30 trang 1 lượt tải

Bài tập nhóm môn E-Logistics: Đánh giá và giải pháp | Logistics | Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội

1

Quản trị logistics là một hoạt động thiết yếu trong mọi doanh nghiệp. Việc quản trị tốt hoạt động logistics không chỉ giúp giảm chi phí vận hành, tối ưu hóa giá thành sản phẩm mà còn góp phần thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng. Nếu logistics đầu vào đảm bảo quá trình sản xuất diễn ra liên tục, không bị gián đoạn và đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định. Tài liệu được sưu tầm và soạn thảo dưới dạng file PDF để gửi tới các bạn cùng tham khảo, ôn tập đầy đủ kiến thức, chuẩn bị cho các buổi học thật tốt. Mời bạn đọc đón xem!

Môn: Logistics 57 tài liệu

Trường: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội 463 tài liệu

Tác giả:

Profile

Mai Nguyệt

1 giờ trước
Tải xuống
Báo cáo
Danh sách Quiz
Tải xuống
/30
LỜI MỞ ĐẦU
Quản trị logistics là một hoạt động thiết yếu trong mọi doanh nghiệp. Việc quản
trị tốt hoạt động logistics không chỉ giúp giảm chi phí vận hành, tối ưu hóa giá thành
sản phẩm mà còn góp phần thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng. Nếu logistics đầu vào đảm
bảo quá trình sản xuất diễn ra liên tục, không bị gián đoạn và đóng vai trò quan trọng
trong việc quyết định chất lượng đầu ra, thì logistics đầu ra chịu trách nhiệm đưa sản
phẩm đến tay người tiêu dùng một cách hiệu quả nhất. Logistics đầu ra liên quan đến
quá trình phân phối sản phẩm từ một điểm đến nhiều điểm khác nhau, bao gồm các
nhà bán lẻ, nhà phân phối hoặc khách hàng trực tiếp. Các doanh nghiệp luôn mong
muốn cung ứng sản phẩm chất lượng với chi phí hợp lý nhất, do đó, một trong những
chiến lược quan trọng là tập trung hoàn thiện hệ thống logistics đầu ra để tối ưu hóa
quá trình phân phối.
Trong những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử tại
Việt Nam đã tạo ra sự thay đổi đáng kể trong hành vi mua sắm của người tiêu dùng.
quan trọng quyết định sự thành công của các doanh nghiệp trong lĩnh vực này. Một
trong những nền tảng thương mại điện tử nổi bật và có ảnh hưởng lớn hiện nay là
TikTok Shop, nhờ vào sự đa dạng sản phẩm và mô hình kinh doanh sáng tạo. Một
ứng, giúp tối ưu hóa quá trình vận chuyển, giao nhận và đảm bảo trải nghiệm mua
sắm tốt nhất cho khách hàng.
Chính vì vậy, nhóm 3 quyết định lựa chọn TikTok Shop làm đối tượng nghiên cứu
cho bài thuyết trình này. Nghiên cứu: “Phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất các
giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ trong logistics của TikTok
Shop” sẽ tập trung phân tích chi tiết về các công nghệ mà TikTok Shop đang áp dụng
5
trong hệ thống logistics đầu ra. Đồng thời, nhóm cũng sẽ đưa ra những đề xuất và
giải pháp cụ thể nhằm giúp tối ưu hóa hệ thống Outbound Logistics, từ đó nâng cao
hiệu quả vận hành và tăng cường khả năng cạnh tranh của nền tảng này trên thị
trường thương mại điện tử.
6
NỘI DUNG
I. Giới thiệu chung về TikTok Shop và Logistics đầu ra của TikTok Shop
1. TikTok Shop - Sàn thương mại điện tử hấp dẫn
TikTok Shop đang ngày càng khẳng định vị thế trong lĩnh vực thương mại điện tử
nhờ sự kết hợp giữa nền tảng mạng xã hội TikTok và mô hình bán hàng trực tuyến.
Với hơn 1 tỷ người dùng hàng tháng, TikTok Shop dễ dàng tiếp cận khách hàng trên
toàn cầu, đặc biệt là tại các thị trường Đông Nam Á, Mỹ và Anh. Nhờ vào nội dung
tiếp cận người mua một cách tự nhiên và hiệu quả. Bên cạnh đó, TikTok Shop tận
dụng sức mạnh của KOL/KOC và cơ chế afÏliate để tăng cường độ tin cậy và thúc đẩy
doanh số. Với sự hỗ trợ của thuật toán đề xuất thông minh và chiến dịch quảng cáo
mạnh mẽ, TikTok Shop giúp thương hiệu tiếp cận đúng khách hàng tiềm năng. Tại
Việt Nam, nền tảng này đang trở thành kênh bán hàng quan trọng, đặc biệt trong các
ngành hàng như thời trang, mỹ phẩm, nhờ các chương trình khuyến mãi lớn như siêu
sale và flash sale. Nhờ những yếu tố này, TikTok Shop đang nhanh chóng mở rộng
tầm ảnh hưởng và trở thành một trong những kênh bán hàng trực tuyến phổ biến
nhất hiện nay.
