So sánh Nhà nước và Tổ chức Xã hội Khác: Khái Niệm Cơ Bản | Pháp Luật Đại Cương | Trường Đại học Hà Nội

Nêu 2 khái niệm Tiêu chí Nhà nước
Tổ chức xã hội khác so sánh Về quyền
- Nhà nước là tổ chức quyền lực đặc
- Các tổ chức xã hội khác cũng có lực biệt của xã hội
quyền lực chung song quyền lực đó
Nhà nước là tổ chức quyền lực
chỉ có tác động tới các hội viên
chung của toàn xã hội, quyền lực
trong tổ chức đó và không một tổ
của nhà nước có tác động bao trùm
chức nào có bộ máy riêng để
lên toàn xã hội, tới mọi tổ chức, cá
chuyên thực thi quyền lực như nhà
nhân, mọi khu vực lãnh thổ quốc gia
nước. Cơ sở xã hội và phạm vi tác
và các lĩnh vực cơ bản của đời sống:
động của các tổ chức xã hội khác
kinh tế, chính trị, văn hóa, giáo dục...
đều hẹp hơn nhà nước, chỉ tới một
Mọi cá nhân và tổ chức đang sống bộ phận của dân cư.
và hoạt động trong phạm vi lãnh thổ
quốc gia đều phải phục tùng quyền
lực và ý chí của nhà nước. Do đó,
nhà nước là tổ chức có cơ sở xã hội
và phạm vi tác động rộng lớn nhất trong quốc gia.
Nhà nước có một lớp người tách ra
khỏi lao động sản xuất để chuyên
thực thi quyền lực nhà nước, họ
tham gia vào bộ máy nhà nước để
làm hình thành nên một hệ thống
các cơ quan nhà nước từ trung Tiêu chí Nhà nước
Tổ chức xã hội khác so sánh
ương tới địa phương, trong đó có
các cơ quan bạo lực, cưỡng chế
như quân đội, cảnh sát, tòa án...
Nhờ có quyền lực và bộ máy chuyên
thực thi quyền lực đó mà nhà nước
có thể điều hành và quản lý xã hội,
thiết lập và giữ gìn trật tự xã hội,
phục vụ và bảo vệ lợi ích chung của
toàn xã hội cũng như lợi ích của lực lượng cầm quyền. Về quản lý
- Nhà nước thực hiện việc quản lý
- Các tổ chức xã hội khác thường dân dân cư theo lãnh thổ
tập hợp và quản lý dân cư theo cư/thành
Nhà nước luôn lấy việc quản lý dân
mục đích, chính kiến, lý tưởng, viên
cư theo lãnh thổ làm điểm xuất phát.
nghề nghiệp, độ tuổi hoặc giới
Người dân không phân biệt huyết tính...
thống, dân tộc, giới tính... cứ sống
trên một khu vực lãnh thổ nhất định
thì chịu sự quản lý của một nhà
nước nhất định và do vậy, họ thực
hiện quyền và nghĩa vụ đối với nhà
nước ở nơi mà họ cư trú. Nhà nước
thực hiện việc quản lý dân cư trong Tiêu chí Nhà nước
Tổ chức xã hội khác so sánh
phạm vi lãnh thổ quốc gia của mình
cũng theo địa bàn cư trú của họ hay
theo các đơn vị hành chính - lãnh
thổ. Nó phân chia lãnh thổ thành các
đơn vị hành chính và quản lý dân cư theo các đơn vị đó. Về tham
- Nhà nước nắm giữ và thực thi chủ
- Các tổ chức xã hội khác chỉ được
gia đối nội, quyền quốc gia
thành lập, tồn tại và hoạt động một đối ngoại
Chủ quyền quốc gia là khái niệm chỉ
cách hợp pháp khi được nhà nước
quyền quyết định tối cao của quốc
cho phép hoặc công nhận, đồng
gia trong quan hệ đối nội và quyền
thời chỉ có thể nhân danh chính tổ
độc lập tự quyết trong quan hệ đối
chức đó khi tham gia vào các quan
ngoại. Nhà nước là đại diện chính
hệ đối nội, đối ngoại và chỉ dược
thức cho toàn quốc gia, dân tộc
tham gia vào quan hệ đối ngoại nào
trong các quan hệ đối nội và đối mà nhà nước cho phép.
ngoại. Trong quan hệ đối nội, quy
định của nhà nước có giá trị bắt
buộc phải tôn trọng hoặc thực hiện
đối với các tổ chức và cá nhân có
liên quan; nhà nước có thể cho phép
các tổ chức xã hội khác được thành
lập và hoạt động hoặc nhà nước Tiêu chí Nhà nước
Tổ chức xã hội khác so sánh
công nhận sự tồn tại và hoạt động
hợp pháp của các tổ chức xã hội
khác. Trong quan hệ đối ngoại, nhà
nước có toàn quyền xác định và
thực hiện các đường lối, chính sách đối ngoại của mình. Về ban
- Nhà nước ban hành pháp luật và
- Các tổ chức xã hội khác chỉ có hành văn
dùng pháp luật làm công cụ quản lý
quyền ban hành các quy định dưới bản pháp xã hội
dạng điều lệ, chỉ thị, nghị quyết có lý
Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử
giá trị bắt buộc phải tôn trọng và
sự chung có giá trị bắt buộc phải tôn
thực hiện với các hội viên trong tổ
trọng hoặc thực hiện đối với các tổ
chức; đồng thời bảo đảm cho các
chức và cá nhân có liên quan trong
quy định đó được thực hiện bằng
phạm vi lãnh thổ quốc gia. Nhà nước
sự tự giác của các hội viên và bằng
bảo đảm cho pháp luật được thực
các hình thức kỷ luật của tổ chức.
hiện bằng nhiều biện pháp: tuyên
truyền, phổ biến, giáo dục, thuyết
phục, tổ chức thực hiện, động viên,
khen thưởng, áp dụng các biện pháp
cưỡng chế nhà nước. Nhà nước sử
dụng pháp luật đế quản lý xã hội,
điều chỉnh các quan hệ xã hội theo Tiêu chí Nhà nước
Tổ chức xã hội khác so sánh
mục đích của nhà nước và pháp luật
là một trong những công cụ quản lý
có hiệu quả nhất của nhà nước. Về thu
- Nhà nước quy định và thực hiện
- Các tổ chức xã hội khác hoạt thuế, phí việc thu thuế
động trên cơ sở nguồn kinh phí
Thuế là khoản tiền hay hiện vật mà
do các hội viên đóng góp
người dân buộc phải nộp cho nhà
nước theo quy định của pháp luật.
Nhà nước là một bộ máy được tách
ra khỏi lao động sản xuất trực tiếp
để chuyên thực hiện chức năng
quản lý xã hội nên nó phải được nuôi
dưỡng từ nguồn của cải do dân cư
đóng góp, không có thuế bộ máy
nhà nước không thể tồn tại được và
thuế luôn là quốc sách của mọi nhà
nước. Thuế còn là nguồn của cải
quan trọng phục vụ cho việc phát
triển các mặt của đời sống. Ngoài
thuế, nhà nước còn có quyền phát
hành tiền, công trái, vì thế, nhà nước
có lực lượng vật chất to lớn, không Tiêu chí Nhà nước
Tổ chức xã hội khác so sánh
chỉ có thể trang trải cho các hoạt
động của nó, những hoạt động cơ
bản của xã hội, mà còn có thể hỗ trợ
một phần kinh phí hoạt động cho một số tổ chức khác.