Bài giảng tổng quan và nội dung môn học môn Công pháp Quốc tế| Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh

10:30, 06/01/2026
Công pháp quốc tế - Bài giảng tổng quan và nội dung môn học - Studocu
Công pháp quốc
Nội dung môn học:
Bài 1: Khái luận chung về Luật Quốc tế
Bài 2: Nguồn của Luật Quốc tế
Bài 3: Dân cư trong Luật Quốc tế
Bài 4: Lãnh thổ và biên giới quốc gia trong Luật Quốc tế
Bài 5: Luật Ngoại giao Quốc tế Bài 6:
BÀI 1: Khái luận chung về Luật Quốc tế I. Khái
niệm Luật Quốc tế
a. Sự hình thành của Luật Quốc tế
-Sự hình thành của Nhà nước và pháp luật
-Sự xuất hiện mối quan hệ giữa các nhà nước
-Nhu cầu cần có quy tắc xử sự chung để điều chỉnh mối quan hệ giữa các nhà nước
b. Định nghĩa Luật Quốc tế:
-Là một hệ thống pháp luật độc lập bao gồm tổng thể các nguyên
tắc và quy phạm pháp luật do các chủ thể của luật quộc tế thoả
thuận xây dựng nên trên cơ sở tự nguyện và bình đằng, nhằm
điều chỉnh mối quan hệ nhiều mặt giữa các chủ thể với nhau, và
được đảm bảo thực hiện bởi chính các chủ thể đó.
-Bản chất của Luật Quốc tế là sự thoả thuận
c. Đặc điểm của Luật Quốc tế
Trình tự xây dựng Luật quốc tế
-Trình tự xây dựng luật quốc gia
-Luật quốc tế không cơ quan lập pháp chung
-Các quy phạm pháp luật quốc tê được hình thành trên cơ sở thoả thuận của các chủ thể
Đối tượng điều chỉnh
-Đối tượng điều chỉnh của Luật Quốc gia
-Đối tượng điều chỉnh của Luật Quốc tế: quan hệ giữa các quốc gia
ở cấp độ chính phủ hoặc trong khuôn khổ của các tổ chức quốc tế lên chính phủ
Chủ thể của Luật quốc tế 10:30, 06/01/2026
Công pháp quốc tế - Bài giảng tổng quan và nội dung môn học - Studocu
-Là những thực thể tham gia vào quan hệ quốc tế một cách độc lập,
có đầy đủ quyền, nghĩa vụ quốc tế và có khả năng gánh vác các
trách nhiệm pháp lý quốc tế do chính hành vi của mình gây ra -Bao gồm: Quốc gia:
Các yêu tố cấu thành quốc gia: Lãnh thổ xác định, dân cư ổn định,
Chính phủ, khả năng tham gia vào quan hệ với các chủ thể khác
của quốc tế ( Điều 1 Công ước Montevideo 1933 )
Tổ chức quốc tế liên chính phủ
Là thực thể liên kết chủ yếu giữa các quốc gia độc lập; có chủ
quyền, có quyền riêng chủ thể riêng biệt và một hệ thống cơ cấu tổ
chức chặt chẽ, phù hợp để thực hiện
Đặc điểm: Thành phần chủ là các quốc gia, được thành lập và hoạt
động trên cơ sở một điều ước quốc tế, có mục đích nhất định, có
cơ cấu tổ chức chặt chẽ, phù hợp, có quyền năng chủ thể riêng biệt
Phân loại: Căn cứ vào thành viên, tổ chức có thành viên chỉ là các
quốc gia và tổ chức có thành viên bao gồm các chủ thể khác của LQT
Căn cứ vào phạm vi hoạt động tổ chức quốc tế khu vực,
tổ chức quốc tế liên khu vực, tổ chức quốc tế toàn cầu
Căn cứ vào lĩnh vực hoạt động: Tổ chức quốc tế phổ cập
và tổ chức quốc tế chuyên môn -Thành viên
-Các dân tộc đang đấu tranh giành quyền tự quyết:
Là chủ thể khá phổ biến trong thời kì giải phóng thuộc địa Điều kiện:
Đang bị nô dịch từ 1 quốc gia hay 1 dân tộc khác
Tồn tại trên thực tế 1 cuộc đấu tranh với mục đích thành lập một quốc gia độc lập