Nền tảng Tiktok được biết đến là mạng xã hội chuyên chia sẻ video ngắn đang
trở thành hiện tượng trên khắp thế giới. Và đặc biệt trong xu hướng không ngừng
phát triển của toàn xã hội, TikTok Shop đã ra đời như một bước tiến vượt bậc trong
lĩnh vực thương mại điện tử. Sàn TikTok Shop là một tính năng mới của ứng dụng
TikTok cho phép người dùng mua sắm trực tuyến từ các video quảng cáo và nội dung
được chia sẻ trên ứng dụng. TikTok Shop là một giải pháp sáng tạo dành cho cả người
mua, người bán và nhà sáng tạo nội dung, mang đến hệ sinh thái thương mại điện tử
toàn diện, liền mạch ngay trên TikTok. Thông qua nền tảng e-commerce mới này,
TikTok hy vọng sẽ mở ra nhiều cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp, đặc biệt là
các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời cung cấp trải nghiệm mua sắm mới mẻ cho
người dùng và cơ hội phát triển cho các nhà sáng tạo nội dung.
TikTok Shop từ năm 2022 đã có sự phát triển kỳ diệu tại thị trường Việt Nam trở
thành một trong những trang thương mại điện tử phổ biến nhất thu hút đông đảo
người dùng.
7
Ông Shant Oknayan, Trưởng bộ phận Kinh doanh khu vực châu Á Thái Bình
Dương, Trung Đông và Châu Phi, TikTok chia sẻ: "Ngày nay, nhờ vào sự phổ biến của
tính sáng tạo trên các nền tảng trực tuyến như TikTok, người tiêu dùng tích cực tham
gia vào quá trình đánh giá các thương hiệu, sản phẩm nhiều hơn. Theo nghiên cứu
được TikTok uỷ thác do Toluna thực hiện tại Đông Nam Á năm 2023, 81% người dùng
TikTok quyết định thực hiện việc mua sắm trực tuyến trong mùa mua sắm năm nay.
Tại khu vực Đông Nam Á, người dùng đang tìm kiếm những nội dung chân thực,
video truyền cảm hứng và trải nghiệm mua sắm liền mạch trong mùa Mega Sales kéo
dài từ tháng 9 đến cuối năm, bao gồm các dịp lễ trong nước và khu vực. Với hơn 325
triệu người dùng hằng tháng và hơn 15 triệu doanh nghiệp trên nền tảng tại khu vực
Đông Nam Á, TikTok mang đến sự kết hợp hoàn hảo giữa giải trí và mua sắm -
shoppertainment, qua đó tạo nên các trải nghiệm mua sắm độc đáo cho người tiêu
dùng và các thương hiệu".
TikTok Shop đang có sự phát triển bùng nổ, nhanh chóng mở rộng thị phần trong
thị trường thương mại điện tử Việt Nam. Vào quý III/2023, nền tảng này chỉ chiếm
16% thị phần với doanh thu 10.122 tỷ đồng, nhưng đến quý IV/2023, con số này đã
tăng lên 18% với 13.000 tỷ đồng. Bước sang năm 2024, TikTok Shop tiếp tục tăng
trưởng mạnh mẽ khi đạt 23,2% thị phần trong quý I với doanh thu 18.360 tỷ đồng.
lên tới 19.240 tỷ đồng. Đáng chú ý, trong cả năm 2024, TikTok Shop đã có mức tăng
trưởng doanh số ấn tượng lên đến 121%, nâng thị phần lên 29%, dần khẳng định vị
thế là một trong những kênh bán hàng trực tuyến hàng đầu. Sự phát triển mạnh mẽ
này đến từ khả năng tận dụng thuật toán đề xuất thông minh, sự bùng nổ của
livestream bán hàng và hệ thống afÏliate marketing hiệu quả. Nhờ đó, TikTok Shop
đang từng bước định hình lại cục diện thương mại điện tử Việt Nam, trở thành đối
thủ cạnh tranh đáng gờm của các sàn thương mại điện tử truyền thống như Shopee
hay Lazada.
Là nền tảng tôn vinh tính sáng tạo, những ảnh hưởng từ TikTok vượt xa các xu
hướng phổ biến và tính giải trí. Theo nghiên cứu từ TikTok Marketing Science Global
Retail Path to Purchase Material tiến hành, người dùng TikTok có khả năng mua sản
phẩm mà họ khám phá ngay trên nền tảng cao hơn gấp 1,5 lần so với các nền tảng
khác. Khả năng khám phá sản phẩm trên TikTok cũng cao hơn gấp 1,7 lần.
Nội dung giải trí trên Tiltok dẫn dắt hoạt động thương mại diễn ra mạnh mẽ hơn
8
nối với cộng đồng người sáng tạo và cộng đồng TikTok rộng hơn, nhằm thúc đẩy việc
mua hàng. Các công cụ này bao gồm TikTok Creator Marketplace, TikTok Creative
Exchange, Video Shopping Ads, và Live Shopping Ads.
