
thuvienhoclieu.com
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
MÔN NGỮ VĂN LỚP 6
TỔNG HỢP KIẾN THỨC HSG NGỮ VĂN 6
I. CÁCH LÀM CÂU HỎI ĐỌC HIỂU
1. Đọc hiểu văn bản là gì?
!"#$%&'()*+#,)!-
'+&.&'/
2. Cấu trúc của câu hỏi đọc hiểu văn bản
0())123)1
4511678#+9
:5,;8<-&&,=&=#(>//
:?@A.<B,,*78&B*
:7'<C@'))D
4E$%*F
:?,G*<5!-.
:#
:?,G,HIJ#KLI.<E,'MN&O$&+),)N&#K
*I$>//
:?,G'
:P('QIAKBH&L@R#KL/
3. Các yêu cầu làm bài đọc hiểu
SK1<
:T.<#UVWcác câu vănOđoạn văn ngắn
:7'<X1H;&D$
Y.&*1R
:YI.<YI.;78&*I.A
:Y<Z=N8&*,+[A,G[*I,
G#(V[#\Q6P!-+(9
NHỮNG CÂU HỎI 3 ĐIỂM THƯỜNG GẶP
1. Xác định phương thức biểu đạt.
\B!<ER$(&RJ&RB\+&R*IL
7G#(<X!L&#(.&#=#]&'^.
_K<`a'Q8N8"D)!U!Ub!c!"8
&$>/
HI<E@)*I.,;*&UBJ
0<+&AD
T=<
!<Y8#+#-d)!-.!U#0
Y8#+#A;d!U#7G#(
2. Xác định thể thơ
5!-),)e1IBJ$&BJ8#I!"-
3. Tu từ và tác dụng
f/ZK=A,+),)N
3/@H'^.Q
g/7Kh,'Q
i/X,,;j,
4E$,'Q<
thuvienhoclieu.com Trang 1

thuvienhoclieu.com
0+),)N>//H##U-6#U9cK>>6B&"&"&@)'^&
@!"&'k&Q&R29l2U@>>//LR+>>//,/
Pm<78##!,)>
0+),)N>so sánh>H##U-6#U9cK>>6B&gợi hình&"
&@)'^&@!"&'k&Q&R29l2U@vẻ đẹp,L1>LR
+//tự hào>/,Jnvẻ đẹp của quê hương đất nước.
3. Xác định câu chủ đề và cấu trúc đoạn văn:
E$!UWc1J
E@D
:mk'G<E$Wc1
:oH)<E$WcJ
:p)$")<
:`
:_RA=
4. Xác định nội dung đoạn văn
_JA,G'B1<Ab$&Ab,N8
!"#()#()#/
5. Rút ra bài học sâu sắc nhất, nội dung ý nghĩa nhất
?b'Rn,lJHq
YD<E,b1DO/
;+)1R1*,L,
Y=;+)1V&*;''
E$#U2<
:;+)R@Jnb#<6D1>&K>&)>&N>9
:X$H#;+)R@Jn;RD);(W>>lD);
W>>>/
:I;+)H*;eRnK; 8=n@!U
6. Em hiểu như thế về lời nói, câu nói nào đó ở trong văn bản.
E,#Ug<
:b;&@RR!B6TO!"!B>9H8,
/
:YrG@R#DjB
:;,j;*;,
7. Tại sao tác giả lại nói “…..” Hoặc em có đồng tình với lời của tác giả hay không?
#UWg<
:P.fDAb,RD
:P.3#(.D
:P.g##(!"#@
8. Tình cảm của tác giả được thể hiện trong đoạn văn/ đoạn thơ/ bài thơ trên là gì?
:SKI:I:7":\:ZVR
9. Một số dạng khác
:N\:78),):ZN:#K*I:N#,H&NT,[P+::;*
II. CÁCH LÀM BÀI VĂN CẢM THỤ
0!nf<X*A,G'-&-R#)1c/
0!n3<E-H@H)1D)A,G!"N)1
0!ng<eh+),)+(NN*p-d@H'^.Qsd,'Q
+),)NR/
III. Phần tập làm văn
1. Văn tự sự
4YH+!c!"
ZO)$(IN!-#
thuvienhoclieu.com Trang 2

thuvienhoclieu.com
7$R*H+
4YH+'\K-&-
2. Văn miêu tả
Phần I: NHỮNG V{N Đ| CƠ BẢN
I. YÊU C€U V| KIẾN THỨC:
1. Phần Tiếng việt.
TN@G/
N+!"HN/
Z,GN#,H&+JN#&NQ/
Z,G,+),)N/
E$I+/
2. Cảm thụ văn học:
+(OBV,-&6,J=$-&$&-&
&tK&t,>9
E-&-&=>
3. Phần tập làm văn.
P*H+<6*H+U!U&*H+!c!"9&D'JA$H
'\$H+/
PK<!U6!U$&!UnLb&$(9&6JM&(&
B>9
II. YÊU C€U H•NH THỨC TR•NH BÀY:
E8Ih&Bu)&*;!")t)B#v=&A&wH>
51I+Hb6R1' OAJW9/
EQ()#)I&e/
Phần II: NHỮNG V{N Đ| CỤ THỂ
Chuyên đề 1: TỪ VÀ NGHĨA CỦA TỪ
A. Mục tiêu cần đạt:
Y,+O@N/
T!"ONt)&N#,H&N!"&N+!"HN/
7V!"N#qE,,N/
0I,'N&!"NQ/
PI!"$&Ba'QNHD/
CF*#()/
B. Nội dung:
I. Từ xét về cấu tạo.
Sơ đồ phân loại từ vựng theo đặc điểm cấu tạo :
N
N-N).
Nt) N#,H
Zt)=)QZt)r#(),H,H)(
thuvienhoclieu.com Trang 3

