Tiểu luận thất nghiệp - Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin (KTCT01) | Đại học kinh tế quốc dân NEU
Tiểu luận thất nghiệp - Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin (KTCT01) | Đại học kinh tế quốc dân NEU được siêu tầm và soạn thảo dưới dạng file PDF để gửi tới các bạn sinh viên cùng tham khảo, ôn tập đầy đủ kiến thức, chuận bị cho các buổi học thật tốt. Mời bạn đón xem!
Môn: Kinh tế chính trị Mác-Lênin (KTCT2D02) 619 tài liệu
Trường: Trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân 8.1 K tài liệu
Tác giả:
Preview text:
lOMoAR cPSD| 44820939 TRƯỜNG ĐẠ ỌI H
C KINH TẾ Ố QU C DÂN --------o0o-------- BÀI TẬP LỚN
HỌC PHẦN KINH TẾ CHÍNH TR MÁC-LÊNINỊ
Đ tàiề : Lý lu n c a CN Mác Lênin v th t nghi p và liên h v i th c ti n ậ ủ ề ấ ệ
ệ ớ ự ễ ở Vi t Nam.ệ
H và tên: ọ Thái Dương Ng c Linh ọ
Mã s sinh viên: ố 11223752 STT: 32
LỚP TC: LLNL1106(123)_05
Hà N i - Tháng 6/2023ộ lOMoAR cPSD| 44820939 MỤC LỤC M đ uở ầ
1. Lý lu n c a ch nghĩa Marx-Lenin v th t nghi pậ ủ ủ ề ấ ệ :
1.1. Khái ni m, b n ch t c a th t nghi pệ ả ấ ủ ấ ệ
:..............................................................3
1.2. Nguyên nhân th t nghi pấ ệ
:..................................................................................3
1.3. Phân lo i th t nghi pạ ấ ệ
:.......................................................................................4
2. V n d ng lý lu n trong xây d ng chi n lậ ụ ậ ự ế ượ ổc n đ nh & khai thác tri t ị ệ
đ ngu n cán b tr cho các c quan, đ n v s nghi p công l p tr c thu cể ồ ộ ẻ ơ ơ ị ự ệ ậ ự ộ nhà nước:
2.1. Th c tr ng v n đự ạ ấ
ề:............................................................................................6
2.1.1. Ngu n nhân l c tr th t nghi pồ ự ẻ ấ ệ
:.........................................................6
2.1.2. Các c quan, đ n v s nghi p công l p và v n đ nhân s không ơ ơ ị ự ệ ậ ấ ề ự
ổn đ nh:ị ..........................................................................................................7
2.1.3. Nh ng v trí trong c quan, đ n v s nghi p công l p gi m s thu ữ ị ơ ơ ị ự ệ ậ ả ự
hút th h tr :ế ệ ẻ ................................................................................................9
2.2. Gi i pháp kh c ph c tình tr ng th t nghi p, thu hút ngu n t o ngu n cán bả ắ ụ ạ ấ ệ ồ ạ ồ ộ
t n d ng nhân l c tr :ậ ụ
ựẻ ...........................................................................................10
2.2.1. Gi i pháp kh c ph c tình tr ng th t nghi pả ắ ụ ạ ấ
ệ :....................................10
2.2.2. Gi i pháp thu hút t o ngu n cán b , t n d ng nhân l c trả ạ ồộ ậ ụ ự ẻ:............12 K t lu nế ậ 1 lOMoAR cPSD| 44820939 MỞ Ầ Đ U
Gi i quy t v n đ liên quan t i nh ng m i quan h , s tác đ ng qua l i c a cácả ế ấ ề ớ ữ ố ệ ự
ộ ạ ủ ch th trong n n kinh t , tìm ra các quy lu t chi ph i s v n đ ng củ ể ề ế ậ ố ự ậ ộ ủa
các hi nệ tượng và quá trình ho t đ ng kinh t c a con ngạ ộ ế ủ ườ ươi t ng ng v i nh ng
trình đứ ớ ữ ộ phát tri n c a n n s n xu t xã h i; b môn kinh t chính tr đã kh ng đ nh để ủ
ề ả ấ ộ ộ ế ị ẳ ị ược vai trò tr ng y u c a nh ng tri th c, n i hàm đọ ế ủ ữ ứ ộ ược truy n t i
trong h thề ả ệ ống n i dungộ môn h c. Ph m vi ki n th c đ i cọ ạ ế ứ ạ ương được đ a vào
gi ng d y n m trong b mônư ả ạ ằ ộ ở chương trình giáo d c đ i h c đã ph c p nh ng giá tr
c t lõi t i đ i tụ ạ ọ ổ ậ ữ ị ố ớ ố ượng sinh viên, nâng cao năng l c và hình thành ph m ch
t c n thi t. Ti p thu đự ẩ ấ ầ ế ế ược nh ngữ đi u c b n đó, em nh n th y tính ng d ng và
quy t đ nh khai thác thông qua vi cề ơ ả ậ ấ ứ ụ ế ị ệ nghiên c u, hoàn thành bài t p l n v
i m c đích c ng c ki n th c, trau d i hi uứ ậ ớ ớ ụ ủ ố ế ứ ồ ể bi t cũng nh t n d ng gi i quy t
nh ng v n đ mang tính c th trong cu c s ng.ế ư ậ ụ ả ế ữ ấ ề ụ ể ộ ố
Trong b i c nh n n kinh t chuy n mình m nh m t sau chố ả ề ế ể ạ ẽ ừ ương trình Đ i m iổ
ớ 1986, hình thái kinh t th trế ị ường đ nh hị ướng xã h i ch nghĩa có đi u ti t c a nhàộ ủ
ề ế ủ nước m ra cho Vi t Nam nhi u c h i nh ng đ ng th i đi kèm cũng là nh ngở ệ ề ơ ộ ư
ồ ờ ữ thách th c. Nh ng “khuy t t t” gây ra do đ c thù c a mô hình kinh t thứ ữ ế ậ ặ ủ ế ị
ườ tr ng t o nên s thi u công b ng, phát sinh nh ng v n đ m i, khác so v i th i kỳ kạ ự ế ằ ữ
ấ ề ớ ớ ờ ế ho ch hoá t p trung. M t trong s nh ng “bài toán khó” c n đ c bi t quan tâm gi
iạ ậ ộ ố ữ ầ ặ ệ ả quy t đó là th t nghi p. M c dù t l th t nghi p nế ấ ệ ặ ỷ ệ ấ ệ ở ước ta
so v i các qu c giaớ ố khác không quá cao; tuy nhiên chính con s nh y l i ph n ánh chân
th c s lãngố ỏ ấ ạ ả ự ự phí ngu n l c. Th t nghi p đã và đang t n t i đ y ngh ch lý m t nồ ự
ấ ệ ồ ạ ầ ị ở ộ ước có cơ ấ c u dân s vàng và l i th nhân công giá r ; gây nh hố ợ ế ẻ ả
ưởng t i s ti n b chung c a xãớ ự ế ộ ủ h i. Tuy nhiên, nguyên căn sâu xa đ ng sau v n đ l
i n m trong chính câu chuy nộ ằ ấ ề ạ ằ ệ tái c c u n n kinh t , c i cách m c a c a nơ ấ ề ế ả
ở ử ủ ước ta. Song n u không đ i m i,ế ổ ớ chúng ta khó có th vể ươn t i v th v ng ch c nh
bây gi , b phí nh ng ti m l cớ ị ế ữ ắ ư ờ ỏ ữ ề ự có th khai thác đ thoát ra kh i s l c h u.
Do v y, b c thi t ph i hi u để ể ỏ ự ạ ậ ậ ứ ế ả ể ược b nả ch t và trên c s đó đ a ra nh ng
phấ ơ ở ư ữ ương hướng h n ch tình tr ng th t nghi p. ạ ế ạ ấ ệ 1.
