Trang 1
GIỚI HẠN
BÀI GIẢNG GIỚI HẠN DÃY SỐ
Mục tiêu
Kiến thức
+ Hiểu được khái niệm giới hạn của dãy số.
+ Biết được một số định lí giới hạn của dãy số, cấp số nhân lùi vô hạn.
Kĩ năng
+ Áp dụng khái niệm giới hạn dãy số, định lí về giới hạn của dãy số vào giải các bài tập.
+ Biết cách tính giới hạn của dãy số.
+ Biết cách tính tổng của một cấp số nhân lùi vô hạn.
TOANMATH.co
m
Trang 2
I. LÍ THUYẾT TRỌNG TÂM
1. Định nghĩa dãy số có giới hạn 9
1.1. Định nghĩa: Ta có nói rằng dãy số

n
u
có giới
hạn 0 (hay có giới hạn là 0) nếu với mỗi số dương
nhỏ tùy ý cho trước, mọi số hạng của dãy số, kể từ
một số hạng nào đó trở đi, đều có giá trị tuyệt đối
nhỏ hơn số dương đó.
Khi đó ta viết:
lim 0
n
u
hoặc
0.
n
u
(Kí hiệu “
lim 0
n
n
u

”, đọc là dãy số

n
u có giới
hạn là 0 khi n dần đến vô cực).
Nhận xét:
a) Dãy số
n
u có giới hạn 0 khi và chỉ khi dãy số
n
u có giới hạn 0.
b) Dãy số không đổi
n
u , với 0
n
u có giới hạn
0.
1.2. Một số dãy số có giới hạn 0 thường gặp
Dựa vào định nghĩa, người ta chứng minh được rằng:
a)
1
lim 0;
n
b)
1
lim 0;
n
c)
3
1
lim 0;
n
d) Dãy số không đổi
n
u với 0
n
u có giới hạn 0.
e) Nếu
1q
thì lim 0.
n
q
Định lí sau đây thường được sử dụng để chứng minh
một số dãy số có giới hạn 0.
Cho hai dãy số
n
u và

n
v .
Nếu
nn
uv với mọi n và lim 0
n
v thì lim 0.
n
u
2. Dãy số có giới hạn hữu hạn
2.1. Định nghĩa dãy số có giới hạn hữu hạn
Định nghĩa:
Ta nói rằng dãy số

n
u có giới hạn là
số thực L nếu

lim 0.
n
uL
Khi đó ta viết lim
n
uL hoặc .
n
uL
Tức là
lim lim 0.
nn
uL uL
2.2. Các định lý cơ bản về giới hạn hàm số
Định lí 1:
Giả sử lim .
n
uL Khi đó:
Nhận xét:
- Dãy số
n
u có giới hạn là số thực L, khi và chỉ
khi khoảng cách từ điểm
n
u đến điểm L là
n
uL
gần 0 bao nhiêu cũng được miễn là chọn n đủ
lớn. Tức là khi biểu diễn các số hạng trên trục số
ta thấy khi n tăng thì các điểm
n
u tụ tại quanh
điểm L.
- Có những dãy số không có giới hạn hữu hạn.
TOANMATH.co
m
Trang 3
lim
n
uL
và
3
3
n
uL
.
Nếu
*
0,
n
un thì 0L và lim .
n
uL
Định lí 2: Giả sử
lim ;lim
nn
uL vM
và c là một
hằng số.
Khi đó
lim .
nn
uv LM
lim .
nn
uv LM

lim . . .
nn
uv LM
lim .
n
cu cL
lim
n
n
u
L
vM
(nếu
0M
).
Định lí 3 (Nguyên lí kẹp giữa): Cho ba dãy số
,,
nn n
uvw và số thực L. Nếu
nn n
uvw với
mọi n và lim lim
nn
uwL thì lim .
n
vL
Định lí 4:
Một dãy số tăng và bị chặn trên thì có giới hạn.
Một dãy số giảm và bị chặn dưới thì có giới hạn.
2.3. Tổng của cấp số nhân lùi vô hạn
Khái niệm:
Cấp số nhân gọi là lùi vô hạn nếu có
công bội q thỏa mãn điều kiện
1.q
Tổng các số hạng:
23
1
123 11 1 1
... ... ,
1
u
Suu u uuquq uq
q


1.q
Chẳng hạn dãy số

1
n
, tức là dãy số:
1;1; 1;1; .. .
- Nếu C là hằng số thì
lim .CC
3. Dãy số có giới hạn vô cực
3.1. Định nghĩa dãy số có giới hạn vô cực
Định nghĩa:
Ta nói rằng dãy số
n
u
có giới hạn là  nếu với
mỗi số dương tùy ý cho trước, mọi số hạng của dãy
số, kể từ một số hạng nào đó trở đi, đều lớn hơn số
dương đó.
Khi đó ta viết lim
n
u  hoặc .
n
u 
Ta nói rằng dãy số
n
u có giới hạn là  nếu với
mỗi số âm tùy ý cho trước, mọi số hạng của dãy số,
Nhận xét: Nếu lim
n
u  thì
lim .
n
u
Chú ý:
Các dãy số có giới hạn là

hoặc  được
gọi chung là các dãy số có giới hạn vô cực hay
dần đến vô cực.
Dãy số có giới hạn là số thực L được gọi là dãy
số có giới hạn hữu hạn.
Nhận xét:
Từ định nghĩa, ta có kết quả sau:
a)
lim n 
.
b)
lim .n 
TOANMATH.co
m
Trang 4
kể từ một số hạn nào đó trở đi, đều nhỏ hơn số âm
đó.
Khi đó ta viết
lim
n
u 
hoặc
.
n
u 
3.2. Một vài quy tắc tìm giới hạn vô cực
Quy tắc 1
Nếu lim ;lim
nn
uv  thì
lim .
nn
uv .
Nếu
lim ;lim
nn
uv 
thì
lim . .
nn
uv 
Nếu lim ;lim
nn
uv  thì
lim . .
nn
uv 
Nếu
lim ;lim
nn
uv 
thì
lim . .
nn
uv 
Quy tắc 2
Nếu
lim ;lim 0
nn
uvL
thì

0
lim . .
0
nn
khi L
uv
khi L


Nếu lim ;lim 0
nn
uvL
thì

0
lim . .
0
nn
khi L
uv
khi L


Quy tắc 3
Nếu lim 0
n
uL, lim 0
n
v thì
Khi
0,
lim 0 lim .
0,
n
n
n
n
n
khi v n
u
uL
khi v n
v



Khi
0,
lim 0 lim .
0,
n
n
n
n
n
khi v n
u
uL
khi v n
v



c)
3
lim .n 
d)
lim 0 .
k
nk
e)
lim 1 .
n
qq
Định lí: Nếu lim
n
u  thì
1
lim 0.
n
u
3.3. Một số kết quả
a) lim
n
q
n
 và
lim 0
n
n
q
, với
1.q
b) Cho hai dãy số
n
u và
n
v ,
Nếu
nn
uv với mọi n và lim
n
u  thì
lim .
n
v 
Nếu lim
n
uL và lim
n
v  thì lim 0.
n
n
u
v
Mở rộng:
Ta có lim
n
k
q
n
 và
lim 0
k
n
n
q
, với 1q và k
là một số nguyên dương.
TOANMATH.co
m
Trang 5
Nếu
lim
n
u 
(hoặc

) và
lim
n
uL
thì
lim
nn
uv (hoặc ).
SƠ ĐỒ HỆ THỐNG HÓA

1
lim 0 0
k
k
n

DÃY SỐ
CÓ GIỚI HẠN 0
Định nghĩa
Dãy số
n
u
có giới hạn 0 nếu với mọi
số dương nhỏ tùy ý cho trước, mọi số
hạng của dãy số, kể từ một số hạng nào
đó trở đi, đều có giá trị tuyệt đôi nhỏ
hơn số dương đó.
Trường hợp
thường gặp
lim 0
n
q với 1q
Cho hai dãy số
n
u
và
n
v
lim 0
lim 0
nn
n
n
uv
u
v


TOANMATH.co
m
Trang 6
Dãy số có
giới hạn
h
ữ
u h
ạ
n
Định nghĩa
Dãy số

n
u
có giới hạn là số thực L nếu

lim 0
n
uL
Các định lí
Phép tính
giới hạn
Nguyên lí
kẹp giữa

lim
nn
uv LM
lim . .
nn
uv LM

lim 0
n
n
u
L
M
vM

lim
n
cu cL
Cho ba dãy số
,,
nn n
uvw
Nếu
lim lim
nn n
nn
uvw
uwL


Thì lim
n
vL
Tổng của cấp số
nhân lùi vô hạn

23
1
11 1 1
... 1
1
u
S u uq uq qq q
q

TOANMATH.co
m
Trang 7
Dãy số
có giới hạn
vô cực
Định nghĩa
Dãy số
n
u có giới hạn là  nếu với mỗi số dương tùy ý cho
trước, mọi số hạng của dãy kể từ một số hạng nào đó trở đi, đều lớn
hơn số dương đó.
lim ,lim lim .
nn nn
uv uv  
lim ,lim lim .
nn nn
uv uv  
lim ,lim lim .
nn nn
uv uv  
lim ,lim lim .
nn nn
uv uv  
Dãy số
n
u
có giới hạn là

nếu với mỗi số âm tùy ý cho trước,
mọi số hạng của dãy kể từ một số hạng nào đó trở đi, đều nhỏ hơn
số âm đó.

lim
0
lim . .
lim 0 0
n
nn
n
u
khi L
uv
vL khiL






lim
0
lim . .
lim 0 0
n
nn
n
u
khi L
uv
vL khiL





0,
lim 0 lim .
0,
n
n
n
n
n
khi v n
u
uL
khi v n
v



lim 0
n
uL
lim 0
n
v
0,
lim 0 lim .
0,
n
n
n
n
n
khi v n
u
uL
khi v n
v



1
2
3
Định nghĩa
TOANMATH.co
m
Trang 8
II. CÁC DẠNG BÀI TẬP
Dạng 1: Dãy số có giới hạn bằng định nghĩa
Bài toán 1. Chứng minh dãy số có giới hạn 0 bằng định nghĩa
Phương pháp giải
Cách 1:
Áp dụng định nghĩa.
Cách 2: Sử dụng các định lí sau:
Nếu k là số thực dương thì
1
lim 0.
k
n
Với hai dãy số
n
u
và
n
v
.
nếu
nn
uv với mọi n và lim 0
n
v và lim 0.
n
u
Nếu
1q
thì
lim 0.
n
q
Ví dụ: Chứng minh các dãy số
n
u sau đây có
giới hạn là 0.
a)

1
.
32
n
n
u
n
b)
sin 4
.
3
n
n
u
n
hướng dẫn giải
a) Với mỗi số dương
tùy ý cho trước, ta có

1
11
32323
n
n
u
nnn


11
2.
3
n




Đặt
0
1
1
3
n




thì
*
0
n và
0
,.
n
unn

Vậy
lim 0.
n
u
b) Ta có
*
n
thì
sin 4 1 1 1
sin 4 1 .
33
n
n
nu
nnnn


Áp dụng cho định lí “Nếu k là một số thực dương
cho trước thì
1
lim 0
k
n
” ta được
1
lim 0.
n
Từ đó suy ra lim 0.
n
u
Ví dụ mẫu
Ví dụ 1.
Chứng minh các dãy số
n
u sau đây có giới hạn là 0.
a)
4
1sin
.
45
n
n
u
n
b)

11
1
1
.
25
n
n
nn
u


hướng dẫn giải
a) Ta có
*
n thì
4
4
1sin 2 2 1
sin 1
45 454 2
n
n
nu
nnnn


.
TOANMATH.co
m
Trang 9
Áp dụng định lí “Nếu k là một số thực dương cho trước thì
1
lim 0
k
n
” ta được
1
lim 0.
n
Từ đó suy ra
lim 0.
n
u
b) Ta có

111111
1
111111
,.
2525222
n
n
nnnnnnn
un


Vì
11
lim lim 0.
22
n
n




Từ đó suy ra lim 0.
n
u
Bài toán 2. Giới hạn của dãy số có số hạng tổng quát dạng phân thức
Phương pháp giải
Để tính giới hạn của dãy số có số hạng tổng quát
dạng phân thức:
lim .
n
n
u
v
Nếu ;
nn
uv là hàm đa thức theo biến n thì chia cả
tử số và mẫu số cho
p
n , trong đó p là số mũ lớn
nhất. Sau đó áp dụng:
1
lim 0
k
n
(với
0k
).
Nếu
;
nn
uv
là hàm số mũ thì chia cả tử và mẫu
cho
n
a
với a là cơ số lớn nhất. Sau đó sử dụng
công thức: lim 0
n
q với 1.q
Chú ý: Thông thường, ta sẽ biến đổi các dãy số
tổng quát về dãy số có giới hạn 0 quen thuộc như
trên.
Ví dụ: Chứng minh rằng:
1
lim 0.
1
n
Hướng dẫn giải
Ta có
11
0
1
nn

và
1
lim 0.
n
Từ đó suy ra điều cần chứng minh.
Ví dụ mẫu
Ví dụ 1:
Chứng minh rằng các dãy số với số hạng tổng quát sau đây có giới hạn 0.
a)
23 2.
n
un n b)
22
n
un n.
Hướng dẫn giải
a) Ta có
22
23 2 23 2 23 2 3nnnnn n 
3
23 2 .
23 2
nn
nn


Mà
3333
23 2 2 2 22
nnnnnn


và
3
lim 0.
n
Từ đó suy ra điều cần chứng minh.
TOANMATH.co
m
Trang 10
b) Ta có

2222 224nnnn nn 
4
22 .
22
nn
nn


Mà
42
22 2
nn n

và
2
lim 0.
2
n
Từ đó suy ra điều cần chứng minh.
Ví dụ 2: Chứng minh rằng các dãy số với số hạng tổng quát sau có giới hạn 0.
a)
cos
.
4
n
n
u
n
b)
cos
5
.
4
n
n
n
u
c)

