TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Khoa: Xã hội học

TIỂU LUẬN: LỊCH SỬ XÃ HỘI HỌC
Bài cuối kì
CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU NI
BT CA NHÀ XÃ HI HC PIERRE
BOURDIEU
Sinh viên : Nguyễn Thị Kim Anh
MSSV : 2256020007
Lớp : 2310XHH008L03
Giảng viên : TS. Lê Văn Bửu
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan nội dung bài tiểu luận về đề tài: Các công trình nghiên cứu nổi bật
của nhà hội học Pierre Bourdieu” công trình nghiên cứu do nhân tôi tự tìm hiểu,
phân tích khách quan, trung thực. Tất cả tài liệu tham khảo giúp đỡ cho việc xây dựng cơ sở
lý luận của bài luận đều được trích dẫn đầy đủ và có nguồn gốc rõ ràng, chính xác.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này.
LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến TS.
Văn Bửu. Trong quá trình học tập và tiếp nhận kiến thức mới của môn học
Lịch sử Xã hội học, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ, hỗ trợ từ thầy.
Thầy đã tận tình giảng dạy cho nhân tôi tập thể các bạn sinh viên
tham gia lớp học những kiến thức mới, những khía cạnh thú vị của môn
học. Chính nhờ những kiến thức đã được tích luỹ trong qtrình trao đổi
và học tập đã giúp tôi hoàn thành bài tiểu luận này.
Tuy nhiên, nguồn tri thức của nhân loại là vô hạn. Mặc dù nhận được sự
hướng dẫn của thầy cũng như sự quan tâm, trao đổi, giúp đỡ từ các bạn.
Tuy nhiên, với vốn kiến thức còn ít ỏi của bản thân tôi, trong q trình
thực hiện bài tiểu luận này sẽ không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tôi
rất mong nhận được những góp ý q giá của thầy để bài tiểu luận
được sự hoàn chỉnh hơn.
MỤC LỤC
A. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài..................................................................1
2. Mục đích và đối tượng nghiên cứu của đề tài.......................2
3. Phạm vi nghiên cứu..............................................................2
4. Phương pháp nghiên cứu......................................................2
B. NỘI DUNG
I. Khái quát về nhà xã hội học Bourdieu Pierre........................3
1. Lược sử................................................................................3
2. Thành tựu............................................................................3
II. Các công trình nghiên cứu nổi bật của Bourdieu Pierre........4
1.........................................................................Outline of a Theory of Pratice
..............................................................................................4
1.1. Sơ lược về công trình nghiên cứu.................................4
1.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn......................................6
2......................................................Distinction: A Social Critique of the Judgme
..............................................................................................6
2.1. Sơ lược về công trình nghiên cứu.................................6
2.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn......................................7
3........................................................................The Field of Cutural Production
..............................................................................................8
3.1. Sơ lược về công trình nghiên cứu.................................8
3.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn......................................9
4..................................................................................Symbolic Violence
9.............................................................................................
4.1. Sơ lược về khái niệm.....................................................9
4.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn.....................................10
III. Kết luận..............................................................................10
C. TÀI LIỆU THAM KHẢO
A.MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của con người như:
lập lại trật tự hội, ổn định hội nhu cầu nhận
thức hội học chính thức ra đời. Đây thể coi như
một tất yếu của lịch sử hội để giải quyết những vấn
đề hội mới mẻ phát sinh trong từng giai đoạn, thời
kỳ. Xã hội học ra đời làm thay đổi hoàn toàn nhận thức,
thế giới quan phương pháp luận của con người trong
đời sống kinh tế - xã hội.
Vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, hội học mở
rộng như một lĩnh vực nghiên cứu, chịu ảnh hưởng của
nhiều sự kiện lịch sử những thay đổi hội. Sự trỗi
dậy của công nghiệp hoá, đô thị hoá sự xuất hiện
của chủ nghĩa bản hiện đại đã mang lại những biến
đổi hội đáng kể các nhà hội học tìm hiểu
phân tích.
hội học ra đời ý nghĩa to lớn đối với sự phát
triển khoa học xã hội của châu Âu nói riêng và các quốc
gia khác nói chung. Từ những nỗ lực trả lời của các nhà
xã hội học vĩ đại ở thế kỷ XIX đã tạo nên một khối các lý
thuyết đồ sộ của hội học thế kỷ XIX, từ đó khai triển
được đa dạng các trường phái thuyết hội học
nhằm giải đáp, trả lời cho những câu hỏi bao trùmthế
kỷ XX.
thể kể đến các nhà xã hội học nổi tiếng và có ảnh
hưởng mạnh mẽ trong lĩnh vực này như: Émile
Durkheim, Max Weber, Karl Marx, Pierre Bourdieu,
Michel Foucault. Đây chỉ một số nhà hội học nổi
tiếng, còn rất nhiều nhà hội học khác đã đang
đóng góp hết mình vào lĩnh vực này.
Tuy nhiên, lí do tôi lựa chọn để tìm hiểu sâu hơn lại là
các công trình nghiên cứu của Pierre Bourdieu bởi vì,
các công trình nghiên cứu của ông không chỉ ảnh hưởng
lên lĩnh vực nhất định là xã hội học mà còn mở ra những
cái nhìn mới mang lại những giá trị sâu sắc về văn
hoá. Bên cạnh đó, các công trình của Bourdieu còn liên
quan nhiều đến các chủ đề vẫn còn nhức nhối trong
hội hiện nay như: bất bình đẳng hội, giáo dục, văn
hoá và tư duy xã hội. Một yếu tố nữa đó là phương pháp
nghiên cứu của ông sử dụng các khái niệm, công cụ
phân tích dễ hiểu, gần gũi với cuộc sống thường ngày
như “thói quen”, “trường”, “bạo lực biểu tượng” để giải
thích nghiên cứu các hiện tượng hội phức tạp.
Chính những yếu tố trên, mà đề tài nghiên cứu của
tôi lựa chọn các công trình nghiên cứu cửa Pierre
Bourdieu thay công trình nghiên cứu của các nhà
hội học khác.
2. Mục đích và đối tượng nghiên cứu của đề tài
-Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở phân tích và làm rõ bản
chất các công trình nghiên cứu nổi bật của Pierre
Bourdieu như ảnh hưởng đến các lĩnh vực văn hoá học,
giáo dục học hay trên nhiều lĩnh vực khác.
-Đối tượng nghiên cứu: Các công trình nghiên cứu nổi
bật của Pierre Bourdieu tác động đến xã hội thực tiễn và
các lĩnh vực khác.
3. Phạm vi nghiên cứu
Các công trình nghiên cứu nổi bật của Pierre Bourdieu.
4. Phương pháp nghiên cứu
Trong đề tài tiểu luận này, tôi sử dụng phương pháp nghiên
cứu phân tích tài liệu để hoàn thành đề tài.
Page | 2
B.NỘI DUNG
I. Khái quát về nhà xã hội học Pierre Bourdieu
1. Lược sử: Pierre Bourdieu (1930 2002) một nhà
hội học, triết gianghiên cứu người Pháp. Ông sinh ra
Deguin, một làng q hẻo lánh thuộc vùng cao
Pyrénées miền Nam nước Pháp. Ông con của một
nhân viên bưu điện. Thuở thơ ấu, ông theo học Pau,
sau đó học trung học Paris, ông đỗ vào trường Cao
đẳng phạm cùng với Louis Althusser. Hai người cùng
học môn triết học và sau khi tốt nghiệp thạc sĩ triết học,
sau đó được nhận bằng Tiến hội học được bổ
nhiệm giảng dạy ở Moulins (1955 – 1958). Từ năm 1964
– 1981, ông đã giảng dạy tại Đại học Paris – Nanterre
từ 1981 đến khi ông qua đời, ông giáo tại Collège
de France.
