Bài giảng Chương 1: Sự hình thành và phát triển của Hàng không dân dụng môn Tổng quan hàng không dân dụng | Học viện Hàng Không Việt Nam

pippo
HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM TỔNG QUAN HÀNG KHÔNG DÂN DỤNG Vietnam Aviation Academy 0 MỤC LỤC
• CHƯƠNG 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA HKDD
• CHƯƠNG 2: HÀNG KHÔNG DÂN DỤNG VIỆT NAM • CHƯƠNG 3: TÀU BAY
• CHƯƠNG 4: KHAI THÁC VẬN TẢI HÀNG KHÔNG
• CHƯƠNG 5: DẪN ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG
• CHƯƠNG 6: CẢNG HÀNG KHÔNG, SÂN BAY
• CHƯƠNG 7: AN NINH HÀNG KHÔNG
• CHƯƠNG 8: BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT ĐỘNG HÀNG KHÔNG
• CHƯƠNG 9: TAI NẠN VÀ CỨU HỘ HÀNG KHÔNG
• CHƯƠNG 10: AN TOÀN HÀNG KHÔNG Vietnam Aviation Academy 1 1 1 pippo CHƯƠNG 1
SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA HÀNG KHÔNG DÂN DỤNG Vietnam Aviation Academy 2 2 MỤC LỤC 1
NGUỒN GỐC CỦA HOẠT ĐỘNG HÀNG KHÔNG 2 CÔNG ƯỚC CHICAGO 3 ICAO 4
ĐIỀU TIẾT SONG PHƯƠNG VÀ QUỐC GIA 5
NGÔN NGỮ CỦA LUẬT HÀNG KHÔNG 3 2 3 pippo PHẦN 1: NGUỒN GỐC CỦA HOẠT ĐỘNG HÀNG KHÔNG MỤC TIÊU:
Mô tả nguồn gốc của hoạt động hàng không
Lý giải vì sao luật hàng không quốc tế trở nên cần thiết 4
NGUỒN GỐC CỦA HOẠT ĐỘNG HÀNG KHÔNG •Giấc mơ bay • Anh em người Pháp
•Chuyến bay đầu tiên trên tàu bay có •Aviation is from the Montgofier lần đầu tiên
động cơ, nặng hơn không khí
Latin “Avis” – “bird” thực hiện chuyến bay bằng khinh khí cầu Máy bay Flyer III Icarus và cha thành công. Anh em nhà Wright Daedalus Đặt nền tảng cho khoa học về máy bay sau này. Giai đoạn 1853 Icarus 1400s 1783 Tàu lượn 17/12/1903 30 TCN Khinh khí cầu Máy bay Phác thảo mô hình của George Cayley 5 Leonardo da Vinci (1773-1857) 5 3 5 pippo
NGUỒN GỐC CỦA HOẠT ĐỘNG HÀNG KHÔNG
• Ngày 21 tháng 11 năm 1783, anh
em người Pháp Montgofier lần đầu
tiên thực hiện chuyến bay bằng khinh khí cầu thành công 6 6
NGUỒN GỐC CỦA HOẠT ĐỘNG HÀNG KHÔNG
Otto Lilienthal –người Đức (1848 – 1896)
• Tiếp tục nghiên cứu thực nghiệm để hoàn
chỉnh các yếu tố kỹ thuật của tàu lượn
• Thực hành và ghi chép lại chi tiết các
thông tin hơn 2.000 chuyến bay của mình
(từ năm 1891 đến 1896) trước khi qua đời
vì tàu lượn của ông bị thất tốc ở độ cao 50ft vào năm 1896 7 4 7 pippo
NGUỒN GỐC CỦA HOẠT ĐỘNG HÀNG KHÔNG
Clement Ader là nhà phát minh người Pháp
• Nghiên cứu các tàu bay nặng hơn không khí, có động cơ.
• Phát minh của ông, có hình dáng loài
dơi, chạy bằng hơi nước.
