lOMoARcPSD| 19718759
ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ
TÌNH HUỐNG 1
Năm 1999, quốc gia Alpha gửi cho quốc gia Bêta một văn kiện ngoại giao trong đó đưa ra đề
nghị hoạch định biên giới giữa lãnh thổ của Alpha với vùng lãnh thổ Grama mà Bêta đang giữ
vai trò đại diện trong quan hệ quốc tế (Grama là thuộc địa của Bêta). Trong văn kiện đó, Alpha
nêu rõ nguyên tắc, cách thức hoạch định và có bản đồ hoạch định đính kèm. Trong văn kiện
trả lời, Bêta bày tỏ quan điểm đồng ý với đề nghị của Alpha. Hai quốc gia cũng đã tổ chức họp
báo để thông báo chính thức về nội dung thỏa thuận. Năm 2002, Grama tách ra khỏi Bêta và
tuyên bố trở thành một quốc gia độc lập, có chủ quyền. Grama cho rằng thỏa thuận qua các
văn kiện ngoại giao giữa Alpha và Bêta không phải là điều ước quốc tế có giá trị ràng buộc
giữa các bên. Hơn nữa, nếu thỏa thuận năm 1999 là điều ước quốc tế thì với tư cách là quốc
gia mới giành được độc lập, Grama không phải thực hiện các điều ước quốc tế mà Bêta đã đại
diện ký kết trước đó. Hãy cho biết:
Thỏa thuận giữa Alpha và Bêta trong tình huống nêu trên có phải là điều ước quốc tế
hay không? Vì sao?
Sau khi trở thành một quốc gia độc lập, có chủ quyền, Grama có phải thực hiện thỏa
thuận mà Bêta đã ký với Alpha hay không? Vì sao?
BÀI LÀM
1. Thỏa thuận giữa Alpha và Bêta trong tình huống nêu trên có phải là điều ước quốc tế hay
không? Vì sao?
Theo điểm a, khoản 1, điều 2 Công ước Viên về luật điều ước quốc tế (1969) thì “thuật ngữ
“điều ước” dùng để chỉ một hiệp định quốc tế được ký kết bằng văn bản giữa các quốc gia và
được pháp luật quốc tế điều chỉnh, dù được ghi nhận trong một văn kiện duy nhất hoặc trong
hai hay nhiều văn kiện có quan hệ với nhau và bất kể tên gọi riêng của nó là gì”.
Đồng thời, điều 11 Công ước Viên 1969 cũng quy định: “Việc một quốc gia đồng ý chịu sự
ràng buộc của một điều ước có thể biểu thị bằng việc ký, trao đổi các văn kiện của điều ước
phê chuẩn, chấp thuận, phê duyệt hoặc gia nhập hoặc bằng mọi cách khác được thỏa thuận”.
Để xác định thỏa thuận giữa quốc gia Alpha và quốc gia Bêta có phải là điều ước hay không,
ta có thể xét đến đặc trưng về mặt hình thức của điều ước quốc tế. Ta có thể khẳng định rằng,
điều ước quốc tế tồn tại chủ yếu dưới hình thức văn bản, nhưng bên cạnh đó còn có điều ước
quân tử tồn tại dưới dạng bất thành văn. Như vậy, theo như điều ước quân tử thì điều ước
quốc tế không nhất thiết phải tồn tại dưới dạng văn bản. Cũng theo định nghĩa về thuật ngữ
“điều ước” quy định tại điểm a, khoản 1, điều 2 Công ước viên 1969 thì điều ước quốc tế
không phụ thuộc vào tên gọi của văn bản thỏa thuận này.
Hơn nữa, vùng lãnh thổ Grama đã được quốc gia Alpha khai thác và đại diện trong quan hệ
quốc tế, ta có thể hiểu là từ trước năm 1999, Grama đã và đang là “thuộc địa” của quốc gia
Alpha và Alpha là quốc gia “bảo hộ”, vì vậy vùng lãnh thổ Grama phải tuân thủ theo những
cam kết mà Alpha đã ký. Như vậy, thỏa thuận giữa quốc gia Alpha với quốc gia Bêta về việc
hoạch định biên giới giữa lãnh thổ của quốc gia Bêta với vùng lãnh thổ Grama mà quốc gia
Alpha đang khai thác và đại diện trong quan hệ quốc tế hoàn toàn có thể là điều ước quốc tế.
lOMoARcPSD| 19718759
2. Sau khi trở thành một quốc gia độc lập, có chủ quyền, Grama có phải thực hiện thỏa thuận
mà Bêta đã ký với Alpha hay không? Vì sao?
Theo tiến sĩ Kaikobad (1983): “Quy tắc chung của luật quốc tế tập quán về vấn đề này là, về
nguyên tắc, khi kế thừa từ người tiền nhiệm: quốc gia hưởng không hơn và không kém lãnh
thổ đó”.
Hội nghị lần thứ 53 năm 1968 của Hội Luật gia quốc tế đã thông qua nghị quyết về sự kế thừa
của các quốc gia mới: “Khi một hiệp định quy định việc phân định biên giới quốc gia giữa hai
quốc gia đã được thực hiên, theo đó đường biên giới đã được hình thành thì không cần phải
làm gì thêm nữa … và phạm vi lãnh thổ quốc gia cũng đã được xác lập”.
Điều 11 Công ước Viên về kế thừa nhà nước 1978 quy định:
Sự kế thừa quốc gia không ảnh hưởng tới:
a) một đường biên giới đã được xác định bởi một hiệp định; hay
b) các nghĩa vụ và quyền được xác định bởi một hiệp định liên quan tới thể chế biên giới.
Những quy định này là sự khẳng định chính thức nguyên tắc duy trì biên giới ổn định khi xuất
hiện sự kế thừa nhà nước.
Như vậy, sau khi vùng lãnh thổ Grama trở thành một quốc gia độc lập, có chủ quyền thì
Grama vẫn phải thực hiện đầy đủ các điều ước quốc tế về biên giới lãnh thổ mà Alpha đã ký
kết thay Grama, trong đó có điều ước với Bêta. Quốc gia Grama không có quyền chọn lựa có
thừa kế hay không mà buộc phải thừa kế, vì những điều ước về biên giới lãnh thổ thường có
giá trị rất bền vững mang tính ổn định cho dù 1 trong 2 bên có mất tư cách chủ thể thì quốc gia
mới vẫn buộc phải thừa kế.
TÌNH HUỐNG 2
Năm 1960, quốc gia A gửi cho quốc gia B thư đề nghị hoạch định biên giới giữa lãnh thổ của
quốc gia B với vùng lãnh thổ C mà quốc gia A đang khai thác và đại diện trong quan hệ quốc
tế. Trong thư đó, quốc gia A nêu rõ nguyên tắc, cách thức hoạch định và có bản đồ hoạch định
đính kèm. Trong thư trả lời, quốc gia B bày tỏ quan điểm đồng ý với đề nghị của quốc gia A.
Hai quốc gia cũng đã tổ chức họp báo để thông báo chính thức về nội dung thỏa thuận.
Tranh chấp lãnh thổ bắt đầu nảy sinh sau khi vùng lãnh thổ C trở thành một quốc gia độc lập,
có chủ quyền. Quốc gia C cho rằng thỏa thuận qua thư giữa quốc gia A và quốc gia B không
phải là điều ước quốc tế có giá trị ràng buộc giữa các bên. Hơn nữa, nếu thỏa thuận năm 1960
là điều ước quốc tế thì với tư cách là quốc gia mới ra đời, quốc gia C không phải kế thừa tất cả
các điều ước quốc tế mà quốc gia A đã đại diện ký kết. Hãy cho biết:
Theo quy định của Công ước Viên năm 1969 về luật điều ước quốc tế, thỏa thuận giữa
hai quốc gia A và B trong tình huống nêu trên có là điều ước quốc tế hay không? Giải thích tại
sao?
lOMoARcPSD| 19718759
Sau khi độc lập, quốc gia C có phải thực hiện thỏa thuận về biên giới lãnh thổ mà quốc
gia Ađã ký kết với quốc gia B hay không? Giải thích tại sao?
BÀI LÀM
1. Theo quy định của Công ước Viên năm 1969 về luật điều ước quốc tế, thỏa thuận giữa hai
quốc gia A và B trong tình huống nêu trên có là điều ước quốc tế hay không? Giải thích tại
sao?
Có thể khẳng định: thỏa thuận giữa hai quốc gia A và B trong tình huống nêu trên là điều ước
quốc tế.
Theo Công ước Viên về luật điều ước quốc tế (1969) thì “thuật ngữ “điều ước” dùng để chỉ
một hiệp định quốc tế được ký kết bằng văn bản giữa các quốc gia và được pháp luật quốc tế
điều chỉnh, dù được ghi nhận trong một văn kiện duy nhất hoặc trong hai hay nhiều văn kiện
có quan hệ với nhau và bất kể tên gọi riêng của nó là gì”.
Về bản chất, điều ước quốc tế là sự thỏa thuận dựa trên ý chí tự nguyện của các bên liên quan.
Chủ thể của điều ước quốc tế là các quốc gia. Điều ước quốc tế tồn tại dưới hình thức văn bản
đã được kí kết. Điều ước quốc tế gồm có 3 loại: điều ước quốc tế được kí kết với danh nghĩa
Nhà nước, điều ước quốc tế được kí kết với danh nghĩa Chính phủ và điều ước quốc tế được kí
kết với danh nghĩa Bộ, ngành. Các điều ước quốc tế được kí kết với danh nghĩa Nhà nước là
các điều ước về hoà bình, an ninh, biên giới, lãnh thổ, chủ quyền quốc gia; về quyền và nghĩa
vụ cơ bản của công dân, về tương trợ tư pháp và về các tổ chức quốc tế phổ cập và tổ chức
khu vực quan trọng.
Căn cứ theo đề bài, thỏa thuận giữa hai quốc gia A và B trong tình huống nêu trên hoàn toàn
có đủ căn cứ để trở thành một điều ước quốc tế. Đây là điều ước quốc tế nhằm hoạch định biên
giới lãnh thổ. Việc phân định biên giới lãnh thổ này đã được hai quốc gia thỏa thuận và đi đến
kí kết. Điều ước quốc tế này được ghi nhận dưới hình thức văn bản.
2. Sau khi độc lập, quốc gia C có phải thực hiện thỏa thuận về biên giới lãnh thổ mà quốc gia
A đã ký kết với quốc gia B hay không? Giải thích tại sao?
Căn cứ vào đề bài, ta có thể thấy đây là trường hợp hình thành quốc gia mới bằng đấu tranh
giải phóng dân tộc hoặc qua cách mạng xã hội. Về nguyên tắc, quốc gia C không phải kế thừa
toàn bộ các điều ước do quốc gia A kí kết với quốc gia B. Tuy nhiên, nhằm mục đích không
làm xáo trộn trật tự pháp lý quốc tế, và nếu điều ước đã kí không đi ngược lại quyền lợi của
quốc gia C thì quốc gia C vẫn có thể tuyên bố kế thừa trong lĩnh vực biên giới lãnh thổ.
CƠ SỞ PHÁP LÝ CẦN THIẾT ĐẢM BẢO TÍNH HỢP PHÁP CỦA NGHỊ QUYẾT DO
HỘI ĐỒNG BẢO AN THÔNG QUA
TÌNH HUỐNG 3
Năm 2012, tại quốc gia A xảy ra nội chiến. Hàng ngàn người nổi dậy đã tiến hành đập phá các
cửa hàng, nhà kho sân bãi nhằm tăng sức ép đề nghị chính phủ đương nhiệm phải từ chức.
Cuộc giao tranh giữa Chính phủ đương nhiên và phe nổi dậy ngày càng căng thẳng, ảnh hưởng
nghiêm trọng đến hòa bình và an ninh trong khu vực cũng như đe dọa sự an toàn của những
người nước ngoài đang có mặt trên lãnh thổ quốc gia A. Trước tình hình nguy cấp này, Hội
lOMoARcPSD| 19718759
động bảo an Liên hợp quốc, với tư cách là cơ quan thực hiện chức năng duy trì hòa bình và an
ninh thế giới, đã có những cuộc họp nhằm xem xét vấn đề của quốc gia. Dự thảo Nghị quyết
của hội đồng bảo an trong đó đề cập đến việc áp dụng các biện pháp cần thiết, kể cả các biện
pháp về quân sự, đối với quốc gia A cũng đã được soản thảo. Trong thời gian chờ đợi nghị
quyết được thông qua, với tư cách là Ủy viên thường trực Hội đồng bảo an quốc gia X đã cho
một số tàu quân sự của mình tiến sâu vào neo đậu trong lãnh hải của quốc gia A để sẵn sang
thực hiện Nghị quyết của Hội đồng bảo an. Hãy cho biết:
Hành vi của quốc gia X có phù hợp với quy định của Công ước luật biển 1982 hay
không? Tại sao?
Các cơ sở pháp lý cần thiết đảm bảo tính hợp pháp của Nghị quyết do Hội đồng bảo
an thông qua? Danh mục viết tắt
LHQ: Liên hợp quốc
HĐBA: Hội đồng bảo an
BÀI LÀM
1. Hành vi của quốc gia X có phù hợp với quy định của Công ước luật biển 1982 hay không?
Tại sao?
Trả lời: Hành vi của quốc gia X không phù hợp với quy định của Công ước luật biển 1982. Vì:
Quốc gia X cho neo đậu tàu tại lãnh hải của quốc gia A là trái với quy định của khoản 2 Điều
18 Công ước luật biển 1982 khi thực hiện quyền qua lại lãnh hải đó là đi qua phải liên tục và
nhanh chóng. Tuy nhiên, việc đi qua bao gồm cả việc dừng lại và thả neo, nhưng chỉ trong
trường hợp gặp phải những sự cố thông thường về hàng hải hoặc vì một trường hợp bất khả
kháng hay mắc nạn hoặc vì mục đích cứu giúp người, thuyền hay phương tiện bay đang lâm
nguy hoặc mắc cạn”. Trong tình huống này, quốc gia X đã neo đậu tại vùng lãnh hải của quốc
gia A mà không phải vì gặp những sự cố thông thường về hàng hải hoặc vì một trường hợp bất
khả kháng hay mắc nạn hoặc vì mục đích cứu giúp người, thuyền hay phương tiện bay đang
lâm nguy hoặc mắc cạn mà vì để chuẩn bị sẵn sàng thực hiện Nghị quyết của Hội đồng bảo an.
Bên cạnh đó, quốc gia X đã vi phạm quy định của công ước Luật biển 1982 việc đi qua của tàu
thuyền nước ngoài bị coi là phương hại đến hòa bình, trật tự hay an ninh của quốc gia ven
biển, nếu như trong lãnh hải, tàu thuyền này tiến hành các họat động quy định tại khoản 2
Điều 19 Công ước Luật hiển 1982. Cụ thể việc đưa quân sự vào khu vực lãnh hại của quốc gia
A là hành vi đe dọa hoặc dùng vũ lực chống lại chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, điều này càng vi
phạm nghiêm trọng nguyên tắc của Luật quốc tế – nguyên tắc cấm dùng vũ lực hoặc đe dọa
dùng vũ lực trong quan hệ luật quốc tế. Việc quốc gia X đưa tàu quân sự vào khu vực lãnh hải
của quốc gia A để sẵn sàng thực hiện nghị quyết của Hội đồng bảo an là không có căn cứ vì
Nghị Quyết của hội đồng bảo an chưa được thông qua, Nghị quyết của HĐBA được thông qua
khi có 9 ủy viên của Hội dồng bảo an, trong đó có tất cả các ủy viên thường trực bỏ phiếu
thuận (Điều 27 Hiến chương liên hợp quốc).
Như vậy, hành vi của quốc gia X không phù hợp với Công ước Luật biển 1982.
lOMoARcPSD| 19718759
2. Các cơ sở pháp lý cần thiết đảm bảo tính hợp pháp của Nghị quyết do Hội đồng bảo an
thông qua?
Dẫn chiếu theo chương 7 Hiến chương liên hợp quốc (từ Điều 39 đến Điều 51) về hành động
trong trường hợp hòa bình bị đe dọa, phá hoại hoặc có hành vi xâm lược. Theo đó, Nghị quyết
của hội đồng bảo an trong đó đề cập đến việc áp dụng các biện pháp cần thiết, kể cả các biện
pháp về quân sự, đối với quốc gia A là hoàn toàn phù hợp. Cụ thể, theo quy định tại Điều 39,
Điều 41 Hội đồng có thẩm quyền quyết định những biện pháp áp dụng không liên quan tới
việc sử dụng vũ lực để thực hiện nghị quyết của Hội đồng, và yêu cầu các thành viên Liên hợp
quốc áp dụng biện pháp đó. Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 42 Hiến chương thì nếu những
biện pháp được nói tại Điều 41 mà không thích hợp hoặc mất hiệu lực thì Hội đồng bảo an có
thẩm quyền áp dụng mọi hành động của hải, lục, không quân nếu Hội đồng bảo an cho rằng đó
là cần thiết. Những hành động này có thể là những cuộc biểu dương lực lượng, phong tỏa và
những cuộc hành quân khác, do các lực lượng hải, lục, không quân của các nước thành viên
Liên hợp quốc thực hiện. Mặt khác, theo quy định tại Điều 51 Hiến chương nêu quốc gia
thành viên của LHQ bị tấn công vũ trang mà cho tới khi HĐBA chưa áp dụng được các biện
pháp cần thiết để duy trì hòa bình, an ninh quốc tế thì những biện pháp mà quốc gia thành viên
của LHQ áp dụng để thực hiện quyền tự vệ chính đáng phải được báo ngay cho HĐBA, do đó,
có thể dùng biện pháp quân sự tương xứng nếu trong trường hợp bị tấn công vũ trang.
Hội đồng bảo an xác định tình hình nội chiến trên lãnh thổ quốc gia A không còn là công việc
nội bộ của quốc gia A bởi tình hình nội chiến tại quốc gia A có ảnh hưởng nghiêm trọng đến
hòa bình và an ninh trong khu vực cũng như đe dọa sự an toàn của những người nước ngoài
đang có mặt trên lãnh thổ quốc gia A. Do đó, sự can thiệp của HĐBA LHQ trong trường hợp
này không được coi là vi phạm nguyên tắc của luật quốc tế về “Không can thiệp vào công việc
nội bộ của các quốc gia khác”.
Để nghị quyết của HĐBA được thông qua thì cần 9 ủy viên của HĐBA, trong đó có tất cả các
ủy viên thường trực bỏ phiếu thuận (Điều 27 Hiến chương Liên hợp quốc).
TÌNH HUỐNG 4
Hundu và Renda đều là hai quốc gia thành viên của Công ước về chống khủng bố quốc tế.
Tháng 4/ 2011, Chính phủ Hundu nhận được báo cáo của Cục tình báo quốc gia về việc phát
hiện ra nơi ẩn náu trên lãnh thổ Renda của tên trùm khủng bố ( bị truy nã toàn cầu) mà quốc
gia này đang tìm kiếm. Chính phủ Hundu ngay lập tức bí mật điều động máy bay quân sự với
tần số siêu âm, thoát khỏi sự kiểm soát của rada trinh thám Renda, vượt biên giới, tiến vào
lãnh thổ nước này và tấn công nơi ở của tên trùm khủng bố, đồng thời tiêu diệt tên này.
Phát hiện ra hành vi của Hundu, Renda đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ. phía Renda cho rằng
hành vi này đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền quốc gia. Tuy nhiên, Hundu cho rằng hành vi
của quốc gia này là nhằm thưc hiện nghĩa vụ thành viên của Công ước về chống khủng bố.
