Trang 1
3. TÍNH CHẤT ĐƯỜNG PHÂN GIÁC CỦA TAM GIÁC
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
Định lý: Trong tam giác, đường phân giác của một góc chia cạnh đối diện thành hai đoạn thẳng tỉ
lệ với hai cạnh kề hai đoạn ấy.
AD
là phân giác trong của
ABC
DB A B
DC A C
Þ=
Tính chất trên vẫn đúng với phân giác ngoài
AE
(
ABCD
không cân ở
A
)
II. BÀI TẬP
Bài 1: Tính độ dài
x
,
y
trong các hình vẽ sau:
Hình 1
Hình 2
Bài 2: Cho tam giác
A BC
có
4 , 5 , 6 ,A B cm A C cm BC cm= = =
các đường phân giác
BD
và
CE
cắt nhau ở
.I
a) Tính các độ dài
,.A D DC
b) Tính các độ dài
,.A E BE
Bài 3: Cho tam giác cân
A BC
có
.A B BC=
Đường phân giác góc
A
cắt
BC
tại
,M
đường phân giác góc
C
cắt
BA
tại
.N
Chứng minh
MN
//
.AC
Bài 4: Cho
ΔABC
có
AD
,
BE
,
CF
là các đường phân giác. Chứng minh rằng:
. . 1
AE CD BF
EC DB FA
=
.
Bài 5: Cho hình bình hành ABCD. Phân giác của
A
và
D
cắt các đường chéo BD và AC
lần lượt tại M và N. Chứng minh: MN song song với AD.
Bài 6: Cho
ΔABC
có phân giác
AD
, biết
,A B m A C n==
.
a) Tính tỉ số diện tích của
ΔABD
và
ΔACD
theo
m
và
n
.
b) Vẽ phân giác
DE
của
ADB
và vẽ phân giác
DF
của
ADC
. Chứng minh rằng:
. . . .A F CD BE A E BD CF=
.
Trang 2
Bài 7: Cho
ΔABC
, trung tuyến
AM
, đường phân giác của
AMB
cắt
AB
ở
D
, đường phân
giác của
AMC
cắt
AC
ở
E
.
a) Chứng minh rằng
DE / /BC
.
b) Gọi
I
là giao điểm của
AM
và
DE
. Chứng minh rằng
DI IE.=
c) Tính
DE
, biết
BC 30cm,AM 10cm.==
d)
ΔABC
phải thêm điều kiện gì để ta có
DE AM ?=
e) Chứng minh rằng
ΔABC
cân nếu biết
MD ME=
.
Bài 8: Cho ∆ABC vuông cân tại A. Đường cao AH và đường phân giác BE cắt nhau tại I.
Chứng minh rằng:
2. .CE HI=
Tự luyện
Bài 1: Cho tam giác ABC , đường phân giác AD. Biết rằng BC = 10cm và 2AB = 3AC.
Tính độ dài đoạn thẳng BD và CD.
KQ: BD = 6 cm; CD = 4cm.
Bài 2: Gọi AI là đường phân giác của tam giác ABC; IM, IN thứ tự là các đường phân giác
của góc AIC và góc AIB. Chứng minh rằng:
. . . .A N BI CM BN IC A M=
.
Bài 3: Cho tam giác ABC có chu vi bằng 18cm. Đường phân giác của góc B cắt AC tại M ,
đường phân giác của góc C cắt AB tại N. Biết rằng
13
;
24
MA NA
MC NC
==
, tính độ dài các
cạnh của tam giác ABC.
KQ: AB = 4cm; AC = 6cm, BC = 8 cm.
Bài 4: Cho tam giác ABC vuông tại A,
AB 6cm,AC 8cm,==
đường phân giác BD.
a) Tính các độ dài DA, DC.
b) Tia phân giác của
C
cắt BD ở I. Gọi M là trung điểm của BC. Chứng minh
0
BIM 90=
KẾT QUẢ - ĐÁP SỐ
Bài 1:
Trang 3
Hình 1
Hình 2
a) Xét
ΔABC
có
AM
là đường phân giác trong nên:
MB AB
MC AC
=
Hay
( )
15 24 3 15.4
20
32 4 3
x cm
x
= = Þ = =
b) Xét
ΔABC
có
AD
là đường phân giác ngoài nên:
DB AB
DC AC
=
(1)
Mà 𝐵 là trung điểm của đoạn thẳng
DC
nên:
1
2
DB
DC
=
(2)
Từ (1) và (2) suy ra:
( )
1
8
2 16
y
y cm= =
Bài 2: a) Theo tính chất đường phân giác:
2
1.
