1. Giới thiệu về e-logistics
1.1. Tổng quan về thương mại điện tử
1.1.1. Khái niệm về thương mại điện tử
1.1.2. Lợi ích của thương mại điện tử
1.1.3. hình khung thương mại điện tử
1.2. Tổng quan về e-logistics
1.2.1. Khái niệm so sánh logistics e-logistics
1.2.2. Vai trò của e-log
2.1. Logistics đầu vào (Inbound Logistics)
2.2. Logistics đầu ra (Outbound logistics)
2.3. Logistics ngược
2.4. Quy trình e-logistics định hướng khách hàng
3. Lộ trình xây dựng năng lực e-logistics
4. E-logistics chuỗi cung ứng tinh gọn
4.1. Khái niệm vai trò của chuỗi cung ứng tinh gọn
4.2. Lợi ích của chuỗi cung ứng tinh gọn
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giới thiệu về e-logistics
1.1. Tổng quan về thương mại điện tử
1.1.1. Khái niệm về thương mại điện tử
Thương mại điện tử nhiều định nghĩa theo nhiều nguồn khác nhau. Theo Tổ
chức Thương Mại Thế Giới WTO định nghĩa: “Thương mại điện tử (hay thương mại
1
trực tuyến) bao gồm việc sản xuất, quảng cáo, bán hàng phân phối sản phẩm được
mua bán thanh toán trên mạng Internet, nhưng được giao nhận một cách hữu hình,
cả các sản phẩm giao nhận cũng như những thông tin số hoá thông qua mạng
Internet”.
Tại Việt Nam, theo Luật Thương mại 2005: “Thương mại điện tử việc tiến hành
một phần hoặc toàn bộ quy trình của hoạt động thương mại bằng phương tiện điện tử
kết nối với mạng Internet, mạng viễn thông di động hoặc các mạng mở khác”.
Tuy nhiên, trong bài tập này, nhóm sử dụng khái niệm theo giáo trình Thương
mại điện tử căn bản của nhà xuất bản Đại học Kinh Tế Quốc Dân. Theo đó:
“Thương mại điện tử (Electronic commerce - EC hay E.Commerce) một khái
niệm dùng để tả quá trình mua bán hoặc trao đổi sản phẩm, dịch vụ
thông qua mạng máy tính, kể cả internet”. Thuật ngữ “thương mại” thường
được mọi người hiểu giao dịch giữa các đối tác kinh doanh, vậy, thương
mại điện tử thể hiểu theo nghĩa hẹp mua bán trên mạng, hoặc mua bán
thông qua các phương tiện điện tử.
1.1.2. Lợi ích của thương mại điện tử
* Đối với tổ chức:
- Mở rộng phạm vi giao dịch trên thị trường toàn cầu. Tiếp cận được với nhiều
khách hàng lựa chọn được nhà cung ứng tốt nhất xác định được đối tác kinh
doanh phù hợp
- Giảm chi phí thu thập, xử lý, phân phối, lưu trữ, sử dụng thông tin.
- Góp phần giảm lượng tồn kho đòi hỏi sở vật chất thuật thông qua
việc áp dụng phương pháp quản dây chuyền cung ứng kéo xuống dòng
- Kích thích sự sáng tạo tạo điều kiện để khởi động những dự án kinh doanh
mới tăng khả năng thành công của các phương án kinh doanh như thay đổi quy
trình tăng năng suất của người bán hàng, trang bị kiến thức cho người lao động,
đặc biệt lao động quản
- Giảm chi phí viễn thông trong quá trình giao tiếp, Đàm phán kết các hợp
đồng mua bán hàng hóa dịch vụ
- Góp phần cải thiện hình ảnh doanh nghiệp nâng cao chất lượng dịch vụ khách
hàng tìm kiếm đối tác kinh doanh, đơn giản hóa quá trình kinh doanh, loại bỏ
giấy tờ xử thông tin nhanh hơn, giảm chi phí vận tải, tăng tính linh hoạt
* Đối với người tiêu dùng:
- Cho phép khách hàng mua sắm thực hiện các giao dịch 24/24 trong ngày, tất
cả các ngày trong năm, không bị giới hạn bởi phạm vi địa
- Cung cấp cho khách hàng nhiều sự lựa chọn hơn
- thể so sánh lựa chọn người cung ứng nhanh nhất, giá cả phù hợp nhất từ
đó tiết kiệm chi tiêu cho khách hàng
- Tạo điều kiện cho khách hàng tham gia các cuộc đấu giá trên mạng
* Đối với hội:
2
- Cho phép nhiều người thể làm việc tại nhà, giảm thiểu việc đi mua sắm, từ
đó giảm phương tiện giao thông lưu thông ô nhiễm môi trường
- Tạo điều kiện để dân các nước đang phát triển khu vực nông thôn thụ
hưởng các sản phẩm, dịch vụ trong hoàn cảnh khác họ không khả năng
- Thúc đẩy việc cung cấp các dịch vụ công cộng Như chăm sóc sức khỏe, giáo
dục phân phối các dịch vụ hội của chính phủ mức chi phí thấp hoặc cải
thiện chất lượng các dịch vụ đó
1.1.3. hình khung thương mại điện tử
Theo Choi, Stahl Whinston (1997), khuôn khổ thương mại điện tử được xây
dựng với sự tham gia của sở hạ tầng nhân, dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử
tất nhiên chính ứng dụng thương mại điện tử, như thể hiện trong hình dưới đây.
sở hạ tầng (Infrastructure) trong thương mại điện tử bộ khung hoặc nền
tảng chính để doanh nghiệp vận hành bằng các công nghệ ICT. Choi, Stahl
Whinston (1997) xác định rằng sở hạ tầng của khuôn khổ thương mại điện tử bao
gồm dịch vụ kinh doanh, sở hạ tầng phân phối thông tin, nội dung đa phương tiện
mạng, sở hạ tầng mạng, sở hạ tầng giao diện. Trong hình dưới đây, thể
thấy các loại công nghệ được bao gồm trong từng phần của khuôn khổ sở hạ tầng
thương mại điện tử.
3
Hình 1.1. E-commerce Framework
Nguồn Choi et al. (1997)
Khuôn khổ thứ hai dịch vụ hỗ trợ nhằm hỗ trợ thương mại điện tử
(Supportive Services). Theo Choi, Stahl Whinston (1997), dịch vụ hỗ trợ bao gồm
sự tham gia của các doanh nhân hoặc nhân, chính sách công hoặc quy định của
chính phủ đối với doanh nghiệp thương mại điện tử, hoạt động marketing quảng
cáo trên Internet, dịch vụ hỗ trợ quan hệ đối tác kinh doanh. Nhìn chung, thể kết
luận rằng trong khuôn khổ của mình, Choi, Stahl Whinston (1997) xác định rằng
một trang web hoặc cổng thương mại điện tử sẽ tận dụng các dịch vụ từ doanh nghiệp
bên thứ ba hoặc đối tác kinh doanh, tùy thuộc vào hình kinh doanh được áp
dụng.
Khuôn khổ thứ ba chính ứng dụng thương mại điện tử (phần mái nhà trong
hình). Trong trường hợp này, ứng dụng thương mại điện tử phụ thuộc rất nhiều
vào hình kinh doanh được áp dụng bởi nhà cung cấp dịch vụ thương mại điện tử.
dụ, các công ty cung cấp hoặc thực hiện tuyển dụng trực tuyến (chẳng hạn như
www.jobsdb.com) sẽ hình kinh doanh khác với ngân hàng triển khai ứng dụng
phục vụ e-Banking.
1.2. Tổng quan về e-logistics
1.2.1. Khái niệm so sánh logistics e-logistics
Khái niệm:
- Logistics được hiểu theo nhiều cách khác nhau nhưng bản chất toàn bộ
hoạt động hợp hoá vận chuyển, kho bãi, chế, bảo quản... nhằm đảm bảo việc
cung ứng cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
Theo Luật Thương mại Việt Nam quan niệm: “Dịch vụ logistics hoạt
động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công đoạn
bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục
giấy tờ khác, vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi hiệu, giao hàng hoặc các
dịch vụ khác liên quan tới hàng hoá theo thoả thuận với khách hàng để hưởng thù
lao.”