• Eole đã bay được 50m ở độ cao 8 inch 8 8
NGUỒN GỐC CỦA HOẠT ĐỘNG HÀNG KHÔNG Karl Jatho người Đức
• Nỗ lực bay với tàu hai tầng cánh
(biplane) và ba tầng cánh (triplane).
Cuối cùng, ông từ bỏ với dòng ghi
nhận: “Dù đã nỗ lực rất nhiều, tôi vẫn
không thể thực hiện những chuyến bay
cao hơn và xa hơn. Động cơ là điểm yếu.” 9 5 9 pippo
NGUỒN GỐC CỦA HOẠT ĐỘNG HÀNG KHÔNG
Samuel Pierpont Langley là một người Mỹ.
• Ông chế tạo thành công tàu bay nặng
hơn không khí đầu tiên nhưng không thể điều khiển nó.
• Sau hai nỗ lực vẫn thất bại ở sông
Potomac, anh em nhà Wright đã thực
hiện thành công trước khi ông thực hiện
thành công chuyến bay của mình. 10 10
NGUỒN GỐC CỦA HOẠT ĐỘNG HÀNG KHÔNG
Hãy xem bằng cách nào những người tiên phong trong ngành hàng không đóng góp
vào tiến trình phát triển các chuyến bay của nhân loại
• Sau khi xem video hãy trả lời 2 câu hỏi:
• Tại sao anh em họ thành công trong khi những người tiên phong trước đó gặp thất bại?
• Nỗ lực và thành công của họ đã tạo hình thế V g ie ớ ti ncaủm a cAhvúia n tgi o t n a A n c h a ư dte h m ế y nào? 6 11 pippo Louis Bleriot (1872 - 1936,
Pháp) đã hạ cánh xuống một sân golf gần Dover (Anh). Amy Johnson (1903-
Ông trở thành người đầu tiên 1941, Anh) bay xuyên
bay qua eo biển Anh trên một Đại Tây Dương từ Anh chiếc máy bay. tới Australia 25/7/1909 1930 08/8/1908 1927 Wilbur Wright đã Charles Lindbergh bay vòng tròn trong (1902-1974, Mỹ) hơn 2.5 giờ tại Le bay xuyên Đại Tây Mans (Pháp) Dương từ New York tới Paris 12 12
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ NHẤT – PHI CÔNG RA ĐỜI Chiến tranh thế giới lần thứ nhất 1914-1918
Chiến tranh TG lần I kết thúc Dư thừa số lượng lớn phi công và tàu bay • Nhiều ngành công nghiệp hàng không được tạo ra
• Hoạt động thương mại được công nhận • Bay biểu diễn, • Huấn luyện bay,
• WW I gia tăng nhu cầu sử dụng tàu bay • Bay thuê chuyến,
• Bay do thám, ném bom và chiến đấu
• Bay phục vụ công cộng,
• WW I kết thúc dẫn đến dư thừa số • Chữa cháy,
lượng lớn phi công và tàu bay • Quảng cáo 13 7 13 pippo
SỰ RA ĐỜI CỦA CÁC HÃNG HÀNG KHÔNG THE CZECHOSL THE UNITED NETHERLANDS COLOMBIA OVAKIA SPAIN STATES 1919 1923 1927 1920 1926 AUSTRALIA GERMANY 14 14
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ HAI – KHÔNG LỰC TRỞ NÊN QUAN TRỌNG
Năm 1908, có ít nhất 10 kinh khí cầu của Đức
bay qua biên giới và đậu ở Pháp
Các vấn đề cần giải quyết
 Một tàu bay có thể bay qua vùng trời quốc gia khác hay 1939-1945 không?
 Một tàu bay có thể hạ cánh trong đất nước khác hay không?
• WW II: Không lực là yếu tố then chốt
 Các Quốc gia có nên quản lý bầu trời bên trên vùng
• Tiến bộ vượt bậc trong kỹ thuật chế
lãnh thổ đất nước mình hay không? tạo tàu bay
 Hai quốc gia có nên có chung một quy tắc để tàu bay
• Thay đổi nhận thức – hàng không trở
có thể bay qua biên giới hay không?
thành một phần của cuộc sống 15 8 15 pippo
LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA ĐIỀU TIẾT HÀNG KHÔNG ĐA PHƯƠNG Hội nghị Paris 1910 • 19 nước châu Âu
• Hội nghị Hàng không Quốc tế đầu tiên về luật hàng không quốc tế với nỗ lực
nhằm tạo ra các nguyên tắc pháp lý đa phương liên quan đến hàng
không về mặt ngoại giao.
