BỒI DƯỠNG TƯỞNG CÁCH MẠNG, ĐẠO ĐỨC, ĐẠO ĐỨC, LỐI SỐNG
VĂN HÓA, NÂNG CAO LÒNG YÊU NƯỚC, TỰ HÀO, TỰ TÔN DÂN TỘC,
TRUYỀN THỐNG LỊCH SỬ DÂN TỘC
- Loại i viết: o in
Đặc điểm xu thế chủ yếu của thời đại trong giai đoạn hiện nay
a. Đặc điểm của thời đại trong giai đoạn hiện nay
Chỉ dựa trên sở hiểu biết những đặc điểm bản của thời đại, chúng ta
mới thể nh đến những đặc điểm chi tiết của quốc gia này hay quốc gia kia... mới
thể định ra đường lối, chiến lược, sách lược đúng đắn, phù hợp.
- Thứ nhất, các nước với chế độ hội trình độ phát triển khác nhau
cùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt lợi ích quốc gia,
dân tộc.
+ Đây đặc điểm nổi bật của giai đoạn hiện nay, thế giới với hơn 200 quốc
gia, dân tộc, được chia thành ba nhóm nước: các nước phát triển, các nước đang
phát triển các nước chậm phát triển, trong đó các nước chậm phát triển chiếm
đa số khoảng 2/3 các nước trên thế giới. Cùng với các chế đchính trị hội
khác nhau: quân chủ lập hiến, tiền bản, bản; hội chủ nghĩa định hướng
hội chủ nghĩa đang tồn tại đan xen trong xu thế vừa hợp tác vừa cạnh tranh
diễn ra gay gắt quốc gia nào cũng đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên vị trí hàng
đầu so với lợi ích giai cấp lợi ích nhân loại, làm cho tình hình thế giới càng trở
lên phức tạp và cạnh tranh gay gắt.
+Trong số hơn 200 quốc gia, một số cường quốc sức chi phối lớn đối
với chính trị, kinh tế thế giới quan hệ quốc tế đương đại. Căn cứ vào sức
mạnh tổng hợp, ảnh hưởng thực tế, những quốc gia sau đây được cộng đồng
thế giới xem nước lớn: Hoa kỳ, Canada, Braxin, Nga, Anh, Pháp, Đức,
Italia, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ.
+ Các nước lớn quan hệ giữa các nước lớn vai trò đặc biệt quan
trọng đối với sự phát triển thế giới. 11 nước lớn chiếm 1/3 lãnh thổ quá nửa
dân số thế giới, hơn 70% GDP của cả thế giới. Đa số nước lớn những cường
quốc hàng đầu về kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ, sức mạnh quân sự,
an ninh. 5 nước lớn ủy viên thường trực Hội đồng bảo an Liên hợp quốc.
Nhóm G7 những nước bản phát triển nhất. Tuy nhiên, thể nhận thấy
quan hệ giữa các nước lớn không phải một khối thống nhất một tập hợp
đầy mâu thuẫn. Quan hệ giữa các nước lớn gồm nhiều loại: đồng minh, liên
kết, không liên kết, đối tác, đối thủ, đối th trực tiếp, đối th tiềm tàng... hết
sức phức tạp.
+ Tập hợp nước lớn thể chia hai loại: các ớc lớn bản phát triển
(G7), đứng đầu siêu ờng Mỹ, các nước lớn còn lại (Trung Quốc, Nga,
Ấn Độ, Braxin).
+ Hiện tại Hoa Kỳ đang xây dựng và củng cố ý đồ đơn cực. Hoa Kỳ, đứng
đầu các nước bản phát triển, siêu cường duy nhất hiện nay. Hoa kỳ
chiếm hơn 30% GDP thế giới, chi phí quân sự chiếm 40% chi phí quân sự
toàn cầu. Đây quốc gia xây dựng điển hình của hình đơn cực: tam quyền
phân lập; tam quyền phát triển (nhà nước, cộng đồng, nhân); tam quyền
phối hợp thống trị thế giới (quân sự, thể chế hợp tác trong các nh vực
thông tin).
+ Canada nước bản lớn nhất, phát triển nhất sau Mỹ y bán cầu. Anh,
Pháp, Đức, Italia những thành viên chủ chốt của EU, một trong ba trung tâm
bản thế giới. Về nhiều mặt thể xem EU một "nước lớn" các nước trong
EU đang "nhất thể hóa" về kinh tế và chính trị.
+ Trung Quốc, nước đông dân nhất thế giới (1,3 tỷ người), nước hội
chủ nghĩa duy nhất trong câu lạc bộ các nước lớn. Tuy nhiên, Trung Quốc không
đóng không muốn đóng vai trò một ờng quốc hội chủ nghĩa như Liên
trước đây trong quan hệ với các nước lớn khác. Trung Quốc vẫn một nước
đang phát triển, nhưng một trong những nước kinh tế tăng trưởng nhanh nhất
thế giới, đã vươn lên vị trí thứ 2 trên thế giới. Trung Quốc nước duy nhất trong
tương lai có khả năng thách thức địa vị siêu cường độc tôn của Mỹ.
+ Liên bang Nga, nước diện tích rộng nhất, tài nguyên phong phú nhất thế
giới, nước kế thừa Liên Xô cũ. Hiện nay, Nga vẫn là cường quốc hàng đầu về quân
sự, song không còn địa vị siêu cường. Những lợi ích quốc gia quan điểm về lợi ích
quốc gia của Nga, đặc biệt lợi ích ngoài lãnh thổ Nga, đã thay đổi sâu sắc, vị trí của
Nga trên trường quốc tế đang được cải thiện.
+ Nhật Bản, cường quốc số ba về kinh tế đang tìm cách vươn lên địa vị
cường quốc quân sự, chính trị tương ứng với địa vị kinh tế, chủ yếu dựa vào
Hiệp ước an ninh Nhật - Mỹ. Nhưng Nhật Bản đang gặp khó khăn do suy thoái
kinh tế kéo dài.
+ Ấn Độ, Braxin những nước đang phát triển, không liên kết đang tìm mọi
cơ hội để vươn lên địa vị nước lớn phát triển. Mục tiêu chính trị trước mắt của hai
nước trở thành ủy viên thường trực Hội đồng bảo an. Chính vì vậy, giai đoạn hiện
nay các nước với chế đ chính trị, hội và trình độ phát triển khác nhau cùng tồn
tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt lợi ích quốc gia, dân tộc.
- Thứ hai, đấu tranh giai cấp đấu tranh dân tộc tiếp tục diễn ra gay
gắt, phức tạp trên phạm vi toàn thế giới với điều kiện mới, với nội dung mới,
hình thức mới
+ Cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc đang diễn ra theo nhiều quy
mô, cấp độ trên tất cả các lĩnh vực của đời sống hội:kinh tế - chính trị - văn
hóa - xã hội - an ninh - quốc phòng, nhất là về kinh tế.
+ Trong điều kiện phong trào cách mạng thế giới tạm thời lâm vào thoái
trào; tình hình chính trị thế giới diễn ra phức tạp; chủ nghĩa đế quốc tiếp tục thực
hiện "diễn biến hòa bình" bạo loạn lật đổ; cách mạng khoa học công nghệ phát
triển tác động đến mọi lĩnh vực nhưng ưu thế nằm trong tay chủ nghĩa đế quốc.
+ Xung đột dân tộc, sắc tộc, tôn giáo, chạy đua trang, hoạt động can
thiệp, lật đổ, khủng bố, tranh chấp lãnh thổ, biển ,đảo,tài nguyên cạnh tranh
quyết liệt về lợi ích kinh tế tiếp tục diễn ra phức tạp.