2
1cos
.
1
n
n
n
u
n
d)

sin
5
1, 01
n
n
n
u
.
Hướng dẫn giải
a) Ta có
cos 1 1
44
n
nnn


và
1
lim 0.
n
Từ đó suy ra điều cần chứng minh.
b) Ta có

2222
1cos
cos 1 1
111
n
n
n
nnnn


và
2
1
lim 0.
n
Từ đó suy ra điều cần chứng minh.
c) Ta có
cos
11
5
444
n
nn
n




và
1
lim 0
4
n



(do
1
1
4
).
Từ đó suy ra điều cần chứng minh.
d) Ta có

sin
11
5
1, 01
1, 01 1, 01
n
nn
n




và
1
lim 0.
1, 01
n



Từ đó suy ra điều cần chứng minh.
Ví dụ 3: Chứng minh rằng các dãy số sau có giới hạn bằng 0.
a)
23
lim 0.
4
nn
n
b)
lim 0.
!
n
a
n
hướng dẫn giải
a) Ta có
23 2 3
lim lim lim 0 0 0
444
nn
nn
n
 

 
 
(do
2
1
4
và
3
1
4
).
Từ đó suy ra điều cần chứng minh.
b) Gọi
m là số tự nhiên thỏa 1ma . Khi đó với mọi 1.nm
TOANMATH.co
m
Trang 11
Ta có
0 . ... . ... .
!12 1 ! 1
nm
m
n
aa
aaaaaa
nmmnmm





.
Mà
lim 0
1
nm
a
m



và
!
m
m
a
a
m
. Từ đó suy ra
lim 0.
!
n
a
n
Ví dụ 4. Cho dãy số
n
u với .
3
n
n
n
u
a) Chứng minh rằng
1
2
3
n
n
u
u
với mọi
n.
b) Chứng minh rằng
2
0
3
n
n
u




với mọi
n.
c) Chứng minh rằng dãy số
n
u có giới hạn 0.
Hướng dẫn giải
a) Với mọi n ta có
1
1
1122
:.
33333
n
nn
n
u
nnnn
unn





ta được điều phải chứng minh.
b) Sử dụng phương pháp quy nạp toán học chứng minh

2
0;*
3
n
n
un




1n ta có
1
12
0
33
u, suy ra (*) đúng với
1.n
Giả sử (*) đúng với nk tức là
2
0
33
k
k
k




. Ta phải chứng minh (*) đúng với
1.nk Thật vậy,
1
1
1
0
3
k
k
k
u

. Mặt khác
1
11
2222
..
3333
kk
kkk
uuu

 

 
 
Ta được điều phải chứung minh.
c) Do
2
0
3
n
n
u




mà
2
lim 0
3
n



nên lim 0.
n
u
Ta được điều phải chứng minh.
CHÚ Ý: MỘT SỐ KỸ THUẬT GIẢI NHANH
Quy ước: Trong máy tính không có biến n nên ta
ghi x thay cho n.
Ghi nhớ cách nhập giá trị của x.
x
 thì ta nhập
9999999999x
(10 số 9)
x
 thì ta nhập 9999999999x  (10 số 9)
Đề bài yêu cầu tính

lim
n
u
thì ta hiểu rằng, biến
Ví dụ 1. Tính giới hạn sau:
1
lim .
1n
Hướng dẫn giải
Cách bấm máy:
Nhập vào máy tính biểu thức sau:
TOANMATH.co
m
Trang 12
n 
.
Ghi nhớ cách hiển thị kết quả
Gặp hằng số .10
n
c (trong đó
là số nguyên âm,
thông thường 10, 12,...)
 
Ví dụ:
12
15.10
là số rất nhỏ và gần bằng 0.
Gặp hằng số
10 20
.10 , .10 ,...cc đọc là (dấu của c)
nhân vô cực với c là hằng số (chú ý có thể lớn hơn
10).
Ví dụ:
10
5.10 là âm vô cực, ghi là
10
;5.10 là
dương vô cực, ghi là
 .
Sau đó bấm CALC, màn hình sẽ xuất hiện như
hình bên. Ta hiểu rằng “Bạn muốn gán x bằng bao
nhiêu?”
Nhập: 9999999999x , sau đó bấm “=”, ta được
kết quả:
Kết quả:
10
1.10
là một giá trị rất rất nhỏ gần bằng
0. Vậy
1
lim 0.
1n
VÍ DỤ MINH HỌA
Ví dụ 1.
Tính giới hạn sau:

1
lim
5
n
n
.
Hướng dẫn giải
Cách bấm máy:
Nhập vào máy tính biểu thức sau:
Sau đó bấm CALC.
TOANMATH.co
m
Trang 13
Nhập 9999999999x , sau đó bấm “=”, ta được kết quả:
Kết quả:
11
9,999999996.10
là một giá trị rất nhỏ gần bằng 0.
Vậy

1
lim 0.
5
n
n
Ví dụ 2. Tính giới hạn sau:

2
1.cos
lim .
1
n
n
n
Nếu ta nhập

2
1.cos
1
n
n
n
, sau đó CALC như trên máy sẽ báo: MATH ERROR.
Hướng dẫn giải
Vận dụng định lí 1 nếu
nn
uv
với mọi n và
lim 0
n
v
thì
lim 0.
n
u
Ta có đánh giá sau:

222
1.cos
cos 1
111
n
n
n
nnn


, ta chỉ cần ghi
2
1
1n
vào máy tính là sẽ tính được.
Cách bấm máy:
Nhập vào máy tính biểu thức sau:
Sau đó bấm CALC.
Nhập: 9999999999x , sau đó bấm “=”, ta được kết quả:
TOANMATH.co
m
Trang 14
Kết quả:
20
1.10
là một giá trị rất rất nhỏ gần bằng 0. Vậy

2
1.cos
lim 0.
1
n
n
n
Ví dụ 3. Tính giới hạn sau

1
lim .
21
n
n
Nếu ta nhập

1
21
n
n
, sau đó CALC như trên máy sẽ báo: MATH ERROR do hàm số mũ tăng rất nhanh
nên sẽ không tính được trên máy tính. Trong trường hợp này ta sẽ xử lý như sau:
Hướng dẫn giải
Cách bấm máy:
Nhập vào máy tính biểu thức sau:
Bấm CALC.
Nhâp:
100x
, sau đó bấm “=”, ta được kết quả:
Kết quả:
31
7,888609052.10
là một giá trị rất rất nhỏ gần bằng 0.
Vậy

1
lim 0.
21
n
n
NHẬN XÉT: Qua 4 ví dụ trên, phần nfao bạn đọc đã hiểu về cách sử dụng máy tính cầm tay (MTCT) để
giải các bài toán về dãy số có giới hạn là 0. Có những bài toán sử dụng máy tính và nhập lệnh CALC
9999999999x
sẽ ra luôn kết quả, có những bài toán không ra được ngay, chúng ta cần vận dụng linh
hoạt các cách đánh giá cũng như đổi cách bấm máy để ra được kết quả bài toán. Qua đây, đòi hỏi chúng ta
TOANMATH.co
m
Trang 15
cần có kiến thức khá chắc chắn về định nghĩa giới hạn dãy số để có thể vận dụng làm các bài tập cho tốt
hơn.
Bài tập tự luyện dạng 1
Câu 1:
Trong các dãy số sau, dãy số nào có giới hạn 0?
A.
3
.
2
n
n
u




B.
2.
n
u 
C.
4
.
25
n
n
u



D.
25
.
4
n
n
u





Câu 2: Dãy số với
1.cos5
3
n
n
n
u
có giới hạn bằng
A.
1
.
3
B. 1. C.
1
.
3
D. 0.
Câu 3: Giới hạn
2
sin
6
lim
31
n
n
bằng
A. 0. B. 1. C.
1
.
3
D.
1
.
3
Câu 4: Giới hạn

1
1
lim
35
n
n
bằng
A.
1
.
5
B.
1
.
5
C.
1
.
3
D. 0.
Câu 5: Giới hạn

1
lim 2
2
n
n




là
A. 2. B.
1
.
2
C. 0. D. 1.
Câu 6: Giới hạn
2
3
3
lim
2
nn
nn

bằng
A.
1
.
3
B. 0. C.
1
.
2
D.
1
.
2
Câu 7: Trong các dãy số dưới đây, dãy số nào có giới hạn 0?
(1):

1
;
5
n
n
(2):
sin
;
5
n
n
(3):
cos 2
;
1
n
n
(4):

2
2
;
1
n
nn
(5):

2
1.cos
.
2
n
n
n
A. (1), (2), (3), (4). B. Chỉ (2), (3). C. (1), (2), (3), (5). D. Chỉ (1), (5).
Câu 8: Dãy số nào sau đây có giới hạn khác 0?
A.
cos
.
n
n
B.
1
.
n
C.
21
.
n
n
D.
1
.
n
Câu 9: Xét các câu sau:
(1) Ta có
1
lim 0;
3
n



TOANMATH.co
m
Trang 16
(2) Ta có
1
lim 0
k
n
, với
k là số nguyên tùy ý.
A. Cả hai câu đều đúng. B. Cả hai câu đều sai.
C.
Chỉ (1) đúng. D. Chỉ (2) sai.
Câu 10: Cho dãy số
n
u
được xác định
*
1
,1
.
221,
n
nn
nn
umm
uun


Tham số
m để dãy số
n
u
có giới hạn bằng 0 là
A. 1.m B. 2.m C. 3.m D. 4.m
Dạng 2: Dãy số có giới hạn hữu hạn
Bài toán 1. Sử dụng định nghĩa chứng minh rằng
lim
n
uL
Phương pháp giải
Ta đi chứng minh
lim 0.
n
uL
Ví dụ: Chứng minh rằng
313
lim .
212
n
n
Hướng dẫn giải
Đặt
31
,
21
n
n
u
n
ta có nhận xét:
3313 5
lim lim lim 0.
221221
n
n
u
nn


 



Do đó
3
lim .
2
n
u Ta được điều phải chứng minh.
Ví dụ mẫu
Ví dụ 1:
Chứng minh rằng
2
2
lim 1.
1
nn
n
Hướng dẫn giải
Đặt
2
2
1
n
nn
u
n
, ta có thể nhận xét

2
22
1
lim 1 lim 1 lim 0.
11
n
nn n
u
nn









Do đó lim 1
n
u . Ta được điều phải chứng minh.
Bài toán 2: Chứng minh một dãy số có giới hạn
Phương pháp giải
Sử dụng nguyên lí kẹp:
Cho ba dãy số
,,
nn n
uvw và số thực L.
Nếu
nn n
uvw với mọi n và
lim lim
nn
uwL thì lim .
n
vL
Ví dụ: Chứng minh các giới hạn sau:
a)
3
3
lim 1.
1
n
n




TOANMATH.co
m
Trang 17
b)
2
2
32 1
lim .
22
nn
nn




hướng dẫn giải
a) Ta có

3
33
1
lim 1 lim .
11
n
nn





xét dãy
333
111
,
11
nn n
uu vn
nnn


và
3
1
lim lim 0
n
v
n
 nên
3
1
lim 0.
1
n
Do đó
3
3
lim 1.
1
n
n




Ta được điều phải chứng minh.
b) Ta có

2
2
2
321 54
lim lim .
22
22
nn n
nn
nn





Xét dãy

2
54
22
n
n
u
nn

22
2
54 5451
,.
44
22
nn
nn
uvn
nnn
nn


Mà
2
51
lim lim lim 0
4
n
v
nn
 nên

2
3
lim 0.
23
nn
Do đó
2
2
32 1
lim .
22
nn
nn




Ta được điều phải chứng minh.
Ví dụ mẫu
Ví dụ 1:
Chứng minh có giới hạn:
3.3 sin 3
lim 3.
3
n
n
n



Hướng dẫn giải
Ta có
3.3 sin 3 sin 3
lim 3 lim .
33
n
nn
nn








Ta lại có
sin 3
11
333
n
nn
n
n




và
1
lim 0
3
n



, nên
sin 3
lim 0.
3
n
n



Do đó
3.3 sin 3
lim 3.
3
n
n
n



Ta được điều cần phải chứng minh.
TOANMATH.co
m
Trang 18
Bài toán 3. Tính giới hạn của dãy số bằng các định lí về giới hạn
Phương pháp giải
Ta lựa chọn một trong hai cách:
Cách 1: Đưa dãy số cần tìm giới hạn về tổng, hiệu,
tích, thương của những dãy số mà ta đã biết giới
hạn.
Ta có các kết quả sau:
1.
lim CC , với C là hằng số.
2. Kết quả trong định lí 1.
3. Kết quả trong định lí 2.
Ví dụ: Tìm các giới hạn sau:
a)
2
2
42
lim .
21
nn
nn


b)

2
22
31
lim 2 1 .
231
n
nnnn





hướng dẫn giải
a)
2
2
2
2
2
2
12
4
42
lim lim
11
21
2
n
nn
nn
nn
n
nn










2
2
12
4
lim .
11
2
nn
nn


Mà
2
11
lim 2
nn




2
11
lim 2 lim lim 2 0 0 2 0
nn
 .

22
12 1 2
lim 4 lim 4 lim lim
400 4
nn n n




 
Nên
2
2
424
lim 2.
212
nn
nn



Chú ý: Như vậy, để tính các giới hạn trên chúng ta
đã thực hiện phép chia cả tử và mẫu cho bậc cao
nhất của n và sử dụng kết quả
lim 0
k
a
n
với
0.k
a)

2
22
31
lim 2 1
231
n
nnnn





 
22
22
32 1 2 1
lim lim .
231
nn
nn nn



Mà
TOANMATH.co
m
Trang 19
Cách 2: Sử dụng nguyên lí kẹp giữa.