• Thất bại trong việc phân định sở hữu vùng trời quyền tự do trên không;
quyền tự do đối với các vùng biển quốc tế trên đại dương và chủ quyền của
một quốc gia đối với không phận phía trên lãnh thổ của mình • Hội nghị Paris 1919
• Thỏa thuận về Luật Hàng không quốc tế đầu tiên đã được 37 quốc gia ký kết
(4 quốc gia sau đó phản đối, nên còn 33 quốc gia vào năm 1940)
• Quy định về dẫn đường trên không bao gồm 43 điều khoản pháp lý về kỹ
thuật, vận hành và tổ chức của ngành HKDD thế giới. 16 16
LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA ĐIỀU TIẾT HÀNG KHÔNG ĐA PHƯƠNG
• Hội nghị Pan – American ở Havana - 1928
• 19 quốc gia Bắc Mỹ, Trung Mỹ và Nam Mỹ
• Mục đích: Thiết lập nền tảng hợp tác quốc tế dành riêng cho châu Mỹ
• Có vài điểm khác biệt với Hội nghị Paris: Thiết lập các quy tắc
cơ bản về dẫn đường hàng không và xác định quyền không phận
của mọi quốc gia bao gồm đất liền và lãnh hải, các hướng dẫn xây dựng và khai thác sân bay
• Công ước Havana (Havana Convention) đã được ký kết. • Phức tạp
• 33 nước tuân theo Công ước Paris
• 11 nước chấp nhận Công ước Havana
Nhu cầu cần có một Công ước thống nhất 17 9 17 pippo MỤC LỤC 1
NGUỒN GỐC CỦA HOẠT ĐỘNG HÀNG KHÔNG 2 CÔNG ƯỚC CHICAGO 3 ICAO 4
ĐIỀU TIẾT SONG PHƯƠNG VÀ QUỐC GIA 5
NGÔN NGỮ CỦA LUẬT HÀNG KHÔNG 18 18 PHẦN 2 CÔNG ƯỚC CHICAGO MỤC TIÊU
Mô tả chức năng và những thành tựu
đạt được của Công ước Chicago 10 19 pippo CÔNG ƯỚC CHICAGO • Sau Thế chiến thứ 2
• Sự đổi mới trọng hoạt động hàng không thúc đẩy phát triển quốc tế • Công ước Chicago • 1944 • 37 ngày 11/9/1944, Tổ chức vào
• Hình thành bản phác thảo đầu tiên của Công ước Mỹ mời 53 nước 56 nước/955 01/11/1944 và và vùng lãnh thổ người tham dự
về hàng không dân dụng quốc tế kéo dài 37 ngày. tham dự
• Thành lập ICAO – Hội đồng thường trực của
Tổ chức HKDD quốc tế (1/1/1947) 1944 Chicago Convention
• International Civil Aviation Organization
• ICAO có trụ sở chính tại Montreal-Canada 20 20 CÔNG ƯỚC CHICAGO •Mục tiêu ban đầu •Giao thông hàng không • An toàn và trật tự
• Cơ hội công bằng cho các quốc gia •Quy tắc phổ quát
•Công ước Chicago thiết lập các quy tắc phổ quát
• Chủ quyền tối cao với không phận quốc gia
• Dẫn đường hàng không
• Khả năng bay của tàu bay (Airworthiness)
•Các tiêu chuẩn và khuyến cáo thực hành (Standards and Recommended Practices - SARPs) 21 11 21 pippo CÔNG ƯỚC CHICAGO NHỮNG THỎA ƯỚC CHÍNH 1 4
Thỏa thuận tạm thời – Hàng không dân dụng