+ Nội dung mới: hòa bình độc lập dân tộc dân chủ tiến bộ hội; thiết lập trật tự
thế giới mới nhất siêu đạt cường; bảo vệ môi trường sinh thái; chống đói nghèo bệnh
tật; chống phân biệt n tộc, tôn giáo, ly khai, khủng bố; xóa nợ nần, áp đặt văn hóa
dân chủ, nhân quyền; chống lệ thuộc kinh tế, lệ thuộc chính trị.
+ Hình thức mới: vừa hợp tác vừa đấu tranh; trang, phi vũ trang; diễn biến
hòa bình, bạo loạn lật đồ; chiến tranh khủng bố; chiến tranh công ngh cao
- Thứ ba, chủ nghĩa bản hiện đại đang nhiều ưu thế còn khả
năng phát triển nhất định nhưng không khắc phục được mâu thuẫn bản,
vốn có và tất yếu sẽ diệt vong.
+ Chủ nghĩa bản hiện đại đang nắm ưu thế về vốn, khoa học công nghệ
thị trường, tiếp tục điều chỉnh, thích nghi còn khả năng phát triển nhất định.
Nhưng càng phát triển làm cho mâu thuẫn bản, vốn của chnghĩa bản
càng sâu sắc hơn, đó mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất quan hsản xuất
bản chủ nghĩa ngày ng tăng lên, dẫn đến mâu thuẫn hội càng gay gắt, hệ quả
chính trị - hội càng nặng nề, như mâu thuẫn giữa giai cấp sản với giai cấp
công nhân nhân dân lao động; mâu thuẫn giữa chủ nghĩa đế quốc với chủ
nghĩa đế quốc; phân hóa giàu - nghèo; cạn kiệt tài nguyên; ô nhiễm môi trường
sinh thái, sự băng hoại đạo đức, lối sống, gia đình, hội các tệ nạn hội
khác…
+ Gắn liền với phát triển kinh tế của chủ nghĩa đế quốc chiến tranh dưới
nhiều hình thức: Thị trường; Ô tô; Dầu lửa; Chuối xanh; Bản quyền; điên; Dệt
may; Than, thép... khi cần sẵn sàng tiến hành những cuộc chiến tranh “phi đối
xứng” từ ngoài đường chân trời, từ trên không ập xuống, bất chấp chủ quyền
quốc gia điều ước quốc tế, được núp ới những cái tên mỹ miều: “Đại bàng
kiêu hãnh, tự do vĩnh cửu” để tiêu diệt kẻ thù, bảo vệ nhân quyền “Văn hóa”, “g
trị’... Thực chất giả danh công lý, đánh tráo khái niệm, bất chấp kỷ ơng, coi
thường luật pháp quốc tế.
+ Kẻ tcủa chủ nghĩa đế quốc bây giờ không còn chỉ các ớc hội
chủ nghĩa, phong trào giải phóng dân tộc tất cả các ớc nếu bị coi “cứng
đầu” hay nằm trong Liên minh ma quỷ”. Từ đó, chủ nghĩa đế quốc thực hiện
những chính sách đối ngoại đi ngược lại lợi ích của nhân loại vi phạm chủ
quyền quốc gia, đẩy loài người vào một cuộc chạy đua vũ trang mới, hết sức nguy
hiểm. Do đó, sự diệt vong của chủ nghĩa bản không thể tránh khỏi, tự đã
tạo ra những nhân tố, tiền đề để phủ định chính nó.
- Thứ tư, chủ nghĩa xã hội tạm thời lâm o thoái trào nhưng đang sự
phục hồi tạo được bước phát triển mới, chủ nghĩa hội vẫn xu thế tất
yếu của xã hội loài người
+ Chủ nghĩa hội từ điểm xuất phát thấp, bị chiến tranh tàn phá nặng nề, bị
chủ nghĩa đế quốc bao vây cấm vận. Song, chỉ một thời gian ngắn đã dành được
nhiều thành tựu to lớn: thay đổi địa vị người lao động; phát triển kinh tế - văn hóa
- hội; cứu nhân loại khỏi thảm họa phát t; hệ thống hội chủ nghĩa ra đời
lớn mạnh. Nhưng do những sai lầm khách quan, chủ quan; sự chống phá của kẻ
thù; sai lầm trong cải tổ, đã dẫn đến sự khủng hoảng, sụp đổ của chủ nghĩa hội
hiện thực Đông Âu - Liên Xô, phong trào cách mạng thế giới tạm thời lâm vào
thoái trào.
+ Từ sự sụp đổ đó, các nước xã hội chủ nghĩa còn lại đã rút ra những bài học
kinh nghiệm xương máu, tiếp tục đổi mới, cải cách đã tạo nên bước phát triển mới của
chủ nghĩa hội thể hiện Trung Quốc, Việt Nam phong trào cánh tả Mỹ -
Latinh. Đúng n Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: “Theo quy luật tiến hóa của
lịch sử, loài người sẽ nhất định tiến tới chủ nghĩa hội”1.
- Thứ năm, cách mạng khoa học - công nghệ, kinh tế tri thức quá trình
toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, tác động u sắc đến mọi lĩnh vực đời sống
hội, tạo ra cả cơ hội và thách thức, để lại hậu quả chính trị - xã hội to lớn
+ Cách mạng khoa học công nghệ hiện đại phát triển bước nhảy vọt.
Khoa học bản nghiên cứu không gian trụ, thế giới vi mô, , đáy đại
dương, bí mật về con người, động cơ sạch (Hydro, ga, điện).
+ Khoa học công nghệ nghiên cứu công nghệ gen, công nghệ Nano, quang
học, công nghệ siêu dẫn, siêu bền, siêu nhỏ, công nghệ thông tin Internet, số...
+ Kinh tế tri thức ra đời, sở hữu trí tuệ mang lại hiệu quả lớn, kết tinh chất xám
trong giá trị hàng hóa cao, tự động hóa, Internet hóa, số hóa, nhưng hệ quả chính trị
hội của cách mạng Khoa học công nghệ: thất nghiệp, tệ nạn hội, hủy hoại i
trường sinh thái, chạy đua trang, khí tinh thông, hủy diệt lớn, chiến tranh công
nghệ cao đang đe dọa sự sống còn của trái đất.
- Thứ sáu, thế giới đang đứng trước những vấn đề toàn cầu đòi hỏi phải
có sự hợp tác quốc tế cùng nhau khắc phục và giải quyết
+ Toàn cầu hóa vừa tạo ra hội, vừa tạo ra thách thức với các nước chậm
phát triển. Toàn cầu a hình thành nền kinh tế thống nhất, sự ph thuộc lẫn nhau
tăng lên, xu thế nhất thể hóa khu vực phát triển: EU, ASEAN, ASEM, APEC...
hình thành những cộng đồng kinh tế - chính trị - hội bao gồm một loạt nước,
đó ý nghĩa biên giới quốc gia ngày càng giảm dần như: WTO, EU, APEC, APTA...
+ Vấn đề dân số, môi trường, dịch bệnh, tội phạm quốc tế, biến đối khí
hậu, an ninh phi truyền thống...đòi hỏi phải sự phối hợp toàn cầu để giải
quyết
b. Những xu thế chủ yếu của thời đại trong giai đoạn hiện nay
- Hoà bình, xu thế chung trong giai đoạn hiện nay hoà bình, Để phát triển,
các nước cần hòa bình. Hòa bình điều kiện đảm bảo cho phát triển. Không một
quốc gia nào thể phát triển tốt trong hoàn cảnh chiến tranh. Đồng thời, hòa bình
nguyện vọng thiết tha, chính đáng của nhân dân lao động trên thế giới. Sự ổn định về
kinh tế, chính trị, hội của các nước nhân tố bảo vệ hòa bình và thúc đẩy sự phát
triển. Phát triển mục tiêu của các quốc gia cộng đồng quốc tế, quyết định đến sự
phồn vinh của dân tộcsức mạnh của đất ớc, bảo đảm cho hòa bình, ổn định
hội và bình đẳng trong quan hệ quốc tế.