Trong lĩnh vực thương mại điện tử E-commerce, Logistics đóng vai trò chủ đạo
trong việc quyết định lợi nhuận của một doanh nghiệp. Thương mại điện tử hình
kinh doanh bán hàng online thông qua kênh bán hàng trực tuyến. Với tính đặc thù
độ bao phủ thị trường rộng, độ phân tán hàng hóa cao, quy bán lẻ với tần suất mua
lớn. Cùng các mặt hàng đa dạng điều nổi bật chính thường yêu cầu giao nhận
nhanh chóng thu nhận tiền tận nơi.
- E-logistics việc ứng dụng công nghệ thông tin truyền thông để quản
thông tin luồng thông tin trong chuỗi cung ứng hoặc mạng lưới cung ứng. E-
logistics hoạt động trong môi trường kinh doanh trực tuyến giữa doanh
nghiệp với khách hàng (B2B) hoặc doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B).
4
Giữa Logistics truyền thống E-logistics vẫn tồn tại những sự khác biệt nhất
định:
1.2.2. Vai trò của e-log
Ngành logistics nói chung E-logistics nói riêng ngày càng trở nên quan
trọng trong bối cảnh kinh tế hiện đại ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của các
quốc gia. Phần giá trị gia tăng do ngành Logistics tạo ra ngày càng lớn và tác động của
thể hiện các khía cạnh tham gia.
Đối với chuỗi cung ứng tổng thể
- Dòng sản phẩm: Đảm bảo đúng, đủ về số lượng chất lượng của hàng hóa
dịch vụ từ nhà cung cấp tới khách hàng.
- Dòng thông tin: Thông tin về các đơn đặt hàng được cập nhật thường xuyên
nhanh chóng, cho phép người mua theo dõi quá trình vận chuyển hàng hóa
hóa đơn chứng từ giữa người bán và người mua.
- Dòng thanh toán: Các phương thức thanh toán được chấp nhận hiện nay bao
gồm: thanh toán qua thẻ, thanh toán qua các loại điện tử, thanh toán trực
tiếp... rất nhiều sự lựa chọn thanh toán của người mua, từ đó rút ra hiệu quả
kinh doanh.
Trong thị trường TMĐT dòng thông tin đóng vai trò cực kỳ quan trọng, đây
yếu tố duy nhất tiềm năng vừa góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ logistics vừa
làm giảm tổng chi phí trong toàn chuỗi cung ứng.
Đối với chuỗi giá trị của doanh nghiệp: Mang lại giá trị cao nhất cho khách
hàng
- Giá trị sản phẩm: Đặc điểm, công dụng chức năng
- Giá trị dịch vụ: Vận chuyển, ớng dẫn sử dụng, bảo hành, sửa chữa
- Giá trị giao tiếp: Sự hài lòng trong tiếp xúc với nhân viên
- Giá trị thương hiệu: Nhãn hiệu uy tín của doanh nghiệp
5
Đối với hoạt động thương mại điện tử, E-logistics sẽ mở ra hội để bên cung
cấp sản phẩm thể mở rộng thêm về thị trường cũng như sự tiếp cận nguồn khách
hàng tiềm năng trong ngoài nước. Đồng thời E-logistics cũng giúp tối ưu hóa hàng
hóa tồn kho khi sử dụng công nghệ thông tin cùng hệ thống quản hàng để tối ưu
giảm thiểu chi phí phát sinh không mong muốn. Giao hàng nhanh chóng khi e-
logistics trong thương mại điện tử nở rộ sẽ cung cấp đa dạng các đơn vị vận chuyển
khác nhau. Chính nhờ sự cạnh tranh này sẽ giúp việc giao hàng được nhanh chóng,
tiện lợi nhất cho khách hàng khi nhu cầu. Ngành logistics nói chung E-logistics
nói riêng ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh kinh tế hiện đại ảnh hưởng
trực tiếp đến sự phát triển của các quốc gia. Phần giá trị gia tăng do ngành Logistics
tạo ra ngày càng lớn c động của thể hiện các khía cạnh tham gia.
2.1. Logistics đầu vào (Inbound Logistics)
Inbound logistics: Logistics đầu vào quá trình vận chuyển, lưu giữ, giao nhận từ
nguyên liệu thô đến doanh nghiệp sử dụng vậy cũng được coi như logistics cung
ứng.
Về bản, đây giai đoạn quan trọng nhất, quyết định ảnh hưởng trực tiếp đến
các giai đoạn sau để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh cuối cùng trước khi mang đi tiêu thụ.
Cụ thể hơn, nguồn đầu vào được đảm bảo sẽ giúp doanh nghiệp tăng doanh thu, giảm
chi phí đảm bảo thành phẩm cuối cùng đạt chất lượng tốt nhất, nâng cao sự hài
lòng của khách hàng khi sử dụng sản phẩm. Nếu Logistics đầu vào hoạt động kém
hiệu quả, không đảm bảo thì thể khiến doanh nghiệp tăng chi phí sản xuất, giảm
nguồn doanh thu lãng phí nguồn nguyên vật liệu đầu vào.
thế, Inbound Logistics giai đoạn rất phức tạp đòi hỏi các bên liên quan khi
thực hiện phải chỉn chu, chính xác ngay từ đầu.
Hình 2.1: Quy trình Inbound Logistics
Bước 1: Tìm kiếm nguồn cung ứng mua sắm (Purchasing and Sourcing):
doanh nghiệp xác định, đánh giá nhà cung cấp, đàm phán giá cả mua nguyên
vật liệu.
6
Bước 2: Ghi nhận đơn hàng (Recording and Receipts): doanh nghiệp ghi nhận
đơn đặt hàng nhận biên lai sau khi thanh toán.
Bước 3: Thông báo (Notification): khi vận chuyển nguyên vật liệu, nhà cung
cấp sẽ tiến hành khai báo điện tử thông tin theo dõi của hàng cho doanh
nghiệp.
Bước 4: Hàng đến (Load Arrival): di chuyển hàng hóa đã nhận về sân/ kho
hoặc bên nhận hàng theo chỉ định của doanh nghiệp.
Bước 5: Tiếp nhận (Receiving): nhân viên bốc dỡ hàng, quét vạch kiểm
hàng đảm bảo đúng với đơn đặt hàng. Sau đó, hàng hóa sẽ được chuyển đến
kho sản xuất tại nhà máy, hoặc sở sản xuất để tiếp tục thực hiện hoạt động
sản xuất.
2.2. Logistics đầu ra (Outbound logistics)
Outbound logistics: Logistics đầu ra là quá trình vận chuyển, lưu giữ, giao nhận
hàng hóa từ doanh nghiệp tới khách hàng, vậy cũng được coi logistics phân phối.
Hình 2.2: Quy trình Outbound Logistics
Bước 1: Đơn đặt hàng (Customer Order): khách hàng đặt hàng qua các kênh
bán hàng của doanh nghiệp.
Bước 2: Xử đơn hàng (Order Processing): doanh nghiệp xác nhận đơn hàng,
nhận s lượng yêu cầu, kiểm tra nguồn hàng tồn kho có đủ để đáp ứng được
đơn hàng hay không.
Bước 3: Doanh nghiệp xác nhận đơn đặt hàng, nhận số lượng sản phẩm được
yêu cầu. Bổ sung đơn hàng (Replenishment): giai đoạn này, hàng tồn kho dự
trữ sẽ chuyển sang kho lưu trữ chính, thay thế sản phẩm khách hàng đã mua.
Quá trình này thể kích hoạt sản xuất nhiều hàng hóa hơn hoặc phải đặt hàng
nguyên liệu thô từ nhà cung cấp để duy trì mức tồn kho ổn định.