International Air Transport Agreement quốc tế
• Thêm 3 “quyền tự do” đối với vận tải
• Cho phép bắt đầu những nỗ lực quốc tế trong thương mại
khi chờ đợi Công ước được phê chuẩn 5 2
Bản phác thảo về 12 phụ lục kỹ thuật
Công ước về Hàng không dân dụng quốc tế
• Bao trùm lĩnh vực kỹ thuật và khai thác của
• Một khi được phê chuẩn, các thỏa thuận trở
hàng không dân dụng quốc tế thành Công ước 6 3
Hình thức chuẩn của các hiệp định song phương
International Air Service Transit Agreement
• Thiết lập hình thức và quy tắc về quyền và việc
• Thiết lập 2 “quyền tự do” cho vận chuyển
sử dụng không phận giữa hai nước
hàng không giữa các quốc gia 22 22 CÔNG ƯỚC CHICAGO
THƯƠNG QUYỀN – FREEDOMS OF THE AI
•Công ước Chicago qui định 5 thương quyền cơ bản đầu tiên được đồng thuận
•Thương quyền từ 1-5 hình thành nên Hiệp định vận tải hàng không
quốc tế (International Air Transport Agreement)
•4 thương quyền khác vẫn tồn tại
•Thương quyền từ 6-9 có thể được đồng thuận giữa các quốc gia với nhau
•Thỏa thuận hợp tác song phương
•Hội nghị thiết lập biểu mẫu tiêu chuẩn cho hợp tác song phương 23 12 23 pippo
THƯƠNG QUYỀN – FREEDOMS OF THE AIR THƯƠNG QUYỀN 1 THƯƠNG QUYỀN 2 THƯƠNG QUYỀN 3 THƯƠNG QUYỀN 4 THƯƠNG QUYỀN 5 Quyền được bay qua Quyền được hạ cánh Quyền được trả hành Quyền được nhận Quyền được nhận lãnh thổ của quốc gia xuống lãnh thổ của khách, hàng hoá hoặc hành khách, hàng hoá hành khách, hàng hoá khác nhưng không quốc gia khác không bưu kiện từ quốc gia
hoặc bưu kiện từ quốc hoặc bưu kiện từ được hạ cánh. nhằm mục đích của hãng vận chuyển gia khác để vận nước thứ hai để vận thương mại. tới quốc gia khác. chuyển về nước của chuyển đến nước thứ hãng vận chuyển. ba và quyền nhận hành khách, hàng hoá,
thư tín từ nước thứ ba để vận chuyển đến nước thứ hai. 24 24
THƯƠNG QUYỀN – FREEDOMS OF THE AIR THƯƠNG QUYỀN 6 THƯƠNG QUYỀN 7 THƯƠNG QUYỀN 8 THƯƠNG QUYỀN 9 Quyền được nhận hành
Quyền được vận chuyển
Quyền được vận chuyển
Quyền được vận chuyển
khách, hàng hoá hoặc bưu
thương mại giữa lãnh thổ của
thương mại từ một thành phố
thương mại từ một thành phố
kiện từ một quốc gia thứ hai
hai nước khác nhau nằm hoàn
ở nước ngoài đến một thành
ở nước ngoài đến một thành
đến một quốc gia thứ ba qua
toàn ở bên ngoài lãnh thổ của
phố khác nằm trên cùng một
phố khác nằm trên cùng một
lãnh thổ quốc gia của hãng hãng vận chuyển
nước nhưng các chuyến bay
nước và các chuyến bay đó vận chuyển.