Song, nguy chiến tranh còn đang đe doạ sự ổn định phát triển của
nhiều ớc, tác động xấu tới cuộc sống của cộng đồng quốc tế. Ngăn chặn
chống chiến tranh, bảo vệ hoà bình một đòi hỏi khách quan đối với nhân dân
các nước không phân biệt chế độ chính trị.
- Độc lập dân tộc
+ Các dân tộc ngày càng hiểu giá trị của độc lập, tự chủ, tự cường. Bài
học thực tiễn sâu sắc mất độc lập, tự chủ, đất nước thường rơi vào cảnh đói
nghèo, bất công, vị thế trên trường quốc tế giảm sút... Đồng thời, những tấm
gương về một dân tộc như Việt Nam, Cu Ba... đã chủ động, sáng tạo đấu tranh
thắng lợi các nước đế quốc giàu mạnh để giành độc lập, tự chủ phát triển đang
cổ vũ cho các dân tộc khác noi theo.
+ Hiện nay, các dân tộc đang tích cực đấu tranh đòi độc lập, tự chủ chống lại
mưu đồ áp bức, bóc lột của chủ nghĩa bản, đứng đầu đế quốc Mỹ. Ngay cả
các nước bản đồng minh của Mỹ cũng muốn khẳng định mình, kiên quyết
chống lại sự can thiệp, áp đặt hoặc khống chế của Mỹ. Tuy gặp nhiều khó khăn,
song các ớc khác vẫn quyết tâm chống lại các hình thức can thiệp, áp đặt của
các nước bản, đòi thiết lập trật tự thế giới mới ng bằng, bình đẳng, giữ gìn
độc lập tự chủ.
- Dân chủ:
+ Dân chủ một mục tiêu bản thu hút sự quan tâm của nhiều nước
trong giai đoạn hiện nay. Dân chủ nội dung rộng lớn, phạm vi quốc gia đến
quốc tế, trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.
+ Hiện nay, nhiều biểu hiện mất dân chủ đang gây hại lớn đến sự phát triển
của con người: vi phạm nhân quyền, quan liêu, độc đoán, dân chủ cực đoan, dân
chủ hình thức, áp bức bóc lột... Đấu tranh cho dân chủ mục tiêu chung lôi cuốn
đông đảo nhân dân lao động thế giới.
+ Dân chủ nhiều cấp độ từ thấp đến cao. Chủ nghĩa bản hiện đại
đang nêu cao khẩu hiệu “dân chủ”, “nhân quyền”, nhưng thực chất đó chỉ dân
chủ và nhân quyền giả hiệu, dân chủ và nhân quyền cho một số ít kẻ bóc lột thuộc
các nước bản phát triển. Chỉ thể một nền dân chủ thực sự khi loài người
tiến lên chủ nghĩa hội. vậy, đấu tranh cho dân chủ phải gắn liền với cuộc
đấu tranh cách mạng độc lập n tộc chnghĩa hội, chống lại các chế độ
áp bức bóc lột.
- Xu thế vừa hợp tác vừa đấu tranh, vừa liên kết vừa cạnh tranh diễn
ra phức tạp
+ Trước bối cảnh cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại, xu thế
toàn cầu hoá những vấn đề mang tính toàn cầu, các quốc gia dân tộc không thể
tự mình độc lập giải quyết mọi vấn đề, buộc phải sự hợp tác, liên kết. Hơn
nữa, xu thế hòa bình giúp cho các nước liên kết, hợp tác sâu rộng trên nhiều lĩnh
vực kinh tế, chính trị, văn hoá... với hình thức hợp tác từ song phương đến đa
phương, từ khu vực đến quốc tế. không đồng đều, song sự hợp tác liên kết đó
đã đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho các bên tham gia.
+ Tuy nhiên, do bản chất chế độ lợi ích của mỗi quốc gia, dân tộc, giai
cấp, lực lượng khác nhau nên sự hợp tác, liên kết đó chứa đựng nhiều mâu thuẫn.
Cội nguồn của những mâu thuẫn vấn đề lợi ích, nhất lợi ích kinh tế. Các bên
tham gia hợp tác, liên kết đều muốn lợi nhiều. Nhưng nhiều khi lợi cho đối tượng
này lại thể gây tổn hại cho đối tượng khác. thế, quá trình hợp tác, liên kết
cũng là nơi diễn ra cuộc đấu tranh giữa các lợi ích, chủ thể của các lợi ích này
là các tập đoàn kinh tế, các giai cấp, dân tộc, quốc gia và liên quốc gia.
- Phát triển
+ Trong thập niên tới, hòa bình, hợp tác phát triển tiếp tục xu thế lớn,
nhưng xung đột sắc tộc tôn giáo, tranh giành tài nguyên lãnh thổ, nạn
khủng bố tội phạm xuyên quốc gia thể gia tăng cùng với những vấn đề toàn
cầu khác như đói nghèo, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, các thảm họa thiên nhiên...
buộc các quốc gia phải có chính sách đối phó và phối hợp hành động.
+ Khu vực châu á - Thái Bình Dương tiếp tục phát triển năng động
đang hình thành nhiều hình thức liên kết, hợp tác đa dạng hơn. Tuy vậy, vẫn tiềm
ẩn những nhân tố gây mất ổn định, nhất tranh giành ảnh hưởng, tranh chấp chủ
quyền biển, đảo, tài nguyên...
+ Toàn cầu hóa kinh tế tiếp tục phát triển về quy mô, mức độ nh thức
biểu hiện với những tác động tích cực tiêu cực, hội thách thức đan xen
rất phức tạp. Các công ty xuyên quốc gia vai trò ngày càng lớn. Quá trình
quốc tế hoá sản xuất phân ng lao động diễn ra ngày càng sâu rộng. Việc
tham gia vào mạng sản xuất chuỗi giá trị toàn cầu đã trở thành yêu cầu đối với
các nền kinh tế. Sự y thuộc lẫn nhau, hội nhập, cạnh tranh hợp tác giữa các
nước ngày càng trở thành phổ biến. Kinh tế tri thức phát triển mạnh, do đó con
người tri thức càng trở thành nhân tố quyết định sự phát triển của mỗi quốc
gia.
- Toàn cầu hoá một xu thế khách quan.Toàn cầu hoá nhiều lĩnh vực của
đời sốnghội đang một xu thế khách quan lôi cuốn ngày càng nhiều nước tham
gia. Hiện nay, toàn cầu hóa nhiều lĩnh vựchội, cốt lõi toàn cầu hóa kinh tế
đang diễn ra mạnh mẽ. Toàn cầu hóa xét về bản chất quá trình tăng lên rất nhiều
những mối liên hệ, sự ảnh hưởng tác động lẫn nhau, phụ thuộc lẫn nhau của tất cả các
quốc gia, khu vực, các dân tộc trên toàn thế giới. Toàn cầu hoá kinh tế do sự phát triển
của lực lượng sản xuất, tính chất hội hoá của lực lượng sản xuất trên phạm vi quốc
gia và quốc tế; do nền kinh tế thị trường... Toàn cầu hoá tác động đến mọi lĩnh vực
của đời sống hội đang chi phối những biến đổi của tình hình thế giới.
Toàn cầu hoá nhiều lĩnh vực mở ra sự liên kết quốc tế ngày càng tăng, nhưng
cuộc đấu tranh lợi ích quốc gia, dân tộc, khu vực cũng rất gay gắt phức tạp.