Hơn nữa, Tổng thống Hundu đã thực hiện cuộc điện đàm chính thức với Tổng thống Renda và
ông này hứa sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi cho hoạt động chống khủng bố được thực hiện bởi
Hundu. Hãy cho biết:
Tính hợp pháp trong hành vi của Hundu? Vì sao?
lOMoARcPSD| 19718759
Cuộc điện đàm chính thức giữa Tổng thống của hai quốc gia có xác lập nghĩa vụ của Renda
trong việc tạo điều kiện cho Hundu tấn công và tiêu diệt trùm khủng bố trên lãnh thổ Renda
không? Vì sao?
BÀI LÀM
1.Tính hợp pháp trong hành vi của Hundu? Vì sao?
Hành vi của Hundu là không hợp pháp. Vì:
Hành vi của Hundu đã vi phạm nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền giữa các quốc gia của luật
quốc tế. Chính phủ Hundu khi nhận được báo cáo của Cục tình báo quốc gia về việc phát hiện
ra nơi ẩn náu trên lãnh thổ Randa của tên Trùm khủng bố ( bị truy nã toàn cầu) mà quốc gia
này đang tìm kiếm. Chính phủ Hundu ngay lập tức bí mật điều động máy bay quân sự với tần
số siêu âm, thoát khỏi sự kiểm soát của rada trinh thám Renda, vượt biên giới, tiến vào lãnh
thổ nước này và tấn công nơi ở của tên trùm khủng bố, đồng thời tiêu diệt tên này đã vi phạm
nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền giữa các quốc gia. Chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ là điều
thiêng liêng của mỗi dân tộc, lãnh thổ là biểu hiện của nền độc lập dân tộc và bất khả xâm
phạm của mỗi quốc gia. Bảo vệ biên giới, lãnh thổ chính là bảo vệ chủ quyền quốc gia chống
lại mọi hình thức ngoại xâm. Tuyên bố về những nguyên tắc của Luật quốc tế điều chỉnh quan
hệ hữu nghị và hợp tác giữa các quốc gia phù hợp với hiến chương Liên Hợp Quốc năm 1970
cũng đã quy định rõ nội dung nguyên tắc này. Như vậy, trong tình huống này thì Hundu đã
xâm phạm chủ quyền quốc gia Renda vì hành động bí mật điều động máy quân sự tiến vào
Renda.
Bên cạnh đó còn vi phạm nguyên tắc cấm dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực trong quan hệ
quốc tế, nguyên tắc này được quy định trong Tuyên bố năm 1970 của Liên hợp quốc về những
nguyên tắc của Luật quốc tế điều chỉnh quan hệ hữu nghị hợp tác giữa các quốc gia. Hành vi
Hundu bí mật điều động máy bay quân sự với tần số siêu âm, thoát khỏi sự kiểm soát của rada
trinh thám Renda, vượt biên giới, tiến vào lãnh thổ Renda có thể bị coi là một hành vi sử dụng
vũ lực với quốc gia Renda cho dù có mục đích chỉ là bắt tên khủng bố, nhưng nó làm ảnh
hưởng tới nền an ninh của Renda khi có quốc gia dùng lực lượng quân sự tiến vào lãnh thổ
mình bí mật như vậy. Tuy luật quốc tế không quy định rõ về định nghĩ thế nào là “ Vũ lực”
nhưng theo các văn kiện của Liên hợp quốc thì vũ lực được hiểu là sức mạnh về quân sự,
chính trị, kinh tế hoặc ngoại giao mà quốc gia này sử dụng bất hợp pháp đối với quốc gia
khác. Hundu và Renda đều là thành viên của Công ước về chống khủng bố quốc tế nên khi tên
khủng bố này đang ẩn náu trên lãnh thổ Renda thì Renda phải có nghĩa vụ cùng hợp tác với
Hundu để bắt tên trùm khủng bố này chứ Hundu không được bí mật điều động máy bay quân
sự tiến vào Renda để tiêu diệt tên khủng bố. Điều này vi phạm nghiêm trọng đến nguyên tắc
cấm dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực trong quan hệ quốc tế, ảnh hưởng tới nền an ninh
quốc gia của Renda.
2. Cuộc điện đàm chính thức giữa Tổng thống của hai quốc gia có xác lập nghĩa vụ của Renda
trong việc tạo điều kiện cho Hundu tấn công và tiêu diệt trùm khủng bố trên lãnh thổ Renda
không? Vì sao?
Cuộc điện đàm này không xác lập nghĩa vụ của Renda trong việc tạo điều kiện cho Hundu tấn
công và tiêu diệt tên trùm khủng bố trên lãnh thổ Renda. Vì:
lOMoARcPSD| 19718759
Theo nguyên tắc các quốc gia có nghĩa vụ hợp tác (quy định tại Điều 55,56 Hiến chương liên
hợp quốc thì Renda và Hundu phải hợp tác với nhau trong việc bắt tên trùm khủng bố đó nhằm
duy trì hòa bình và an ninh quốc tế. Sự nỗ lực và thiện chí hợp tác của Renda với Hundu phải
dựa trên cơ sở luật pháp quốc tế sẽ loại bỏ được các hợp tác trái với luật quốc tế và các vấn đề
toàn cầu được giải quyết, đây vừa là lời ích chung của các quốc gia vừa là lợi ích cho sự phát
triển của các quốc gia đó. Tuy nhiên như phân tích ở ý thứ 1 thì Hundu đã vi phạm hai nguyên
tắc cơ bản luật quốc tế nên sự hợp tác này đã không còn là sự hợp tác dựa trên cơ sở luật pháp
quốc tế nữa, hành vi của Hundu đã gây phương hai tới Renda. Bên cạnh đó, Hundu bí mật kế
hoạch hành động của mình đó là bí mật điều động máy bay quân sự với tần số siêu âm, thoát
khỏi sự kiểm soát của rada trinh thám Renda, vượt biên giới, tiến vào lãnh thổ nước Renda và
tấn công nơi ở của tên trùm khủng bố, đồng thời tiêu diệt tên trùm khủng bố. Điều này đã cho
thấy Hundu chưa thiện chí trong hợp tác với Renda vẫn cho Renda là “ ngoài cuộc”, cuộc điện
đàm này như một lời cam kết Renda sẽ hợp tác tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động chống
khủng bố được thực hiện bởi Hundu. Tuy nhiên, cách thức, mức độ hợp tác còn phụ thuộc vào
yêu cầu, khả năng của Renda và Hundu cũng cần tôn trọng và tuân thủ theo đúng mức độ hợp
tác giữa hai nước và luật pháp quốc tế. Như vậy trong trược hợp này cuộc điện đàm không làm
phát sinh nghĩa vụ đối với bên Renda trong việc tạo điều kiện cho Hundu tấn công và tiêu diệt
trùm khủng bố trên lãnh thổ Renda.
THỎA THUẬN QUA HÌNH THỨC TRAO ĐỔI VĂN BẢN GIỮA HAI QUỐC GIA
PHẢI ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ
TÌNH HUỐNG 5
Năm 1970, quốc gia A gửi cho quốc gia B văn bản đề nghị xác định biên giới trên biển giữa
quốc gia B và vùng lãnh thổ thuộc địa C mà quốc gia A đang khai thác và đại diện trong quan
hệ quốc tế. Trong thư đó, quốc gia A có nêu rõ nguyên tắc, cách thức phân định và có bản đồ
phân định đính kèm. Trong thư trả lời, quốc gia B bày tỏ quan điểm đồng ý với đề nghị của
quốc gia A.
Tuy nhiên, tranh chấp đến biên giới trên biển lại nảy sinh khi C trở thành quốc gia độc lập, có
chủ quyền. Quốc gia C cho rằng: thỏa thuận qua hình thức trao đổi văn bản giữa quốc gia A và
quốc gia B không phải là điều ước quốc tế có giá trị ràng buộc giữa các bên. Hơn nữa, với tư
cách quốc gia mới ra đời sau cách mạng giải phóng, quốc gia C không phải kế thừa tất cả các
điều ước quốc tế mà A đã đại diện ký kết. Hãy cho biết:
Thỏa thuận qua hình thức trao đổi văn bản giữa quốc gia A và B có phải điều ước quốc
tế có giá trị ràng buộc giữa các bên hay không? Tại sao?
Quốc gia C có nghĩa vụ phải kế thừa tất cả các thỏa thuận quốc tế mà quốc gia A đã đại
diện ký kết, trong đó có thỏa thuận xác định biên giới trên biển hay không? Tại sao?
BÀI LÀM
1. Thoả thuận qua hình thức trao đổi văn bản giữa quốc gia A và B có phải điều ước quốc tế có
giá trị ràng buộc giữa các bên hay không? Tại sao.
Thỏa thuận qua hình thức trao đổi văn bản giữa quốc gia A và B về vấn đề xác định biên giới
trên biển giữa quốc gia B và vùng lãnh thổ thuộc địa C mà A đang khai thác và đại diện trong
lOMoARcPSD| 19718759
quan hệ quốc tế có thể xem là điều ước quốc tế và có giá trị ràng buộc ở thời điểm C vẫn là
vùng lãnh thổ thuộc địa của A.
Theo điểm a khoản 1 Luật công ước Viên năm 1969, Điều ước quốc tế dùng để chỉ“một hiệp
định quốc tế được ký kết bằng văn bản giữa các quốc gia và được pháp luật quốc tế điều
chỉnh, dù được ghi nhận trong một văn kiện duy nhất hoặc trong hai hay nhiều văn kiện có
quan hệ với nhau và bất kể tên gọi riêng của nó là gì”. Thoả thuận quốc tế sẽ trở thành điều
ước quốc tế và có giá trị ràng buộc khi nó đảm bảo các trình tự tạo nên một điều ước quốc tế,
cụ thể như phải đảm bảo các giai đoạn:
Giai đoạn 1: Giai đoạn hình thành các văn bản điều ước: Trong giai đoạn này, các bên sẽ thực
hiện các hành vi như: đàm phán, soạn thảo và thông qua văn bản điều ước. Thực hiện xong các
hành vi này, điều ước quốc tế vẫn chưa phát sinh hiệu lực, tuy nhiên nếu thiếu các hành vi này
thì một điều ước quốc tế không thể được hình thành.
Giai đoạn 2: giai đoạn thực hiện các hành vi nhằm thể hiện sự ràng buộc của quốc gia với điều
ước quốc tế và có giá trị tạo ra hiệu lực thi hành của điều ước đó. Giai đoạn này có 4 hành vi
được thực hiện đó là: hành vi ký, phê chuẩn, phê duyệt, gia nhập điều ước quốc tế.[ Theo
“Luật Quốc tế” Ts. Ngô Hữu Phước]
Các thoả thuận giữa các quốc gia chưa thể trở thành một điều ước quốc tế khi thiếu các trình
tự trên.
Tuy nhiên, các quy định tại công ước Viên năm 1969 chỉ bắt đầu có hiệu lực từ năm 1980.
Trước khi công ước Viên năm 1969 có hiệu lực, trong quan hệ quốc tế, điều ước quốc tế là sự
thỏa thuận giữa các quốc gia – có thể bằng hình thức văn bản hoặc là sự thỏa thuận bằng
miệng – thỏa thuận này được gọi là “điều ước quân tử”
Thứ hai, xét đến yếu tố chủ thể tham gia trong thỏa thuận này là quốc gia A và quốc gia B –
đều là chủ thể của luật quốc tế. Thỏa thuận này được hình thành dựa trên sự đồng ý của 2 quốc
gia (Quốc gia A gửi đề nghị và quốc gia B ngỏ ý đồng ý).
Như vậy, căn cứ theo phân tích trên, thỏa thuận qua hình thức trao đổi văn bản giữa quốc gia A
và B có thể xem là điều ước quốc tế và có giá trị ràng buộc giữa A và B.
2. Quốc gia C có nghĩa vụ kế thừa tất cả các thoả thuận quốc tế mà quốc gia A đã đại diện ký
kết, trong đó có thỏa thuận xác định biên giới trên biển hay không? Tại sao?
Với thỏa thuận quốc tế, quốc gia C không có nghĩa vụ kế thừa tất cả các thỏa thuận quốc tế mà
quốc gia A đã đại diện ký kết (nghĩa là quốc gia A có thể tiếp tục thực hiện các ngĩa vụ đó
hoặc không) những với thỏa thuận xác định biên giới trên biển, C vẫn phải tiếp tục tôn trong
và thực hiện thỏa thuận quốc tế này. Vì các lý do như sau:
Thứ nhất: Theo luật quốc tế hiện hành, các quốc gia mới thành lập không có nghĩa vụ phải
tiếp tục thực hiện các điều ước quốc tế do quốc gia để lại thừa kế ký kết. Căn cứ vào cơ sở
pháp lý tại điều 16 và điều 28 công ước Viên năm 1978:
lOMoARcPSD| 19718759
Điều 16: Đối với những điều ước của các quốc gia tiền nhiệm, Quốc gia mới độc lập không bị
ràng buộc việc duy trì hiệu lực hoặc phải trở thành thành viên của bất ký điều ước nào với lý
do điều ước vẫn còn hiệu lực đối với lãnh thổ được ký kết vào thời điểm kế thừa.
Điều 28: Điều ước song phương: Điều ước song phương vẫn đang còn hiệu ước hoặc tạm thời
áp dụng đối với lãnh thổ được thừa kế vào thời điểm thừa kế sẽ vẫn còn hiệu lực giữa hai bên
quốc gia độc lập mới hình thành hoặc quốc gia kia khi:
+ Hai bên khẳng định rõ ràng sự chấp thuận
+ Hai bên bằng hành vi thể hiện sự chấp thuận
Như vậy, đối với các điều ước quốc tế các quốc gia để lại kế thừa, có hai trường hợp:
Trường hợp 1: Quốc gia mới giành được độc lập không phải tiếp tục thực hiện các điều
ước quốc tế trước đây vẫn thi hành tại lãnh thổ quốc gia mới đó.
Trường hợp 2: Đối với các điều ước mà trước đây quốc gia A đã kí kết, quốc gia C có
thể thỏa thuận các điều kiện áp dụng điều ước với quốc gia A. Hoặc C sẽ kí kết với A các điều
ước đặc biệt, trong những điều ước lại này có ghi nhận việc C sẽ kế thừa tất cả các điều ước
còn hiều lực thi hành do A đã kí kết với B về lãnh thổ vốn là thuộc địa của A trước đây.
Thứ hai: trong trường hợp này C vẫn phải kế thừa điều ước quốc tế xác định biên giới trên
biển giữa A và B bởi: những điều ước biên giới về lãnh thổ thường có giá trị rất bền vững và
mang tính ổn định dù hai bên có mất tư cách chủ thể thì quốc gia mới vẫn buộc phải thừa kế.
Căn cứ theo quy định tại điều 11, 15 và 30 của Công ước Viên năm 1969:
Điều 11: Sự kế thừa quốc gia không ảnh hương đến tới:
Một đường biên giới đã được xác định bởi một hiệp định, hay
Các quyền và nghĩa vụ đã được xác định bởi một hiệp định liên quan đến thể chế biên giới.
Điều 15: Khi một phần lãnh thổ nhà nước hoặc khi bất cứ phần lãnh thổ nào mà không còn là
lãnh thổ của quốc gia đó hoặc trở thành một phần lãnh thổ của quốc gia khác thì:
a, Điều ước của quốc gia để lại sẽ ngừng có hiệu lực với phần lãnh thổ mà quốc gia thừa kế có
liên quan, kể từ ngày quốc gia thừa kế ra đời.
Như vậy, với các điều ước quốc tế khác, Quốc gia C không có nghĩa vụ tiếp tục thực hiện các
điều ước này và có thể hiện nó hay không nhưng với thỏa thuận quốc tế về biên giới, quốc A
buộc phải tôn trọng thực hiện.
HÀNH VI XÂM PHẠM THỀM LỤC ĐỊA CỦA QUỐC GIA VEN BIỂN
TÌNH HUỐNG 6
Quốc gia Hudu xúc tiến việc lắp đặt các dây cáp ngầm dưới đáy biển ở vị trí cách đường cơ sở
của quốc gia Tara 150 hải lý.Trong quá trình lắp đặt, các kỹ sư thi công của Hudu nhận thấy
rằng cần phải cố định các đường dây cáp bằng cách khoan 10 mũi vào đáy biển và họ gửi đề
xuất này tới Chính phủ Hudu. Chính phủ Hudu đồng ý với đề xuất trên, đồng thời cho phép
các kỹ sư thi công thăm dó và thực hiện việc khoan cố định 10 mũi vào lòng đất dưới đáy biển
nơi đặt dây cáp ngầm. Khi phát hiện ra hành vi nói trên, Tara đã yêu cầu Hudu dừng ngay
lOMoARcPSD| 19718759
hành vi lắp đặt dây cáp cũng như việc khoan vào lòng đất dưới đáy biển trong vùng biển của
Tara. Hãy cho biết:
Tara yêu cầu Hudu dừng ngay hành vi lắp đặt dây cáp ngầm cũng như việc khoan vào lòng
đất dưới đáy biển có phù hợp với luật quốc tế không ? Tại sao ?
Hudu có thể thực hiện những quyền gì trong vùng biển trên của Tara? Tại sao?
BÀI LÀM
1. Tara yêu cầu Hudu dừng ngay hành vi lắp đặt dây cáp ngầm cũng như khoan vào lòng đất
dưới đáy biển của Tara hoàn toàn phù hợp với quy định của luật quốc tế.
Tại vì hành vi “lắp đặt dây cáp ngầm dưới đáy biển” cũng như “khoan vào đáy biển” của Hudu
đã vi phạm quy định của luật quốc tế đồng thời xâm phạm đến quyền của Tara tại vùng thềm
lục địa, mà không có sự đồng ý của quốc gia này.
Trước hết, phải khẳng định vị trí mà Hudu thực hiện các hành vi nêu trên thuộc vùng thềm lục
địa của Tara. Thềm lục địa quốc gia ven biển theo Điều 76 Công ước 1982 được xác định:
“Thềm lục địa của một quốc gia ven biển bao gồm đáy biển và lòng đất dưới đáy biển bên
ngoài lãnh hải của quốc gia đó, trên toàn bộ phần kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền của
quốc gia đó cho đến bờ ngoài của rìa lục địa, hoặc đến cách đường cơ sở dùng để tính chiều
rộng lãnh hải 200 hải lý, khi bờ ngoài của rìa lục địa của quốc gia đó ở khoảng cách gần hơn”.
(khoản 1 Điều 76 Công ước luật biển năm 1982)
Nếu bờ ngoài của rìa lục địa của quốc gia ven biển cách đường cơ sở chưa tới 200 hải lý thì
thềm lục địa của nước đó được tính đến 200 hải lý, tức là đến ranh giới phía ngoài của vùng
đặc quyền kinh tế. Nói cách khác, khi bờ ngoài của rìa lục địa gần hơn, hoặc chỉ cách đường
cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải một khoảng cách là 200 hải lý (370,4 km) thì ranh giới
ngoài của thềm lục địa pháp lý nước này sẽ bằng hoặc mở rộng đến khoảng cách không quá
200 hải lý kể từ đường cơ sở. Khi bờ ngoài của rìa lục địa của một quốc gia ven biển kéo dài
tự nhiên vượt quá khoảng cách 200 hải lý tính từ đường cơ sở và dao động ở khoảng cách từ
ngoài giới hạn 200 hải lý ra đến các khoảng cách 250 hải lý; 300 hải lý; 350 hải lý hoặc rộng
hơn thế. Thì theo khoản 5 Điều 76 Công ước luật biển 1982 thì thềm lục địa pháp lý mở rộng
ngoài giới hạn 200 hải lý kể từ đường cơ sở được tính từ đường ranh giới phía ngoài lãnh hải
cho đến bờ ngoài của rìa lục địa, nhưng không được vượt quá 350 hải lý (648,2 km) tính từ
đường cơ sở hoặc cách đường thẳng sâu 2500m một khoảng cách không vượt quá 100 hải lý
(185,2 km).
