Thực Trạng Tham Nhũng Hiện Nay: Phân Tích Toàn Cầu và Việt Nam | Pháp luật đại cương | Học viện Báo chí và Tuyên truyền

- Tham nhũng ngày nay không còn là vấn đề riêng của từng quốc gia mà đã
trở thành vấn đề toàn cầu. Đây là hiểm họa không chỉ cho từng dân tộc mà là
hiểm họa chung của cả loài người. Toàn thế giới đang tập trung sức người,
sức của cho cuộc đấu tranh chống lại hiểm họa này.
- Tính chất, mức độ tham nhũng ở mỗi quốc gia là có khác nhau, tùy thuộc
vào tình hình kinh tế, xã hội, vào chính sách pháp luật và các biện pháp
phòng, chống tham nhũng ở quốc gia đó như thế nào.
- Theo một nghiên cứu của Ngân hàng thế giới (WB), hàng năm trên thế giới
có khoảng 1.000 tỷ USD bị tham nhũng dưới dạng đưa hối lộ.
- theo báo cáo chỉ số nhận thức tham nhũng (CPI) năm 2022 của tổ chức minh
bạch quốc tế (TI), chỉ số trung bình toàn cầu là 43 điểm, thấp hơn trung bình 50 điểm trong 10 năm qua
- các khu vực có mức độ tham nhũng cao nhất là châu phi cận sahara, đông âu và trung á
- Theo thống kê của Thư viện Quốc hội Mỹ cho biết tham nhũng ở Hy Lạp tập
trung ở cơ quan công tố và cảnh sát chống tội phạm và chống buôn lậu ma
túy. Ở Hồng Kông, sự lộng hành của các lực lượng cảnh sát. Ở I-xra-en,
tham nhũng không chỉ diễn ra trong các lĩnh vực kinh tế của các cơ quan nhà
nước mà còn phát triển ở chính đảng và các lĩnh vực khác của đời sống xã
hội. Ai Cập là nước nghèo, dân số đông, bộ máy nhà nước quan liêu, duy trì
một lực lượng quân đội quá lớn, vì vậy tham nhũng phát sinh và gắn chặt
với hoạt động của các nhân viên Nhà nước.
- Nhiều vụ việc tham nhũng được lôi ra ánh sáng là những nhân viên cao cấp,
nhân vật trong bộ máy chính quyền, hoặc lãnh tụ của đảng cầm quyền như
vụ ở Sở chứng khoán Tokyo - Nhật Bản gồm 76 quan chức, 44 nghị sỹ, Thủ
tướng và nhiều Bộ trưởng liên quan.
- Cựu Tổng thống Brasil Fenando Collor đã buộc phải từ chức vì trong 2 năm
rưỡi cầm quyền đã nhận 4,7 triệu USD tiền hối lộ.
- Ngày 6/6/2009 Ủy ban phòng, chống tham nhũng quốc gia Thái Lan công bố
danh sách các cơ quan tham nhũng phổ biến ở nước này đứng đầu là các cơ
quan như Cục quản lý đất đai, Chính quyền hành chính các cấp từ xã đến
tỉnh, Cảnh sát công lộ, các nhà chính trị và các nhân vật có thế lực tại địa
phương. Theo các doanh nghiệp ở Thái Lan tham nhũng xuất phát từ nếp
nghĩ “cái gì cũng phải có qua, có lại”.
- Ngày 7/8/2009 Trung Quốc thi hành án tử hình đối với cựu Giám đốc sân
bay Bắc Kinh vì tham ô và nhận hối lộ hơn 16 triệu USD, và mới đây là Lưu
Chí Quân bộ trưởng bộ đường sắt bị cách chức vì nhận hối lộ đến hàng triệu nhân dân tệ.
- ngày 21/11/2009 báo Tuổi Trẻ đưa tin “chính trường Ấn Độ rung động khi
một loạt quan chức lãnh đạo bang miền đông Jharkhand bị cáo buộc sử dụng
sai công quỹ và tham nhũng 500 triệu USD, trong đó nhân vật chính là ông
Madhu Koda 38 tuổi, đứng đầu chính quyền bang này.
Ngày 28/9/2010 Koh Seah Wee - phó giám đốc Cục quản lý đất đai
Singapore đã phải ra toa vì tội biển thủ 11,8 triệu đôla Singapor (8,99 triệu
USD). Đây là vụ án tham nhũng mà dư luận cho rằng làm hoen ố thanh danh
liêm khiết của Singapor vì quốc gia này hàng năm được Tổ chức minh bạch
quốc tế xếp hạng trong mười quốc gia trong sạch nhất thế giới.