Lý lu n c a ch nghĩa Marx-Lenin v th t nghi p:ậ ủ ủ ề ấ ệ
1.1. Khái ni m, b n ch t c a th t nghi pệ ả ấ ủ ấ ệ : 2 lOMoAR cPSD| 44820939
Hi u theo kinh t h c hi n đ i, th t nghi p là tình tr ng nh ng ngể ế ọ ệ ạ ấ ệ ạ ữ
ười trong độ tu iổ lao đ ng, có kh năng lao đ ng, có nhu c u vi c làm,
đang không có vi c làm. Hoộ ả ộ ầ ệ ệ ặc đ n gi n h n, th t nghi p có th đơ ả ơ ấ ệ ể ược
hi u là tình tr ng ngể ạ ười lao đ ng muộ ốn có vi c làm, nh ng không có vi c làm, không
đệ ư ệ ược các t ch c hay công ty tuy nổ ứ ể d ng. ụ
Tr i qua t ng hình thái kinh t - xã h i trong l ch s loài ngả ừ ế ộ ị ử ười, d th y th t nghi pễ
ấ ấ ệ là v n đ ch xu t hi n b t đ u t xã h i t b n ch nghĩa và bao hàm nhấ ề ỉ ấ ệ ắ ầ ừ ộ ư ả
ủ ững đ cặ đi m c t lõi c a hình thái này. Tr l i th i c a c ng đ ng nguyên thu , tr t t trongể
ố ủ ở ạ ờ ủ ộ ồ ỷ ậ ự b y đàn đầ ược duy trì theo c ch làm chung hơ ế ưởng chung và có
s phân công laoự đ ng rõ ràng gi a nam và n , đòi h i t t c thành viên ph i đóng góp lao đ
ng. Đ nộ ữ ữ ỏ ấ ả ả ộ ế khi phát tri n thành các th t c - b l c v c b n nh ng ngể ị ộ ộ ạ ề ơ
ả ữ ười t c trộ ưởng, tù trưởng đ ng đ u cũng v n “ăn chia” cùng m i ngứ ầ ẫ ọ ười m t
cách tộ ương t . Th i kỳự ờ chi m h u nô l th hi n rõ s bóc l t c a ch nô khi h coi nh ng nô
l là tài, đế ữ ệ ể ệ ự ộ ủ ủ ọ ữ ệ ể nh ng “tài s n” này ph i không ng ng làm vi c t o ra giá
tr cho h ; n u không làmữ ả ả ừ ệ ạ ị ọ ế ch thì làm t , không xu t hi n nhóm ngủ ớ ấ ệ
ười “nhàn r i”. Xã h i phong ki n l i đ mỗ ộ ế ạ ả b o vi c làm cho m i ngả ệ ọ ười b ng vi c
th a k đ t đai. Trong lòng xã h i phongằ ệ ừ ế ấ ộ ki n khi đ n giai đo n suy tàn và đã b t đ
u có s manh nha c a hình thái t b nế ế ạ ắ ầ ự ủ ư ả ch nghĩa, d n d n m m m ng c a th t
nghi p cũng xu t hi n. Trongủ ầ ầ ầ ố ủ ấ ệ ấ ệ xã h iộ tư b n,ả nh ngữ người làm chủ luôn
ưu tiên m cụ đích cao nh tấ đó chính là l iợ nhu n.ậ Tuy nhiên, họ l iạ không là nh ngữ
người có nh ngữ trách nhi m,ệ suy nghĩ đau đ uầ hay c mả th yấ áy náy m iỗ khi đ aư
ra quy tế đ nhị sa th iả nhân viên c aủ h .ọ Do đó, họ hoàn toàn không quan tâm th
mậ chí là có thể ki mế l iợ từ tình tr ngạ th tấ nghi p.ệ Người lao đ ngộ không có nh ngữ
ngu nồ l cự s nả xu tấ thì sẽ ph iả ch pấ nh nậ vi cệ đi làm thuê ho cặ th tấ nghi pệ và không có ti n.ề
1.2. Nguyên nhân th t nghi p: ấ ệ
Theo quan đi m c a ch nghĩa Marx – Lenin, th t nghi p có th để ủ ủ ấ ệ ể ược lí gi i b iả ở
quá trình tich luy t b n, u ả hi n h u rõ nh t trong xã h i t b n ch nghĩa. V đ nhệ ữ ấ ộ ư ả
ủ ề ị nghĩa, tich luy t b n u ả là s chuy n hóa m t ph n giá tr th ng d thành t b n. Cònự ể ộ
ầ ị ặ ư ư ả v b n ch t, đó là quá trình sề ả ấ ản xu t m r ng t b n ch nghĩa thông qua vi cấ
ở ộ ư ả ủ ệ chuy n hóa giá tr th ng d thành t b n ph thêm đ m r ng ho t đ ng s n xu tể ị ặ
ư ư ả ụ ể ở ộ ạ ộ ả ấ kinh doanh thông qua vi c mua thêm hàng hóa s c lao đ ng, m mang
nhà xệ ứ ộ ở ưởng, mua thêm nguyên v t li u, trang b thêm máy móc thi t b ,...ậ ệ ị ế ị
Theo quy lu t chung c a tích lũy t b n ch nghĩa, quá trình ậ ủ ư ả ủ tich luy t b n u ả là quá
trình tăng c u t o h u c c a t b n.ấ ạ ữ ơ ủ ư ả 3 lOMoAR cPSD| 44820939
T b n v n t n t i dư ả ố ồ ạ ưới d ng v t ch t và giá tr . C u t o c a t b n g m có c uạ ậ ấ ị ấ ạ
ủ ư ả ồ ấ t o kĩ thu t và c u t o giá tr . Trong đó: ạ ậ ấ ạ ị c u t o ki thu t ấ ạ ậ c a t b n là t
l gi aủ ư ả ỷ ệ ữ kh i lố ượng t li u s n xu t v i s lư ệ ả ấ ớ ố ượng lao đ ng c n thi t đ s d ng
các t li uộ ầ ế ể ử ụ ư ệ s n xu t đó. Nó bi u hi n dả ấ ể ệ ưới các hình th c c a s lứ ủ ố
ượng máy móc, nguyên li u,ệ năng lượng do m t công nhân s d ng trong m t th i gian
nào đó. Còn ộ ử ụ ộ ờ c u t o giáấ ạ tr i c a t b n là t l mà theo đó t b n phân thành t b n
b t bi n (hay giá tr c aủ ư ả ỷ ệ ư ả ư ả ấ ế ị ủ t li u s n xu t) và t b n kh bi n (giá tr c a s c
lao đ ng) c n thiư ệ ả ấ ư ả ả ế ị ủ ứ ộ ầ ết đ ti nể ế hành s n xu t.ả ấ
- Tu b nả b tấ bi n: Bế ộ ph n tậ u b nả t nồ t iạ duới hình thái tu li uệ s nả xu tấ mà
giá tri đuợc lao đ ngộ cụ thể c aủ công nhân làm thuê b oả t nồ và chuy nể nguyên
v nẹ vào giá tr c ai ủ s nả ph m,ẩ t cứ là giá tri không bi nế đ iổ trong quá trình s
nả xu t,ấ đuợc C Mác g iọ là tu b nả b tấ bi nế (ký hi uệ là c).
- Tu b nả khả bi n: B ph nế ộ ậ tu b n t nả ồ t iạ duới hình th cứ lao đ ng khôngộ tái
hi nệ ra, nh ngu thông qua lao đ ngộ tr u từ uợng c aủ công nhân làm thuê mà
tăng lên, t c là bi nứ ế đ iổ về số luợng trong quá trình s nả xu tấ g iọ là tu b nả
khả bi nế (ký hi uệ là v).