TikTok Shop trở thành nhân tố quan trọng trong các nỗ lực cung cấp dịch vụ
thương mại, cho phép các thương hiệu ở mọi quy mô được khám phá và bán sản
phẩm cho cộng đồng ngay tại nền tảng. Giải pháp này giúp tối ưu hoá quy trình mua
sắm bằng cách giảm số lượng bước nhấp chuột cần thiết từ nhà bán hàng và nhà
sáng tạo.
2. Logistics của TikTok Shop
TikTok được cho là lý do thúc đẩy các hoạt động khám phá sản phẩm trên TikTok
Shop. Thói quen khám phá sản phẩm thông qua truyền miệng kết hợp với tính cộng
đồng, giải trí và thương mại đang tạo ra một hành trình liền mạch từ giai đoạn tìm
hiểu về sản phẩm cho đến mua hàng.
Được tích hợp trọn bộ ngay trên nền tảng, TikTok Shop giúp các doanh nghiệp và
người bán hàng tối ưu quy trình tiếp cận người dùng, đồng thời có trải nghiệm
thương mại điện tử liền mạch từ khâu tải sản phẩm lên nền tảng, quản lý đơn hàng,
giao hàng và thanh toán. Đặc biệt, với xu hướng Shoppertainment (mua sắm kết hợp
giải trí), các doanh nghiệp vừa và nhỏ càng có thêm cơ hội để gắn kết với cộng đồng
thông qua yếu tố giải trí và khả năng tương tác cao trong những nội dung giới thiệu
hoặc tạo nhu cầu cho những sản phẩm mới.
Đồng thời, với hệ thống đề xuất giúp giới thiệu tới người dùng những nội dung
liên quan đến sở thích và mối quan tâm cá nhân, TikTok Shop hỗ trợ các doanh
quyết định mua sắm khi chỉ cần thực hiện thao tác đơn giản cùng tính năng giỏ hàng
hiển thị ngay trên video, livestream hoặc trang cá nhân của chủ sở hữu nội dung. Từ
việc khám phá sản phẩm mới, cho đến tìm hiểu thêm thông tin và đưa ra quyết định
mua hàng, người dùng sẽ chỉ cần sử dụng một ứng dụng duy nhất cho trải nghiệm
mua sắm toàn diện này.
Ngay sau khi khách hàng đặt hàng qua Tiktok Shop, đơn hàng sẽ được xác nhận
và chuẩn bị giao hàng, trong đó bao gồm các khâu như đóng gói, lựa chọn đơn vị vận
chuyển…Hiện tại, TikTok Shop đang hợp tác với 5 đơn vị vận chuyển: J&T Express,
Ninja Van, GHTK, BEST Express, Viettel Post. Tương tự như các sàn thương mại điện
9
tới người mua. Người bán và người mua có thể tracking đơn hàng trên TikTok Shop
theo thời gian thực
Về Hình thức thanh toán, Hiện tại Tiktok đã chấp nhận mọi hình thức thanh toán
phổ biến với thương mại điện tử trong nước như thanh toán thẻ Visa, thẻ ATM nội
địa, ví điện tử và có cả hình thức thanh toán khi nhận hàng (COD).
Về cơ bản, TikTok Shop cung cấp các công cụ đầy đủ và tối ưu cho người bán và
người mua, bao gồm:
● Trang chủ: Giúp người dùng theo dõi tổng quan gian hàng của mình
● Sản phẩm: Theo dõi và điều chỉnh sản phẩm
● Đơn hàng: Theo dõi tình trạng của các đơn hàng
● Vận chuyển: Quản lý các vấn đề liên quan đến giao hàng
● Khuyến mại: Thiết kế các chương trình khuyến mại, tạo các buổi livestream
bán hàng,…
● Tài chính: Quản lý doanh thu và tiền hàng
● La bàn dữ liệu: Thu thập và tổng hợp các dữ liệu từ kênh Tik Tok và các gian
hàng. Điều này giúp người bán có thể điều chỉnh được chiến lược bán hàng hiệu quả
hơn.
● Tài khoản của tôi: Gồm tất cả những thông tin về tài khoản cho phép người
dùng có thể chỉnh sửa nội dung và bổ sung thêm các thông tin.
● Tình trạng cửa hàng: Thông kế các vi phạm và cảnh cáo mà các gian hàng nhận
được từ Tik Tok
● Trung tâm trợ giúp: Nơi Người dùng có thể giải đáp các thắc mắc trong quá
trình sử dụng.
Ở thời điểm hiện tại, Công ty đang thiết lập mạng lưới nhà kho và chuỗi hoạt
động giao hàng khép kín, bao gồm từ khâu nhận hàng, phân loại, quản lý hàng tồn
kho, giao hàng… để phục vụ cho các giao dịch mua bán hàng hóa giữa các nhà
thương mại độc lập và người dùng trên nền tảng TikTok Shop.
Ý tưởng đảm nhận công việc hậu cần, thay vì để người bán dựa vào một bên thứ
Shop, đồng thời tăng sự hài lỏng của người mua hàng bằng khả năng giao hàng
nhanh chóng, đáng tin cậy.