2. Thành tựu: Những công trình nghiên cứu của ông
mang đến mặt giá trị to lớn cho khoa học hội nói
chung hội học nói riêng. Bourdieu sở hữu 500
công trình nghiên cứu hội trên 40 tác phẩm trong
lĩnh vực hội. Tiêu biểu thể nói đến một s tác
phẩm và công trình nghiên cứu dưới đây:
a) “Outline of a Theory of Practice” (1972): Đây cuốn
sách nổi tiếng nhất của Bourdieumột trong những
công trình quan trọng nhất trong thuyết hội của
ông. Trong cuốn sách này, ông giới thiệu khái niệm
“habitus” nghiên cứu về quá trình hội hoá tác
động của nó đến hành vi và quyết định của con người.
b) “Distinction: A Social Critique of the Judgment of Taste"
(1979): Cuốn sách này nghiên cứu về văn hoá phân
tích cách sự khác biệt văn hoá ảnh hưởng đến s
phân chia hội. Bourdieu khám phá cách sở thích
Page | 3
văn hoá tiêu chuẩn đánh giá văn hoá phản ánh
duy trì bất bình đẳng xã hội.
c) "The Field of Cultural Production" (1993): Trong công
trình này, Bourdieu nghiên cứu về cơ và quyền lực trong
lĩnh vực sản xuất văn hoá. Ông phân tích cách sự
cạnh tranh tương tác giữa các nhân nhóm
trong lĩnh vưc văn hoá tạo ra duy trì sự bất bình
đẳng quyền lực.
d) "Symbolic Violence" (1998): Trong cuốn sách này,
Bourdieu nghiên cứu về cách quyền lực bất bình
đẳng xã hội được tạo ra và duy trì thông qua cơ chế tinh
sub của hội. Ông khám cách hội tác động lên
ý thức hành vi của con người thông qua việc áp đặt
các giá trị, quy tắc và niềm tin.
II. Các công trình nghiên cứu nổi bật của Pierre
Bourdieu
1. Outline of a Theory of Practice (1972)
1.1. Sơ lược về công trình nghiên cứu
Trong cuốn “Outline of a Theory of Practice”, Pierre
Bourdieu trình bày khung lý thuyết của mình để hiểu các
thực tiễn hội mối quan hệ giữa cấu trúc tác
nhân. Cuốn sách được ông tìm cách thu hẹp khoảng
cách giữa các cấu trúc khách quan hành động chủ
quan, cung cấp một phânch toàn diện về cách các
nhân hội tái tạo các cấu trúc hội thông qua
hoạt động hàng ngày của họ.
a) Cấu trúc xã hội và thói quen
Bourdieu đưa ra khái niệm thói quen, trong đó đề
cập đến những khuynh hướng, thái độ niềm tin được
nội tâm hoá các nhân được thông qua hội
hoá.
Page | 4
Thói quen định hình nhân, nhận thức, sở thích
hành động bị ảnh hưởng bởi cấu trúc hội nơi các
nhân sống, Bourdieu lập luận rằng thói quen vừa
sản phẩm của các cấu trúc hội, vừa lực sinh sản
giúp táo tạo và củng cố các cấu trúc này.
b) Lý thuyết trường
Bourdieu đề xuất khái niệm trường như một không
gian hội đặc trưng bởi quy tắc, chuẩn mực quan
hệ quyền lực cụ thể. Các lĩnh vực thể đa dạng, chẳng
hạn như lĩnh vực giáo dục, nghệ thuật hoặc chính trị.
Các nhân nhóm tham gia vào các cuộc đấu tranh
giành quyền lực vốn biểu tượng trong các lĩnh vực
này. Bourdieu lập luận rằng các lĩnh vực tính tự trị
logic riêng, nhưng chúng bị ảnh hưởng bởi các cấu
trúc xã hội rộng lớn hơn.
c) Bạo lực mang tính biểu tượng
Bourdieu thảo luận về khái niệm bạo lực mang tính
biểu tượng, trong đó đề cập đến các chế tinh vi
thường thức qua đó các nhóm thống trị áp đặt
các chuẩn mực văn hoá hội của họ lên các nhóm
cấp dưới. Bạo lực mang tính biểu tượng vận hành thông
qua thói quen, hình thành nên các cá nhân nhận thức và
phán đoán, đồng thời củng cố các hệ thống phân cấp
hội hiện có.
d) Tái sản xuất xã hội
Bourdieu nhân smạnh vai trò của tái sản xuất hội
trong việc duy trì sự bất bình đẳng hội. Ông lập luận
rằng các cấu trúc hội duy trì các mối quan hệ quyền
lực hiện có và củng cố sự bât bình đẳng xã hội.
e) Logic thực tế
Page | 5
Bourdieu đưa ra khái niệm logic thực tiễn, trong đó
đề câọ đến cách các nhân điều hướng hiểu thế
giới hội của họ. Logic thực tế địnhnh bởi thói quen
các điều kiện cụ thể của một lĩnh vực nhất định.
liên quan đến việc áp dụng thực tế các chiến lược
chiến thuật để đạt được kết quả mong muốn trong một
bối cảnh cụ thể.
f) Phản kháng và thay đổi
Trong khi Bourdieu thừa nhận sức mạnh của các cấu
trúc hội những ràng buộc chúng áp đặt, ông
cũng thừa nhận khả năng tự chủ phản kháng. Ông
lập luận rằng các cá nhân và nhóm có thể thách thức và
biến đổi các cấu trúc hội bằng cách phát triển thói
quen thay thế, tạo ra các lĩnh vực mới tham gia vào
hành động tập thể.
g) Khái niệm “Thói quen”
Thói quen một khái niệm linh hoạt phức tạp,
nhưng thể được hiểu như một hệ thống phản ứng tự
động không ý thức nào các nhân khi đối
mặt với các vấn đề hội. Đó kết quả của quá trình
hội hóa, trong đó các nhân học cách nhìn đánh
giá thế giới xung 6quanh mình.
Thói quen không giới hạn mức độ nhân,
vẫn một khái niệm hội, liệu được chia sẻ
sản xuất tái sinh trong cả hội nhóm hay không. Thói
quen thể ảnh hưởng đến cách con người tương tác,
lựa chọn và cơ sở thích văn hóa, cách thức giao tiếp tiếp
theo và cách họ hiểu và đánh giá thế giới xung quanh.
Bourdieu cho rằng thói quen không chỉ sự tự do
lựa chọn nhân còn bị ảnh hưởng hạn chế bởi
các yếu tố văn hóa, kinh tế hội. một thành
Page | 6
phần của cấu trúc hội được hình thành duy trì
thông tin qua quá trình sản xuất sản phẩm tái sinh.
dụ, một người thói quen làm việc chăm chỉ, đánh
giá cao sự cần thiết hiển thị, sở thích cho các
hoạt động nông nghiệp. Trong khi đó, một người có thói
quen của một gia đình tư sản có thể quen tập trung vào
công việc kinh doanh, đánh giá cao sự sáng tạo khả
năng nói phán, sở thích cho các hoạt động văn
hóa cao mũ lưỡi trai.