Nói cách khác, tu b nả b tấ bi nế là ph nầ dùng để mua máy móc, nguyên v tậ li u,ệ thi
tế b ,i nhà xuởng, v.v. là v n c đ nh.ố ố i B ph nộ ậ dùng để mua s cứ lao đ ngộ là tu b
nả khả bi n.ế Tỷ số gi aữ số luợng tu li uệ s nả xu tấ v iớ số luợng s cứ lao đ ngộ sử d
ngụ chúng trong quá trình s nả xu tấ đuợc g iọ là c uấ t oạ kỹ thu tậ c aủ tu b n.ả Tỷ lệ
gi aữ luợng giá tri b tấ bi nế c aủ tu b nả v iớ luợng giá tri tu b nả khả bi nế c nầ thi tế
để hình thành s nả luợng (c/v) là c uấ t oạ giá tri tu b n.ả i
C u t o kĩ thu t thay đ i s làm cho c u t o giá tr thay đ i, C.Mác đã dùng ph mấ ạ ậ ổ ẽ ấ ạ ị ổ
ạ trù c u t o h u c c a t b n đ ch m i quan h đó. ấ ạ ữ ơ ủ ư ả ể ỉ ố ệ C u t o h u c ấ ạ ữ
o c a t b nủ ư ả là c u t o giá tr đấ ạ
ị ược quy t đ nh b i c u t o kĩ thu t và ph n ánh s bi n đ i c aế ị ở ấ ạ ậ ả ự ế ổ
ủ c u t o kĩ thu t c a t b n. Do tác đ ng thấ ạ ậ ủ ư ả ộ ường
xuyên c a ti n b khoa h c vàủ ế ộ
ọ công ngh , c u t o h u c c a t b n cũng
không ng ng bi n đ i theo hệ ấ ạ ữ ơ ủ ư ả ừ ế ổ
ướng ngày càng tăng lên. Đi u này bi u hi n ch : b ph n t b n b t bi n (c) tăng nhanhề ể ệ ở ỗ ộ ậ ư ả ấ
ế h n b ph n t b n kh bi n (v), t b n b t
bi n tăng tuy t đ i và tăng tơ ộ ậ ư ả ả ế ư ả ấ ế ệ ố
ương đ i,ố còn t b n kh bi n thì có thư ả ả ế ể tăng tuy t đ i,
nh ng l i gi m xu ng m t cáchệ ố ư ạ ả ố ộ tương đ i. 4 lOMoAR cPSD| 44820939
C.Mác lí lu n r ng chính s bi n đ i này trong ch nghĩa t bố ậ ằ ự ế ổ ủ
ư ản là nguyên nhân d n đ n ẫ
ế n n nhân kh u th a tạ ẩ ừ
uong đ i ố (đ i quân th t nghi pộ ấ ệ )
1.3. Phân lo i th t nghi pạ ấ ệ :
Nhân kh u th a (n n th t nghi p ngày nay) t ng đẩ ừ ạ ấ ệ ừ ược phân thành 3 hình thái cơ b n chính nh sau:ả ư
● Nhân kh u th a l u đ ngẩ ừ u ộ : là lo i lao đ ng b sa th i xí nghi p này, nh ng ạ ộ
ị ả ở ệ ư l i tìm đạ ược vi c làm xí nghi p khác. Nói chung, s này ch m t vi c làm
ệ ở ệ ố ỉ ấ ệ t ng lúc.ừ
● Nhân kh u th a ti m tàngẩ ừ ề : là nhân kh u th a trong nông nghi p – đó là ẩ ừ
ệ nh ng ngữ ười nghèo nông thôn, thi u vi c làm và cũng không th tìm đở ế ệ
ể ược vi c làm trong công nghi p, ph i s ng v t vệ ệ ả ố ấ ưởng.
● Nhân kh u th a ng ng trẩ ừ ừ ệ: là nh ng ngữ ười h u nh thầ ư ường xuyên th t
ấ nghi p, th nh tho ng m i tìm đệ ỉ ả ớ ược vi c làm t m th i v i ti n công r m t, ệ
ạ ờ ớ ề ẻ ạ s ng lang thang, t o thành t ng l p dố ạ ầ ớ ưới đáy xã h i.ộ
Theo quan đi m c a ch nghĩa Mác - Lênin, n n th t nghi p đã d n giai c p công ể ủ ủ ạ ấ ệ
ẫ ấ nhân đ n b n cùng hoá. ế ầ
Tuy nhiên, trong n n kinh t hi n đ i, tình tr ng th t nghi p l i đề ế ệ ạ ạ ấ ệ ạ ược phân lo i
m tạ ộ cách đa d ng và bài b n h n, g m có:ạ ả ơ ồ
● Th t nghi p c đi n: ấ ệ ổ ể là d ng th t nghi p liên quan t i lo i vi c làm mà ti nạ ấ
ệ ớ ạ ệ ề công th c t tr cho ngự ế ả ười làm công vi c đó cao h n m c ti n công
th c t ệ ơ ứ ề ự ế bình quân c a th trủ ị ường lao đ ng chung, khi n cho lộ ế ượng
cung v lao đ ng ề ộ đ i v i công vi c này cao h n lố ớ ệ ơ ượng c u. D ng th t nghi
p này còn đầ ạ ấ ệ ược g i là th t nghi p ti n công th c t .ọ ấ ệ ề ự ế
● Th t nghi p c c u: ấ ệ o ấ là lo i th t nghi p t m th i do ngạ ấ ệ ạ ờ ười lao đ ng
đang ộ ch đ tìm đờ ể ược vi c làm mà h kỳ v ng ch không ph i không th tìm ệ ọ
ọ ứ ả ể được vi c làm nào.ệ
● Th t nghi p chu ky: ấ ệ là lo i th t nghi p liên quan đ n chu kỳ kinh t t i pha ạ ấ ệ
ế ế ạ mà t ng c u th p h n t ng cung d n t i doanh nghi p ph i thu h p s n xu tổ ầ
ấ ơ ổ ẫ ớ ệ ả e ả ấ và ph i gi m thuê mả ả ướn lao đ ng. D ng th t nghi p này còn
độ ạ ấ ệ ược g i là ọ th t nghi p Keynes vì Keynes là ngấ ệ ười đ xề ướng thuy t
v t ng c u-t ng ế ề ổ ầ ổ cung.
● Th t nghi p ma sát: ấ ệ là d ng th t nghi p do ngạ ấ ệ ười lao đ ng và ngộ ười
thuê mướn lao đ ng không tìm độ ược nhau vì nh ng lý do nh khác bi t v đ a lý,
ữ ư ệ ề ị thi u thông tin,ế 5 lOMoAR cPSD| 44820939
● Th t nghi p trá hình: ấ ệ là d ng th t nghi p c a nh ng ngạ ấ ệ ủ ữ ười lao đ ng
không ộ được s d ng đúng ho c không đử ụ ặ ược s d ng h t k năng. Thu c lo i
này ử ụ ế y ộ ạ bao g m c nh ng ngồ ả ữ ười làm ngh nông trong th i đi m nông
nhàn (đôi khi ề ờ ể nh ng ngữ ười này được tách riêng thành nh ng ngữ ười th
t nghi p theo th i ấ ệ ờ v ).ụ ● Th t nghi p n: ấ ệ ẩ
là d ng th t nghi p không đạ ấ ệ ược báo cáo.
2. V n d ng lý lu n trong xây d ng chi n lậ ụ ậ ự ế ượ ổc n đ nh & khai thácị tri
t đ ngu n cán b tr cho các c quan, đ n v s nghi p công ệ ể ồ ộ ẻ ơ ơ ị ự ệ
l p tr c thu c nhà nậ ự ộ ước:
2.1. Th c tr ng v n đự ạ ấ ề:
2.1.1. Ngu n nhân l c tr th t nghi pồ ự ẻ ấ ệ :
Theo T ng C c Th ng Kê Vi t Namổ ụ ố ệ , nguơi th t nghi p ấ ệ được đ nh nghĩa là nh ng
ị ữ ngườ ừ ủi t đ 15 tu i tr lên mà trong th i kỳ tham chi u h i đ các y u t sau: hi n ổ ở ờ ế
ộ ủ ế ố ệ không làm vi c; đang tìm ki m vi c làm; s n sàng làm vi c. Trong đó, ệ ế ệ ă ệ
nguơi th t ấ nghi p đ tu i thanh niên ệ ở ộ ổ được áp d ng v i đ i tụ ớ ố ượng là người th
t nghi p t 15ấ ệ ừ đ n 24 tu i.ế ổ
S ngố ười th t nghi p còn g m nh ng ngấ ệ ồ ữ
ười hi n không có vi c làm và s n sàng ệ ệ
ă làm vi c nh ng trong th i kỳ tham chi u không tìm đệ ư ờ ế ược vi c do:ệ