3 2 3
AD BA AD CD
DC BC
= = = =
Do đó,
2 , 3 .A D cm CD cm==
b) Ta có: Theo tính chất đường phân giác:
54
.
6 5 6 11
AE CA AE EB
EB C B
= = = =
Do đó,
20 24
,.
11 11
AE cm BE cm==
Bài 3:
AM
là phân giác của
A
nên
.
BM AB
CM A C
=
CN
là phân giác của
C
nên
.
BN BC
AN A C
=
Lại có:
.A B BC=
Suy ra:
AB BC BN BM
MN
AC AC A N CM
= =
//
.AC
I
E
D
B
A
C
Trang 4
Bài 4: Xét
ΔABC
, áp dụng tính chất đường phân giác ta
có:
AE AB
EC BC
=
(1)
CD AC
DB AB
=
(2)
BF BC
FA AC
=
(3)
Nhân (1), (2), (3) theo vế ta được:
. . . . 1
AE CD BF AB AC BC
EC DB FA BC AB AC
==
.
Bài 5: Gọi O là giao điểm của BD và AC.
Xét tam giác ABD, phân giác AM, ta có:
=
AB BM
AD DM
Tương tự,
=
CD CN
AD AN
;
Mà
A B CD=
, suy ra
=
BM CN
DM AN
Từ đó, ta có:
11+ = + = =
BM CN BD CA DO AO
DM AN DM AN DM AN
Suy ra
/ / .MN A D
Bài 6: a) Vẽ đường cao
AH
của
ABC
.Vì
ΔABC
có phân giác
AD
nên:
BD A B m
CD A C n
==
. Vậy
1
..
2
1
..
2
ABD
ACD
A H BD
S
BD m
S CD n
A H CD
D
D
= = =
b) Ta có:
AF A D
CF CD
=
(do
DF
là phân giác
ADC
)
BE BD
AE AD
=
(do
DE
là phân giác
ADB
)
. . . . 1
AF CD BE A D CD BD
CF BD AE CD BD A D
Þ = =
. . . .A F CD BE A E BD CFÞ=
Bài 7: a) Ta có
Trang 5
BD MB
AD MA
=
(do
MD
là phân giác của
AMB
)
CE MC
AE MA
=
(do
ME
là phân giác của
AMC
)
Mà
MB MC=
(
M
là trung điểm của
BC
)
BD CE
DE / /BC
AD AE
=
b) Xét
ABM
và
ACM
lần lượt có
DI / /BM
và
EI / /CM
.
DI EI AI
BM CM AM

==


Mà
BM CM=
DI EI=
c) Ta có:
BD MB
AD MA
=
. Mà
BD IM
AD AI
=
(do
DI / /BM
)
BM IM
AM AI
=
Ta lại có:
BM AM
DI AI
=
( do
DI / /BM
)
11
BM AI IM IM BM A M BM
DI AI AI AM AM
++
= = + = + =
. 15.10 150
6
10 15 25
BM AM
DI
AM BM
Þ = = = =
++
2 2.6 12ED DIÞ = = =
(do
1
DI IE DE
2
==
)
d) Để
DE AM=
ta cần tứ giác
ADME
là hình chữ nhật
Hay
0
DM / /AE,EM / /AD,BAC 90=
Khi
0
BAC 90=
thì
AM MB MC==
(đường trung tuyến ứng với cạnh huyền
BC
)
ABM, ACM
cân tại
M
MD AB,ME AC ⊥ ⊥
(đường phân giác của tam giác cân đồng thời là đường cao
Mà
AB AC⊥
. Suy ra
DM / /AE,EM / /AD
. Suy ra tứ giác
ADME
là hình chữ nhật
Vậy
ABC
vuông tại
A
thì
DE AM=
.
e) Khi
DM EM=
thì
DME
cân tại
M
có
MI
là trung tuyến (
DI IE=
) nên đồng thời là
đường cao
MI DE⊥
Mà
DE / /BC
(cmt) nên
MI BC⊥
ABC
có
AI
vừa là đường trung tuyến vừa là đường cao nên là tam giác cân.
Trang 6
Bài 8: Ta có
·
·
·
µ
µ µ
µ
·
1 1 1
AIE BAH ABI (A B) 45 B 45 C AEI
2 2 2
= + = + = +°+ = =°
.
Suy ra ∆AIE cân tại A
A I A E=
(1).