2
2
2
2
1
32
32 1
3.2
lim lim 12.
2
21
1
n
n
nn
n





2
2
2
2
2
1
2
21
2
lim 4.
31
31 1
1
n
n
nn
nn






Nên

2
22
31
lim 2 1 12 4 8.
231
n
nnnn





Chú ý: Như vậy, để tính các giới hạn trên chúng ta
đã thực hiện phép tách thành các giới hạn nhỏ.
Ví dụ mẫu
Ví dụ 1:
Tìm các giới hạn sau:
a)
2
923
lim .
43
nnn
n

b)
5
4
5
4
342
lim .
23
nn
nn

Hướng dẫn giải
a)
2
22
22
93 93
923 9030
lim lim lim 0.
3
43 43 40 4
4
nn
nnn
nn
nn
n
 



b)
5
4
4
5
4
5
4
4
42
3
342 3003
lim lim .
3
20 2
23
2
nn
n
n
nn
n



ví dụ 2: Tìm các giới hạn sau:
a)
2
lim 4 2 2 .nnn b)
3223
lim 2 3 .nn nn
hướng dẫn giải
a)
22
2
2
424 2
lim 4 2 2 lim lim
1
422
21 1
2
nnn n
nnn
nnn
n
n







111
lim .
2
1101
11
2n



b)
33
2232 23
lim 2 3 lim 2 3 lim .nn nn nn n nnn 
TOANMATH.co
m
Trang 20
Mà
22
2
2
2
3
2
23 2
lim 2 3 lim lim 1.
11
23
23
11
nn n
n
nn n
nn n
nn




323
3
23
2
33
22323
lim lim
.
nnn
nnn
nnnn nn



2
33
111
lim .
111 3
11
11 1
nn







Vậy
3223
12
lim 2 3 1 .
33
nn nn
Chú ý: Để tính các giới hạn trên trước tiên chúng ta cần sử dụng phép nhân liên hợp để khử dạng 
và
k

.
Ví dụ 3: Tìm các giới hạn sau:
a)
32.5
lim .
73.5
nn
n
b)
2
2
1 2 2 ... 2
lim .
1 3 3 ... 3
n
n


hướng dẫn giải
a)
3
2
32.5 02 2
5
lim lim
73.5 7.03 3
1
7. 3
5
n
nn
n
n









b)
11
21
11
2
21
1 2 2 ... 2 2 1
33
lim lim lim 2. 0.
31
1 3 3 ... 3
1
1
2
3
nn
nn
nn
n











Chú ý: Để tính các giới hạn trên chúng ta đã thực hiện phép chia cả tử và mẫu cho cơ số cao nhất và sử
dụng kết quả
lim 0
n
q với
1.q
Ví dụ 4. Tìm các giới hạn sau:
a)

11 1
lim ... .
1.3 3.5 2 1 2 1
nn






b)
22 2
11 1
lim 1 1 ... 1 .
23
n




Hướng dẫn giải
TOANMATH.co
m
Trang 21
a) Do


2121
11 111
.
2121 22121 22121
kk
kk kk k k




 

Suy ra

11 1
lim ...
1.3 3.5 2 1 2 1
kk






11 1 1 1 1 1 1 1 1
lim ... lim 1 .
21 3 3 5 2 1 2 1 2 2 1 2
nn n





b) Ta có

2
222 2
111 1 1
111...1 1
234
1
n
n








132435 2 1 1 1
........ . . . .
223344 1 1 2
nnnnn
nn nn n



Suy ra
22 2
1
1
11 1 1 1
lim 1 1 ... 1 lim lim .
23 2 22
n
n
nn




Chú ý: Ta thường gặp giới hạn của một số dãy số sau:
Dạng 1: Nếu dãy số
n
u
có

n
P
n
u
Qn
(trong đó
,
P
nQn
là các đa thức của n), thì chia tử và
mẫu cho
k
n, với
k
n là lũy thừa có số mũ cao nhất của n trong các đa thức

P
n và

Qn, sau đó áp
dụng các định lí về giới hạn hữu hạn.
Dạng 2: Nếu dãy số
n
u có
n
u là biểu thức chứa n dưới dấu căn, thì đưa
k
n ra ngoài dấu căn (với k là
số cao nhất của n trong dấu căn) rồi áp dụng các định lí. Nếu gặp dạng (vô định)
.
k
u
nn
với
lim 0
n
u
,
thì phải nhân và chia với biểu thức liên hợp của biểu thức chứa căn tiến về 0. Cần chú ý các hằng đẳng
thức:
3322
33 3
;.ababababa abb ab  
Dạng 3: Nếu dãy số

n
u có
n
u là một phân thức mà tử và mẫu là các biểu thức của các lũy thừa có
dạng
, ,...
nn
ab n trong đó ,,...ab là các hằng số, thì chia cả tử và mẫu cho lũy thừa có cơ số có trị
tuyệt đối lớn nhất trong các lũy thừa ở tử và mẫu, rồi áp dụng các định lí.
Dạng 4: Nếu dãy số
n
u trong đó
n
u là một tổng hoặc một tích của n số hạng (hoặc n thừa số), thì
phải rút gọn
n
u rồi tìm lim
n
u theo định lí.
Dạng 5: Nếu dãy số
n
u trong đó
n
u được cho bởi một hệ thức truy hồi, thì ta tìm công thức tổng quát
của
n
u
rồi tìm lim
n
u theo định lí.
Bài toán 4. Tính tổng của cấp số nhân lùi vô hạn
Phương pháp giải
TOANMATH.co
m
Trang 22
Sử dụng công thức:
1
123
... ,
1
u
Suu u
q

với
1.q
Ví dụ: Tính các tổng sau:
a)
2
11 1
... ...
33 3
n
S  
b)
16 8 4 2 ...S 
Hướng dẫn giải
a) Xét dãy số

2
11 1
: , ,..., ,...
33 3
n
n
u
là một cấp số
nhân có
1
11
,.
33
uq
Suy ra
1
2
1
1
11 1
3
... 1.
1
33 3
1
3
n
n
S



 
Vậy
1
lim .
2
S
b) Xét dãy số

:16; 8; 4; 2;...
n
u 
là một cấp số
nhân có
1
1
16, .
2
uq
Suy ra 16 8 4 2 ...S  có
16 32
lim .
1
3
1
2
S 
Ví dụ mẫu
Ví dụ 1:
Hãy biểu diễn các số thập phân vô hạn tuần hoàn sau dưới dạng phân số:
a) 0,353535...
b) 5,231231...
Hướng dẫn giải
a)
2
24
2
35
35 35 35
10
0,353535... 0,35 0,0035 ... ... .
1
10 10 99
1
10

b)
36
231 231
5, 231231... 5 0,231 0,000231 ... 5 ...
10 10

3
3
231
231 1742
10
55 .
1
999 333
1
10
 
Để biểu diễn một số thập phân vô hạn tuần hoàn thành phân số, ta biểu diễn số đó thành tổng của một
cấp số nhân lùi vô hạn và suy ra kết quả.
Cách bấm máy:
TOANMATH.co
m
Trang 23
Ví dụ 1: Tính giới hạn sau:
2
2
4
lim .
45
nn
nn

Hướng dẫn giải
Nhập vào máy tính biểu thức sau:
Sau đó bấm CALC.
Nhập
9999999999x
, sau đó bấm “=”, ta được kết quả:
Kết quả: Vậy giới hạn của dãy số bằng 1.
Ví dụ 2: Tính giới hạn sau
2
lim 4 5 2 .nnn
Hướng dẫn giải
Nhập vào máy tính biểu thức sau:
Sau đó bấm CACL.
Nhập: 9999999999x , sau đó bấm “=”, ta được kết quả:
TOANMATH.co
m
Trang 24
Kết quả: Vậy giới hạn của dãy số bằng
5
1, 25 .
4

NHẬN XÉT: Qua 2 ví dụ trên, phần nào bạn đọc đã hiểu cách sử dụng MTCT để tính toán các bài toán
liên quan đến giới hạn của dãy số (giới hạn là số thực). Tuy nhiên, MTCT không hẳn là một công cụ vạn
năng để chúng ta giải quyết các bài toán phức tạp hay những bài toán hay và khó. Vì vậy, chúng ta cần
phải hiểu sâu bản chất của vấn đề và rèn luyện nhiều dạng bài tập để thao tác nhanh và tập được cách xửl
lí khi gặp một bài toán l
ạ hay không sử dụng được MTCT. Chúng ta cùng nhau sang các bài tập rèn luyện
dưới đây.
Bài tập tự luyện dạng 2
Câu 1:
Giới hạn
21
lim
2
n
n
bằng
A. 2. B.
3
.
2
C.
1
.
2
D.
1
.
2
Câu 2: Giới hạn
2
1
lim
2
n
n
bằng
A. 2. B.
1
.
2
C. 0. D.
1
.
6
Câu 3: Giới hạn
2
1
lim
23
n
n
bằng
A. 0. B.
1
.
2
C.
2
.
3
D.
2
.
5
Câu 4: Giới hạn
3
23
2
1
lim
13
nn nn
nn


bằng
A.
1
.
2
B.
1
.
3
C.
2
.
3
D. 1.
Câu 5: Giới hạn
323
92 861nn nn n là
A.
1
.
6
B.
1
.
6
C.
1
.
3
D.
1
.
3
Câu 6: Giới hạn
25
22
5
11
lim
nn nn
n

bằng
A. 64. B. 32. C. 16. D. 128.
Câu 7: Giới hạn
14
lim
14
n
n
là
TOANMATH.co
m
Trang 25
A. 1. B.
1.
C. 0. D.
1
.
3
Câu 8: Giới hạn
1
4.3 7
lim
2.5 7
nn
nn
là
A. 4. B. 2. C. 7. D. 6.
Câu 9: Giới hạn

11 1
lim ...
2.4 4.6 2 2 2nn





bằng
A.
1
.
3
B.
1
.
2
C. 2. D.
1
.
4
Câu 10: Giới hạn

11 1
lim ...
12 21 23 32 1 1nn n n






là
A. 2 B.
1.
C.
3
.
2
D.
5
.
2
Câu 11: Tổng 

8
8 88 888 ... 888...8
nchöõsoá
S bằng
A.
1
10 10 36 .
n
n
 B.
1
10 10 54 .
n
n

C.

1
8
10 10 9
81
n
n
 . D.

1
1
10 10 72 .
81
n
n

Câu 12: Tổng
11
5 5 1 ...
5
5
S  bằng
A.
25 5 5
.
4
B.
25 3 5
.
4
C.
25 3 5
.
4
D.
535
.
4
Dạng 3: Dãy số có giới hạn vô cực
Phương pháp giải
Đề tỉm giới hạn vô cực của dãy số, ta biến đổi
dãy số đã cho về tích hoặc thương của các dãy
số đã biết giới hạn, rồi dựa theo các quy tắc để
tìm giới hạn vô cực của các dãy số.
Ví dụ: Tìm các giới hạn sau:
a)
54
32
2
lim
469
nnn
nn


.
b)
3
63
758
lim
12
nnn
n

.
Hướng dẫn giải
a)
5
54
45
32
3
3
11 2
1
2
lim lim .
69
469
4
n
nnn
nn n
nn
n
nn










TOANMATH.co
m
Trang 26
45
2
3
11 2
1
lim . .
69
4
nn n
n
nn







Mà
2
lim n  và
45
3
11 2
1
1
lim 0
69
4
4
nn n
nn








Nên
54
32
2
lim .
469
nnn
nn



b)
3
63
758
lim
12
nnn
n

2
3
356
758
.1
lim
12
1
n
nnn
n
n





3
356
758
1
lim .
12
1
nnn
n
n


Mà
lim n
và
3
356
758
1
1
lim 1 0
12
1
1
nnn
n


Nên
36 3
758
lim .
12
nnn
n


Ví dụ mẫu
Ví dụ 1:
Tìm các giới hạn sau:
a)
lim 2 3 1 .nn b)
2
42
12 3
lim .
1
nn
nn


Hướng dẫn giải
a)

31
lim 2 3 1 lim . 2 1 .nn n
nn





Do
lim n  và
31
lim 2 1 2 1 0.
nn





Nên
lim 2 3 1nn .
TOANMATH.co
m
Trang 27
b)


2
2
42
246
13
12
12 3
lim lim .
111
1
nn
nn
nn
nnn







Do
2246
13 111
lim 1 2 1.2 2 0;lim 0
nn nnn




và
246
111
0.
nnn

Nên
2
42
12 3
lim .
1
nn
nn



Chú ý:
Khi tính các giới hạn phân thức, ta chú ý một số trường hợp sau đây:
Nếu bậc của tử nhỏ hơn bậc của mẫu thì kết quả của giới hạn đó bằng 0.
Nếu bậc của tử bằng bậc của mẫu thì kết quả của giới hạn đó bằng tỉ số các hệ số của lũy thừa cao nhất
của tử và mẫu số.
Nếu bậc của tử lớn hơn bậc của mẫu thì kết quả của giới hạn đó là
 nếu hệ số cao nhất của tử và mẫu
cùng dấu và kết quả là  nếu hệ số cao nhất của tử và mẫu trái dấu.
Ví dụ 2: Tìm các giới hạn sau:
a)
1
lim 5 3 .
nn
b)


1
1
36
lim .
35
n
n
n
n


Hướng dẫn giải
a)

1
3
lim 5 3 lim 5 . 1 3. .
5
n
nn n








Do lim5
n
 và
3
lim 1 3. 1 3.0 1 0
5
n








nên
1
lim 5 3
nn
.
b)


1
1
1
1
36
2
lim lim .
35
15
35
26
n
n
n
nnn
n










Do
115
lim 1 1 0;lim 3 5 0
226
nnn

 
 