● Đã ch c ch n có m t công vi c ho c m t ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ ắ ắ ộ ệ ặ ộ
ạ ộ ả ấ ể b t đ u sau th i kỳ tham chi u;ắ ầ ờ ế
● Ph i t m ngh (không đả ạ ỉ ược nh n ti n lậ ề ương, ti n công ho c không ch c ề ặ
ắ ch n quay l i làm công vi c cũ) do c s b thu h p ho c ng ng s n xu t;ắ ạ ệ ơ ở ị e ặ ừ ả ấ
● Đang trong th i gian ngh th i v ;ờ ỉ ờ ụ
● B n vi c đ t xu t c a gia đình ho c m đau t m th i. ậ ệ ộ ấ ủ ặ ố ạ ờ
● T l th t nghi p là ch tiêu bi u hi n t l so sánh s ngỷ ệ ấ ệ ỉ ể ệ ỷ ệ ố ười th t nghi p v
iấ ệ ớ l c lự ượng lao đ ng.ộ
Theo Th trứ ưởng Lao đ ng Thộ ương binh và Xã h i, c 10 thanh niên có m t ngộ ứ ộ ười
th t nghi p và nguy c m t vi c c a lao đ ng tr cao g p ba l n nhóm lao đ ng l nấ ệ ơ ấ ệ ủ ộ
ẻ ấ ầ ộ ớ tu i h n. ổ ơ 6 lOMoAR cPSD| 44820939
Ngu n: T ng c c th ng kêồ ổ ụ ố
Toàn qu c hi n có 10,8 tri u lao đ ng thanh niên, chi m 21,4% l c lố ệ ệ ộ ế ự ượng lao đ
ng,ộ là "ngu n cung d i dào và đ y ti m năng". T i di n đàn Chính sách vi c làm choồ ồ ầ ề
ạ ễ ệ thanh niên ngày 5/5, Th trứ ưởng Lê Văn Thanh cho bi t th ng kê quý I/2023, t lế
ố ỷ ệ thanh niên th t nghi p là 7,6%, g p 3,4 l n t l chung c nấ ệ ấ ầ ỷ ệ ả ước (2,25%). S li
uố ệ c a t ng c c th ng kê c p nh t m i nh t s b năm 2022 cũng cho th y nh ng chủ ổ ụ ố ậ
ậ ớ ấ ơ ộ ấ ữ ỉ s tố ương t v i đ chênh l ch nh . Nh ng con s “bi t nói” th hi n tình trự ớ ộ
ệ ỏ ữ ố ế ể ệ ạng lãng phí ti m l c con ngề ự ười c a Vi t Nam m c dù lãnh đ o tr c ti p c a
các c pủ ệ ặ ạ ự ế ủ ấ thu c b , ban ngành liên quan v n tích c c đ ra nh ng phộ ộ ẫ ự ề ữ
ương hướng gi i quy tả ế kh c ph c. ắ ụ
Ngu n: T ng c c th ng kêồ ổ ụ ố
Th trứ ưởng Lao đ ng Thộ ương binh và Xã h i cũng th a nh n thanh niên g p rộ ừ ậ ặ ất
nhi u thách th c khi s đã qua đào t o không đáng k (dù cao h n t l chung c aề ứ ố ạ ể ơ ỷ
ệ ủ c nả ước 3%); sinh viên ra trường thi u nhi u k năng m m. Trong b i c nh h iế ề y ề ố
ả ộ nh p hi n đ i, trình đ c a ngậ ệ ạ ộ ủ ười lao đ ng c n ph i độ ầ ả ược nâng cao liên t c 7 lOMoAR cPSD| 44820939
đ đápụ ể ứng được nhu c u ngày càng ph c t p c a th trầ ứ ạ ủ ị ường nói riêng và xã h i
dộ ưới góc nhìn toàn c nh nói chung. Xét nh ng ngả ữ ười tr đã qua đào t o trình đ cao,
nhómẻ ạ ở ộ này thường m t nhi u th i gian h n đ tìm ki m đấ ề ờ ơ ể ế ược công vi c
phù h p v i năngệ ợ ớ l c ph m ch t, ki n th c ngành ngh h đự ẩ ấ ế ứ ề ọ ược đào t o. V i
kh i lạ ớ ố ượng tri th c hànứ lâm ch a th c s mang tính th c ti n ng d ng cao trong vi c
làm nghư ự ự ự ễ ứ ụ ệ ề, th i gianờ đ u các lao đ ng v n thi u k năng th c hành. Các chính
sách vi c làm cho thanhầ ộ ẫ ế y ự ệ niên, nh t là nhóm đ c thù, y u th còn nhi u kho ng
tr ng. Có th nói, nh ngấ ặ ế ế ề ả ố ể ữ thách th c v ch t lứ ề ấ ượng ngu n nhân l c tr v n
ch a tìm th y hồ ự ẻ ẫ ư ấ ướng gi i quy tả ế tri t đ , bi u hi n vi c c nhóm thanh thi u niên
đệ ể ể ệ ở ệ ả ế ược đào t o và nhóm ch a quaạ ư đào t o bài b n đ u loay hoay thoát “th
t nghi p”. ạ ả ề ấ ệ
2.1.2. Các c quan, đ n v s nghi p công l p và v n đ nhân s không n đ nh: ơ ơ ị ự ệ ậ ấ ề ự ổ ị
Ở khu v c công trung bình ch s d ng kho ng 40% năng su t c a ngu n nhân l cự ỉ ử ụ ả ấ ủ
ồ ự đang s h u và t l này còn khó lý gi i h n n a nhóm nhân viên kh i văn phòng.ở ữ ỷ ệ
ả ơ ữ ở ố Nguyên nhân c b n đ n t s y u kém v công tác qu n lý ngu n nhân l c. Cơ ả ế ừ
ự ế ề ả ồ ự ụ th là do nhi u cán b lãnh đ o, nhân viên có nh n th c ch a đúng v vai trò
thenể ề ộ ạ ậ ứ ư ề ch t c a ngu n nhân l c và qu n lý ngu n nhân l c đ i v i s thành công c
a tố ủ ồ ự ả ồ ự ố ớ ự ủ ổ ch c công; trình đ chuyên môn k thu t c a ngứ ộ y ậ ủ ười lao
đ ng ch a cao, thi u cán bộ ư ế ộ qu n lý gi i và các chuyên gia v qu n lý ngu n nhân l c;
nhi u t ch c công r iả ỏ ề ả ồ ự ề ổ ứ ơ vào tình tr ng th a biên ch . Bên c nh đó, các t ch
c công ph i gi i quy t tìnhạ ừ ế ạ ổ ứ ả ả ế tr ng thi u lao đ ng có trình đ cao nh ng l i th a
lao đ ng không có trình đạ ế ộ ộ ư ạ ừ ộ ộ ho cặ có nh ng k năng đữ y ược đào t o không
còn phù h p v i yêu c u nhi m v , d n đ nạ ợ ớ ầ ệ ụ ẫ ế năng su t lao đ ng th p. Đ i ngũ
cán b , công ch c, viên ch c ph trách các v tríấ ộ ấ ộ ộ ứ ứ ụ ở ị tr c thu c c quan, đ n v
nhà nự ộ ơ ơ ị ước có thâm niên làm vi c t trệ ừ ước d n kầ ết thúc nhi m kỳ, ngh h u đòi
h i th h tr ti p t c đ m nhi m, thay th duy trì công tác.ệ ỉ ư ỏ ế ệ ẻ ế ụ ả ệ ế M t trong nh
ng h n ch trong vi c tuy n d ng b sung ngu n lao đ ng cũng b cộ ữ ạ ế ệ ể ụ ổ ồ ộ ộ l r t rõ
ràng t đây: “cha truy n con n i”. Vi c “nâng đ không trong sáng” cũngộ ấ ừ ề ố ệ ỡ nh
không minh b ch trong quá trình ki n toàn b máy m i nhi m kỳ m i c a cácư ạ ệ ộ ỗ ệ ớ ủ
t ch c không ph i ngày m t ngày hai có th gi i quy t ngay đổ ứ ả ộ ể ả ế ược. Có nh ngữ
trường h p hi h u v a nh n quy t đ nh b nhi m đã b k lu t, c nh cáo hay th mợ ữ ừ ậ ế ị ổ
ệ ị ỷ ậ ả ậ chí cách ch c do khi đứ ược trao th m quy n, nh ng cán b , công ch c m i khôngẩ
ề ữ ộ ứ ớ th t s đáp ng đậ ự ứ ược nhu c u c a v trí, không có năng l c đi u hành cũng nh
cònầ ủ ị ự ề ư nhi u y u kém trong k năng chuyên môn c n thi t d n đ n sai ph m. Th c tr
ngề ế y ầ ế ẫ ế ạ ự ạ th a lừ ượng thi u ch t trong bài toán phân b nhân l c đã và đang x
