Tài liệu ôn tập Thuế nhà nước - Thuế Thu nhập doanh nghiệp

BÀI 5: THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
TS. Nguyễn Thị Thu Hằng 1 v1.0……
TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG BÀI
Công ty ABC là một công ty chuyên sản xuất và bán lẻ các sản phẩm đồ gia dụng, được thành lập vào năm
2020. Doanh thu của công ty trong năm 2024 đạt 30 tỷ đồng, với các chi phí như sau:
• Chi phí sản xuất: 12 tỷ đồng
• Chi phí nhân sự: 4 tỷ đồng (bao gồm lương, bảo hiểm xã hội và các phúc lợi khác)
• Chi phí quản lý doanh nghiệp: 3 tỷ đồng
• Chi phí khấu hao tài sản cố định: 1 tỷ đồng
• Chi phí lãi vay ngân hàng: 500 triệu đồng
• Chi phí tiếp khách: 200 triệu đồng (được xác định là không hợp lệ theo quy định của pháp luật về thuế)
• Thu nhập từ đầu tư: 1 tỷ đồng (doanh thu từ việc đầu tư vào một công ty con)
• Lỗ chuyển từ năm 2023: 1,5 tỷ đồng 2 v1.0……
TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG BÀI
Công ty ABC đã phát hiện rằng có một số khoản chi phí chưa được kê khai đầy đủ và họ muốn tư vấn về cách
tối ưu hóa thuế thu nhập doanh nghiệp, đặc biệt là về cách áp dụng lỗ chuyển từ năm trước và việc xử lý các
khoản chi phí không hợp lệ. Câu hỏi đặt ra:
1. Công ty ABC cần làm gì để tính chính xác thu nhập chịu thuế trong năm 2024?
2. Các khoản chi phí nào của công ty ABC có thể được trừ khi tính thuế TNDN?
3. Công ty ABC có thể tận dụng lỗ chuyển từ năm 2023 như thế nào?
4. Công ty ABC có thể áp dụng các chiến lược nào để giảm số thuế phải nộp trong năm nay? 3 v1.0……
MỤC TIÊU CỦA BÀI HỌC
• Hiểu được khái niệm, bản chất, đặc trưng của thuế thu nhập doanh nghiệp
• Xác định được đối tượng chịu thuế, các khoản thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp
• Vận dụng được cách tính số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp
• Chỉ ra được các quy định về miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Vận dụng được các quy định về đăng ký, kê khai, nộp thuế, quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp 4 v1.0…… CẤU TRÚC NỘI DUNG 5.1
Khái niệm, đặc điểm, vai trò của thuế thu nhập doanh nghiệp 5.2
Nội dung cơ bản của thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành ở Việt Nam 5 v1.0……
5.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ CỦA THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP 5.1.1. Khái niệm 5.1.2. Đặc điểm
thuế thu nhập doanh nghiệp
thuế thu nhập doanh nghiệp 5.1.3. Vai trò
thuế thu nhập doanh nghiệp 6 v1.0……
5.1.1. KHÁI NIỆM THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP Khái niệm
Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là loại thuế trực thu đánh
trên phần thu nhập sau khi trừ đi các khoản chi phí hợp lý,
hợp pháp liên quan đến thu nhập của đối tượng nộp thuế. 7 v1.0……
5.1.2. ĐẶC ĐIỂM THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
• Là sắc thuế thuộc loại thuế trực thu;
• Tạo cho Nhà nước một khoản thu gắn với hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
• Bao quát và điều tiết được các khoản thu nhập.
• Thông qua ưu đãi về thuế  khuyến khích đầu tư. v1.0……
5.1.3. VAI TRÒ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
• Thuế thu nhập doanh nghiệp là khoản thu quan trọng của ngân sách nhà nước.
• Thuế thu nhập doanh nghiệp là công cụ quan trọng của nhà
nước trong việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế.