thuvienhoclieu.com
,H$,H1
1. Từ đơn:#8N!"@cI/IN-)R/
P='Q<&I&&>
2. Từ phức:
2.1. Từ ghép
?t@Nt)#N2NIc#K/?tO8N,I@
KNt))NR/
NGK!U)$Nt)#R#Nt)=)QNt)r#()&
*,'k')$+#NK'\@8/7!U)$#KO
!B<
a. Từ ghép chính phụ<ERI=I)Q&I=.!nI)Q.B/
Nt)=)QR=@)$!B<N=+ = \
)ebpBN=&)1N=!UR*, \)Q
Ru)O*;R
Ví dụ: 06#=&#)Q9l0D6D#=&#)Q9l?b)6?b#N=&
)#N)Q9>/
b. Từ ghép đẳng lập: ER,IrO8),)6*;)$I=&I)Q9/
Nt)r#()R=@")/
;!U,#Nt)r#()B]R8-Nt)=)Q/EM
LBJ='QB<
Ví dụ: L1,lJlal$H%l#,>
Tác dụng của từ ghép.
7!UIO!URBa'QI'k=A,,N81!"Ba'Q,
$&,#UR/
ZD)!Ub&!U'k'-*;1)BH,/
2.2. Từ láy
N#,H##N!"NIc#K/E,IR@JO!-\
1&I.!nOI.B/
,IRRfIRO@*;R!*t)#
NR/
m\@DM#O)&@J,)(N#,H!U!")$
#=R#<
N#,H
N#,H)(
Tác dụng:N#,H##NO+R+@xu)\K&!U
OB\+R/`a'QN#,H,#&*ygiúp cho sự vật, sự việc được miêu tả
trở nên sinh động và gây ấn tượng đối với người đọc, người nghe/
Pm<
z#;#;DU<YrGb*;Uk
z#B@@;<YrGb;H+J&*;K$!"
E;t <_K !u);t@H
01UK;<_KB\#nU&'kADRLN#,H/
2.3. Từ tượng thanh: N#,H;)%&"$\I<_;)%I!U&I
#(&I&///Pm<&1&&///
2.4. Từ tượng hình:N#,H"&',!U&(l"BV&MG/
Pm<
Z"','@)<#K*K&#FF&()k&///
Z"BV<R&BOB{&#@)#,&///
Z"MG<&2&&///
thuvienhoclieu.com Trang 4

thuvienhoclieu.com
2.3. Cách phân biệt từ ghép và từ láy
Cách 1: Từ láy âm là từ ghép nghĩa
IP+BJO),N#,H$&IINRNT,P+
R=#Nt).*;)N#,H/_OKO.RRH*;R
(H/
Cách 2: Từ ghép thuần Việt gồm 2 âm tiết khác nhau không thể là từ láy
P='Q!,&bV#Nt)1P+/7!"#IBJRR
R#N#,H$r!<h&#&##M
Cách 3: Nếu hai tiếng trong từ có thể đảo trật tự thì đó là từ ghép
7IINR(\R#Nt)/E,NB#N#,H.*;)Nt)
c#xD*;(\N!"<
UGjGU
^UjU^
BÀI TẬP
Bài 1:Tìm và nêu tác dụng của từ láy trong đoạn văn sau:
!"#"$%&'&()*#"+",-."
%/01/2"32%.%44567897":.7;7.77#
0"<7=:,(4977>#%%?78"$@7A" !
!>#/
B$2"2&C""DE=<>D@#C*#C#F2%A!%,"%7/7*;
%8A@GE!7<->"<A!"$,7422=78DCH,#"3C,#
,E!9@##,IJ"F/D$,7D"AKA!L(MN"%O%/6
A!P%0D2DL(M42 ,"70F2>"%I!8/Q#CR
%A>"#,
Bài 2: Tìm và chỉ rõ tác dụng của việc sử dụng từ láy trong các trường hợp sau:
C,#4# /7SD=""-E30!D#"T42
I%,"#7TG",%8"LUR!N"U,<7?@9A!'CV-
V6787"< "A!7#7)"$"C@@Q78,#%C,##@8
OS!4D"1#FK$"@7877#/'%,@==
7$#C>";%$
W,E!
XY>"(E!E!"7I
7>""A!97#2
Z777"#0"T
6JT89
Bài 3: Đoạn văn dưới đây có thành công gì nổi bật trong cách dùng từ? Điều đó đã góp phần
miêu tả nội dung sinh động như thế nào?
[4\41!CC]!E;#O#3D%>*D,DC1
D/%*#-*#K# %"'DO^Q#/1%2@@UE!
-@3"JI70@@V67;@J9
Bài tập 4: 5$=,GN#,H-B<
_$C8"",
PN"7#A"$
`/`#%=%$
a"(%?=
Bài tập 5:5$=,'Q+Ba'QN#,H-B<
bBJ7,%8
`2%&8"C,
L7>#0(/
L%,%#%
thuvienhoclieu.com Trang 5