y ra không chế ấ ổ ự ả ỉ trong khu v c công mà còn là v n đ chung c a toàn b n n kinh t -
xã h i. ự ấ ề ủ ộ ề ế ộ 8 lOMoAR cPSD| 44820939
M t khác, câu chuy n nhân s thu c biên ch , làm vi c trong các c quan đ n v sặ ệ ự ộ ế ệ ơ
ơ ị ự nghi p công l p còn đang g p ph i “kh ng ho ng” ngh vi c hàng lo t. L y ví dệ ậ ặ ả ủ
ả ỉ ệ ạ ấ ụ tiêu bi u nh t trong lĩnh v c y t , B Y t cho bi t báo cáo c a các t nh, thành phể
ấ ự ế ộ ế ế ủ ỉ ố và đ n v s nghi p tr c thu c B Y t v s lơ ị ự ệ ự ộ ộ ế ề ố ượng nhân viên y
t thôi vi c, bế ệ ỏ vi c t ngày 01/01/2021 - 30/6/2022 trên c nệ ừ ả ước cho th y có 9.680
nhân viên y tấ ế xin thôi vi c, b vi c (g m 3.094 bác sĩ, 2.874 đi u dệ ỏ ệ ồ ề ưỡng, 551 k
thu t y, 276 hy ậ ộ sinh, 593 dược, 2.280 viên ch c khác). Do áp l c môi trứ ự ường làm
vi c nguy hi mệ ể cũng nh kh i lư ố ượng công vi c n ng trong b i c nh d ch b nh, không ít
y bác sĩ,ệ ặ ố ả ị ệ cán b y t có xu hộ ế ướng tìm c h i vi c làm các t ch c t nhân. ơ ộ ệ ở ổ ứ ư
G n 40.000 cán b , công ch c, viên ch c r i b khu v c công trong g n b n nămầ ộ ứ ứ ờ ỏ ự
ầ ố qua g i đi l i c nh báo nghiêm túc cho khu v c công. Công ch c - viên ch c r i điử ờ ả ự
ứ ứ ờ cho th y khu v c công đang cùng lúc đ i m t v i thách th c kép: tinh giấ ự ố ặ ớ ứ ản
b máyộ ch a t o đư ạ ược k t qu rõ r t - nghĩa là ch a "c t" đế ả ệ ư ắ ược nhóm th a thì
nhóm đangừ thi u - công ch c, viên ch c có năng l c - l i mu n ra đi. Theo Ti n sĩ Lu t h c
vàế ứ ứ ự ạ ố ế ậ ọ Qu n lý công Phan Văn Đoàn, Gi ng viên H c vi n Hành chính qu c gia,
vi c cánả ả ọ ệ ố ệ b , công ch c, viên ch c ngh vi c đ n t nhi u nguyên nhân nh : áp l c
côngộ ứ ứ ỉ ệ ế ừ ề ư ự vi c; các chính sách đãi ng ch a t t, ch a k p th i; c h i thăng ti n
không nhi uệ ộ ư ố ư ị ờ ơ ộ ế ề và lương là m t nguyên nhân c b n. Vộ ơ ả ướng m c l n
nh t đ n t c ch , chínhắ ớ ấ ế ừ ơ ế sách cũng nh ngu n tài chính đư ồ ược s d ng cho vi c
chi tr ti n lử ụ ệ ả ề ương, ph cụ ấp cho đ i ngũ cán b , công ch c, viên ch c. ộ ộ ứ ứ
T góc đ nghiên c u này v n có th th y đừ ộ ứ ẫ ể ấ ược giá tr b n v ng mà ch nghĩaị ề ữ ủ
Marx-Lenin đã đúc k t ngay c trong b i c nh hi n đ i. S đ u t quan tâm c aế ả ố ả ệ ạ ự ầ ư
ủ nhà nước t i ch t lớ ấ ượng khu v c công th hi n nh ng đ án, ch trự ể ệ ở ữ ề ủ ương
nâng cao năng l c t ch c, c i cách hự ổ ứ ả ướng t i ho t đ ng hi u qu , linh ho t do đóớ ạ
ộ ệ ả ạ nh ng yêu c u v i cán b đ m nhi m các v trí t i các c quan tr c thu c cũngữ ầ ớ ộ ả
ệ ị ạ ơ ự ộ ngày càng kh t khe. Xét c u t o h u c c a các b ph n t b n trong hoắ ấ ạ ữ ơ ủ ộ
ậ ư ả ạt đ ngộ cung ng c a các t ch c thu c khu v c công, nh ng chuy n bi n trong ch đ oứ
ủ ổ ứ ộ ự ữ ể ế ỉ ạ đ nh hị ướng t ch tài chính các đ n v s nghi p công l p (đ ng nghĩa v i
viự ủ ở ơ ị ự ệ ậ ồ ớ ệc chi thường xuyên t ngu n ngân sách s gi m xu ng, gây ra bi n đ ng
từ ồ ẽ ả ố ế ộ ương đ iố v chi phí t b n b t bi n) cùng v i quy đ nh c i cách ti n lề ư ả ấ ế ớ
ị ả ề ương - n l c thu hútỗ ự và gi chân ngữ ười lao đ ng, làm tăng t b n kh bi n - đã t o
tác đ ng tích c cộ ư ả ả ế ạ ộ ự trong vi c thay đ i s chênh l ch gi a hai b ph n. Song th c t
v n ch a th gi iệ ổ ự ệ ữ ộ ậ ự ế ẫ ư ể ả quy t v n đ vi c làm, ki m soát t l th t nghi p do vi
c th c hi n áp d ng theoế ấ ề ệ ể ỷ ệ ấ ệ ệ ự ệ ụ chính sách m i c n th i gian đ cho th y tính
hi u qu . V c b n, xu hớ ầ ờ ể ấ ệ ả ề ơ ả ướng v nậ đ ng c a vi c tích lu t b n v n di n ra
theo k t lu n c a Karl Marx b i đ phátộ ủ ệ y ư ả ẫ ễ ế ậ ủ ở ể tri n t ph i có s gia tăng quy 9 lOMoAR cPSD| 44820939
mô s n xu t ( đây là m r ng, hoàn thi n h th ngể ắ ả ự ả ấ ở ở ộ ệ ệ ố c quan, đ n v s nghi
p công l p đ ph c v nhân dân) và s tăng lên trong c uơ ơ ị ự ệ ậ ể ụ ụ ự ấ t o h u c c a t b n.ạ ữ ơ ủ ư ả
2.1.3. Nh ng v trí trong c quan, đ n v s nghi p công l p gi m s thu hút th h ữ ị ơ ơ ị ự ệ ậ ả ự ế ệ tr : ẻ
Theo th ng kê c a Trung tâm H tr đào t o và cung ng nhân l c (B Giáo d c vàố ủ ỗ ợ ạ ứ ự ộ ụ
Đào t o) hàng năm có h n 400.000 c nhân ra trạ ơ ử ường. Th i đi m năm 2015, theoờ ể
Đi u tra chuy n ti p t trề ể ế ừ uơng h c đ n vi c làm Vi t Namọ ế ệ ệ do T ng c c Th ng kêổ
ụ ố th c hi n v i s h tr c a T ch c Lao đ ng Qu c t (ILO), v n có ự ệ ớ ự ỗ ợ ủ ổ ứ ộ ố ế ẫ ⅔
sinh viên m i ra trớ ường có nguy n v ng làm vi c trong khu v c nhà nệ ọ ệ ự ước do tính
ch t côngấ vi c n đ nh. Tuy nhiên v i s phát tri n không ng ng tác đ ng t i xu hệ ổ ị ớ ự ể ừ
ộ ớ ướng tuyển d ng c a th trụ ủ ị ường lao đ ng c ng v i vi c tri n khai đ i m i các ch độ ộ
ớ ệ ể ổ ớ ế ộ phúc l iợ cho công ch c, viên ch c ch a tri t đ , 5-7 năm tr l i đây nh ng v trí
trong kh iứ ứ ư ệ ể ở ạ ữ ị ố nhà nước không còn là l a ch n hàng đ u c a ngu n nhân l c
tr . Th c tr ngự ọ ầ ủ ồ ự ẻ ự ạ người tài có kinh nghi m làm vi c ngh vi c hàng lo t vì v n
đ lệ ệ ỉ ệ ạ ấ ề ương thưởng di nễ ra t o nên s chuy n d ch c c u sang khu v c t cũng nh
hạ ự ể ị ơ ấ ự ư ả ưởng không nh t iỏ ớ góc nhìn c a nh ng sinh viên trong tr ng thái chu
n b chuy n ti p đ n thủ ữ ạ ẩ ị ể ế ế ị ườ tr ng lao đ ng. ộ Theo thông tin t ông Vũ H i
Quân, Giám đ c ĐH Qu c gia TP.HCM,ừ ả ố ố trong cu c kh o sát g n 20.000 sinh viên ĐH
