Bài giảng Chương 1: Khái luận về triết học và triết học Mác-Lê nin môn Triết học Mác-Lê nin | Trường Đại học Văn Hiến

MÔN TRIẾT HỌC MÁC – LÊ NIN
Giảng viên: TS. Hồ Ngọc Vinh
Thời lượng: 45 tiết
QUY ĐỊNH ĐỐI VỚI MÔN TRIẾT HỌC MÁC – LÊ NIN (45 TIẾT)
Sinh viên chú ý thực hiện
1. Sinh viên vào lớp đúng giờ (đúng phòng đối với học online); vắng có lý do chính đáng
phải xin phép GV trước buổi học;
2. Sinh viên giữ trật tự, không làm việc riêng, không sử dụng điện thoại trong giờ học:
(đối với học online, chỉ bật micro khi phát biểu, mở camera tương tác với GV;
3. Môn học có 45 tiết: 11 buổi học online (10 buổi 4 tiết, 1 buổi 5 tiết)
4. Điểm quá trình 40%, điểm thi kết thúc 60%:
+ Điểm quá trình 40 % gồm bài kiểm tra/báo cáo nhóm trọng số 60% , điểm chuyên
cần 20%, phát biểu, tương tác tích cực 20 %
+ Điểm thi kết thúc môn 60 % bằng hình thức trắc nghiệm, không sử dụng tài liệu,
đề thi 50 câu, thời gian 75 phút
5. Tài liệu học tập: Đề cương chi tiết, Triết học Mác – Lê nin, Bài giảng PDF trên Teams.
Lưu ý: Buổi học đầu tiên, SV vào Ms Teams-Files-Class Material để tải tài liệu học tập
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ MÔN HỌC
TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN
Triết học Mác – Lê nin là một trong 05 môn
lý luận chính trị dành cho bậc đại học (bắt buộc) NỘI DUNG MÔN HỌC:
- Chương 1: Khái luận về triết học và triết học Mác-Lê nin.
- Chương 2: Chủ nghĩa duy vật biện chứng.
- Chương 3: Chủ nghĩa duy vật lịch sử.
TS. Hồ Ngọc Vinh 3
GV: TS. HỒ NGỌC VINH
Chương 1: KHÁI LUẬN VỀ TRIẾT HỌC
VÀ TRIẾT HỌC MÁC – LÊ NIN
1. Kiến thức: Trang bị cho sinh viên những tri
thức cơ bản về triết học nói chung, những điều
kiện ra đời của triết học Mác – Lê nin; vai trò của
triết học Mác – Lê nin trong đời sống xã hội và thời đại ngày nay. A. MỤC
2. Về kỹ năng: Giúp sinh viên biết vận dụng tri TIÊU
thức đã học làm cơ sở cho việc nhận thức những
nguyên lý cơ bản của triết học Mác – Lê nin; biết
đấu tranh chống lại những luận điểm sai trái, phủ
nhận sự hình thành, phát triển triết học Mác – Lê nin
3. Về tư tưởng: Giúp SV củng cố niềm tin của bản thân
vào bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác
– Lê nin nói chung và triết học Mác – Lê nin nói riêng.
Chương 1: KHÁI LUẬN VỀ TRIẾT HỌC VÀ
TRIẾT HỌC MÁC – LÊ NIN
1. Khái lược về triết học I. TRIẾT HỌC VÀ VẤN ĐỀ CƠ BẢN
2. Vấn đề cơ bản của triết học CỦA TRIẾT HỌC
3. Biện chứng và siêu hình
1. Sự ra đời và phát triển của triết học II. TRIẾT HỌC Mác – Lênin MÁC - LÊNIN VÀ VAI TRÒ
2. Đối tượng và chức năng của triết CỦA TRIẾT HỌC học Mác – Lênin MÁC - LÊNIN TRONG ĐỜI
3. Vai trò của triết học Mác - Lênin SỐNG XÃ HỘI
trong đời sống xã hội và trong sự nghiệp
đổi mới ở Việt Nam hiện nay
I. TRIẾT HỌC VÀ VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA TRIẾT HỌC
1. Khái lược về triết học
a. Nguồn gốc của triết học
b. Khái niệm triết học
c. Vấn đề đối tượng của triết học trong lịch sử
d. Triết học - hạt nhân lý luận của thế giới quan
a. Nguồn gốc của triết học
❖ Triết học ra đời vào khoảng từ thế kỷ VIII đến thế kỷ VI (tr. CN) gần
như cùng lúc tại các trung tâm văn minh lớn của nhân loại thời cổ đại
(ở Phương Đông: Ấn độ và Trung hoa & ở Phương Tây: Hy lạp). 12/25/2025
a. Nguồn gốc của triết học
Nguồn gốc nhận thức
✓ Trước khi triết học xuất hiện thế giới quan thần thoại đã chi
phối hoạt động nhận thức của con người
✓ Triết học là hình thức tư duy lý luận đầu tiên và thể hiện khả năng
tư duy trừu tượng, năng lực khái quát của con người để giải quyết
tất cả các vấn đề nhận thức chung về tự nhiên, xã hội, tư duy 12/25/2025
a. Nguồn gốc của triết học Nguồn gốc xã hội
✓ Xã hội có sự phân công lao động, xuất hiện giai cấp, nhà nước ra đời
✓ Triết học mang tính giai cấp sâu sắc 12/25/2025
b. Khái niệm triết học Triết học là gì ?
