng giới hạn 0°C hoặc 100°C đó (điểm nút) thì tất yếu xảy ra quá trình biến đổi
trạng thái của nước từ trạng thái lỏng sang trạng thái rắn hoặc khí (bước nhảy). Như
vậy sự phát triển của bất cứ của sự vật nào cũng bắt đầu từ sự tích luỹ về lượng trong
độ nhất định cho tới điểm nút để thực hiện bước nhảy về chất. Song điểm nút của quá
trình ấy không cố định mà có thể có những thay đổi do tác động của những điều kiện
khách quan và chủ quan quy định.
 Các hình thức cơ bản của bước nhảy:
Căn cứ vào thời gian thực hiện bước nhảy của bản thân sự vật có thể chia
thành bước nhẩy đột biến và bước nhảy dần dần:
Bướcnhảyđộtbiến: là bước nhảy được thực hiện trong một thời gian
rất ngắn làm thay đổi chất của toàn bộ kết cấu cơ bản của sự vật. Ví dụ
như khối lượng Uranium 235(Ur 235) được tăng đến khối lượng tới hạn
thì sẽ xảy ra vụ nổ nguyên tử trong chốc lát.
Bướcnhảydầndần là bước nhảy được thực hiện từ từ, từng bước bằng
cách tích luỹ dần dần những nhân tố của chất mới và những nhân tố của
chất cũ dần dần mất đi.Ví dụ quá trình cách mạng đưa nước ta từ một
nước nông nghiệp lạc hậu quá độ lên chủ nghĩa xã hội là một thời kỳ lâu
dài qua nhiều bước nhảy dần dần.Vì là một quá trình phức tạp, trong đó
có cả sự tuần tự lẫn những bước nhảy diễn ra ở từng bộ phận của sự vật ấy.
Căn cứ vào quy mô thực hiện bước nhảy của sự vật có bước nhảy toàn bộ và bước nhảy cục bộ: 13
Bướcnhảytoànbộ là bước nhảy làm thay đổi chất của toàn bộ các mặt,
các yếu tố cấu thành sự vật.
Bướcnhảycụcbộ là bước nhảy làm thay đổi chất của từng mặt, những
yếu tố riêng lẻ của sự vật.
Ví dụ như trong hiện thực, các sự vật có thuộc tính đa dạng, phong phú nên
muốn thực hiện bước nhảy toàn bộ phải thông qua những bước nhảy cục bộ. Sự quá
độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta đang diễn ra từng bước nhảy cục bộ để thực hiện
bước nhảy toàn bộ, tức là chúng ta đang thực hiện những bước nhảy cục bộ ở lĩnh vực
kinh tế, lĩnh vực chính trị, lĩnh vực xã hội và lĩnh vực tinh thần xã hội để đi đến bước
nhảy toàn bộ - xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội trên đất nước ta.
 Chất mới ra đời tác động trở lại lượng của sự vật:
Khi chất mới ra đời, nó không tồn tại một cách thụ động mà có sự tác động trở
lại đối với lượng, được biểu hiện ở chỗ: chất mới sẽ tạo ra một lượng mới phù hợp với
nó để có sự thống nhất mới giữa chất và lượng. Sự tác động ấy thể hiện: chất mới có
thể làm thay đổi kết cấu, quy mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động và phát triển
của sự vật, hiện tượng. Chẳng hạn như, khi học sinh vượt qua điểm nút là kỳ thi tốt
nghiệp THPT, tức là thực hiện bước nhảy để trở thành sinh viên. Trình độ văn hoá của
học sinh đã cao hơn trước và sẽ tạo điều kiện cho họ thay đổi kết cấu, quy mô, trình
độ tri thức, giúp họ tiến lên trình độ cao hơn.
Như vậy, không chỉ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất
mà những thay đổi về chất cũng đã dẫn đến những thay đổi về lượng. Từ những sự
phân tích ở trên có thể rút ra kết luận: Bất kỳ sự vật nào cũng là sự thống nhất giữa
chất và lượng, sự thay đổi dần dần về lượng vượt quá giới hạn của độ sẽ dẫn tới thay
đổi căn bản về chất của sự vật thông qua bước nhảy; chất mới ra đời sẽ tác động trở
lại tới sự thay đổi của lượng.Quá trình tác động đó diễn ra liên tục làm cho sự vật không ngừng phát triển. 14
2. Ý nghĩa phương pháp luận
Bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng có phương diện chất và lượng tồn tại trong
tính quy định lẫn nhau, tác động và làm chuyển hóa lẫn nhau do đó trong thức tiễn và
nhận thức phải coi trọng cả hai phương diện chất và lượng.