Qu c gia TP.HCM ch có 10,21% sinhộ ả ầ ố ỉ viên xu t s c, 5,79% sinh viên khá và 7,71%
sinh viên trung bình mu n đi làm choấ ắ ố các c quan nhà nơ ước. T l c nh tranh trong
khu v c t ngày càng cao khiỷ ệ ạ ự ư ến nhóm nhân l c ch t lự ấ ượng không được khai
thác h t trong khi vi c chiêu m , t n d ngế ệ ộ ậ ụ nh ng ngữ ười tài này v các đ n v công
l p tr c thu c l i không hi u qu . Nh ngề ơ ị ậ ự ộ ạ ệ ả ữ đi m thi u sót trong quy trình tuy
n d ng, đãi ng ngể ế ể ụ ộ ười lao đ ng c a khu v cộ ủ ự công là m t trong nh ng nguyên
nhân quan tr ng gây ra tình c nh éo le ngộ ữ ọ ả ười gi iỏ th t nghi p trong khi ch tiêu
nhân l c ch t lấ ệ ỉ ự ấ ượng c a các đ n v nhà nủ ơ ị ước v nẫ ch a đ t. ư ạ
Ti u k t:ể ế Ba v n đ t n đ ng x y ra đ ng th i đã khi n cho ti m l c liên quan t iấ ề ồ ọ ả ồ ờ
ế ề ự ớ ngu n nhân l c cũng nh c h i phát tri n c a nồ ự ư ơ ộ ể ủ ước ta b nh hị ả ưởng
không nh .ỏ L i th c c u dân s vàng ch x y ra duy nh t m t l n trong l ch s nhân kh uợ ế ơ
ấ ố ỉ ả ấ ộ ầ ị ử ẩ h c, và v i Vi t Nam ch còn có th đọ ớ ệ ỉ ể ược n m b t khai thác trong
m t kho ng th iắ ắ ộ ả ờ gian x p x đ n 2038 theo d đoán c a các chuyên gia trấ ỉ ế ự ủ
ước khi bước vào giai đo nạ già hoá dân s . Khi có đố ược l c lự ượng lao đ ng d i dào nh
vào l i th này, vi cộ ồ ờ ợ ế ệ t n d ng phân b vào các v trí công tác, ngành ngh đa d ng m
t cách phù h pậ ụ ổ ị ề ạ ộ ợ chính là chìa khóa cho s chuy n mình b t phá, phát tri n toàn 10 lOMoAR cPSD| 44820939
di n. Dù vự ể ứ ể ệ ậy, khu v c công và các c quan, đ n v s nghi p công l p v n thi u ch tiêu
trong khiự ơ ơ ị ự ệ ậ ẫ ế ỉ nh ng v trí vi c làm c a các ngành ngh , lĩnh v c khác càng ngày
càng tr nênữ ị ệ ủ ề ự ở c nh tranh d n đ n th c tr ng “ch th a ch thi u”. V n có nh ng ch c
v trongạ ẫ ế ự ạ ỗ ừ ỗ ế ẫ ữ ứ ụ nhà nước được đánh giá là “h p d n”, “c nh tranh”, b ng
ch ng là các kỳ thi côngấ ẫ ạ ằ ứ ch c di n ra v i s lứ ễ ớ ố ượng thí sinh vô cùng đông đ
o. Song nhìn chung, các vả ị trí “ph thông” h n trong các c quan đ n v s nghi p công l p v
n khi n cho ngu nổ ơ ơ ơ ị ự ệ ậ ẫ ế ồ nhân l c tr còn ng n ng i l a ch n đ nh hự ẻ ầ ạ ự ọ ị
ướng. Đ gi m thi u th t nghi p, ki nể ả ể ấ ệ ệ toàn được b máy nhà nộ ước cùng lúc đó
tr hoá cán b , thu hút ngu n nhân l c ch tẻ ộ ồ ự ấ lượng cho các đ n v công l p tr c thu
c; nh ng chính sách liên quan t i phúc l i,ơ ị ậ ự ộ ữ ớ ợ lương thưởng, tuy n d ng cũng
nh giáo d c và đào t o c n ph i để ụ ư ụ ạ ầ ả ược đ c bi tặ ệ chú tr ng. ọ
2.2. Gi i pháp kh c ph c tình tr ng th t nghi p, thu hút ngu n t o ngu n cán b ả ắ ụ ạ ấ ệ
ồ ạ ồ ộ t n d ng nhân l c trậ ụ ự ẻ:
2.2.1. Gi i pháp kh c ph c tình tr ng th t nghi p: ả ắ ụ ạ ấ ệ
Th nh t, hứ ấ uớng nghi p hi u qu và nâng cao ch t lệ ệ ả ấ uợng giáo d c, đào t o ngu nụ ạ ồ lao đ ngộ
Công tác giáo d c và đào t o c n ph i phù h p v i yêu c u và th c tụ ạ ầ ả ợ ớ ầ ự ế phát tri
nể c a n n kinh t , vì th ngành giáo d c ph i không ng ng c i cách chủ ề ế ế ụ ả ừ ả ương
trình, n iộ dung cũng nh phư ương pháp gi ng d y t t c các c p mà đ c bi t quan tâm đ
nả ạ ở ấ ả ấ ặ ệ ế giáo d c b c đ i h c và d y ngh cho phù h p v i th c t . Đào tao ngh c n
cănụ ở ậ ạ ọ ạ ề ợ ớ ự ế ề ầ c trên đ nh hứ ị ướng phát tri n kinh t , coi tr ng công tác d
báo nhu cể ế ọ ự ầu lao đ ngộ theo các trình đ .ộ
Th hai, ngứ uơi lao đ ng t nâng cao chuyên môn và k thu tộự ỹ ậ
Khi có đi u ki n và c h i, b n thân ngề ệ ơ ộ ả ười lao đ ng nên ch đ ng h c h i, tiộ ủ ộ ọ ỏ
ếp thu và c p nh t nh ng ki n th c m i đ nâng cao chuyên môn và tay ngh c a mình.ậ ậ ữ
ế ứ ớ ể ề ủ Đó là cách giúp người lao đ ng tăng c h i tìm ki m vi c làm và thăng ti n trongộ
ơ ộ ế ệ ế công vi c, đ ng th i thu nh p cá nhân cũng s tăng lên. V i nhóm lao đ ng trong
đệ ồ ờ ậ ẽ ớ ộ ộ tu i thanh niên có trình đ đào t o đ i h c tr lên, b sung nh ng b k năng m
mổ ộ ạ ạ ọ ở ổ ữ ộ y ề đa d ng, thành th o, mang tính th c ti n h n đ tránh tình tr ng hạ
ạ ự ễ ơ ể ạ ọc v cao, gi i lýị ỏ thuy t nh ng v n th t nghi p vì không bi t th c hành. ế ư ẫ ấ ệ ế ự Th ba, m các chứ ở
uong trình đào t o l i và đào t o ngh mi n phi, m trung tâmạ ạ ạ ề ễ
ở gi i thi u vi c làmớ ệ ệ 11 lOMoAR cPSD| 44820939
V i tình tr ng ch t lớ ạ ấ ượng ngu n nhân l c còn th p, Nhà nồ ự ấ ước nên t ch c cácổ ứ
chương trình đào t o l i đ nâng cao chuyên môn và k thu t, đáp ng nhu c u kinhạ ạ ể y ậ
ứ ầ t ngày càng phát tri n sâu r ng. Khuy n khích các lao đ ng th t nghi p h c nghế ể ộ ế ộ
ấ ệ ọ ề b sung đ gia tăng c h i tìm ki m vi c làm, h tr chi phí t i đa cho các trổ ể ơ ộ ế ệ ỗ
ợ ố ường h p này. Ngoài ra, nhà nợ ước ti p t c m r ng thêm các trung tâm giế ụ ở ộ ới
thi u vi cệ ệ làm nh m k t n i cung và c u lao đ ng.ằ ế ố ầ ộ
Th t , c ng c h th ng b o hi m th t nghi pứ u ủ ố ệ ố ả ể ấ ệ
Người lao đ ng nên tham gia bao hi m th t nghi p đ gi m thi u r i ro v thuộ ể ấ ệ ể ả ể ủ ề
nh p trậ ước nguy c không tìm đơ ược vi c (xét trong tình hu ng đ i tệ ố ố ượng m iớ
chuy n giao sang th trể ị ường lao đ ng, sinh viên v a t t nghi p) hay m t viộ ừ ố ệ ấ ệc
(xét trong tình hu ng đ i tố ố ượng đã gia nh p th trậ ị ường lao đ ng, có kinh nghi m).