“ Dân tộc” trong LQT phải được hiểu từ nhân dân, không được hiểu theo nghĩa XH học
Có cơ quan lãnh đạo phong trào đại diện cho dân tộc đó trong các quan hệ quốc tế
-Các chủ thể đặc biệt: Toà thành Vatican Hongkong Macau Đài Loan
Về biện pháp đảm bảo thi hành
-Biện pháp đảm bảo thi hành của LQG 10:30, 06/01/2026
Công pháp quốc tế - Bài giảng tổng quan và nội dung môn học - Studocu
-LQT không có bộ máy cưỡng chế thi hành chuyên nghiệp
-Các quy định của LQT được đảm bảo thi hành trên cơ sở tự
nguyện của các chủ thể
-Trong trường hợp cần thiết, có thể áp dụng các biện pháp cưỡng
chế cá thể hoặc tập thể II. Các
nguyên tắc cơ bản của LQT
-Các nguyên tăc cơ bản của LQT là những quan điểm, tư tưởng
chính trị pháp lý cơ bản, có tính chất chỉ đạo, bao trùm và là cơ sở
để xây dựng và thi hành LQT
-Cơ sở pháp lý: Điều 2 Hiến chương LHQ, tuyên bố năm 1970
-Đặc điểm của các nguyên tắc cơ bản của LQT:
Là những nguyên tắc có giá trị pháp lý cao nhất
Là những quy phạm mang tính chất phổ biến
Các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế không xuất hiện liền một
lúc với nhau mà được hình thành trong từng giai đoạn phát triển của Luật quốc tê
Có mối quan hệ quan tương hỗ trợ lẫn nhau trong một chỉnh thể thông nhất
-Các nguyên tắc cơ bản của LQT:
Nguyên tắc về bình đẳng về chủ quyền giữa các quốc gia
Nguyên tắc cấm dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực trong quan hệ quốc tế
+Vũ lực: sức mạnh vũ trang
+Sử dụng vũ lực: sử dụng sức mạnh vũ trang/sử dụng các biện
pháp kinh tế chính trị để dẫn đến việc sử dụng sức mạnh vũ trang
+Đe doạ sử dụng vũ lực: thiing qua các hành vi cụ thể như tuyên
chiến, gửi tối hậu thư…
+Xâm lược: là việc một nước dùng lực lượng vũ trang trước tiên
để xâm phạm chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ hay độc lập chính trị
của một nước khác; hoặc dùng một biện pháp không phù hợp với
Hiến chương LHQ, như đã được nêu trong định nghĩa này để đạt
được một đích nói trên ( Nghị quyết 3314 ngày 12/4/1974 )
Nội dung nguyên tắc:
oCấm xâm chiếm lãnh thổ quốc gia hoặc dùng lực lượng vũ
trang vượt qua biên giới tiến vào lãnh thổ quốc gia khác
oCấm hành vi đe doạ, trấn áp bằng vũ lực
oKhông cho phép các quốc gia khác dùng lãnh thổ của mình
để tiến hành xâm lược chống nước thứ 3
oCấm tổ chức, khuyến khích, xúi giục, giúp đỡ hay tham gia
vào nội chiến hay các hành vi khủng bố tại các quốc gia khác 10:30, 06/01/2026
Công pháp quốc tế - Bài giảng tổng quan và nội dung môn học - Studocu
oKhông tổ chức hoặc giúp đỡ các nhóm vũ trang, lính đánh
thuê đột nhập vào pháp hoại trong lãnh thổ quốc gia khác
Ngoại lệ của nguyên tắc
oTham gia vào lực lượng liên quan gìn giữ hoà bình của LHQ
( Điều 43 Hiến chương LHQ)
oQuyền tự vệ cá thể hoặc tập thể ( Điều 51 Hiến chương LHQ )
oQuyền dân tộc tự quyết
-Nguyên tắc hoà bình giải quyết tranh chấp quốc tế 10:30, 06/01/2026
Công pháp quốc tế - Bài giảng tổng quan và nội dung môn học - Studocu