+ Toàn cầu hoá kinh tế tạo ra nhiều hội cho sự phát triển thông qua hợp tác,
chuyển giao công nghệ, mở rộng thị trường, thu hút đầu tư; tạo thuận lợi nắm bắt
nhanh chóng thông tin tri thức mới; nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Đồng thời, làm cho nền kinh tế của đất nước lệ thuộco sự biến động kinh tế thế
giới, đặt các doanh nghiệp ở các nước đang phát triển chậm phát triển vào cuộc
cạnh tranh gay gắt không cân sức. Toàn cầu hoá dễ làm cho các nước nghèo từ chỗ lệ
thuộc về kinh tế các nước bản phát triển, bị lệ thuộc về chính trị, đe dọa tới an ninh
quốc gia, độc lập chủ quyền dân tộc. Toàn cầu hoá vừa tạo điều kiện tiếp thu các
thành tựu văn hoá của nhân loại, vừa thể nguy m phai nhòa bản sắc văn
hoá, du nhập văn hoá sản, lối sống thực dụng, chủ nghĩa nhân từ các nước bản
chủ nghĩa.
+ Toàn cầu hóa là một cuộc đấu tranh gay go, phức tạp trên tất cả các mặt của
đời sống hội. Để hội nhập phát triển, c nước phải chủ động, sáng tạo, tận
dụng cơ hội, phòng tránh nguy cơ tác động tiêu cực của toàn cầu hóa.
4. Một số vấn đề đặt ra đối với các Đảng Cộng sản công nhân trong đấu
tranh thực hiện mục tiêu của thời đại
- Đấu tranh thực hiện mục tiêu thời đại, phải tiến hành đồng bộ, thường
xuyên, không tách rời nhau, tuyệt đối hóa hoặc coi nhẹ mục tiêu nào.
- Phải tập hợp lực lượng rộng rãi để đấu tranh ngăn chặn đánh bại mọi âm
mưu can thiệp, xâm lược của các thế lực hiếu chiến, phản động
- Hợp tác, đấu tranh thực hiện bình đẳng và cùng lợi giữa các nước, không
phân biệt chế độ chính trị khác nhau. Trên sở tôn trọng độc lập chủ quyền
nguyên tắc quan hệ quốc tế, giải quyết mọi bất đồng thông qua thương lượng hòa
nh.
- Phát huy sức mạnh nội lực, kết hợp sức mạnh ngoại lực, giành thắng lợi trên
mọi lĩnh vực của mỗi quốc gia. Đồng thời, mở rộng quan hệ hợp tác, hữu nghị, đoàn
kết, ủng hộ phong trào cách mạng tiến bộ trên thế giới phấn đấu mục tiêu thời đại.
- Kết hợp chặt chẽ đấu tranh cho hòa bình, cách mạng tiến bộ hội, giải
quyết hài hòa lợi ích giai cấp - dân tộc - quốc gia - quốc tế
- Kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, vận dụng, sáng tạo luận thời đại,
thường xuyên bổ sung, phát triển nhưng phải hình thức, biện pháp, bước đi
thích hợp, tránh dập khuôn máy móc hoặc nóng vội chủ quan; kết hợp đấu tranh
chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa hội xét lại các thế lực phản động trong
và ngoài nước
5. Ý nghĩa của việc nghiên cứu thời đại hiện nay
- Đối với phong trào cộng sản công nhân quốc tế, nghiên cứu thời đại
sở để phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin trong tình hình mới đề ra chiến lược,
sách lược đúng đắn với hoàn cảnh cụ thể từng quốc gia dân tộc.
- Đối với Việt Nam, hiện nay chúng ta tiếp tục sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc hội chủ nghĩa trong bối cảnh hội nhập quốc tế, đan xen vừa hợp tác
vừa đấu tranh, vừa nhiều thời thuận lợi vừa gặp nhiều thách thức. Để hội
nhập quốc tế không bị hòa tan đi vào vết xe đổ của một số nước hội chủ
nghĩa Đông Âu, Liên Xô. Hơn lúc nào hết phải nắm vững nội dung, tính chất,
đặc điểm của thời đại để vận dụng đề ra đường lối đối nội, đối ngoại đúng đắn,
sáng tạo, để xây dựng Việt Nam thành nước công nghiệp hiện đại.
- Quân đội nhân dân Việt Nam công cụ bạo lực sắc bén của Nhà ớchội
chủ nghĩa, lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hội chủ
nghĩa, cần nhận thức u sắc nội dung, tính chất, đặc điểm, mâu thuẫn, mục tiêu thời
đại hiện nay. Từ đó, xây dựng niềm tin trách nhiệm thực hiện thắng lợi các nhiệm
vụ cách mạng Đảng nhân dân giao phó, góp phần xứng đáng vào thắng lợi
cuộc cách mạng hội chủ nghĩa cuộc đấu tranh hoà bình, độc lập dân tộc, dân
chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới.
- Trước mắt, quân đội ta phải cùng toàn Đảng, toàn dân nêu cao tinh thần
cảnh giác cách mạng, đánh bại chiến lược “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ
của chủ nghĩa đế quốc các thế lực thù địch, giữ vững ổn định chính trị, môi
trường hoà bình, ổn định của đất nước. Đồng thời, quân đội ta phải làm tốt chức
năng của đội quân chiến đấu, lao động sản xuất công tác. Quân đội ta cần phải
chăm lo nâng cao sức mạnh chiến đấu, nâng cao năng lực công tác vận động quần
chúng và hoạt động thực tiễn.
- Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, chúng ta phải xây dựng nền quốc phòng toàn
dân vững mạnh toàn diện, ngày càng hiện đại; tăng ờng an ninh chính trị, kinh
tế, xã hội, văn hoá tưởng; giữ vững ổn định chính trị, hội; chủ động làm thất
bại mọi âm u, hoạt động của c thế lực thù địch; xây dựng quân đội cách
mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, lấy xây dựng chính trị làm sở.
Tăng cường sức mạnh quốc phòng an ninh, dựa vào xây dựng phát huy sức
mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, trong đó các lực lượng trang làm
nòng cốt; kết hợp với thực hiện đồng bộ đường lối đối ngoại đúng đắn, tạo mối
quan hệ quốc tế thuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.
- Mỗi cán bộ, chiến phải ra sức học tập, rèn luyện nâng cao bản lĩnh, trí tuệ, bản
chất giai cấp công nhân; hiểu biết sâu sắc về thời đại hiện nay: nội dung, tính chất,
mâu thuẫn, đặc điểm, xu hướng… quán triệt thực hiện tốt các nghị quyết của Đảng
và Quân ủy Trung ương, chấp hành nghiêm chỉnh chính sách và pháp luật của Nhà
nước; tiếp thu các thành tựu khoa học công nghệ hiện đại, làm chủ khí, trang bị;
biết cách phòng tránh đánh trả hiệu quả các cuộc chiến tranh xâm lược có sử
dụng khí công nghệ cao của các thế lực thù địch; khả năng tham gia hợp tác
quân sự quốc tế; góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu: hoà bình, độc lập dân tộc,
dân chủ và tiến bộ xã hội.