10
Nhưng khác với cách tiếp cận khép kín của Amazon, TikTok có thuê các nhà cung
cấp bên ngoài đảm nhận một số khâu trong chuỗi hoạt động giao hàng. TikTok đã đạt
được thỏa thuận với các nhà cung cấp dịch vụ hậu cần, bao gồm ShipBob và Newegg
để thực hiện công việc lưu trữ hàng tồn kho, phân chia sản phẩm và đóng gói. Hai
doanh nghiệp này sau đó sẽ có nhiệm vụ đưa các gói hàng hoàn thiện vào mạng lưới
chuyên chở của TikTok để giao hàng.
II. Cơ sở lí luận về outbound Logistics ( Logistics đầu ra )
1. Khái niệm logistics
Logistics là một ngôn ngữ có nguồn gốc Hy Lạp – Logistikos – phản ánh môn khoa
học nghiên cứu tính quy luật của các hoạt động cung ứng và đảm bảo các yếu tố tổ
chức, vật chất và kỹ thuật để cho quá trình chính yếu được tiến hành đúng mục tiêu.
Điều 233 Luật thương mại 2005 đã đưa ra khái niệm về dịch vụ logistics như sau:
“Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện
một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ
tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã
hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với
khách hàng để hưởng thù lao.”
Theo Hiệp hội các nhà chuyên nghiệp về quản trị chuỗi cung ứng (Council of
Supply Chain Management Professionals - CSCMP), thì thuật ngữ này được định
nghĩa khá đầy đủ như sau: “Quản trị logistics là một phần của quản trị chuỗi cung
ứng bao gồm việc hoạch định, thực hiện, kiểm soát việc vận chuyển và dự trữ hiệu
quả hàng hóa, dịch vụ cũng như những thông tin liên quan từ nơi xuất phát đến nơi
bao gồm quản trị vận tải hàng hóa xuất và nhập, quản lý đội tàu, kho bãi, nguyên vật
liệu, thực hiện đơn hàng, thiết kế mạng lưới logistics, quản trị tồn kho, hoạch định
cung/cầu, quản trị nhà cung cấp dịch vụ thứ ba. Ở một số mức độ khác nhau, các
chức năng của logistics cũng bao gồm việc tìm nguồn đầu vào, hoạch định sản xuất,
đóng gói, dịch vụ khách hàng. Quản trị logistics là chức năng tổng hợp kết hợp và tối
chức năng khác như marketing, kinh doanh, sản xuất, tài chính, công nghệ thông
tin.”
11
Liên hiệp quốc định nghĩa: “Logistics là hoạt động quản lý quá trình lưu
chuyển nguyên vật liệu qua các khâu lưu kho, sản xuất ra sản phẩm cho tới tay người
tiêu dùng theo yêu cầu của khách hàng.” Có thể minh họa sự kết hợp của logistics
đầu vào và đầu ra trong sơ đồ sau:
Hình 1: Sơ đồ sự kết hợp của logistics đầu vào và đầu ra
(Nguồn: vegasco.vn)
2. Tổng quan về Outbound Logistics
Khái niệm:
Logistics đầu ra (Outbound Logistics) là quá trình vận chuyển, lưu giữ, giao nhận
hàng hóa từ doanh nghiệp ra bên ngoài đến các đối tác tiếp nhận, là một cách gọi
khác của logistics phân phối. Outbound Logistics sẽ đảm nhận khâu sau sản xuất để
đưa sản phẩm đến người tiêu dùng cuối cùng.
Logistics đầu ra hàng hóa (sản phẩm) từ một điểm đến nhiều điểm (nhà phân
phối) khác nhau.
Outbound Logistics đòi hỏi các doanh nghiệp khi thực hiện phải thật tỉ mỉ, cẩn
thận. Bởi lẽ, quá trình này bao gồm nhiều bước khác nhau. Do đó, để đảm bảo được
Outbound Logistics luôn diễn ra thuận lợi, các doanh nghiệp cần đảm bảo được 3 yếu
tố sau:
● Lựa chọn kênh phân phối phù hợp: để tối ưu hóa doanh thu, chi phí thì doanh
nghiệp cần chọn kênh phân phối phù hợp, có hệ thống Logistics tốt và phục vụ đúng
khách hàng mục tiêu.
12
● Có hệ thống lưu trữ, quản lý hàng tồn kho: Để đảm bảo quá trình Outbound
Logistics diễn ra trơn tru, doanh nghiệp cần phải có hệ thống kho lưu trữ và quản lý
hàng tồn kho phù hợp để tránh các rủi ro sau:
○ Lượng hàng dự trữ quá nhiều mà không bán hết thì sản phẩm có thể bị hư
hỏng và lỗi thời.
○ Lượng hàng dự trữ quá ít thì sẽ không đáp ứng được nhu cầu khách hàng.