 
 


và
15
350
26
nn




Nên


1
1
36
lim .
35
n
n
n
n



Ví dụ 3: Tìm các giới hạn sau:
a)
4
lim 1 1 .nn b)
3
1
lim 2sin 2 3 .
3
nn




Hướng dẫn giải
TOANMATH.co
m
Trang 28
a)
42
42
111
lim 1 1 lim 1 .nn n
nnn





Do
2
lim n 
và
42
111
lim 1 1 0
nnn





nên
4
lim 1 1 .nn
b)
33
33
112sin23
lim 2sin 2 3 lim .
33
n
nn n
nn




Mà
3
lim n  và
33
12sin2 3 1 1
lim 0 0 0.
333
n
nn




(do
33 3 3
2sin2 2 2 2sin2
, ;lim 0 lim 0
nn
n
nn n n
 )
Nên
3
1
lim 2sin 2 3 .
3
nn




MỘT SỐ KỸ THUẬT GIẢI NHANH
Quy ước:
Trong máy tính không có biến n nên ta
ghi x thay cho n.
Ghi nhớ cách nhập giá trị của x
x
 thì ta nhập 9999999999x (10 số 9)
x

thì ta nhập
9999999999x 
(10 số 9)
Đề bài yêu cầu tính
lim
n
u
thì ta hiểu rằng,
biến
n .
Gặp hằng số .10c
(trong đó
là số nguyên
âm, thông thường
10; 12,...
  ).
Ghi nhớ cách hiển thị kết quả
Ví dụ:
12
15.10
đọc là 0.
Gặp hằng số
10 20
.10 .10 ,...cc đọc là (dấu của c)
nhân vô cực đối với c là hằng số (chú ý có thể lớn
hơn 10).
Ví dụ:
10
5.10 đọc là âm vô cực, ghi là  ;
10
5.10 đọc là dương vô cực, ghi là  .
Ví dụ: Tính giới hạn sau:


42
2
41
lim .
213 1
nn
nnn


Hướng dẫn giải
Cách bấm máy:
Nhập vào máy tính biểu thức sau:
Sau đó bấm CALC.
Nhập: 9999999999x , sau đó bấm “=”, ta được
kết quả:
Kết quả: Vậy giới hạn của dãy số bằng 2.
TOANMATH.co
m
Trang 29
Kết quả có thể là một số thực cụ thể, đó chính là
giới hạn mà ta cần tìm.
Chú ý: Thông thường, để tính giới hạn của dãy số
(là số thực L), ta cho
x
, tức là nhập vào
máy tính
9999999999x
(10 số 9).
VÍ DỤ MINH HỌA
Ví dụ 1:
Tính giới hạn sau:
2
91
lim .
42
nn
n

Hướng dẫn giải
Cách bấm máy:
Nhập vào máy tính biểu thức sau:
Sau đó bấm CALC.
Nhập:
9999999999x
, sau đó bấm “=”, ta được kết quả:
Kết quả: Vậy giới hạn của dãy số bằng
3
0,75 .
4
Ví dụ 2: Tính giới hạn sau:
1
lim .
21nn
Hướng dẫn giải
Cách bấm máy:
Nhập vào máy tính biểu thức sau:
TOANMATH.co
m
Trang 30
Sau đó bấm CALC.
Nhập 9999999999x , sau đó bấm “=”, ta được kết quả:
Kết quả: Vậy giới hạn của dãy số bằng .
Bài tập tự luyện dạng 1
Câu 1:
Giới hạn

2
lim 2 1nn bằng
A. . B. 2. C. 2. D. .
Câu 2: Giá trị của
32
lim 2 2nn bằng
A. . B. 3. C. 3. D. .
Câu 3: Giới hạn
2
lim 2 3 8nn bằng
A. 22. B. 3. C. 2. D. .
Câu 4: Giá trị của
3
3
lim 1 2nn
bằng
A. . B.
3
2. C. 1. D. .
Câu 5: Giá trị của lim 1nn bằng
A. . B. 1. C. 1. D. .
Câu 6: Giới hạn
2
lim 2 5 3 2
nn
nn bằng
A. . B. 5. C. 5. D. .
Câu 7: Giới hạn
3
2
3
lim
1
n
n
bằng
A.
.
B. 3. C.
3.
D. .
Câu 8: Giới hạn
2
231
lim
1
nn
n

bằng
TOANMATH.co
m
Trang 31
A.
.
B. 3. C.
3.
D.
.
Câu 9: Giá trị của
lim nnnn n




bằng
A. . B. . C. 1. D.
1
.
2
Câu 10: Giá trị của
3
23
lim 2 3nn n nn bằng
A.
.
B.
1
.
2
C.
2.
D.
.
Câu 11: Giới hạn
2
32
21
lim
2
nn
nn
bằng
A. . B. 2. C. 3. D. .
Câu 12: Giới hạn
3
63
758
lim
2
nnn
n

bằng
A. . B. 7. C. 1. D. .
Câu 13: Giới hạn
2
lim 2cos3 2nn bằng
A. . B. 3. C. 1 . D. .
Câu 14: Giới hạn
2
cos
lim
1
n
n
n
bằng
A. 5. B. 0. C. 2. D. .
Câu 15: Giới hạn
2
sin
lim 5
n
n



bằng
A. . B. 5. C. 5. D.  .
Đáp án và lời giải
Dạng 1. Dãy số có giới hạn 0
1 – C 2 – D 3 – A 4 – D 5 – A 6 – B 7 – C 8 – C 9 – C 10 – C
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
Câu 1.
Ta có
4
1
25
nên
4
lim 0.
25
n



Câu 2.
Ta có
1.cos5
cos5 1 1
0
3333
n
nnn
n
n
 mà
1
lim 0
3
n



nên
1.cos5
lim 0.
3
n
n
TOANMATH.co
m
Trang 32
Câu 3.
Ta có
222
sin
11
6
0
31313
n
nnn


mà
2
1
lim 0
3n
nên
2
sin
6
lim 0.
31
n
n
Câu 4.
Ta có
 
1
11
11
0
35 35353
nn
nnnn



mà
1
lim 0
3
n
nên

1
1
lim 0.
35
n
n
Câu 5.
Ta có
 
11
22
22
nn
nn







mà

1
1
,
2
n
n
nn

và
1
lim 0.
n
Suy ra
 
11
lim 2 2 0 lim 2 2.
22
nn
nn

 



 
 


 

Câu 6.
Ta có
2
2
2
2
3
3
2
2
13
13
1
1
31
.
2
2
2
1
1
n
nn
nn
nn
nn n
n
n
n










mà
2
2
13
1
1
lim 0;lim 1.
2
1
nn
n
n


Suy ra
2
3
3
lim 0.
2
nn
nn

Câu 7.
Dễ dàng nhận thấy các các phương án (1); (2); (3); (5) đều có giới hạn là 0, bạn đọc có thể tự chứng minh.
Ta xét phương án:
(4):

2
22
2
2
2
2
2
2
2
2
1
1
22
,
1
1
11
1
1
n
nn
n
n
nn n
n
n
n









mà
2
2
2
1
lim 1.
1
1
n
n
Vậy phương án (4) không thỏa mãn.
Câu 8.
Dễ dàng chứng minh được các đáp án A, B và D có giới hạn là 0, bạn đọc có thể tự chứng minh.
Ta xét phương án C:
1
2
21 1
2
n
n
n
nn n




, mà
1
lim 2 2 0
n




. Vậy phương án C không thỏa mãn.
Câu 9.
Dễ dàng nhận thấy phương án (1) hoàn toàn chính xác do:
1
1
3
nên
1
lim 0.
3
n



TOANMATH.co
m
Trang 33
Phương án (2) là sai, vì
1
lim 0
k
n
khi k là số nguyên dương

k
. Vậy phương án (2) sai.
Câu 10.
Ta có
11
1
22.1 .
2
nn
nn nn
n
uuuu


Chứng minh:
1
2
n
n
u
(bằng quy nạp).
* Với
1n ta có
0
1
12.um
* Giả sử
1
2
k
k
u
(với
1k
)
* Cần chứng minh:
1
2.
k
k
u
Ta có
1
1
2222
kkkk
kk
uu

 . Suy ra điều phải chứng minh.
Từ đó suy ra 2 0
n
n
u
 với mọi
1
1
.
2
nn
n
nu u

Ta có
21 32 43 1
23 1
11 1 1
; ; ;...;
22 2 2
nn
n
uu uu uu uu

1
23 1
11 1 1
... .
22 2 2
n
n
uu




Công thức tổng quát
1
1
1
1
11
2
.1
1
22
2
n
n
n
um m




 



1
1
lim 0 lim 1 lim 0
2
n
n
um




lim 1 0 1.mm
Dạng 2. Dãy số có giới hạn hữu hạn
1 – A 2 – C 3 – B 4 – D 5 – C 6 – B 7 – B 8 – C 9 – D 10 – B
11 – C 12 – A
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
Câu 1.
Ta có
1
2
21 2
lim lim 2.
2
21
1
n
n
n
n

Câu 2.
Ta có
2
2
2
11
10
lim lim 0.
2
21
1
n
nn
n
n

TOANMATH.co
m
Trang 34
Câu 3.
Ta có
2
2
1
1
111
lim lim .
3
23 22
2
n
n
n
n

Câu 4.
Ta có
3
3
23
36
2
22
11 1
1
11
lim lim 1.
13 1
13
1
nn nn
nn n
nn
nn





Câu 5.
Ta có
3 323 2 3
11
lim 9 2 8 6 1 lim 9 2 3 lim 8 6 1 2 0 .
33
nn nn n nnn nn n 
Câu 6.
Ta có
55
55
22
22
5
5
11
11 11
11
lim lim 2 32.
1
nn nn
nn
n






Câu 7.
Ta có
1
1
14 1
4
lim lim 1.
14 1
1
1
4
n
n
n
n








Câu 8.
Ta có
1
3
4. 7
4.3 7 7
7
lim lim 7.
2.5 7 1
5
2. 1
7
n
nn
n
nn







Câu 9.
Ta có

11 1 11111 1 1 11 1 1
lim ... lim ... lim .
2.4 4.6 2 2 2 2 2 4 4 6 2 2 3 2 2 2 2 4nn n n n









Câu 10.
Ta có


11
111
.
1
11 1
kk k k
kk
kk k k k k




Suy ra
11
lim 1.
11
nn
uu
n

Câu 11.
TOANMATH.co
m
Trang 35
Ta viết lại


 






9
0
88
9 99 999 ... 99...9 10 1 100 1 ... 100..0 1
99
nsoá
nsoá
S


















1
1
0
10. 10 1
88810108
10 100 ... 100..00 10 10 9 .
991019981
n
n
n
nsoá
SnSnnn
Câu 12.
Ta có

11 5 55 2555
5 5 1 ... .
1
54
515
1
5
S
Dạng 3. Dãy số có giới hạn vô cực
1 – D 2 – A 3 – D 4 – A 5 – D 6 – A 7 – A 8 – D 9 – D 10 – D
11 – D 12 – D 13 – D 14 – B 15 – B
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
Câu 1.
Ta có





22
2
11
lim 2 1 lim 2 .nn n
n
n
Câu 2.
Ta có





32 3
3
22
lim 2 2 lim 1 .nn n
n
n
Câu 3.
Ta có 
2
2
38
lim 2 3 8 lim 2 .nn n
n
n
Câu 4.
Ta có 
3
3
3
32
11
lim 1 2 lim 1 .nn
nn
Câu 5.
Ta có





1
lim 1 lim 1 .nn nn
n
Câu 6.
Ta có





22
5
lim 2 5 lim 2nn n
n
và









2
lim 3 2 lim 3 1 .
3
n
nn n
Nên

2
lim 2 5 3 2 .
nn
nn
Câu 7.
TOANMATH.co
m
Trang 36
Ta có




3
2
2
333
lim lim lim lim 3 .
1
1
1
1
nnn
n
n
n
Câu 8.
Ta có


2
2
2
31
2
231
lim lim .
11
1
nn
n
n
n
n
n
Do




2
31
lim 2 2
n
n
và




2
11
lim 0
n
n
mà

2
11
0.
n
n
Nên





2
2
31
2
lim .
11
n
n
n
n
Câu 9.
Ta có




1
lim .
2
nnnn n
Câu 10.
Ta có lim n và














3
23
2
2
33
233
23
lim 2 3 lim lim 1.
23
.
nn
nn nnnn
nn n
nnnn nn
Vậy

3
23
lim 2 3 .nn n nn
Câu 11.
Ta có












3
3
22
2
2
222
3
2
3
2
2
3
2
2
33
3
22
2
111
.2 .2 2
21
lim lim lim lim .
22
2
2
.1 1
nn
nn
nnn
Ln
nn
nn
n
n
nn
n
Do






2
3
2
1
2
lim 2
2
1
n
n
và

2
3
2
lim n nên 
L
.
Câu 12.
Ta có


 








63
62
3
33
3
63
6356356
758 758 758
..11
758
lim lim lim lim .
2
22 2
1
nnn
nn
nnn
nnnnnnn
L n
nn n
n
TOANMATH.co
m
Trang 37
Ta có







3
356
758
1
lim 1
2
1
nnn
n
và lim .n
Từ đó suy ra
.
L
Câu 13.
Ta có

2
lim 2 cos3 2 .nn
Câu 14.
Ta có

22
cos
11
n
n
n
nn
và
2
lim 0
1
n
n
nên
2
cos
lim 0.
1
n
n
n
Câu 15.
Ta có




2
sin
lim 5 5.
n
n

Preview text:

GIỚI HẠN
BÀI GIẢNG GIỚI HẠN DÃY SỐ Mục tiêu Kiến thức
+ Hiểu được khái niệm giới hạn của dãy số.
+ Biết được một số định lí giới hạn của dãy số, cấp số nhân lùi vô hạn. Kĩ năng
+ Áp dụng khái niệm giới hạn dãy số, định lí về giới hạn của dãy số vào giải các bài tập.
+ Biết cách tính giới hạn của dãy số.
+ Biết cách tính tổng của một cấp số nhân lùi vô hạn. Trang 1
I. LÍ THUYẾT TRỌNG TÂM
1. Định nghĩa dãy số có giới hạn 9
1.1. Định nghĩa: Ta có nói rằng dãy số u có giới Nhận xét: n
hạn 0 (hay có giới hạn là 0) nếu với mỗi số dương a) Dãy số u có giới hạn 0 khi và chỉ khi dãy số n
nhỏ tùy ý cho trước, mọi số hạng của dãy số, kể từ  u có giới hạn 0. n
một số hạng nào đó trở đi, đều có giá trị tuyệt đối b) Dãy số không đổi u , với u  0 có giới hạn n  nhỏ hơn số dương đó. n 0.
Khi đó ta viết: lim u  0 hoặc u  0. n n
(Kí hiệu “ lim u  0 ”, đọc là dãy số u có giới n n n
hạn là 0 khi n dần đến vô cực).
1.2. Một số dãy số có giới hạn 0 thường gặp
Dựa vào định nghĩa, người ta chứng minh được rằng: 1 a) lim  0; n 1 b) lim  0; n 1 c) lim  0; 3 n
d) Dãy số không đổi u với 0
u  có giới hạn 0. n n
e) Nếu q  1 thì lim n q  0.
Định lí sau đây thường được sử dụng để chứng minh
một số dãy số có giới hạn 0.
Cho hai dãy số u và v . n n
Nếu u v với mọi n và lim v  0 thì limu  0. n n n n
2. Dãy số có giới hạn hữu hạn Nhận xét:
2.1. Định nghĩa dãy số có giới hạn hữu hạn
- Dãy số u c ó giới hạn là số thực L, khi và chỉ n
Định nghĩa: Ta nói rằng dãy số u có giới hạn là n
khi khoảng cách từ điểm u đến điểm L là u L n n
số thực L nếu lim u L  0. n
gần 0 bao nhiêu cũng được miễn là chọn n đủ
Khi đó ta viết lim u L hoặc . u L
lớn. Tức là khi biểu diễn các số hạng trên trục số n n
Tức là lim u L  limu L  0.
ta thấy khi n tăng thì các điểm u tụ tại quanh n n n
2.2. Các định lý cơ bản về giới hạn hàm số điểm L.
- Có những dãy số không có giới hạn hữu hạn.
Định lí 1: Giả sử lim u  . L Khi đó: n TOANMATH.com Trang 2
 lim u L và 3 3 u L .  1 n   n n
Chẳng hạn dãy số   , tức là dãy số:  Nếu * u  0, n
   thì L  0 và lim u L. n n 1;  1; 1  ;1;...
Định lí 2: Giả sử lim u  ;
L lim v M và c là một - Nếu C là hằng số thì lim C C. n n hằng số. Khi đó
 lim u v   L M.  limu v L M n n  . n n
 lim u .v   .
L M .  lim cu cL n  . n n u L  lim n  (nếu M  0 ). v M n
Định lí 3 (Nguyên lí kẹp giữa): Cho ba dãy số
u ,v , w và số thực L. Nếu u v w với n nn n n n
mọi n và lim u  lim w L thì lim v  . L n n n Định lí 4:
 Một dãy số tăng và bị chặn trên thì có giới hạn.
 Một dãy số giảm và bị chặn dưới thì có giới hạn.
2.3. Tổng của cấp số nhân lùi vô hạn
Khái niệm: Cấp số nhân gọi là lùi vô hạn nếu có
công bội q thỏa mãn điều kiện q  1.
Tổng các số hạng: u 2 3 1
S u u u  ...  u u q u q u q  ...  , 1 2 3 1 1 1 1 1 qq  1.
3. Dãy số có giới hạn vô cực
Nhận xét: Nếu lim u   thì lim  u    n  . n
3.1. Định nghĩa dãy số có giới hạn vô cực Chú ý: Định nghĩa:
Các dãy số có giới hạn là  hoặc  được
 Ta nói rằng dãy số u có giới hạn là  nếu với n
gọi chung là các dãy số có giới hạn vô cực hay
mỗi số dương tùy ý cho trước, mọi số hạng của dãy dần đến vô cực.
số, kể từ một số hạng nào đó trở đi, đều lớn hơn số  Dãy số có giới hạn là số thực L được gọi là dãy dương đó.
số có giới hạn hữu hạn.
Khi đó ta viết lim u   hoặc . u   Nhận xét: n n
 Ta nói rằng dãy số u có giới hạn là  nếu với Từ định nghĩa, ta có kết quả sau: n
a) lim n   .
mỗi số âm tùy ý cho trước, mọi số hạng của dãy số,
b) lim n   .  TOANMATH.com Trang 3
kể từ một số hạn nào đó trở đi, đều nhỏ hơn số âm c) 3 lim n   .  đó. d) lim k
n   k  0.
Khi đó ta viết lim u   hoặc u   .  n n e) lim n
q   q   1 . 1
Định lí: Nếu lim u   thì lim  0. n un
3.2. Một vài quy tắc tìm giới hạn vô cực Quy tắc 1
 Nếu lim u   ;
 lim v   thì limu .v   . n n n n
 Nếu limu   ;
 lim v   thì limu .v   n n  . n n
 Nếu lim u   ;
 lim v   thì limu .v   n n  . n n
 Nếu limu   ;
 lim v   thì limu .v   n n  . n n Quy tắc 2
 Nếu limu   ;
 lim v L  0 n n  khi L  thì u v n n  0 lim .  .  khi L  0
 Nếu lim u   ;
 lim v L  0 n n  khi L  thì u v n n  0 lim .  .  khi L  0 Quy tắc 3
Nếu lim u L  0 , lim v  0 thì n n u
 khi v  0, n
 Khi lim u L  0  lim n n   . n v
 khi v  0, nnn u
 khi v  0, n
 Khi limu L  0  lim n n   . n v
 khi v  0, nnn
3.3. Một số kết quả Mở rộng: n q n n q k n a) lim   và lim  0, với q  1. Ta có lim   và lim
 0 , với q 1 và k n n q k n n q
b) Cho hai dãy số u và v ,
là một số nguyên dương. n n
 Nếu u v với mọi n và lim u   thì n n n lim v   .  n u
 Nếu lim u L   và lim v   thì lim n  0. n n vn TOANMATH.com Trang 4
 Nếu lim u   (hoặc  ) và lim u L   thì n n
lim u v   (hoặc ). n n
SƠ ĐỒ HỆ THỐNG HÓA DÃY SỐ Định nghĩa
Dãy số u có giới hạn 0 nếu với mọi n CÓ GIỚI HẠN 0
số dương nhỏ tùy ý cho trước, mọi số
hạng của dãy số, kể từ một số hạng nào
đó trở đi, đều có giá trị tuyệt đôi nhỏ hơn số dương đó. 1 lim  0k  0 kn Trường hợp lim n
q  0 với q  1 thường gặp
Cho hai dãy số u và v n n   u v n n   limu  0 lim v  0 nn TOANMATH.com Trang 5 Dãy số có giới hạn Định nghĩa
Dãy số u có giới hạn là số thực L nếu n  hữu hạn
lim u L  0 n
lim u v L M n n
lim u .v   . L M n n Phép tính giới hạn
lim cu cL n u L Các định lí lim n  M  0 v M n
Cho ba dãy số u ,v , w n nn  Nguyên lí u   v w Nếu n n n  kẹp giữa
lim u  lim w Ln n
Thì lim v L n
Tổng của cấp số u 2 3 1
S u u q u q q q  ...  q  1 1 1 1 1   nhân lùi vô hạn 1 q TOANMATH.com Trang 6 Dãy số
Dãy số u có giới hạn là  nếu với mỗi số dương tùy ý cho n có giới hạn vô cực
trước, mọi số hạng của dãy kể từ một số hạng nào đó trở đi, đều lớn hơn số dương đó. Định nghĩa
Dãy số u có giới hạn là  nếu với mỗi số âm tùy ý cho trước, n
mọi số hạng của dãy kể từ một số hạng nào đó trở đi, đều nhỏ hơn số âm đó. 1
lim u  , lim v    lim u .v   n n n n
lim u  , lim v    lim u .v   n n n n
lim u  ,lim v    lim u .v   n n n n
lim u  , lim v    lim u .v   n n n n 2 lim u     khi L  0 n
  limu .v n n   .
lim v L  0  khi L  0 n Định nghĩa lim u     khi L  0 n
  limu .v n n   .
lim v L  0  khi L  0 n 3 u
 khi v  0, n
lim u L  0  lim n n   . n v
 khi v  0, nnn
lim u L  0 n lim v  0 n u
 khi v  0, n
lim u L  0  lim n n   . n v
 khi v  0, nnn TOANMATH.com Trang 7
II. CÁC DẠNG BÀI TẬP
Dạng 1: Dãy số có giới hạn bằng định nghĩa
Bài toán 1. Chứng minh dãy số có giới hạn 0 bằng định nghĩa Phương pháp giải
Cách 1: Áp dụng định nghĩa.
Ví dụ: Chứng minh các dãy số u sau đây có n
Cách 2: Sử dụng các định lí sau: giới hạn là 0. 1
 Nếu k là số thực dương thì lim  0.  n k 1 n sin 4n a) u  . b) u  . n 3n  2 n n  3
 Với hai dãy số u và v . n n
hướng dẫn giải
nếu u v với mọi n và lim v  0 và lim u  0. n n n n
a) Với mỗi số dương  tùy ý cho trước, ta có
 Nếu q  1 thì lim n q  0.  1n 1 1 u      n 3n  2 3n  2 3n 1  1   n   2 .   3     1  Đặt n  1 thì *
n   và u   , n   n . 0 3    0 n 0 Vậy lim u  0. n b) Ta có * n    thì sin 4n 1 1 1
sin 4n  1 u     . n n  3 n  3 n n
Áp dụng cho định lí “Nếu k là một số thực dương 1 1 cho trước thì lim
 0 ” ta được lim  0. k n n
Từ đó suy ra lim u  0. n Ví dụ mẫu
Ví dụ 1. Chứng minh các dãy số u sau đây có giới hạn là 0. n  4 1 sin n   1 n 1 a) u  . b) u   . n 4n  5 n n 1  n 1 2 5 
hướng dẫn giải 4 1 sin n 2 2 1 a) Ta có * n    thì 4
sin n  1 u     . n 4n  5 4n  5 4n 2n TOANMATH.com Trang 8 1 1
Áp dụng định lí “Nếu k là một số thực dương cho trước thì lim
 0 ” ta được lim  0. Từ đó suy ra k n n lim u  0. n   1 n 1 1 1 1 1 1 b) Ta có u        , n   .  n n 1  n 1  n 1  n 1  n 1  n 1 2 5 2 5 2 2  2n 1  1 n  Vì lim  lim  0.   2n  2 
Từ đó suy ra limu  0. n
Bài toán 2. Giới hạn của dãy số có số hạng tổng quát dạng phân thức Phương pháp giải
Để tính giới hạn của dãy số có số hạng tổng quát 1
Ví dụ: Chứng minh rằng: lim  0. u n 1
dạng phân thức: lim n . v
Hướng dẫn giải n  Nếu ;
u v là hàm đa thức theo biến n thì chia cả 1 1 1 n n Ta có 0   và lim  0. n 1 n n
tử số và mẫu số cho p
n , trong đó p là số mũ lớn Từ đó suy ra điều cần chứng minh. 1
nhất. Sau đó áp dụng: lim
 0 (với k  0 ). k n
 Nếu u ;v là hàm số mũ thì chia cả tử và mẫu n n cho n
a với a là cơ số lớn nhất. Sau đó sử dụng công thức: lim n
q  0 với q  1.
Chú ý: Thông thường, ta sẽ biến đổi các dãy số
tổng quát về dãy số có giới hạn 0 quen thuộc như trên. Ví dụ mẫu
Ví dụ 1: Chứng minh rằng các dãy số với số hạng tổng quát sau đây có giới hạn 0. a)
u   2n  3  2n.
b) u   n  2  n  2 . nn
Hướng dẫn giải 2 2
a) Ta có  2n  3  2n  2n  3  2n   2n  3  2n  3 3
 2n  3  2n  . 2n  3  2n 3 3 3 3 3 Mà    và lim  0. 2n  3  2n 2n  2n 2 2n n n
Từ đó suy ra điều cần chứng minh. TOANMATH.com Trang 9
b) Ta có  n  2  n  2 n  2  n  2  n  2 n  2  4 4
n  2  n  2  .
n  2  n  2 4 2 2 Mà  và lim  0.
n  2  n  2 n  2 n  2
Từ đó suy ra điều cần chứng minh.
Ví dụ 2: Chứng minh rằng các dãy số với số hạng tổng quát sau có giới hạn 0. n cos n cos a) u  . b) 5 u  . n n  4 n 4n n