Bước 4: Chọn hàng (Picking): nhân viên kho lựa chọn hàng hóa từ kho dự trữ
để hoàn tất đơn hàng.
7
Bước 5: Đóng gói, tải chất hàng (Packing, Staging & Loading): nhân viên
đóng gói, dán nhãn lập hồ theo yêu cầu nội bộ khách hàng. Sau đó,
nhân viên tiến hành chất hàng lên xe tải.
Bước 6: Vận chuyển chứng từ (Shipping & Documenting): Đơn hàng rời
kho được vận chuyển cho các nhà phân phối hoặc đối tác. Lúc này, hệ thống
của công ty sẽ ghi lại hàng gửi thông tin chi tiết cho khách hàng theo dõi.
Bước 7: Giao hàng chặng cuối (Last Mile Delivery): đơn đặt hàng vận chuyển
từ nhà phân phối cho người tiêu dùng cuối cùng.
2.3. Logistics ngược
Logistics ngược: Logistics ngược quá trình hàng hóa di chuyển từ người
dùng cuối trở lại người bán hoặc nhà sản xuất. Quá trình này các hoạt động nhằm
đưa hàng hóa từ khách hàng về lại người sản xuất hoặc phân phối nhằm bảo hành, sửa
chữa, thay thế, tái chế, hủy bỏ. Hoạt động này thể đi kèm với các hoạt động xử
khủng hoảng, quan hệ với truyền thông để góp phần giữ gìn hình ảnh của doanh
nghiệp sản xuất phân phối.
Trong thương mại điện tử, Logistics Ngược chủ yếu tập trung vào việc đáp ứng
các yêu cầu đặc biệt của khách hàng liên quan đến việc đổi trả sản phẩm, bảo hành,
tái chế.
Hình 2.3: Quy trình Logistics ngược
Giai đoạn 1: Tập hợp: các hoạt động thu hồi các sản phẩm không bán được
hay bị lỗi, sau đó đem về điểm phục hồi.
Giai đoạn 2: Kiểm tra: tại điểm phục hồi, sản phẩm sẽ được kiểm tra chọn
lọc kỹ lưỡng.
Giai đoạn 3: Xử lý: Sau khi kiểm tra, tùy vào tình trạng hàng hóa, doanh
nghiệp thể quyết định n tái sử dụng, bán lại, phục hồi hay phải xử rác
thải.
Giai đoạn 4: Sau khi hoàn thành 3 giai đoạn trên, doanh nghiệp sẽ đưa sản
phẩm trở lại thị trường.
Lợi ích của quy trình logistics ngược:
8
Tăng sự hài lòng của khách hàng: Một quy trình logistics ngược hiệu quả sẽ
giúp khách hàng dễ dàng trả lại sản phẩm nếu không hài lòng. Điều này sẽ giúp
doanh nghiệp giữ chân khách hàng tăng doanh số bán hàng.
Giảm chi phí: Một quy trình logistics ngược hiệu quả s giúp doanh nghiệp
giảm chi phí xử hàng trả lại.
Bảo vệ môi trường: Hàng hóa trả lại thể được tái sử dụng, bán lại hoặc tái
chế. Tái sử dụng hàng hóa trả lại sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
2.4. Quy trình e-logistics định hướng khách hàng
Trong thời đại số ngày nay, Internet không chỉ một công cụ giao tiếp, còn
nền tảng mạnh mẽ giúp doanh nghiệp kết nối mọi người tổ chức trên khắp thế giới.
Sự linh hoạt của Internet mở ra những hội đặc biệt trong việc quản lao động, với
khả năng làm việc từ xa và tận dụng nguồn nhân lực đa dạng phân tán.
Trong lĩnh vực logistics, sự tích hợp dữ liệu công nghệ đóng một vai trò quan
trọng. Các hệ thống thông tin kết hợp với thiết bị theo dõi hàng hóa cảm biến thời
gian thực giúp doanh nghiệp quản hiệu quả quy trình vận chuyển, từ tối ưu hóa lộ
trình đến giảm thời gian xếp dỡ tăng tính minh bạch trong chuỗi cung ứng. Công
nghệ này còn hỗ trợ trong việc dự đoán quản rủi ro, giúp doanh nghiệp ứng phó
nhanh chóng với các thách thức không dự kiến.
Chuỗi cung ứng đang chuyển từ hình truyền thống sang quy trình tích hợp đầy
độ linh hoạt. Hợp tác giữa các đối tác trong chuỗi cung ứng trở nên ngày càng chặt
chẽ. Công nghệ tự động hóa, như RPA IoT, giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất
cung ứng, giảm thiểu sai sót tăng cường hiệu suất. Tích hợp dữ liệu thông minh,
dựa trên trí tuệ nhân tạo phân tích dữ liệu, giúp doanh nghiệp hiểu nhu cầu của
9
thị trường dự đoán xu hướng, từ đó điều chỉnh sản xuất cung ứng một cách linh
hoạt.
hình "mạng" định hướng khách hàng thay thế hình tuyến tính, đặt trọng
tâm vào trải nghiệm khách hàng. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp tập trung không chỉ
vào việc sản xuất cung ứng sản phẩm còn vào việc hiểu đáp ứng nhanh
chóng nhu cầu mong muốn của khách hàng. Công nghệ trí tuệ nhân tạo phân
tích dữ liệu giúp doanh nghiệp dự đoán xu hướng thị trường, xây dựng chiến lược
kinh doanh linh hoạt đáp ứng nhanh chóng với sự biến động của thị trường toàn
cầu.
10
3. Lộ trình xây dựng năng lực e-logistics
Lộ trình xây dựng năng lực E - logistics
Hiệu suất (Efficacy), khai thác những dữ liệu phù hợp”… trang bị những điều
bản trước khi áp dụng triển khai bất kỳ giải pháp CNTT - TT nào
Hiệu quả (Efficiency), nhấn mạnh trọng tâm của việc “làm đúng”… năng lực e-
logistics được xây dựng nhằm:
+ Đảm bảo chất lượng tốc độ chia sẻ thông tin trong giữa các tổ chức
+ Hợp hoá tối ưu hoá các quy trình hiện tại
Hiệu lực (Effectiveness), làm những điều đúng đắn để mang lại giá trị cho
khách hàng các bên liên quan, cải thiện hiệu quả hoạt động hiện hoặc
cung cấp các sản phẩm dịch vụ sáng tạo.
=> Xây dựng năng lực E-logistics năng động để tích hợp, xây dựng cấu hình lại
năng lực bên trong bên ngoài để đáp ứng nhanh chóng với sự thay đổi của môi
trường.
Xây dựng năng lực E-logistics: con người, quy trình công nghệ
Xây dựng năng lực E-logistics năng động:
Tích hợp, xây dựng cấu hình lại c năng lực bên trong bên ngoài
Đáp ứng nhanh chóng với môi trường thay đổi
Khó bị đối thủ cạnh tranh sao chép bắt chước
=> Việc xây dựng năng lực đòi hỏi sự ch hợp của con người, công nghệ quy trình.
4. E-logistics chuỗi cung ứng tinh gọn
4.1. Khái niệm vai trò của chuỗi cung ứng tinh gọn
- Khái niệm:
Chuỗi cung ứng tinh gọn chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các doanh nghiệp
tham gia loại bỏ các lãng phí trong toàn chuỗi, cách tối ưu hóa nguồn lực, rút ngắn
11
thời gian sản xuất tăng khả năng đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của khách
hàng.
- Vai trò của chuỗi cung ứng tinh gọn:
+ Chuỗi cung ứng đóng vai trò tối quan trọng trong mọi doanh nghiệp, đóng vai
trò mạch máu kết nối sản xuất với bán hàng cuối cùng sự hài lòng của
khách hàng.
+ bao gồm mọi bước thực hiện để đưa sản phẩm từ nguồn nguyên liệu thô
đến việc giao thành phẩm cho khách hàng, tác động đáng kể đến chi phí, hiệu
quả khả năng đáp ứng nhu cầu của công ty.
