Tìm hiểu hoạt động tài chính vi mô ở Việt Nam | Bài thảo luận kinh tế vi mô

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
------ BÀI THẢO LUẬN
MÔN: TÀI CHÍNH VI MÔ ĐỀ TÀI
TÌM HIỂU HOẠT ĐỘNG TÀI CHÍNH VI MÔ Ở VIỆT NAM Giảng viên
: Nguyễn Thanh Phương Lớp học phần : 231_EFIN2921_05 Nhóm : 05 HÀ NỘI – 2023 MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: Cơ sở lý thuyết...............................................................................................................3
1.1 Quá trình hình thành và ra đời của Tài chính Vi mô trên thế giới và tại Việt Nam..................3
1.1.1 Trên thế giới..................................................................................................................................3
1.1.2 Tại Việt Nam.................................................................................................................................5
1.2 Khái niệm, đặc điểm, chức năng, vai trò của Tài chính Vi mô....................................................7
1.2.1 Khái niệm Tài chính Vi mô..........................................................................................................7
1.2.2 Đặc điểm của Tài chính Vi mô.....................................................................................................8
1.2.3 Chức năng của Tài chính Vi mô..................................................................................................9
1.2.4 Vai trò của Tài chính Vi mô.........................................................................................................9
1.3 Hoạt động Tài chính Vi mô..........................................................................................................10
1.3.1 Hoạt động cho vay......................................................................................................................10
1.3.2 Hoạt động huy động vốn.............................................................................................................12
1.3.3 Hoạt động thanh toán.................................................................................................................12
1.3.4 Hoạt động bảo hiểm....................................................................................................................12
1.4. Các tổ chức cung ứng dịch vụ Tài chính Vi mô.........................................................................13
1.4.1 Tổ chức Tài chính Vi mô chính thức.........................................................................................14
1.4.2 Tổ chức tài chính khác...............................................................................................................15
CHƯƠNG 2: Thực trạng hoạt động Tài chính Vi mô ở Việt Nam.................................................17
2.1 Thực trạng hoạt động Tài chính Vi mô do các tổ chức TCVM cung cấp ở Việt Nam.............17
2.1.1 Thực trạng hoạt động cho vay của Tổ chức Tài chính Vi mô...................................................17
2.1.2 Thực trạng hoạt động tiết kiệm của Tổ chức tài chính vi mô....................................................19
2.1.3 Thực trạng hoạt động phát triển cộng đồng của Tổ chức Tài chính vi mô..............................20
2.2 Thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ Tài chính Vi mô của các tổ chức tài chính khác......21
2.2.1 Thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ Tài chính Vi mô của Ngân hàng nông nghiệp và
phát triển nông thôn Việt Nam............................................................................................................22
2.2.2 Thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ Tài chính Vi mô của Ngân hàng chính sách xã hội 26
2.2.3 Thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ Tài chính Vi mô của Ngân hàng khác.....................29
CHƯƠNG 3: Đánh giá, giải pháp để mở rộng hoạt động Tài chính Vi mô ở Việt Nam...............31
3.1 Đánh giá hoạt động Tài chính Vi mô ở Việt Nam......................................................................31
3.1.1 Những kết quả đạt được.............................................................................................................31
3.1.2 Hạn chế.......................................................................................................................................32