Đầu năm 2011 đến nay này cả thế giới chứng kiến sự biến động tại các nước
Bắc Phi mà đầu tiên là Ai Cập, Tunisia rồi đến Libya...đều có nguyên nhân
bắt đầu từ tham nhũng đã tích tụ nhiều năm. -
Thực tế ở nước ta cho thấy tham nhũng diễn ra trên nhiều lĩnh vực
như: lĩnh vực ngân hàng, lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai, tài nguyên
khoáng sản, trong lĩnh vực lâm nghiệp, xuất nhập khẩu, trong đầu tư, xây
dựng cơ bản, trong cổ phần hóa, trong cấp phép, trong các chương trình định
canh, định cư, viện trợ nhân đạo, y tế, giáo dục, trong lĩnh vực tư pháp, cơ
quan thông tấn, báo chí... thậm chí ngay cả trong chính sách chăm lo chế độ
cho người có công, mồ mả liệt sỹ cũng xảy ra tham nhũng. Tham nhũng
cũng đã xảy ra ở hầu hết các cấp, các ngành thậm chí len lỏi vào mọi mặt
của đời sống, đụng chạm đến lợi ích của nhiều người. -
- Theo Tổ chức Minh bạch Quốc tế công bố xếp hạng CPI năm 2020, Việt
Nam đứng thứ 104/180 quốc gia được xếp hạng với 36 điểm, tăng 5 điểm và
15 bậc so với năm 2014. Tuy nhiên, vẫn thấp hơn điểm trung bình của khu
vực (45 điểm) và nằm trong số 2/3 các quốc gia trên thế giới tham nhũng
nghiêm trọng (dưới 50 điểm).
- Tại Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và sửa đổi Điều lệ tại Đại
hội XIII của Đảng đã nêu: “Tham nhũng trên một số lĩnh vực, địa bàn
vẫn còn nghiêm trọng, phức tạp, với biểu hiện ngày càng tinh vi; tình
trạng nhũng nhiễu người dân, doanh nghiệp vẫn còn khá phổ biến, gây
bức xúc trong xã hội… Tham nhũng vẫn là một trong những nguy cơ
đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ” -
- Mỗi khi người dân, doanh nghiệp đi xin giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà,
đất, đi khám bệnh, xin cho con đi học, hoặc chuyển trường, xin vốn đầu tư,
dự án xây dựng… đều phải có “lót tay”, “bôi trơn” thì mọi việc mới nhanh
chóng. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng gọi dạng tham nhũng này là “tham
nhũng vặt”, gây bức xúc, khó chịu cho mọi người và toàn xã hội -
- Nhiều vụ tham nhũng lớn, có tổ chức, nhiều người tham gia, có sự cấu kết
của nhiều doanh nghiệp và cán bộ nhà nước thoái hóa, biến chất như:
- Vụ án Epco - Minh Phụng từ những năm 80 của thế kỷ trước, với 77 bị can và 2 án tử hình;
vụ án tại Tập đoàn Vinashin, với Phạm Thanh Bình cùng 8 đồng phạm; vụ
án tham ô và cố ý làm trái tại Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines),
Dương Chí Dũng và Mai Văn Phúc bị tử hình, 8 bị can khác chịu hình phạt
từ 4 đến 22 năm tù. Không phải đến bây giờ mới có tham nhũng.
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, vụ án của Trần Dụ Châu, nguyên
Giám đốc Nha Quân nhu - Bộ Quốc phòng bị xử ngày 5-9-1950 tại thị xã
Thái Nguyên, can tội “biển thủ công quỹ, nhận hối lộ, phá hoại công cuộc
kháng chiến”, bị tuyên án tử hình, tịch thu 3/4 tài sản, tịch thu tang vật hối
lộ. Bác Hồ khi bác đơn xin tha tội chết của Trần Dụ Châu, Bác đã nói với
đồng chí Trần Đăng Ninh: Với loài sâu mọt đục khoét nhân dân cũng thế,
nếu phải giết đi một con sâu mà cứu cả rừng cây thì việc đó là cần thiết”.
Tham nhũng không được ngăn chặn và đẩy lùi, mà còn phát triển tinh vi
hơn, không chỉ các ngành kinh tế mà còn cả các ngành bảo vệ pháp luật,
không chỉ cán bộ cấp thấp mà còn cả cán bộ cấp cao. Nghị quyết Trung
ương 4 (khóa XI) đánh giá: Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong
đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cấp
cao, suy thoái về chính trị, đạo đức, lối sống…, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích
kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ,
tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc.
Thiếu tướng Nguyễn Văn Tín, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân cho
biết: Từ năm 2013 đến 2020, cả nước đã có hơn 1.900 vụ án tham nhũng bị
điều tra, xét xử; 131.000 đảng viên, trong đó có hơn 110 cán bộ thuộc diện
Trung ương quản lý (có 27 Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên
Trung ương Đảng, 4 Ủy viên Bộ Chính trị, 30 sĩ quan cấp tướng thuộc lực
lượng vũ trang) đã bị xử lý kỷ luật
Hàng loạt các vụ án tham nhũng lớn với cán bộ cao cấp được đưa ra xét xử
như: Vụ án PMU 18 của Bộ Giao thông vận tải xảy ra năm 2006. Vụ án tại
Tổng Công ty Xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC) với Trịnh Xuân Thanh và Đinh La Thăng.
Gần đây nhất Bộ Công an đã khởi tố vụ đẩy giá kít xét nghiệm Covid-19
của Công ty Cổ phần Việt Á, liên quan đến nhiều quan chức, nhiều bộ,
ngành như lãnh đạo Bộ Khoa học và công nghệ, Bộ Y tế, Học viện Quân y
và cán bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) của nhiều tỉnh, thành trong
cả nước. Hai Ủy viên BCH Trung ương đã bị khai trừ ra khỏi Đảng, bị bắt tạm giam để điều tra.