Tình trạng khai thác và bảo vệ rừng tại Việt Nam | Pháp Luật Đại Cương | Trường Đại học Hà Nội

Tình trạng khai thác và suy thoái rừng là một vấn đề
lớn trên toàn cầu. Khai thác rừng quá mức, lâm phát
và chuyển đổi rừng thành đất nông nghiệp làm giảm
diện tích rừng tự nhiên, ảnh hưởng đến đa dạng sinh
học và dịch vụ môi trường, cũng như góp phần vào
biến đổi khí hậu. Các biện pháp bảo vệ rừng bao
gồm việc áp dụng quản lý bền vững, thúc đẩy tái lập
rừng và kiểm soát việc khai thác. 1.1 Tình trạng khai thác
Khi rừng bị tàn phá một cách không thương tiếc thì
con người có thể sẽ phải đối mặt với tình trạng ô
nhiễm môi trường, khí hậu trái đất dần nóng lên, lũ
lụt, hạn hán, biến đổi khí hậu,… Những tình trạng
này kéo theo chất lượng cuộc sống suy giảm, đói
kém, bệnh tật sinh sôi khắp nơi.
Nhiều những cuộc nghiên cứu chỉ ra rằng nếu tình
trạng chặt phá rừng tiếp tục diễn ra như thời điểm
hiện tại thì sẽ có khoảng 2 tỷ người, chiếm khoảng
20% dân số thế giới sẽ bị thiếu nước trầm trọng trong năm 2060.
Tại Việt Nam, hiện tại, nạn chặt phá rừng vẫn đang
diễn ra theo chiều hướng gia tăng và chưa có điểm
dừng. Các cơ quan nhà nước vẫn chưa thể làm cách
nào để có thể ngăn chặn một cách triệt để tình
trạng lâm tặc cướp rừng. Tình trạng này đang ngày
càng có dấu hiệu trắng trợn và nguy hiểm hơn.
Việt Nam là đất nước có nhiều đồi núi nhưng hiện
nay lại không thể làm tăng được màu xanh của
rừng, mà số lượng còn có dấu hiệu suy giảm nghiêm
trọng. Chính vì thế nước ta thường xuyên phải chịu
những cơn lũ đầu nguồn, lũ quét vào tình trạng sạt lở đất.
Theo kế hoạch đề ra, từ năm 2022-2025, cả nước
trồng bình quân 204,5 triệu cây/năm. Ngoài ra, cả
nước thu được 3.115 tỷ đồng từ dịch vụ môi trường
rừng, đạt 111% kế hoạch thu năm và tăng 20% so với năm 2020.
Những năm gần đây, diện tích rừng tự nhiên ở Việt
Nam ngày càng giảm nhanh, chất lượng rừng suy
thoái nặng nề. Trong giai đoạn từ năm 2011 đến
nay, diện tích rừng bị thiệt hại ước hơn 22.800ha,
trong đó, rừng bị cháy khoảng 13.700ha, còn lại do
bị chặt phá trái phép. Bình quân mỗi năm nước ta
suy giảm khoảng 2.500ha rừng
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển
nông thôn, năm 2021, cả nước phát hiện 2.653 vụ vi
phạm các quy định về bảo vệ rừng, giảm 13% so với
năm 2020. Diện tích rừng bị thiệt hại là 1.229ha,
tăng 527ha. Qua đây cho thấy, diện tích rừng bị
thiệt hại đã có giảm so với những năm trước đây
nhưng mỗi năm vẫn có hàng nghìn hecta biến
mất.Khu vực Tây Nguyên vẫn là trọng điểm phá
rừng, khai thác, mua bán, vận chuyển, chế biến lâm sản trái pháp luật.
Theo kết quả công bố hiện trạng rừng năm 2019,
tổng diện tích có rừng của khu vực này là gần 2,6
triệu hecta, chiếm 17,5% diện tích có rừng cả nước.