➢ Trung Quốc: Triết = Trí: Sự truy tìm bản
chất của đối tượng nhận thức, thường là
con người, xã hội, vũ trụ và tư tưởng.
Vạn Lý Trường Thành – Trung Quốc
➢ Ấn Độ: Triết = “Dar’sana”, có nghĩa là
“chiêm ngưỡng” - con đường suy ngẫm.
Đền Taj Mahal - Ấn Độ
b. Khái niệm triết học Triết học là gì ? Phương Tây:
Ngôn ngữ Hy Lạp là Philosophia: Nghĩa là yêu mến sự thông thái;
- Vừa mang nghĩa là giải thích vũ trụ, định
hướng nhận thức và hành vi, vừa nhấn mạnh
đến khát vọng tìm kiếm chân lý của con người. 12/25/2025
b. Khái niệm triết học
Đặc thù của triết học:
➢ Tri thức triết học mang tính khái quát cao;
➢ Phương pháp nghiên cứu của triết học: xem xét thế
giới như một chỉnh thể, tìm cách đưa lại một hệ
thống các quan niệm về chỉnh thể đó;
➢ Triết học là sự diễn tả thế giới quan bằng lý luận; 12/25/2025
b. Khái niệm triết học
Các nhà kinh điển của CN Mác – Lênin về triết học:
Triết học là hệ thống quan điểm lí luận chung nhất về
thế giới và vị trí con người trong thế giới đó, là khoa học về
những quy luật vận động, phát triển chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy. 12/25/2025
c. Vấn đề đối tượng của triết học trong lịch sử
Triết học tự nhiên bao gồm tất cả những tri thức Thời kỳ Hy Lạp
mà con người có được, trước hết là các tri thức Cổ đại
thuộc khoa học tự nhiên sau này như toán học, vật
lý học, thiên văn học...
Triết học kinh viện, triết học mang tính Thời Trung cổ tôn giáo 12/25/2025
c. Vấn đề đối tượng của triết học trong lịch sử
Triết học tách ra thành các môn khoa học như cơ Thời kỳ phục
học, toán học, vật lý học, thiên văn học, hóa học, hưng, cận đại
sinh học, xã hội học, tâm lý học, văn hóa học ... Triết học cổ điển
Đỉnh cao của quan niệm “Triết học là khoa học Đức
của mọi khoa học” ở Hêghen 12/25/2025
c. Vấn đề đối tượng của triết học trong lịch sử Triết học Mác Mối quan hệ giữa
vật chất với ý thức
Trên lập trường DVBC để nghiên cứu những quy
luật chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy 12/25/2025
c. Vấn đề đối tượng của triết học trong lịch sử 12/25/2025
d. Triết học - hạt nhân lý luận của thế giới quan * Thế giới quan:
➢ Là khái niệm triết học chỉ hệ thống các tri thức, quan điểm, tình
cảm, niềm tin, lý tưởng xác định về thế giới và về vị trí của con
người (bao gồm cá nhân, xã hội và cả nhân loại) trong thế giới đó.
➢ Thế giới quan quy định các nguyên tắc, thái độ, giá trị trong định
hướng nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người. 12/25/2025
d. Triết học - hạt nhân lý luận của thế giới quan
➢ Quan hệ giữa thế giới quan và nhân sinh quan:
Thế giới quan bao hàm trong nó nhân sinh quan
➢ Các loại hình thế giới quan:
Có 3 hình thức chủ yếu: Thế giới quan tôn giáo, thế giới quan
khoa học và thế giới quan triết học 12/25/2025