Phíaộ ệ nhà nước cũng không ng ng đ i m i, hoàn thi n ch đ tr c p đ khuy n khíchừ ổ ớ ệ
ế ộ ợ ấ ể ế người lao đ ng tham gia b o hi m th t nghi p. ộ ả ể ấ ệ Chính sách b o hi m th
t nghi pả ể ấ ệ ngày càng phát huy vai trò quan tr ng là c ch ch ng s c t đ ng, giúp ngọ ơ
ế ố ố ự ộ ười th tấ nghi p s m quay tr l i th trệ ớ ở ạ ị ường lao đ ng. Đ n h t năm 2022,
s ngộ ế ế ố ười tham gia b o hi m th t nghi p vả ể ấ ệ ượt m c h n 14,3 tri u ngố ơ ệ ười,
đ t 31,18% l c lạ ự ượng lao đ ng trong đ tu i.ộ ộ ổ Th năm, kich c uứ ầ
S gi m sút c a t ng c u là nguyên nhân gây ra kh ng ho ng kinh t , doanh nghi pự ả ủ ổ ầ ủ ả ế
ệ ph i thu h p s n xu t và công nhân b th t
nghi p. Vì v y, c n thi t ph i có s canả e ả ấ ị ấ ệ ậ ầ ế ả ự thi p c a Nhà nệ ủ
ước nh m nâng cao t ng c u trong n n kinh t , hay nh hi n nayằ ổ ầ ề ế ư
ệ chúng ta g i là ph i kích
c u tiêu dùng và c u đ u t . Trong h c thuy t c aọ ả ầ ầ ầ ư ọ ế ủ Keynest, ông đã nh n m
nh t i các công c và chính sách kinh t mà Nhà nấ ạ ớ ụ ế ước có th s d ng đ tác đ ng t i n
n kinh t nh m nâng c u, bao g m các công c vàể ử ụ ể ộ ớ ề ế ằ ầ ồ ụ chính sách kinh t
nh : chính sách khuy n khích đ u t , công c tài chính và chínhế ư ế ầ ư ụ sách tài khoá,
công c ti n t cũng nh chính sách ti n t và lãi su t c a Chính ph .ụ ề ệ ư ề ệ ấ ủ ủ
2.2.2. Gi i pháp thu hút t o ngu n cán b , t n d ng nhân l c trả ạ ồ ộ ậ ụ ự ẻ: 12 lOMoAR cPSD| 44820939
Ngh quy t s 26-NQ/TW ngày 19-5-2018 c a Ban Ch p hành Trung ị ế ố ủ ấ ương khóa XII
v t p trung xây d ng đ i ngũ cán b các c p, nh t là c p chi n lề ậ ự ộ ộ ấ ấ ấ ế ược, đ ph mủ
ẩ ch t, năng l c và uy tín, ngang t m nhi m v nêu rõ c n “ấ ự ầ ệ ụ ầ Hoàn thi n c ch , đ yệ
o ế ẩ m nh thu hút, t o ngu n cán b t sinh viên t t nghi p xu t s c, cán b khoa h cạ ạ ồ ộ ừ
ố ệ ấ ắ ộ ọ tr có tri n v ng và đ c bi t quan tâm đào t o, b i dẻ ể ọ ặ ệ ạ ồ uỡng, rèn luy n
l p cán b kệ ớ ộ ế c n. Ch đ ng n m, tuy n ch n, đào t o, b i dậ ủ ộ ắ ể ọ ạ ồ uỡng, rèn luy
n đ i v i sinh viên tệ ố ớ ốt nghi p lo i gi i, xu t s c trong nệ ạ ỏ ấ ắ ở uớc và nuớc ngoài”
và xác đ nh m t trong nămị ộ đ t phá chi n lộ ế ược là “… có c ch , chinh sách đ t o c nh
tranh bình đ ng, lànho ế ể ạ ạ ẳ m nh và thu hút, tr ng d ng nhân tài”ạ ọ ụ .
Phát hi n, thu hút, tr ng d ng nhân tài, đ c bi t đ i v i trí th c tr là khâu đ t pháệ ọ ụ ặ ệ ố ớ ứ ẻ
ộ c a công tác cán b . Chi n lủ ộ ế
ược nhân tài ph i g n v i chi n lả ắ ớ ế
ược cán b th i kỳộ ờ đ
y m nh công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t nẩ ạ ệ ệ ạ ấ
ước, nh m t o l p, b i dằ ạ ậ ồ
ưỡng đ iộ ngũ cán b “v a h ng, v a
chuyên”, giàu đ c, th c tài. T kinh nghi m quộ ừ ồ ừ ứ ự ừ ệ ốc t vế ề
thu hút, tuy n ch n và tr ng d ng trí th c tr vào n n công v , có th đúc rút m tể ọ ọ ụ ứ ẻ ề
ụ ể ộ số bài h cọ quý báu cho Vi tệ Nam như sau:
Th nh t, nâng cao nh n th c v v tri, vai trò c a tri th c tr và trách nhi m c aứ ấ ậ ứ ề i ủ ứ ẻ ệ
ủ c p y, t ch c đ ng, ngấ ủ ổ ứ ả
uơi đ ng đ u trong vi c thu hút, tr ng d ng tri thứ ầ ệ ọ ụ ức tr . ẻ
Th ng nh t nh n th c v trí th c tr là ti m l c và s c m nh c a qu c gia; là h tố ấ ậ ứ ề ứ ẻ ề ự ứ ạ ủ ố ạ nhân c a n n
kinh t tri th c; là m t trong nh ng ngu n l c quan tr ng đủ ề ế ứ ộ ữ ồ ự ọ
ể hi nệ th c hóa khát v ng đ t nự ọ ấ ước ph n
vinh, h nh phúc nh Ngh quy t Đ i h i XIII đãồ ạ ư ị ế ạ ộ đ
t ra. Thu hút, tr ng d ng trí th c tr vào n n công v là nhi m v chi n lặ ọ ụ ứ ẻ ề ụ ệ ụ ế
ược, c p bách nh ng cũng là vi c khó, ph c t p
b i tác đ ng t nhi u y u t d d nấ ư ệ ứ ạ ở ộ ừ ề ế ố ễ ẫ đ n hi n tế ệ
ượng “ch y máu ch t xám” nh đi u ki n phát tri n kinh t - xã h i;ả ấ ư ề ệ ể ế ộ hi u qu c a h th ng c ch
, chính sách; y u t khách quan, minh b ch trong hệ ả ủ ệ ố ơ ế ế ố ạ
ệ th ng chính tr hay đ nh ki n xã h i… ố ị ị ế ộ
Th hai, xây d ng tiêu chiứ ự đánh giá vi c thu hút, tr ng d ng cán b là tri th c trệ ọ ụ ộ ứ ẻ
trong khu v c côngự áp d ng ph m vi trên toàn qu c.ụ ạ ố 13 lOMoAR cPSD| 44820939
Ph i có l trình tri n khai, phân công nhi m v rõ ràng gi a các cả ộ ể ệ ụ ữ ơ quan, đ n v ,ơ
ị đánh giá t ng k t, rút kinh nghi m đ có nh ng gi i pháp kh c ph c k p th i, theoổ ế ệ ể ữ ả
ắ ụ ị ờ t ng giai đo n c th . Xây d ng chính sách nhân tài đ m b o khách quan, côngừ ạ ụ
ể ự ả ả khai, minh b ch. Có c ch đãi ng đ c bi t, t o l p môi trạ ơ ế ộ ặ ệ ạ ậ ường làm việc
t t đố ể nhân tài phát huy năng l c, th hi n tài năng c ng hi n cho đ t nự ể ệ ố ế ấ ướ ở ấc
t t c cácả ngành, lĩnh v c; có chính sách khen thự ưởng nh ng cá nhân, t ch c ti n c , phátữ
ổ ứ ế ử hi n, b i dệ ồ ưỡng, đào t o và s d ng đúng nhân tài; x lý nghiêm nh ng hành vi l
mạ ử ụ ử ữ ạ d ng quy n l c đụ ề ự ể gây c n tr , trù d p nhân tài.ả ở ậ
Tuy nhiên, cho đ n nay v n ch a có văn b n nào quy đ nh v tiêu chí đánh giá vi cế ẫ ư ả ị
ề ệ thu hút, tr ng d ng cán b là trí th c tr . T kinh nghi m c a các qu c gia châu Âu,ọ ụ ộ ứ
ẻ ừ ệ ủ ố c n xây d ng m t b tiêu chí đ đánh giá xoay quanh năm tr c t chính, bao g m:ầ
ự ộ ộ ể ụ ộ ồ (1) Thu hút cán b tr ; (2) Phát tri n cán b tr ; (3) Gi chân cán b tr ; (4) T oộ
ẻ ể ộ ẻ ữ ộ ẻ ạ môi trường, đi u ki n cho cán b tr và (5) Ch s năng l c cán b tr . ề ệ ộ ẻ ỉ ố ự ộ ẻ
Th ba, hoàn thi n và nâng cao ch t lứ ệ ấ uợng, hi u qu tri n khai c ch , chinh sáchệ ả ể o
ế về thu hút, tuy nể ch n,ọ tr ngọ d ngụ cán bộ tr .ẻ
Đây cũng là m t trong nh ng phộ ữ ương hướng tri n khai để ược đ c p trong D th oề ậ
ự ả Chi n lế ược qu c gia thu hút, tr ng d ng nhân tài trong giai đo n đ u. C thố ọ ụ ạ ầ ụ
ể, Chi n lế ược s t p trung vào vi c hoàn thi n, chu n hóa, đ ng b th ch pháp lu tẽ ậ ệ ệ ẩ
ồ ộ ể ế ậ v thu hút, tr ng d ng nhân tài, b o đ m đ ng b v i quy đ nh v công tác cán bề ọ ụ
ả ả ồ ộ ớ ị ề ộ c a Đ ng; có th c hi n thí đi m và s k t, rút kinh nghi m, không nôn nóng,
chủ ả ự ệ ể ơ ế ệ ủ quan, duy ý chí. Vi t Nam c n xây d ng m t quy trình bài b n, khoa h c
t khâu t oệ ầ ự ộ ả ọ ừ ạ ngu n t i khâu tuy n ch n và qu n lý đ i ngũ nhân tài tr tu i c a qu
c gia làmồ ớ ể ọ ả ộ ẻ ổ ủ ố vi c trong n n công v . Đ i ngũ này ph i đệ ề ụ ộ ả ược ho ch
đ nh chi n lạ ị ế ược phát tri nể phù h p, phát huy t i đa s trợ ố ở ường t i vi c đãi ng x ng
đáng, gi i quy t hài hòaớ ệ ộ ứ ả ế y u t v t ch t và tinh th n đ tránh hi n tế ố ậ ấ ầ ể ệ
ượng “ch y máu ch t xám” t khu v cả ấ ừ ự công sang khu v c t ho c t Vi t Nam sang các
nự ư ặ ừ ệ ước khác.