Thói quen một khái niệm quan trọng để hiểu sự
tương quan giữa nhân hội cách cả hai
hoạt động lẫn nhau. Nó giúp giải quyết các phân tích xã
hội bất bình đẳng trong đánh giá công việc d
đoán về sở thích văn hóa và hành vi của con người.
1.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn
“Outline of a Theory of Practice” cung cấp một
khung thuyết toàn diện để hiểu được sự tương tác
phức tạp giữa cấu trúc quan cũng như cách thức
các thực tiễn hội tái tạo thách thức sự bất
bình đẳng của hội. tác động đáng kể đến lĩnh
vực hội học tiếp tục định hình các cuộc thảo luận
về lý thuyết và thực tiễn xã hội.
Đặc biệt, công tình nghiên cứu này một khái
niệm đặc biệt được Bourdieu gọi “habitats” (thói
quen). Đây một khái niệm quan trọng trong thuyết
hội của Pierre Bourdieu. Habitats tả cách các
nhân nhóm hội thành các thói quen, giá trị
hành vi thông qua quá trình xã hội hóa.
2. Distinction: A Social Critique of the Judgment
of Taste (1979)
2.1. Sơ lược về công trình nghiên cứu
Page | 7
"Distinction: A Social Critique of the Judgment"
một cuốn sách được viết bởi Pierre Bourdieu vào năm
1979. Trong tác phẩm ảnh hưởng này, Bourdieu xtôi
xét vai trò của sở thích trong hội cách phản
ánh cũng như duy trì sự bất bình đẳng trong xã hội.
Bourdieu cho rằng sở thích không chỉ là vấn đề sở
thích nhân còn bị ảnh hưởng sâu sắc bởi các yếu
tố xã hội như giai cấp, trình độ học vấn vốn văn hóa.
Ông gợi ý rằng các nhân từ các nền tảng hội khác
nhau sở thích sở thích khác nhau, những khác
biệt này được hình thành bởi vị trí hội nguồn lực
văn hóa sẵn có của họ.
Theo Bourdieu, thị hiếu văn hóa không chỉ phản
ánh sở thích nhân còn một dạng vốn biểu
tượng thể được s dụng để khẳng định củng cố
địa vị xã hội. Ông đưa ra khái niệm "sự khác biệt về văn
hóa" trong đó đề cập đến cách các nhân sử dụng sở
thích của mình để phân biệt mình với những người khác
và khẳng định vị trí xã hội của mình.
Bourdieu cũng khám phá khái niệm "thói quen"
trong đó đề cập đến tập hợp các khuynh hướng sở
thích đã được nội tâm hóa các nhân được
thông qua hội hóa. Thói quen định hình nhân' thị
hiếu đánh giá, làm cho một số hình thức n hóa
nhất định trở nên dễ tiếp cậnhấp dẫn hơn đối với họ
dựa trên nền tảng xã hội của họ.
Thông qua phân tích của mình, Bourdieu tiết lộ thị
hiếu sở thích n hóa hoạt động như thế nào như
một hình thức bạo lực mang tính biểu tượng, củng cố hệ
thống phân cấp hội duy trì sự bất bình đẳng. Ông
lập luận rằng những người vốn văn hóa cao hơn
Page | 8
nhiều khả năng được thừa nhận công nhận thị hiếu
của họ hợp pháp, trong khi những người vốn văn
hóa thấp hơn thể cảm thấy bị loại trừ hoặc bị gạt ra
ngoài lề xã hội.
"Sự khác biệt" đã tác động đáng kể đến lĩnh vực
hội học nghiên cứu văn hóa. cung cấp một
khuôn khổ để hiểu cách thức hoạt động của sở thích
như một thực tiễn hội mang tính biểu tượng, làm
sáng tỏ mối quan hệ giữa văn hóa, quyền lực sự bất
bình đẳng xã hội.
2.2. Đóng góp với xã hội thực tiễn
Tác phẩm này đã được khám phá phản ánh các
chế bản thích hợp ưa thích văn hóa phản ánh
ánh sáng duy trì bất bình đẳng hội. đã tạo ra
một sự hiểu biết sâu sắc về cách hội xác định giá trị
xếp loại các sở hữu thích ưa thích văn hóa,
cách những ảnh hưởng phân biệt này ảnh hưởng
đến sự khác biệt của xã hội và cơ hội.
Tóm tắt lại, " Distinction: A Social Critique of the
Judgment” đã có tác động lớn đến xã hội bằng cách làm
phản ánh chế hội sở hữu thích ưa
thích văn hóa a bị ảnh hưởng tạo ra, từ đó tạo ra
một hiểu biết sâu sắc về bất kỳ xã hội bình đẳng nào và
quan hệ giữa văn hóa và quyền lực.
3. The Field of Cultural Production (1993)
3.1. Sơ lược về công trình nghiên cứu
"The Field of Cutural Production" một tác phẩm
quan trọng khác của Pierre Bourdieu, được xuất bản vào
năm 1993. Trong cuốn sách này, Bourdieu tiếp tục
nghiên cứu về cách thức quyền lực tầng hội ảnh
hưởng đến sản xuất văn hóa sự thăng tiến trong
chuyên ngành công nghiệp văn hóa.
Page | 9
Bourdieu sử dụng khái niệm "lĩnh vực văn hóa" để
miêu tả một hệ thống các quan hệ hội quyền lực
trong lĩnh vực sản xuất văn hóa. Lĩnh vực văn hóa bao
gồm các ngành công nghiệp văn hóa như nghệ thuật,
văn học, điện ảnh, âm nhạc thể thao. Bourdieu
nghiên cứu về cách quyền lực tầng lớp hội
ảnh hưởng đến sự thăng tiến thành công trong lĩnh
vực này.
Bourdieu cho rằng lĩnh vực văn hóa không chỉ là nơi
sản xuất phân phối sản phẩm văn a, còn
một hệ thống xã hội phức tạp, với các quy tắc, giá trị
quyền lực riêng. Các sản phẩm và nghệ sĩ trong lĩnh vực
văn hóa không chỉ được đánh giá dựa trên giá trị nghệ
thuật của họ còn dựa trên vị trí hội quyền lực
của các cá nhân và nhóm trong lĩnh vực này.
Theo Bourdieu, trong lĩnh vực văn hóa hóa, quyền
lực tầng lớp hội ảnh hưởng đến sự thăng tiến
thành công của các nhân và nhóm. Các sản phẩm
nghệ sĩ không được đánh giá dựa trên giá trị nghệ thuật
của họ mà dựa trên vị trí xã hội và quyền lực của các cá
nhân và nhóm trong lĩnh vực này.
Bourdieu cũng nhấn mạnh vai trò của văn hoá trong
công việc duy trì sản xuất tái sinh bất bình đẳng
hội. Ông cho rằng các thực hành văn hóa, như việc làm
tiêu thụ sở thích, không chỉ biểu hiện nhân
còn được xác định bởi cấu trúc xã hội và quan hệ quyền
lực.
3.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn
Cuốn sách cung cấp một cái nhìn sâu sắc về quyền
lực cấu trúc hội ảnh hưởng đến lĩnh vực văn hóa
thăng tiến trong ngành công nghiệp văn hóa.
Page | 10
cũng đặt câu hỏi về sự bất bình đẳng sự phân biệt
trong lĩnh vực văn hóa và đề xuất cách thức để thay đổi
và thay đổi cấu trúc xã hội trong lĩnh vực này.