 1n cosn sin c) u  . d) 5 u  . n 2 n 1 n 1,0 1n
Hướng dẫn giải cos n 1 1 1 a) Ta có 
 và lim  0. Từ đó suy ra điều cần chứng minh. n  4 n  4 n n   1 n cos n cos n 1 1 1 b) Ta có    và lim  0. 2 2 2 2 n 1 n 1 n 1 n 2 n
Từ đó suy ra điều cần chứng minh. n cos 1  1 n  1 n   1 c) Ta có 5     và lim  0   (do  1). 4n 4n  4   4  4
Từ đó suy ra điều cần chứng minh. n sin 1  1 n  1 n   d) Ta có 5   và lim  0.      1, 0  1 n 1,0  1 n 1,01 1,01
Từ đó suy ra điều cần chứng minh.
Ví dụ 3: Chứng minh rằng các dãy số sau có giới hạn bằng 0. 2n  3n n a a) lim  0. b) lim  0. 4n n!
hướng dẫn giải 2  3  2 n   3 n n n  2 3 a) Ta có lim  lim  lim  0  0  0     (do 1 và  1). 4n  4   4  4 4
Từ đó suy ra điều cần chứng minh.
b) Gọi m là số tự nhiên thỏa m 1  a . Khi đó với mọi n m 1. TOANMATH.com Trang 10 m nm n a a a a a a aa  Ta có 0   . ... . ...  .  . n! 1 2 m m 1 n m! m 1   nma m a n a Mà lim    0 và m
a . Từ đó suy ra lim  0. m 1   m! n! n
Ví dụ 4. Cho dãy số u với u  . n n 3n u 2 a) Chứng minh rằng n 1   với mọi n. u 3 n  2 n  b)
Chứng minh rằng 0  u  với mọi n. n    3  c)
Chứng minh rằng dãy số u có giới hạn 0. n
Hướng dẫn giải u
n 1  n n 1 2n 2
a) Với mọi n ta có n 1   :    .  n 1    u
 3    3n  3n 3n 3 n
ta được điều phải chứng minh.  2 n
b) Sử dụng phương pháp quy nạp toán học chứng minh 0  u  ; nn   *  3  1 2
n  1 ta có 0  u   , suy ra (*) đúng với n  1. 1 3 3 k  2 k
 Giả sử (*) đúng với n k tức là 0 
   . Ta phải chứng minh (*) đúng với n k 1. Thật vậy, 3k  3  k 1 k k 1 2 2  2   2   u
 0 . Mặt khác u u u  .  . k 1  k 1     3  k 1  k k 1 3  3  3   3 
Ta được điều phải chứung minh.  2 n  2 n   c) Do 0  u  mà lim  0 nên limu  0. n      3   3  n
Ta được điều phải chứng minh.
CHÚ Ý: MỘT SỐ KỸ THUẬT GIẢI NHANH
Quy ước: Trong máy tính không có biến n nên ta 1
Ví dụ 1. Tính giới hạn sau: lim .
ghi x thay cho n. n 1
Ghi nhớ cách nhập giá trị của x.
Hướng dẫn giải
x   thì ta nhập x  9999999999 (10 số 9)
Cách bấm máy:
x   thì ta nhập x  9999999999  (10 số 9)
 Nhập vào máy tính biểu thức sau:
 Đề bài yêu cầu tính lim u thì ta hiểu rằng, biến n  TOANMATH.com Trang 11 n   .
 Sau đó bấm CALC, màn hình sẽ xuất hiện như
hình bên. Ta hiểu rằng “Bạn muốn gán x bằng bao nhiêu?”
Ghi nhớ cách hiển thị kết quả
 Nhập: x  9999999999 , sau đó bấm “=”, ta được
 Gặp hằng số .10n c
(trong đó  là số nguyên âm, kết quả: thông thường 10    ,  1  2,...) Ví dụ: 12
15.10 là số rất nhỏ và gần bằng 0.  Gặp hằng số 10 20 .10 c , .10 c
,... đọc là (dấu của c)
nhân vô cực với c là hằng số (chú ý có thể lớn hơn 10). Ví dụ: 10 5.1  0 là âm vô cực, ghi là 10 ;5
 .10 là Kết quả: 10
1.10 là một giá trị rất rất nhỏ gần bằng
dương vô cực, ghi là  . 1 0. Vậy lim  0. n 1 VÍ DỤ MINH HỌA   1 n
Ví dụ 1. Tính giới hạn sau: lim . n  5
Hướng dẫn giải
Cách bấm máy:
 Nhập vào máy tính biểu thức sau:  Sau đó bấm CALC. TOANMATH.com Trang 12
 Nhập x  9999999999 , sau đó bấm “=”, ta được kết quả: Kết quả: 11 9,999999996.10 
là một giá trị rất nhỏ gần bằng 0.   1 n Vậy lim  0. n  5   1 n .cos n
Ví dụ 2. Tính giới hạn sau: lim . 2 n 1
 1n .cosn  Nếu ta nhập
, sau đó CALC như trên máy sẽ báo: MATH ERROR. 2 n 1
Hướng dẫn giải
Vận dụng định lí 1 nếu u v với mọi n và lim v  0 thì limu  0. n n n n   1 n .cos n cos n 1 1 Ta có đánh giá sau:   , ta chỉ cần ghi
vào máy tính là sẽ tính được. 2 2 2 n 1 n 1 n 1 2 n 1
Cách bấm máy:
 Nhập vào máy tính biểu thức sau:  Sau đó bấm CALC.
 Nhập: x  9999999999 , sau đó bấm “=”, ta được kết quả: TOANMATH.com Trang 13
 1n .cosn Kết quả: 20
1.10 là một giá trị rất rất nhỏ gần bằng 0. Vậy lim  0. 2 n 1  1n
Ví dụ 3. Tính giới hạn sau lim . 2n 1  1n  Nếu ta nhập
, sau đó CALC như trên máy sẽ báo: MATH ERROR do hàm số mũ tăng rất nhanh 2n 1
nên sẽ không tính được trên máy tính. Trong trường hợp này ta sẽ xử lý như sau:
Hướng dẫn giải
Cách bấm máy:
 Nhập vào máy tính biểu thức sau:  Bấm CALC.
 Nhâp: x  100 , sau đó bấm “=”, ta được kết quả: Kết quả: 31
7,888609052.10 là một giá trị rất rất nhỏ gần bằng 0.  1n Vậy lim  0. 2n 1
NHẬN XÉT: Qua 4 ví dụ trên, phần nfao bạn đọc đã hiểu về cách sử dụng máy tính cầm tay (MTCT) để
giải các bài toán về dãy số có giới hạn là 0. Có những bài toán sử dụng máy tính và nhập lệnh CALC
x  9999999999 sẽ ra luôn kết quả, có những bài toán không ra được ngay, chúng ta cần vận dụng linh
hoạt các cách đánh giá cũng như đổi cách bấm máy để ra được kết quả bài toán. Qua đây, đòi hỏi chúng ta TOANMATH.com Trang 14
cần có kiến thức khá chắc chắn về định nghĩa giới hạn dãy số để có thể vận dụng làm các bài tập cho tốt hơn.
Bài tập tự luyện dạng 1
Câu 1: Trong các dãy số sau, dãy số nào có giới hạn 0? n  3 nn n  4   2  5  A. u  
. B. u   2 . C. u
. D. u     . n    2  n    2  5  n  4     1.cos5n
Câu 2: Dãy số với u  có giới hạn bằng n 3n 1 1 A. . B. 1.
C.  . D. 0. 3 3  n sin Câu 3: Giới hạn 6 lim bằng 2 3n 1 1 1
A. 0. B. 1. C.  . D. . 3 3  n 1 1  
Câu 4: Giới hạn lim bằng 3n  5 1 1 1
A. . B.  . C. . D. 0. 5 5 3   1n
Câu 5: Giới hạn lim  2    là n  2    1
A. 2. B. . C. 0. D. 1. 2 2 n n  3
Câu 6: Giới hạn lim bằng 3 n  2n 1 1 1
A. . B. 0. C. . D.  . 3 2 2
Câu 7: Trong các dãy số dưới đây, dãy số nào có giới hạn 0?  1n sin n cos 2n 2 n  2   1 n .cos n (1): ; (2): ; (3): ; (4): ; (5): . n  5 n  5 n 1 n n   1 2 n  2
A. (1), (2), (3), (4). B. Chỉ (2), (3). C. (1), (2), (3), (5). D. Chỉ (1), (5).
Câu 8: Dãy số nào sau đây có giới hạn khác 0? cos n 1 2n 1 1 A. . B. . C. . D. . n n n n
Câu 9: Xét các câu sau: 1 n   (1) Ta có lim  0;    3  TOANMATH.com Trang 15 1 (2) Ta có lim
 0 , với k là số nguyên tùy ý. k n
A. Cả hai câu đều đúng. B. Cả hai câu đều sai. C. Chỉ (1) đúng. D. Chỉ (2) sai.
u m, m   n   1
Câu 10: Cho dãy số u được xác định  . n n n * 2 u
 2 u 1 , n   n 1  n  
Tham số m để dãy số u có giới hạn bằng 0 là n
A. m  1. B. m  2. C. m  3. D. m  4.
Dạng 2: Dãy số có giới hạn hữu hạn
Bài toán 1. Sử dụng định nghĩa chứng minh rằng lim u L n Phương pháp giải
Ta đi chứng minh lim u L  0. 3n 1 3 n
Ví dụ: Chứng minh rằng lim  . 2n 1 2
Hướng dẫn giải 3n 1 Đặt u  , ta có nhận xét: n 2n 1  3   3n 1 3  5  lim u   lim   lim  0.  n     2   2n 1 2  2n 1 3
Do đó lim u  . Ta được điều phải chứng minh. n 2 Ví dụ mẫu 2 n n
Ví dụ 1: Chứng minh rằng lim  1. 2 n 1
Hướng dẫn giải 2 n n 2  n n   n 1  Đặt u
, ta có thể nhận xét lim u        n 1 lim 1 lim 0. n 2   n 1 2 2  n 1   n 1
Do đó lim u  1. Ta được điều phải chứng minh. n
Bài toán 2: Chứng minh một dãy số có giới hạn Phương pháp giải
Sử dụng nguyên lí kẹp:
Ví dụ: Chứng minh các giới hạn sau:
Cho ba dãy số u ,v , w và số thực L. 3    n nn n a) lim    1  . 3  n 1 Nếu
u v w với mọi n và  n n n
lim u  lim w L thì lim v  . L n n n TOANMATH.com Trang 16 2
n  3n  2  1 b) lim    . 2
 2n n  2
hướng dẫn giải 3  n  1 a) Ta có lim   1    lim . 3   3  n 1  n 1 1 1 1 xét dãy u   u    v , n  và n 3 n 3 3 n 1 n 1 n n 1 1 lim v  lim  0 nên lim  0. n 3 n 3 n 1 3  n  Do đó lim    1  . 3  n 1
Ta được điều phải chứng minh. 2
n  3n  2 1  5n  4 b) Ta có lim     lim . 2  2n n 2  2 2 2n n 5n  4 Xét dãy u n 2 2 2n n 5n  4 5n  4 5 1  u      v nn 2 , . 2 2n n 2 2 4n 4 n n n 5 1 3 Mà lim v  lim  lim  0 nên lim  0. n 2 4n n 2 2 3n n 2
n  3n  2  1 Do đó lim    . 2
 2n n  2
Ta được điều phải chứng minh. Ví dụ mẫu
 3.3n  sin 3n
Ví dụ 1: Chứng minh có giới hạn: lim    3.  3n
Hướng dẫn giải
 3.3n  sin 3n   sin 3n  Ta có lim   3  lim .    3n   3n  sin 3n 1  1 n  1 n    sin 3n  Ta lại có   n    và lim  0   , nên lim  0.   3n 3n  3   3   3n
 3.3n  sin 3n  Do đó lim
  3. Ta được điều cần phải chứng minh.  3n  TOANMATH.com Trang 17
Bài toán 3. Tính giới hạn của dãy số bằng các định lí về giới hạn Phương pháp giải
Ta lựa chọn một trong hai cách:
Ví dụ: Tìm các giới hạn sau: 2 4
n n  2 a) lim . 2 2n n 1  3 1  b) lim 2n  2 1  .  2 2 
n  2n n  3n 1
hướng dẫn giải
Cách 1: Đưa dãy số cần tìm giới hạn về tổng, hiệu, 2  1 2  n 4    2  2 
tích, thương của những dãy số mà ta đã biết giới 4
n n  2  n n a) lim lim   2 2n n 1  1 1  hạn. 2 n 2    2   n n  Ta có các kết quả sau: 1 2
1. limC C , với C là hằng số. 4    2  lim n n .
2. Kết quả trong định lí 1. 1 1 2   2 n n
3. Kết quả trong định lí 2. Mà  1 1   lim 2    2   n n  1 1  lim 2  lim  lim
 2  0  0  2  0 . 2 n n  1 2  1 2 lim 4     lim 4   lim  lim  2     2  n n n n  4   0  0  4  2 4
n n  2 4  Nên lim   2  . 2 2n n 1 2
Chú ý: Như vậy, để tính các giới hạn trên chúng ta
đã thực hiện phép chia cả tử và mẫu cho bậc cao a
nhất của n và sử dụng kết quả lim  0 với k  0. k n  3 1  a) lim 2n  2 1   2 2 
n  2n n  3n 1 32n  2 1 2n  2 1  lim  lim . 2 2 n  2n n  3n 1 Mà TOANMATH.com Trang 18 2  1  2 3 2    32n   2 1  n  3.2  lim  lim   12. 2 n  2n 2 1 1 n 2  1    2n  2 2   2 1  n  2  lim    4. 2 n  3n 1 3 1 1 1  2 n n