Như vậy, vị trí mà Hudu lắp đặt dây cáp ngầm cũng như khoan vào đáy biển cách đường cơ sở
của Tara 150 hải lý hoàn toàn thuộc vùng thềm lục địa của Tara.
Theo quy định tại Điều 79, Công ước 1982 tất cả các quốc gia có quyền lắp đặt dây cáp và ống
dẫn ngầm ở thềm lục địa, tuy nhiên phải tuân theo điều kiện của quốc gia ven biển khi thực
hiện quyền lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm ở thềm lục địa của quốc gia ven biển. Quốc gia
ven biển có thể không đồng ý cho quốc gia khác lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm ở thềm lục
địa của mình khi việc lắp đặt ấy cản trở việc quốc gia ven biển thực hiện quyền của mình tiến
lOMoARcPSD| 19718759
hành những biện pháp hợp lý để thăm dò thềm lục địa và để ngăn ngừa hạn chế và chế ngự ô
nhiễm do dây cáp và ống dẫn ngầm gây ra (khoản 2 Điều 79). Việc lắp đặt dây cáp và ống dẫn
ngầm theo tuyến phải được sự thỏa thuận của quốc gia ven biển ( khoản 3 Điều 79). Điều đó
cho thấy, quyền của tất cả các quốc gia lắp đặt dây cáp và ống dẫn ở thềm lục địa của quốc gia
ven biển không phải là quyền tự do vô điều kiện.
Trong trường hợp này, việc Hudu lắp đặt dây cáp ngầm dưới đáy biển thuộc vùng thềm lục địa
của Tara mà không thỏa thuận cũng như không có sự đồng ý của Tara tức là đã xâm phạm đến
quyền của Tara tại vùng thềm lục địa; Hành vi lắp đặt dây cáp của Hudu khi không thỏa thuận
với Tara là vi phạm quy định của pháp luật quốc tế ( khoản 3 Điều 79 Công ước Luật Biển
1982); Hành vi lắp đạt dây cáp ngầm của Hudu có thể cản trở Tara thực hiện quyền của mình
khi tiến hành thăm dò thềm lục địa; đồng thời hành vi này cũng có thể gây ô nhiễm môi trường
cho vùng biển của Tara và Tara có quyền bảo vệ môi trường biển ở thềm lục địa của mình
(theo quy định tại Điểu 208 Công ước 1982). Vì những lý lẽ trên, quốc gia Tara hoàn toàn có
quyền yêu cầu dừng ngay hành vi lắp đặt trái phép của Hudu trên vùng thềm lục địa của Tara.
Quốc gia Tara có đặc quyền cho phép và quy định việc khoan ở thềm lục địa bất cứ vào mục
đích gì theo Điều 81 Công ước Luật Biển 1982: “Quốc gia ven biển có đặc quyền cho phép và
quy định việc khoan ở thềm lục địa bất kỳ vào mục đích gì.” Như vậy, Hudu tiến hành việc
khoan 10 mũi khoan lên vùng thềm lục địa của Tara khi không có sự đồng ý của Tara là hành
vi trái với quy định của pháp luật quốc tế, đồng thời vi phạm đến đặc quyền của Tara ( Điều
81); Hành vi này cũng có thể gây ô nhiễm cho vùng biển của Tara. Vì vậy, quốc gia Tara có
quyền yêu cầu Hudu chấm dứt các hành vi vi phạm của mình. 2. Những quyền Hudu có thể
thực hiện trên vùng biển trên của Tara
Hudu cũng như các quốc gia khác hoàn toàn có quyền đối với vùng nước và vùng trời phía
trên thềm lục địa của Tara. Việc quy định và thực hiện quyền tài phán của các quốc gia ven
biển không làm ảnh hưởng đến quyền tự do của Hudu.
Hudu có quyền lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm ở thềm lục địa của Tara theo quy định
tại Điều 79, Công ước 1982. Tuy nhiên, cũng theo Điều 79 thì Hudu phải tuân theo một số
điều kiện mà quốc gia Tara đưa ra khi thực hiện quyền lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm ở
thềm lục địa của quốc gia ven biển. Trước hết, Tara có thể không đồng ý cho Hudu cũng như
các quốc gia khác lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm ở thềm lục địa của mình khi việc lắp đặt
ấy cản trở việc quốc gia ven biển thực hiện quyền của mình tiến hành những biện pháp hợp lý
để thăm dò thềm lục địa và để ngăn ngừa hạn chế và chế ngự ô nhiễm do dây cáp và ống dẫn
ngầm gây ra (Khoản 2 Điều 79). Nếu như Hudu tiến hành việc lắp đặt dây cáp và ống dẫn
ngầm thì phải theo tuyến đã được sự thỏa thuận với Tara ( căn cứ vào khoản 3 Điều 79).
Những quy định này chứng tỏ rằng quyền của tất cả các quốc gia lắp đặt dây cáp và ống dẫn ở
thềm lục địa của quốc gia ven biển không phải là quyền tự do vô điều kiện. Các khoản 2 và 3
của Điều 70 dành quyền quyết định cho quốc gia ven biển. Ngoài ra, theo khoản 5 Điều 79,
khi lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm thì Hudu phải tiến hành những biện pháp phòng ngừa cần
thiết đối với dây cáp và ống dẫn ngầm đã được lắp đặt từ trước, đặc biết là không làm cho
chúng phải sửa chữa lại.
Ngoài ra, Hudu cũng có thể tiến hành việc nghiên cứu khoa học ở thềm lục địa của
quốc gia Tara. Theo quy định của công ước thì điều đó về nguyên tắc chỉ có thể xảy ra khi có
lOMoARcPSD| 19718759
sự chấp thuận của Tara. Trong những điều kiện bình thường, Tara có thể đồng ý cho Hudu, các
nước khác và tổ chức quốc tế tiến hành nghiên cứu khoa học ở thền lục địa của mình, nếu việc
nghiên cứu này được thực hiện vì mục đích hòa bình và thỏa bãn được các điều kiện khác như
công ước quy định. Vì mục đích đó, Tara ban hành các quy tắc, thủ tục và luật lệ để đảm bảo
sẽ cho phép trong một thời hạn hợp lý và sẽ không khước từ một cách phi lý (Điều 246 khoản
3).
Hudu có quyền được khoan vào thềm lục địa khi được phép của Tara. Tại vì, theo quy
định tại Điều 81 Công ước Luật Biển 1982 thì quốc gia ven biển có đặc quyền tài phán và quy
định việc khoan ở thềm lục địa vào bất kỳ mục đích gì. Điều đó có nghĩa là các quốc gia khác
được phép khoan vào thềm lục địa của quóc gia ven biển khi được sự cho phép của quốc gia
ve biển và phải tuân thủ quy định do quốc gia ven biển đặt ra. Như vậy, Hudu có thể có quyền
khoan vào đáy biển trên vùng thềm lục địa của quốc gia Tara khi được quốc gia này đồng ý và
phải tuân thủ quy định mà Tara đã đặt ra.
HIỆP ƯỚC HỢP TÁC CHỐNG KHỦNG BỐ
TÌNH HUỐNG 7
Các quốc gia A, B, C và D là thành viên của Công ước Viên năm 1969 về Luật điều ước quốc
tế. Ngày 11/4/2004 các nước này đã ký Hiệp ước hợp tác chống khủng bố” trong đó cho phép
các quốc gia thành viên được áp dụng mọi biện pháp đểvô hiệu hóa tất cả các hoạt động khủng
bố, kể cả áp dụng hình phạt tử hình. Hiệp ước này yêu cầu phải phê chuẩn và có cho phép bảo
lưu.
Quốc gia A ngay khi ký Hiệp ước đã đưa ra bảo lưu đối với điều khoản áp dụng biện pháp tử
hình. Sau đó, ngày 19/11/2004, cả 3 quốc gia A, B và C đã phê chuẩn Hiệp ước mà không có
bảo lưu (quốc gia A khi ký có bảo lưu nhưng khi phê chuẩn không nhắc lại bảo lưu đó). Quốc
gia D đã gửi kèm văn kiện phê chuẩn một tuyên bố bảo lưu: “Các điều khoản củaHiệp ước
ràng buộc quốc gia D, trừ điều khoản áp dụng biện pháp tử hình”. Quốc gia C phản đối bảo
lưu này của quốc gia D và tuyên bố hai bên không có quan hệ điều ước. Quốc gia B cũng phản
đối bảo lưu nhưng không phản đối Hiệp ước có hiệu lực giữa quốc gia B và D. Quốc gia A im
lặng.
Hãy phân tích và xác định hiệu lực của Hiệp ước hợp tác chống khủng bố và điều khoản áp
dụng biện pháp tử hình trong mối quan hệ giữa bốn quốc gia A, B, C, D.
BÀI LÀM
Lý luận chung
Theo quy định tại Công ước Viên về Luật Điều ước ngày 23 tháng 5 năm 1969
Bảo lưu : “ Bảo lưu” là một tuyên bố đơn phương với bất kì cách diễn đạt hoặc tên gọi nào,
được quốc gia đưa ra khi kí, phê chuẩn, chấp thuận, phê duyệt hoặc gia nhập một điều ước,
nhằm loại trừ hoặc thay đổi hiệu lực pháp lí của một số điều khoản nhất định của điều ước khi
áp dụng đối với quốc gia đó.
Khi một quốc gia thành viên của điều ước quốc tế tuyên bố bảo lưu một hay một số điều
khoản trong điều ước và việc bảo lưu đó là hợp pháp, thì việc chấp thuận hay phản đối tuyên
lOMoARcPSD| 19718759
bố bảo lưu đó của các quốc gia thành viên khác sẽ dẫn đến những hậu quả pháp lí nhất định,
được quy định tại Điều 23, Công ước Viên về Luật điều ước quốc tế năm 1969 như sau: “1.
Một bảo lưu đề … bảo lưu đó đề ra.”
Giải quyết tình huống
Trước hết, trường hợp quốc gia A khi ký có đưa ra bảo lưu đối với điều khoản áp dụng biện
pháp tử hình nhưng ngay sau đó, ngày 19/11/2004, A lại phê chuẩn Hiệp ước mà không có bảo
lưu. Do đó, việc bảo lưu của quốc gia A khi ký không có giá trị pháp lý và quốc gia A qua việc
phê chuẩn, đã chấp nhận chịu sự ràng buộc của Điều ước (Công ước Viên 1969 về Luật Điều
ước quốc tế).
Xét trường hợp tuyên bố bảo lưu và văn kiện phê chuẩn một tuyên bố bảo lưu của quốc gia D
là hợp pháp, do đó việc chấp thuận, phản đối của các quốc gia thành viên còn lại của điều ước
quốc tế về vấn đề Không áp dụng biện pháp tử hình sẽ làm phát sinh các hậu quả pháp lý nhất
định. Dựa vào các căn cứ pháp lí nêu trên, ta thấy quan hệ điều ước giữa các quốc gia thay đổi
như sau:
1. Căn cứ theo khoản 5 Điều 20 Công ước Viên 1969,chấp nhận và phản đối bảo lưu:”
Theo qui định tại các khoản 2 và 4 và trừ khi điều ước có qui định khác, một bảo lưu coi như
được quốc gia khác chấp thuận nếu quốc gia này không đưa ra phản đối bảo lưu trong thời hạn
12 tháng kể từ ngày nhận được thông báo về bỏa lưu hoặc vào ngày quốc gia này biểu thị
đồng ý chấp nhận sự ràng buộc của điều ước, nếu thời hạn 12 tháng nêu trên đã chấm dứt” và
điểm a Khoản 4 Điều 20 “Việc chấp thuận một bảo lưu của một quốc gia kí kết khác sẽ làm
cho quốc gia đưa ra bảo lưu trở thành một thành viên của điều ước này trong quan hệ với quốc
gia kí kết khác nêu trên, nếu hoặc khi điều ước đó có hiệu lực đối với các quốc gia đó”.
Xét việc trước hành động bảo lưu của quốc gia D, quốc gia A im lặng và sau 12 tháng xem như
Quốc gia A chấp thuận bảo lưu của quốc gia D về văn kiện phê chuẩn một tuyên bố bảo lưu.
Vì vậy giữa quốc gia A và quốc gia D vẫn tồn tại quan hệ điều ước quốc tế về chống khủng bố,
theo đó, quốc gia D sẽ Không áp dụng biện pháp tử hình và tương tự, quốc gia A cũng sẽ
không áp dụng biện pháp tử hình để vô hiệu hóa tất cả các hoạt động khủng bố ở nước mình.
2. Căn cứ vào điểm b Khoản 4 Điều 20 Công ước viên 1969 “ Việc phản đối một bảo lưu
của một quốc gia kí kết khác không cản trở việc điều ước này có hiệu lực giữa quốc gia phản
đối bảo lưu và quốc gia đưa ra bảo lưu, trừ khí quốc gia phản đối bảo lưu đã biểu thị ý định và
ngược lại”.
Quốc gia C phản đối bảo lưu của quốc gia D và tuyên bố giữa hai quốc gia sẽ không có
quanhệ điều ước, do đó giữa C và D không tồn tại quan hệ điều ước về hợp tác chống khủng
bố.
Quốc gia B phản đối nhưng không phản đối Hiệp ước có hiệu lực giữa quốc gia B và
D. Nhưvậy giữa B và D vẫn tồn tại quan hệ điều ước tuy nhiên điều khoản bảo lưu cũng như
văn kiện phê chuẩn tuyên bố bảo lưu đi kèm của D thì không được áp dụng.
Giữa các quốc gia A, B, C vẫn tồn tại quan hệ điều ước như đã thỏa thuận vì giữa các
quốc gia này không có bảo lưu ( khoản 2 Điều 20 Công ước Viên 1969): quốc gia thành viên
lOMoARcPSD| 19718759
sẽ áp dụng việc áp dụng mọi biện pháp để vô hiệu hóa tất cả các hoạt động khủng bố, kể cả áp
dụng hình phạt tử hình.
TÌNH HUỐNG 8
Năm 1995, hai quốc gia Tunyza và Bravia ký kết Hiệp ước phân định biên giới trong đó thoả
thuận sẽ thiết lập khu vực phi quân sự có chiều rộng 10 km tính từ đường biên giới trở vào
lãnh thổ mỗi bên. Ngày 16/8/2011, quốc gia Tunyza tập trung hàng nghìn binh sĩ để chuẩn bị
cho cuộc tập trận sát dọc tuyến biên giới giữa Tunyza và Bravia. Chính quyền Tunyza cho
rằng cuộc tập trận này mang tính chất phòng thủ và diễn ra hàng năm. Trong khi đó, chính
quyền Bravia lại cho rằng đây là một hành động vi phạm Hiệp ước phân định biên giới đã ký,
có tính chất khiêu khích quân sự và đe doạ sự toàn vẹn lãnh thổ của Bravia.
Để phản đối hành động này, ngày 17/8/2011, Bravia đã gửi tối hậu thư yêu cầu Tunyza rút
quân ngay lập tức ra khỏi khu vực biên giới giữa hai quốc gia và đe doạ sẽ sử dụng quân đội
để tấn công nếu Tunyza không rút quân. Bất chấp lời cảnh báo của Bravia, Tunyza vẫn không
tiến hành rút quân. Trước thái độ của Tunyza, Bravia đã dùng đạn pháo về phía Tunyza làm
thiệt mạng nhiều dân thường và binh sĩ của Tunyza.
Hãy bình luận về các hành vi do quốc gia Tunyza và Bravia thực hiện trên cơ sở các quy định
của luật quốc tế
BÀI LÀM
Với những dữ kiện đưa ra từ tình huống có thể kết luận cả hai quốc gia Tunyza và Bravia đều
có hành vi vi phạm các nguyên tắc cơ bản của luật Quốc tế
Thứ nhất, hành vi của cả 2 quốc gia đều vi phạm nguyên tắc cấm dùng vũ lực hoặc đe dọa
dùng vũ lực – Về phía Tunyza:
Năm 1995, hai quốc gia Tunyza và Bravia ký kết Hiệp ước phân định biên giới trong đó thoả
thuận sẽ thiết lập khu vực phi quân sự có chiều rộng 10 km tính từ đường biên giới trở vào
lãnh thổ mỗi bên. Khu vực phi quân sự là khu vực, biên giới hoặc ranh giới nằm giữa hai hay
nhiều lực lượng quân sự đối lập mà tại đó hoạt động quân sự không được phép tiến hành. Tuy
nhiên, vào ngày 16/8/2011, quốc gia Tunyza tập trung hàng nghìn binh sĩ để chuẩn bị cho cuộc
tập trận sát dọc tuyến biên giới giữa Tunyza và Bravia. Theo Tuyên bố của Đại hội đồng Liên
Hợp quốc năm 1970 về các nguyên tắc cơ bản điều chỉnh quan hệ hợp tác giữa các quốc gia đã
quy định “mọi quốc gia có nghĩa vụ từ bỏ việc sử dụng hoặc đe dọa dùng vũ lực nhằm vi
phạm các đường ranh giới quốc tế như giới tuyến ngừng bắn, được thiết lập bằng bởi một thỏa
thuận quốc tế mà quốc gia đó là một bên, hoặc tương tự như vậy, có nghĩa vụ phải tuân thủ”.
Khái niệm vũ lực còn bao hàm cả việc quốc gia này sử dụng lực lượng vũ trang không nhằm
tấn công xâm lược quốc gia khác nhưng để gây sức ép, đe dọa quốc gia khác. Như vậy hành vi
tập trận sát biên giới của Tunyza được coi là hành động đe dọa dùng vũ lực, vi phạm nguyên
tắc cơ bản của luật quốc tế – Về phía Bravia:
lOMoARcPSD| 19718759
Để phản đối hành động này, ngày 17/8/2011, Bravia đã gửi tối hậu thư yêu cầu Tunyza rút
quân ngay lập tức ra khỏi khu vực biên giới giữa hai quốc gia và đe doạ sẽ sử dụng quân đội
để tấn công nếu Tunyza không rút quân. Tiếp sau đó, trước thái độ bất hợp tác của Tunyza,
Bravia đã dùng đạn pháo về phía Tunyza làm thiệt mạng nhiều dân thường và binh sĩ của
Tunyza. Ở đây, sự phản ứng của Bravia gồm 2 hành vi “gửi tối hậu thư” và “bắn đạn pháo”.
Như phân tích ở trên hành động “gửi tối hậu thư” đe dọa quốc gia khác cũng được coi là hành
vi “đe dọa dùng vũ lực”, không phù hợp với hiến chương Liên hợp quốc. Hiến chương cũng
chỉ quy định hai trường hợp sử dụng hợp pháp lực lượng vũ trang vào mục đích tự vệ và theo
quyết định của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc khi có đe dọa hòa bình, xâm phạm hòa bình
hoặc bị xâm lược. hành sử dụng vũ trang để tự vệ chỉ được coi là “hợp pháp” khi một quốc gia
bị quốc gia khác tấn công vũ trang. Trong trường hợp này, Bravia đã có hành động “bắn đạn
pháo” khi Tunyza chưa có hành động tấn công vũ trang nào. Như vậy, hành động “bắn đạn
pháo” từ phía Bravi được coi là hành vi “dùng vũ lực”, vi phạm nguyên tắc cơ bản của luật
Quốc tế.