4. Symbolic Violence (1998)
4.1. Sơ lược về khái niệm
“Symbolic Violence” một khái niệm trong hội
học, đặc biệt gắn liền với Pierre Bourdieu, đề cập đến
các hình thức quyền lực kiểm soát tinh vi thường
hình hoạt động thông qua các chuẩn mực, giá trị
biểu tượng văn hóa. Đó một hình thức thống trị được
thực thi duy trì thông qua hội hóa nội địa hóa
các quy tắc văn hóa.
Mộtdụ về bạo lực mang tính biểu tượng trong quá
trình sản xuất văn hóa việc duy trì định kiến giới trên
các phương tiện truyền thông quảng cáo. Các
phương tiện truyền thông thường miêu tả phụ nữ trong
những vai trò rập khuôn, chẳng hạn như bị kích dục quá
mức hoặc b miêu tả đối tượng của ham muốn. Điều
này củng cố các chuẩn mực kỳ vọng hội xung
quanh vai trò giới thể hạn chế quyền tự quyết
hội của phụ nữ trong các lĩnh vực khác nhau, bao
gồm cả ngành văn hóa.
Một ví dụ khác là sự thể hiện của một số nhóm chủng
tộc hoặc sắc tộc nhất định trong phim chương trình
truyền hình. Các nhóm thiểu số thường bị gạt ra ngoài
lề xã hội hoặc bị miêu tả theo những cách rập khuôn
tiêu cực, củng cố các động lực quyền lực hiện có và kéo
dài định kiến và phân biệt đối xử.
Bạo lực mang tính biểu tượng cũng thể được
quan sát thấy trong hệ thống giáo dục, nơi một số dạng
kiến thức vốn văn hóa nhất định được đánh giá cao
Page | 11
hơn những dạng khác. Chương trình giảng dạy
phương pháp giảng dạy thường phản ánh các chuẩn
mực giá trị văn hóa thống trị, thể gây bất lợi cho
học sinh hoàn cảnh khó khăn kéo dài sự bất bình
đẳng xã hội.
4.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn
Nhìn chung, bạo lực mang tính biểu tượng trong quá
trình tạo ra văn hóa ảnh hưởng đến cách chúng ta nhận
thức, đánh giá tương tác với các hình thức văn hóa
khác nhau. định hình thị hiếu, sở thích bản sắc
của chúng ta, củng cố các cấu quyền lực hiện
duy trì sự bất bình đẳng xã hội.
III. Kết luận
Phạm vi nghiên cứu các công trình của Bourdieu
trong lĩnh vực hội học rất rộng đa dạng. Ông đã
đóng góp nhiều cho các lĩnh vực như hội học văn
hóa, hội học giáo dục, hội học quyền lực, hội
học kinh tế nhiều lĩnh vực khác. dưới đây một số
phạm vi nghiên cứu nổi bật của Bourdieu:
1. hội họcn hóa: Bourdieu nghiên cứu về vai
trò của văn hóa trong hội cách tạo ra phân
quyền lực cấu trúc hội. Ông tập trung vào việc
khám phá các khái niệm như "vốn văn hóa", "lin lĩnh
vực văn hóa" và "hành vi biểu tượng", để giải quyết các
sự việc khác biệt bất bình đẳng hội dựa trên văn
hóa.
2. hội học giáo dục: Bourdieu quan tâm đến vai
trò của giáo dục trong việc duy trì sản xuất tái sinh
bất bình đẳng hội. Ông nghiên cứu về cách hệ
thống giáo dục ảnh hưởng đến việc lựa chọn lọc
phân chia xã hội dựa trên vốn văn hóa và quyền lực.
Page | 12
3. hội học quyền lực: Bourdieu nghiên cứu về
cách mà quyền lực xã hội được duy trì và thể hiện thông
qua các cấu trúc hội, như quyền lực kinh tế, quyền
lực chính trị quyền lực văn hóa. Ông tập trung vào
những cạnh rìa như khái niệm "lĩnh vực" phân tích
quá trình tạo ra và bảo tồn quyền lực.
4. hội học kinh tế: Bourdieu nghiên cứu về cách
hệ thống kinh tế quyền lực kinh tế ảnh hưởng
đến quan hệ hội. Ông quan tâm đến sự tương tác
giữa vốn văn hóa, vốn kinh tế vốn hội trong công
việc thành công duy trì các cấu trúc hội quan
hệ quyền lực.
Tuy nhiên, đây chỉ một số phạm vi nghiên cứu
chính của Bourdieu ông đã đóng góp rất nhiều cho
các lĩnh vực khác trong hội học. Công trình của
Bourdieu ảnh hưởng sâu sắc đến lĩnh vực hội học
tiếp tục được nghiên cứu ứng dụng trong nhiều
lĩnh vực khác nhau.
Page | 13
C.TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Anh Tuyết (04.6.2023). “Định kiến” “phân biệt đối
xử” trong hội hiện nay. (https://edu.vinhuni.edu.vn/-
dinh-kien-va-phan-biet-doi-xu-trong-xa-hoi-ngay-
nayc2.06.09.02l0v0p0a100448.html).
2. Bourdieu Pierre (4.1994). The Field of Cutural Cutural
Production. NXB Đại học Columbia.
3. Bourdieu, P. (1984).‰Distiction: A Social Critique of the
Judgment of Taste. USA: Havard
4. Bùi Đình Thanh (2002). Vĩnh biệt Bourdieu Pierre, nhà
xã hội học Pháp. Xã hội học số 1 (77).
5. Bùi Đình Thanh (2002). Bourdieu Pierre (1930 2002).
Nhà hội học Pháp thế kỉ XX. Thông tin Khoa học
hội, số 2.2002.
6. Bùi Trà My (23.10.2018). Bourdieu Pierre: Thị hiếu thẩm
mỹ & phân tầng hội. (https://spiderum.com/bai-
dang/Pierre-Bourdieu-Thi-hieu-tham-my-and-phan-tang-
xa-hoi-cs2).
7. Lê Ngọc Hùng (2002). , HàLịch sử & Lý thuyết Xã hội học
Nội: NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
8. Loïc Wacquant (04.02.2015). Phân tích kinh tế: Bourdieu
Pierre.
(https://phantichkinhte123.wordpress.com/2015/02/04/p
ierre-bourdieu/)
Page | 14
9. Valérie Erlich (26.8.2022). “Những kẻ kế thừa/ Les
Héritier”: Bourdieu Parsseron đã giúp chúng ta biết
được về sự bất bình đẳng hội.
(http://www.phantichkinhte123.com/2022/08/nhung-ke-
ke-thuales-heritiers-bourdieu.html).
Page | 15

Preview text:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh Khoa: Xã hội học 
TIỂU LUẬN: LỊCH SỬ XÃ HỘI HỌC Bài cuối kì
CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU NỔI
BẬT CỦA NHÀ XÃ HỘI HỌC PIERRE BOURDIEU
Sinh viên : Nguyễn Thị Kim Anh MSSV : 2256020007 Lớp : 2310XHH008L03
Giảng viên : TS. Lê Văn Bửu LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan nội dung bài tiểu luận về đề tài: “Các công trình nghiên cứu nổi bật
của nhà xã hội học Pierre Bourdieu” là công trình nghiên cứu do cá nhân tôi tự tìm hiểu,
phân tích khách quan, trung thực. Tất cả tài liệu tham khảo giúp đỡ cho việc xây dựng cơ sở
lý luận của bài luận đều được trích dẫn đầy đủ và có nguồn gốc rõ ràng, chính xác.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này. LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến TS. Lê
Văn Bửu. Trong quá trình học tập và tiếp nhận kiến thức mới của môn học
Lịch sử Xã hội học, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ, hỗ trợ từ thầy.