• Thuế thu nhập doanh nghiệp là một công cụ của Nhà nước
thực hiện chính sách công bằng xã hội v1.0……
5.2. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP HIỆN HÀNH Ở VIỆT NAM 5.2.1. Đối tượng nộp 5.2.2. Phương pháp tính
thuế thu nhập doanh nghiệp
thuế thu nhập doanh nghiệp 5.2.3. Đăng ký, kê khai,
5.2.4. Ưu đãi thuế thu nhập
nộp thuế, quyết toán thuế doanh nghiệp 10 v1.0……
5.2.1. ĐỐI TƯỢNG NỘP THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
• Tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế;
• Các loại hình doanh nghiệp;
• Các đơn vị sự nghiệp có sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập;
• Các tổ chức được thành lập và hoạt động theo Luật Hợp tác xã;
• Doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam (cơ
sở thường trú của doanh nghiệp nước ngoài là cơ sở sản xuất, kinh doanh mà thông qua cơ sở này, doanh
nghiệp nước ngoài tiến hành một phần hoặc toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam mang lại thu nhập) v1.0……
5.2.2. PHƯƠNG PHÁP TÍNH THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP Thuế TNDN Thu nhập tính
Phần trích lập quỹ Thuế phải nộp trong suất = thuế trong kỳ - khoa học & công x thuế kỳ tính thuế tính thuế nghệ TNDN Trong đó Thu nhập tính Thu nhập Thu nhập
Các khoản lỗ được thuế = chịu thuế - miễn thuế -
chuyển theo quy định Thu nhập chịu Doanh thu tính
Chi phí được trừ Thu nhập chịu thuế trong kỳ = thu nhập chịu - trong kỳ tính + thuế khác trong tính thuế thuế trong kỳ thuế kỳ tính thuế v1.0……
5.2.2. PHƯƠNG PHÁP TÍNH THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
a. Doanh thu tính thu nhập chịu thuế
• Là toàn bộ tiền bán hàng hóa, tiền cung ứng dịch vụ, bao gồm cả các khoản trợ giá, phụ thu, phụ trội mà cơ
sở kinh doanh được hưởng;
• Thời điểm xác định doanh thu
▪ Hoạt động bán hàng hóa: là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu, quyền sử dụng hàng hóa cho người mua;
▪ Hoạt động cung ứng dịch vụ: là thời điểm hoàn thành việc cung ứng dịch vụ hoặc hoàn thành từng phần
việc cung ứng dịch vụ cho người mua.
• Nếu cơ sở kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thì doanh thu không bao gồm thuế GTGT
• Nếu cơ sở nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp thì doanh thu bao gồm cả thuế GTGT v1.0……
5.2.2. PHƯƠNG PHÁP TÍNH THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP Ví dụ 1:
• Công ty TNHH ABC là đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Hóa đơn GTGT bán như sau: ▪ Giá bán : 130.000.0000; ▪ Thuế GTGT 10%: 13.000.000
▪ Tổng giá thanh toán: 143.000.000
▪ Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế là 130.000.0000 đồng.
• Nếu công ty ABC là đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên GTGT. Hóa đơn bán hang
chỉ ghi giá bán là 143.000.000 đồng (giá đã có thuế GTGT). Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế là 143.000.000 đồng v1.0……
5.2.2. PHƯƠNG PHÁP TÍNH THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
a. Doanh thu tính thu nhập chịu thuế
Giá bán trả tiền một lần không bao
Bán hàng theo phương thước trả chậm, trả góp gồm tiền lãi trả chậm
Cơ sở kinh doanh nhận làm đại lý ký gửi
Tiền hoa hồng được hưởng Cho thuê tài sản
Số tiền thu từng kỳ theo hợp đồng
Cho vay, thu lãi tiền gửi, thu cho thuê tài chính
Số lãi phải thu trong kỳ v1.0……
5.2.2. PHƯƠNG PHÁP TÍNH THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
a. Doanh thu tính thu nhập chịu thuế
• Đối với hoạt động tín dụng, cho thuê tài chính là tiền lãi cho vay, doanh thu về cho thuê tài chính phải thu trong kỳ.
• Đối với hoạt động vận tải là toàn bộ doanh thu vận chuyển hành khách, hàng hóa, hành lý.
• Đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt là giá trị công trình, hạng mục công trình hoặc khối lượng công trình nghiệm thu.