Thứ hai, hành vi bắn đạn pháo của Bravi về phía Tunyza đã vi phạm nguyên tắc hòa bình giải
quyết các tranh chấp quốc tế
Tranh chấp quốc tế luôn xảy ra trong các hoàn cảnh cụ thể, khi mà các chủ thể luật Quốc tế có
những quan điểm trái ngược hoặc mâu thuẫn nhau và có những yêu cầu, hay đòi hỏi cụ thể
không thể thống nhất được. Tuyên bố 1970 đã quy định: “Tất cả các quốc gia sẽ giải quyết các
tranh chấp quốc tế với những quốc gia khác bằng các biện pháp hòa bình…”. Bên cạnh đó,
Điều 33 Hiến chương Liên Hợp quốc đã đưa ra những biện pháp hòa bình mà các bên có thể
lựa chọn khi xảy ra tranh chấp quốc tế. Khi xảy ra tranh chấp, các bên có quyền tự do lựa chọn
các biện pháp giải quyết theo điều 13 để giải quyết tranh chấp sao cho hiệu quả nhất nhưng bắt
buộc phải tuân thủ nguyên tắc và cơ sở luật Quốc tế
Như vậy, hành vi của Bravi không nằm trong các biện pháp được quy định tại điều 33 và vi
phạm nguyên tắc hòa bình giải quyết các tranh chấp quốc tế
Thứ ba, hành động không tuân thủ đúng Hiệp định phân định biên giới đã ký với Bravia của
Tunyza đã vi phạm nguyên tắc tận tâm, thiện chí thực hiện cam kết quốc tế
Khoản 2 Điều 2 Hiến chương Liên hợp quốc quy định “ tất cả các thành viên liên hợp quốc
thiện chí thực hiện các nghĩa vụ do Hiến chương đặt ra”. Bên cạnh đó, Công ước Viên 1969 về
Luật điều ước quốc tế cũng đã khẳng định “mỗi điều ước quốc tế hiện hành đều ràng buộc các
bên tham gia và đều được các bên thực hiện một cách thiện chí”
Bravia và Tunyza đã kí với nhau Hiệp định phân định biên giới năm 1995 một cách tự nguyện,
trên cơ sở bình đằng, và tại thời điểm ngày 16/8/2011, điều ước đã phát sinh và đang còn hiệu
lực. Trường hợp của Tunyza không nằm trong các trường hợp ngoại lệ của nguyên tắc đã được
quy định. Như vậy cả hai bên phải có nghĩa vụ tuân thủ theo đúng những quy định của điều
ước. Hành vi tập trận sát biên giới của Tunyza đã vi phạm thoả thuận trong Hiệp ước với
Bravia, đã có sự vi phạm trong việc thực thi điều ước đồng thời vi phạm nguyên tắc tận tâm,
thiện chí thực hiện các cam kết quốc tế.
lOMoARcPSD| 19718759
TÌNH HUỐNG 9
Tháng 9/1945, Minotta trao trả nền độc lập cho nhân dân các vùng lãnh thổ thuộc địa của
Minotta là X, Y, Z, Bêta và Gamma. Tháng 12/1945, ba nước X, Y, Z quyết định hợp nhất và
ký Hiệp định về việc thành lập Liên bang Anpha gồm 3 bang là X, Y, Z nhằm mục đích tăng
cường sức mạnh chính trị và phát triển kinh tế. Điều 2 Hiệp định thành lập Liên bang khẳng
định “Anpha với tư cách là Nhà nước liên bang là chủ thể trong mọi quan hệ pháp luật quốc tế
của Anpha”.
Tháng 9/1980, bang X ký kết Hiệp định về phân định vùng đánh bắt cá và khai thác hoạt động
du lịch trên sông biên giới Maiki với quốc gia Bêta. Quốc hội của bang X đã thông qua Hiệp
định và Quốc hội của Bêta đã phê duyệt Hiệp định. Theo quy định của Hiệp định, Hiệp định
có hiệu lực ngày 16/2/1981.
Tháng 2/1981. Anpha gửi Công hàm cho Bê ta khẳng định hiệp định ký kết không đúng thẩm
quyền theo pháp luật của Anpha vì vậy Hiệp định vô hiệu theo quy định của Luật Quốc tế. Tuy
nhiên Bê ta khẳng định X đã ký kết Hiệp định với tư cách một bang của Anpha. X cũng khẳng
định, X có đủ thẩm quyền ký kết Hiệp định vì theo quy định của Hiến pháp liên bang Anpha
“Các bang thuộc liên bang có thẩm quyền ký kết các thỏa thuận quốc tế trong lĩnh vực nông
nghiệp, giao thông và du lịch”
Hãy xác định hiệu lực của Hiệp định phân định vùng đánh bắt cá và khai thác hoạt động du
lịch trên sông biến giới Maiki? Cho biết các cơ sở pháp lý để xác định hiệu lực đó và giải
thích?
BÀI LÀM
Thứ nhất, có thể khẳng định Hiệp định phân định vùng đánh bắt cá và khai thác hoạt động du
lịch trên sông Maiki giữa bang X và quốc gia Bêta bị vô hiệu.
Ba nước X, Y, Z quyết định hợp nhất và ký Hiệp định về việc thành lập Liên bang Anpha gồm
3 bang là X, Y, Z nhằm mục đích tăng cường sức mạnh chính trị và phát triển kinh tế. Có thể
thấy, X, Y, Z là 3 bang cấu thành nên Liên bang Anpha. Tình hình an ninh, chính trị, kinh tế
của mỗi bang đều ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình của Liên bang. Vì vậy, trước những vấn
đề liên quan trực tiếp đến tình hình chung, Liên bang Anpha hoàn toàn có quyền được tham
gia quyết định.
Theo dữ kiện của đề bài, Hiệp định phân định vùng đánh bắt cá và khai thác hoạt động du lịch
được tiến hành tại sông biên giới Maiki. Đây được coi là biên giới tự nhiên thuộc biên giới
trên bộ theo quy định của Luật Quốc tế. Theo đó, quy chế qua lại của người, phương tiện,
hàng hóa hoạt động ở khu vực biên giới, quy chế sử dụng nguồn nước, sử dụng sông suối biên
giới, khai thác tài nguyên ở vùng biên giới… đều thuộc chế độ pháp lý của biên giới quốc gia.
Cũng căn cứ vào pháp luật Quốc tế, về nguyên tắc, những vấn đề biên giới lãnh thổ là thẩm
quyền của các cơ quan nhà nước cấp trung ương . Quy định trên xuất phát từ tầm quan trọng
của biên giới đối với vấn đề an ninh chính trị, kinh tế, xã hội…của một quốc gia. Điều 2 Hiệp
định thành lập Liên bang khẳng định “Anpha với tư cách là Nhà nước liên bang là chủ thể
trong mọi quan hệ pháp luật quốc tế của Anpha”. Như vậy, Liên bang Anpha hoàn toàn có đầy
đủ điều kiện để tham gia vào quan hệ pháp luật quốc tế, cụ thể là Liên bang Anpha hoàn toàn
có tư cách chủ thể để tham gia kí kết Hiệp định. Việc bang X viện dẫn quy định của Hiến pháp
lOMoARcPSD| 19718759
liên bang Anpha “Các bang thuộc liên bang có thẩm quyền ký kết các thỏa thuận quốc tế trong
lĩnh vực nông nghiệp, giao thông và du lịch” là không chính xác. Nếu như đây là một hiệp
định hợp tác trong các lĩnh vực nông nghiệp, giao thông và du lịch bình thường và được thực
hiện ở một khu vực khác ngoài khu vực biên giới lãnh thổ thì bang X hoàn toàn có thẩm quyền
ký kết theo quy định của Hiến pháp Liên bang. Tuy nhiên, Hiệp định trên lại được ký kết và
thống nhất thực hiện tại khu vực sông biên giới giữa bang X và quốc gia Bêta – khu vực hết
sức nhạy cảm có khả năng ảnh hưởng đến an ninh chính trị, kinh tế, xã hội của toàn liên bang.
Cho dù hiệp định trên có hay không có khả năng ảnh hưởng đến tình hình chính trị, an ninh, xã
hội thì việc bang X tự ý kí với quốc gia Bêta mà không thông qua Liên bang Anpha là hoàn
toàn sai thẩm quyền. Như vậy, Hiệp định phân định vùng đánh bắt các và khai thác hoạt động
du lịch trên sông Maika giữa bang X và quốc gia Bê ta không có hiệu lực do sai về thẩm
quyền kí kết và nội dung kí kết theo quy định của Luật quốc tế.
Thứ hai, căn cứ pháp lý dùng để xác định hiệu lực ở đây có thể căn cứ vào nguyên tắc chung
của luật Quốc tế và Hiến pháp Liên Bang.
Điều 2 Hiến pháp quy định “Anpha với tư cách là Nhà nước liên bang là chủ thể trong mọi
quan hệ pháp luật quốc tế của Anpha”. Như vậy, Liên bang có tư cách tham gia mọi quan hệ
quốc tế liên quan đến Anpha
Hiến pháp Liên bang cũng quy định: “Các bang thuộc liên bang có thẩm quyền ký kết các thỏa
thuận quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp, giao thông và du lịch” Như vậy, các bang chỉ có
quyền tự mình tham gia kí kết các thỏa thuận quốc tế trong các lĩnh vực trên, còn đối với
những vấn đề liên quan đến biên giới quốc gia thì bang X không có quyền tự quyết định mà
không thông qua Liên bang.
Bên cạnh đó nguyên tắc chung đối với quy chế pháp lý của viên giới quốc gia trong luật quốc
tế cũng quy định, việc giải quyết các vấn đề liên quan đến quy chế này thuộc thẩm quyển của
cơ quan nhà nước cấp trung ương và các vấn đề liên quan đến phân định biên giới luôn được
thực hiện giữa hai quốc gia thông qua một hiệp định , cụ thể ở đây là Liên bang Anpha sẽ là
chủ thể đứng ra kí kết và thực hiện các vấn đề trên.
HÀNH VI SỬ DỤNG LỰC LƯỢNG TRANG
TÌNH HUỐNG 10
Pizza và Limon là hai quốc gia hiện đang có tranh chấp về biên giới trên bộ. Quan hệ giữa hai
nước ngày càng trở nên căng thẳng do những vụ xung đột thường xuyên xảy ra tại khu vực
biên giới. Ngày 5/5/2010, Pizza phát hiện Limon đã thành công trong việc làm giàu uranium ở
quy mô lớn và đang triển khai sản xuất vũ khí hạt nhân. Limon không phủ nhận thông tin làm
giàu uranium những khẳng định mục đích duy nhất của họ là nhằm tạo ra năng lượng điện, sử
dụng vào mục đích hòa bình.
Ngày 10/6/2010, một nhóm vũ trang từ lãnh thổ Pizza đã vượt biên giới, tấn công và phá hủy
các cơ sở hạt nhân của Limon. Đáp trả hành động nói trên, Limon sử dụng máy bay ném bom
các trung tâm thương mại, đài truyền hình trung ương và các nhà máy điện của Pizza, gây
nhiều thiệt hại về người. Hãy cho biết:
lOMoARcPSD| 19718759
Hành vi sử dụng lực lượng vũ trang của Limon có phù hợp với pháp luật quốc tế không?
Giải thích tại sao?
Pizza có quyền áp dụng những biện pháp đáp trả nào đối với Limon? Giải thích tại sao?
BÀI LÀM
1. Hành vi sử dụng lực lượng vũ trang của Limon có phù hợp với pháp luật quốc tế không?
Giải thích tại sao?
Trả lời: Không.
Giải thích:
Hành vi sử dụng lực lượng vũ trang của Limon đã vi phạm pháp luật quốc tế, cụ thể là vi phạm
nguyên tắc cấm đe dọa dùng vũ lực hay dùng vũ lực – một quy phạm Jus cogens được ghi
nhận trong khoản 4 Điều 2 Hiến chương Liên hợp quốc “Tất cả các quốc gia thành viên Liên
hợp quốc từ bỏ đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế nhằm chống lại
sự bất khả xâm phạm về lãnh thổ hay nền độc lập chính trị của bất kỳ quốc gia nào cũng như
bằng cách khác trái với những mục đích của Liên hợp quốc.”
Điều kiện một chủ thể bị coi là vi phạm nguyên tắc này là : Một, có hành vi đe dọa dùng vũ
lực hoặc sử dụng vũ lực; và Hai, hành vi đó trái pháp luật quốc tế. Như vậy, để chứng minh
hành vi của Limon có vi phạm nguyên tắc cấm đe dọa dùng vũ lực hay dùng vũ lực hay không
cần chứng minh được cả hai điều kiện trên.
Thứ nhất, có thể khẳng định hành vi của Limon là hành vi sử dụng vũ lực. Khái niệm “vũ lực”
được sử dụng trong Hiến chương bao gồm sức mạnh vũ trang và cả các loại sức mạnh phi vũ
trang khác. Hành vi sử dụng máy bay ném bom các trung tâm thương mại, đài truyền hình
trung ương và các nhà máy điện quốc gia khác của Limon rõ ràng là hành vi sử dụng sức
mạnh vũ trang, bởi Limon đã dùng máy bay ném bom tấn công Pizza – loại máy bay dùng cho
mục đích quân sự được sử dụng để tấn công các mục tiêu trên mặt đất, gây thiệt hại về lớn về
kinh tế, con người.
Thứ hai, hành vi sử dụng vũ lực của Limon là trái với pháp luật quốc tế. Sở dĩ phải đặt ra điều
kiện pháp lý cho một hành vi sử dụng vũ lực là bởi Hiến chương Liên hợp quốc không chỉ
cấm các biện pháp vũ lực bất hợp pháp mà còn cho phép các biện pháp vũ lực hợp pháp, được
quy định tại các điều từ 39 đến 42, điều 51. Theo đó, có hai trường hợp sử dụng hợp pháp lực
lượng vũ trang là: sử dụng vào mục đích tự vệ (Điều 51), và theo quyết định của Hội đồng bảo
an Liên hợp quốc khi có đe dọa hòa bình, xâm phạm hòa bình hoặc bị xâm lược (từ điều 39
đến 42).
Nhìn bề ngoài, hành vi của Limon có vẻ mang tính chất tự vệ chính đáng, bởi trước đó, Limon
không hề có ý định tấn công Pizza mà do Pizza đã đơn phương vượt biên giới, tấn công và phá
hủy các cơ sở hạt nhân của Limon. Hành vi đó của Pizza bị coi là vi phạm nguyên tắc cấm đe
dọa dùng vũ lực hay dùng vũ lực nên theo tinh thần của Điều 51 thì Limon hoàn toàn có quyền
tự vệ chính đáng. Tuy nhiên, cần phải lưu ý, Điều 51 quy định về “quyền tự vệ” của các quốc
gia chứ không cho phép một quốc gia tiến hành trả đũa đối với những cuộc tấn công trước đó.
Hành vi trả đũa không thể coi là thực hiện quyền tự vệ, bởi trong khi tự vệ là hành động cần
thiết để bảo vệ nền hòa bình của quốc gia khi có sự tấn công vũ trang thì trả đũa lại mang bản
lOMoARcPSD| 19718759
chất là hành vi trừng phạt đối với quốc gia khác. Quốc gia áp dụng biện pháp trả đũa vẫn làm
phát sinh trách nhiệm pháp lý quốc tế nếu không đảm bảo nguyên tắc vừa mức. Sự không vừa
mức thể hiện rất rõ ràng trong sự tấn công của Limon nhằm vào Pizza, trong khi Pizza chỉ tấn
công các cơ sở hạt nhân bằng đường bộ thì Limon còn dùng máy bay quân sự ném bom vào cơ
sở kinh tế, truyền thông và gây nhiều thương vong cho phía Pizza. Những hành động vũ trang
quá “mạnh tay” đó không thể nói là vì mục đích tự vệ đơn thuần mà Limon chỉ lấy “tự vệ”
như lí do để hợp pháp hóa hành vi xâm lược của mình. Điều đó chứng tỏ hành vi sử dụng vũ
lực của Limon là vi phạm luật quốc tế.
Rõ ràng, Limon không thể đưa ra những lý do có vẻ chính đáng để biện hộ cho hành vi sai trái
của mình và luật quốc tế cũng không cho phép các quốc gia viện dẫn căn cứ miễn trách nhiệm
pháp lý quốc tế để vi phạm các quy phạm luật quốc tế mang tính chất Jus cogens. 2. Pizza có
quyền áp dụng những biện pháp đáp trả nào đối với Limon? Giải thích tại sao?
Trước hành vi phạm pháp luật quốc tế của Limon, Pizza có thể áp dụng những biện pháp đáp
trả sau đây:
Thứ nhất: Sử dụng quyền tự vệ chính đáng. Do Limon đã tấn công vũ trang bất hợp
pháp nhằm vào Pizza nên Điều 51 Hiến chương Liên hợp quốc đã cho phép Pizza được sử
dụng các lực lượng vũ trang để tự vệ cho đến khi Hội đồng bảo an chưa áp dụng được những
biện pháp cần thiết để duy trì hoà bình và an ninh quốc tế. Tuy nhiên cần lưu ý, khi thực hiện
quyền tự vệ, quốc gia bị tấn công cần tuyên bố về sự kiện bị tấn công và thông báo ngay cho
Hội đồng bảo an. Nếu như thiếu sự thông báo này thì việc sử dụng vũ lực của quốc gia không
được xem là tự vệ chính đáng.
Thứ hai: Đưa ra Hội đồng bảo an Liên hợp quốc. Do có sự xâm phạm hòa bình quốc
gia, Pizza có quyền đề xuất lên Hội đồng bảo an để giải quyết. Hội đồng bảo an sẽ xác định sự
đe dọa hoà bình, phá hoại hoà bình và đưa ra những kiến nghị hoặc quyết định các biện pháp
nào nên áp dụng phù hợp để duy trì hoặc khôi phục hoà bình và an ninh quốc tế (Điều 39), bao
gồm các biện pháp quân sự (biểu dương lực lượng, phong toả và những cuộc hành quân khác,
do các lực lượng hải, lục, không quân của các quốc gia thành viên Liên hợp quốc thực hiện)
hoặc phi quân sự (cắt đứt toàn bộ hay từng phần quan hệ kinh tế, đường sắt, đường biển, hàng
không, bưu chính, điện tín, vô tuyến điện và các phương tiện thông tin khác, kể cả việc cắt đứt
quan hệ ngoại giao) (Điều 41, 42).
Thứ ba: Áp dụng hình thức trả đũa hợp pháp (reprecalia). Đây là một hình thức truy
cứu trách nhiệm pháp lý quốc tế do bên bị hại tiến hành, nhằm mục đích trừng phạt những
hành vi vi phạm pháp luật quốc tế. Theo nguyên tắc chung, việc truy cứu trách nhiệm pháp lý
quốc tế dưới hình thức trả đũa cần được tiến hành một cách vừa mức. Ở đây, do có sự vi phạm
pháp luật quốc tế của Limon đối với mình, với tư cách là bên bị hại, Pizza hoàn toàn có thể áp
dụng hình thức trả đũa một cách hợp pháp.