Thầy đã tận tình giảng dạy cho cá nhân tôi và tập thể các bạn sinh viên
tham gia lớp học những kiến thức mới, những khía cạnh thú vị của môn
học. Chính nhờ những kiến thức đã được tích luỹ trong quá trình trao đổi
và học tập đã giúp tôi hoàn thành bài tiểu luận này.
Tuy nhiên, nguồn tri thức của nhân loại là vô hạn. Mặc dù nhận được sự
hướng dẫn của thầy cũng như sự quan tâm, trao đổi, giúp đỡ từ các bạn.
Tuy nhiên, với vốn kiến thức còn ít ỏi của bản thân tôi, trong quá trình
thực hiện bài tiểu luận này sẽ không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tôi
rất mong nhận được những góp ý quý giá của thầy để bài tiểu luận có
được sự hoàn chỉnh hơn. MỤC LỤC A. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài..................................................................1
2. Mục đích và đối tượng nghiên cứu của đề tài.......................2
3. Phạm vi nghiên cứu..............................................................2
4. Phương pháp nghiên cứu......................................................2 B. NỘI DUNG
I. Khái quát về nhà xã hội học Bourdieu Pierre........................3
1. Lược sử................................................................................3
2. Thành tựu............................................................................3
II. Các công trình nghiên cứu nổi bật của Bourdieu Pierre........4
1.........................................................................Outline of a Theory of Pratice
..............................................................................................4
1.1. Sơ lược về công trình nghiên cứu.................................4
1.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn......................................6
2......................................................Distinction: A Social Critique of the Judgme
..............................................................................................6
2.1. Sơ lược về công trình nghiên cứu.................................6
2.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn......................................7
3........................................................................The Field of Cutural Production
..............................................................................................8
3.1. Sơ lược về công trình nghiên cứu.................................8
3.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn......................................9
4..................................................................................Symbolic Violence
9.............................................................................................
4.1. Sơ lược về khái niệm.....................................................9
4.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn.....................................10
III. Kết luận..............................................................................10
C. TÀI LIỆU THAM KHẢO A.MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của con người như:
lập lại trật tự xã hội, ổn định xã hội và nhu cầu nhận
thức xã hội học chính thức ra đời. Đây có thể coi như
một tất yếu của lịch sử xã hội để giải quyết những vấn
đề xã hội mới mẻ phát sinh trong từng giai đoạn, thời
kỳ. Xã hội học ra đời làm thay đổi hoàn toàn nhận thức,
thế giới quan và phương pháp luận của con người trong
đời sống kinh tế - xã hội.
Vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, xã hội học mở
rộng như một lĩnh vực nghiên cứu, chịu ảnh hưởng của
nhiều sự kiện lịch sử và những thay đổi xã hội. Sự trỗi
dậy của công nghiệp hoá, đô thị hoá và sự xuất hiện
của chủ nghĩa tư bản hiện đại đã mang lại những biến
đổi xã hội đáng kể mà các nhà xã hội học tìm hiểu và phân tích.
Xã hội học ra đời có ý nghĩa to lớn đối với sự phát
triển khoa học xã hội của châu Âu nói riêng và các quốc
gia khác nói chung. Từ những nỗ lực trả lời của các nhà
xã hội học vĩ đại ở thế kỷ XIX đã tạo nên một khối các lý
thuyết đồ sộ của xã hội học thế kỷ XIX, từ đó khai triển
được đa dạng các trường phái lý thuyết xã hội học
nhằm giải đáp, trả lời cho những câu hỏi bao trùm ở thế kỷ XX.
Có thể kể đến các nhà xã hội học nổi tiếng và có ảnh
hưởng mạnh mẽ trong lĩnh vực này như: Émile
Durkheim, Max Weber, Karl Marx, Pierre Bourdieu,
Michel Foucault. Đây chỉ là một số nhà xã hội học nổi
tiếng, còn rất nhiều nhà xã hội học khác đã và đang
đóng góp hết mình vào lĩnh vực này.
Tuy nhiên, lí do tôi lựa chọn để tìm hiểu sâu hơn lại là
các công trình nghiên cứu của Pierre Bourdieu bởi vì,
các công trình nghiên cứu của ông không chỉ ảnh hưởng
lên lĩnh vực nhất định là xã hội học mà còn mở ra những
cái nhìn mới và mang lại những giá trị sâu sắc về văn
hoá. Bên cạnh đó, các công trình của Bourdieu còn liên
quan nhiều đến các chủ đề vẫn còn nhức nhối trong xã
hội hiện nay như: bất bình đẳng xã hội, giáo dục, văn
hoá và tư duy xã hội. Một yếu tố nữa đó là phương pháp
nghiên cứu của ông sử dụng các khái niệm, công cụ
phân tích dễ hiểu, gần gũi với cuộc sống thường ngày
như “thói quen”, “trường”, “bạo lực biểu tượng” để giải
thích và nghiên cứu các hiện tượng xã hội phức tạp.
Chính vì những yếu tố trên, mà đề tài nghiên cứu của
tôi lựa chọn các công trình nghiên cứu cửa Pierre
Bourdieu thay vì công trình nghiên cứu của các nhà xã hội học khác.
2. Mục đích và đối tượng nghiên cứu của đề tài
-Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở phân tích và làm rõ bản
chất các công trình nghiên cứu nổi bật của Pierre
Bourdieu như ảnh hưởng đến các lĩnh vực văn hoá học,
giáo dục học hay trên nhiều lĩnh vực khác.
-Đối tượng nghiên cứu: Các công trình nghiên cứu nổi
bật của Pierre Bourdieu tác động đến xã hội thực tiễn và các lĩnh vực khác.
3. Phạm vi nghiên cứu
Các công trình nghiên cứu nổi bật của Pierre Bourdieu.
4. Phương pháp nghiên cứu
Trong đề tài tiểu luận này, tôi sử dụng phương pháp nghiên
cứu phân tích tài liệu để hoàn thành đề tài. Page | 2 B.NỘI DUNG I.
Khái quát về nhà xã hội học Pierre Bourdieu
1. Lược sử: Pierre Bourdieu (1930 – 2002) là một nhà xã
hội học, triết gia và nghiên cứu người Pháp. Ông sinh ra
Deguin, một làng quê hẻo lánh thuộc vùng cao
Pyrénées miền Nam nước Pháp. Ông là con của một
nhân viên bưu điện. Thuở thơ ấu, ông theo học ở Pau,
sau đó học trung học ở Paris, ông đỗ vào trường Cao
đẳng Sư phạm cùng với Louis Althusser. Hai người cùng
học môn triết học và sau khi tốt nghiệp thạc sĩ triết học,
sau đó được nhận bằng Tiến sĩ xã hội học được bổ
nhiệm giảng dạy ở Moulins (1955 – 1958). Từ năm 1964
– 1981, ông đã giảng dạy tại Đại học Paris – Nanterre và
từ 1981 đến khi ông qua đời, ông là giáo sư tại Collège de France.