Cách 2: Sử dụng nguyên lí kẹp giữa. Nên  3 1   lim 2n  2 1   12  4  8.  2 2 
n  2n n  3n 1
Chú ý: Như vậy, để tính các giới hạn trên chúng ta
đã thực hiện phép tách thành các giới hạn nhỏ. Ví dụ mẫu
Ví dụ 1: Tìm các giới hạn sau: 2
9n  2n  3n 4 5 3 n  4n  2 a) lim . b) lim . 4n  3 4 5 2 n  3n
Hướng dẫn giải 2 2     2 n 9 3n 9 3 2 2
9n  2n  3n n n 9  0  3 0 a) lim  lim  lim    0. 4n  3 4n  3 3 4  0 4 4  n 4 2 3   4 5 4 4 5 3 n  4n  2 n n 3  0  0 3 b) lim  lim   . 4 5 3 2 n  3n 2  0 2 2  4 n
ví dụ 2: Tìm các giới hạn sau: a)  2 lim
4n  2n  2n. b)  2 3 2 3 lim
n  2n  3  n n .
hướng dẫn giải
4n  2n  4n 2n
a) lim  4n  2n  2n 2 2 2  lim  lim 2
4n  2n  2n  1  2n 1 1 2n   1 1 1  lim   . 1 1 0 1 2 1 1 2n b)  2 3 2 3
n n   n n  
 2n n n  3 2 3 lim 2 3 lim 2 3
lim n n n . TOANMATH.com Trang 19 Mà 3 2 
n  2n  3  n 2  lim   2  3   2 2 2  lim  lim n n n n   1. 2
n  2n  3  n 2 3 11 1  1 2 n n 3 2 3
n n n  lim  3 2 3
n n n     lim 2 2 3 n  .
n n n   2 3 n n 2 3 3 1  1  1  lim    . 2   111 3 1 1 3 3 1 1   1 n n   1 2 Vậy lim  2 3 2 3
n  2n  3  n n  1  . 3 3
Chú ý: Để tính các giới hạn trên trước tiên chúng ta cần sử dụng phép nhân liên hợp để khử dạng    k và .   
Ví dụ 3: Tìm các giới hạn sau: 3n  2.5n 2
1 2  2  ...  2n a) lim . b) lim . 7  3.5n 2
1 3  3  ...  3n
hướng dẫn giải  3 n  2 3n 2.5n     5  0  2 2 a) lim  lim    7  3.5n  1 n  7.0  3 3 7.  3    5  n 1  n 1  2   1    2 n n 1 1 2 2 ... 2 2  1           3   3 b) lim lim lim 2.     0. 2 n n 1  n 1 1 3  3  ...  3 3 1  1   1 2    3 
Chú ý: Để tính các giới hạn trên chúng ta đã thực hiện phép chia cả tử và mẫu cho cơ số cao nhất và sử
dụng kết quả lim n
q  0 với q  1.
Ví dụ 4. Tìm các giới hạn sau:  1 1 1  a) lim    ...    n  n  . 1.3 3.5 2 1 2 1       1  1   1  b) lim 1 1 ... 1 .  2   2   2   2  3   n
Hướng dẫn giải TOANMATH.com Trang 20 1
1 2k 1 2k   1 1  1 1  a) Do      
k   k   . 2 1 2 1 2 2k   1 2k   1
2  2k 1 2k 1  1 1 1  Suy ra lim   ...   1.3 3.5
2k 12k 1      1 1 1 1 1 1 1  1  1  1  lim     ...   lim 1  .     2 1 3 3 5
2n 1 2n 1 2  2n 1 2 1 1 1  1       1  b) Ta có 1 1 1 ...1  1  2   2   2    2 3 4  n   2 2 1       n   1 3 2 4 3 5 n  2 n
n 1 n 1 n 1  . . . . . ... . . .  . 2 2 3 3 4 4
n 1 n 1 n n 2n 1 1  1  1   1  n 1 1 Suy ra lim 1 1 ... 1  lim  lim n  .  2   2   2   2  3   n  2n 2 2
Chú ý: Ta thường gặp giới hạn của một số dãy số sau: P n
Dạng 1: Nếu dãy số u có u
(trong đó P n,Qn là các đa thức của n), thì chia tử và n n Q nmẫu cho k n , với k
n là lũy thừa có số mũ cao nhất của n trong các đa thức P n và Qn, sau đó áp
dụng các định lí về giới hạn hữu hạn.
Dạng 2: Nếu dãy số u có u là biểu thức chứa n dưới dấu căn, thì đưa k
n ra ngoài dấu căn (với k là n n
số cao nhất của n trong dấu căn) rồi áp dụng các định lí. Nếu gặp dạng (vô định) k
n .n với lim u  0 , u n
thì phải nhân và chia với biểu thức liên hợp của biểu thức chứa căn tiến về 0. Cần chú ý các hằng đẳng thức:
a b a b  a ;b3 3
a b  3 2 3 3 2
a ab b   a  .b
Dạng 3: Nếu dãy số u có u là một phân thức mà tử và mẫu là các biểu thức của các lũy thừa có n n dạng n, n
a b ,...n   trong đó a, ,
b ... là các hằng số, thì chia cả tử và mẫu cho lũy thừa có cơ số có trị
tuyệt đối lớn nhất trong các lũy thừa ở tử và mẫu, rồi áp dụng các định lí.
Dạng 4: Nếu dãy số u trong đó u là một tổng hoặc một tích của n số hạng (hoặc n thừa số), thì n n
phải rút gọn u rồi tìm lim u theo định lí. n n
Dạng 5: Nếu dãy số u trong đó u được cho bởi một hệ thức truy hồi, thì ta tìm công thức tổng quát n n
của u rồi tìm limu theo định lí. n n
Bài toán 4. Tính tổng của cấp số nhân lùi vô hạn Phương pháp giải TOANMATH.com Trang 21 u
Ví dụ: Tính các tổng sau:  Sử dụng công thức: 1
S u u u  ...  , 1 2 3 1 q 1 1 1 a) S   ... ... 2 với q  1. 3 3 3n
b) S  16  8  4  2  ...
Hướng dẫn giải 1 1 1 a) Xét dãy số u là một cấp số n  : , ,..., ,... 2 3 3 3n 1 1
nhân có u  , q  . 1 3 3 n 1 1    1 1 1 1    3 Suy ra S ...       1. 2 3 3 3n 1 1 3 1 Vậy lim S  . 2
b) Xét dãy số u  :16; 8  ;4; 2;  ... là một cấp số n 1
nhân có u  16, q   . 1 2 16 32
Suy ra S  16  8  4  2  ... có lim S   . 1 3 1 2 Ví dụ mẫu
Ví dụ 1: Hãy biểu diễn các số thập phân vô hạn tuần hoàn sau dưới dạng phân số: a)   0,353535... b)   5,231231...
Hướng dẫn giải 35 2 35 35 35 a) 10
  0,353535...  0,35  0,0035 ...    ...   . 2 4 10 10 1 99 1 2 10 231 231
b)   5, 231231...  5  0, 231 0,000231 ...  5   ... 3 6 10 10 231 3 231 1742 10  5   5   . 1 999 333 1 3 10
Để biểu diễn một số thập phân vô hạn tuần hoàn thành phân số, ta biểu diễn số đó thành tổng của một
cấp số nhân lùi vô hạn và suy ra kết quả.
Cách bấm máy: TOANMATH.com Trang 22 2 n  4n
Ví dụ 1: Tính giới hạn sau: lim . 2 n  4n  5
Hướng dẫn giải
 Nhập vào máy tính biểu thức sau:
 Sau đó bấm CALC.
 Nhập x  9999999999 , sau đó bấm “=”, ta được kết quả:
Kết quả: Vậy giới hạn của dãy số bằng 1.
Ví dụ 2: Tính giới hạn sau  2 lim
4n  5n  2n.
Hướng dẫn giải
 Nhập vào máy tính biểu thức sau:  Sau đó bấm CACL.
 Nhập: x  9999999999 , sau đó bấm “=”, ta được kết quả: TOANMATH.com Trang 23 5
Kết quả: Vậy giới hạn của dãy số bằng 1,  25   . 4
NHẬN XÉT: Qua 2 ví dụ trên, phần nào bạn đọc đã hiểu cách sử dụng MTCT để tính toán các bài toán
liên quan đến giới hạn của dãy số (giới hạn là số thực). Tuy nhiên, MTCT không hẳn là một công cụ vạn
năng để chúng ta giải quyết các bài toán phức tạp hay những bài toán hay và khó. Vì vậy, chúng ta cần
phải hiểu sâu bản chất của vấn đề và rèn luyện nhiều dạng bài tập để thao tác nhanh và tập được cách xửl
lí khi gặp một bài toán lạ hay không sử dụng được MTCT. Chúng ta cùng nhau sang các bài tập rèn luyện dưới đây.
Bài tập tự luyện dạng 2 2n 1
Câu 1: Giới hạn lim bằng n  2 3 1 1
A. 2. B. . C.  . D. . 2 2 2 n 1
Câu 2: Giới hạn lim bằng 2 n  2 1 1
A. 2. B. . C. 0. D. . 2 6 2 n 1
Câu 3: Giới hạn lim bằng 2n  3 1 2 2
A. 0. B. . C. . D. . 2 3 5 2 3 3
n n 1  n n
Câu 4: Giới hạn lim bằng 2 n n 1  3 1 1 2
A. . B. . C. . D. 1. 2 3 3
Câu 5: Giới hạn  2 3 3
9n  2n  8n  6n 1  n là 1 1 1 1
A.  . B. . C. . D.  . 6 6 3 3
nn 12 nn 15 2 2
Câu 6: Giới hạn lim bằng 5 n
A. 64. B. 32. C. 16. D. 128. 1 4n
Câu 7: Giới hạn lim là 1 4n TOANMATH.com Trang 24 1 A. 1. B. 1.
C. 0. D.  . 3 n n 1 4.3 7  
Câu 8: Giới hạn lim là 2.5n  7n
A. 4. B. 2. C. 7. D. 6.   1 1 1 
Câu 9: Giới hạn lim   ...   bằng 2.4 4.6 2n2n 2     1 1 1
A. . B.  . C. 2. D. . 3 2 4  1 1 1 
Câu 10: Giới hạn lim    ...  là 1 2  2 1 2 3  3 2 n n 1  
n  1 n  3 5 A. 2
B. 1. C. . D.  . 2 2
Câu 11: Tổng S  8  88  888  ...   888...8 bằng n chöõ soá 8 A. n 1 10  10  36 . n B. n 1 10  10  54 . n 8 1 C.n 1
10  10  9n . D.n 1
10  10  72n. 81 81 1 1
Câu 12: Tổng S  5  5 1  ... bằng 5 5 25  5 5 25  3 5 A. . B. . 4 4 25  3 5 5  3 5 C. . D. . 4 4
Dạng 3: Dãy số có giới hạn vô cực Phương pháp giải
Đề tỉm giới hạn vô cực của dãy số, ta biến đổi Ví dụ: Tìm các giới hạn sau:
dãy số đã cho về tích hoặc thương của các dãy 5 4
n n n  2 a) lim .
số đã biết giới hạn, rồi dựa theo các quy tắc để 3 2 4n  6n  9
tìm giới hạn vô cực của các dãy số. 3 6 3
n  7n  5n  8 b) lim . n 12
Hướng dẫn giải 5  1 1 2  n 1   5 4  4 5 n n n 2      n n n a) lim lim   . 3 2 4n  6n  9 3  6 9  n 4    3   n n  TOANMATH.com Trang 25  1 1 2  1    4 5  2  lim . n n n n  . 6 9  4    3  n n   1 1 2  1    4 5  1 Mà 2
lim n   và lim n n n     0 6 9 4  4    3  n n  5 4
n n n  2 Nên lim   .  3 2 4n  6n  9 3 6 3
n  7n  5n  8 b) lim n 12 2 7 5 8 3 n . 1   3 5 6  lim n n n  12  n 1    n  7 5 8 3 1    lim  3 5 6 . n n n n 12 1 n 7 5 8 3 1   3 5 6 n n n 1
Mà lim n   và lim   1  0 12 1 1 n 3 6 3
n  7n  5n  8 Nên lim   .  n 12 Ví dụ mẫu
Ví dụ 1: Tìm các giới hạn sau:
 2n  12n3 a)
lim  2n  3  n 1. b) lim . 4 2 n n 1
Hướng dẫn giải   a)
n  n  3 1 lim 2 3
1  lim n. 2   1 .  n n     3 1 
Do lim n   và lim  2   1   2 1  0.  n n   
Nên lim  2n  3  n 1   . TOANMATH.com Trang 26   1  3  2 n   1 2n  3 1 2   2     n  n b) lim lim   . 4 2 n n 1 1 1 1   2 4 6 n n n  1  3  1 1 1 1 1 1 Do lim 1 2  1.2  2  0;lim    0  và    0. 2    2 4 6  n  n n n n 2 4 6 n n n
 2n  12n3 Nên lim   .  4 2 n n 1 Chú ý:
Khi tính các giới hạn phân thức, ta chú ý một số trường hợp sau đây:
Nếu bậc của tử nhỏ hơn bậc của mẫu thì kết quả của giới hạn đó bằng 0.
Nếu bậc của tử bằng bậc của mẫu thì kết quả của giới hạn đó bằng tỉ số các hệ số của lũy thừa cao nhất
của tử và mẫu số.
Nếu bậc của tử lớn hơn bậc của mẫu thì kết quả của giới hạn đó là  nếu hệ số cao nhất của tử và mẫu
cùng dấu và kết quả là  nếu hệ số cao nhất của tử và mẫu trái dấu.
Ví dụ 2: Tìm các giới hạn sau:  3  n  6n a)  n n 1 lim 5 3   . b) lim .  3  n 1 n 1  5 
Hướng dẫn giải   n nn  3 n  a) lim  1 5  3   lim5 . 1   3.  .   5    3 n    
Do lim 5n   và lim 1