THÔNG TIN DỰ THI
- Họ và tên: Nguyễn Thị Minh
- Năm sinh: 1961
- Chức vụ: Bí thư chi bộ 12
- Đơn vị công tác: Chi bộ 12 - Đảng uỷ phường Kim Liên - quận Đống Đa
TP Hà Nội
- Số điện thoại: 0976933592

Preview text:

BỒI DƯỠNG LÝ TƯỞNG CÁCH MẠNG, ĐẠO ĐỨC, ĐẠO ĐỨC, LỐI SỐNG
VĂN HÓA, NÂNG CAO LÒNG YÊU NƯỚC, TỰ HÀO, TỰ TÔN DÂN TỘC,
TRUYỀN THỐNG LỊCH SỬ DÂN TỘC
- Loại bài viết: Báo in
Đặc điểm và xu thế chủ yếu của thời đại trong giai đoạn hiện nay
a. Đặc điểm của thời đại trong giai đoạn hiện nay
Chỉ có dựa trên cơ sở hiểu biết những đặc điểm cơ bản của thời đại, chúng ta
mới có thể tính đến những đặc điểm chi tiết của quốc gia này hay quốc gia kia... mới
có thể định ra đường lối, chiến lược, sách lược đúng đắn, phù hợp.
- Thứ nhất, các nước với chế độ xã hội và trình độ phát triển khác nhau
cùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt vì lợi ích quốc gia, dân tộc.
+ Đây là đặc điểm nổi bật của giai đoạn hiện nay, thế giới với hơn 200 quốc
gia, dân tộc, được chia thành ba nhóm nước: các nước phát triển, các nước đang
phát triển và các nước chậm phát triển, trong đó các nước chậm phát triển chiếm
đa số khoảng 2/3 các nước trên thế giới. Cùng với các chế độ chính trị xã hội
khác nhau: quân chủ lập hiến, tiền tư bản, tư bản; xã hội chủ nghĩa và định hướng
xã hội chủ nghĩa đang tồn tại đan xen trong xu thế vừa hợp tác vừa cạnh tranh
diễn ra gay gắt và quốc gia nào cũng đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên vị trí hàng
đầu so với lợi ích giai cấp và lợi ích nhân loại, làm cho tình hình thế giới càng trở
lên phức tạp và cạnh tranh gay gắt.
+Trong số hơn 200 quốc gia, một số cường quốc có sức chi phối lớn đối
với chính trị, kinh tế thế giới và quan hệ quốc tế đương đại. Căn cứ vào sức
mạnh tổng hợp, ảnh hưởng thực tế, những quốc gia sau đây được cộng đồng
thế giới xem là nước lớn: Hoa kỳ, Canada, Braxin, Nga, Anh, Pháp, Đức,
Italia, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ.
+ Các nước lớn và quan hệ giữa các nước lớn có vai trò đặc biệt quan
trọng đối với sự phát triển thế giới. 11 nước lớn chiếm 1/3 lãnh thổ và quá nửa
dân số thế giới, hơn 70% GDP của cả thế giới. Đa số nước lớn là những cường
quốc hàng đầu về kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ, sức mạnh quân sự,
an ninh. Có 5 nước lớn là ủy viên thường trực Hội đồng bảo an Liên hợp quốc.
Nhóm G7 là những nước tư bản phát triển nhất. Tuy nhiên, có thể nhận thấy
quan hệ giữa các nước lớn không phải một khối thống nhất mà là một tập hợp
đầy mâu thuẫn. Quan hệ giữa các nước lớn gồm nhiều loại: đồng minh, liên
kết, không liên kết, đối tác, đối thủ, đối thủ trực tiếp, đối thủ tiềm tàng... hết sức phức tạp.
+ Tập hợp nước lớn có thể chia hai loại: các nước lớn tư bản phát triển
(G7), đứng đầu là siêu cường Mỹ, và các nước lớn còn lại (Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Braxin).
+ Hiện tại Hoa Kỳ đang xây dựng và củng cố ý đồ đơn cực. Hoa Kỳ, đứng
đầu các nước tư bản phát triển, là siêu cường duy nhất hiện nay. Hoa kỳ
chiếm hơn 30% GDP thế giới, có chi phí quân sự chiếm 40% chi phí quân sự
toàn cầu. Đây là quốc gia xây dựng điển hình của mô hình đơn cực: tam quyền
phân lập; tam quyền phát triển (nhà nước, cộng đồng, cá nhân); tam quyền
phối hợp thống trị thế giới (quân sự, thể chế hợp tác trong các lĩnh vực và thông tin).
+ Canada là nước tư bản lớn nhất, phát triển nhất sau Mỹ ở Tây bán cầu. Anh,
Pháp, Đức, Italia là những thành viên chủ chốt của EU, một trong ba trung tâm tư
bản thế giới. Về nhiều mặt có thể xem EU là một "nước lớn" vì các nước trong
EU đang "nhất thể hóa" về kinh tế và chính trị.
+ Trung Quốc, nước đông dân nhất thế giới (1,3 tỷ người), là nước xã hội
chủ nghĩa duy nhất trong câu lạc bộ các nước lớn. Tuy nhiên, Trung Quốc không
đóng và không muốn đóng vai trò một cường quốc xã hội chủ nghĩa như Liên Xô
trước đây trong quan hệ với các nước lớn khác. Trung Quốc vẫn là một nước
đang phát triển, nhưng là một trong những nước kinh tế tăng trưởng nhanh nhất
thế giới, đã vươn lên vị trí thứ 2 trên thế giới. Trung Quốc là nước duy nhất trong
tương lai có khả năng thách thức địa vị siêu cường độc tôn của Mỹ.
+ Liên bang Nga, nước có diện tích rộng nhất, tài nguyên phong phú nhất thế
giới, nước kế thừa Liên Xô cũ. Hiện nay, Nga vẫn là cường quốc hàng đầu về quân
sự, song không còn địa vị siêu cường. Những lợi ích quốc gia và quan điểm về lợi ích
quốc gia của Nga, đặc biệt là lợi ích ngoài lãnh thổ Nga, đã thay đổi sâu sắc, vị trí của
Nga trên trường quốc tế đang được cải thiện.
+ Nhật Bản, cường quốc số ba về kinh tế đang tìm cách vươn lên địa vị
cường quốc quân sự, chính trị tương ứng với địa vị kinh tế, chủ yếu dựa vào
Hiệp ước an ninh Nhật - Mỹ. Nhưng Nhật Bản đang gặp khó khăn do suy thoái kinh tế kéo dài.
+ Ấn Độ, Braxin là những nước đang phát triển, không liên kết đang tìm mọi
cơ hội để vươn lên địa vị nước lớn phát triển. Mục tiêu chính trị trước mắt của hai
nước là trở thành ủy viên thường trực Hội đồng bảo an. Chính vì vậy, giai đoạn hiện
nay các nước với chế độ chính trị, xã hội và trình độ phát triển khác nhau cùng tồn
tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt vì lợi ích quốc gia, dân tộc.
- Thứ hai, đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc tiếp tục diễn ra gay
gắt, phức tạp trên phạm vi toàn thế giới với điều kiện mới, với nội dung mới, hình thức mới
+ Cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc đang diễn ra theo nhiều quy
mô, cấp độ trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội:kinh tế - chính trị - văn
hóa - xã hội - an ninh - quốc phòng, nhất là về kinh tế.
+ Trong điều kiện phong trào cách mạng thế giới tạm thời lâm vào thoái
trào; tình hình chính trị thế giới diễn ra phức tạp; chủ nghĩa đế quốc tiếp tục thực
hiện "diễn biến hòa bình" bạo loạn lật đổ; cách mạng khoa học công nghệ phát
triển tác động đến mọi lĩnh vực nhưng ưu thế nằm trong tay chủ nghĩa đế quốc.
+ Xung đột dân tộc, sắc tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động can
thiệp, lật đổ, khủng bố, tranh chấp lãnh thổ, biển ,đảo,tài nguyên và cạnh tranh
quyết liệt về lợi ích kinh tế tiếp tục diễn ra phức tạp.