Áp dụng tính chất đường phân giác của ∆ABH và ∆BAC ta có:
IH BH AB BH
IA BA AI IH
= =
(2);
EC BC AB BC
EA BA AE EC
= =
(3)
Từ (2) và (3) suy ra:
BH BC
(4)
IH EC
=
Vì ∆ABC vuông cân tại A nên
2.BC BH=
Từ đó kết hợp với (4) suy ra
2.EC IH=
.

Preview text:

3. TÍNH CHẤT ĐƯỜNG PHÂN GIÁC CỦA TAM GIÁC
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
Định lý: Trong tam giác, đường phân giác của một góc chia cạnh đối diện thành hai đoạn thẳng tỉ
lệ với hai cạnh kề hai đoạn ấy.
DB A B
AD là phân giác trong của ABC Þ = DC A C
 Tính chất trên vẫn đúng với phân giác ngoài AE EB A B
( D ABC không cân ở A ) = EC A C II. BÀI TẬP
Bài 1: Tính độ dài x , y trong các hình vẽ sau: Hình 1 Hình 2
Bài 2: Cho tam giác A B C có A B = 4cm, A C = 5cm, BC = 6cm, các đường phân giác BD
và CE cắt nhau ở I .
a) Tính các độ dài A D, DC .
b) Tính các độ dài A E , B E .
Bài 3: Cho tam giác cân A B C có A B = BC . Đường phân giác góc A cắt BC tại M ,
đường phân giác góc C cắt BA tại N . Chứng minh MN // A C .
Bài 4: Cho ΔABC có AD , BE , CF là các đường phân giác. Chứng minh rằng: A E CD BF . . = 1. EC DB FA
Bài 5: Cho hình bình hành ABCD. Phân giác của A và D cắt các đường chéo BD và AC
lần lượt tại M và N. Chứng minh: MN song song với AD.
Bài 6: Cho ΔABC có phân giác AD , biết A B = m, A C = n .
a) Tính tỉ số diện tích của ΔABD và ΔACD theo m và n .
b) Vẽ phân giác DE của ADB và vẽ phân giác DF của ADC . Chứng minh rằng:
A F .CD.BE = A E .BD.CF . Trang 1
Bài 7: Cho ΔABC , trung tuyến AM , đường phân giác của AMB cắt AB ở D , đường phân
giác của AMC cắt AC ở E .
a) Chứng minh rằng DE / /BC .
b) Gọi I là giao điểm của AM và DE . Chứng minh rằng DI = IE.
c) Tính DE , biết BC = 30cm,AM = 10cm.
d) ΔABC phải thêm điều kiện gì để ta có DE = AM ?
e) Chứng minh rằng ΔABC cân nếu biết MD = ME .
Bài 8: Cho ∆ABC vuông cân tại A. Đường cao AH và đường phân giác BE cắt nhau tại I.
Chứng minh rằng: CE = 2.HI . Tự luyện
Bài 1: Cho tam giác ABC , đường phân giác AD. Biết rằng BC = 10cm và 2AB = 3AC.
Tính độ dài đoạn thẳng BD và CD.
KQ: BD = 6 cm; CD = 4cm.
Bài 2: Gọi AI là đường phân giác của tam giác ABC; IM, IN thứ tự là các đường phân giác
của góc AIC và góc AIB. Chứng minh rằng: A N .BI .CM = BN . IC .A M .
Bài 3: Cho tam giác ABC có chu vi bằng 18cm. Đường phân giác của góc B cắt AC tại M , MA 1 NA 3
đường phân giác của góc C cắt AB tại N. Biết rằng = ; = , tính độ dài các MC 2 NC 4 cạnh của tam giác ABC.
KQ: AB = 4cm; AC = 6cm, BC = 8 cm.
Bài 4: Cho tam giác ABC vuông tại A, AB = 6cm,AC = 8cm, đường phân giác BD.