thuvienhoclieu.com
`!C&R7 -
FV#D/
D">/
[OC^4=
cO"%&d1T8e
Bài 6: Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng từ láy và từ ghép. Chỉ ra các từ ghép và từ láy được sử
dụng.
0<
Bài tham khảo 1:
Ymặt trờiNDB8yđỉnh núiy)=$H&hoàng hônV1;AJ/7VHFe
ynhạt nhòa/Thành phố!"R/DHL,U1&ydòng ngườiyxe cộ
^!"A;!!'1/yĐường phốynyồn ào, nhộn nhịp/Con đườngcK#n
thênh thang-/Z8!U&,' AbA;!"#U!U*!U)$/
5=K##BVxanh biếcH'b!U/TKvỉa hè&cây si
v&/sum suêy1!V/78cây xà cừ rung rinh8#,xanh mượt/
E,b%ríu rít-BHhọc tập/E,uwG"@-/
sdN#,H< &2&G)&BBK&//
sdNt)<eD&' !U&Ab&!U)J&//
Bài tham khảo 2:’
Bầu trờiypBn(##/|ymặt trờiy.'(H!-B@'V1
Hn&*tvyxe lửay),,VAJ*V)I/78;$H'(HBn#KD'
-/E,B!-ylong lanhy!!K)#KLI&AHIK%/E GR
mải miết-;MM#,/}},RHn/
@K.thiên nhiên(tươi đẹp
sdN#,H<##
sdNt)<1U&OU&Ab#a&///
Bài tham khảo 3:
b*@B#}Hbxanh ngát/`##cánh đồng#Dmênh mông/b!"bao
bọccAtrù phú/Màu xanhB\ấm no&AB\kiên cường/mM$A&
@HAtươi đẹp@H&b#n#/z#n-B#n#KIvỗ
vềcánh đồng#D,!--&Irì ràolũy treMtrở gió.
sdN#,H<K;&v&&&>
sdNt)<,2&!-u)&#}Hb&///
II. Từ xét về nguồn gốc
1. Từ thuần việt:#8NR2J!UP+
2. Từ mượn
+ Từ Hán – Việt: N!"IT,
+ Tiếng {n – Âu:8N!"I5,)&~
III. Từ xét về phạm vi sử dụng
1. Từ toàn dân: N!"Ba'QKLJ
2. Từ địa phương<8Ne!"'McG)!-OBJG)!-@G/
Ví dụ :
Từ phổ thông Từ địa phương ( Quảng Nam)
" Tb
PN _F
m. -
3. Biệt ngữ xã hội: 8Ne!"'M1#n)A@G/
Ví dụ:
Từ phổ thông Biệt ngữ xã hội ( Học sinh, sinh viên)
thuvienhoclieu.com Trang 6

thuvienhoclieu.com
#+ 5
Xf Z(H
X• .v
IV. Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ
1. Từ nhiều nghĩa:_NRR&8,)RJL+n/
VD: Chân (bàn, người, gà, trời….)
Đầu ( người, súng……)
2. Chuyển nghĩa#+!"HpN#NR/
`c'R+!"HN#L,),A&B\(+
!"nU&;8})),b,).1BJ/L,
),;8R+!"KnNRB€eB\(&+!"n/
T+!"H#B\HK,N/T+!"HN+
LH#(I*+;8/
L,HIN&1#-Bc,*,
#J/E,!"HBNJRL+nJ#H/
3. Phân biệt từ nhiều nghĩa với từ đồng âm
N2$#8NR%8$J^K/Z8,N2$*;RJ#K
+/
N&,N=R#K+nJ/EQ#8J,
HR=@tMntJ/
P='Qf<
[Eu/d!U")H#&J/
[ZIR/d!U")H#t/
sdbọ#+!"2$/
P='Q3<[X1;pN&@!n/6;T9
d!U")H1R#)(J&cKIO)=!n@&R.R
!U•(/X$H#J&NRHB,*,/
E,1c<1&1&1&1&.1&Q1&>R#K+n
J/X$H#N/
4. Nghĩa trong câu của từ: 7Ne!"#Q*L+n,N$/
P='Q<
[$<2"3>"<!;%?8"U2q6JT89
dNVR#<-L!UH(/X$H#J/
[$<FE!",!"3%3"/
dNVR#<v#2#h&JV&2c$$H/
[$<B3*"6<77#C>#/61XY9
dNVR#<)(JVc%BJ#L/
ChJ!"QN$)#Kn,N*,$
$/
,)w&N;*!"bJ#^H&8
*,),&8(.@U&DG!U/
X-B$H!U7!n'OJT8#='Q<
F#!7D@X8
f2UI@2F7@2`
FRT?F2M,
g/h`,
#8ij
88%,D!78
dTH-#,&I+(OBV/_c1
-#HQA;!"K,' B;Q/ZO),&HI@&e
,LHI$!",/D1 #8,Q&I!"<,a&,E;&
thuvienhoclieu.com Trang 7