  3.   1 3.0 1  0 nên  n n 1 lim 5 3     .   5     1 n   n   n 1 3 6      2 b) lim lim   .  3  n 1 1  5   1 n   5 n n  3   5      2   6  1 n 1 n 5 n           1 n 5 n     Do lim   1     1   0;lim 3   5       0 và 3   5  0      2      2   6     2   6   3  n  6n Nên lim   .   3  n 1 n 1  5 
Ví dụ 3: Tìm các giới hạn sau:  1  a)  4 lim
n 1  n   1 . b) 3 lim
n  2sin 2n  3 .    3 
Hướng dẫn giải TOANMATH.com Trang 27  1 1 1  a) lim  4
n 1  n   2 1  lim n  1   . 4 2  n n n     1 1 1  Do 2
lim n   và lim  1    1  0 nên  4 lim
n 1  n   1   .  4 2  n n n     1   1 2sin 2n 3  b) 3 3 lim
n  2sin 2n  3  lim n   .    3 3   3   3 n n   1 2sin 2n 3  1 1 Mà 3
lim n   và lim     0  0   0.  3 3   3 n n  3 3 2sin 2n 2 2 2sin 2n (do  , ; n lim  0  lim  0 ) 3 3 3 3 n n n n  1  Nên 3 lim
n  2sin 2n  3   .     3 
MỘT SỐ KỸ THUẬT GIẢI NHANH
Quy ước: Trong máy tính không có biến n nên ta 4 2 4n n 1
Ví dụ: Tính giới hạn sau: lim .
ghi x thay cho n.
2n  13 n 2n  1
Ghi nhớ cách nhập giá trị của x
Hướng dẫn giải
x   thì ta nhập x  9999999999 (10 số 9)
Cách bấm máy:
x   thì ta nhập x  9999999999 (10 số 9)  Nhập vào máy tính biểu thức sau:
 Đề bài yêu cầu tính lim u thì ta hiểu rằng, n  biến n   .  Gặp hằng số .10 c
 (trong đó  là số nguyên
âm, thông thường   10  ;  1  2,...).  Sau đó bấm CALC.
Ghi nhớ cách hiển thị kết quả  Nhập: 99999999 x
99 , sau đó bấm “=”, ta được Ví dụ: 12
15.10 đọc là 0. kết quả:  Gặp hằng số 10 20 .10 c .
c 10 ,... đọc là (dấu của c)
nhân vô cực đối với c là hằng số (chú ý có thể lớn hơn 10). Ví dụ: 10 5.10 
đọc là âm vô cực, ghi là  ; Kết quả: Vậy giới hạn của dãy số bằng 2.  10
5.10 đọc là dương vô cực, ghi là  . TOANMATH.com Trang 28
 Kết quả có thể là một số thực cụ thể, đó chính là
giới hạn mà ta cần tìm.
Chú ý: Thông thường, để tính giới hạn của dãy số
(là số thực L), ta cho x   , tức là nhập vào
máy tính x  9999999999 (10 số 9).
VÍ DỤ MINH HỌA 2 9n n 1
Ví dụ 1: Tính giới hạn sau: lim . 4n  2
Hướng dẫn giải
Cách bấm máy:
Nhập vào máy tính biểu thức sau:  Sau đó bấm CALC.
 Nhập: x  9999999999 , sau đó bấm “=”, ta được kết quả: 3
Kết quả: Vậy giới hạn của dãy số bằng 0,75  . 4 1
Ví dụ 2: Tính giới hạn sau: lim .
n  2  n 1
Hướng dẫn giải
Cách bấm máy:
 Nhập vào máy tính biểu thức sau: TOANMATH.com Trang 29  Sau đó bấm CALC.
 Nhập x  9999999999 , sau đó bấm “=”, ta được kết quả:
Kết quả: Vậy giới hạn của dãy số bằng . 
Bài tập tự luyện dạng 1 Câu 1: Giới hạn  2
lim 2n n   1 bằng A. .
 B. 2. C. 2.  D. . 
Câu 2: Giá trị của  3 2
lim n  2n  2 bằng A. .  B. 3.  C. 3. D. .  Câu 3: Giới hạn 2
lim 2n  3n  8 bằng
A. 2 2. B. 3. C. 2. D. . 
Câu 4: Giá trị của 3 3
lim 1 2n n bằng A. .
 B. 3 2. C. 1.  D. . 
Câu 5: Giá trị của lim n n 1 bằng A. .
 B. 1. C. 1.  D. .  Câu 6: Giới hạn  2 lim 2 
 5 3n  2n n n  bằng A. .
 B. 5. C. 5.  D. .  3 3n
Câu 7: Giới hạn lim bằng 2 n 1 A. .
 B. 3. C. 3. D. .  2 2n  3n 1
Câu 8: Giới hạn lim bằng n 1 TOANMATH.com Trang 30 A. .
 B. 3. C. 3.  D. .   
Câu 9: Giá trị của lim n
n n n n   bằng   1 A. .  B. .
 C. 1. D. . 2
Câu 10: Giá trị của n  2 3 3 lim
n  2n  3  n n  bằng 1 A. .
 B. . C. 2.  D. .  2 2 n 2n 1
Câu 11: Giới hạn lim bằng 3 2 n  2n A. .
 B. 2. C. 3. D. .  3 6 3
n  7n  5n  8
Câu 12: Giới hạn lim bằng n  2 A. .  B. 7.  C. 1. D. .  Câu 13: Giới hạn  2
lim n  2 cos3n  2 bằng A. .
 B. 3. C. 1  . D. .   n cos
Câu 14: Giới hạn lim n bằng 2 n 1
A. 5. B. 0. C. 2.  D. .  2  sin n
Câu 15: Giới hạn lim   5 bằng  nA. .
 B. 5. C. 5. D.  .
Đáp án và lời giải
Dạng 1. Dãy số có giới hạn 0 1 – C 2 – D 3 – A 4 – D 5 – A 6 – B 7 – C 8 – C 9 – C 10 – C
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT Câu 1. 4 4 n   Ta có 1 nên lim  0.   2  5  2  5  Câu 2.   1 .cos5n cos5n 1 1 n 1 n    1.cos5n Ta có 0     mà lim  0   nên lim  0. 3n 3n 3n 3  3  3n TOANMATH.com Trang 31 Câu 3.nn sin 1 1 1 sin Ta có 6 0    mà lim  0 nên 6 lim  0. 2 2 2 3n 1 3n 1 3n 2 3n 2 3n 1 Câu 4.  n 1 1    1n  1 1 1  n 1 1 Ta có 0     mà lim  0 nên lim  0. 3n  5 3n  5 3n  5 3n 3n 3n  5 Câu 5.   1n   1n   1 n 1 1 Ta có  2    2      mà , n và lim 0. n  2  n  2   n  2 n n    1 n      1 n  Suy ra lim  2 
  2  0  lim 2    2.   n  2    n  2       Câu 6. 2  1 3  1 3 n 1  1 3 2       2 1 1 2 n n  3  n n  1 2 1 Ta có   .
n n mà lim  0;lim n n 1. 3 n  2n  2  n 2 n 2 3 n 1 1  1 2  2  n n 2 n 2 n n  3 Suy ra lim  0. 3 n  2n Câu 7.
Dễ dàng nhận thấy các các phương án (1); (2); (3); (5) đều có giới hạn là 0, bạn đọc có thể tự chứng minh. Ta xét phương án: 2  2  2 n 1 2 2 2     2 1 1 2 n  2 n  2  n 2 (4):  n    mà lim n 1. n n   , 2 1 n 1  1  1 1 2 n 1 1  1 2  2  n n 2 n
Vậy phương án (4) không thỏa mãn. Câu 8.
Dễ dàng chứng minh được các đáp án A, B và D có giới hạn là 0, bạn đọc có thể tự chứng minh. Ta xét phương án C:  1  n 2  2n 1     n  1    1  2  , mà lim 2   2  0  
. Vậy phương án C không thỏa mãn. n n nn Câu 9. 1 1 n  
Dễ dàng nhận thấy phương án (1) hoàn toàn chính xác do:  1 nên lim  0.   3  3  TOANMATH.com Trang 32 1
Phương án (2) là sai, vì lim
 0 khi k là số nguyên dương k
 . Vậy phương án (2) sai. k n Câu 10. n n 1 Ta có 2 u
 2 .u 1  u u  . n 1  n n 1  n 2n Chứng minh: 1
u  2 n (bằng quy nạp). n * Với n  1 ta có 0
u m  1  2 . 1 * Giả sử 1
u  2 k (với k  1) k * Cần chứng minh: u  2k. k 1  Ta có k 1 u
u  2  2 k  2k  2k . Suy ra điều phải chứng minh. k 1  k 1
Từ đó suy ra u  2n  0 với mọi n uu  . n n 1  n 2n 1 1 1 1
Ta có u u  ;u u  ;u u  ;...;u u  2 1 3 2 2 4 3 3 n n 1  n 1 2 2 2 2   1 1 1 1   u u     ... . n 1  2 3 n 1   2 2 2 2   n 1  1   1   n 1 1   2   1 
Công thức tổng quát u m  .  m 1 n   2 1  2  2 n 1     u   m    n   1 lim 0 lim 1 lim 0    2   limm   1  0  m  1.
Dạng 2. Dãy số có giới hạn hữu hạn 1 – A 2 – C 3 – B 4 – D 5 – C 6 – B 7 – B 8 – C 9 – D 10 – B 11 – C 12 – A
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT Câu 1. 1 2  2n 1 2 Ta có lim  lim n   2. n  2 2 1 1 n Câu 2. 1 1  2 n 1 0 Ta có lim  lim n n   0. 2 n  2 2 1 1 2 n TOANMATH.com Trang 33 Câu 3. 1  2 1 2 n 1 n 1 1 Ta có lim  lim   . 2n  3 3 2 2 2  n Câu 4. 1 1 1 3    2 3 3 1 3 6
n n 1  n n n n n 1 Ta có lim  lim  1. 2 n n 1  3 1 3 1 1  2 2 n n Câu 5. 1 1 Ta có lim  2 3 3
9n  2n  8n  6n 1  n  lim 2
9n  2n  3nlim 3 3
8n  6n 1  2n  0  . 3 3 Câu 6. 5 5     
n n 15 n n 15 1 1 2 2 1 1   1 1  2 2 n n Ta có     5 lim  lim  2  32. 5 n 1 Câu 7.  1 n  1 1 4n     4  1  Ta có lim  lim   1  . 1 4n  1 n  1 1    4  Câu 8.  3 n  4.  7 n n 1 4.3 7      7  7 Ta có lim  lim   7. 2.5n  7n  5 n  1 2. 1    7  Câu 9. Ta có  1 1 1  1  1 1 1 1 1 1  1  1 1  1 lim    ...                  n   n   lim ... lim . 2.4 4.6 2 2 2 2   2 4 4 6 2n 2n  3  2  2 2n  2  4 Câu 10. 1
k k 1  k   1 k 1 1 Ta có   
k k 1  k   1 k
k k   . 1 k k 1 1 1 Suy ra u    limu 1. n 1 n 1 n Câu 11. TOANMATH.com Trang 34 8     8
Ta viết lại S   9  99  999  ... 
99...9  10 1100 1...100..0 1   9 n soá 9     9   n soá 0     10. 8 8 10n  1  n 8  1 10 10  8
S  10 100  ...100..00  n  S    n  n 1      n    10 10  9n. 9    9 10 1 9 9 81 n soá 0            Câu 12. 1 1 5 5 5 25  5 5
Ta có S  5  5 1   ...    . 5 5 1 1 1 5 4 5
Dạng 3. Dãy số có giới hạn vô cực 1 – D 2 – A 3 – D 4 – A 5 – D 6 – A 7 – A 8 – D 9 – D 10 – D 11 – D 12 – D 13 – D 14 – B 15 – B
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT Câu 1. 1 1 Ta có lim  2 2n n  2  
 1  lim n 2      . 2   n n Câu 2. 2 2 Ta có lim  3 2 n 2n 2 3       lim n 1     . 3   n n Câu 3. 3 8 Ta có 2
lim 2n  3n  8  lim n 2    . 2 n n Câu 4. 1 1 Ta có 3 lim 1 2n  3 n  3 lim  1  . 3 2 n n Câu 5.   1
Ta có lim n n 1  lim n n  1     n  .   Câu 6. 5 n n n 2 n Ta có lim  2 2n 5n 2      lim n 2      và lim 3  2       lim 3 1      .  n   3      Nên  2
lim 2  5 3n 2n n n   . Câu 7. TOANMATH.com Trang 35 3 3n 3n 3n Ta có lim  lim  lim  lim 3n . 2     n 1 1  1 1 2 n Câu 8. 3 1 2 2   2n  3n  2 1  3 1   1 1  1 1 Ta có lim  lim n n . Do lim 2   2 và lim   0 mà   0. n 1 1 1  2   2  2   n n   n n n n 2 n n  3 1  2    2  n n Nên   lim  . 1 1  2 n n Câu 9.   1
Ta có lim nn n n n   .   2 Câu 10.
Ta có lim n   và    2 2n 3 lim n
n  2n  3  n n  3 n  3 n         lim    lim    1.
n  2n  3  n   2 2  2 n  3. n n  3
n  3 n 3n       Vậy
n 2n n  3 n 3 lim 2 3 n   . Câu 11. 2 1 1 1 n . 2 n . 2 2 2 n 2n 1 3 2 2 3       2 2   2 Ta có  lim  lim n  lim n  lim  3 2 . n L n 3 2 2 n 2n n 2n 2    2      3 2 2 3 n n . 1  3 3 1    2 n n  2 2 n      1  2   2 2 Do lim  n   2 và 3 2
lim n    nên L   .  2   3 1   2 n Câu 12. Ta có 6 3 n n n   6  7  5  8 2 7 5 8 7 5 8 3 3 n . n . 1    3 3 1 6 3    
n  7n  5n  6 3 5 6 8 n n n n  3 5 6 n n n L  lim  lim  lim  lim . n n  2 n  2 n  2  2  1    n  TOANMATH.com Trang 36   7 5 8  3 1    3 5 6 Ta có  n n n  lim
 1 và lim n  .  2  1    n
Từ đó suy ra L  . Câu 13. Ta có  2
lim n  2 cos3n  2  . Câu 14. n cos  n cos n n n Ta có  và lim  0 nên lim n  0. 2 n  2 1 n 1 2 n 1 2 n 1 Câu 15.  2 sin n  Ta có lim   5  5.  n  TOANMATH.com Trang 37