+ Nội dung mới: hòa bình độc lập dân tộc dân chủ tiến bộ xã hội; thiết lập trật tự
thế giới mới nhất siêu đạt cường; bảo vệ môi trường sinh thái; chống đói nghèo bệnh
tật; chống phân biệt dân tộc, tôn giáo, ly khai, khủng bố; xóa nợ nần, áp đặt văn hóa
dân chủ, nhân quyền; chống lệ thuộc kinh tế, lệ thuộc chính trị.
+ Hình thức mới: vừa hợp tác vừa đấu tranh; vũ trang, phi vũ trang; diễn biến
hòa bình, bạo loạn lật đồ; chiến tranh khủng bố; chiến tranh công nghệ cao
- Thứ ba, chủ nghĩa tư bản hiện đại đang có nhiều ưu thế và còn khả
năng phát triển nhất định nhưng không khắc phục được mâu thuẫn cơ bản,
vốn có và tất yếu sẽ diệt vong.

+ Chủ nghĩa tư bản hiện đại đang nắm ưu thế về vốn, khoa học công nghệ và
thị trường, tiếp tục điều chỉnh, thích nghi và còn có khả năng phát triển nhất định.
Nhưng càng phát triển làm cho mâu thuẫn cơ bản, vốn có của chủ nghĩa tư bản
càng sâu sắc hơn, đó là mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất tư
bản chủ nghĩa ngày càng tăng lên, dẫn đến mâu thuẫn xã hội càng gay gắt, hệ quả
chính trị - xã hội càng nặng nề, như mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản với giai cấp
công nhân và nhân dân lao động; mâu thuẫn giữa chủ nghĩa đế quốc với chủ
nghĩa đế quốc; phân hóa giàu - nghèo; cạn kiệt tài nguyên; ô nhiễm môi trường
sinh thái, sự băng hoại đạo đức, lối sống, gia đình, xã hội và các tệ nạn xã hội khác…
+ Gắn liền với phát triển kinh tế của chủ nghĩa đế quốc là chiến tranh dưới
nhiều hình thức: Thị trường; Ô tô; Dầu lửa; Chuối xanh; Bản quyền; Bò điên; Dệt
may; Than, thép... Và khi cần sẵn sàng tiến hành những cuộc chiến tranh “phi đối
xứng” từ ngoài đường chân trời, từ trên không ập xuống, bất chấp chủ quyền
quốc gia và điều ước quốc tế, được núp dưới những cái tên mỹ miều: “Đại bàng
kiêu hãnh, tự do vĩnh cửu” để tiêu diệt kẻ thù, bảo vệ nhân quyền “Văn hóa”, “giá
trị’... Thực chất là giả danh công lý, đánh tráo khái niệm, bất chấp kỷ cương, coi
thường luật pháp quốc tế.
+ Kẻ thù của chủ nghĩa đế quốc bây giờ không còn chỉ là các nước xã hội
chủ nghĩa, phong trào giải phóng dân tộc mà tất cả các nước nếu bị coi là “cứng
đầu” hay nằm trong “Liên minh ma quỷ”. Từ đó, chủ nghĩa đế quốc thực hiện
những chính sách đối ngoại đi ngược lại lợi ích của nhân loại và vi phạm chủ
quyền quốc gia, đẩy loài người vào một cuộc chạy đua vũ trang mới, hết sức nguy
hiểm. Do đó, sự diệt vong của chủ nghĩa tư bản là không thể tránh khỏi, tự nó đã
tạo ra những nhân tố, tiền đề để phủ định chính nó.
- Thứ tư, chủ nghĩa xã hội tạm thời lâm vào thoái trào nhưng đang có sự
phục hồi và tạo được bước phát triển mới, chủ nghĩa xã hội vẫn là xu thế tất
yếu của xã hội loài người

+ Chủ nghĩa xã hội từ điểm xuất phát thấp, bị chiến tranh tàn phá nặng nề, bị
chủ nghĩa đế quốc bao vây cấm vận. Song, chỉ một thời gian ngắn đã dành được
nhiều thành tựu to lớn: thay đổi địa vị người lao động; phát triển kinh tế - văn hóa
- xã hội; cứu nhân loại khỏi thảm họa phát xít; hệ thống xã hội chủ nghĩa ra đời
lớn mạnh. Nhưng do những sai lầm khách quan, chủ quan; sự chống phá của kẻ
thù; sai lầm trong cải tổ, đã dẫn đến sự khủng hoảng, sụp đổ của chủ nghĩa xã hội
hiện thực ở Đông Âu - Liên Xô, phong trào cách mạng thế giới tạm thời lâm vào thoái trào.
+ Từ sự sụp đổ đó, các nước xã hội chủ nghĩa còn lại đã rút ra những bài học
kinh nghiệm xương máu, tiếp tục đổi mới, cải cách đã tạo nên bước phát triển mới của
chủ nghĩa xã hội thể hiện ở Trung Quốc, Việt Nam và phong trào cánh tả Mỹ -
Latinh. Đúng như Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: “Theo quy luật tiến hóa của
lịch sử, loài người sẽ nhất định tiến tới chủ nghĩa xã hội”1.
- Thứ năm, cách mạng khoa học - công nghệ, kinh tế tri thức và quá trình
toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực đời sống xã
hội, tạo ra cả cơ hội và thách thức, để lại hậu quả chính trị - xã hội to lớn

+ Cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại phát triển có bước nhảy vọt.
Khoa học cơ bản nghiên cứu không gian vũ trụ, thế giới vi mô, vĩ mô, đáy đại
dương, bí mật về con người, động cơ sạch (Hydro, ga, điện).
+ Khoa học công nghệ nghiên cứu công nghệ gen, công nghệ Nano, quang
học, công nghệ siêu dẫn, siêu bền, siêu nhỏ, công nghệ thông tin Internet, số...
+ Kinh tế tri thức ra đời, sở hữu trí tuệ mang lại hiệu quả lớn, kết tinh chất xám
trong giá trị hàng hóa cao, tự động hóa, Internet hóa, số hóa, nhưng hệ quả chính trị xã
hội của cách mạng Khoa học công nghệ: thất nghiệp, tệ nạn xã hội, hủy hoại môi
trường sinh thái, chạy đua vũ trang, vũ khí tinh thông, hủy diệt lớn, chiến tranh công
nghệ cao đang đe dọa sự sống còn của trái đất.
- Thứ sáu, thế giới đang đứng trước những vấn đề toàn cầu đòi hỏi phải
có sự hợp tác quốc tế cùng nhau khắc phục và giải quyết
+ Toàn cầu hóa vừa tạo ra cơ hội, vừa tạo ra thách thức với các nước chậm
phát triển. Toàn cầu hóa hình thành nền kinh tế thống nhất, sự phụ thuộc lẫn nhau
tăng lên, xu thế nhất thể hóa khu vực phát triển: EU, ASEAN, ASEM, APEC...
hình thành những cộng đồng kinh tế - chính trị - xã hội bao gồm một loạt nước, ở
đó ý nghĩa biên giới quốc gia ngày càng giảm dần như: WTO, EU, APEC, APTA...
+ Vấn đề dân số, môi trường, dịch bệnh, tội phạm quốc tế, biến đối khí
hậu, an ninh phi truyền thống...đòi hỏi phải có sự phối hợp toàn cầu để giải quyết
b. Những xu thế chủ yếu của thời đại trong giai đoạn hiện nay
- Hoà bình, xu thế chung trong giai đoạn hiện nay là hoà bình, Để phát triển,
các nước cần có hòa bình. Hòa bình là điều kiện đảm bảo cho phát triển. Không một
quốc gia nào có thể phát triển tốt trong hoàn cảnh chiến tranh. Đồng thời, hòa bình là
nguyện vọng thiết tha, chính đáng của nhân dân lao động trên thế giới. Sự ổn định về
kinh tế, chính trị, xã hội của các nước là nhân tố bảo vệ hòa bình và thúc đẩy sự phát
triển. Phát triển là mục tiêu của các quốc gia và cộng đồng quốc tế, quyết định đến sự
phồn vinh của dân tộc và sức mạnh của đất nước, bảo đảm cho hòa bình, ổn định xã
hội và bình đẳng trong quan hệ quốc tế.