2. Thành tựu: Những công trình nghiên cứu của ông
mang đến mặt giá trị to lớn cho khoa học xã hội nói
chung và xã hội học nói riêng. Bourdieu sở hữu 500
công trình nghiên cứu xã hội và trên 40 tác phẩm trong
lĩnh vực xã hội. Tiêu biểu có thể nói đến một số tác
phẩm và công trình nghiên cứu dưới đây:
a) “Outline of a Theory of Practice” (1972): Đây là cuốn
sách nổi tiếng nhất của Bourdieu và là một trong những
công trình quan trọng nhất trong lý thuyết xã hội của
ông. Trong cuốn sách này, ông giới thiệu khái niệm
“habitus” và nghiên cứu về quá trình xã hội hoá và tác
động của nó đến hành vi và quyết định của con người.
b) “Distinction: A Social Critique of the Judgment of Taste"
(1979): Cuốn sách này nghiên cứu về văn hoá và phân
tích cách mà sự khác biệt văn hoá ảnh hưởng đến sự
phân chia xã hội. Bourdieu khám phá cách mà sở thích Page | 3
văn hoá và tiêu chuẩn đánh giá văn hoá phản ánh và
duy trì bất bình đẳng xã hội.
c) "The Field of Cultural Production" (1993): Trong công
trình này, Bourdieu nghiên cứu về cơ và quyền lực trong
lĩnh vực sản xuất văn hoá. Ông phân tích cách mà sự
cạnh tranh và tương tác giữa các cá nhân và nhóm
trong lĩnh vưc văn hoá tạo ra và duy trì sự bất bình đẳng quyền lực.
d) "Symbolic Violence" (1998): Trong cuốn sách này,
Bourdieu nghiên cứu về cách mà quyền lực và bất bình
đẳng xã hội được tạo ra và duy trì thông qua cơ chế tinh
sub của xã hội. Ông khám cách mà xã hội tác động lên
ý thức và hành vi của con người thông qua việc áp đặt
các giá trị, quy tắc và niềm tin. II.
Các công trình nghiên cứu nổi bật của Pierre Bourdieu
1. Outline of a Theory of Practice (1972)

1.1. Sơ lược về công trình nghiên cứu
Trong cuốn “Outline of a Theory of Practice”, Pierre
Bourdieu trình bày khung lý thuyết của mình để hiểu các
thực tiễn xã hội và mối quan hệ giữa cấu trúc và tác
nhân. Cuốn sách được ông tìm cách thu hẹp khoảng
cách giữa các cấu trúc khách quan và hành động chủ
quan, cung cấp một phân tích toàn diện về cách các cá
nhân và xã hội tái tạo các cấu trúc xã hội thông qua
hoạt động hàng ngày của họ.
a) Cấu trúc xã hội và thói quen
Bourdieu đưa ra khái niệm thói quen, trong đó đề
cập đến những khuynh hướng, thái độ và niềm tin được
nội tâm hoá mà các cá nhân có được thông qua xã hội hoá. Page | 4
Thói quen định hình cá nhân, nhận thức, sở thích và
hành động và bị ảnh hưởng bởi cấu trúc xã hội nơi các
cá nhân sống, Bourdieu lập luận rằng thói quen vừa là
sản phẩm của các cấu trúc xã hội, vừa là lực sinh sản
giúp táo tạo và củng cố các cấu trúc này.
b) L ý thuyết trường
Bourdieu đề xuất khái niệm trường như một không
gian xã hội đặc trưng bởi quy tắc, chuẩn mực và quan
hệ quyền lực cụ thể. Các lĩnh vực có thể đa dạng, chẳng
hạn như lĩnh vực giáo dục, nghệ thuật hoặc chính trị.
Các cá nhân và nhóm tham gia vào các cuộc đấu tranh
giành quyền lực và vốn biểu tượng trong các lĩnh vực
này. Bourdieu lập luận rằng các lĩnh vực có tính tự trị và
có logic riêng, nhưng chúng bị ảnh hưởng bởi các cấu
trúc xã hội rộng lớn hơn.
c) Bạo lực mang tính biểu tượng
Bourdieu thảo luận về khái niệm bạo lực mang tính
biểu tượng, trong đó đề cập đến các cơ chế tinh vi và
thường là vô thức mà qua đó các nhóm thống trị áp đặt
các chuẩn mực văn hoá và xã hội của họ lên các nhóm
cấp dưới. Bạo lực mang tính biểu tượng vận hành thông
qua thói quen, hình thành nên các cá nhân nhận thức và
phán đoán, đồng thời củng cố các hệ thống phân cấp xã hội hiện có. d) T
ái sản xuất xã hội
Bourdieu nhân smạnh vai trò của tái sản xuất xã hội
trong việc duy trì sự bất bình đẳng xã hội. Ông lập luận
rằng các cấu trúc xã hội duy trì các mối quan hệ quyền
lực hiện có và củng cố sự bât bình đẳng xã hội. e) Logic thực tế Page | 5
Bourdieu đưa ra khái niệm logic thực tiễn, trong đó
đề câọ đến cách các cá nhân điều hướng và hiểu thế
giới xã hội của họ. Logic thực tế định hình bởi thói quen
và các điều kiện cụ thể của một lĩnh vực nhất định. Nó
liên quan đến việc áp dụng thực tế các chiến lược và
chiến thuật để đạt được kết quả mong muốn trong một bối cảnh cụ thể.
f) Phản kháng và thay đổi
Trong khi Bourdieu thừa nhận sức mạnh của các cấu
trúc xã hội và những ràng buộc mà chúng áp đặt, ông
cũng thừa nhận khả năng tự chủ và phản kháng. Ông
lập luận rằng các cá nhân và nhóm có thể thách thức và
biến đổi các cấu trúc xã hội bằng cách phát triển thói
quen thay thế, tạo ra các lĩnh vực mới và tham gia vào hành động tập thể.
g) Khái niệm “Thói quen”
Thói quen là một khái niệm linh hoạt và phức tạp,
nhưng có thể được hiểu như một hệ thống phản ứng tự
động và không có ý thức nào mà các cá nhân có khi đối
mặt với các vấn đề xã hội. Đó là kết quả của quá trình
xã hội hóa, trong đó các cá nhân học cách nhìn và đánh
giá thế giới xung 6quanh mình.
Thói quen không giới hạn ở mức độ cá nhân, mà
vẫn là một khái niệm xã hội, liệu nó có được chia sẻ và
sản xuất tái sinh trong cả xã hội nhóm hay không. Thói
quen có thể ảnh hưởng đến cách con người tương tác,
lựa chọn và cơ sở thích văn hóa, cách thức giao tiếp tiếp
theo và cách họ hiểu và đánh giá thế giới xung quanh.
Bourdieu cho rằng thói quen không chỉ là sự tự do
lựa chọn cá nhân mà còn bị ảnh hưởng và hạn chế bởi
các yếu tố văn hóa, kinh tế và xã hội. Nó là một thành Page | 6
phần của cấu trúc xã hội và được hình thành và duy trì
thông tin qua quá trình sản xuất sản phẩm tái sinh.
Ví dụ, một người có thói quen làm việc chăm chỉ, đánh
giá cao sự cần thiết và hiển thị, và có sở thích cho các
hoạt động nông nghiệp. Trong khi đó, một người có thói
quen của một gia đình tư sản có thể quen tập trung vào
công việc kinh doanh, đánh giá cao sự sáng tạo và khả
năng nói phán, và có sở thích cho các hoạt động văn hóa cao mũ lưỡi trai.