Các tìm kiếm liên quan đến bài tập tình huống môn công pháp quốc tế: bài tập tình huống luật
biển quốc tế, câu hỏi và đáp án môn công pháp quốc tế, nhận định đúng sai môn công pháp
quốc tế, câu hỏi ôn tập môn công pháp quốc tế, bài tập về luật biển quốc tế, câu hỏi luật quốc
tế, công pháp quốc tế đại học luật, đề thi môn luật biển quốc tế,…

Preview text:

lOMoAR cPSD| 19718759
ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ TÌNH HUỐNG 1
Năm 1999, quốc gia Alpha gửi cho quốc gia Bêta một văn kiện ngoại giao trong đó đưa ra đề
nghị hoạch định biên giới giữa lãnh thổ của Alpha với vùng lãnh thổ Grama mà Bêta đang giữ
vai trò đại diện trong quan hệ quốc tế (Grama là thuộc địa của Bêta). Trong văn kiện đó, Alpha
nêu rõ nguyên tắc, cách thức hoạch định và có bản đồ hoạch định đính kèm. Trong văn kiện
trả lời, Bêta bày tỏ quan điểm đồng ý với đề nghị của Alpha. Hai quốc gia cũng đã tổ chức họp
báo để thông báo chính thức về nội dung thỏa thuận. Năm 2002, Grama tách ra khỏi Bêta và
tuyên bố trở thành một quốc gia độc lập, có chủ quyền. Grama cho rằng thỏa thuận qua các
văn kiện ngoại giao giữa Alpha và Bêta không phải là điều ước quốc tế có giá trị ràng buộc
giữa các bên. Hơn nữa, nếu thỏa thuận năm 1999 là điều ước quốc tế thì với tư cách là quốc
gia mới giành được độc lập, Grama không phải thực hiện các điều ước quốc tế mà Bêta đã đại
diện ký kết trước đó. Hãy cho biết: –
Thỏa thuận giữa Alpha và Bêta trong tình huống nêu trên có phải là điều ước quốc tế hay không? Vì sao? –
Sau khi trở thành một quốc gia độc lập, có chủ quyền, Grama có phải thực hiện thỏa
thuận mà Bêta đã ký với Alpha hay không? Vì sao? BÀI LÀM
1. Thỏa thuận giữa Alpha và Bêta trong tình huống nêu trên có phải là điều ước quốc tế hay không? Vì sao?
Theo điểm a, khoản 1, điều 2 Công ước Viên về luật điều ước quốc tế (1969) thì “thuật ngữ
“điều ước” dùng để chỉ một hiệp định quốc tế được ký kết bằng văn bản giữa các quốc gia và
được pháp luật quốc tế điều chỉnh, dù được ghi nhận trong một văn kiện duy nhất hoặc trong
hai hay nhiều văn kiện có quan hệ với nhau và bất kể tên gọi riêng của nó là gì”.
Đồng thời, điều 11 Công ước Viên 1969 cũng quy định: “Việc một quốc gia đồng ý chịu sự
ràng buộc của một điều ước có thể biểu thị bằng việc ký, trao đổi các văn kiện của điều ước
phê chuẩn, chấp thuận, phê duyệt hoặc gia nhập hoặc bằng mọi cách khác được thỏa thuận”.
Để xác định thỏa thuận giữa quốc gia Alpha và quốc gia Bêta có phải là điều ước hay không,
ta có thể xét đến đặc trưng về mặt hình thức của điều ước quốc tế. Ta có thể khẳng định rằng,
điều ước quốc tế tồn tại chủ yếu dưới hình thức văn bản, nhưng bên cạnh đó còn có điều ước
quân tử tồn tại dưới dạng bất thành văn. Như vậy, theo như điều ước quân tử thì điều ước
quốc tế không nhất thiết phải tồn tại dưới dạng văn bản. Cũng theo định nghĩa về thuật ngữ
“điều ước” quy định tại điểm a, khoản 1, điều 2 Công ước viên 1969 thì điều ước quốc tế
không phụ thuộc vào tên gọi của văn bản thỏa thuận này.
Hơn nữa, vùng lãnh thổ Grama đã được quốc gia Alpha khai thác và đại diện trong quan hệ
quốc tế, ta có thể hiểu là từ trước năm 1999, Grama đã và đang là “thuộc địa” của quốc gia
Alpha và Alpha là quốc gia “bảo hộ”, vì vậy vùng lãnh thổ Grama phải tuân thủ theo những
cam kết mà Alpha đã ký. Như vậy, thỏa thuận giữa quốc gia Alpha với quốc gia Bêta về việc
hoạch định biên giới giữa lãnh thổ của quốc gia Bêta với vùng lãnh thổ Grama mà quốc gia
Alpha đang khai thác và đại diện trong quan hệ quốc tế hoàn toàn có thể là điều ước quốc tế. lOMoAR cPSD| 19718759
2. Sau khi trở thành một quốc gia độc lập, có chủ quyền, Grama có phải thực hiện thỏa thuận
mà Bêta đã ký với Alpha hay không? Vì sao?
Theo tiến sĩ Kaikobad (1983): “Quy tắc chung của luật quốc tế tập quán về vấn đề này là, về
nguyên tắc, khi kế thừa từ người tiền nhiệm: quốc gia hưởng không hơn và không kém lãnh thổ đó”.
Hội nghị lần thứ 53 năm 1968 của Hội Luật gia quốc tế đã thông qua nghị quyết về sự kế thừa
của các quốc gia mới: “Khi một hiệp định quy định việc phân định biên giới quốc gia giữa hai
quốc gia đã được thực hiên, theo đó đường biên giới đã được hình thành thì không cần phải
làm gì thêm nữa … và phạm vi lãnh thổ quốc gia cũng đã được xác lập”.
Điều 11 Công ước Viên về kế thừa nhà nước 1978 quy định:
Sự kế thừa quốc gia không ảnh hưởng tới:
a) một đường biên giới đã được xác định bởi một hiệp định; hay
b) các nghĩa vụ và quyền được xác định bởi một hiệp định liên quan tới thể chế biên giới.
Những quy định này là sự khẳng định chính thức nguyên tắc duy trì biên giới ổn định khi xuất
hiện sự kế thừa nhà nước.
Như vậy, sau khi vùng lãnh thổ Grama trở thành một quốc gia độc lập, có chủ quyền thì
Grama vẫn phải thực hiện đầy đủ các điều ước quốc tế về biên giới lãnh thổ mà Alpha đã ký
kết thay Grama, trong đó có điều ước với Bêta. Quốc gia Grama không có quyền chọn lựa có
thừa kế hay không mà buộc phải thừa kế, vì những điều ước về biên giới lãnh thổ thường có
giá trị rất bền vững mang tính ổn định cho dù 1 trong 2 bên có mất tư cách chủ thể thì quốc gia
mới vẫn buộc phải thừa kế. TÌNH HUỐNG 2
Năm 1960, quốc gia A gửi cho quốc gia B thư đề nghị hoạch định biên giới giữa lãnh thổ của
quốc gia B với vùng lãnh thổ C mà quốc gia A đang khai thác và đại diện trong quan hệ quốc
tế. Trong thư đó, quốc gia A nêu rõ nguyên tắc, cách thức hoạch định và có bản đồ hoạch định
đính kèm. Trong thư trả lời, quốc gia B bày tỏ quan điểm đồng ý với đề nghị của quốc gia A.
Hai quốc gia cũng đã tổ chức họp báo để thông báo chính thức về nội dung thỏa thuận.
Tranh chấp lãnh thổ bắt đầu nảy sinh sau khi vùng lãnh thổ C trở thành một quốc gia độc lập,
có chủ quyền. Quốc gia C cho rằng thỏa thuận qua thư giữa quốc gia A và quốc gia B không
phải là điều ước quốc tế có giá trị ràng buộc giữa các bên. Hơn nữa, nếu thỏa thuận năm 1960
là điều ước quốc tế thì với tư cách là quốc gia mới ra đời, quốc gia C không phải kế thừa tất cả
các điều ước quốc tế mà quốc gia A đã đại diện ký kết. Hãy cho biết: –
Theo quy định của Công ước Viên năm 1969 về luật điều ước quốc tế, thỏa thuận giữa
hai quốc gia A và B trong tình huống nêu trên có là điều ước quốc tế hay không? Giải thích tại sao? lOMoAR cPSD| 19718759 –
Sau khi độc lập, quốc gia C có phải thực hiện thỏa thuận về biên giới lãnh thổ mà quốc
gia Ađã ký kết với quốc gia B hay không? Giải thích tại sao? BÀI LÀM
1. Theo quy định của Công ước Viên năm 1969 về luật điều ước quốc tế, thỏa thuận giữa hai
quốc gia A và B trong tình huống nêu trên có là điều ước quốc tế hay không? Giải thích tại sao?
Có thể khẳng định: thỏa thuận giữa hai quốc gia A và B trong tình huống nêu trên là điều ước quốc tế.
Theo Công ước Viên về luật điều ước quốc tế (1969) thì “thuật ngữ “điều ước” dùng để chỉ
một hiệp định quốc tế được ký kết bằng văn bản giữa các quốc gia và được pháp luật quốc tế
điều chỉnh, dù được ghi nhận trong một văn kiện duy nhất hoặc trong hai hay nhiều văn kiện
có quan hệ với nhau và bất kể tên gọi riêng của nó là gì”.
Về bản chất, điều ước quốc tế là sự thỏa thuận dựa trên ý chí tự nguyện của các bên liên quan.
Chủ thể của điều ước quốc tế là các quốc gia. Điều ước quốc tế tồn tại dưới hình thức văn bản
đã được kí kết. Điều ước quốc tế gồm có 3 loại: điều ước quốc tế được kí kết với danh nghĩa
Nhà nước, điều ước quốc tế được kí kết với danh nghĩa Chính phủ và điều ước quốc tế được kí
kết với danh nghĩa Bộ, ngành. Các điều ước quốc tế được kí kết với danh nghĩa Nhà nước là
các điều ước về hoà bình, an ninh, biên giới, lãnh thổ, chủ quyền quốc gia; về quyền và nghĩa
vụ cơ bản của công dân, về tương trợ tư pháp và về các tổ chức quốc tế phổ cập và tổ chức khu vực quan trọng.
Căn cứ theo đề bài, thỏa thuận giữa hai quốc gia A và B trong tình huống nêu trên hoàn toàn
có đủ căn cứ để trở thành một điều ước quốc tế. Đây là điều ước quốc tế nhằm hoạch định biên
giới lãnh thổ. Việc phân định biên giới lãnh thổ này đã được hai quốc gia thỏa thuận và đi đến
kí kết. Điều ước quốc tế này được ghi nhận dưới hình thức văn bản.
2. Sau khi độc lập, quốc gia C có phải thực hiện thỏa thuận về biên giới lãnh thổ mà quốc gia
A đã ký kết với quốc gia B hay không? Giải thích tại sao?
Căn cứ vào đề bài, ta có thể thấy đây là trường hợp hình thành quốc gia mới bằng đấu tranh
giải phóng dân tộc hoặc qua cách mạng xã hội. Về nguyên tắc, quốc gia C không phải kế thừa
toàn bộ các điều ước do quốc gia A kí kết với quốc gia B. Tuy nhiên, nhằm mục đích không
làm xáo trộn trật tự pháp lý quốc tế, và nếu điều ước đã kí không đi ngược lại quyền lợi của
quốc gia C thì quốc gia C vẫn có thể tuyên bố kế thừa trong lĩnh vực biên giới lãnh thổ.
CƠ SỞ PHÁP LÝ CẦN THIẾT ĐẢM BẢO TÍNH HỢP PHÁP CỦA NGHỊ QUYẾT DO
HỘI ĐỒNG BẢO AN THÔNG QUA TÌNH HUỐNG 3
Năm 2012, tại quốc gia A xảy ra nội chiến. Hàng ngàn người nổi dậy đã tiến hành đập phá các
cửa hàng, nhà kho sân bãi nhằm tăng sức ép đề nghị chính phủ đương nhiệm phải từ chức.
Cuộc giao tranh giữa Chính phủ đương nhiên và phe nổi dậy ngày càng căng thẳng, ảnh hưởng
nghiêm trọng đến hòa bình và an ninh trong khu vực cũng như đe dọa sự an toàn của những
người nước ngoài đang có mặt trên lãnh thổ quốc gia A. Trước tình hình nguy cấp này, Hội lOMoAR cPSD| 19718759
động bảo an Liên hợp quốc, với tư cách là cơ quan thực hiện chức năng duy trì hòa bình và an
ninh thế giới, đã có những cuộc họp nhằm xem xét vấn đề của quốc gia. Dự thảo Nghị quyết
của hội đồng bảo an trong đó đề cập đến việc áp dụng các biện pháp cần thiết, kể cả các biện
pháp về quân sự, đối với quốc gia A cũng đã được soản thảo. Trong thời gian chờ đợi nghị
quyết được thông qua, với tư cách là Ủy viên thường trực Hội đồng bảo an quốc gia X đã cho
một số tàu quân sự của mình tiến sâu vào neo đậu trong lãnh hải của quốc gia A để sẵn sang
thực hiện Nghị quyết của Hội đồng bảo an. Hãy cho biết: –
Hành vi của quốc gia X có phù hợp với quy định của Công ước luật biển 1982 hay không? Tại sao? –
Các cơ sở pháp lý cần thiết đảm bảo tính hợp pháp của Nghị quyết do Hội đồng bảo
an thông qua? Danh mục viết tắt LHQ: Liên hợp quốc HĐBA: Hội đồng bảo an BÀI LÀM
1. Hành vi của quốc gia X có phù hợp với quy định của Công ước luật biển 1982 hay không? Tại sao?
Trả lời: Hành vi của quốc gia X không phù hợp với quy định của Công ước luật biển 1982. Vì:
Quốc gia X cho neo đậu tàu tại lãnh hải của quốc gia A là trái với quy định của khoản 2 Điều
18 Công ước luật biển 1982 khi thực hiện quyền qua lại lãnh hải đó là đi qua phải liên tục và
nhanh chóng. Tuy nhiên, việc đi qua bao gồm cả việc dừng lại và thả neo, nhưng chỉ trong
trường hợp gặp phải những sự cố thông thường về hàng hải hoặc vì một trường hợp bất khả
kháng hay mắc nạn hoặc vì mục đích cứu giúp người, thuyền hay phương tiện bay đang lâm
nguy hoặc mắc cạn”. Trong tình huống này, quốc gia X đã neo đậu tại vùng lãnh hải của quốc
gia A mà không phải vì gặp những sự cố thông thường về hàng hải hoặc vì một trường hợp bất
khả kháng hay mắc nạn hoặc vì mục đích cứu giúp người, thuyền hay phương tiện bay đang
lâm nguy hoặc mắc cạn mà vì để chuẩn bị sẵn sàng thực hiện Nghị quyết của Hội đồng bảo an.
Bên cạnh đó, quốc gia X đã vi phạm quy định của công ước Luật biển 1982 việc đi qua của tàu
thuyền nước ngoài bị coi là phương hại đến hòa bình, trật tự hay an ninh của quốc gia ven
biển, nếu như trong lãnh hải, tàu thuyền này tiến hành các họat động quy định tại khoản 2
Điều 19 Công ước Luật hiển 1982. Cụ thể việc đưa quân sự vào khu vực lãnh hại của quốc gia
A là hành vi đe dọa hoặc dùng vũ lực chống lại chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, điều này càng vi
phạm nghiêm trọng nguyên tắc của Luật quốc tế – nguyên tắc cấm dùng vũ lực hoặc đe dọa
dùng vũ lực trong quan hệ luật quốc tế. Việc quốc gia X đưa tàu quân sự vào khu vực lãnh hải
của quốc gia A để sẵn sàng thực hiện nghị quyết của Hội đồng bảo an là không có căn cứ vì
Nghị Quyết của hội đồng bảo an chưa được thông qua, Nghị quyết của HĐBA được thông qua
khi có 9 ủy viên của Hội dồng bảo an, trong đó có tất cả các ủy viên thường trực bỏ phiếu
thuận (Điều 27 Hiến chương liên hợp quốc).
Như vậy, hành vi của quốc gia X không phù hợp với Công ước Luật biển 1982. lOMoAR cPSD| 19718759
2. Các cơ sở pháp lý cần thiết đảm bảo tính hợp pháp của Nghị quyết do Hội đồng bảo an thông qua?
Dẫn chiếu theo chương 7 Hiến chương liên hợp quốc (từ Điều 39 đến Điều 51) về hành động
trong trường hợp hòa bình bị đe dọa, phá hoại hoặc có hành vi xâm lược. Theo đó, Nghị quyết
của hội đồng bảo an trong đó đề cập đến việc áp dụng các biện pháp cần thiết, kể cả các biện
pháp về quân sự, đối với quốc gia A là hoàn toàn phù hợp. Cụ thể, theo quy định tại Điều 39,
Điều 41 Hội đồng có thẩm quyền quyết định những biện pháp áp dụng không liên quan tới
việc sử dụng vũ lực để thực hiện nghị quyết của Hội đồng, và yêu cầu các thành viên Liên hợp
quốc áp dụng biện pháp đó. Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 42 Hiến chương thì nếu những
biện pháp được nói tại Điều 41 mà không thích hợp hoặc mất hiệu lực thì Hội đồng bảo an có
thẩm quyền áp dụng mọi hành động của hải, lục, không quân nếu Hội đồng bảo an cho rằng đó
là cần thiết. Những hành động này có thể là những cuộc biểu dương lực lượng, phong tỏa và
những cuộc hành quân khác, do các lực lượng hải, lục, không quân của các nước thành viên
Liên hợp quốc thực hiện. Mặt khác, theo quy định tại Điều 51 Hiến chương nêu quốc gia
thành viên của LHQ bị tấn công vũ trang mà cho tới khi HĐBA chưa áp dụng được các biện
pháp cần thiết để duy trì hòa bình, an ninh quốc tế thì những biện pháp mà quốc gia thành viên
của LHQ áp dụng để thực hiện quyền tự vệ chính đáng phải được báo ngay cho HĐBA, do đó,
có thể dùng biện pháp quân sự tương xứng nếu trong trường hợp bị tấn công vũ trang.
Hội đồng bảo an xác định tình hình nội chiến trên lãnh thổ quốc gia A không còn là công việc
nội bộ của quốc gia A bởi tình hình nội chiến tại quốc gia A có ảnh hưởng nghiêm trọng đến
hòa bình và an ninh trong khu vực cũng như đe dọa sự an toàn của những người nước ngoài
đang có mặt trên lãnh thổ quốc gia A. Do đó, sự can thiệp của HĐBA LHQ trong trường hợp
này không được coi là vi phạm nguyên tắc của luật quốc tế về “Không can thiệp vào công việc
nội bộ của các quốc gia khác”.
Để nghị quyết của HĐBA được thông qua thì cần 9 ủy viên của HĐBA, trong đó có tất cả các
ủy viên thường trực bỏ phiếu thuận (Điều 27 Hiến chương Liên hợp quốc). TÌNH HUỐNG 4
Hundu và Renda đều là hai quốc gia thành viên của Công ước về chống khủng bố quốc tế.
Tháng 4/ 2011, Chính phủ Hundu nhận được báo cáo của Cục tình báo quốc gia về việc phát
hiện ra nơi ẩn náu trên lãnh thổ Renda của tên trùm khủng bố ( bị truy nã toàn cầu) mà quốc
gia này đang tìm kiếm. Chính phủ Hundu ngay lập tức bí mật điều động máy bay quân sự với
tần số siêu âm, thoát khỏi sự kiểm soát của rada trinh thám Renda, vượt biên giới, tiến vào
lãnh thổ nước này và tấn công nơi ở của tên trùm khủng bố, đồng thời tiêu diệt tên này.
Phát hiện ra hành vi của Hundu, Renda đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ. phía Renda cho rằng
hành vi này đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền quốc gia. Tuy nhiên, Hundu cho rằng hành vi
của quốc gia này là nhằm thưc hiện nghĩa vụ thành viên của Công ước về chống khủng bố.