+ Chuỗi cung ứng tinh gọn áp dụng phương pháp tiếp cận hệ thống để tinh
chỉnh hành trình này, tập trung vào lập bản đồ luồng giá trị để xác định loại
bỏ lãng phí. Điều này đảm bảo hoạt động hiệu quả hơn, chi phí thấp hơn
phản ứng nhanh với nhu cầu của khách hàng.
+ Về kho bãi: Trong bối cảnh chuỗi cung ứng tinh gọn, kho bãi đóng vai trò quan
trọng trong việc giảm mức tồn kho lãng phí tài nguyên. Bằng cách triển khai
các nguyên tắc tinh gọn, doanh nghiệp thể giảm thiểu hàng tồn kho, giảm
chi phí lưu trữ thời gian giao hàng.
dụ, một nhà sản xuất đồ nội thất thể s dụng các kỹ thuật kho bãi tinh
gọn để đủ hàng tồn kho đáp ứng các đơn đặt hàng hiện tại thay số lượng
lớn thể mất thời gian đhoàn thành các đơn đặt hàng hiện tại.
+ Về vận tải
Vận chuyển một yếu tố quan trọng khác trong chuỗi cung ứng tinh gọn, tập
trung vào việc tối ưu hóa hậu cần để giảm chi phí thời gian không tạo ra giá trị gia
tăng.
Bằng cách phân tích quy trình vận chuyển thông qua lập bản đồ chuỗi giá trị, các
công ty thể xác định tình trạng kém hiệu quả triển khai nhiều tuyến đường trực
tiếp hơn hoặc hợp nhất các chuyến hàng để tiết kiệm thời gian và nhiên liệu.
dụ, một nhà phân phối thiết bị điện tử thể sắp xếp các chuyến hàng chở toàn
xe tải thay chở ít hơn một xe tải để tối đa hóa tiện ích vận chuyển giảm thời gian
giao hàng.
+ Về khách hàng lặp lại: Duy trì chuỗi cung ứng tinh gọn cũng tác động đáng kể
đến việc đảm bảo khách hàng quay lại. Chuỗi cung ứng hiệu quả giao sản phẩm
đúng hạn như mong đợi thể tạo ra khách hàng hài lòng thúc đẩy mối
quan hệ tôn trọng lẫn nhau.
dụ, trong bán lẻ, chuỗi cung ứng tinh gọn sẽ đảm bảo các mặt hàng phổ biến
luôn sẵn, khuyến khích khách hàng quay lại biết rằng họ luôn thể tìm
thấy thứ mình cần.
12
4.2. Lợi ích của chuỗi cung ứng tinh gọn
Việc áp dụng phương pháp chuỗi cung ứng tinh gọn không chỉ hợp hóa hoạt
động còn định vị doanh nghiệp một cách chiến lược để tăng khả năng sinh lời
khả năng phản ứng.
+ Tăng lợi nhuận
Phương pháp tinh gọn giúp cắt giảm đáng kể chi phí cải thiện lợi nhuận bằng
cách tập trung vào việc loại bỏ sự không đồng đều trong chuỗi cung ứng giảm thiểu
lãng phí.
dụ, một công ty sản xuất áp dụng sản xuất tinh gọn thể giảm lượng nguyên
liệu thô hàng tồn kho, dẫn đến chi phí lưu kho vốn thấp hơn. Điều này, cùng với
chiến lược mua hàng kém giúp giảm chi phí hàng hóa bằng cách đàm phán các điều
khoản nhà cung cấp tốt hơn, thảnh hưởng tích cực đến lợi nhuận chung.
+ Giảm thiểu chất thải
Giảm thiểu chất thải điều tối quan trọng để tối ưu hóa hoạt động quản
hàng tồn kho trong chuỗi cung ứng tinh gọn. Điều này không chỉ giới hạn việc phá
hủy vật còn bao gồm thời gian quy trình không mang lại giá trị cho khách
hàng cuối.
dụ, một nhà chế biến thực phẩm thể triển khai các giải pháp chuỗi cung ứng
tinh gọn giúp giảm thiểu lãng phí nguyên liệu thô thông qua các biện pháp kiểm
đúng lúc, giúp giảm đáng kể tình trạng hỏng các chi phí liên quan.
+ Sản xuất tinh gọn
Sản xuất tinh gọn một phương pháp tiếp cận mang tính chuyển đổi trong chuỗi
cung ứng nhằm tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm thiểu lãng phí phản ứng nhanh
hơn với nhu cầu của khách hàng.
Một dụ ngành công nghiệp ô , nơi các nguyên tắc tinh gọn hướng dẫn dây
chuyền lắp ráp để giảm thiểu nhân tài không được sử dụng sản xuất thừa, đảm
bảo rằng mọi bước đều tạo ra giá trị không sản phẩm nào được tạo ra không
mục đích.
+ Đơn giản hóa quy trình của bạn
Hợp hóa quy trình một khía cạnh bản của quản chuỗi cung ứng tinh
gọn. Các công ty thể nâng cao hiệu quả khả năng thích ứng bằng cách đơn giản
hóa hậu cần loại bỏ các thủ tục không cần thiết.
Một dụ thực tế trong ngành nhà bán lẻ sử dụng chiến lược chuỗi cung ứng
tinh gọn để tối ưu hóa các trung tâm phân phối, giảm thời gian từ kho đến nơi bán
hàng giảm mức tồn kho cũng như chi phí.
+ Quản rủi ro tốt hơn
Công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp quản rủi ro chuỗi cung ứng bằng cách cung cấp
dữ liệu thời gian thực hiểu biết sâu sắc về các rủi ro lỗ hổng tiềm ẩn. Điều này
cho phép doanh nghiệp xác định giảm thiểu rủi ro, giảm khả năng xảy ra gián đoạn
chậm trễ.
13
+ Sự hài lòng của khách hàng
Trọng tâm của chuỗi cung ứng tinh gọn tăng sự hài lòng của khách hàng bằng
cách cung cấp sản phẩm hiệu quả đáng tin cậy hơn. Quản chuỗi cung ứng kém
thể dẫn đến ít hàng trả lại hơn lòng trung thành của khách hàng cao hơn.
Trong ngành điện tử, nơi vòng đời sản phẩm ngắn, chuỗi cung ứng mỏng giúp
phản ứng nhanh hơn với những thay đổi của thị trường, đảm bảo khách ng thể
tiếp cận những sản phẩm mới nhất mà không bị chậm trễ.
+ Kho hàng tinh gọn
Loại bỏ các bước không làm gia tăng giá trị lãng phí trong quá trình lưu kho
hàng hóa
Các chức năng điển hình:
+ Nhận nguyên vật liệu
+ Chuyển đi/ lưu kho
+ Bổ sung tồn kho
+ Lựa chọn tồn kho
+ Đóng gói để vận chuyển
+ Vận chuyển
Lãng phí trong lưu kho: chuyển sai hàng, sản xuất thừa, vận chuyển thừa sản
phẩm, tồn kho quá mức
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. ThS. Trần Đức Hạnh, Slides bài giảng E-Logistics, Đại học Kinh tế Quốc dân
2. Vietnam Logistics & Aviation Bound. Inbound Outbound Bạn hiểu về 2
loại hình Logistics bản này?