3.1.3 Nguyên nhân của hạn chế..........................................................................................................33
3.2 Một số giải pháp phát triển hoạt động Tài chính Vi mô ở Việt Nam........................................35
KẾT LUẬN.........................................................................................................................................37
TÀI LIỆU THAM KHẢO..................................................................................................................38 1 MỞ ĐẦU
Ở Việt Nam, tài chính vi mô không chỉ là công cụ giảm nghèo mà còn được nhìn
nhận là một phần không thể thiếu của hệ thống tài chính nhằm đảm bảo phổ cập đến
các nhóm thu nhập thấp những dịch vụ an toàn, bền vững và theo nhu cầu vốn sẵn có
cho các đối tượng khác trong hệ thống.chiến lược phát triển tài chính vi mô được coi
là một trong những công cụ quan trọng giúp tăng sinh kế cho người dân và phát triển
doanh nghiệp, hỗ trợ ổn định tài chính và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế một cách bền
vững, tăng an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, xóa bất bình đẳng trong xã hội, tạo
việc làm. Trong đó, hoạt động của tổ chức tài chính vi mô là một thành tố quan trọng
đóng góp cho sự phát triển của tài chính toàn diện tại Việt Nam. Thông qua việc
phân tích thực trạng hoạt động tài chính vi mô tại Việt Nam có thể thấy rằng, bên
cạnh những thành tựu đã đạt được trong việc mở rộng tiếp cận cả chiều rộng lẫn
chiều sâu, vẫn còn không ít những “rào cản” hạn chế sự phát triển hoạt động tài
chính vi mô tại Việt Nam như thể chế cho hoạt động tài chính vi mô chưa hoàn thiện,
môi trường cạnh tranh bất bình đẳng hay những nguyên nhân từ chính bản thân các
tổ chức tài chính vi mô. Để tháo gỡ cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp như tạo
lập môi trường chính sách và pháp lý thuận lợi, nâng cao năng lực của các cơ quan
quản lý nhà nước và của các tổ chức tài chính vi mô cũng như hỗ trợ phát triển cơ sở
hạ tầng cho ngành tài chính vi mô. Và để hiểu rõ hơn về vấn đề này, nhóm chúng em
đã lựa chọn đề tài “Tìm hiểu hoạt động tài chính vi mô ở Việt Nam” để tìm hiểu và phân tích 2
CHƯƠNG 1: Cơ sở lý thuyết
1.1 Quá trình hình thành và ra đời của Tài chính Vi mô trên thế giới và tại Việt Nam
1.1.1 Trên thế giới
TCVM là việc cung cấp các dịch vụ tài chính như tín dụng, thanh toán, bảo
hiểm và các dịch vụ khác cho các đối tượng có thu nhập thấp trong xã hội để phục vụ
nhu cầu chỉ tiêu và đầu tư. Với cách hiểu như vậy cho thấy, TCVM đã xuất hiện từ rất
lâu trên thế giới do những người giàu có và địa vị cao trong xã hội cung cấp hoặc do
các chủ của hàng, cửa hiệu, hiệu cầm đồ cung cấp cho người nghèo và với mức lãi suất
rất cao, tồn tại phổ biến trong khu vực không chính thức.
TCVM lần đầu tiên được biết đến vào đầu thế kỷ thứ 17, do sáng kiến của
Jonathan Swift, người Ailen. Đến thế kỷ thứ 19, các hình thức cung cấp TCVM dưới
dạng bán chính thức mới ra đời do F.W.Raiffeisen, một người Đức thiết kế và áp dụng
từ những năm 1860 cho lĩnh vực nông nghiệp. Theo phương pháp của F.W.Raiffeisen
những nhóm tiết kiệm, vay vốn được hình thành và hoạt động dựa trên nguyên tắc
giúp đỡ nhau, bằng những nguồn lực về tài chính, kĩ thuật của chính những thành viên
trong nhóm. Là những nông dân, những nhà sản xuất nhỏ trong khu vực nông nghiệp.
Qua hoạt động nhóm sẽ giúp cho các thành viên tránh gặp phải những khó khăn khi
phải vay mutron từ bên ngoài với mức lãi suất rất cao cùng với việc phải có tài sản thể
chấp. Trong những nguồn lực của nhóm, nguồn tài chính quan trọng nhất là từ sự đóng
góp của các thành viên. Nguồn đóng góp là cơ hội để cho các thành viên được vay,
đầu tư vào sản xuất và đáp ứng cho các nhu cầu chỉ tiêu khác, bên cạnh đó cũng góp
phần tạo ra thu nhập cho những người góp vốn.
Mô hình của F.W.Raiffeisen được hình thành và phát triển về sau không chỉ
trong lĩnh vực nông nghiệp, mà còn được nhân rộng trong cộng đồng của xã hội, ngay
cả trong khu vực thành thị. Cách thức tổ chức thành các nhóm tiết kiệm, vay vốn giúp
cho nhiều người nghèo, đối tượng kinh doanh nhỏ trong khu vực thành thị, được đáp
ứng nhu cầu về vốn và các nguồn lực thiếu hụt khác nhằm phát triển sản xuất kinh
doanh, tạo nguồn thu nhập ổn định. Thời gian gần đây. TCVM đã phổ biến rộng hơn,
nhờ một mô hình được phát triển của Giáo sư Muhammad Yunus, người Bangladesh,
mô hình đã có những tác động tích cực trong quá trình xoá đói giảm nghèo ở nước này 3