Th t , tăng cứ u uơng đào t o, b i dạ ồ uỡng nhân tài tr tu i, l y giáo d c theo linh v cẻ ổ ấ
ụ ự tr ngọ đi mể làm g c.ố
Đ c ng c và t o ngu n nhân tài qu c gia, Vi t Nam c n có nh ng chi n lể ủ ố ạ ồ ố ệ ầ ữ ế
ược đ u t thích đáng h n n a cho giáo d c nói chung, trong đó chú tr ng giáo d c phầ ư ơ
ữ ụ ọ ụ ổ thông và đ i h c.Đ i v i cán b tr , c n đánh giá và rà soát nhu c u nâng cao năngạ
ọ ố ớ ộ ẻ ầ ầ l c đ xây d ng chự ể ự ương trình đào t o, b i dạ ồ ưỡng thích h p đ i v i ngợ 14 lOMoAR cPSD| 44820939
ố ớ ười có tài năng; đ m b o t o đi u ki n thu n l i đ tham gia đào t o, b i dả ả ạ ề ệ ậ ợ ể
ạ ồ ưỡng ki n th c,ế ứ k năng phù h p v i năng l c, s try ợ ớ ự ở ường công tác. Chính
sách, k ho ch đào t o,ế ạ ạ b i dồ ưỡng cán b , công ch c, viên ch c hàng năm và c nhi m
kỳ ph i g n v i t oộ ứ ứ ả ệ ả ắ ớ ạ ngu n nhân tài. ồ
Cu i cùng, k t h p hài hòa ngu n l c trong nốế ợ ồ
ựuớc và ngoài nuớc.
Đ thu hút, tuy n ch n và tr ng d ng tri th c tr đ b n lĩnh và năng lể ể ọ ọ ụ ứ
ẻ ủ ả ực làm vi cệ trong môi trường qu c t , các qu c gia thố ế ố
ường t n d ng u th s n có đ hậ ụ ư ế ă
ể ướng t i ngu n nhân tài trong nớ ồ ở
ước b i n u không th c s huy đ ng, phát huy t i đaở ế ự ự ộ
ố ti m l c c a nhóm đ i tề ự ủ
ố ượng này s lãng phí ngu n
nhân l c đ c nh t, mang đ mẽ ồ ự ộ ấ ậ b n s c, d u n c a qu c gia mình. ả ắ ấ ấ ủ ố 3. K t lu n:ế ậ
T câu chuy n gi m thi u th t nghi p t i v n đ ki n toàn đừ ệ ả ể ấ ệ ớ ấ ề ệ ược b máy, ti m
c nộ ệ ậ đ n tr ng thái toàn d ng nhân công không ph i có th th c hi n trong ng n hế ạ ụ ả
ể ự ệ ắ ạn. V i c s lý lu n v ng ch c c a ch nghĩa Mác - Lênin cùng nh ng n l c c iớ ơ ở ậ ữ ắ
ủ ủ ữ ỗ ự ả cách, đ i m i c a nhà nổ ớ ủ ước nói riêng cũng nh toàn xã h i nói chung, bài
toán vi cư ộ ệ làm và phân b nhân l c hi u qu s d n tìm đổ ự ệ ả ẽ ầ ược l i gi i th a đáng.
C n ph iờ ả ỏ ầ ả không ng ng nghiên c u, v n d ng đ tìm đừ ứ ậ ụ ể ược phương hướng
phù h p v i b iợ ớ ố c nh chung c a qu c t song song v i quy mô qu c gia. Th t nghi p là hi
n tả ủ ố ế ớ ố ấ ệ ệ ượng khách quan c a n n kinh t , nh ng lãng phí ngu n nhân l c dủ ề
ế ư ồ ự ưới hình thái gia tăng t l th t nghi p là v n đ b c thi t c n ph i gi i quy t. M c tiêu
chi n lỷ ệ ấ ệ ấ ề ứ ế ầ ả ả ế ụ ế ược là không đ nh ng ngể ữ ười tr tài năng n m trong
nhóm th t nghi p trong khi th trẻ ằ ấ ệ ị ường lao đ ng v n thi u h t lao đ ng ch t lộ ẫ ế ụ
ộ ấ ượng cao. Đ c bi t v i khu v c nhà nặ ệ ớ ự ước, vi c xây d ng đ i ngũ cán b gi i là vô
cùng quan tr ng b i l đây chính là nh ngệ ự ộ ộ ỏ ọ ở ẽ ữ người tr c ti p d n d t, ch u trách
nhi m cho s phát tri n c a qu c gia. ự ế ẫ ắ ị ệ ự ể ủ ố
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
● Giáo trình Kinh t chinh tr Mác - Lênin (2019). ế i B Giáo d c và Đào t o ộ ụ ạ 15 lOMoAR cPSD| 44820939
● Chinh sách thu hút, tr ng d ng cán b t tri th c tr qua lăng kinh c a m t ọ ụ ộ ừ ứ ẻ
ủ ộ s qu c gia và kinh nghi m đ i v i Vi t Namố ố ệ ố ớ ệ . (2021, October 26). T p
chí ạ Xây d ng Đ ng. ự ả https://www.xaydungdang.org.vn/ly-luan-thuc-
tien/chinhsach-thu-hut-trong-dung-can-bo-tu-tri-thuc-tre-qua-lang-kinh-cua-
mot-so-quocgia-va-kinh-nghiem-doi-voi-15945
● Ch a đ n 24% sinh viên mu n làm vi c c quan Nhà nu ế ố ệ ở o uớc. (2023, February
24). Báo Dân trí. https://dantri.com.vn/giao-duc/chua-den-24-sinhvien-muon-
lam-viec-o-co-quan-nha-nuoc-20230224113710700.htm
● 18 tháng có 9.680 nhân viên y t xin thôi vi c, b vi c: B Y t ch ra 4 ế ệ ỏ ệ ộ ế ỉ
nguyên nhân chinh - Tin t ng h p - C ng thông tin B Y tổ ợ ổ ộ ế. (2022, September
19). B Y t . ộ ế https://moh.gov.vn/tin-tonghop/-
/asset_publisher/k206Q9qkZOqn/content/18-thang-co-9-680-nhan-vien-yte-
xin-thoi-viec-bo-viec-bo-y-te-chi-ra-4-nguyen-nhan-chinh
● Muơi thanh niên có m t ngộ uơi th t nghi pấ ệ . (2023, May 5).
VnExpress. https://vnexpress.net/muoi-thanh-nien-co-mot-nguoi-that-nghiep- 4601574.html
● Tình tr ng thanh niên th t nghi p ti p t c là thách th c đ i v i n n kinh tạ ấ ệ ế ụ ứ ố
ớ ề ế. (2023, May 5). Báo đi n t Chính ph . ệ ử ủ https://baochinhphu.vn/thanh-
nienthat-nghiep-tiep-tuc-la-thach-thuc-doi-voi-nen-kinh-te- 102230505140801483.htm 16
Tài liệu liên quan:
-
Câu hỏi ôn tập môn Kinh tế chính trị Mác - Lênin | Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
4 2 -
Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm môn Kinh tế chính trị Mác - Lênin | Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
6 3 -
Câu Hỏi Trắc Nghiệm Chương 3 môn Kinh tế chính trị Mác - Lênin | Trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân
12 6 -
Giáo trình Kinh tế chính trị Mác - Lênin | Trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân
15 8 -
Câu hỏi trắc nghiệm ôn tập môn Kinh tế chính trị Mác - Lênin | Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân
17 9