đó phải được xuất phát từ lãnh
không cần xuất phát từ lãnh
thổ của hãng vận chuyển.
thổ của hãng vận chuyển 25 13 25 pippo
THƯƠNG QUYỀN – FREEDOMS OF THE AI
Những thách thức của Thương quyền đến các quốc gia
•Mỗi quốc gia đều ưu tiên lợi ích riêng của quốc gia họ trước
•Chiến tranh, khủng bố và tranh chấp thương mại chỉ là một trong những
phần rất nhỏ ngăn cản các quốc gia chấp thuận các Thương quyền 26 26 CÔNG ƯỚC CHICAGO
CÁC PHỤ ƯỚC CỦA CÔNG ƯỚC CHICAGO
• 12 Phụ ước ở thời điểm ban đầu
• 12 Phụ ước được thiết lập năm 1944, như là một danh
sách các Tiêu chuẩn và Hướng dẫn thực hành (SARPs)
• Các vấn đề tiếp tục gia tăng
• Vì các vấn đề mới phát sinh
• Những Phụ ước tiếp theo ra đời
• 19 Phụ ước tính đến thời điểm hiện tại
• Rất nhiều Phụ ước mới giải quyết những vấn đề chưa
xuất hiện ở thời điểm năm 1944, ví dụ vấn đề bảo vệ môi trường 27 14 27 pippo
CÁC PHỤ ƯỚC CỦA CÔNG ƯỚC CHICAGO The new one Annex 19: Safety Management 28 28 29 15 29 pippo
Những phụ ước dưới đây có nội dung gì?
Hãy kết nối các Phụ ước tương ứng với những vấn đề mà nó giải quyết Yêu cầu về Các yêu cầu đường bay và Quy trình Annex 2 Annex 4 về dấu hiệu kế hoạch bay điều tra quốc gia của của tàu bay tai nạn tàu bay Annex 6 Annex 7 Yêu cầu về cửa Ký hiệu chuẩn Trách nhiệm khoang lái trên bản đồ dẫn của nhân viên để hạn chế đường hàng chuyến bay xâm nhập không quốc tế Annex 13 Annex 17 30 30 MỤC LỤC 1
NGUỒN GỐC CỦA HOẠT ĐỘNG HÀNG KHÔNG 2 CÔNG ƯỚC CHICAGO 3 ICAO 4
ĐIỀU TIẾT SONG PHƯƠNG VÀ QUỐC GIA 5
NGÔN NGỮ CỦA LUẬT HÀNG KHÔNG 31 16 31 pippo PHẦN 3: TỔ CHỨC HÀNG KHÔNG DÂN DỤNG QUỐC TẾ - ICAO MỤC TIÊU:
Mô tả mục đích và vai trò của ICAO trong việc
điều tiết các hoạt động hàng không quốc tế 32
TỔ CHỨC HÀNG KHÔNG DÂN DỤNG QUỐC TẾ - ICAO ICAO NGUYÊN TẮC CỦA ICAO
•Là một tổ chức thuộc Liên Hiệp Quốc
•“Các quốc gia sẽ xem xét hầu hết những
•Giám sát hoạt động hàng không dân dụng
nguyên tắc của luật quốc tế và mọi nghĩa quốc tế
vụ của họ mọi lúc. Quốc gia sẽ tuân theo
•Mục tiêu: đạt được sự phát triển bền
luật quốc tế nếu nó mang lại lợi ích cho
vững của hệ thống hàng không dân
quốc gia đó, bằng không, họ sẽ lờ nó nếu dụng quốc tế
những lợi ích của việc vi phạm luật lớn
•Thiết lập các Tiêu chuẩn và Khuyến
hơn lợi ích tuân thủ nó.” (Louis Henkin) cáo thực hành
•Việt Nam gia nhập ICAO năm 1981 33 17 33 pippo
TỔ CHỨC HÀNG KHÔNG DÂN DỤNG QUỐC TẾ - ICAO
Sứ mệnh của ICAO: Phục vụ diễn đàn toàn cầu đa quốc gia về vận
chuyển hàng không dân dụng quốc tế. ICAO phát triển các chính sách
và tiêu chuẩn thực hành; thực hiện đánh giá sự tuân thủ của các quốc
gia thành viên; thực hiện nghiên cứu và phân tích, hỗ trợ và xây dựng
năng lực hàng không thông qua nhiều hoạt động khác nhau với sự
hợp tác của các Quốc gia thành viên và các bên liên quan.
(“To serve as the global forum of States for international civil aviation.