Những sự thay đổi về lượng sẽ dẫn đến sự thay đổi về chất trong điều kiện
nhất định và ngược lại do đó cần coi trọng quá trình tích lũy về lượng để làm thay đổi
chất của sự vật đồng thời phát huy tác động của chất mới để thúc đẩy sự thay đổi về lượng của sự vật.
Sự thay đổi về lượng chỉ làm thay đổi chất khi lượng được tích lũy đến giới
hạn điểm nút do đó trong thực tiễn cần khắc phục bệnh nôn nóng tả khuynh, bảo thủ trì trệ.
Bước nhảy của sự vật, hiện tượng là hết sức đa dạng, phong phú do vậy cần
vận dụng linh hoạt các hình thức của bước nhảy cho phù hợp với điều kiện cụ thể.
Đặc biệt trong đời sống xã hội, quá trình phát triển không chỉ phụ thuộc vào điều kiện
khách quan, mà còn phụ thuộc vào nhân tố chủ quan của con người. Do đó, cần phải
nâng cao tính tích cực chủ động của các chủ thể để thúc đẩy quá trình chuyển hóa từ
lượng đến chất một cách hiệu quả nhất. 15
CHƯƠNG II: VẬN DỤNG QUY LUẬT LƯỢNG CHẤT VÀO LĨNH VỰC ĐỜI
SỐNG HỌC TẬP CỦA MỖI NGƯỜI
62. Mai Thùy Linh (MSV: 23D140087)
Em cảm thấy may mắn khi là trở thành sinh viện đại học Thương Mại, được
tiếp thu những kiến thức tinh hoa và mang lại nhiều giá trị lớn. Đặc biệt với bộ môn
triết học được nhận sự giảng dạy của thầy Phương Kỳ Sơn – một người thầy có tâm
và có tầm cho em thấy được sự thú vị của thế giới quanh mình và của chính bản thân
mình dưới nhiều góc độ khác nhau.
Quy luật lượng - chất cho em nhìn nhận được và hiểu ra nhiều vấn đề đáng
suy ngẫm trong cuộc sống của mình. Bản thân em từng là một cô bé cấp ba đến
trường học bài rồi về nhà với ba mẹ ở quê giờ đây đã trở thành một cô sinh viên năm
nhất sống trên thành phố xa gia đình. Em đã nhận thức được rằng cái “chất” trong em
đã thay đổi chất ban đầu của em là một học sinh giờ đã chuyển thành chất mới là một
sinh viên. Quá trình thay đổi này là cả một giai đoạn dài tích lũy cái gọi là “lượng”
những kiến thức ở các lớp học năm cấp ba. Quy trình tích lũy tri thức (lượng) là một
quá trình dài đòi hỏi thời gian, cố gắng và nỗ lực. Em tập trung nghe giảng làm bài tập
về nhà ôn luyện nhiều kiến thức vượt qua những bài kiểm tra, kỳ thi học kỳ lượng
kiến thức của em đã dần tăng lên và thay đổi, em biết và hiểu nhiều hơn về môn học
nhưng em vẫn là học sinh ví đây chỉ mới là sự thay đổi về lượng chưa dẫn tới sự thay
đổi về chất, đây là khoảng thời gian được gọi là “độ”. Thời điểm em hoàn thành
chương trình học cấp ba được gọi là điểm “nút” . Và chỉ có sự chuyển hóa từ học sinh
thành sinh viên khi em vượt qua kỳ thi trung học phổ thông đây được gọi là “bước
nhảy”. Khi chất thay đổi thì lượng cũng thay đổi theo, em có thể thấy được rất rõ ràng
sự khác nhau giữa chất học sinh và sinh viên trong bản thân mình: khác nhau về cách