Thói quen là một khái niệm quan trọng để hiểu sự
tương quan giữa cá nhân và xã hội và cách mà cả hai
hoạt động lẫn nhau. Nó giúp giải quyết các phân tích xã
hội và bất bình đẳng trong đánh giá công việc và dự
đoán về sở thích văn hóa và hành vi của con người.
1.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn
“Outline of a Theory of Practice” cung cấp một
khung lý thuyết toàn diện để hiểu được sự tương tác
phức tạp giữa cấu trúc và cơ quan cũng như cách thức
mà các thực tiễn xã hội tái tạo và thách thức sự bất
bình đẳng của xã hội. Nó có tác động đáng kể đến lĩnh
vực xã hội học và tiếp tục định hình các cuộc thảo luận
về lý thuyết và thực tiễn xã hội.
Đặc biệt, công tình nghiên cứu này có một khái
niệm đặc biệt được Bourdieu gọi là “habitats” (thói
quen). Đây là một khái niệm quan trọng trong lý thuyết
xã hội của Pierre Bourdieu. Habitats mô tả cách các cá
nhân và nhóm xã hội thành các thói quen, giá trị và
hành vi thông qua quá trình xã hội hóa.
2. Distinction: A Social Critique of the Judgment of Taste (1979)
2.1. Sơ lược về công trình nghiên cứu Page | 7
"Distinction: A Social Critique of the Judgment" là
một cuốn sách được viết bởi Pierre Bourdieu vào năm
1979. Trong tác phẩm có ảnh hưởng này, Bourdieu xtôi
xét vai trò của sở thích trong xã hội và cách nó phản
ánh cũng như duy trì sự bất bình đẳng trong xã hội.
Bourdieu cho rằng sở thích không chỉ là vấn đề sở
thích cá nhân mà còn bị ảnh hưởng sâu sắc bởi các yếu
tố xã hội như giai cấp, trình độ học vấn và vốn văn hóa.
Ông gợi ý rằng các cá nhân từ các nền tảng xã hội khác
nhau có sở thích và sở thích khác nhau, và những khác
biệt này được hình thành bởi vị trí xã hội và nguồn lực
văn hóa sẵn có của họ.
Theo Bourdieu, thị hiếu văn hóa không chỉ phản
ánh sở thích cá nhân mà còn là một dạng vốn biểu
tượng có thể được sử dụng để khẳng định và củng cố
địa vị xã hội. Ông đưa ra khái niệm "sự khác biệt về văn
hóa" trong đó đề cập đến cách các cá nhân sử dụng sở
thích của mình để phân biệt mình với những người khác
và khẳng định vị trí xã hội của mình.
Bourdieu cũng khám phá khái niệm "thói quen"
trong đó đề cập đến tập hợp các khuynh hướng và sở
thích đã được nội tâm hóa mà các cá nhân có được
thông qua xã hội hóa. Thói quen định hình cá nhân' thị
hiếu và đánh giá, làm cho một số hình thức văn hóa
nhất định trở nên dễ tiếp cận và hấp dẫn hơn đối với họ
dựa trên nền tảng xã hội của họ.
Thông qua phân tích của mình, Bourdieu tiết lộ thị
hiếu và sở thích văn hóa hoạt động như thế nào như
một hình thức bạo lực mang tính biểu tượng, củng cố hệ
thống phân cấp xã hội và duy trì sự bất bình đẳng. Ông
lập luận rằng những người có vốn văn hóa cao hơn có Page | 8
nhiều khả năng được thừa nhận và công nhận thị hiếu
của họ là hợp pháp, trong khi những người có vốn văn
hóa thấp hơn có thể cảm thấy bị loại trừ hoặc bị gạt ra ngoài lề xã hội.
"Sự khác biệt" đã có tác động đáng kể đến lĩnh vực
xã hội học và nghiên cứu văn hóa. Nó cung cấp một
khuôn khổ để hiểu cách thức hoạt động của sở thích
như một thực tiễn xã hội và mang tính biểu tượng, làm
sáng tỏ mối quan hệ giữa văn hóa, quyền lực và sự bất bình đẳng xã hội.
2.2. Đóng góp với xã hội thực tiễn
Tác phẩm này đã được khám phá và phản ánh các
cơ chế cơ bản thích hợp và ưa thích văn hóa phản ánh
ánh sáng và duy trì bất bình đẳng xã hội. Nó đã tạo ra
một sự hiểu biết sâu sắc về cách xã hội xác định giá trị
và xếp loại các sở hữu thích và ưa thích văn hóa, và
cách mà những ảnh hưởng phân biệt này ảnh hưởng
đến sự khác biệt của xã hội và cơ hội.
Tóm tắt lại, " Distinction: A Social Critique of the
Judgment” đã có tác động lớn đến xã hội bằng cách làm
rõ và phản ánh cơ chế xã hội mà sở hữu thích và ưa
thích văn hóa hóa bị ảnh hưởng và tạo ra, từ đó tạo ra
một hiểu biết sâu sắc về bất kỳ xã hội bình đẳng nào và
quan hệ giữa văn hóa và quyền lực.
3. The Field of Cultural Production (1993)
3.1. Sơ lược về công trình nghiên cứu
"The Field of Cutural Production" là một tác phẩm
quan trọng khác của Pierre Bourdieu, được xuất bản vào
năm 1993. Trong cuốn sách này, Bourdieu tiếp tục
nghiên cứu về cách thức quyền lực và tầng xã hội ảnh
hưởng đến sản xuất văn hóa và sự thăng tiến trong
chuyên ngành công nghiệp văn hóa. Page | 9
Bourdieu sử dụng khái niệm "lĩnh vực văn hóa" để
miêu tả một hệ thống các quan hệ xã hội và quyền lực
trong lĩnh vực sản xuất văn hóa. Lĩnh vực văn hóa bao
gồm các ngành công nghiệp văn hóa như nghệ thuật,
văn học, điện ảnh, âm nhạc và thể thao. Bourdieu
nghiên cứu về cách mà quyền lực và tầng lớp xã hội
ảnh hưởng đến sự thăng tiến và thành công trong lĩnh vực này.
Bourdieu cho rằng lĩnh vực văn hóa không chỉ là nơi
sản xuất và phân phối sản phẩm văn hóa, mà còn là
một hệ thống xã hội phức tạp, với các quy tắc, giá trị và
quyền lực riêng. Các sản phẩm và nghệ sĩ trong lĩnh vực
văn hóa không chỉ được đánh giá dựa trên giá trị nghệ
thuật của họ mà còn dựa trên vị trí xã hội và quyền lực
của các cá nhân và nhóm trong lĩnh vực này.
Theo Bourdieu, trong lĩnh vực văn hóa hóa, quyền
lực và tầng lớp xã hội ảnh hưởng đến sự thăng tiến và
thành công của các cá nhân và nhóm. Các sản phẩm và
nghệ sĩ không được đánh giá dựa trên giá trị nghệ thuật
của họ mà dựa trên vị trí xã hội và quyền lực của các cá
nhân và nhóm trong lĩnh vực này.
Bourdieu cũng nhấn mạnh vai trò của văn hoá trong
công việc duy trì và sản xuất tái sinh bất bình đẳng xã
hội. Ông cho rằng các thực hành văn hóa, như việc làm
tiêu thụ và sở thích, không chỉ là biểu hiện cá nhân mà
còn được xác định bởi cấu trúc xã hội và quan hệ quyền lực.