Hơn nữa, Tổng thống Hundu đã thực hiện cuộc điện đàm chính thức với Tổng thống Renda và
ông này hứa sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi cho hoạt động chống khủng bố được thực hiện bởi Hundu. Hãy cho biết:
– Tính hợp pháp trong hành vi của Hundu? Vì sao? lOMoAR cPSD| 19718759
– Cuộc điện đàm chính thức giữa Tổng thống của hai quốc gia có xác lập nghĩa vụ của Renda
trong việc tạo điều kiện cho Hundu tấn công và tiêu diệt trùm khủng bố trên lãnh thổ Renda không? Vì sao? BÀI LÀM
1.Tính hợp pháp trong hành vi của Hundu? Vì sao?
Hành vi của Hundu là không hợp pháp. Vì:
Hành vi của Hundu đã vi phạm nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền giữa các quốc gia của luật
quốc tế. Chính phủ Hundu khi nhận được báo cáo của Cục tình báo quốc gia về việc phát hiện
ra nơi ẩn náu trên lãnh thổ Randa của tên Trùm khủng bố ( bị truy nã toàn cầu) mà quốc gia
này đang tìm kiếm. Chính phủ Hundu ngay lập tức bí mật điều động máy bay quân sự với tần
số siêu âm, thoát khỏi sự kiểm soát của rada trinh thám Renda, vượt biên giới, tiến vào lãnh
thổ nước này và tấn công nơi ở của tên trùm khủng bố, đồng thời tiêu diệt tên này đã vi phạm
nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền giữa các quốc gia. Chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ là điều
thiêng liêng của mỗi dân tộc, lãnh thổ là biểu hiện của nền độc lập dân tộc và bất khả xâm
phạm của mỗi quốc gia. Bảo vệ biên giới, lãnh thổ chính là bảo vệ chủ quyền quốc gia chống
lại mọi hình thức ngoại xâm. Tuyên bố về những nguyên tắc của Luật quốc tế điều chỉnh quan
hệ hữu nghị và hợp tác giữa các quốc gia phù hợp với hiến chương Liên Hợp Quốc năm 1970
cũng đã quy định rõ nội dung nguyên tắc này. Như vậy, trong tình huống này thì Hundu đã
xâm phạm chủ quyền quốc gia Renda vì hành động bí mật điều động máy quân sự tiến vào Renda.
Bên cạnh đó còn vi phạm nguyên tắc cấm dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực trong quan hệ
quốc tế, nguyên tắc này được quy định trong Tuyên bố năm 1970 của Liên hợp quốc về những
nguyên tắc của Luật quốc tế điều chỉnh quan hệ hữu nghị hợp tác giữa các quốc gia. Hành vi
Hundu bí mật điều động máy bay quân sự với tần số siêu âm, thoát khỏi sự kiểm soát của rada
trinh thám Renda, vượt biên giới, tiến vào lãnh thổ Renda có thể bị coi là một hành vi sử dụng
vũ lực với quốc gia Renda cho dù có mục đích chỉ là bắt tên khủng bố, nhưng nó làm ảnh
hưởng tới nền an ninh của Renda khi có quốc gia dùng lực lượng quân sự tiến vào lãnh thổ
mình bí mật như vậy. Tuy luật quốc tế không quy định rõ về định nghĩ thế nào là “ Vũ lực”
nhưng theo các văn kiện của Liên hợp quốc thì vũ lực được hiểu là sức mạnh về quân sự,
chính trị, kinh tế hoặc ngoại giao mà quốc gia này sử dụng bất hợp pháp đối với quốc gia
khác. Hundu và Renda đều là thành viên của Công ước về chống khủng bố quốc tế nên khi tên
khủng bố này đang ẩn náu trên lãnh thổ Renda thì Renda phải có nghĩa vụ cùng hợp tác với
Hundu để bắt tên trùm khủng bố này chứ Hundu không được bí mật điều động máy bay quân
sự tiến vào Renda để tiêu diệt tên khủng bố. Điều này vi phạm nghiêm trọng đến nguyên tắc
cấm dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực trong quan hệ quốc tế, ảnh hưởng tới nền an ninh quốc gia của Renda.
2. Cuộc điện đàm chính thức giữa Tổng thống của hai quốc gia có xác lập nghĩa vụ của Renda
trong việc tạo điều kiện cho Hundu tấn công và tiêu diệt trùm khủng bố trên lãnh thổ Renda không? Vì sao?
Cuộc điện đàm này không xác lập nghĩa vụ của Renda trong việc tạo điều kiện cho Hundu tấn
công và tiêu diệt tên trùm khủng bố trên lãnh thổ Renda. Vì: lOMoAR cPSD| 19718759
Theo nguyên tắc các quốc gia có nghĩa vụ hợp tác (quy định tại Điều 55,56 Hiến chương liên
hợp quốc thì Renda và Hundu phải hợp tác với nhau trong việc bắt tên trùm khủng bố đó nhằm
duy trì hòa bình và an ninh quốc tế. Sự nỗ lực và thiện chí hợp tác của Renda với Hundu phải
dựa trên cơ sở luật pháp quốc tế sẽ loại bỏ được các hợp tác trái với luật quốc tế và các vấn đề
toàn cầu được giải quyết, đây vừa là lời ích chung của các quốc gia vừa là lợi ích cho sự phát
triển của các quốc gia đó. Tuy nhiên như phân tích ở ý thứ 1 thì Hundu đã vi phạm hai nguyên
tắc cơ bản luật quốc tế nên sự hợp tác này đã không còn là sự hợp tác dựa trên cơ sở luật pháp
quốc tế nữa, hành vi của Hundu đã gây phương hai tới Renda. Bên cạnh đó, Hundu bí mật kế
hoạch hành động của mình đó là bí mật điều động máy bay quân sự với tần số siêu âm, thoát
khỏi sự kiểm soát của rada trinh thám Renda, vượt biên giới, tiến vào lãnh thổ nước Renda và
tấn công nơi ở của tên trùm khủng bố, đồng thời tiêu diệt tên trùm khủng bố. Điều này đã cho
thấy Hundu chưa thiện chí trong hợp tác với Renda vẫn cho Renda là “ ngoài cuộc”, cuộc điện
đàm này như một lời cam kết Renda sẽ hợp tác tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động chống
khủng bố được thực hiện bởi Hundu. Tuy nhiên, cách thức, mức độ hợp tác còn phụ thuộc vào
yêu cầu, khả năng của Renda và Hundu cũng cần tôn trọng và tuân thủ theo đúng mức độ hợp
tác giữa hai nước và luật pháp quốc tế. Như vậy trong trược hợp này cuộc điện đàm không làm
phát sinh nghĩa vụ đối với bên Renda trong việc tạo điều kiện cho Hundu tấn công và tiêu diệt
trùm khủng bố trên lãnh thổ Renda.
THỎA THUẬN QUA HÌNH THỨC TRAO ĐỔI VĂN BẢN GIỮA HAI QUỐC GIA CÓ
PHẢI ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ TÌNH HUỐNG 5
Năm 1970, quốc gia A gửi cho quốc gia B văn bản đề nghị xác định biên giới trên biển giữa
quốc gia B và vùng lãnh thổ thuộc địa C mà quốc gia A đang khai thác và đại diện trong quan
hệ quốc tế. Trong thư đó, quốc gia A có nêu rõ nguyên tắc, cách thức phân định và có bản đồ
phân định đính kèm. Trong thư trả lời, quốc gia B bày tỏ quan điểm đồng ý với đề nghị của quốc gia A.
Tuy nhiên, tranh chấp đến biên giới trên biển lại nảy sinh khi C trở thành quốc gia độc lập, có
chủ quyền. Quốc gia C cho rằng: thỏa thuận qua hình thức trao đổi văn bản giữa quốc gia A và
quốc gia B không phải là điều ước quốc tế có giá trị ràng buộc giữa các bên. Hơn nữa, với tư
cách quốc gia mới ra đời sau cách mạng giải phóng, quốc gia C không phải kế thừa tất cả các
điều ước quốc tế mà A đã đại diện ký kết. Hãy cho biết: –
Thỏa thuận qua hình thức trao đổi văn bản giữa quốc gia A và B có phải điều ước quốc
tế có giá trị ràng buộc giữa các bên hay không? Tại sao? –
Quốc gia C có nghĩa vụ phải kế thừa tất cả các thỏa thuận quốc tế mà quốc gia A đã đại
diện ký kết, trong đó có thỏa thuận xác định biên giới trên biển hay không? Tại sao? BÀI LÀM
1. Thoả thuận qua hình thức trao đổi văn bản giữa quốc gia A và B có phải điều ước quốc tế có
giá trị ràng buộc giữa các bên hay không? Tại sao.
Thỏa thuận qua hình thức trao đổi văn bản giữa quốc gia A và B về vấn đề xác định biên giới
trên biển giữa quốc gia B và vùng lãnh thổ thuộc địa C mà A đang khai thác và đại diện trong lOMoAR cPSD| 19718759
quan hệ quốc tế có thể xem là điều ước quốc tế và có giá trị ràng buộc ở thời điểm C vẫn là
vùng lãnh thổ thuộc địa của A.
Theo điểm a khoản 1 Luật công ước Viên năm 1969, Điều ước quốc tế dùng để chỉ“một hiệp
định quốc tế được ký kết bằng văn bản giữa các quốc gia và được pháp luật quốc tế điều
chỉnh, dù được ghi nhận trong một văn kiện duy nhất hoặc trong hai hay nhiều văn kiện có
quan hệ với nhau và bất kể tên gọi riêng của nó là gì”. Thoả thuận quốc tế sẽ trở thành điều
ước quốc tế và có giá trị ràng buộc khi nó đảm bảo các trình tự tạo nên một điều ước quốc tế,
cụ thể như phải đảm bảo các giai đoạn:
Giai đoạn 1: Giai đoạn hình thành các văn bản điều ước: Trong giai đoạn này, các bên sẽ thực
hiện các hành vi như: đàm phán, soạn thảo và thông qua văn bản điều ước. Thực hiện xong các
hành vi này, điều ước quốc tế vẫn chưa phát sinh hiệu lực, tuy nhiên nếu thiếu các hành vi này
thì một điều ước quốc tế không thể được hình thành.
Giai đoạn 2: giai đoạn thực hiện các hành vi nhằm thể hiện sự ràng buộc của quốc gia với điều
ước quốc tế và có giá trị tạo ra hiệu lực thi hành của điều ước đó. Giai đoạn này có 4 hành vi
được thực hiện đó là: hành vi ký, phê chuẩn, phê duyệt, gia nhập điều ước quốc tế.[ Theo
“Luật Quốc tế” Ts. Ngô Hữu Phước]
Các thoả thuận giữa các quốc gia chưa thể trở thành một điều ước quốc tế khi thiếu các trình tự trên.
Tuy nhiên, các quy định tại công ước Viên năm 1969 chỉ bắt đầu có hiệu lực từ năm 1980.
Trước khi công ước Viên năm 1969 có hiệu lực, trong quan hệ quốc tế, điều ước quốc tế là sự
thỏa thuận giữa các quốc gia – có thể bằng hình thức văn bản hoặc là sự thỏa thuận bằng
miệng – thỏa thuận này được gọi là “điều ước quân tử”
Thứ hai, xét đến yếu tố chủ thể tham gia trong thỏa thuận này là quốc gia A và quốc gia B –
đều là chủ thể của luật quốc tế. Thỏa thuận này được hình thành dựa trên sự đồng ý của 2 quốc
gia (Quốc gia A gửi đề nghị và quốc gia B ngỏ ý đồng ý).
Như vậy, căn cứ theo phân tích trên, thỏa thuận qua hình thức trao đổi văn bản giữa quốc gia A
và B có thể xem là điều ước quốc tế và có giá trị ràng buộc giữa A và B.
2. Quốc gia C có nghĩa vụ kế thừa tất cả các thoả thuận quốc tế mà quốc gia A đã đại diện ký
kết, trong đó có thỏa thuận xác định biên giới trên biển hay không? Tại sao?
Với thỏa thuận quốc tế, quốc gia C không có nghĩa vụ kế thừa tất cả các thỏa thuận quốc tế mà
quốc gia A đã đại diện ký kết (nghĩa là quốc gia A có thể tiếp tục thực hiện các ngĩa vụ đó
hoặc không) những với thỏa thuận xác định biên giới trên biển, C vẫn phải tiếp tục tôn trong
và thực hiện thỏa thuận quốc tế này. Vì các lý do như sau:
Thứ nhất: Theo luật quốc tế hiện hành, các quốc gia mới thành lập không có nghĩa vụ phải
tiếp tục thực hiện các điều ước quốc tế do quốc gia để lại thừa kế ký kết. Căn cứ vào cơ sở
pháp lý tại điều 16 và điều 28 công ước Viên năm 1978: lOMoAR cPSD| 19718759
Điều 16: Đối với những điều ước của các quốc gia tiền nhiệm, Quốc gia mới độc lập không bị
ràng buộc việc duy trì hiệu lực hoặc phải trở thành thành viên của bất ký điều ước nào với lý
do điều ước vẫn còn hiệu lực đối với lãnh thổ được ký kết vào thời điểm kế thừa.
Điều 28: Điều ước song phương: Điều ước song phương vẫn đang còn hiệu ước hoặc tạm thời
áp dụng đối với lãnh thổ được thừa kế vào thời điểm thừa kế sẽ vẫn còn hiệu lực giữa hai bên
quốc gia độc lập mới hình thành hoặc quốc gia kia khi:
+ Hai bên khẳng định rõ ràng sự chấp thuận
+ Hai bên bằng hành vi thể hiện sự chấp thuận
Như vậy, đối với các điều ước quốc tế các quốc gia để lại kế thừa, có hai trường hợp: –
Trường hợp 1: Quốc gia mới giành được độc lập không phải tiếp tục thực hiện các điều
ước quốc tế trước đây vẫn thi hành tại lãnh thổ quốc gia mới đó. –
Trường hợp 2: Đối với các điều ước mà trước đây quốc gia A đã kí kết, quốc gia C có
thể thỏa thuận các điều kiện áp dụng điều ước với quốc gia A. Hoặc C sẽ kí kết với A các điều
ước đặc biệt, trong những điều ước lại này có ghi nhận việc C sẽ kế thừa tất cả các điều ước
còn hiều lực thi hành do A đã kí kết với B về lãnh thổ vốn là thuộc địa của A trước đây.
Thứ hai: trong trường hợp này C vẫn phải kế thừa điều ước quốc tế xác định biên giới trên
biển giữa A và B bởi: những điều ước biên giới về lãnh thổ thường có giá trị rất bền vững và
mang tính ổn định dù hai bên có mất tư cách chủ thể thì quốc gia mới vẫn buộc phải thừa kế.
Căn cứ theo quy định tại điều 11, 15 và 30 của Công ước Viên năm 1969:
Điều 11: Sự kế thừa quốc gia không ảnh hương đến tới:
Một đường biên giới đã được xác định bởi một hiệp định, hay
Các quyền và nghĩa vụ đã được xác định bởi một hiệp định liên quan đến thể chế biên giới.
Điều 15: Khi một phần lãnh thổ nhà nước hoặc khi bất cứ phần lãnh thổ nào mà không còn là
lãnh thổ của quốc gia đó hoặc trở thành một phần lãnh thổ của quốc gia khác thì:
a, Điều ước của quốc gia để lại sẽ ngừng có hiệu lực với phần lãnh thổ mà quốc gia thừa kế có
liên quan, kể từ ngày quốc gia thừa kế ra đời.
Như vậy, với các điều ước quốc tế khác, Quốc gia C không có nghĩa vụ tiếp tục thực hiện các
điều ước này và có thể hiện nó hay không nhưng với thỏa thuận quốc tế về biên giới, quốc A
buộc phải tôn trọng thực hiện.
HÀNH VI XÂM PHẠM THỀM LỤC ĐỊA CỦA QUỐC GIA VEN BIỂN TÌNH HUỐNG 6
Quốc gia Hudu xúc tiến việc lắp đặt các dây cáp ngầm dưới đáy biển ở vị trí cách đường cơ sở
của quốc gia Tara 150 hải lý.Trong quá trình lắp đặt, các kỹ sư thi công của Hudu nhận thấy
rằng cần phải cố định các đường dây cáp bằng cách khoan 10 mũi vào đáy biển và họ gửi đề
xuất này tới Chính phủ Hudu. Chính phủ Hudu đồng ý với đề xuất trên, đồng thời cho phép
các kỹ sư thi công thăm dó và thực hiện việc khoan cố định 10 mũi vào lòng đất dưới đáy biển
nơi đặt dây cáp ngầm. Khi phát hiện ra hành vi nói trên, Tara đã yêu cầu Hudu dừng ngay lOMoAR cPSD| 19718759
hành vi lắp đặt dây cáp cũng như việc khoan vào lòng đất dưới đáy biển trong vùng biển của Tara. Hãy cho biết:
– Tara yêu cầu Hudu dừng ngay hành vi lắp đặt dây cáp ngầm cũng như việc khoan vào lòng
đất dưới đáy biển có phù hợp với luật quốc tế không ? Tại sao ?
– Hudu có thể thực hiện những quyền gì trong vùng biển trên của Tara? Tại sao? BÀI LÀM
1. Tara yêu cầu Hudu dừng ngay hành vi lắp đặt dây cáp ngầm cũng như khoan vào lòng đất
dưới đáy biển của Tara hoàn toàn phù hợp với quy định của luật quốc tế.
Tại vì hành vi “lắp đặt dây cáp ngầm dưới đáy biển” cũng như “khoan vào đáy biển” của Hudu
đã vi phạm quy định của luật quốc tế đồng thời xâm phạm đến quyền của Tara tại vùng thềm
lục địa, mà không có sự đồng ý của quốc gia này.
Trước hết, phải khẳng định vị trí mà Hudu thực hiện các hành vi nêu trên thuộc vùng thềm lục
địa của Tara. Thềm lục địa quốc gia ven biển theo Điều 76 Công ước 1982 được xác định:
“Thềm lục địa của một quốc gia ven biển bao gồm đáy biển và lòng đất dưới đáy biển bên
ngoài lãnh hải của quốc gia đó, trên toàn bộ phần kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền của
quốc gia đó cho đến bờ ngoài của rìa lục địa, hoặc đến cách đường cơ sở dùng để tính chiều
rộng lãnh hải 200 hải lý, khi bờ ngoài của rìa lục địa của quốc gia đó ở khoảng cách gần hơn”.
(khoản 1 Điều 76 Công ước luật biển năm 1982)
Nếu bờ ngoài của rìa lục địa của quốc gia ven biển cách đường cơ sở chưa tới 200 hải lý thì
thềm lục địa của nước đó được tính đến 200 hải lý, tức là đến ranh giới phía ngoài của vùng
đặc quyền kinh tế. Nói cách khác, khi bờ ngoài của rìa lục địa gần hơn, hoặc chỉ cách đường
cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải một khoảng cách là 200 hải lý (370,4 km) thì ranh giới
ngoài của thềm lục địa pháp lý nước này sẽ bằng hoặc mở rộng đến khoảng cách không quá
200 hải lý kể từ đường cơ sở. Khi bờ ngoài của rìa lục địa của một quốc gia ven biển kéo dài
tự nhiên vượt quá khoảng cách 200 hải lý tính từ đường cơ sở và dao động ở khoảng cách từ
ngoài giới hạn 200 hải lý ra đến các khoảng cách 250 hải lý; 300 hải lý; 350 hải lý hoặc rộng
hơn thế. Thì theo khoản 5 Điều 76 Công ước luật biển 1982 thì thềm lục địa pháp lý mở rộng
ngoài giới hạn 200 hải lý kể từ đường cơ sở được tính từ đường ranh giới phía ngoài lãnh hải
cho đến bờ ngoài của rìa lục địa, nhưng không được vượt quá 350 hải lý (648,2 km) tính từ
đường cơ sở hoặc cách đường thẳng sâu 2500m một khoảng cách không vượt quá 100 hải lý (185,2 km).