học, khác về tư duy suy nghĩ, số lượng môn học, lượng kiến thức phải học, khác nhau
về nơi ở, khác nhau về cách sinh hoạt,...Đó chính là biểu hiện của việc lượng đã thay đổi theo chất mới. 16
Cũng giống như từ cấp ba lên đại học, hiện nay em đang là sinh viên năm nhất
và mục tiêu của em là sẽ ra trường đúng hạn với tấm bằng cử nhân. Để đạt được mục
tiêu này bản thân em cần phải vạch ra cho mình quá trình tích lũy kiến thức, kinh
nghiệm (lượng) thật khoa học và có hiệu quả cao vạch ra hay lựa chọn cho bản thân
một phương pháp phù hợp, tự đổi mới tư duy để nhận ra phương pháp thật sự phù hợp
với bản thân mình. Em có thể tích lũy đủ kiến thức cho mình bằng cách tập trung
nghe thầy cô giảng bài trên lớp, đọc thêm những cuốn sách liên quan đến bài học để
tăng lượng cho mình, luyện tập làm bài để ghi nhớ lâu hơn bài giảng, xem những
video về tham khảo trên các trang mạng điện tử, hỏi thầy cô, bạn bè những phần
mình chưa hiểu. Học từ những kiến thức cơ bản nền tảng nhất rồi mới đến cao hơn để
đảm bảo sự bền vững tránh việc đốt cháy giai đoạn. Em luôn nhắc nhở bản thân học
hành nghiêm túc không được lơ là, không được mất tập trung. Em phải tự tạo cho
mình sự kỷ luật nghiêm túc trong việc học, tự giác học tập mà không cần phải ai nhắc
nhở. Em không có tư tưởng chủ quan liên tục phấn đấu và rèn luyện. Để tăng kinh
nghiệm bản thân em cần tích cực tham gia nhiều các hoạt động tập thể của lớp của
trường hay các câu lạc bộ, mạnh dạn ứng tuyển các vị trí mình chưa bao giờ làm để
lấy kinh nghiệm và trải nghiệm,...Chắc chắn sẽ có sự chuyển hóa tốt nếu như em tích
lũy đủ “lượng” và khi tới điểm “nút” em cần tự nâng cao cho mình tinh thần chủ động
cẩn thận trong “bước nhảy” để đạt được mục tiêu một cách trọn vẹn nhất. Bởi nếu em
lơ là chủ quan thì em có thể sẽ nhận được cái kết rất cay đắng mặc dù là đã cố gắng
tích lũy cả một quá trình dài. Chúng ta cần phải từng bước tích lũy thay đổi về lượng
thì mới có thể biến đổi về chất được. Và khi bản thân chưa đạt được một mục tiêu nào
đó đã đề ra thì đừng vội từ bỏ nó chỉ là do bản thân chưa thực sự hiểu, chưa thực sự
tích lũy hết kiến thức (lượng) để tạo ra sự thay đổi thành công. Hay nói ngắn gọn là
do chưa đủ! Và nhiệm vụ của bản thân là phải thật cố gắng tích lũy thêm thật nhiều về
lượng cho mục tiêu của mình. 17
Chất và lượng cũng không có ranh giới hoàn toàn, nó tùy thuộc vào việc nhận
thức nhìn nhận vấn đề, sự thay đổi từ các góc độ khác nhau. Khi em coi môn học, học
phần là một mục tiêu thì bản chất kiến thức môn học đó chính là chất và việc em lên
lớp học tiếp thu tích lũy dần dần kiến thức môn học đó sẽ là “lượng”. Khi em tích lũy
đủ lượng thì bản thân em sẽ có được kiến thức đầy đủ trọn vẹn nhất của môn học bộ
não nhỏ bé của em đã có thêm chất.