a) Tính các độ dài DA, DC. 0
b) Tia phân giác của C cắt BD ở I. Gọi M là trung điểm của BC. Chứng minh BIM = 90
KẾT QUẢ - ĐÁP SỐ Bài 1: Trang 2 Hình 1 Hình 2 MB A B
a) Xét ΔABC có AM là đường phân giác trong nên: = MC A C 15 24 3 15.4 Hay = = Þ x = = 20( cm ) x 32 4 3 DB AB
b) Xét ΔABC có AD là đường phân giác ngoài nên: = (1) DC AC DB 1
Mà 𝐵 là trung điểm của đoạn thẳng DC nên: = (2) DC 2 1 y Từ (1) và (2) suy ra: =  y = ( 8 cm) 2 16 A D BA 2 A D CD
Bài 2: a) Theo tính chất đường phân giác: = =  = = 1. DC BC 3 2 3
Do đó, A D = 2cm,CD = 3cm . A
b) Ta có: Theo tính chất đường phân giác: A E CA 5 A E EB 4 = =  = = . EB CB 6 5 6 11 E D I 20 24 Do đó, A E = cm, BE = cm. 11 11 B C BM A B
Bài 3: A M là phân giác của A nên = . CM A C BN BC
CN là phân giác của C nên = . A N A C
Lại có: A B = BC . A B BC BN BM Suy ra: =  =
MN // A C . A C A C A N CM Trang 3
Bài 4: Xét ΔABC , áp dụng tính chất đường phân giác ta có: AE AB = (1) EC BC CD AC = (2) DB AB BF BC = (3) FA AC
Nhân (1), (2), (3) theo vế ta được: AE CD BF AB AC BC . . = . . =1. EC DB FA BC AB AC
Bài 5: Gọi O là giao điểm của BD và AC. AB BM
Xét tam giác ABD, phân giác AM, ta có: = AD DM CD CN Tương tự, = ; AD AN BM CN
Mà A B = CD , suy ra = DM AN Từ đó, ta có: BM + CN BD CA DO AO 1 = +1  =  = DM AN DM AN DM AN
Suy ra MN / / A D.
Bài 6: a) Vẽ đường cao AH của ABC .Vì ΔABC có phân giác AD nên: 1 BD A B m .A H .BD S BD m = = . Vậy DABD 2 = = = CD A C n S 1 CD n DA CD .A H .CD 2 A F A D b) Ta có: = (do DF là phân giác ADC ) CF CD BE BD = (do DE là phân giác ADB ) A E A D A F CD BE A D CD BD Þ . . = . . = 1 CF BD A E CD BD A D
Þ A F .CD.BE = A E .BD.CF Bài 7: a) Ta có Trang 4 BD MB =
(do MD là phân giác của AMB ) AD MA CE MC =
(do ME là phân giác của AMC ) AE MA
Mà MB = MC ( M là trung điểm của BC ) BD CE  =  DE / /BC AD AE
b) Xét ABM và ACM lần lượt có DI / /BM và EI / /CM . DI EI  AI  = =   Mà BM = CM  DI = EI BM CM  AM  BD MB BD IM BM IM c) Ta có: = . Mà = (do DI / /BM )  = AD MA AD AI AM AI BM AM Ta lại có: = ( do DI / /BM ) DI AI BM A I + IM IM BM A M + BM = = 1 + = 1 + = DI A I A I A M A M BM .A M 15.10 150 Þ DI = = = = 6 A M + BM 10 + 15 25 1
Þ ED = 2DI = 2.6 = 12 (do DI = IE = DE ) 2
d) Để DE = AM ta cần tứ giác ADME là hình chữ nhật Hay 0 DM / /AE,EM / /AD,BAC = 90 Khi 0
BAC = 90 thì AM = MB = MC (đường trung tuyến ứng với cạnh huyền BC )  A  BM, A  CM cân tại M
 MD ⊥ AB,ME ⊥ AC (đường phân giác của tam giác cân đồng thời là đường cao
Mà AB ⊥ AC . Suy ra DM / /AE, EM / /AD . Suy ra tứ giác ADME là hình chữ nhật
Vậy ABC vuông tại A thì DE = AM .
e) Khi DM = EM thì DME cân tại M có MI là trung tuyến ( DI = IE ) nên đồng thời là đường cao  MI ⊥ DE
Mà DE / /BC (cmt) nên MI ⊥ BC
ABC có AI vừa là đường trung tuyến vừa là đường cao nên là tam giác cân. Trang 5 · · · 1 µ µ 1 µ 1 µ ·
Bài 8: Ta có AIE = BAH + ABI = (A + B) = 45° + B = 45° + C = AEI . 2 2 2
Suy ra ∆AIE cân tại A  A I = A E (1).
Áp dụng tính chất đường phân giác của ∆ABH và ∆BAC ta có: IH BH AB BH =  = EC BC AB BC (2); =  = (3) IA BA AI IH EA BA AE EC BH BC Từ (2) và (3) suy ra: = (4) IH EC
Vì ∆ABC vuông cân tại A nên BC = 2.BH
Từ đó kết hợp với (4) suy ra EC = 2.IH . Trang 6