Như vậy, vị trí mà Hudu lắp đặt dây cáp ngầm cũng như khoan vào đáy biển cách đường cơ sở
của Tara 150 hải lý hoàn toàn thuộc vùng thềm lục địa của Tara.
Theo quy định tại Điều 79, Công ước 1982 tất cả các quốc gia có quyền lắp đặt dây cáp và ống
dẫn ngầm ở thềm lục địa, tuy nhiên phải tuân theo điều kiện của quốc gia ven biển khi thực
hiện quyền lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm ở thềm lục địa của quốc gia ven biển. Quốc gia
ven biển có thể không đồng ý cho quốc gia khác lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm ở thềm lục
địa của mình khi việc lắp đặt ấy cản trở việc quốc gia ven biển thực hiện quyền của mình tiến lOMoAR cPSD| 19718759
hành những biện pháp hợp lý để thăm dò thềm lục địa và để ngăn ngừa hạn chế và chế ngự ô
nhiễm do dây cáp và ống dẫn ngầm gây ra (khoản 2 Điều 79). Việc lắp đặt dây cáp và ống dẫn
ngầm theo tuyến phải được sự thỏa thuận của quốc gia ven biển ( khoản 3 Điều 79). Điều đó
cho thấy, quyền của tất cả các quốc gia lắp đặt dây cáp và ống dẫn ở thềm lục địa của quốc gia
ven biển không phải là quyền tự do vô điều kiện.
Trong trường hợp này, việc Hudu lắp đặt dây cáp ngầm dưới đáy biển thuộc vùng thềm lục địa
của Tara mà không thỏa thuận cũng như không có sự đồng ý của Tara tức là đã xâm phạm đến
quyền của Tara tại vùng thềm lục địa; Hành vi lắp đặt dây cáp của Hudu khi không thỏa thuận
với Tara là vi phạm quy định của pháp luật quốc tế ( khoản 3 Điều 79 Công ước Luật Biển
1982); Hành vi lắp đạt dây cáp ngầm của Hudu có thể cản trở Tara thực hiện quyền của mình
khi tiến hành thăm dò thềm lục địa; đồng thời hành vi này cũng có thể gây ô nhiễm môi trường
cho vùng biển của Tara và Tara có quyền bảo vệ môi trường biển ở thềm lục địa của mình
(theo quy định tại Điểu 208 Công ước 1982). Vì những lý lẽ trên, quốc gia Tara hoàn toàn có
quyền yêu cầu dừng ngay hành vi lắp đặt trái phép của Hudu trên vùng thềm lục địa của Tara.
Quốc gia Tara có đặc quyền cho phép và quy định việc khoan ở thềm lục địa bất cứ vào mục
đích gì theo Điều 81 Công ước Luật Biển 1982: “Quốc gia ven biển có đặc quyền cho phép và
quy định việc khoan ở thềm lục địa bất kỳ vào mục đích gì.” Như vậy, Hudu tiến hành việc
khoan 10 mũi khoan lên vùng thềm lục địa của Tara khi không có sự đồng ý của Tara là hành
vi trái với quy định của pháp luật quốc tế, đồng thời vi phạm đến đặc quyền của Tara ( Điều
81); Hành vi này cũng có thể gây ô nhiễm cho vùng biển của Tara. Vì vậy, quốc gia Tara có
quyền yêu cầu Hudu chấm dứt các hành vi vi phạm của mình. 2. Những quyền Hudu có thể
thực hiện trên vùng biển trên của Tara
Hudu cũng như các quốc gia khác hoàn toàn có quyền đối với vùng nước và vùng trời phía
trên thềm lục địa của Tara. Việc quy định và thực hiện quyền tài phán của các quốc gia ven
biển không làm ảnh hưởng đến quyền tự do của Hudu. –
Hudu có quyền lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm ở thềm lục địa của Tara theo quy định
tại Điều 79, Công ước 1982. Tuy nhiên, cũng theo Điều 79 thì Hudu phải tuân theo một số
điều kiện mà quốc gia Tara đưa ra khi thực hiện quyền lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm ở
thềm lục địa của quốc gia ven biển. Trước hết, Tara có thể không đồng ý cho Hudu cũng như
các quốc gia khác lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm ở thềm lục địa của mình khi việc lắp đặt
ấy cản trở việc quốc gia ven biển thực hiện quyền của mình tiến hành những biện pháp hợp lý
để thăm dò thềm lục địa và để ngăn ngừa hạn chế và chế ngự ô nhiễm do dây cáp và ống dẫn
ngầm gây ra (Khoản 2 Điều 79). Nếu như Hudu tiến hành việc lắp đặt dây cáp và ống dẫn
ngầm thì phải theo tuyến đã được sự thỏa thuận với Tara ( căn cứ vào khoản 3 Điều 79).
Những quy định này chứng tỏ rằng quyền của tất cả các quốc gia lắp đặt dây cáp và ống dẫn ở
thềm lục địa của quốc gia ven biển không phải là quyền tự do vô điều kiện. Các khoản 2 và 3
của Điều 70 dành quyền quyết định cho quốc gia ven biển. Ngoài ra, theo khoản 5 Điều 79,
khi lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm thì Hudu phải tiến hành những biện pháp phòng ngừa cần
thiết đối với dây cáp và ống dẫn ngầm đã được lắp đặt từ trước, đặc biết là không làm cho
chúng phải sửa chữa lại. –
Ngoài ra, Hudu cũng có thể tiến hành việc nghiên cứu khoa học ở thềm lục địa của
quốc gia Tara. Theo quy định của công ước thì điều đó về nguyên tắc chỉ có thể xảy ra khi có lOMoAR cPSD| 19718759
sự chấp thuận của Tara. Trong những điều kiện bình thường, Tara có thể đồng ý cho Hudu, các
nước khác và tổ chức quốc tế tiến hành nghiên cứu khoa học ở thền lục địa của mình, nếu việc
nghiên cứu này được thực hiện vì mục đích hòa bình và thỏa bãn được các điều kiện khác như
công ước quy định. Vì mục đích đó, Tara ban hành các quy tắc, thủ tục và luật lệ để đảm bảo
sẽ cho phép trong một thời hạn hợp lý và sẽ không khước từ một cách phi lý (Điều 246 khoản 3). –
Hudu có quyền được khoan vào thềm lục địa khi được phép của Tara. Tại vì, theo quy
định tại Điều 81 Công ước Luật Biển 1982 thì quốc gia ven biển có đặc quyền tài phán và quy
định việc khoan ở thềm lục địa vào bất kỳ mục đích gì. Điều đó có nghĩa là các quốc gia khác
được phép khoan vào thềm lục địa của quóc gia ven biển khi được sự cho phép của quốc gia
ve biển và phải tuân thủ quy định do quốc gia ven biển đặt ra. Như vậy, Hudu có thể có quyền
khoan vào đáy biển trên vùng thềm lục địa của quốc gia Tara khi được quốc gia này đồng ý và
phải tuân thủ quy định mà Tara đã đặt ra.
HIỆP ƯỚC HỢP TÁC CHỐNG KHỦNG BỐ TÌNH HUỐNG 7
Các quốc gia A, B, C và D là thành viên của Công ước Viên năm 1969 về Luật điều ước quốc
tế. Ngày 11/4/2004 các nước này đã ký Hiệp ước hợp tác chống khủng bố” trong đó cho phép
các quốc gia thành viên được áp dụng mọi biện pháp đểvô hiệu hóa tất cả các hoạt động khủng
bố, kể cả áp dụng hình phạt tử hình. Hiệp ước này yêu cầu phải phê chuẩn và có cho phép bảo lưu.
Quốc gia A ngay khi ký Hiệp ước đã đưa ra bảo lưu đối với điều khoản áp dụng biện pháp tử
hình. Sau đó, ngày 19/11/2004, cả 3 quốc gia A, B và C đã phê chuẩn Hiệp ước mà không có
bảo lưu (quốc gia A khi ký có bảo lưu nhưng khi phê chuẩn không nhắc lại bảo lưu đó). Quốc
gia D đã gửi kèm văn kiện phê chuẩn một tuyên bố bảo lưu: “Các điều khoản củaHiệp ước
ràng buộc quốc gia D, trừ điều khoản áp dụng biện pháp tử hình”. Quốc gia C phản đối bảo
lưu này của quốc gia D và tuyên bố hai bên không có quan hệ điều ước. Quốc gia B cũng phản
đối bảo lưu nhưng không phản đối Hiệp ước có hiệu lực giữa quốc gia B và D. Quốc gia A im lặng.
Hãy phân tích và xác định hiệu lực của Hiệp ước hợp tác chống khủng bố và điều khoản áp
dụng biện pháp tử hình trong mối quan hệ giữa bốn quốc gia A, B, C, D. BÀI LÀM Lý luận chung
Theo quy định tại Công ước Viên về Luật Điều ước ngày 23 tháng 5 năm 1969
Bảo lưu : “ Bảo lưu” là một tuyên bố đơn phương với bất kì cách diễn đạt hoặc tên gọi nào,
được quốc gia đưa ra khi kí, phê chuẩn, chấp thuận, phê duyệt hoặc gia nhập một điều ước,
nhằm loại trừ hoặc thay đổi hiệu lực pháp lí của một số điều khoản nhất định của điều ước khi
áp dụng đối với quốc gia đó.
Khi một quốc gia thành viên của điều ước quốc tế tuyên bố bảo lưu một hay một số điều
khoản trong điều ước và việc bảo lưu đó là hợp pháp, thì việc chấp thuận hay phản đối tuyên lOMoAR cPSD| 19718759
bố bảo lưu đó của các quốc gia thành viên khác sẽ dẫn đến những hậu quả pháp lí nhất định,
được quy định tại Điều 23, Công ước Viên về Luật điều ước quốc tế năm 1969 như sau: “1.
Một bảo lưu đề … bảo lưu đó đề ra.” Giải quyết tình huống
Trước hết, trường hợp quốc gia A khi ký có đưa ra bảo lưu đối với điều khoản áp dụng biện
pháp tử hình nhưng ngay sau đó, ngày 19/11/2004, A lại phê chuẩn Hiệp ước mà không có bảo
lưu. Do đó, việc bảo lưu của quốc gia A khi ký không có giá trị pháp lý và quốc gia A qua việc
phê chuẩn, đã chấp nhận chịu sự ràng buộc của Điều ước (Công ước Viên 1969 về Luật Điều ước quốc tế).
Xét trường hợp tuyên bố bảo lưu và văn kiện phê chuẩn một tuyên bố bảo lưu của quốc gia D
là hợp pháp, do đó việc chấp thuận, phản đối của các quốc gia thành viên còn lại của điều ước
quốc tế về vấn đề Không áp dụng biện pháp tử hình sẽ làm phát sinh các hậu quả pháp lý nhất
định. Dựa vào các căn cứ pháp lí nêu trên, ta thấy quan hệ điều ước giữa các quốc gia thay đổi như sau: 1.
Căn cứ theo khoản 5 Điều 20 Công ước Viên 1969,chấp nhận và phản đối bảo lưu:”
Theo qui định tại các khoản 2 và 4 và trừ khi điều ước có qui định khác, một bảo lưu coi như
được quốc gia khác chấp thuận nếu quốc gia này không đưa ra phản đối bảo lưu trong thời hạn
12 tháng kể từ ngày nhận được thông báo về bỏa lưu hoặc vào ngày quốc gia này biểu thị
đồng ý chấp nhận sự ràng buộc của điều ước, nếu thời hạn 12 tháng nêu trên đã chấm dứt” và
điểm a Khoản 4 Điều 20 “Việc chấp thuận một bảo lưu của một quốc gia kí kết khác sẽ làm
cho quốc gia đưa ra bảo lưu trở thành một thành viên của điều ước này trong quan hệ với quốc
gia kí kết khác nêu trên, nếu hoặc khi điều ước đó có hiệu lực đối với các quốc gia đó”.
Xét việc trước hành động bảo lưu của quốc gia D, quốc gia A im lặng và sau 12 tháng xem như
Quốc gia A chấp thuận bảo lưu của quốc gia D về văn kiện phê chuẩn một tuyên bố bảo lưu.
Vì vậy giữa quốc gia A và quốc gia D vẫn tồn tại quan hệ điều ước quốc tế về chống khủng bố,
theo đó, quốc gia D sẽ Không áp dụng biện pháp tử hình và tương tự, quốc gia A cũng sẽ
không áp dụng biện pháp tử hình để vô hiệu hóa tất cả các hoạt động khủng bố ở nước mình. 2.
Căn cứ vào điểm b Khoản 4 Điều 20 Công ước viên 1969 “ Việc phản đối một bảo lưu
của một quốc gia kí kết khác không cản trở việc điều ước này có hiệu lực giữa quốc gia phản
đối bảo lưu và quốc gia đưa ra bảo lưu, trừ khí quốc gia phản đối bảo lưu đã biểu thị ý định và ngược lại”. –
Quốc gia C phản đối bảo lưu của quốc gia D và tuyên bố giữa hai quốc gia sẽ không có
quanhệ điều ước, do đó giữa C và D không tồn tại quan hệ điều ước về hợp tác chống khủng bố. –
Quốc gia B phản đối nhưng không phản đối Hiệp ước có hiệu lực giữa quốc gia B và
D. Nhưvậy giữa B và D vẫn tồn tại quan hệ điều ước tuy nhiên điều khoản bảo lưu cũng như
văn kiện phê chuẩn tuyên bố bảo lưu đi kèm của D thì không được áp dụng. –
Giữa các quốc gia A, B, C vẫn tồn tại quan hệ điều ước như đã thỏa thuận vì giữa các
quốc gia này không có bảo lưu ( khoản 2 Điều 20 Công ước Viên 1969): quốc gia thành viên lOMoAR cPSD| 19718759
sẽ áp dụng việc áp dụng mọi biện pháp để vô hiệu hóa tất cả các hoạt động khủng bố, kể cả áp
dụng hình phạt tử hình. TÌNH HUỐNG 8
Năm 1995, hai quốc gia Tunyza và Bravia ký kết Hiệp ước phân định biên giới trong đó thoả
thuận sẽ thiết lập khu vực phi quân sự có chiều rộng 10 km tính từ đường biên giới trở vào
lãnh thổ mỗi bên. Ngày 16/8/2011, quốc gia Tunyza tập trung hàng nghìn binh sĩ để chuẩn bị
cho cuộc tập trận sát dọc tuyến biên giới giữa Tunyza và Bravia. Chính quyền Tunyza cho
rằng cuộc tập trận này mang tính chất phòng thủ và diễn ra hàng năm. Trong khi đó, chính
quyền Bravia lại cho rằng đây là một hành động vi phạm Hiệp ước phân định biên giới đã ký,
có tính chất khiêu khích quân sự và đe doạ sự toàn vẹn lãnh thổ của Bravia.
Để phản đối hành động này, ngày 17/8/2011, Bravia đã gửi tối hậu thư yêu cầu Tunyza rút
quân ngay lập tức ra khỏi khu vực biên giới giữa hai quốc gia và đe doạ sẽ sử dụng quân đội
để tấn công nếu Tunyza không rút quân. Bất chấp lời cảnh báo của Bravia, Tunyza vẫn không
tiến hành rút quân. Trước thái độ của Tunyza, Bravia đã dùng đạn pháo về phía Tunyza làm
thiệt mạng nhiều dân thường và binh sĩ của Tunyza.
Hãy bình luận về các hành vi do quốc gia Tunyza và Bravia thực hiện trên cơ sở các quy định của luật quốc tế BÀI LÀM
Với những dữ kiện đưa ra từ tình huống có thể kết luận cả hai quốc gia Tunyza và Bravia đều
có hành vi vi phạm các nguyên tắc cơ bản của luật Quốc tế
Thứ nhất, hành vi của cả 2 quốc gia đều vi phạm nguyên tắc cấm dùng vũ lực hoặc đe dọa
dùng vũ lực – Về phía Tunyza:
Năm 1995, hai quốc gia Tunyza và Bravia ký kết Hiệp ước phân định biên giới trong đó thoả
thuận sẽ thiết lập khu vực phi quân sự có chiều rộng 10 km tính từ đường biên giới trở vào
lãnh thổ mỗi bên. Khu vực phi quân sự là khu vực, biên giới hoặc ranh giới nằm giữa hai hay
nhiều lực lượng quân sự đối lập mà tại đó hoạt động quân sự không được phép tiến hành. Tuy
nhiên, vào ngày 16/8/2011, quốc gia Tunyza tập trung hàng nghìn binh sĩ để chuẩn bị cho cuộc
tập trận sát dọc tuyến biên giới giữa Tunyza và Bravia. Theo Tuyên bố của Đại hội đồng Liên
Hợp quốc năm 1970 về các nguyên tắc cơ bản điều chỉnh quan hệ hợp tác giữa các quốc gia đã
quy định “mọi quốc gia có nghĩa vụ từ bỏ việc sử dụng hoặc đe dọa dùng vũ lực nhằm vi
phạm các đường ranh giới quốc tế như giới tuyến ngừng bắn, được thiết lập bằng bởi một thỏa
thuận quốc tế mà quốc gia đó là một bên, hoặc tương tự như vậy, có nghĩa vụ phải tuân thủ”.
Khái niệm vũ lực còn bao hàm cả việc quốc gia này sử dụng lực lượng vũ trang không nhằm
tấn công xâm lược quốc gia khác nhưng để gây sức ép, đe dọa quốc gia khác. Như vậy hành vi
tập trận sát biên giới của Tunyza được coi là hành động đe dọa dùng vũ lực, vi phạm nguyên
tắc cơ bản của luật quốc tế – Về phía Bravia: lOMoAR cPSD| 19718759
Để phản đối hành động này, ngày 17/8/2011, Bravia đã gửi tối hậu thư yêu cầu Tunyza rút
quân ngay lập tức ra khỏi khu vực biên giới giữa hai quốc gia và đe doạ sẽ sử dụng quân đội
để tấn công nếu Tunyza không rút quân. Tiếp sau đó, trước thái độ bất hợp tác của Tunyza,
Bravia đã dùng đạn pháo về phía Tunyza làm thiệt mạng nhiều dân thường và binh sĩ của
Tunyza. Ở đây, sự phản ứng của Bravia gồm 2 hành vi “gửi tối hậu thư” và “bắn đạn pháo”.
Như phân tích ở trên hành động “gửi tối hậu thư” đe dọa quốc gia khác cũng được coi là hành
vi “đe dọa dùng vũ lực”, không phù hợp với hiến chương Liên hợp quốc. Hiến chương cũng
chỉ quy định hai trường hợp sử dụng hợp pháp lực lượng vũ trang vào mục đích tự vệ và theo
quyết định của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc khi có đe dọa hòa bình, xâm phạm hòa bình
hoặc bị xâm lược. hành sử dụng vũ trang để tự vệ chỉ được coi là “hợp pháp” khi một quốc gia
bị quốc gia khác tấn công vũ trang. Trong trường hợp này, Bravia đã có hành động “bắn đạn
pháo” khi Tunyza chưa có hành động tấn công vũ trang nào. Như vậy, hành động “bắn đạn
pháo” từ phía Bravi được coi là hành vi “dùng vũ lực”, vi phạm nguyên tắc cơ bản của luật Quốc tế.