• Đối với hoạt động kinh doanh dưới hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh:
▪ Nếu chia kết quả bằng doanh thu → doanh thu chia từng bên;
▪ Nếu chia kết quả bằng sản phẩm → doanh thu sản phẩm từng bên;
▪ Nếu chia kết quả bằng lợi nhuận trước thuế TNDN → số tiền bán hàng hóa, dịch vụ;
▪ Nếu chia kết quả bằng lợi nhuận sau thuế TNDN → số tiền bán hàng hóa, dịch vụ.
• Đối với hoạt động kinh doanh trò chơi có thưởng là số tiền thu từ hoạt động này trừ số tiền đã trả thưởng cho khách hàng v1.0……
5.2.2. PHƯƠNG PHÁP TÍNH THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
Ví dụ 2: Công ty X (doanh nghiệp sản xuất và phân phối thiết bị điện tử) và Công ty Y (doanh nghiệp có hệ
thống cửa hàng bán lẻ rộng khắp) ký hợp đồng hợp tác kinh doanh nhằm kinh doanh sản phẩm điện tử. Hình thức hợp tác:
Công ty X góp hàng hóa là các thiết bị điện tử trị giá 3 tỷ đồng.
Công ty Y góp hệ thống cửa hàng và nhân sự phục vụ việc bán hàng, định giá đóng góp là 2 tỷ đồng.
Thỏa thuận phân chia lợi nhuận: Công ty X nhận 70% lợi nhuận và Công ty Y nhận 30% lợi nhuận. Sau 1 năm hợp tác:
Tổng doanh thu bán hàng: 10 tỷ đồng
Tổng chi phí hợp lý (bao gồm chi phí vận hành cửa hàng, chi phí quảng cáo, nhân công): 4 tỷ đồng.
Lợi nhuận trước thuế = Tổng doanh thu - Tổng chi phí = 10 tỷ - 4 tỷ = 6 tỷ đồng v1.0……
5.2.2. PHƯƠNG PHÁP TÍNH THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
• Theo quy định Luật thuế TNDN tại Việt Nam, trong hợp đồng hợp tác kinh doanh. Doanh thu tính thu nhập
chịu thuế được xác định riêng cho từng bên, tùy theo tỷ lệ phân chia trong hợp đồng. Mỗi bên phải kê khai
và nộp thuế TNDN trên phần lợi nhuận mà họ được chia. Đáp án ví dụ 1:
1. Phân chia lợi nhuận:
▪ Công ty X (70%): 6 tỷ x 70% = 4,2 tỷ đồng.
▪ Công ty Y (30%): 6 tỷ x 30% = 1,8 tỷ đồng.
2. Doanh thu tính thuế:
▪ Công ty X: Doanh thu chịu thuế: 4,2 tỷ đồng
▪ Công ty Y: Doanh thu chịu thuế: 1,8 tỷ đồng. v1.0……
5.2.2. PHƯƠNG PHÁP TÍNH THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP b. Chi phí được trừ
• Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp;
• Khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật
• Một số các khoản chi không đầy đủ các điều kiện trên nhưng vẫn được trừ như:
▪ Phần giá trị tổn thất do thiên tai, dịch bệnh và trường hợp bất khả kháng không được bồi thường.
▪ Khoản tài trợ cho giáo dục, y tế, khắc phục hậu quả thiên tai và làm nhà tình nghĩa cho người nghèo
theo quy định pháp luật và có hồ sơ xác định. v1.0……
5.2.2. PHƯƠNG PHÁP TÍNH THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
c. Các khoản chi không được trừ
• Khoản chi không liên quan đến sản xuất kinh doanh và không đủ hóa đơn chứng từ, trừ phần giá trị
tổn thất do thiên tai, dịch bệnh và các trường hợp bất khả kháng khác không được bồi thường.
• Khoản tiền phạt do vi phạm hành chính.
• Khoản chi được bù đắp bằng nguồn kinh phí khác.
• Phần chi phí quản lý kinh doanh do doanh nghiệp nước ngoài phân bổ cho cơ sở thường trú tại Việt
Nam vượt mức tính theo phương pháp phân bổ do pháp luật Việt Nam quy định.
• Phần chi vượt mức theo quy định của pháp luật về trích lập dự phòng.
• Phần chi vượt định mức tiêu hao nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hóa đối với một
số nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hóa đã được Nhà nước ban hành định mức v1.0……