Trách Nhiệm Bồi Thường Thiệt Hại môn Pháp luật đại cương| Trường Đại học Ngoại Thương

21:53, 06/01/2026
[PLDC] Xử lý Tình Huống 4: Trách Nhiệm Bồi Thường Thiệt Hại - Studocu
[PLDC] Xử lý tình huống 4.2.4
Cho tình huống:
Quý (23 tuổi) vay của chị dâu là Hạnh 1,9 tỷ đồng để lấy vốn làm ăn. Do làm ăn
thua lỗ, hạn cho vay đã hết và chị Hạnh ráo riết đòi nợ mà Quý không có tiền
trả, Quý đã dùng dao giết chết chị Hạnh để không phải trả nợ. Rất may do phát
hiện kịp thời, chị Hạnh được đưa đi cấp cứu không tử vong nhưng chị bị liệt
toàn thân không có khả năng lao động. Được biết chồng chị đã qua đời trước đó,
một mình chị nuôi hai đứa con nhỏ 10 tuổi và 8 tuổi. Yêu cầu:
1. Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là gì? Có điểm gì khác với bồi thường
thiệt hại trong hợp đồng?
2. Căn cứ làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
3. Nguyên tắc bồi thường thiệt hại như thế nào?
4. Những thiệt hại mà anh Quý phải bồi thường cho chị Hạnh bao gồm những gì?
5. Giả sử chị Hạnh không may qua đời, anh Quý có phải bồi thường gì cho gia đình chị Hạnh không? Trả lời:
1. Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là một chế định quan trọng trong
Luật Dân sự. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là một loại
trách nhiệm dân sự phát sinh khi một người có hành vi vi phạm nghĩa vụ
do pháp luật quy định ngoài hợp đồng xâm phạm đến quyền và lợi ích
hợp pháp của người khác thì phải bồi thường thiệt hại do mình gây ra.
Các điểm khác với bồi thường thiệt hại trong hợp đồng:
- Bồi thường trong hợp đồng: phát sinh từ việc không thực hiện hoặc
thực hiện không đúng với hợp đồng đã ký;
- Bồi thường ngoài hợp đồng: phát sinh từ hành vi trái pháp luật, dẫn tới
thiệt hại cho người khác mà không cần có hợp đồng.
2. Căn cứ làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng:
- Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hành vi con
người gây ra. Theo Khoản 1, Điều 583 BLDS: “Người nào có hành vi
xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản,
quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải 21:53, 06/01/2026
[PLDC] Xử lý Tình Huống 4: Trách Nhiệm Bồi Thường Thiệt Hại - Studocu
bổi thường, trừ trường hợp bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác”.
- Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra.
Theo khoản 3, Điều 584 BLDS: “Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì
chủ sở hữu, người chiểm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bổi thường thiệt hại”.
3. Nguyên tắc bồi thường thiệt hại:
Điều 584 BLDS năm 2015 quy định các nguyên tắc cụ thể khi bồi thường
thiệt hại ngoài hợp đồng:
- Thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời, các bên có
thể thoả thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền,
bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường
một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
- Người chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại có thể được giảm mức
bồi thường nếu không có lỗi hoặc có lỗi vô ý và thiệt hại quá lớn so
với khả năng kinh tế của mình.
- Khi mức bồi thường không còn phù hợp với thực tế thì bên thiệt hại
hoặc bên gây thiệt hại có quyền yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan nhà
nước có thẩm quyền khác thay đổi mức bồi thường.
- Khi bên bị thiệt hại có lỗi trong việc gây thiệt hại thì không được bồi
thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra.
- Bên có quyền, lợi ích bị xâm phạm không được bồi thường thiệt hại
nếu thiệt hại xảy ra do không áp dụng các biện pháp cần thiết hợp lý
để ngăn chặn, hạn chế thiệt hại cho chính mình.
4. Những thiệt hại mà Quý phải bồi thường cho chị Hạnh bao gồm: các thiệt
hại do sức khoẻ, tính mạng bị xâm phạm; các thiệt hại về vật chất.
5. Giả sử chị Hạnh không may qua đời, Quý phải bồi thường cho gia đình chị Hạnh:
Thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 BLDS năm 2015:
- Chi phí hợp lý cho việc mai táng;
- Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ
cấp dưỡng (ở đây là hai đứa con nhỏ 10 tuổi và 8 tuổi);
- Thiệt hại khác theo luật định: người chịu trách nhiệm bồi thường trong
trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường
thiệt hại một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho
những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt 21:53, 06/01/2026
[PLDC] Xử lý Tình Huống 4: Trách Nhiệm Bồi Thường Thiệt Hại - Studocu
hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã
trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại
được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh
thần do các bên thoả thuận, nếu không thoả thuận được thì mức tối đa
cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần lần
mức lương cơ sở do Nhà nước quy định 21:53, 06/01/2026
[PLDC] Xử lý Tình Huống 4: Trách Nhiệm Bồi Thường Thiệt Hại - Studocu