3. Thilogi. Tìm hiểu về logistics đầu vào, logistics đầu ra logistics thu hồi
4. Nhật Việt Logistics. Logistics Ngược gì?
14

Preview text:

1. Giới thiệu về e-logistics
1.1. Tổng quan về thương mại điện tử
1.1.1. Khái niệm về thương mại điện tử
1.1.2. Lợi ích của thương mại điện tử
1.1.3. Mô hình khung thương mại điện tử
1.2. Tổng quan về e-logistics
1.2.1. Khái niệm và so sánh logistics và e-logistics 1.2.2. Vai trò của e-log
2. Mô hình e-logistics trong TMĐT
2.1. Logistics đầu vào (Inbound Logistics)
2.2. Logistics đầu ra (Outbound logistics) 2.3. Logistics ngược
2.4. Quy trình e-logistics định hướng khách hàng
3. Lộ trình xây dựng năng lực e-logistics
4. E-logistics và chuỗi cung ứng tinh gọn

4.1. Khái niệm và vai trò của chuỗi cung ứng tinh gọn
4.2. Lợi ích của chuỗi cung ứng tinh gọn TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giới thiệu về e-logistics
1.1. Tổng quan về thương mại điện tử
1.1.1. Khái niệm về thương mại điện tử
Thương mại điện tử có nhiều định nghĩa theo nhiều nguồn khác nhau. Theo Tổ
chức Thương Mại Thế Giới WTO định nghĩa: “Thương mại điện tử (hay thương mại 1
trực tuyến) bao gồm việc sản xuất, quảng cáo, bán hàng và phân phối sản phẩm được
mua bán và thanh toán trên mạng Internet, nhưng được giao nhận một cách hữu hình,
cả các sản phẩm giao nhận cũng như những thông tin số hoá thông qua mạng Internet”.
Tại Việt Nam, theo Luật Thương mại 2005: “Thương mại điện tử là việc tiến hành
một phần hoặc toàn bộ quy trình của hoạt động thương mại bằng phương tiện điện tử
có kết nối với mạng Internet, mạng viễn thông di động hoặc các mạng mở khác”.
● Tuy nhiên, trong bài tập này, nhóm sử dụng khái niệm theo giáo trình Thương
mại điện tử căn bản của nhà xuất bản Đại học Kinh Tế Quốc Dân. Theo đó:
“Thương mại điện tử (Electronic commerce - EC hay E.Commerce) là một khái
niệm dùng để mô tả quá trình mua và bán hoặc trao đổi sản phẩm, dịch vụ
thông qua mạng máy tính, kể cả internet”. Thuật ngữ “thương mại” thường
được mọi người hiểu là giao dịch giữa các đối tác kinh doanh, vì vậy, thương
mại điện tử có thể hiểu theo nghĩa hẹp là mua và bán trên mạng, hoặc mua bán
thông qua các phương tiện điện tử.
1.1.2. Lợi ích của thương mại điện tử
* Đối với tổ chức:
- Mở rộng phạm vi giao dịch trên thị trường toàn cầu. Tiếp cận được với nhiều
khách hàng lựa chọn được nhà cung ứng tốt nhất và xác định được đối tác kinh doanh phù hợp
- Giảm chi phí thu thập, xử lý, phân phối, lưu trữ, và sử dụng thông tin.
- Góp phần giảm lượng tồn kho và đòi hỏi vì cơ sở vật chất kĩ thuật thông qua
việc áp dụng phương pháp quản lý dây chuyền cung ứng kéo xuống dòng
- Kích thích sự sáng tạo và tạo điều kiện để khởi động những dự án kinh doanh
mới tăng khả năng thành công của các phương án kinh doanh như thay đổi quy
trình tăng năng suất của người bán hàng, trang bị kiến thức cho người lao động,
đặc biệt là lao động quản lý
- Giảm chi phí viễn thông trong quá trình giao tiếp, Đàm phán và ký kết các hợp
đồng mua bán hàng hóa dịch vụ
- Góp phần cải thiện hình ảnh doanh nghiệp nâng cao chất lượng dịch vụ khách
hàng tìm kiếm đối tác kinh doanh, đơn giản hóa quá trình kinh doanh, loại bỏ
giấy tờ xử lý thông tin nhanh hơn, giảm chi phí vận tải, tăng tính linh hoạt
* Đối với người tiêu dùng:
- Cho phép khách hàng mua sắm và thực hiện các giao dịch 24/24 trong ngày, tất
cả các ngày trong năm, không bị giới hạn bởi phạm vi địa lý
- Cung cấp cho khách hàng nhiều sự lựa chọn hơn
- Có thể so sánh và lựa chọn người cung ứng nhanh nhất, giá cả phù hợp nhất từ
đó tiết kiệm chi tiêu cho khách hàng
- Tạo điều kiện cho khách hàng tham gia các cuộc đấu giá trên mạng
* Đối với xã hội: 2
- Cho phép nhiều người có thể làm việc tại nhà, giảm thiểu việc đi mua sắm, từ
đó giảm phương tiện giao thông lưu thông và ô nhiễm môi trường
- Tạo điều kiện để cư dân ở các nước đang phát triển và khu vực nông thôn thụ
hưởng các sản phẩm, dịch vụ mà trong hoàn cảnh khác họ không có khả năng
- Thúc đẩy việc cung cấp các dịch vụ công cộng Như chăm sóc sức khỏe, giáo
dục và phân phối các dịch vụ xã hội của chính phủ ở mức chi phí thấp hoặc cải
thiện chất lượng các dịch vụ đó
1.1.3. Mô hình khung thương mại điện tử
Theo Choi, Stahl và Whinston (1997), khuôn khổ thương mại điện tử được xây
dựng với sự tham gia của cơ sở hạ tầng cá nhân, dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử và
tất nhiên là chính ứng dụng thương mại điện tử, như thể hiện trong hình dưới đây.
Cơ sở hạ tầng (Infrastructure) trong thương mại điện tử là bộ khung hoặc nền
tảng chính để doanh nghiệp vận hành bằng các công nghệ ICT. Choi, Stahl và
Whinston (1997) xác định rằng cơ sở hạ tầng của khuôn khổ thương mại điện tử bao
gồm dịch vụ kinh doanh, cơ sở hạ tầng phân phối thông tin, nội dung đa phương tiện
và mạng, cơ sở hạ tầng mạng, và cơ sở hạ tầng giao diện. Trong hình dưới đây, có thể
thấy các loại công nghệ được bao gồm trong từng phần của khuôn khổ cơ sở hạ tầng thương mại điện tử. 3
Hình 1.1. E-commerce Framework
Nguồn Choi et al. (1997)
Khuôn khổ thứ hai là dịch vụ hỗ trợ nhằm hỗ trợ thương mại điện tử
(Supportive Services). Theo Choi, Stahl và Whinston (1997), dịch vụ hỗ trợ bao gồm
sự tham gia của các doanh nhân hoặc cá nhân, chính sách công hoặc quy định của
chính phủ đối với doanh nghiệp thương mại điện tử, hoạt động marketing và quảng
cáo trên Internet, dịch vụ hỗ trợ và quan hệ đối tác kinh doanh. Nhìn chung, có thể kết
luận rằng trong khuôn khổ của mình, Choi, Stahl và Whinston (1997) xác định rằng
một trang web hoặc cổng thương mại điện tử sẽ tận dụng các dịch vụ từ doanh nghiệp
và bên thứ ba hoặc đối tác kinh doanh, tùy thuộc vào mô hình kinh doanh được áp dụng.
Khuôn khổ thứ ba là chính ứng dụng thương mại điện tử (phần mái nhà trong
mô hình). Trong trường hợp này, ứng dụng thương mại điện tử phụ thuộc rất nhiều
vào mô hình kinh doanh được áp dụng bởi nhà cung cấp dịch vụ thương mại điện tử.
Ví dụ, các công ty cung cấp hoặc thực hiện tuyển dụng trực tuyến (chẳng hạn như
www.jobsdb.com) sẽ có mô hình kinh doanh khác với ngân hàng triển khai ứng dụng phục vụ e-Banking.
1.2. Tổng quan về e-logistics
1.2.1. Khái niệm và so sánh logistics và e-logistics ● Khái niệm:
- Logistics được hiểu theo nhiều cách khác nhau nhưng bản chất là toàn bộ
hoạt động hợp lý hoá vận chuyển, kho bãi, sơ chế, bảo quản... nhằm đảm bảo việc
cung ứng cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
Theo Luật Thương mại Việt Nam quan niệm: “Dịch vụ logistics là hoạt
động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công đoạn
bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục
giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi mã ký hiệu, giao hàng hoặc các
dịch vụ khác có liên quan tới hàng hoá theo thoả thuận với khách hàng để hưởng thù lao.”