Tỷ lệ che phủ rừng đạt hơn 45,9%. Trong năm 2019
và 5 tháng đầu năm 2020, các tỉnh Tây Nguyên đã
phát hiện 4.863 vụ vi phạm pháp luật về lâm
nghiệp, tịch thu 9.898m3 gỗ các loại. Bên cạnh đó,
biến đổi khí hậu cũng đang tác động, làm mất một
diện tích rừng rất lớn do bị cháy, sạt lở rừng ven
biển. Chỉ riêng ở Cà Mau 10 năm qua đã mất gần
5.000ha rừng phòng hộ ven biển. Theo Sở Nông
nghiệp và PTNT Cà Mau, giai đoạn 2011-2020, tỉnh
này mất khoảng 4.950ha rừng ven biển.hh
Việt Nam hiện có khoảng 200.000ha rừng ngập
mặn, đứng tốp đầu trong các quốc gia có diện tích
rừng ngập mặn trên toàn thế giới. Tuy nhiên, diện
tích rừng ngập mặn trong nước đang có nguy cơ bị
đe dọa nghiêm trọng do thu hẹp về diện tích vì tình
trạng khai thác, chặt phá rừng vẫn còn diễn ra.
Ngoài ra, những cơn gió, bão, sóng biển cũng là
nguyên nhân làm thu hẹp diện tích rừng ngập mặn. 1.2 Suy Thoái
Suy thoái rừng ở Việt Nam là một vấn đề nghiêm
trọng. Vào năm 2021, cả nước trồng được
277.830ha rừng, tỷ lệ che phủ rừng đạt 42,02%,
tăng 0,01%, tương ứng tăng khoảng 3.300ha, so với
năm 2020. Tuy nhiên bên cạnh đó là các hoạt động
phá rừng, canh tác, xây dựng, du lịch, đã khiến các
quần thể động vật hoang dã giảm mạnh, đẩy thiên
nhiên vào tình trạng ‘rơi tự do’, rất khó để cân bằng
lại. Và các nguyên nhân chính gây nên sự mất rừng
và làm suy thoái rừng ở nước ta là:
Khai thác gỗ và những sản phẩm rừng
Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến,
xuất khẩu gỗ và lâm sản. Phục vụ cho phát triển nền
kinh tế và xuất khẩu. Với các hoạt động khai thác
không đồng thời bảo vệ và cải tạo. Chăn thả gia súc
Các loại gia súc như trâu bò, cừu dê chăn thả đòi hỏi
phải mở rộng các đồng cỏ. Tạo môi trường cũng như
nguồn thức ăn. Do đó mà nhiều khu rừng bị chặt
phá. Thay vào đó mang đến các công dụng khác.
Vừa không đảm bảo với chất lượng, vừa mất đi diện tích rừng tự nhiên. Cháy rừng
Chãy rừng tại Việt Nam nói riêng và trên thế giới
nói chung hầu như đều đến từ hai phía tác động, do
điều kiện tự nhiên và hoạt động của con người gây ra.
Phá rừng trồng cây công nghiệp và cây đặc sản
Nhìn nhận với các lợi ích thu hút trước mắt. Nhưng
không thấy được tác hại khi không có rừng. Bởi các
thay đổi có thể phản ánh nghiêm trọng với môi
trường theo thời gian. Với khí hậu, sinh vật, các điều
kiện tự nhiên. Và từ đó mà con người khó làm chủ
được cuộc sống trong tương lai.
Các dự án phát triển kinh tế xã hôi, xây dựng cơ
sở hạ tầng, thủy điện.
Hướng đến tiếp cận cho phát triển các nền tảng cơ
sở vật chất. Như xây dựng hệ thống thủy lợi, thủy
điện, hệ thống đường giao thông. Bố trí tái định cư,
xây dựng các khu công nghiệp, khai thác khoáng
sản… Nhưng diện tích rừng bị ảnh hưởng nghiêm
trọng. Không thực hiện được tất cả chức năng và đảm bảo cho vai trò.
Chính sách đất đai, quản lý rừng.
Quá trình giao đất, giao rừng cùng với việc cấp giấy
chứng nhận quyền sử dụng đất chậm. Quyền sử
dụng rừng chưa rõ ràng. Các quản lý trong hiệu quả
sử dụng chưa đảm bảo. Từ đó mà khó khăn trong xử
lý và điều chỉnh bảo vệ, cải tạo rừng.
Do chưa có biện pháp quản lí và khai thác rừng hợp
lí. Nạn khai thác gỗ lậu vẫn xảy ra ở nhiều địa
phương. Kiểm soát, xử lý với các vi phạm chưa hiệu
quả. Hệ thống pháp lí chưa hoàn thiện. Năng lực
thực thi pháp luật còn hạn chế. Thiếu sự phối hợp
giữa các cơ quan thực thi pháp luật.