Song, nguy cơ chiến tranh còn đang đe doạ sự ổn định và phát triển của
nhiều nước, tác động xấu tới cuộc sống của cộng đồng quốc tế. Ngăn chặn và
chống chiến tranh, bảo vệ hoà bình là một đòi hỏi khách quan đối với nhân dân
các nước không phân biệt chế độ chính trị.
- Độc lập dân tộc
+ Các dân tộc ngày càng hiểu rõ giá trị của độc lập, tự chủ, tự cường. Bài
học thực tiễn sâu sắc là mất độc lập, tự chủ, đất nước thường rơi vào cảnh đói
nghèo, bất công, vị thế trên trường quốc tế giảm sút... Đồng thời, những tấm
gương về một dân tộc như Việt Nam, Cu Ba... đã chủ động, sáng tạo đấu tranh
thắng lợi các nước đế quốc giàu mạnh để giành độc lập, tự chủ và phát triển đang
cổ vũ cho các dân tộc khác noi theo.
+ Hiện nay, các dân tộc đang tích cực đấu tranh đòi độc lập, tự chủ chống lại
mưu đồ áp bức, bóc lột của chủ nghĩa tư bản, đứng đầu là đế quốc Mỹ. Ngay cả
các nước tư bản là đồng minh của Mỹ cũng muốn khẳng định mình, kiên quyết
chống lại sự can thiệp, áp đặt hoặc khống chế của Mỹ. Tuy gặp nhiều khó khăn,
song các nước khác vẫn quyết tâm chống lại các hình thức can thiệp, áp đặt của
các nước tư bản, đòi thiết lập trật tự thế giới mới công bằng, bình đẳng, giữ gìn độc lập tự chủ. - Dân chủ:
+ Dân chủ là một mục tiêu cơ bản thu hút sự quan tâm của nhiều nước
trong giai đoạn hiện nay. Dân chủ có nội dung rộng lớn, phạm vi quốc gia đến
quốc tế, trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.
+ Hiện nay, nhiều biểu hiện mất dân chủ đang gây hại lớn đến sự phát triển
của con người: vi phạm nhân quyền, quan liêu, độc đoán, dân chủ cực đoan, dân
chủ hình thức, áp bức bóc lột... Đấu tranh cho dân chủ là mục tiêu chung lôi cuốn
đông đảo nhân dân lao động thế giới.
+ Dân chủ có nhiều cấp độ từ thấp đến cao. Chủ nghĩa tư bản hiện đại
đang nêu cao khẩu hiệu “dân chủ”, “nhân quyền”, nhưng thực chất đó chỉ là dân
chủ và nhân quyền giả hiệu, dân chủ và nhân quyền cho một số ít kẻ bóc lột thuộc
các nước tư bản phát triển. Chỉ có thể có một nền dân chủ thực sự khi loài người
tiến lên chủ nghĩa xã hội. Vì vậy, đấu tranh cho dân chủ phải gắn liền với cuộc
đấu tranh cách mạng vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, chống lại các chế độ áp bức bóc lột.
- Xu thế vừa hợp tác vừa đấu tranh, vừa liên kết vừa cạnh tranh diễn ra phức tạp
+ Trước bối cảnh cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, xu thế
toàn cầu hoá và những vấn đề mang tính toàn cầu, các quốc gia dân tộc không thể
tự mình độc lập giải quyết mọi vấn đề, buộc phải có sự hợp tác, liên kết. Hơn
nữa, xu thế hòa bình giúp cho các nước liên kết, hợp tác sâu rộng trên nhiều lĩnh
vực kinh tế, chính trị, văn hoá... với hình thức hợp tác từ song phương đến đa
phương, từ khu vực đến quốc tế. Dù không đồng đều, song sự hợp tác liên kết đó
đã đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho các bên tham gia.
+ Tuy nhiên, do bản chất chế độ và lợi ích của mỗi quốc gia, dân tộc, giai
cấp, lực lượng khác nhau nên sự hợp tác, liên kết đó chứa đựng nhiều mâu thuẫn.
Cội nguồn của những mâu thuẫn là vấn đề lợi ích, nhất là lợi ích kinh tế. Các bên
tham gia hợp tác, liên kết đều muốn lợi nhiều. Nhưng nhiều khi lợi cho đối tượng
này lại có thể gây tổn hại cho đối tượng khác. Vì thế, quá trình hợp tác, liên kết
cũng là nơi diễn ra cuộc đấu tranh giữa các lợi ích, mà chủ thể của các lợi ích này
là các tập đoàn kinh tế, các giai cấp, dân tộc, quốc gia và liên quốc gia. - Phát triển
+ Trong thập niên tới, hòa bình, hợp tác và phát triển tiếp tục là xu thế lớn,
nhưng xung đột sắc tộc và tôn giáo, tranh giành tài nguyên và lãnh thổ, nạn
khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia có thể gia tăng cùng với những vấn đề toàn
cầu khác như đói nghèo, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, các thảm họa thiên nhiên...
buộc các quốc gia phải có chính sách đối phó và phối hợp hành động.
+ Khu vực châu á - Thái Bình Dương tiếp tục phát triển năng động và
đang hình thành nhiều hình thức liên kết, hợp tác đa dạng hơn. Tuy vậy, vẫn tiềm
ẩn những nhân tố gây mất ổn định, nhất là tranh giành ảnh hưởng, tranh chấp chủ
quyền biển, đảo, tài nguyên...
+ Toàn cầu hóa kinh tế tiếp tục phát triển về quy mô, mức độ và hình thức
biểu hiện với những tác động tích cực và tiêu cực, cơ hội và thách thức đan xen
rất phức tạp. Các công ty xuyên quốc gia có vai trò ngày càng lớn. Quá trình
quốc tế hoá sản xuất và phân công lao động diễn ra ngày càng sâu rộng. Việc
tham gia vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu đã trở thành yêu cầu đối với
các nền kinh tế. Sự tùy thuộc lẫn nhau, hội nhập, cạnh tranh và hợp tác giữa các
nước ngày càng trở thành phổ biến. Kinh tế tri thức phát triển mạnh, do đó con
người và tri thức càng trở thành nhân tố quyết định sự phát triển của mỗi quốc gia.
- Toàn cầu hoá là một xu thế khách quan.Toàn cầu hoá nhiều lĩnh vực của
đời sống xã hội đang là một xu thế khách quan lôi cuốn ngày càng nhiều nước tham
gia. Hiện nay, toàn cầu hóa nhiều lĩnh vực xã hội, mà cốt lõi là toàn cầu hóa kinh tế
đang diễn ra mạnh mẽ. Toàn cầu hóa xét về bản chất là quá trình tăng lên rất nhiều
những mối liên hệ, sự ảnh hưởng tác động lẫn nhau, phụ thuộc lẫn nhau của tất cả các
quốc gia, khu vực, các dân tộc trên toàn thế giới. Toàn cầu hoá kinh tế do sự phát triển
của lực lượng sản xuất, tính chất xã hội hoá của lực lượng sản xuất trên phạm vi quốc
gia và quốc tế; do nền kinh tế thị trường... Toàn cầu hoá tác động đến mọi lĩnh vực
của đời sống xã hội và đang chi phối những biến đổi của tình hình thế giới.