Trong lĩnh vực thương mại điện tử E-commerce, Logistics đóng vai trò chủ đạo
trong việc quyết định lợi nhuận của một doanh nghiệp. Thương mại điện tử là mô hình
kinh doanh bán hàng online thông qua kênh bán hàng trực tuyến. Với tính đặc thù là
độ bao phủ thị trường rộng, độ phân tán hàng hóa cao, quy mô bán lẻ với tần suất mua
lớn. Cùng các mặt hàng đa dạng và điều nổi bật chính là thường yêu cầu giao nhận
nhanh chóng và thu nhận tiền tận nơi.
- E-logistics là việc ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông để quản lý
thông tin và luồng thông tin trong chuỗi cung ứng hoặc mạng lưới cung ứng. E-
logistics là hoạt động trong môi trường kinh doanh trực tuyến giữa doanh
nghiệp với khách hàng (B2B) hoặc doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B). 4
Giữa Logistics truyền thống và E-logistics vẫn tồn tại những sự khác biệt nhất định:
1.2.2. Vai trò của e-log
Ngành logistics nói chung và E-logistics nói riêng ngày càng trở nên quan
trọng trong bối cảnh kinh tế hiện đại và ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của các
quốc gia. Phần giá trị gia tăng do ngành Logistics tạo ra ngày càng lớn và tác động của
nó thể hiện rõ ở các khía cạnh mà có tham gia.
● Đối với chuỗi cung ứng tổng thể
- Dòng sản phẩm: Đảm bảo đúng, đủ về số lượng và chất lượng của hàng hóa và
dịch vụ từ nhà cung cấp tới khách hàng.
- Dòng thông tin: Thông tin về các đơn đặt hàng được cập nhật thường xuyên và
nhanh chóng, cho phép người mua theo dõi quá trình vận chuyển hàng hóa và
hóa đơn chứng từ giữa người bán và người mua.
- Dòng thanh toán: Các phương thức thanh toán được chấp nhận hiện nay bao
gồm: thanh toán qua thẻ, thanh toán qua các loại ví điện tử, thanh toán trực
tiếp... rất nhiều sự lựa chọn thanh toán của người mua, từ đó rút ra hiệu quả kinh doanh.
● Trong thị trường TMĐT dòng thông tin đóng vai trò cực kỳ quan trọng, đây là
yếu tố duy nhất có tiềm năng vừa góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ logistics vừa
làm giảm tổng chi phí trong toàn chuỗi cung ứng.
● Đối với chuỗi giá trị của doanh nghiệp: Mang lại giá trị cao nhất cho khách hàng
- Giá trị sản phẩm: Đặc điểm, công dụng và chức năng
- Giá trị dịch vụ: Vận chuyển, hướng dẫn sử dụng, bảo hành, sửa chữa
- Giá trị giao tiếp: Sự hài lòng trong tiếp xúc với nhân viên
- Giá trị thương hiệu: Nhãn hiệu và uy tín của doanh nghiệp 5
● Đối với hoạt động thương mại điện tử, E-logistics sẽ mở ra cơ hội để bên cung
cấp sản phẩm có thể mở rộng thêm về thị trường cũng như sự tiếp cận nguồn khách
hàng tiềm năng trong và ngoài nước. Đồng thời E-logistics cũng giúp tối ưu hóa hàng
hóa tồn kho khi sử dụng công nghệ thông tin cùng hệ thống quản lý hàng để tối ưu và
giảm thiểu chi phí phát sinh không mong muốn. Giao hàng nhanh chóng khi e-
logistics trong thương mại điện tử nở rộ sẽ cung cấp đa dạng các đơn vị vận chuyển
khác nhau. Chính nhờ sự cạnh tranh này sẽ giúp việc giao hàng được nhanh chóng,
tiện lợi nhất cho khách hàng khi có nhu cầu. Ngành logistics nói chung và E-logistics
nói riêng ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh kinh tế hiện đại và ảnh hưởng
trực tiếp đến sự phát triển của các quốc gia. Phần giá trị gia tăng do ngành Logistics
tạo ra ngày càng lớn và tác động của nó thể hiện rõ ở các khía cạnh mà có tham gia.
2. Mô hình e-logistics trong TMĐT
2.1. Logistics đầu vào (Inbound Logistics)

Inbound logistics: Logistics đầu vào là quá trình vận chuyển, lưu giữ, giao nhận từ
nguyên liệu thô đến doanh nghiệp sử dụng vì vậy cũng được coi như logistics cung ứng.
Về cơ bản, đây là giai đoạn quan trọng nhất, quyết định và ảnh hưởng trực tiếp đến
các giai đoạn sau để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh cuối cùng trước khi mang đi tiêu thụ.
Cụ thể hơn, nguồn đầu vào được đảm bảo sẽ giúp doanh nghiệp tăng doanh thu, giảm
chi phí và đảm bảo thành phẩm cuối cùng đạt chất lượng tốt nhất, nâng cao sự hài
lòng của khách hàng khi sử dụng sản phẩm. Nếu Logistics đầu vào hoạt động kém
hiệu quả, không đảm bảo thì có thể khiến doanh nghiệp tăng chi phí sản xuất, giảm
nguồn doanh thu và lãng phí nguồn nguyên vật liệu đầu vào.
Vì thế, Inbound Logistics là giai đoạn rất phức tạp và đòi hỏi các bên liên quan khi
thực hiện phải chỉn chu, chính xác ngay từ đầu.
Hình 2.1: Quy trình Inbound Logistics
● Bước 1: Tìm kiếm nguồn cung ứng và mua sắm (Purchasing and Sourcing):
doanh nghiệp xác định, đánh giá nhà cung cấp, đàm phán giá cả và mua nguyên vật liệu. 6
● Bước 2: Ghi nhận đơn hàng (Recording and Receipts): doanh nghiệp ghi nhận
đơn đặt hàng và nhận biên lai sau khi thanh toán.
● Bước 3: Thông báo (Notification): khi vận chuyển nguyên vật liệu, nhà cung
cấp sẽ tiến hành khai báo điện tử thông tin theo dõi của lô hàng cho doanh nghiệp.
● Bước 4: Hàng đến (Load Arrival): di chuyển hàng hóa đã nhận về sân/ kho
hoặc bên nhận hàng theo chỉ định của doanh nghiệp.
● Bước 5: Tiếp nhận (Receiving): nhân viên bốc dỡ hàng, quét mã vạch và kiểm
kê hàng đảm bảo đúng với đơn đặt hàng. Sau đó, hàng hóa sẽ được chuyển đến
kho sản xuất tại nhà máy, hoặc cơ sở sản xuất để tiếp tục thực hiện hoạt động sản xuất.
2.2. Logistics đầu ra (Outbound logistics)
Outbound logistics: Logistics đầu ra là quá trình vận chuyển, lưu giữ, giao nhận
hàng hóa từ doanh nghiệp tới khách hàng, vì vậy cũng được coi là logistics phân phối.
Hình 2.2: Quy trình Outbound Logistics
● Bước 1: Đơn đặt hàng (Customer Order): khách hàng đặt hàng qua các kênh
bán hàng của doanh nghiệp.
● Bước 2: Xử lý đơn hàng (Order Processing): doanh nghiệp xác nhận đơn hàng,
nhận số lượng yêu cầu, kiểm tra nguồn hàng tồn kho có đủ để đáp ứng được đơn hàng hay không.
● Bước 3: Doanh nghiệp xác nhận đơn đặt hàng, nhận số lượng sản phẩm được
yêu cầu. Bổ sung đơn hàng (Replenishment): ở giai đoạn này, hàng tồn kho dự
trữ sẽ chuyển sang kho lưu trữ chính, thay thế sản phẩm khách hàng đã mua.
Quá trình này có thể kích hoạt sản xuất nhiều hàng hóa hơn hoặc phải đặt hàng
nguyên liệu thô từ nhà cung cấp để duy trì mức tồn kho ổn định.