● Tối ưu hoá hoạt động giao hàng: việc tối ưu hoạt động vận chuyển sẽ giúp
doanh nghiệp tiết kiệm được thêm nhiều chi phí. Theo đó, doanh nghiệp cần phải lựa
chọn cách giao hàng phù hợp với sản phẩm và yêu cầu của đơn hàng. Hoạt động vận
chuyển đảm bảo tiết kiệm chi phí, giao nhận an toàn và hàng được chuyển đến đúng
địa điểm trong thời gian quy định.
Quy trình Outbound Logistics cơ bản:
B1: Đơn đặt hàng (Customer Order): khách hàng đặt hàng qua các kênh bán hàng
của doanh nghiệp.
B2: Xử lý đơn hàng (Order Processing): doanh nghiệp xác nhận đơn hàng, nhận
số lượng yêu cầu, kiểm tra nguồn hàng tồn kho có đủ để đáp ứng được đơn hàng hay
không.
B3: Doanh nghiệp xác nhận đơn đặt hàng, nhận số lượng sản phẩm được yêu
cầu. Bổ sung đơn hàng (Replenishment): ở giai đoạn này, hàng tồn kho dự trữ sẽ
chuyển sang kho lưu trữ chính, thay thế sản phẩm khách hàng đã mua. Quá trình này
có thể kích hoạt sản xuất nhiều hàng hóa hơn hoặc phải đặt hàng nguyên liệu thô từ
nhà cung cấp để duy trì mức tồn kho ổn định.
B4: Chọn hàng (Picking): nhân viên kho lựa chọn hàng hóa từ kho dự trữ để hoàn
tất đơn hàng.
B5: Đóng gói, tải và chất hàng (Packing, Staging & Loading): nhân viên đóng gói,
dán nhãn và lập hồ sơ theo yêu cầu nội bộ và khách hàng. Sau đó, nhân viên tiến
hành chất hàng lên xe tải.
B6: Vận chuyển và chứng từ (Shipping & Documenting): Đơn hàng rời kho được
vận chuyển cho các nhà phân phối hoặc đối tác. Lúc này, hệ thống của công ty sẽ ghi
lại lô hàng và gửi thông tin chi tiết cho khách hàng theo dõi.
B7: Giao hàng chặng cuối (Last Mile Delivery): đơn đặt hàng vận chuyển từ nhà
phân phối cho người tiêu dùng cuối cùng.
13
3. Các công nghệ ứng dụng trong outbound logistics
Trong bối cảnh công nghệ thông tin ngày được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh
vực để cải thiện hiệu quả và hiệu suất, outbound logistics không phải một ngoại lệ.
Những năm gần đây, ứng dụng CNTT trong logistics của Việt Nam đã có nhiều điểm
đáng ghi nhận, với việc gia tăng các giải pháp ứng dụng cục bộ, nhất là sự xuất hiện
các giải pháp tổng thể có tính tích hợp hệ thống, ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Hiện có 4
mảng ứng dụng chính các công nghệ mới như sau:
Thứ nhất, các ứng dụng CNTT trong vận tải đường bộ với mục đích tối ưu hóa
năng lực phương tiện, hoạch định và kiểm soát tuyến đường, lịch trình, thời gian,
nâng cao tỷ lệ đầy xe hàng. Đây cũng chính là một hình thái của kinh tế chia sẻ. Sự
nổi lên mạnh mẽ của các công ty như Grab, Be, Gojek đã thể hiện rõ dấu hiệu của làn
sóng mới này
Thứ hai, các giải pháp tự động hóa kho hàng thương mại điện tử, giao hàng
chặng cuối và chuyển phát nhanh. Trên thị trường hiện nay đã xuất hiện những ứng
dụng đầu tiên của Lazada và đang tiếp tục thu hút sự chú ý và tham gia của nhiều
công ty lớn trong ngành.
Thứ ba, m t số Công ty sản xuất lớn cũng cho ra mắt những hệ thống điều hành
kết hợp tự động hóa sản xuất với các nguyên tắc sản xuất tinh gọn, hoạt động rất
hiệu quả. Nhà máy sản xuất của Samsung là một ví dụ điển hình với việc xuất hiện
robot trong quá trình đưa linh kiện, bán thành phẩm, thành phẩm trong nhà máy,
việc kiểm kê hàng bằng drone,…
Thứ tư, một số ít nhà bán lẻ trong nước đang triển khai ứng dụng kết hợp giữa
hệ thống thông tin – tự động hóa – trí tuệ nhân tạo trong quản lý chuỗi cung ứng từ
khâu thu mua tới khâu phân phối đến người tiêu dùng cuối cùng.