thuvienhoclieu.com
,m&,YR&,;&,0/,HIv*;I!"LHI$!"
,<#8ij
YL*%,&IH#+!Hc$H*; #HQ/m
*I")nKUH!"HB1*,<!"6H,
9&!I(.nx&@U&,!U/N(.nxH&
!U@,Q!",!"*,!nR-/
V. Từ đồng âm<78N),$J!*,6*,nN9
VI. Từ đồng nghĩa: 78NR$*,!J/
ER3#<
:N2
:N2*;
P='Q<THB&N1&LU&@I
* Chú ý:
:X2RHI!"/
P='Q<`$H)!U
:X2*;*;H!"/
P='Q<HB%
VII. Từ trái nghĩa :78NR,!"/E3R<
/,#!")$<0G*,+J#()&#N
P='Q<`JEI&E€#x&EI///
/,<0G*,+R=@&*rG,HH&*;R
)G,*/
P='Q<Z,x&F&SK[t
VIII. Cấp đội khái quát của nghĩa từ ngữ.
a. Từ ngữ có nghĩa rộng: Y)NR)N8*,/
b. Từ ngữ có nghĩa hẹp: Y)GNR!")N
8*,/
c._N8RJn8N8H&2URRu)-Jn
N8*,/
P='Q<S)Qo1&,o1M&,'&,B-
IX. Trường từ vựng: ()")@8NR=@t/
Ví dụ:
Tập hợp các từ Nét nghĩa chung
0D&D&)@&D'/// mQQ'MI
;&!-&&(G/// PV
LUYỆN TẬP
1. E,NB$H#NH&Bq
9Y#&),)#(&I&2 &*$H&&,t)&)J)&*]&=/
9PhG`,&mJ_I&Yb`&E2K&15D&E1b&EaM&T7/
2.’?,G=JHN},$B<
97T7G#/
F"3"i206E'9
9Bi!/"iF,B6?$m+9
9yWE%,""iA2
'9y2S8"I"i
3.y=B$HN!UR8qTH=,N!UR
-<
P<O"?%?j>
-2C%8&7
`,EJ%,E
/-7"("A!0"!
thuvienhoclieu.com Trang 8

thuvienhoclieu.com
;N178!
71"V,!%##
C07#
`=CiN#D
`E!/S,@
<"EA!%k#9
l;"K","
`DiKD--O"
F#%8U#7O
f%, #!0A
L#6'D
P42"6%.@C;
6KoJT,[U*@H+9
4.’TH=,NO,$-B7Hkm/E,RR#
JH*;q
dPj.@34k8,
<7#S"J#,I>
dL"J!DE
L>C,%SS0-
d,"#7H"J
`A!@57;,
d`=72$7070
FE"E!"JA"$",--
5.’TbB#(n/_bR<
d,!K/"$\%,D,!2
B$>"4/
dg2 E,!I/\%,K#$,!7$[R!%,,!/\
bb&RD!qNH R8*;q
NGỮ PHÁP - TỪ LOẠI TIẾNG VIỆT
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN.
1.’Danh từ
e1\'N#8Ne!U&(&B\+&+!"&*,+&>
P='Q<u&B&$H&pLJ&$&>
eg O4D'NR*I)nNeBJ#!"c)=!n!'A "(>l
,N,!A!/&>c)=BBJN8*,#()Q'N/
P='Q<@8;2%V@H
eFCGQU7#E
[!U#8
P='Q<’Quê hươngyb@!-u)/
[Y#G8&'N1RN%,.!n/
P='Q<T()J#nhiệm vụ1KB/
2.’Động từ
em1\N#8Ne&,!U&(&B\(/
P='Q<H&&2&>
eg O4DN!U*I")R8NS@5iCnS!;&>
QN/
P='Q<H)=,2
eFCGQ$7#E
[!U#G8/
thuvienhoclieu.com Trang 9

thuvienhoclieu.com
P='Q<PKL@H-&I$L}8$J,%!U/
6zt;9
[BJ!U")&N}R#8/Y#8&N@*
*I")n,NSiCn;&>
P='Q<#L/
3.’Tính từ
e1\=N#8Ne=@&OB\(&&,/
P='Q<A@&&&1!U&>
eg O4D=NR*I")n,N&B]&&}&^&>Q=
N/Y*I")n,NH&N&n&>=N@I/
eFCGQ7#E8&G8
P='Q<
:_O R/
:7B$#V#KB\JDTI/
[!<=NR#G8$!I-N/
4. Số từ:
Khái niệm:y8NeBJ#!"OBJ.\/
Pm<;&&&///.@&.&.////
5. Đại từ
Khái niệm:y#8N'MHI!U&B\(&&=@!"RIO
'M%/XN*;RJG&N)QN8RHI/
Pm<;&&&D;&D&H&&DH&R&VDR&/////
6. Lượng từ
Khái niệm:y#8Ne#!"=H,*,L,/
Pm<8&,&&v&@&&N////
7. Chỉ từ
Khái niệm:y#8N'M%B\(A,GB\(b,G=*;U/
Pm<H&*&@H&///
8. Phó từ
Khái niệm:y#8NHK*FpBN=N/5RN*;R
*K,L+RpBN=N/
Pm<&&B]&HN&n&N&n&BV)&@&#V&L,&\*////
9. Quan hệ từ
Khái niệm:y#8N'MJ,)($&,$&,nG,
L+*,8D/
Pm<&///K///&H///!///&///////&///////
10. Trợ từ
Khái niệm:y#,NHK*F,N8*,@OK,,B\
(&B\+!",N8RG/"N*;R*#$#()/
P='Q<8&R&=&=&H&///
11. Thán từ
Khái niệm:y#8N'M#&AD!URO'M,)/,
N!U.c1$&R*R!",$O+/
,N23#=<
,N#&AD<&,&;&;H&;&U-&///
,N,)<H&-&$&'&N////
12. Tình thái từ
Khái niệm:y#8N'M,*$)$#bQ=R/
Pm<,N$@<&!&&.&////
,N$1*I<&&n////
,N$,<H&B///
thuvienhoclieu.com Trang 10