3.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn
Cuốn sách cung cấp một cái nhìn sâu sắc về quyền
lực và cấu trúc xã hội ảnh hưởng đến lĩnh vực văn hóa
và thăng tiến trong ngành công nghiệp văn hóa. Nó Page | 10
cũng đặt câu hỏi về sự bất bình đẳng và sự phân biệt
trong lĩnh vực văn hóa và đề xuất cách thức để thay đổi
và thay đổi cấu trúc xã hội trong lĩnh vực này.
4. Symbolic Violence (1998)
4.1. Sơ lược về khái niệm
“Symbolic Violence” là một khái niệm trong xã hội
học, đặc biệt gắn liền với Pierre Bourdieu, đề cập đến
các hình thức quyền lực và kiểm soát tinh vi và thường
vô hình hoạt động thông qua các chuẩn mực, giá trị và
biểu tượng văn hóa. Đó là một hình thức thống trị được
thực thi và duy trì thông qua xã hội hóa và nội địa hóa các quy tắc văn hóa.
Một ví dụ về bạo lực mang tính biểu tượng trong quá
trình sản xuất văn hóa là việc duy trì định kiến giới trên
các phương tiện truyền thông và quảng cáo. Các
phương tiện truyền thông thường miêu tả phụ nữ trong
những vai trò rập khuôn, chẳng hạn như bị kích dục quá
mức hoặc bị miêu tả là đối tượng của ham muốn. Điều
này củng cố các chuẩn mực và kỳ vọng xã hội xung
quanh vai trò giới và có thể hạn chế quyền tự quyết và
cơ hội của phụ nữ trong các lĩnh vực khác nhau, bao gồm cả ngành văn hóa.
Một ví dụ khác là sự thể hiện của một số nhóm chủng
tộc hoặc sắc tộc nhất định trong phim và chương trình
truyền hình. Các nhóm thiểu số thường bị gạt ra ngoài
lề xã hội hoặc bị miêu tả theo những cách rập khuôn và
tiêu cực, củng cố các động lực quyền lực hiện có và kéo
dài định kiến và phân biệt đối xử.
Bạo lực mang tính biểu tượng cũng có thể được
quan sát thấy trong hệ thống giáo dục, nơi một số dạng
kiến thức và vốn văn hóa nhất định được đánh giá cao Page | 11
hơn những dạng khác. Chương trình giảng dạy và
phương pháp giảng dạy thường phản ánh các chuẩn
mực và giá trị văn hóa thống trị, có thể gây bất lợi cho
học sinh có hoàn cảnh khó khăn và kéo dài sự bất bình đẳng xã hội.
4.2. Đóng góp vào xã hội thực tiễn
Nhìn chung, bạo lực mang tính biểu tượng trong quá
trình tạo ra văn hóa ảnh hưởng đến cách chúng ta nhận
thức, đánh giá và tương tác với các hình thức văn hóa
khác nhau. Nó định hình thị hiếu, sở thích và bản sắc
của chúng ta, củng cố các cơ cấu quyền lực hiện có và
duy trì sự bất bình đẳng xã hội. III. Kết luận
Phạm vi nghiên cứu các công trình của Bourdieu
trong lĩnh vực xã hội học rất rộng và đa dạng. Ông đã
đóng góp nhiều cho các lĩnh vực như xã hội học văn
hóa, xã hội học giáo dục, xã hội học quyền lực, xã hội
học kinh tế và nhiều lĩnh vực khác. dưới đây là một số
phạm vi nghiên cứu nổi bật của Bourdieu:
1. Xã hội học văn hóa: Bourdieu nghiên cứu về vai
trò của văn hóa trong xã hội và cách nó tạo ra và phân
quyền lực và cấu trúc xã hội. Ông tập trung vào việc
khám phá các khái niệm như "vốn văn hóa", "lin lĩnh
vực văn hóa" và "hành vi biểu tượng", để giải quyết các
sự việc khác biệt và bất bình đẳng xã hội dựa trên văn hóa.
2. Xã hội học giáo dục: Bourdieu quan tâm đến vai
trò của giáo dục trong việc duy trì và sản xuất tái sinh
bất bình đẳng xã hội. Ông nghiên cứu về cách mà hệ
thống giáo dục ảnh hưởng đến việc lựa chọn lọc và
phân chia xã hội dựa trên vốn văn hóa và quyền lực. Page | 12
3. Xã hội học quyền lực: Bourdieu nghiên cứu về
cách mà quyền lực xã hội được duy trì và thể hiện thông
qua các cấu trúc xã hội, như quyền lực kinh tế, quyền
lực chính trị và quyền lực văn hóa. Ông tập trung vào
những cạnh rìa như khái niệm "lĩnh vực" và phân tích
quá trình tạo ra và bảo tồn quyền lực.
4. Xã hội học kinh tế: Bourdieu nghiên cứu về cách
mà hệ thống kinh tế và quyền lực kinh tế ảnh hưởng
đến quan hệ xã hội. Ông quan tâm đến sự tương tác
giữa vốn văn hóa, vốn kinh tế và vốn xã hội trong công
việc thành công và duy trì các cấu trúc xã hội và quan hệ quyền lực.
Tuy nhiên, đây chỉ là một số phạm vi nghiên cứu
chính của Bourdieu và ông đã đóng góp rất nhiều cho
các lĩnh vực khác trong xã hội học. Công trình của
Bourdieu có ảnh hưởng sâu sắc đến lĩnh vực xã hội học
và tiếp tục được nghiên cứu và ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Page | 13
C.TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Anh Tuyết (04.6.2023). “Định kiến” và “phân biệt đối
xử” trong xã hội hiện nay. (https://edu.vinhuni.edu.vn/-
dinh-kien-va-phan-biet-doi-xu-trong-xa-hoi-ngay-
nayc2.06.09.02l0v0p0a100448.html).
2. Bourdieu Pierre (4.1994). The Field of Cutural Cutural
Production. NXB Đại học Columbia.
3. Bourdieu, P. (1984).‰Distiction: A Social Critique of the
Judgment of Taste. USA: Havard
4. Bùi Đình Thanh (2002). Vĩnh biệt Bourdieu Pierre, nhà
xã hội học Pháp. Xã hội học số 1 (77).
5. Bùi Đình Thanh (2002). Bourdieu Pierre (1930 – 2002).
Nhà xã hội học Pháp thế kỉ XX. Thông tin Khoa học xã hội, số 2.2002.
6. Bùi Trà My (23.10.2018). Bourdieu Pierre: Thị hiếu thẩm
mỹ & phân tầng xã hội. (https://spiderum.com/bai-
dang/Pierre-Bourdieu-Thi-hieu-tham-my-and-phan-tang- xa-hoi-cs2).
7. Lê Ngọc Hùng (2002). Lịch sử & Lý thuyết Xã hội học, Hà
Nội: NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
8. Loïc Wacquant (04.02.2015). Phân tích kinh tế: Bourdieu Pierre.
(https://phantichkinhte123.wordpress.com/2015/02/04/p ierre-bourdieu/) Page | 14
9. Valérie Erlich (26.8.2022). “Những kẻ kế thừa/ Les
Héritier”: Bourdieu và Parsseron đã giúp chúng ta biết
được gì về sự bất bình đẳng xã hội.
(http://www.phantichkinhte123.com/2022/08/nhung-ke-
ke-thuales-heritiers-bourdieu.html). Page | 15