Cụ thể, trong outbound logistics, một số công nghệ quen thuộc có thể được kể
đến như:
a) SAP ERP
SAP ERP Sales and Distribution (SD) cung cấp các chức năng toàn diện và thuận
trình. Đối với quy trình phân phối, các chức năng trong SAP ERP có thể được chia
thành các yếu tố Sales, Shipping, Invoicing và Xử lý khiếu nại của khách hàng. SAP
ERP cung cấp các chức năng phân phối sau đây:
14
● Kiểm tra tính sẵn có
● Xác định điểm giao hàng và tuyến đường vận chuyển
● Chuyển giao nhu cầu thành Kế hoạch
● Tích hợp với sản xuất, mua hàng và logistics kho
● Kích hoạt các đơn đặt hàng trực tiếp (đơn hàng cá nhân) từ đơn đặt hàng bán
hàng
● Lập lịch giao hàng và vận chuyển
● Tạo lô hàng
● Tích hợp vào kho
● Lập bảng kê và ghi nhận xuất hàng
● Chức năng đóng gói
● Tính toán chi phí vận chuyển và xử lý vận chuyển
Hình 2: SAP ERP và logistics đầu ra
15
Hình 3: Sự tương tác giữa SAP ERP và SAP CRM trong khâu phân phối
Ngoài ra, SAP ERP cũng được kết hợp với SAP CRM. SAP CRM có thể sử dụng để
nhập đơn hàng. Nếu muốn sử dụng các chức năng logistics, như vận chuyển, phải
thực hiện chúng trong hệ thống ERP. Điều này có nghĩa là, đơn đặt hàng bán hàng
của CRM được sao chép vào hệ thống ERP, nơi nó có sẵn để xử lý logistics. SAP CRM
cung cấp các chức năng phân phối sau đây:
• Tích hợp với logistics phân phối trong SAP ERP
• Chuyển giao đơn đặt hàng bán hàng đến SAP ERP
Khi sử dụng bán hàng tích hợp với SAP CRM và SAP ERP, có thể chọn từ các chức
năng phân phối sau:
• Chuyển giao đơn đặt hàng bán hàng của CRM đến SAP ERP để xử lý tiếp theo
• Thương mại điện tử (Webshop) là một kênh đầu vào cho đơn đặt hàng bán
hàng trong SAP CRM (Bán hàng Internet) và/hoặc SAP ERP (Bán hàng Internet R/3
Edition)
16
Hình 4: Sự kết hợp của SAP ERP và SAP CRM
b) Blockchain
Blockchain trong lĩnh vực logistics là một hệ thống ghi chép công khai phi tập
trung, ghi lại tất cả các thay đổi theo thời gian thực. Với dữ liệu này, các công ty có
thể tạo ra chiến lược triển khai các tuyến đường nhanh hơn, loại bỏ các bước không
cần thiết trong quá trình giao hàng, giảm lỗi và tiết kiệm thời gian. Việc sử dụng công
nghệ này có tác động rõ ràng đến lợi nhuận của các công ty trong lĩnh vực này, ngoài
ra còn giải quyết các vấn đề về niềm tin, tăng tốc các quy trình, giảm rủi ro và tăng
tính minh bạch.
c) Công nghệ thực tế ảo (VR) & thực tế tăng cường (AR)
AR đang nhanh chóng trở thành công nghệ quan trọng giúp kết nối thế giới thực
thông tin lô hàng, từ đó đẩy nhanh thời gian làm hàng. Lợi ích của AR bao gồm nâng
hiệu quả, giảm thiểu sai sót, tối ưu hóa việc huấn luyện và sử dụng nhân lực. Tuy vẫn
tồn tại một số vấn đề kỹ thuật trong việc sử dụng các thiết bị AR như hiệu suất, tuổi
thọ pin, kích thước và khối lượng nhưng các nhà phân tích cho rằng những rào cản kỹ
thuật này sẽ được giải quyết trong vòng một vài năm tới.
d) Mạng lưới internet vạn vật (IOT)
17
IoT có thể được tích hợp trong kho bãi thông qua các cảm biến cài đặt tại các kệ,
hàng hóa. Thông tin về vị trí, tình trạng đơn hàng, khối lượng sẽ được cập nhật theo
thời gian thực từ các pallet (tấm kê hàng), gửi tới hệ thống quản lý kho bãi (WMS),
giúp giảm nhẹ các công việc tiêu tốn nhiều thời gian như kiểm đếm. Các máy quay
gắn ở cổng có thể được dùng để phát hiện các hỏng hóc và theo dõi lỗi hàng. IoT
cũng mang lại giải pháp tốt hơn trong việc quản lý đội xe giao hàng bằng cách tối ưu
hóa thời gian trống của xe hoặc đưa ra các dự báo bảo trì xe tự động dựa trên các
cập nhật từ cảm biến gắn trên xe. IoT đem tới một giải pháp giao hàng toàn diện cho
người tiêu dùng thông qua năng lực giao hàng thông minh.
e) Điện toán đám mây
Sự xuất hiện của công nghệ điện toán đám mây đã thúc đẩy chuyển đổi số trên
toàn cầu, mang đến những cơ hội quan trọng cho ngành logistics. Điện toán đám
mây được hiểu là việc cung cấp quyền truy cập theo yêu cầu vào các dịch vụ điện
toán qua Internet. Nói một cách đơn giản hơn, nó liên quan đến việc sử dụng các tài
nguyên máy tính không được lưu trong máy tính của bạn. Thay vào đó, bạn truy cập
vào một nơi được cung cấp bởi một mạng lưới phần cứng ở nơi khác trên thế giới,
dữ liệu, mạng, phần mềm, phân tích và trí thông minh để cung cấp dịch vụ của mình.