thuvienhoclieu.com
II. LUYỆN TẬP
Bài 1. Cho các câu sau:
9;j*;j#jLjB;jj'j!jWjojj*;jjj2j;Mj
!jWj`-j8/
9jIj,jj'Mjbj'j;j@Hjjjj.V/
6G[;9
?,GN#,N,$K/
TH='QN# I,$K/
Trả lời:
* Xác định từ loại:
mN<B;&'&W&o&`-&2&I&,&&'M/
XN<#&&&&;M&@H/
=N<b&'&&.V/
XN<;&/
5RN<*;&8&
o+N<L&&!/
* Ví dụ về một số từ loại còn thiếu:
`JN<&&.&./
!"N<8&,&&v/
EeN<H&*&@H&/
"N<==&H&#&8&R/
,N<&!&a&&H&B&t/
,N<;&;H&'&$&-/
Bài 2: Hãy thêm các từ cho sau đây vào trước những từ thích hợp với chúng trong ba cột bên
dưới. Cho biết mỗi từ trong ba cột đó thuộc từ loại danh từ (DT), động từ (ĐT) hay tính từ (TT) ?
/8&,&
/H&&N
/@&-&L,
j///jHyyyyyyj///j,6#9yyyyyyj///j
j///jyyyyyyj///j)Q'Gyyyyyyj///j;,
j///j#1yyyyyyj///j#yyyyyyj///j)
j///j"yyyyyyj///j()yyyyyj///jBB!n
#U<
C@H69yy,6#96m9@69
X6X9)Q'G6X98;,6m9
_#16m9yyyyyy,#6m9yyyyyy@)69
PN"6X9N()6X9L,BB!n69
CỤM TỪ
I – KIẾN THỨC CƠ BẢN.
1. Cụm danh từ
* Khái niệm:y##p")N''NBJN8)QR/EQ'NR
1H-R@).)-'N&!$J!
'N/
Pm<E,a)c,)A/
* Mô hình của cụm danh từ:yZ2R)1!n&)1$)1B/
E,)Q8c)1!npB'N,BJ#!"/
E,)Q8c)1BK#KOB\('NGOA,GG=B\
(@H*;HU/
Pm<
Một chàng dế thanh niên cường tráng.
5Q!n $ 5QB
2. Cụm động từ
thuvienhoclieu.com Trang 11

thuvienhoclieu.com
* Khái niệm:y##p")N'NnBJN8)QR/EQNR
1H-R@).)-N&!$J!
N/
Pm<0t~/
* Mô hình của cụm động từ:yZ2R)1!n&)1$)1B/
E,)Q8c)1!npBN,L+U&B\I)'k!-\///
E,)Q8c)1BpBN,IJ!"&!n&G&U&
Q=&HK$///
Chưa tìm được ngay câu trả lời.
5Q!n $ 5QB
3. Cụm tính từ
4Y,+<##p")N'=NnBJN8)QR/EQ=NR
1H-R@).)-=N&!$J!
=N/
Pm<7;Du)!/
4_;Q=N<Z2R)1!n&)1$)1B/
E,)Q8c)1!nGL+U&B\I)'k!-\&.O&
=@///
E,)Q8c)1BGG=&B\BB,&.////
đang trẻ như một thanh niên
5Q!n $ 5QB
II. LUYỆN TẬP
Tìm và phân tích các cụm từ có trong đoạn trích sau:
78!c@H;!#1#K@H&2@H;*;IHH;*;
nI/7!v#1@H@Hb%QFD)'!nRu#11I!U&# ;#!
N/
6G[;9
Trả lời:
* Cụm danh từ
Phần phụ trước Phần trung tâm Phần phụ sau
8 !c @H
#1
2 @H
H H
v #1
@H b %
#1 1
# ;
* Cụm động từ:
thuvienhoclieu.com Trang 12

thuvienhoclieu.com
Phần phụ trước Phần trung tâm Phần phụ sau
!#1 #K@H
*; I
*; n I
@H @Hb%
D) '!nRu
#11 I!U
* Cụm tính từ
Phần phụ trước Phần trung tâm Phần phụ sau
QF D)'!nRu
!N
ÔN TẬP V| THÀNH PH€N CÂU
I. – KIẾN THỨC CƠ BẢN
E$!")$=)1&RR8)1=8
)1)Q/
fE86E79<
)(=$/E7K!U&B\(!"K&(At/E$!UR
E7ORRE7O*II)/_JE7&O$%<~qEqE,qP+
q///
3PG86P79<
)(=$/P7e&,&=@&G=KO
(At!U&B\(!"KcE7/E$!URP7ORRP7/$&P7
!U.BE76B;*&$HB\D&P7}!"#K!nE79/_JP7&
O$%<///#q///!Iq////#q
g8679<
)()()Q$&R,'QK$/7pBJ$6e
U&G&Q=&HK$&)!-+&///9/E$RRO*;R7/7!U
.c1$,nE7&P7W'@)wH/E$RRO7/E,7R
MOR*,/
II - BÀI TẬP THỰC HÀNH:
Bài 1: E7&P778$B<
9PKJA$f‚iƒ&*3UB,&K!U;,&0,T2Ie$c
b!U/
97BJ&K@H$H&I&Ib@#K%&$/
Bài 2: E7&P7,$B<
9`JHR,/
9IBJHR,/
9`Rv#KH/
'9IBRv#KH/
thuvienhoclieu.com Trang 13