● Bước 4: Chọn hàng (Picking): nhân viên kho lựa chọn hàng hóa từ kho dự trữ để hoàn tất đơn hàng. 7
● Bước 5: Đóng gói, tải và chất hàng (Packing, Staging & Loading): nhân viên
đóng gói, dán nhãn và lập hồ sơ theo yêu cầu nội bộ và khách hàng. Sau đó,
nhân viên tiến hành chất hàng lên xe tải.
● Bước 6: Vận chuyển và chứng từ (Shipping & Documenting): Đơn hàng rời
kho được vận chuyển cho các nhà phân phối hoặc đối tác. Lúc này, hệ thống
của công ty sẽ ghi lại lô hàng và gửi thông tin chi tiết cho khách hàng theo dõi.
● Bước 7: Giao hàng chặng cuối (Last Mile Delivery): đơn đặt hàng vận chuyển
từ nhà phân phối cho người tiêu dùng cuối cùng. 2.3. Logistics ngược
Logistics ngược: Logistics ngược là quá trình hàng hóa di chuyển từ người
dùng cuối trở lại người bán hoặc nhà sản xuất. Quá trình này là các hoạt động nhằm
đưa hàng hóa từ khách hàng về lại người sản xuất hoặc phân phối nhằm bảo hành, sửa
chữa, thay thế, tái chế, hủy bỏ. Hoạt động này có thể đi kèm với các hoạt động xử lý
khủng hoảng, quan hệ với truyền thông để góp phần giữ gìn hình ảnh của doanh
nghiệp sản xuất và phân phối.
Trong thương mại điện tử, Logistics Ngược chủ yếu tập trung vào việc đáp ứng
các yêu cầu đặc biệt của khách hàng liên quan đến việc đổi trả sản phẩm, bảo hành, và tái chế.
Hình 2.3: Quy trình Logistics ngược
● Giai đoạn 1: Tập hợp: là các hoạt động thu hồi các sản phẩm không bán được
hay bị lỗi, sau đó đem về điểm phục hồi.
● Giai đoạn 2: Kiểm tra: tại điểm phục hồi, sản phẩm sẽ được kiểm tra và chọn lọc kỹ lưỡng.
● Giai đoạn 3: Xử lý: Sau khi kiểm tra, tùy vào tình trạng hàng hóa, doanh
nghiệp có thể quyết định nên tái sử dụng, bán lại, phục hồi hay phải xử lý rác thải.
● Giai đoạn 4: Sau khi hoàn thành 3 giai đoạn trên, doanh nghiệp sẽ đưa sản
phẩm trở lại thị trường.
Lợi ích của quy trình logistics ngược: 8
● Tăng sự hài lòng của khách hàng: Một quy trình logistics ngược hiệu quả sẽ
giúp khách hàng dễ dàng trả lại sản phẩm nếu không hài lòng. Điều này sẽ giúp
doanh nghiệp giữ chân khách hàng và tăng doanh số bán hàng.
● Giảm chi phí: Một quy trình logistics ngược hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp
giảm chi phí xử lý hàng trả lại.
● Bảo vệ môi trường: Hàng hóa trả lại có thể được tái sử dụng, bán lại hoặc tái
chế. Tái sử dụng hàng hóa trả lại sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
2.4. Quy trình e-logistics định hướng khách hàng
Trong thời đại số ngày nay, Internet không chỉ là một công cụ giao tiếp, mà còn là
nền tảng mạnh mẽ giúp doanh nghiệp kết nối mọi người và tổ chức trên khắp thế giới.
Sự linh hoạt của Internet mở ra những cơ hội đặc biệt trong việc quản lý lao động, với
khả năng làm việc từ xa và tận dụng nguồn nhân lực đa dạng và phân tán.
Trong lĩnh vực logistics, sự tích hợp dữ liệu và công nghệ đóng một vai trò quan
trọng. Các hệ thống thông tin kết hợp với thiết bị theo dõi hàng hóa và cảm biến thời
gian thực giúp doanh nghiệp quản lý hiệu quả quy trình vận chuyển, từ tối ưu hóa lộ
trình đến giảm thời gian xếp dỡ và tăng tính minh bạch trong chuỗi cung ứng. Công
nghệ này còn hỗ trợ trong việc dự đoán và quản lý rủi ro, giúp doanh nghiệp ứng phó
nhanh chóng với các thách thức không dự kiến.
Chuỗi cung ứng đang chuyển từ mô hình truyền thống sang quy trình tích hợp đầy
độ linh hoạt. Hợp tác giữa các đối tác trong chuỗi cung ứng trở nên ngày càng chặt
chẽ. Công nghệ tự động hóa, như RPA và IoT, giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất và
cung ứng, giảm thiểu sai sót và tăng cường hiệu suất. Tích hợp dữ liệu thông minh,
dựa trên trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu, giúp doanh nghiệp hiểu rõ nhu cầu của 9
thị trường và dự đoán xu hướng, từ đó điều chỉnh sản xuất và cung ứng một cách linh hoạt.
Mô hình "mạng" định hướng khách hàng thay thế mô hình tuyến tính, đặt trọng
tâm vào trải nghiệm khách hàng. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp tập trung không chỉ
vào việc sản xuất và cung ứng sản phẩm mà còn vào việc hiểu rõ và đáp ứng nhanh
chóng nhu cầu và mong muốn của khách hàng. Công nghệ trí tuệ nhân tạo và phân
tích dữ liệu giúp doanh nghiệp dự đoán xu hướng thị trường, xây dựng chiến lược
kinh doanh linh hoạt và đáp ứng nhanh chóng với sự biến động của thị trường toàn cầu. 10
3. Lộ trình xây dựng năng lực e-logistics
Lộ trình xây dựng năng lực E - logistics
● Hiệu suất (Efficacy), khai thác “những dữ liệu phù hợp”… trang bị những điều
cơ bản trước khi áp dụng và triển khai bất kỳ giải pháp CNTT - TT nào
● Hiệu quả (Efficiency), nhấn mạnh trọng tâm của việc “làm đúng”… năng lực e-
logistics được xây dựng nhằm:
+ Đảm bảo chất lượng và tốc độ chia sẻ thông tin trong và giữa các tổ chức
+ Hợp lý hoá và tối ưu hoá các quy trình hiện tại
● Hiệu lực (Effectiveness), làm những điều đúng đắn để mang lại giá trị cho
khách hàng và các bên liên quan, cải thiện hiệu quả hoạt động hiện có hoặc
cung cấp các sản phẩm và dịch vụ sáng tạo.
=> Xây dựng năng lực E-logistics năng động để tích hợp, xây dựng và cấu hình lại
năng lực bên trong và bên ngoài để đáp ứng nhanh chóng với sự thay đổi của môi trường.
Xây dựng năng lực E-logistics: con người, quy trình và công nghệ
Xây dựng năng lực E-logistics năng động:
● Tích hợp, xây dựng và cấu hình lại các năng lực bên trong và bên ngoài
● Đáp ứng nhanh chóng với môi trường thay đổi
● Khó bị đối thủ cạnh tranh sao chép và bắt chước
=> Việc xây dựng năng lực đòi hỏi sự tích hợp của con người, công nghệ và quy trình.
4. E-logistics và chuỗi cung ứng tinh gọn
4.1. Khái niệm và vai trò của chuỗi cung ứng tinh gọn
- Khái niệm:
Chuỗi cung ứng tinh gọn là chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các doanh nghiệp
tham gia và loại bỏ các lãng phí trong toàn chuỗi, cách tối ưu hóa nguồn lực, rút ngắn 11
thời gian sản xuất và tăng khả năng đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của khách hàng.
- Vai trò của chuỗi cung ứng tinh gọn:
+ Chuỗi cung ứng đóng vai trò tối quan trọng trong mọi doanh nghiệp, đóng vai
trò là mạch máu kết nối sản xuất với bán hàng và cuối cùng là sự hài lòng của khách hàng.
