KHOA TOÁN KINH TẾ
BỘ MÔN TOÁN CƠ BẢN
i giảng
TOÁN CHOC NHÀ KINH T
TÓM TT CHƯƠNG 6
Tóm tắt chương 6 - Hàm hai biến
2
Khái niệm hàm số hai biến:
Đồ thị của hàm số hai biến tập hợp của tất cả c bộ ba
số trong hệ tọa độ ba chiều sao cho nằm trong miền
xác định của và .
Tập hợp các điểm trong mặt phẳng thỏa mãn
đưc gọi là đường mức của tại mức C.
Hàm sản ợng dạng: trong đó , và
các hằng s dương với , đưc gọi dạng hàm sản xuất
Cobb-Douglas.
Đường mức của m sản ợng được
gọi đường cong sản ợng không đổi C hoặc một đưng
đẳng ợng.
Hàm lợi ích mức độ hài lòng (hoặc lợi ích) của
ngưi tiêu dùng khi mua đơn v hàng hóa thứ nhất
và đơn v hàng hóa thứ hai.
Đường mức của hàm lợi ích được gọi là đường
bàng quan.
Tóm tắt chương 6 - Đường đẳng lưng và đưng bàng quan
3
Cho hàm hai biến .
Đạo hàm riêng của theo được hiệu bởi
hoặc
hàm được bằng cách lấy đạo hàm theo , coi một hằng số.
Đạo hàm riêng của theo đưc ký hiệu bởi
hoặc
hàm được bằng cách lấy đạo hàm theo , coi một hằng số.
Tóm tắt chương 6 - Đạo hàm riêng
4
Tóm tắt chương 6 - Phân tích cn biên
5
Nếu là sản lượng nhận được của một quá trình sản xuất sử
dụng đơn vị vốn và đơn vị lao động thì:
đưc gọi sản lượng cn biên của vốn.
đưc gọi sản lượng cn biên của lao động.
Nhận xét:
Tóm tắt chương 6 - Hàng hóa thay thế và bổ sung
6
Định nghĩa
Hai hàng hóa đưc gọi hàng hóa thay thế nếu cầu đi với hàng
hóa y tăng sẽ dẫn đến cầu đối với hàng hóa kia giảm.
và
Hai hàng hóa đưc gọi hàng hóa bổ sung nếu cầu đối với một
hàng hóa giảm dẫn đến cầu đối với hàng hóa kia giảm.
và
Tóm tắt chương 6 - Đạo hàm riêng cp hai
7
Hàm số hai biến 4 đạo hàm riêng cấp hai:
Hai đạo hàm riêng cấp hai và được gọi đạo m riêng
cấp hai hỗn hợp của .
Hầu hết c hàm các đạo hàm riêng hỗn hợp bằng nhau:
Tóm tắt chương 6
8
Quy tắc đạo hàm riêng của hàm hợp
Giả sử , khi đó:
Công thức tính xấp x số gia:
Vi phần toàn phần của hàm hai biến là:
Một điểm trong miền xác đnh của đưc gọi điểm
tới hạn của nếu
Những điểm tới hạn tại đó m số đạt cực đại theo một hướng
và đạt cực tiểu theo hướng khác được gọi điểm yên ngựa.
Điều kiện cần của cực trị ơng đối: Nếu các đạo hàm riêng cấp
một của hàm số tồn tại tại mọi điểm thuộc miền trong
mặt phng thì cực tr tương đối của trong chỉ có thể xy ra
tại các đim tới hạn.
Tóm tắt chương 6 - Cực trị tương đối và điều kiện cần
9
và
Giả sử m của hai biến và với các đạo m riêng ,
, , và đều tồn tại, hiệu hàm số:
Giả sử điểm ti hn của hàm số .
Nếu thì điểm yên ngựa.
Nếu , tính
nếu hàm số cực tiểu tương đối tại ,
nếu , hàm số cực đi ơng đối tại .
Nếu , ta chưa kết luận đưc về điểm tới hạn .
Tóm tắt chương 6 - Cực trị tương đối và điều kiện đủ
10
Bài toán: Tìm cực trị ơng đối của hàm với điều kiện
Mọi cực trị ơng đối của i toán trên đều xy ra tại điểm
với điểm ti hạn của m số Lagrange
Ta cần giải hệ 3 phương trình Lagrange
Tóm tắt chương 6 - Cực trị có điều kiện ràng buộc
11
Chú ý: Với những hàm được xét trong giáo trình, ta thể giả sử
rằng nếu hàm có một giá tr cực đại (cực tiểu) có điu kiện, nó sẽ
giá trị lớn nhất (nhỏ nht) trong các giá trị tới hạn .
Giả sử giá trị cực đại (cực tiểu) của với điều kiện ràng
buộc . Khi đó, ,
Nghĩa là: lượng thay đổi của khi tăng 1 đơn vị.