thuvienhoclieu.com
b9I!-#))&I!U=n/
„9_!-#))&!U=n/
9E&/
9E/
978=!nK- *,/
…978=!nK&- *,/
*978;BJ!†# K8BR/
#978;BJ!†&# K8BR/
9_@HD'IGBO!n&# *%p/
9_@HD'IGBO!n# *%p/
9ER#=#/7VJ!--$H@/ZR!M!-#A&)
)@*V)N/
)9`,c#}*=/n)#I!U/
Bài 3: E7&P7&78$B<
9K8#D=&R,RV@);&IR&I!U
&x/
9T#,&L=&8@w!nBJH1'!n$!-/
97H#&!U,$HI!"!L$''\.K/
Bài 4: THA,G05``$90gRhD8.Q$/
Bài 5: EH,O)$Bf$6R05``9,'kV-/
0pB,&!U)J;&G)/0p&!U)J;&G)/
`,H&#n)‡~#/`,H&#n)‡0#/
PGT#Vu)@!n/
`5#Vu)@!n/
Bài 6: ZK,)((,$B<
9ˆP&;!"eF/
9;!"eFcP/
Bài 7: XO$b@DB<
97&7&E7P7/
97&E7&E7[P7/
97&E7P7&P7/
'97&7&7&E7[P7/
b97&7&E7&E7&P7&P7/
Bài 8: EevB,$B2Ba#D<
90/
90$HU-H#eq
9E;,RNAN*t/
Bài 9:Pnv#8B$H&HOf$<7e-J&7eHK$&7e
U&7eQ=&7e)!-+/
D{U CÂU
I. – KIẾN THỨC CƠ BẢN
1.’m@@<!U!"OcJ$1(&,+*ID$/P='Q<0RbM#K$
HI#&&AR&;/6t)_R9
2.ym@@%<!U!"OJ$@/
P='Q<ER(*;q6mH~9
3.’m@@!U!"OcJ$,&$1*I/
P='Q<|HKI,!U;WVR‰
thuvienhoclieu.com Trang 14

thuvienhoclieu.com
4.’m@)wH!U!"'M,'@n8,)($68)1)Q$
R)1=E7P7l88N8M.Q$l8N8n)(D
=Rl8,I$t)9/
P='Q<
:Š& ]&(,#D(/6mHY,9/m@)wH$,
'@88N8M8.Q#8/
:m!nJb&81/6t)_n9/m@)wH!"'M,'@R
8)1)Q8$R)1=E7P7/
5.’!<ER#D'M'@@cJ$1*IO,'@@%&'@@
O-BH 8@GG,UO$IJnR
H'a 8R/
II. – LUYỆN TẬP
Bài tập
1.’,=B&'@@&'@@%&'@@&'@)wH'M#q
9E$HbP+7‰E$HbA&}O&Hr&†&/
9_p&;.!na!*&Ab;;AJ/
9[0,-‰0,!q
0,R##V*;q
2.’EeB\*,'@@%='QB<
9;I&,BJD;*,n,BJ7/Eu)-)J7
#.JV!U'%/ER#]&!U'%'Jq
9EDJMnM*;q
3.’X'@$=)vJB<
HJ,#K69Jp;269I!UAA,B69!Ab
N}+#a269‹H(HKUU^!1DAJ69'!nB;U!n
.2J#K69;69`.!U*R# GpnB.U69IK*;B\#
!"nI!n69H697HH69YDKH%@69
4.’TH)$=+L+Ba'Q'@@yB<
Z(Hb&;bJ#BVt)L$M/bA)Ab,/b8#&
8!n&8,&82#D=/bB+!U/b&M#‰
b&MI@‰
5.’PIVRBa'Q,#'@$/
ÔN LUYỆN CÁC BIỆN PHÁP TU TỪ
A. Mục tiêu bài học:
EJ*I.)t)N
_c&$*I.<@,+),)N/
0IBa'Q,)t)N")#&R+L/
5$=,'Q+Ba'Q,+),)NQ/
B. Nội dung:
I. Khái quát: YRI&8,Ba'Q;8;!U RBa'Q
;8b,O+#+),)N/0+),)N#8,*I");8
O+8QWQ=@!"&AD&,///
`a'Q05DB]K8,GO+/
* Cách làm bài tập tu từ:
0!nf<ZK=A,+),)N
0!n3<@H'^.6Pm9
0!ng<7Kh,'Q
II. Một số biện pháp tu từ thường gặp:
1. BIỆN PHÁP SO SÁNH
thuvienhoclieu.com Trang 15

thuvienhoclieu.com
a. Thế nào là so sánh?
So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức
gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
Pm<7#D!j
GD@.";@?C67Hkm9
BF.UT@3(-!8 A6;T9
b. Cấu tạo của phép so sánh
`B,#,;*JI,B\(n&LR(.!"B\(,'k'Q
-/P(H)t)BB,;!U2gHIJ<
6f9/PI~<XJ!"6#B\(&O)!-'+///9!"BB,/
639/NBB,/
6g9/PI0<`\(#wBB,/
Vế A (sự vật được so
sánh) c`3$ /e
Phương diện
so sánh
Từ so sánh Vế B (sự vật dùng để so
sánh) c`3$ /e
_2; ,R !
6.)4,#)
.%,#8o
A!84*"o9
!H
:gHIJK$HHIJ6f9HIJ6g9)RO/7IVOHIJ6f98HI
J6f9HIJ6g9)R!-2Lb/DRRw'Q/
Pm<YR<F2:##BB,/E *R<X#,",%8"67Hkm9
c$H#w'Q/
:SIJ639R#,N<!&J&\&*,&\!&J!&#&K&>@HK&
-&*t>_vHIJ(BV,*,<
7!RBV,G
BV,*rG
\+.!&>
:(\)t)BB,R*!"Hp/
Pm<PD #.#"J@/
X=2CDC(Q"
c. Các kiểu so sánh: m\Q=,NBB,!U)t)BB,*<
Kiểu 1: So sánh ngang bằng
- 5t)BB,W!U!"+c,NBB,B$H<#&!&H!&\!&J
!OO)NK>@HK/
_Q=BB,**;)#B\JH*,W'k
)(HORB\(D)!Ub&!UR,IB\(
,QB/PI*@#@"AV
Pm<F#&U,@26JT89
Kiểu 2: So sánh hơn kém
BB,-*tNBB,!"Ba'Q#,N<-&-#&*t&*t>
Pm<P2,@,U, D8
_JHBB,-*tBBB,W!UK,N)G<Y;&
!&r///$!"#/
Pm<`/j!D7i2'2#(
`/j!D7i242'2#(
d. Tác dụng của so sánh
+ So sánh tạo ra những hình ảnh cụ thể sinh động/51#n,)t)BB,#@H,QBB,
n,*;QO*tQ-&D)!U'!"B\(&B\+1Rn
1K/
Pm<
thuvienhoclieu.com Trang 16