+ Nó bao gồm mọi bước thực hiện để đưa sản phẩm từ nguồn nguyên liệu thô
đến việc giao thành phẩm cho khách hàng, tác động đáng kể đến chi phí, hiệu
quả và khả năng đáp ứng nhu cầu của công ty.
+ Chuỗi cung ứng tinh gọn áp dụng phương pháp tiếp cận có hệ thống để tinh
chỉnh hành trình này, tập trung vào lập bản đồ luồng giá trị để xác định và loại
bỏ lãng phí. Điều này đảm bảo hoạt động hiệu quả hơn, chi phí thấp hơn và
phản ứng nhanh với nhu cầu của khách hàng.
+ Về kho bãi: Trong bối cảnh chuỗi cung ứng tinh gọn, kho bãi đóng vai trò quan
trọng trong việc giảm mức tồn kho và lãng phí tài nguyên. Bằng cách triển khai
các nguyên tắc tinh gọn, doanh nghiệp có thể giảm thiểu hàng tồn kho, giảm
chi phí lưu trữ và thời gian giao hàng.
Ví dụ, một nhà sản xuất đồ nội thất có thể sử dụng các kỹ thuật kho bãi tinh
gọn để có đủ hàng tồn kho đáp ứng các đơn đặt hàng hiện tại thay vì số lượng
lớn có thể mất thời gian để hoàn thành các đơn đặt hàng hiện tại. + Về vận tải
Vận chuyển là một yếu tố quan trọng khác trong chuỗi cung ứng tinh gọn, tập
trung vào việc tối ưu hóa hậu cần để giảm chi phí và thời gian không tạo ra giá trị gia tăng.
Bằng cách phân tích quy trình vận chuyển thông qua lập bản đồ chuỗi giá trị, các
công ty có thể xác định tình trạng kém hiệu quả và triển khai nhiều tuyến đường trực
tiếp hơn hoặc hợp nhất các chuyến hàng để tiết kiệm thời gian và nhiên liệu.
Ví dụ, một nhà phân phối thiết bị điện tử có thể sắp xếp các chuyến hàng chở toàn
xe tải thay vì chở ít hơn một xe tải để tối đa hóa tiện ích vận chuyển và giảm thời gian giao hàng.
+ Về khách hàng lặp lại: Duy trì chuỗi cung ứng tinh gọn cũng tác động đáng kể
đến việc đảm bảo khách hàng quay lại. Chuỗi cung ứng hiệu quả giao sản phẩm
đúng hạn và như mong đợi có thể tạo ra khách hàng hài lòng và thúc đẩy mối
quan hệ tôn trọng lẫn nhau.
Ví dụ, trong bán lẻ, chuỗi cung ứng tinh gọn sẽ đảm bảo các mặt hàng phổ biến
luôn có sẵn, khuyến khích khách hàng quay lại vì biết rằng họ luôn có thể tìm thấy thứ mình cần. 12
4.2. Lợi ích của chuỗi cung ứng tinh gọn
Việc áp dụng phương pháp chuỗi cung ứng tinh gọn không chỉ hợp lý hóa hoạt
động mà còn định vị doanh nghiệp một cách chiến lược để tăng khả năng sinh lời và khả năng phản ứng. + Tăng lợi nhuận
Phương pháp tinh gọn giúp cắt giảm đáng kể chi phí và cải thiện lợi nhuận bằng
cách tập trung vào việc loại bỏ sự không đồng đều trong chuỗi cung ứng và giảm thiểu lãng phí.
Ví dụ, một công ty sản xuất áp dụng sản xuất tinh gọn có thể giảm lượng nguyên
liệu thô và hàng tồn kho, dẫn đến chi phí lưu kho và vốn thấp hơn. Điều này, cùng với
chiến lược mua hàng kém giúp giảm chi phí hàng hóa bằng cách đàm phán các điều
khoản nhà cung cấp tốt hơn, có thể ảnh hưởng tích cực đến lợi nhuận chung. + Giảm thiểu chất thải
Giảm thiểu chất thải là điều tối quan trọng để tối ưu hóa hoạt động và quản lý
hàng tồn kho trong chuỗi cung ứng tinh gọn. Điều này không chỉ giới hạn ở việc phá
hủy vật lý mà còn bao gồm thời gian và quy trình không mang lại giá trị cho khách hàng cuối.
Ví dụ, một nhà chế biến thực phẩm có thể triển khai các giải pháp chuỗi cung ứng
tinh gọn giúp giảm thiểu lãng phí nguyên liệu thô thông qua các biện pháp kiểm kê
đúng lúc, giúp giảm đáng kể tình trạng hư hỏng và các chi phí liên quan. + Sản xuất tinh gọn
Sản xuất tinh gọn là một phương pháp tiếp cận mang tính chuyển đổi trong chuỗi
cung ứng nhằm tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm thiểu lãng phí và phản ứng nhanh
hơn với nhu cầu của khách hàng.
Một ví dụ là ngành công nghiệp ô tô , nơi các nguyên tắc tinh gọn hướng dẫn dây
chuyền lắp ráp để giảm thiểu nhân tài không được sử dụng và sản xuất dư thừa, đảm
bảo rằng mọi bước đều tạo ra giá trị và không có sản phẩm nào được tạo ra mà không có mục đích.
+ Đơn giản hóa quy trình của bạn
Hợp lý hóa quy trình là một khía cạnh cơ bản của quản lý chuỗi cung ứng tinh
gọn. Các công ty có thể nâng cao hiệu quả và khả năng thích ứng bằng cách đơn giản
hóa hậu cần và loại bỏ các thủ tục không cần thiết.
Một ví dụ thực tế trong ngành là nhà bán lẻ sử dụng chiến lược chuỗi cung ứng
tinh gọn để tối ưu hóa các trung tâm phân phối, giảm thời gian từ kho đến nơi bán
hàng và giảm mức tồn kho cũng như chi phí.
+ Quản lý rủi ro tốt hơn
Công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp quản lý rủi ro chuỗi cung ứng bằng cách cung cấp
dữ liệu thời gian thực và hiểu biết sâu sắc về các rủi ro và lỗ hổng tiềm ẩn. Điều này
cho phép doanh nghiệp xác định và giảm thiểu rủi ro, giảm khả năng xảy ra gián đoạn và chậm trễ. 13
+ Sự hài lòng của khách hàng
Trọng tâm của chuỗi cung ứng tinh gọn là tăng sự hài lòng của khách hàng bằng
cách cung cấp sản phẩm hiệu quả và đáng tin cậy hơn. Quản lý chuỗi cung ứng kém
có thể dẫn đến ít hàng trả lại hơn và lòng trung thành của khách hàng cao hơn.
Trong ngành điện tử, nơi vòng đời sản phẩm ngắn, chuỗi cung ứng mỏng giúp
phản ứng nhanh hơn với những thay đổi của thị trường, đảm bảo khách hàng có thể
tiếp cận những sản phẩm mới nhất mà không bị chậm trễ. + Kho hàng tinh gọn
Loại bỏ các bước không làm gia tăng giá trị và lãng phí trong quá trình lưu kho hàng hóa
Các chức năng điển hình: + Nhận nguyên vật liệu + Chuyển đi/ lưu kho + Bổ sung tồn kho + Lựa chọn tồn kho
+ Đóng gói để vận chuyển + Vận chuyển
Lãng phí trong lưu kho: chuyển sai hàng, sản xuất dư thừa, vận chuyển thừa sản phẩm, tồn kho quá mức TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. ThS. Trần Đức Hạnh, Slides bài giảng E-Logistics, Đại học Kinh tế Quốc dân
2. Vietnam Logistics & Aviation Bound. Inbound và Outbound – Bạn hiểu gì về 2
loại hình Logistics cơ bản này?
3. Thilogi. Tìm hiểu về logistics đầu vào, logistics đầu ra và logistics thu hồi
4. Nhật Việt Logistics. Logistics Ngược là gì? 14