Trả lời câu hỏi tình huống môn QHLD

Tình huống 2 (Liên quan đến C3, C4 - Người sử dụng lao động, tổ chức đại diện):

Tình huống:
Tại Công ty TNHH A&C, ban lãnh đạo công ty dự kiến điều chỉnh quy chế tiền lương và thưởng theo hướng siết chặt các khoản phụ cấp, đồng thời cắt giảm một số phúc lợi như trợ cấp xăng xe và hỗ trợ ăn trưa.

Tuy nhiên, khi xây dựng quy chế mới, Giám đốc công ty không tiến hành tham khảo ý kiến của tổ chức công đoàn cơ sở – vốn là tổ chức đại diện người lao động duy nhất tại công ty. Sau khi quy chế được ban hành và áp dụng, nhiều người lao động phản ứng gay gắt vì cho rằng họ không được tham vấn và không đồng thuận với nội dung điều chỉnh.

Tổ chức công đoàn cơ sở đã gửi văn bản kiến nghị yêu cầu Giám đốc hủy bỏ quy chế mới và tổ chức đối thoại tại nơi làm việc để bàn bạc lại các nội dung liên quan đến quyền lợi của người lao động.

Trả lời câu hỏi

Câu 1: Người sử dụng lao động có vi phạm quy định pháp luật lao động hay không? Vì sao?

- Người sử dụng lao động (ở đây là giám đốc công ty TNHH A&C) có vi phạm quy định pháp luật lao động vì theo Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động có nghĩa vụ phải tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với những nội dung liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích và nghĩa vụ của người lao động trước khi ban hành, cụ thể:

+ Khoản 1 điều 135 BLLĐ 2019 quy định về tiền lương phải được thể hiện trong trường hợp hợp đồng lao động và người lao động phải xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động trên cơ sở lấy ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.

+ Quy chế tiền lương, thưởng, phụ cấp, phúc lợi là những nội dung liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người lao động.

+ Điều 65 BLLĐ 2019 và nghị định 145/2020/NĐ – CP cũng quy định rõ về việc thực hiện đối thoại tại nơi làm việc và thực hiện dân chủ cơ sở mà trong đó, việc tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động về các nội dung liên quan đến quyền và lợi ích của người lao động là bắt buộc.

+ Việc giám đốc công ty không tiến hành tham gia ý kiến của tổ chức công đoàn cơ sở trước khi khi ban hành và áp dụng quy chế mới là hành vi vi phạm nguyên tắc dân chủ, công khai và không tôn trọng quyền đại diện, thương lượng tập thể của người lao động được pháp luật bảo hộ.

Câu 2: Trong tường hợp này, tổ chức công đoàn cơ sở có quyền và vai trò gì trong việc bảo vệ quyền lợi người lao động?

- Tổ chức công đoàn cơ sở có quyền và vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người lao động, cụ thể:

+ Về quyền hạn:

Công đoàn là tổ chức đại diện hợp pháp duy nhất của tập thể người lao động tại công ty, có quyền thực hiện các hoạt động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động theo Điều 10 BLLĐ 2019 và Luật Công đoàn 2012.

Công đoàn có quyền yêu cầu người lao động tổ chức đối thoại tại nơi làm việc về các vấn đê liên quan đến quyền lơi của người lao động theo Điều 63, 64 BLLĐ 2019.

Công đoàn có quyền đề nghị thương lượng để đi đến thỏa thuận với người sử dụng lao động về các vấn đề như tiền lương, thưởng, phúc lợi, điều kiện làm việc theo Điều 68 BLLĐ 2019.

Công đoàn có quyền kiến nghị với người sử dụng lao động về những văn bản vi phạm pháp luật lao động, yêu cầu hủy bỏ hoặc sửa đổi các quy định ban hành không đúng thẩm quyền, trình tự.

Công đoàn có quyền tham gia giải quyết tranh chấp lao động cá nhân và tập thể theo Điều 187 BLLĐ 2019.

+ Về vai trò:

Công đoàn giúp truyền tải phản ứng và ý kiến của người lao động đến ban lãnh đạo công ty.

Công đoàn đảm bảo cho người lao động tuân thủ đúng quy trình, thủ tục và nội dung theo pháp luật lao động khi xây dựng các quy chế nội bộ.

Công đoàn chủ động đàm phán với người giám đốc công ty để tìm ra giải pháp với Giám đốc công ty để tìm ra giải pháp dung hòa, công bằng giữa lợi ích của công ty và quyền lợi của người lao động, hướng tới xây dựng một quy chế mới hợp lý, được cả hai bên đồng thuận.

Câu 3: Nếu chuyên viên pháp chế lao động tại công ty, bạn sẽ tư vấn hướng xử lý như thế nào để đảm bảo đúng pháp luật và giữ được quan hệ lao động hài hòa?

- Với vai trò là chuyên viên pháp chế lao động tại công ty, để đảm bảo đúng pháp luật và giữ được quan hệ lao động hài hòa, nhóm chúng em xin làm theo các bước sau để khắc phục:

+ Đầu tiên là khắc phục sai sót về thủ tục. Trước hết ta cần ban hành quyết định tạm dừng và hủy bỏ các Quy chế mới nhằm “đóng băng” các lỗi sai. Tiếp đó là khôi phục lại các phúc lợi cũ cho nhân viên cho đến khi có Quy chế mới hợp pháp. Sau cùng là gửi văn bản phản hồi chính thức cho Công đoàn, thừa nhận các sai sót trong quy trình tham khảo ý kiến trước khi ban hành.

+ Thứ hai là xây dựng quy chế mới đúng với pháp luật. Bước đầu là họp đối thoại tại nơi làm việc Công đoàn và người đại diện lao động, trong đó phải phân tích rõ ràng những thứ cần điều chỉnh. Tiếp đó sau khi có bản thảo Quy chế đã chỉnh sửa sẽ phải gửi cho Ban Chấp hành Công đoàn để xin văn bản phản hồi của họ về việc họ có đồng ý hay không. Sau khi có ý kiến của Công đoàn, hoàn thiện và kí quyết định bản thảo Quy chế mới, phải thông báo công khai minh bạch đến tất cả nhân viên.

+ Cuối cùng là duy trì quy trình quan hệ lao động hài hòa, ổn định lâu dài. Công ty nên giữ lại hoặc chỉnh sửa một số phúc lợi quan trọng một cách hợp lý, điều này giúp giảm căng thẳng và thể hiện sự quan tâm đến người lao động. Đặc biệt cần truyền thông một cách chân thật, đầy đủ và kịp thời mọi thông tin, từ đó lấy được sự tin tưởng và ổn định quan hệ lao động.