Tóm tắt chương 6 - Cực trị có điều kiện ràng buộc
12
Phương pháp nhân tử Lagrange đối với hàm ba biến: để tìm cực
trị của hàm với ràng buộc , ta sẽ giải hệ gồm
bốn phương trình
Tóm tắt chương 6 - Cực trị có điều kiện ràng buộc
13

Preview text:

KHOA TOÁN KINH TẾ BỘ MÔN TOÁN CƠ BẢN Bài giảng TOÁN CHO CÁC NHÀ KINH TẾ TÓM TẮT CHƯƠNG 6
Tóm tắt chương 6 - Hàm hai biến
 Khái niệm hàm số hai biến:
 Đồ thị của hàm số hai biến
là tập hợp của tất cả các bộ ba số
trong hệ tọa độ ba chiều sao cho nằm trong miền xác định của và .  Tập hợp các điểm trong mặt phẳng thỏa mãn
được gọi là đường mức của tại mức C.
 Hàm sản lượng có dạng: trong đó , và là các hằng số dương với
, được gọi là dạng hàm sản xuất Cobb-Douglas. 2
Tóm tắt chương 6 - Đường đẳng lượng và đường bàng quan  Đường mức của hàm sản lượng được
gọi là đường cong sản lượng không đổi C hoặc một đường đẳng lượng.  Hàm lợi ích
là mức độ hài lòng (hoặc lợi ích) của người tiêu dùng khi mua
đơn vị hàng hóa thứ nhất
và đơn vị hàng hóa thứ hai.  Đường mức
của hàm lợi ích được gọi là đường bàng quan. 3
Tóm tắt chương 6 - Đạo hàm riêng Cho hàm hai biến .
 Đạo hàm riêng của theo được ký hiệu bởi hoặc
là hàm có được bằng cách lấy đạo hàm theo , coi là một hằng số.
 Đạo hàm riêng của theo được ký hiệu bởi hoặc
là hàm có được bằng cách lấy đạo hàm theo , coi là một hằng số. 4
Tóm tắt chương 6 - Phân tích cận biên Nếu
là sản lượng nhận được của một quá trình sản xuất sử
dụng đơn vị vốn và đơn vị lao động thì: 
được gọi là sản lượng cận biên của vốn. 
được gọi là sản lượng cận biên của lao động. Nhận xét:   5
Tóm tắt chương 6 - Hàng hóa thay thế và bổ sung Định nghĩa
 Hai hàng hóa được gọi là hàng hóa thay thế nếu cầu đối với hàng
hóa này tăng sẽ dẫn đến cầu đối với hàng hóa kia giảm. và
 Hai hàng hóa được gọi là hàng hóa bổ sung nếu cầu đối với một
hàng hóa giảm dẫn đến cầu đối với hàng hóa kia giảm. và 6
Tóm tắt chương 6 - Đạo hàm riêng cấp hai  Hàm số hai biến
có 4 đạo hàm riêng cấp hai:
 Hai đạo hàm riêng cấp hai và
được gọi là đạo hàm riêng cấp hai hỗn hợp của .  Hầu hết các hàm
có các đạo hàm riêng hỗn hợp bằng nhau: 7 Tóm tắt chương 6
 Quy tắc đạo hàm riêng của hàm hợp Giả sử , khi đó:
 Công thức tính xấp xỉ số gia:
 Vi phần toàn phần của hàm hai biến là: 8
Tóm tắt chương 6 - Cực trị tương đối và điều kiện cần  Một điểm
trong miền xác định của được gọi là điểm tới hạn của nếu và
 Những điểm tới hạn mà tại đó hàm số đạt cực đại theo một hướng
và đạt cực tiểu theo hướng khác được gọi là điểm yên ngựa.
 Điều kiện cần của cực trị tương đối: Nếu các đạo hàm riêng cấp một của hàm số
tồn tại tại mọi điểm thuộc miền trong mặt phẳng
thì cực trị tương đối của trong chỉ có thể xảy ra
tại các điểm tới hạn. 9
Tóm tắt chương 6 - Cực trị tương đối và điều kiện đủ Giả sử là hàm của hai biến và với các đạo hàm riêng , , , và đều tồn tại, ký hiệu là hàm số: Giả sử
là điểm tới hạn của hàm số .  Nếu thì là điểm yên ngựa.  Nếu , tính  nếu
hàm số có cực tiểu tương đối tại ,  nếu
, hàm số có cực đại tương đối tại .  Nếu
, ta chưa kết luận được về điểm tới hạn . 10
Tóm tắt chương 6 - Cực trị có điều kiện ràng buộc
 Bài toán: Tìm cực trị tương đối của hàm với điều kiện
 Mọi cực trị tương đối của bài toán trên đều xảy ra tại điểm với
là điểm tới hạn của hàm số Lagrange
 Ta cần giải hệ 3 phương trình Lagrange 11
Tóm tắt chương 6 - Cực trị có điều kiện ràng buộc
 Chú ý: Với những hàm được xét trong giáo trình, ta có thể giả sử
rằng nếu hàm có một giá trị cực đại (cực tiểu) có điều kiện, nó sẽ
là giá trị lớn nhất (nhỏ nhất) trong các giá trị tới hạn .
 Giả sử là giá trị cực đại (cực tiểu) của với điều kiện ràng buộc . Khi đó, , Nghĩa là: lượng thay đổi của khi tăng 1 đơn vị. 12
Tóm tắt chương 6 - Cực trị có điều kiện ràng buộc
 Phương pháp nhân tử Lagrange đối với hàm ba biến: để tìm cực trị của hàm với ràng buộc , ta sẽ giải hệ gồm bốn phương trình và 13