thuvienhoclieu.com
F2&L
P\":;7#= !76E'9
+ So sánh còn giúp cho câu văn hàm súc gợi trí tưởng tượng của ta baybổng.PI-+
)t)BB,@U/
Pm<
,UD% C,#"E!-
E,BB,c$H(@U&("/SIJ6g9G#!"%/7!U!Ub2
!c!",OBB,*,#!"BB,!"$#K#1/
Bài tập vận dụng
Bài 1. Phép so sánh sau đây có gì đặc biệt:
_u!J!-
7!A;I)&!!U=#/
6E'9
Z"<
ED8vO+B$H<
N8e)!-'+BB,G#!"%/
PI609#wBB,*;)RR<J!-[A;I)(!U=##
WQ="!UuO&O}R!,L/
Bài 2. Tìm và phân tích phép so sánh (theo mô hình của so sánh) trong các câu thơ sau:
eP#,"7D%
D77A"%,78
61XY9
eW8%,T"4D(
F##p#"+,!
W8%,(
F#C7;"C,!
6Xvo$9
q
EDI,BB,
9I-@%!#-K
9oK!-#M*I
oK!-#!U
Bài 3: Xác định biện pháp nghệ thuật tu từ và nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó trong những
câu thơ dưới đây.
F2&A7
P\":;6#,2
P$"8"2
FT%#'%I#r
Bài 4: Chỉ ra và nêu tác dụng của phép so sánh trong việc diễn đạt của các câu văn sau:
e2j8D,#' "7#@A! !67#%I2"A!,#"K"
'07jS
e2/!\C#;CE!,!3K#";0"9&;s\
A!#j7#72:,"$%,"E!%;78(&
eFi2"A!R(7I";YY*8EKU"<"$?!U"
;:X(#"#89<jS77$".!IR
>@62(9
Uetq'9GS,!(":2%,"$CRI!Gu0"]+2j!DC=
!%A!",3",",D#4<CG";267#%I":7HKT29
Bài 5 : Chỉ ra và nêu tác dụng của phép so sánh
eX#! #'*
thuvienhoclieu.com Trang 17

thuvienhoclieu.com
P"&7=!
eFD!:O#A"S
vO"p#""5C7
F="#" =%,
Z;E73#%E//
Bài 6: Hãy sử dụng nghệ thuật so sánh để viết lại đoạn văn sau đây sao cho tạo thành một đoạn văn
mới giàu hình ảnh và giàu sức gợi hơn.
7;@E7/"$E!,#%;M;.E!,9%87A#F,%,
-I>77A7$BT2%,",BTp%,",-
8"SC4!q/A9&F%#7T"43FE!."%<"7#7*K
# /D27T7 7>,8"S#T
2. Nhân hóa:
gV"<#+),)+(N'MK,B\(&J!,KK!U/
UG<D)InB\(cKBJ1}n!U&LR#
cK@)'^-Jn!U&!Ub/
FE/
:mM8N8e&O=@&,!U'M(
[M7>.%jET7>-#C,#->O7>'%,';'",
7'=%&
: H+n(! H+n!U/
[MF#2%,""C;1/1/
[M7E #7E,!
7E7#,7$7E,!C;
:ZKB\(!K!U
[Mh"J71"E!o
U`,R"(?,G+),)+(N,!U")BKh,'Q<
Pmf< b7>@ #CV# 7>T%#$mr 7>TDArw
yyyyydE,NŒM•&ŒB•Je'M!U&H!"'M"$Hb/X$H#)t)
$,&,t)_nI$Hb(;;,(=,J!
!U&#$HbcKB&"/7!c$H&;L$Hb,
J"8)w@L!UP+7&R##)t)w'Q/X$H=#
+),)w'Q$,/
Pm3<0'<yyyb7E #7E,!
mmmmmmmmmmmmmmmmmm7EO#7E,!C;
mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmFA!,!C.V2
mmmmmmmmmmmmmmmmmmE!7EA!",j 2
mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm`#E!%I2
mmmmmmmmmmmmmmmmmmI(#,=7EOmx
dyˆ'H&UR)t)$,!UR$& H+&H
n#(&n,(;&;,!#!U$I&1}/ˆ$H$!"$
,$('&I H+&Ib#U&IBH/o,A!;&
L H+&y@H!U;'$1$#!U$&Bx/
Pmgy<y,)wy«/Dế mèn phiêu lưu ký”y,;T&)t)$,#(
%t&'G'IFcŽyDt!Uy•@B&R8RLbB&
R ''&R8I)=,!(tI&G/7!U
)t)w'Q$(mI_FcKR-/omI_F&;T1RI
#n)!UAP+7#D@HUy<px;p&VB#1&y!*!c
1H+HI&-!n!-#Ju)&LHI$)@@\+!n-R/
mI_F!K,#=!cBJy<BJu)&BJR=&I@BJ
Ju)$#/,)w ),U*#GBa!n8i•I*e??&*
thuvienhoclieu.com Trang 18