Một cái tên không thể không nhắc đến của việc ứng dụng điện toán đám mây
trong Logistics đó chính là Oracle WMS Cloud của tập đoàn Oracle.
Ngoài ra còn có thêm những cải tiến về vấn đề quản lý kho bãi trong Logistics
dựa trên nền tảng điện toán đám mây bao gồm:
- Hệ thống quản lý các sân bãi
Hệ thống quản lý các sân bãi hay còn có tên gọi là Yard management systems
(YMS).
- Hệ thống quản lý hàng tồn kho
Oracle Cloud cho phép tích hợp với việc quản lý hàng tồn kho: Việc này cho phép
khách hàng của 2 dịch vụ là Oracle ERP và SCM Cloud dễ dàng thực hiện các thao tác
tìm kiếm mua hàng, đồng thời các giao dịch mua hàng cũng được diễn ra với thời
gian nhanh hơn.
- Mở rộng và tăng cường giải pháp
18
Phần cải tiến này sẽ giúp khách hàng hoặc đối tác của bạn xây dựng được các
tiện ích với quy mô được mở rộng tùy chỉnh dựa vào các tính năng quản lý kho hàng
của điện toán đám mây. Bạn sẽ được sử dụng các giao diện lập trình của ứng dụng có
tên web là REST. Hiệu quả đem lại là giúp cá nhân hóa các mốc thời gian cụ thể nhằm
đáp ứng được những yêu cầu trong kinh doanh cũng như tối ưu được chi phí.
f) Trí tuệ nhân tạo AI
Trí tuệ nhân tạo (AI) đóng vai trò quan trọng trong ngành logistics để cải thiện
quy trình vận chuyển, quản lý kho và dự báo nhu cầu. Một số ứng dụng phổ biến
của AI trong ngành logistics như sau:
Quản lý chuỗi cung ứng
AI có thể sử dụng để phân tích dữ liệu từ các hệ thống quản lý chuỗi cung ứng và
đưa ra dự báo về nhu cầu sản phẩm. Điều này giúp tối ưu hóa quá trình đặt hàng,
quản lý lượng hàng tồn kho và đáp ứng kịp thời với nhu cầu của khách hàng.
Tối ưu hóa tuyến đường vận chuyển
AI có thể sử dụng để tối ưu hóa lộ trình vận chuyển và lựa chọn tuyến đường tối
ưu dựa trên các yếu tố như khoảng cách, thời gian, giá cước và tình trạng giao
cường hiệu suất và sự chính xác của quá trình giao hàng.
Dự báo nhu cầu và quản lý hàng tồn kho
AI có thể phân tích các mẫu dữ liệu về nhu cầu khách hàng, yếu tố thời tiết và xu
hướng thị trường để dự đoán nhu cầu và quản lý lượng hàng tồn kho. Điều này giúp
tránh tình trạng thiếu hàng hoặc hàng tồn đọng và đảm bảo sự cân đối giữa cung và
cầu.
Theo dõi và quản lý hàng hóa
AI có thể sử dụng trong việc theo dõi và quản lý hàng hóa trong quá trình vận
chuyển. Hệ thống AI có thể nhận dạng, theo dõi và kiểm tra tình trạng hàng hóa,
đồng thời cung cấp thông tin về vị trí và trạng thái của hàng hóa cho các bên liên
quan.
Tăng cường an toàn và bảo mật
AI có thể được sử dụng để phát hiện và ngăn chặn các hoạt động gian lận, lạm
dụng hoặc đe dọa trong quá trình logistics. Hệ thống AI có thể phân tích và xác định
19
các mô hình bất thường, đưa ra cảnh báo và áp dụng các biện pháp bảo mật để đảm
bảo an toàn và tính trung thực của quá trình logistics.
Cơ bản, AI đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa, quản lý và đảm bảo
hiệu suất của quá trình logistics. Các ứng dụng AI giúp nâng cao sự chính xác, tăng
cường hiệu suất và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động vận chuyển và quản lý hàng
hóa
4. Vai trò của logistics
Liên kết các hoạt động trong nền kinh tế quốc gia:
Logistics là cơ sở của các hoạt động kinh tế của sản xuất, kinh doanh và phân
phối nhằm kết nối chặt chẽ giữa chúng với nhau. Nếu những hoạt động này diễn ra
suôn sẻ thì nó sẽ khuyến khích sự phát triển của ngành sản xuất và nếu dừng lại thì
nó sẽ hạn chế thương mại. giữa các khu vực và nước sở tại, có tác động tiêu cực
đến toàn bộ sản xuất và đời sống. Vì vậy khi hiệu quả của hoạt động logistics trong
nền kinh tế bị ảnh hưởng. Nền kinh tế được cải thiện một phần sẽ nâng cao hiệu quả
của nền kinh tế xã hội.