Toàn cầu hoá nhiều lĩnh vực mở ra sự liên kết quốc tế ngày càng tăng, nhưng
cuộc đấu tranh vì lợi ích quốc gia, dân tộc, khu vực cũng rất gay gắt và phức tạp.
+ Toàn cầu hoá kinh tế tạo ra nhiều cơ hội cho sự phát triển thông qua hợp tác,
chuyển giao công nghệ, mở rộng thị trường, thu hút đầu tư; tạo thuận lợi nắm bắt
nhanh chóng thông tin và tri thức mới; nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Đồng thời, nó làm cho nền kinh tế của đất nước lệ thuộc vào sự biến động kinh tế thế
giới, đặt các doanh nghiệp ở các nước đang phát triển và chậm phát triển vào cuộc
cạnh tranh gay gắt không cân sức. Toàn cầu hoá dễ làm cho các nước nghèo từ chỗ lệ
thuộc về kinh tế các nước tư bản phát triển, bị lệ thuộc về chính trị, đe dọa tới an ninh
quốc gia, độc lập chủ quyền dân tộc. Toàn cầu hoá vừa tạo điều kiện tiếp thu các
thành tựu văn hoá của nhân loại, vừa có thể là nguy cơ làm phai nhòa bản sắc văn
hoá, du nhập văn hoá tư sản, lối sống thực dụng, chủ nghĩa cá nhân từ các nước tư bản chủ nghĩa.
+ Toàn cầu hóa là một cuộc đấu tranh gay go, phức tạp trên tất cả các mặt của
đời sống xã hội. Để hội nhập và phát triển, các nước phải chủ động, sáng tạo, tận
dụng cơ hội, phòng tránh nguy cơ tác động tiêu cực của toàn cầu hóa.
4. Một số vấn đề đặt ra đối với các Đảng Cộng sản và công nhân trong đấu
tranh thực hiện mục tiêu của thời đại
- Đấu tranh thực hiện mục tiêu thời đại, phải tiến hành đồng bộ, thường
xuyên, không tách rời nhau, tuyệt đối hóa hoặc coi nhẹ mục tiêu nào.
- Phải tập hợp lực lượng rộng rãi để đấu tranh ngăn chặn và đánh bại mọi âm
mưu can thiệp, xâm lược của các thế lực hiếu chiến, phản động
- Hợp tác, đấu tranh thực hiện bình đẳng và cùng có lợi giữa các nước, không
phân biệt chế độ chính trị khác nhau. Trên cơ sở tôn trọng độc lập chủ quyền và
nguyên tắc quan hệ quốc tế, giải quyết mọi bất đồng thông qua thương lượng hòa bình.
- Phát huy sức mạnh nội lực, kết hợp sức mạnh ngoại lực, giành thắng lợi trên
mọi lĩnh vực của mỗi quốc gia. Đồng thời, mở rộng quan hệ hợp tác, hữu nghị, đoàn
kết, ủng hộ phong trào cách mạng tiến bộ trên thế giới phấn đấu vì mục tiêu thời đại.
- Kết hợp chặt chẽ đấu tranh cho hòa bình, cách mạng và tiến bộ xã hội, giải
quyết hài hòa lợi ích giai cấp - dân tộc - quốc gia - quốc tế
- Kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, vận dụng, sáng tạo lý luận thời đại,
thường xuyên bổ sung, phát triển nhưng phải có hình thức, biện pháp, bước đi
thích hợp, tránh dập khuôn máy móc hoặc nóng vội chủ quan; kết hợp đấu tranh
chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa cơ hội xét lại và các thế lực phản động trong và ngoài nước
5. Ý nghĩa của việc nghiên cứu thời đại hiện nay
- Đối với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, nghiên cứu thời đại là cơ
sở để phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin trong tình hình mới và đề ra chiến lược,
sách lược đúng đắn với hoàn cảnh cụ thể từng quốc gia dân tộc.
- Đối với Việt Nam, hiện nay chúng ta tiếp tục sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh hội nhập quốc tế, đan xen vừa hợp tác
vừa đấu tranh, vừa có nhiều thời cơ thuận lợi vừa gặp nhiều thách thức. Để hội
nhập quốc tế không bị hòa tan và đi vào vết xe đổ của một số nước xã hội chủ
nghĩa ở Đông Âu, Liên Xô. Hơn lúc nào hết phải nắm vững nội dung, tính chất,
đặc điểm của thời đại để vận dụng đề ra đường lối đối nội, đối ngoại đúng đắn,
sáng tạo, để xây dựng Việt Nam thành nước công nghiệp hiện đại.
- Quân đội nhân dân Việt Nam là công cụ bạo lực sắc bén của Nhà nước xã hội
chủ nghĩa, lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ
nghĩa, cần nhận thức sâu sắc nội dung, tính chất, đặc điểm, mâu thuẫn, mục tiêu thời
đại hiện nay. Từ đó, xây dựng niềm tin và trách nhiệm thực hiện thắng lợi các nhiệm
vụ cách mạng mà Đảng và nhân dân giao phó, góp phần xứng đáng vào thắng lợi
cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa và cuộc đấu tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân
chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới.
- Trước mắt, quân đội ta phải cùng toàn Đảng, toàn dân nêu cao tinh thần
cảnh giác cách mạng, đánh bại chiến lược “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ
của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch, giữ vững ổn định chính trị, môi
trường hoà bình, ổn định của đất nước. Đồng thời, quân đội ta phải làm tốt chức
năng của đội quân chiến đấu, lao động sản xuất và công tác. Quân đội ta cần phải
chăm lo nâng cao sức mạnh chiến đấu, nâng cao năng lực công tác vận động quần
chúng và hoạt động thực tiễn.
- Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, chúng ta phải xây dựng nền quốc phòng toàn
dân vững mạnh toàn diện, ngày càng hiện đại; tăng cường an ninh chính trị, kinh
tế, xã hội, văn hoá tư tưởng; giữ vững ổn định chính trị, xã hội; chủ động làm thất
bại mọi âm mưu, hoạt động của các thế lực thù địch; xây dựng quân đội cách
mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, lấy xây dựng chính trị làm cơ sở.
Tăng cường sức mạnh quốc phòng an ninh, dựa vào xây dựng và phát huy sức
mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, trong đó các lực lượng vũ trang làm
nòng cốt; kết hợp với thực hiện đồng bộ đường lối đối ngoại đúng đắn, tạo mối
quan hệ quốc tế thuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.
- Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải ra sức học tập, rèn luyện nâng cao bản lĩnh, trí tuệ, bản
chất giai cấp công nhân; hiểu biết sâu sắc về thời đại hiện nay: nội dung, tính chất,
mâu thuẫn, đặc điểm, xu hướng… quán triệt và thực hiện tốt các nghị quyết của Đảng
và Quân ủy Trung ương, chấp hành nghiêm chỉnh chính sách và pháp luật của Nhà
nước; tiếp thu các thành tựu khoa học công nghệ hiện đại, làm chủ vũ khí, trang bị;
biết cách phòng tránh và đánh trả có hiệu quả các cuộc chiến tranh xâm lược có sử
dụng vũ khí công nghệ cao của các thế lực thù địch; có khả năng tham gia hợp tác
quân sự quốc tế; góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu: hoà bình, độc lập dân tộc,
dân chủ và tiến bộ xã hội. THÔNG TIN DỰ THI
- Họ và tên: Nguyễn Thị Minh - Năm sinh: 1961
- Chức vụ: Bí thư chi bộ 12
- Đơn vị công tác: Chi bộ 12 - Đảng uỷ phường Kim Liên - quận Đống Đa – TP Hà Nội
- Số điện thoại: 0976933592