ICAO develops policies and Standards, undertakes compliance audits,
ICAO Headquarters, Montreal, Canada
International Civil Aviation Organization (ICAO)
performs studies and analyses, provides assistance and builds
999 Robert-Bourassa Boulevard, Montréal, Québec H3C 5H7, Canada
aviation capacity through many other activities and the cooperation of Tel.: +1 514-954-8219 Fax: +1 514-954-6077 E-mail: icaohq@icao.int
its Member States and stakeholders”) Web Support: web@icao.int
Source: Mission of ICAO (Vision and Mission) 34 34
CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA ICAO ĐẠI HỘI ĐỒNG
Cơ quan quyền lực tối cao của ICAO, thành viên là đại diện 191 quốc gia. Họp 3 năm/lần. HỘI ĐỒNG
Cơ quan thực thi, thành viên là đại diện của 30 quốc gia (chuẩn bị là 40). 3 năm bầu lại 1 lần. BAN THƯ KÝ TỔNG THƯ KÝ ỦY BAN KHÔNG VẬN
Quản lý các chính sách của ICAO liên quan đến cơ sở hạ tầng dẫn đường hàng không và an toàn Được xem như là “Giám đốc ỦY BAN KHÔNG TẢI điều hành”
Thực hiện các mục tiêu chiến lược của ICAO liên quan đến an ninh, kinh tế, vận tải và môi trường của ICAO, vận hành
ỦY BAN PHÁP CHẾ VÀ QUAN HỆ ĐỐI NGOẠI
Tham vấn cho ICAO về các vấn đề pháp lý Ban Thư ký và chịu
ỦY BAN HÀNH CHÍNH VÀ DỊCH VỤ trách nhiệm
Cung cấp hỗ trợ hành chính, nhân lực Trước Hội đồng
ỦY BAN HỢP TÁC KỸ THUẬT
Hỗ trợ hàng không dân dụng nội địa trong các dự án phát triển
VĂN PHÒNG ĐẠI DIỆN Ở CÁC KHU VỰC
7 văn phòng đại diện ở Bangkok, Nairobi, Cairo, Paris, Mexico City, Lima, Dakar 35 18 35 pippo
TỔ CHỨC HÀNG KHÔNG DÂN DỤNG QUỐC TẾ - ICAO AIR NAVIGATION COMMISSION • Ủy ban về không lưu
• Là cơ quan cố vấn độc lập của ICAO về vấn đề dẫn đường hàng không • Năng lực
• 19 chuyên gia độc lập về hàng không
• Được phê chuẩn bởi ICAO (nhưng sau đó đã tách ra hoạt động độc lập) • Trách nhiệm
• Chịu trách nhiệm cho các chương trình kỹ thuật trong
dẫn đường hàng không cho ICAO 36 36
TỔ CHỨC HÀNG KHÔNG DÂN DỤNG QUỐC TẾ - ICAO
Hệ thống phân cấp tài liệu ICAO Chicago Convention 19 Annexes Standards And Recommended Practices
(SARPs) Tiêu chuẩn và khuyến cáo thực hành 6 PANS & SUPPs Procedures for Air Navigation Phương thức không vận
Regional Supplementary Pricedures
Phương thức bổ sung của khu vực Guidance Materials Tài liệu hướng dẫn 37 19 37 pippo
TỔ CHỨC HÀNG KHÔNG DÂN DỤNG QUỐC TẾ - ICAO
Các phương thức dịch vụ không vận ICAO (PANS) PANS- PANS- PANS-OPS ATM ABC Aircraft Air Traffic Abbreviatio Operations Management ns and (Document (Document Codes 8168) 4444) (Document 8400) Quản lý không lưu Khai thác tàu bay
Các chữ viết tắt và mã của ICAO PANS- PANS- AIM PANS- ADR Aeronautical TRG Aerodromes Information Training (Document Management (Document 9981) (Document 9896) 10066) Quản lý thông báo tin Sân bay Huấn luyện đào tạo tức hàng không 38 38 CÁC TỔ CHỨC QUỐC TẾ
• Các tổ chức quốc tế phi chính phủ 39 20 39