Việc nhận thức được quy luật lượng chất trong quá trình học tập của bản thân
em thật sự rất ý nghĩa. Việc mình cố gắng là không bao giờ dư thừa, mỗi việc mình
làm mình cố gắng đều có ý nghĩa góp phần vào sự thành công của bản thân. Có thể
cái thành quả đó nó sẽ chưa thể đến ngay nhưng nó sẽ đến nếu em đủ cố gắng, đủ kiên
trì, không bao giờ đầu hàng hay bỏ cuộc. Em sẽ phải học cho mình một đức tính kiên
nhẫn để phấn đấu theo đuổi ước mơ, làm từ việc đơn giản nhỏ nhặt trước rồi mới tính
tới chuyện lớn, việc khó để sự chuyển hóa trong cuộc sống cũng như học tập trở lên
bền vững. Không bao giờ được chủ quan trước mọi tình huống mọi việc trong cuộc
sống, cần phải xem xét kỹ càng và cẩn thận đặc biệt là trước mọi “bước nhảy” của sự
chuyển đổi. Em cần ghi nhớ một câu nói để trở thành nguồn sáng cho bản thân “Khi
bạn thất bại nghĩa là bạn chưa đủ, bạn cần thêm”. Vậy chắc chắn có thể thành công
với mục tiêu của mình, chỉ cần mình tiếp tục tích lũy thêm nhiều hơn nữa. Thật vậy
việc học, tích lũy là cả một quá trình dài đến ngay cả khi sau khi em tốt nghiệp em
vẫn luôn cần phải tích lũy kiến thức kinh nghiệm để tiếp tục chuyển hóa phát triển cái
“chất” tiềm ẩn sâu trong bản thân mình. Các cụ ngày xưa quả nhiên đã ngẫm được
một phần nào đó từ triết học bởi vậy mới có câu ca dao “Có công mài sắt, có ngày lên
kim” phải mài giũa tỉ mỉ kiên nhẫn từ ngày này qua ngày khác thì cây sắt mới trở
thành chiếc kim. Để thay đổi chất là cả môt quá trình dài cố gắng, tích lũy. Bản thân
em may mắn được học được hiểu biết về quy luật triết học này, cho em có những
hướng nhìn xâu và rộng hơn về sự vận động và phát triển của bản thân cũng như cuộc sống xung quanh mình. 18
Xuất phát từ việc nhận thức đúng đắn về quy luật lượng chất cho em có những
thay đổi cải thiện đáng kể cho việc học tập của bản thân nói riêng, cũng như những
hướng đi phát triển cuộc sống cho bản thân nói chung. Kiến thức triết học thật sự đã
cho em được cái nhìn toàn diện hơn cho em thấy được phương pháp chung nhất từ đó
ngẫm và tìm ra cái gọi là phương pháp cụ thể cho những vấn đề của bản thân. Một lần
nữa em xin trân thành cảm ơn thầy Sơn, cảm ơn Triết Học.
63. Nguyễn Khánh Linh (MSV: 23D140146)
Trong sự vận động luân hồi và tuần hoàn của vật chất con người dần nhận ra
được tính “quy luật” của sự vật, hiện tượng. Các quy luật của tự nhiên, xã hội cũng
như tư duy của con người đều mang tính khách quan. Con người không thể tạo ra
hoặc xóa bỏ được quy luật mà chỉ có thể nhận thức và vận dụng vào thực tế. Quy luật
chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược
lại là quy luật cơ bản, phổ biến về phương thức chung của các quá trình vận động,
phát triển trong tự nhiên, xã hội và tư duy.
Thông qua việc nghiên cứu quy luật chuyển hóa “Từ những sự thay đổi về
lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại” bản thân em đã phát hiện ra một
vài điều vô cùng mới mẻ về đời sống xung quanh mà trước đây một học sinh cấp ba
sẽ không bao giờ nghĩ tới được. Em thấy được điều đó như sau, sự vận động và phát
triển của sự vật bao giờ cũng diễn ra bằng cách tích lũy dần dần về lượng đến một
giới hạn nhất định, thực hiện bước nhảy để chuyển về chất mà sự phát triển của ngành
du lịch ở Mộc Châu cũng không nằm ngoài điều đó. Mộc Châu, quê hương em, một
cao nguyên mộng mơ giữa núi rừng Tây Bắc, luôn ẩn chứa sức hút mãnh liệt với du
khách. Nhắc đến Mộc Châu, người ta nghĩ ngay đến những đồi chè xanh mướt trải dài
tít tắp, những cánh đồng hoa cải trắng tinh khôi, những bản làng bình yên nép mình
bên sườn đồi, những rừng thông được ví như là Đà Lạt thứ hai. Nơi đây còn được biết
đến với những di tích lịch sử lâu đời, những lễ hội văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc và
con người chân chất, giản dị. Để thu hút được sự chú ý của mọi người như vậy, có lẽ 19