thuvienhoclieu.com
)@'$ #K&8KHK!nIp._O
('$X;m!-@J5,A& @'.I/
3. Ẩn dụ:
a. Khái niệm:ZKB\(HWKB\(*,Rt!-2/
b. Tác dụng:D)B\'kK@!"6"&"9AD-/0#AD
,JnJ!"$&$-R
y 7I!)t)$BB,n,O,I!<
[_
cCD@#@e
UVJ"
@#@
@#@
CD`
c@)CR@#@e
F2#>" 2A"
)t)w'Q#@HWRB]*;A@+1H!K&R*;A@+I~
6I~Gw9&*;R)!-'+&OBB,&*;RNBB,/_JIIGw#&
1AbI0RONR(h-AD-I~!"w/
c. Phân loại:
+ Ẩn dụ hình tượng là cách gọi sự vật A bằng sự vật B.
VD:
PF"/
6_T+9
@H!"7!UEK0,T2/
+ Ẩn dụ cách thức là cách gọi hiện tượng A bằng hiện tượngB.
Pm<
[O"j8`%,L>
F/,7E"G3%8%?=
67HkX._(9
7Œ$Q•n8;%\,!c!8FŒV)#K#a
2•/
+ Ẩn dụ phẩm chất là cách lấy phẩm chất của sự vật A để chỉ phẩm chất của sự vật B.
Pm<z0<7I6.<U,
'!"#$Ue8)w@B\(0/[O",`%,L>
F/,7E"G3%8%?=
NŒV)•#w'QeB\c $Q/TŒV)#a•!J#
B,M*; Œc•}#B,*!U/ˆ$H,@HO!-
28c$HV)#a!UcJ!"K#B,
-M*;ALR/oR(OHR,./
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác là những ẩn dụ trong đó B là một cảm giác vốn thuộc một loại giác
quan dùng để chỉ những cảm giác A vốn thuộc các loại giác quan khác hoặc cảm xúc nội tâm. Nói
gọn là lấy cảm giác A để chỉ cảm giác B.
Pm<
B;>(U1(
XD /",%"$C
6JT89
TH<
S>7*";%=7#/
SC3@'!DI
6?$m+9
d. Tác dụng của ẩn dụ
•'Q#$K=BD/`.w'Q=#O
/EMJ!"!R,.'k*,/6H[&(&
H[I&[U9Kw'QR'MJ!"*,/Ẩn dụ luôn biểu
hiện những hàm ý mà phải suy ra mới hiểu.E=Iw'Q#$
BD&#;J!U!Ub/
thuvienhoclieu.com Trang 19

thuvienhoclieu.com
Pm<
$<PF"/IH`X="/=B]@/
e. Bài tập minh họa:
Pmf<X+!"0,T2&G#Q*=HK'$P+7&R,
Rw'Q<
yyyyyyyyyy’’’’’’’’’’Người cha/"/
mmmmmmmmmmmmmmmmmm.%?#N"
yyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyy6_T+XKH0,*;9
O< P,!,!"J7j78%O
A!"$mmặt trờim7#%O7A
6Pk5!-PI#0,9
ˆ,R1&N8LB,&,0,KI'G8N
P+0V&-_T+J#K8#UR!U<Œ7!UE,R•/E,
RH+!"# I-&# *=HKB$BV-Jn0,-I8R)
)1",B&B\BR$10,Jn,IB/0,*;e
#G#Q& #!U1}&(‘##V@K;8
./NŒ7!U•A,*,8G#QnL1D*I0,
cK1}-&$!--/
ˆ,RB&,3#1RINŒOU•/I!NŒOU•$-.@!"
'MnJeOU(B,K1U&ŒOU•c$-.#w'Q
GB\u)&W&B\B,N!U0,/0,HKe#!0,
#,B,*'+#;B,R#\{/`\BB,#=D,-Pk
5!-A@),N#K!c!-2B\B,OU<OU\KOU0,/
Pm3<y-y“Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”y7HkYXRI<
bBJ7Q3<N"%=
Mặt trờimQ":#N"78%w
,7HkYXy3#1Ba'QNŒOU•/7I!ŒOUc$-.@#
eOUKKy,yV*V)DN&b#B\yBJ;#K
,@&ŒOU•c$-.#w'Qe.HK'@WGK
#!u/E,Rw'QH@H&.R;MLJn!Uu'$
|&X.c&y)D&#BJu&#K!Uu
!"L8*R*@&#A$H'\BJ@&A$H'\#/y
Lưu ý:
y5$+w'QNw'QN\<
:~mN<R=#$U&=,&)ONQ*,),/
P,!,!"J7j78%O
A!"$"J77#%O7Ac[D%O`d[{ve
t|bBJ7wc}e%,< ]UGK`X=
BJ7Q3<N"78=
BJ7Q":>"N"78%cg&7'>"*%;78%":dP!{g#"e
t|bBJ7wc}e%,< ]UGK>"*F
:~mN\<,RLb&)pI&*;R6=R9,GN<m9"iA!D
!!0
4. Hoán dụ:
gV"<ZKB\(HWK*,'\KJL+1}
UGZD)+'kcKBJ&B."-2UBD-
F4#UG<
:@H,)(HI
Pm<`,!%,"8A
F/@@i,"
thuvienhoclieu.com Trang 20
Bấm Tải xuống để xem toàn bộ.