Thứ hai, hành vi bắn đạn pháo của Bravi về phía Tunyza đã vi phạm nguyên tắc hòa bình giải
quyết các tranh chấp quốc tế
Tranh chấp quốc tế luôn xảy ra trong các hoàn cảnh cụ thể, khi mà các chủ thể luật Quốc tế có
những quan điểm trái ngược hoặc mâu thuẫn nhau và có những yêu cầu, hay đòi hỏi cụ thể
không thể thống nhất được. Tuyên bố 1970 đã quy định: “Tất cả các quốc gia sẽ giải quyết các
tranh chấp quốc tế với những quốc gia khác bằng các biện pháp hòa bình…”. Bên cạnh đó,
Điều 33 Hiến chương Liên Hợp quốc đã đưa ra những biện pháp hòa bình mà các bên có thể
lựa chọn khi xảy ra tranh chấp quốc tế. Khi xảy ra tranh chấp, các bên có quyền tự do lựa chọn
các biện pháp giải quyết theo điều 13 để giải quyết tranh chấp sao cho hiệu quả nhất nhưng bắt
buộc phải tuân thủ nguyên tắc và cơ sở luật Quốc tế
Như vậy, hành vi của Bravi không nằm trong các biện pháp được quy định tại điều 33 và vi
phạm nguyên tắc hòa bình giải quyết các tranh chấp quốc tế
Thứ ba, hành động không tuân thủ đúng Hiệp định phân định biên giới đã ký với Bravia của
Tunyza đã vi phạm nguyên tắc tận tâm, thiện chí thực hiện cam kết quốc tế
Khoản 2 Điều 2 Hiến chương Liên hợp quốc quy định “ tất cả các thành viên liên hợp quốc
thiện chí thực hiện các nghĩa vụ do Hiến chương đặt ra”. Bên cạnh đó, Công ước Viên 1969 về
Luật điều ước quốc tế cũng đã khẳng định “mỗi điều ước quốc tế hiện hành đều ràng buộc các
bên tham gia và đều được các bên thực hiện một cách thiện chí”
Bravia và Tunyza đã kí với nhau Hiệp định phân định biên giới năm 1995 một cách tự nguyện,
trên cơ sở bình đằng, và tại thời điểm ngày 16/8/2011, điều ước đã phát sinh và đang còn hiệu
lực. Trường hợp của Tunyza không nằm trong các trường hợp ngoại lệ của nguyên tắc đã được
quy định. Như vậy cả hai bên phải có nghĩa vụ tuân thủ theo đúng những quy định của điều
ước. Hành vi tập trận sát biên giới của Tunyza đã vi phạm thoả thuận trong Hiệp ước với
Bravia, đã có sự vi phạm trong việc thực thi điều ước đồng thời vi phạm nguyên tắc tận tâm,
thiện chí thực hiện các cam kết quốc tế. lOMoAR cPSD| 19718759 TÌNH HUỐNG 9
Tháng 9/1945, Minotta trao trả nền độc lập cho nhân dân các vùng lãnh thổ thuộc địa của
Minotta là X, Y, Z, Bêta và Gamma. Tháng 12/1945, ba nước X, Y, Z quyết định hợp nhất và
ký Hiệp định về việc thành lập Liên bang Anpha gồm 3 bang là X, Y, Z nhằm mục đích tăng
cường sức mạnh chính trị và phát triển kinh tế. Điều 2 Hiệp định thành lập Liên bang khẳng
định “Anpha với tư cách là Nhà nước liên bang là chủ thể trong mọi quan hệ pháp luật quốc tế của Anpha”.
Tháng 9/1980, bang X ký kết Hiệp định về phân định vùng đánh bắt cá và khai thác hoạt động
du lịch trên sông biên giới Maiki với quốc gia Bêta. Quốc hội của bang X đã thông qua Hiệp
định và Quốc hội của Bêta đã phê duyệt Hiệp định. Theo quy định của Hiệp định, Hiệp định
có hiệu lực ngày 16/2/1981.
Tháng 2/1981. Anpha gửi Công hàm cho Bê ta khẳng định hiệp định ký kết không đúng thẩm
quyền theo pháp luật của Anpha vì vậy Hiệp định vô hiệu theo quy định của Luật Quốc tế. Tuy
nhiên Bê ta khẳng định X đã ký kết Hiệp định với tư cách một bang của Anpha. X cũng khẳng
định, X có đủ thẩm quyền ký kết Hiệp định vì theo quy định của Hiến pháp liên bang Anpha
“Các bang thuộc liên bang có thẩm quyền ký kết các thỏa thuận quốc tế trong lĩnh vực nông
nghiệp, giao thông và du lịch”
Hãy xác định hiệu lực của Hiệp định phân định vùng đánh bắt cá và khai thác hoạt động du
lịch trên sông biến giới Maiki? Cho biết các cơ sở pháp lý để xác định hiệu lực đó và giải thích? BÀI LÀM
Thứ nhất, có thể khẳng định Hiệp định phân định vùng đánh bắt cá và khai thác hoạt động du
lịch trên sông Maiki giữa bang X và quốc gia Bêta bị vô hiệu.
Ba nước X, Y, Z quyết định hợp nhất và ký Hiệp định về việc thành lập Liên bang Anpha gồm
3 bang là X, Y, Z nhằm mục đích tăng cường sức mạnh chính trị và phát triển kinh tế. Có thể
thấy, X, Y, Z là 3 bang cấu thành nên Liên bang Anpha. Tình hình an ninh, chính trị, kinh tế
của mỗi bang đều ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình của Liên bang. Vì vậy, trước những vấn
đề liên quan trực tiếp đến tình hình chung, Liên bang Anpha hoàn toàn có quyền được tham gia quyết định.
Theo dữ kiện của đề bài, Hiệp định phân định vùng đánh bắt cá và khai thác hoạt động du lịch
được tiến hành tại sông biên giới Maiki. Đây được coi là biên giới tự nhiên thuộc biên giới
trên bộ theo quy định của Luật Quốc tế. Theo đó, quy chế qua lại của người, phương tiện,
hàng hóa hoạt động ở khu vực biên giới, quy chế sử dụng nguồn nước, sử dụng sông suối biên
giới, khai thác tài nguyên ở vùng biên giới… đều thuộc chế độ pháp lý của biên giới quốc gia.
Cũng căn cứ vào pháp luật Quốc tế, về nguyên tắc, những vấn đề biên giới lãnh thổ là thẩm
quyền của các cơ quan nhà nước cấp trung ương . Quy định trên xuất phát từ tầm quan trọng
của biên giới đối với vấn đề an ninh chính trị, kinh tế, xã hội…của một quốc gia. Điều 2 Hiệp
định thành lập Liên bang khẳng định “Anpha với tư cách là Nhà nước liên bang là chủ thể
trong mọi quan hệ pháp luật quốc tế của Anpha”. Như vậy, Liên bang Anpha hoàn toàn có đầy
đủ điều kiện để tham gia vào quan hệ pháp luật quốc tế, cụ thể là Liên bang Anpha hoàn toàn
có tư cách chủ thể để tham gia kí kết Hiệp định. Việc bang X viện dẫn quy định của Hiến pháp lOMoAR cPSD| 19718759
liên bang Anpha “Các bang thuộc liên bang có thẩm quyền ký kết các thỏa thuận quốc tế trong
lĩnh vực nông nghiệp, giao thông và du lịch” là không chính xác. Nếu như đây là một hiệp
định hợp tác trong các lĩnh vực nông nghiệp, giao thông và du lịch bình thường và được thực
hiện ở một khu vực khác ngoài khu vực biên giới lãnh thổ thì bang X hoàn toàn có thẩm quyền
ký kết theo quy định của Hiến pháp Liên bang. Tuy nhiên, Hiệp định trên lại được ký kết và
thống nhất thực hiện tại khu vực sông biên giới giữa bang X và quốc gia Bêta – khu vực hết
sức nhạy cảm có khả năng ảnh hưởng đến an ninh chính trị, kinh tế, xã hội của toàn liên bang.
Cho dù hiệp định trên có hay không có khả năng ảnh hưởng đến tình hình chính trị, an ninh, xã
hội thì việc bang X tự ý kí với quốc gia Bêta mà không thông qua Liên bang Anpha là hoàn
toàn sai thẩm quyền. Như vậy, Hiệp định phân định vùng đánh bắt các và khai thác hoạt động
du lịch trên sông Maika giữa bang X và quốc gia Bê ta không có hiệu lực do sai về thẩm
quyền kí kết và nội dung kí kết theo quy định của Luật quốc tế.
Thứ hai, căn cứ pháp lý dùng để xác định hiệu lực ở đây có thể căn cứ vào nguyên tắc chung
của luật Quốc tế và Hiến pháp Liên Bang.
Điều 2 Hiến pháp quy định “Anpha với tư cách là Nhà nước liên bang là chủ thể trong mọi
quan hệ pháp luật quốc tế của Anpha”. Như vậy, Liên bang có tư cách tham gia mọi quan hệ
quốc tế liên quan đến Anpha
Hiến pháp Liên bang cũng quy định: “Các bang thuộc liên bang có thẩm quyền ký kết các thỏa
thuận quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp, giao thông và du lịch” Như vậy, các bang chỉ có
quyền tự mình tham gia kí kết các thỏa thuận quốc tế trong các lĩnh vực trên, còn đối với
những vấn đề liên quan đến biên giới quốc gia thì bang X không có quyền tự quyết định mà không thông qua Liên bang.
Bên cạnh đó nguyên tắc chung đối với quy chế pháp lý của viên giới quốc gia trong luật quốc
tế cũng quy định, việc giải quyết các vấn đề liên quan đến quy chế này thuộc thẩm quyển của
cơ quan nhà nước cấp trung ương và các vấn đề liên quan đến phân định biên giới luôn được
thực hiện giữa hai quốc gia thông qua một hiệp định , cụ thể ở đây là Liên bang Anpha sẽ là
chủ thể đứng ra kí kết và thực hiện các vấn đề trên.
HÀNH VI SỬ DỤNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG TÌNH HUỐNG 10
Pizza và Limon là hai quốc gia hiện đang có tranh chấp về biên giới trên bộ. Quan hệ giữa hai
nước ngày càng trở nên căng thẳng do những vụ xung đột thường xuyên xảy ra tại khu vực
biên giới. Ngày 5/5/2010, Pizza phát hiện Limon đã thành công trong việc làm giàu uranium ở
quy mô lớn và đang triển khai sản xuất vũ khí hạt nhân. Limon không phủ nhận thông tin làm
giàu uranium những khẳng định mục đích duy nhất của họ là nhằm tạo ra năng lượng điện, sử
dụng vào mục đích hòa bình.
Ngày 10/6/2010, một nhóm vũ trang từ lãnh thổ Pizza đã vượt biên giới, tấn công và phá hủy
các cơ sở hạt nhân của Limon. Đáp trả hành động nói trên, Limon sử dụng máy bay ném bom
các trung tâm thương mại, đài truyền hình trung ương và các nhà máy điện của Pizza, gây
nhiều thiệt hại về người. Hãy cho biết: lOMoAR cPSD| 19718759
– Hành vi sử dụng lực lượng vũ trang của Limon có phù hợp với pháp luật quốc tế không? Giải thích tại sao?
– Pizza có quyền áp dụng những biện pháp đáp trả nào đối với Limon? Giải thích tại sao? BÀI LÀM
1. Hành vi sử dụng lực lượng vũ trang của Limon có phù hợp với pháp luật quốc tế không? Giải thích tại sao? – Trả lời: Không. – Giải thích:
Hành vi sử dụng lực lượng vũ trang của Limon đã vi phạm pháp luật quốc tế, cụ thể là vi phạm
nguyên tắc cấm đe dọa dùng vũ lực hay dùng vũ lực – một quy phạm Jus cogens được ghi
nhận trong khoản 4 Điều 2 Hiến chương Liên hợp quốc “Tất cả các quốc gia thành viên Liên
hợp quốc từ bỏ đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế nhằm chống lại
sự bất khả xâm phạm về lãnh thổ hay nền độc lập chính trị của bất kỳ quốc gia nào cũng như
bằng cách khác trái với những mục đích của Liên hợp quốc.”
Điều kiện một chủ thể bị coi là vi phạm nguyên tắc này là : Một, có hành vi đe dọa dùng vũ
lực hoặc sử dụng vũ lực; và Hai, hành vi đó trái pháp luật quốc tế. Như vậy, để chứng minh
hành vi của Limon có vi phạm nguyên tắc cấm đe dọa dùng vũ lực hay dùng vũ lực hay không
cần chứng minh được cả hai điều kiện trên.
Thứ nhất, có thể khẳng định hành vi của Limon là hành vi sử dụng vũ lực. Khái niệm “vũ lực”
được sử dụng trong Hiến chương bao gồm sức mạnh vũ trang và cả các loại sức mạnh phi vũ
trang khác. Hành vi sử dụng máy bay ném bom các trung tâm thương mại, đài truyền hình
trung ương và các nhà máy điện quốc gia khác của Limon rõ ràng là hành vi sử dụng sức
mạnh vũ trang, bởi Limon đã dùng máy bay ném bom tấn công Pizza – loại máy bay dùng cho
mục đích quân sự được sử dụng để tấn công các mục tiêu trên mặt đất, gây thiệt hại về lớn về kinh tế, con người.
Thứ hai, hành vi sử dụng vũ lực của Limon là trái với pháp luật quốc tế. Sở dĩ phải đặt ra điều
kiện pháp lý cho một hành vi sử dụng vũ lực là bởi Hiến chương Liên hợp quốc không chỉ
cấm các biện pháp vũ lực bất hợp pháp mà còn cho phép các biện pháp vũ lực hợp pháp, được
quy định tại các điều từ 39 đến 42, điều 51. Theo đó, có hai trường hợp sử dụng hợp pháp lực
lượng vũ trang là: sử dụng vào mục đích tự vệ (Điều 51), và theo quyết định của Hội đồng bảo
an Liên hợp quốc khi có đe dọa hòa bình, xâm phạm hòa bình hoặc bị xâm lược (từ điều 39 đến 42).
Nhìn bề ngoài, hành vi của Limon có vẻ mang tính chất tự vệ chính đáng, bởi trước đó, Limon
không hề có ý định tấn công Pizza mà do Pizza đã đơn phương vượt biên giới, tấn công và phá
hủy các cơ sở hạt nhân của Limon. Hành vi đó của Pizza bị coi là vi phạm nguyên tắc cấm đe
dọa dùng vũ lực hay dùng vũ lực nên theo tinh thần của Điều 51 thì Limon hoàn toàn có quyền
tự vệ chính đáng. Tuy nhiên, cần phải lưu ý, Điều 51 quy định về “quyền tự vệ” của các quốc
gia chứ không cho phép một quốc gia tiến hành trả đũa đối với những cuộc tấn công trước đó.
Hành vi trả đũa không thể coi là thực hiện quyền tự vệ, bởi trong khi tự vệ là hành động cần
thiết để bảo vệ nền hòa bình của quốc gia khi có sự tấn công vũ trang thì trả đũa lại mang bản lOMoAR cPSD| 19718759
chất là hành vi trừng phạt đối với quốc gia khác. Quốc gia áp dụng biện pháp trả đũa vẫn làm
phát sinh trách nhiệm pháp lý quốc tế nếu không đảm bảo nguyên tắc vừa mức. Sự không vừa
mức thể hiện rất rõ ràng trong sự tấn công của Limon nhằm vào Pizza, trong khi Pizza chỉ tấn
công các cơ sở hạt nhân bằng đường bộ thì Limon còn dùng máy bay quân sự ném bom vào cơ
sở kinh tế, truyền thông và gây nhiều thương vong cho phía Pizza. Những hành động vũ trang
quá “mạnh tay” đó không thể nói là vì mục đích tự vệ đơn thuần mà Limon chỉ lấy “tự vệ”
như lí do để hợp pháp hóa hành vi xâm lược của mình. Điều đó chứng tỏ hành vi sử dụng vũ
lực của Limon là vi phạm luật quốc tế.
Rõ ràng, Limon không thể đưa ra những lý do có vẻ chính đáng để biện hộ cho hành vi sai trái
của mình và luật quốc tế cũng không cho phép các quốc gia viện dẫn căn cứ miễn trách nhiệm
pháp lý quốc tế để vi phạm các quy phạm luật quốc tế mang tính chất Jus cogens. 2. Pizza có
quyền áp dụng những biện pháp đáp trả nào đối với Limon? Giải thích tại sao?
Trước hành vi phạm pháp luật quốc tế của Limon, Pizza có thể áp dụng những biện pháp đáp trả sau đây: –
Thứ nhất: Sử dụng quyền tự vệ chính đáng. Do Limon đã tấn công vũ trang bất hợp
pháp nhằm vào Pizza nên Điều 51 Hiến chương Liên hợp quốc đã cho phép Pizza được sử
dụng các lực lượng vũ trang để tự vệ cho đến khi Hội đồng bảo an chưa áp dụng được những
biện pháp cần thiết để duy trì hoà bình và an ninh quốc tế. Tuy nhiên cần lưu ý, khi thực hiện
quyền tự vệ, quốc gia bị tấn công cần tuyên bố về sự kiện bị tấn công và thông báo ngay cho
Hội đồng bảo an. Nếu như thiếu sự thông báo này thì việc sử dụng vũ lực của quốc gia không
được xem là tự vệ chính đáng. –
Thứ hai: Đưa ra Hội đồng bảo an Liên hợp quốc. Do có sự xâm phạm hòa bình quốc
gia, Pizza có quyền đề xuất lên Hội đồng bảo an để giải quyết. Hội đồng bảo an sẽ xác định sự
đe dọa hoà bình, phá hoại hoà bình và đưa ra những kiến nghị hoặc quyết định các biện pháp
nào nên áp dụng phù hợp để duy trì hoặc khôi phục hoà bình và an ninh quốc tế (Điều 39), bao
gồm các biện pháp quân sự (biểu dương lực lượng, phong toả và những cuộc hành quân khác,
do các lực lượng hải, lục, không quân của các quốc gia thành viên Liên hợp quốc thực hiện)
hoặc phi quân sự (cắt đứt toàn bộ hay từng phần quan hệ kinh tế, đường sắt, đường biển, hàng
không, bưu chính, điện tín, vô tuyến điện và các phương tiện thông tin khác, kể cả việc cắt đứt
quan hệ ngoại giao) (Điều 41, 42). –
Thứ ba: Áp dụng hình thức trả đũa hợp pháp (reprecalia). Đây là một hình thức truy
cứu trách nhiệm pháp lý quốc tế do bên bị hại tiến hành, nhằm mục đích trừng phạt những
hành vi vi phạm pháp luật quốc tế. Theo nguyên tắc chung, việc truy cứu trách nhiệm pháp lý
quốc tế dưới hình thức trả đũa cần được tiến hành một cách vừa mức. Ở đây, do có sự vi phạm
pháp luật quốc tế của Limon đối với mình, với tư cách là bên bị hại, Pizza hoàn toàn có thể áp
dụng hình thức trả đũa một cách hợp pháp.
Các tìm kiếm liên quan đến bài tập tình huống môn công pháp quốc tế: bài tập tình huống luật
biển quốc tế, câu hỏi và đáp án môn công pháp quốc tế, nhận định đúng sai môn công pháp
quốc tế, câu hỏi ôn tập môn công pháp quốc tế, bài tập về luật biển quốc tế, câu hỏi luật quốc
tế, công pháp quốc tế đại học luật, đề thi môn luật biển quốc tế,…