Tăng cường mối quan hệ kinh tế khu vực:
Logistics là một trong những yếu tố tăng cường mối quan hệ trong nền kinh tế
quốc tế. Đặc biệt, vai trò của logistics đối với nền kinh tế và hội nhập với sự phát
triển của các tập đoàn xuyên quốc gia (TNCs), hoạt động thương mại và đầu tư được
đẩy mạnh hơn bao giờ hết. Ngoài ra, các TNC này thực hiện một hệ thống hậu cần
toàn cầu cũng giúp đảm bảo các hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả, hạn chế
và tối đa hóa ảnh hưởng của thời gian, địa lý, điều kiện tự nhiên và xã hội đến sản
xuất hàng hóa.
Hiện đại hóa chuỗi cung ứng trong bối cảnh kinh tế số:
Đại dịch đã làm nổi bật nhu cầu về số hóa và công nghệ như robot di động tự
động và các công cụ phân tích thời gian thực. Chuỗi cung ứng vật chất cần phải phát
triển đồng thời và phải tự động hóa các nhiệm vụ và triển khai công nghệ để ra quyết
định phức tạp. Việt Nam đã chứng kiến một loạt các vụ sáp nhập và liên doanh giữa
các nhà cung cấp dịch vụ logistics trong và ngoài nước cũng như các quan hệ hợp tác
trong lĩnh vực logistics
Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia:
20
Hoạt động logistics hiệu quả giúp nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Sự phát
triển của logistics có thể hạ thấp chi phí vận chuyển, hạ giá thành sản phẩm và rút
ngắn thời gian giao hàng, tăng cường năng lực giao hàng và đi đầu trong các hoạt
động sản xuất, bán hàng và phân phối. Song song với sự phát triển của logistics là khả
năng thu hút vốn đầu tư, các nhà đầu tư sẽ ưu tiên hơn cho các quốc gia có điều
kiện phát triển tốt, không chỉ về cơ sở hạ tầng, mà còn do mức độ phát triển của
hoạt động logistics.
III. Thực trạng outbound Logistics của TikTok Shop
1. Outbound logistics của TikTok Shop
Tổng quan quá trình Outbound Logistics của TikTok Shop
- Đặt hàng: Khách hàng đặt mua qua giỏ hàng trên TikTok Shop và thanh toán.
- Xử lý đơn hàng: Đơn hàng được gửi đến Trung tâm người bán để kiểm tra và
xác nhận.
- Đóng gói: Người bán chuẩn bị hàng, đóng gói đúng quy định để đảm bảo an
toàn khi vận chuyển.
- Dán nhãn vận chuyển: Gói hàng được dán nhãn với đầy đủ thông tin đơn hàng
và người nhận.
- Bàn giao vận chuyển: Người bán giao hàng cho đơn vị vận chuyển (TikTok hoặc
đối tác).
- Vận chuyển & theo dõi: Hàng được vận chuyển, cập nhật trạng thái trên hệ
thống.
- Giao hàng cuối: Hãng vận chuyển giao hàng tận tay khách, khách xác nhận nhận
hàng.
1.1. Customer Order
Khách hàng có thể đặt hàng qua các kênh bán hàng trên Tiktok Shop với những
thao tác đơn giản rồi tiến hành thanh toán. Theo thống kê Hiện người Việt dành đến
1-2 giờ mỗi ngày để lướt TikTok và cũng bỏ tiền để mua hàng trên TikTok với số
lượng ‘khủng’ từ 1-2 triệu đơn hàng mỗi ngày. Danh mục thời trang và phụ kiện là
mảng bán chạy nhất, đạt doanh thu 8,1 nghìn tỷ VND trong cùng kỳ.
1.2. Order Processing
21
Khách hàng đặt hàng qua TikTok Shop (thông qua giỏ hàng tích hợp trong ứng
dụng), sau đó đơn hàng được gửi đến trung tâm quản lý của người bán (Seller
Center). Người bán kiểm tra chi tiết đơn hàng như sản phẩm, số lượng, địa chỉ giao
hàng và tình trạng tồn tại, rồi xác nhận đơn.
Nếu người bán phát hiện họ không thể hoàn thành đơn đặt hàng thì phải làm
theo quy trình trong Nguyên tắc hủy đơn, trả hàng và hoàn tiền của khách hàng trên
TikTok Shop để hủy đơn. Nếu còn hàng, người bán sẽ chuẩn bị hàng theo số lượng
khách đã đặt. Các đơn hàng sau đó sẽ được chuyển đến các kho hàng để chuẩn bị và
đóng gói.
=> :Điểm nổi bật
● TikTok Shop thường yêu cầu người bán xác nhận đơn hàng trong vòng 24-48
giờ để tránh việc tự động hủy đơn hàng.
● Nếu sản phẩm hết hàng, người bán phải hủy đơn và thông báo cho khách
hàng, kèm theo chính sách hoàn tiền của nền tảng.
1.3. Đóng gói
Người bán phải tuân thủ tất cả các luật, quy tắc, quy định, pháp lệnh và chỉ thị
hiện hành liên quan đến vật liệu đóng gói sản phẩm. Người bán cũng phải tuân thủ
các nghĩa vụ bổ sung theo yêu cầu của (các) luật liên quan hoặc của hãng vận chuyển
để đảm bảo sử dụng bao bì thích hợp cho các sản phẩm đặc biệt. Người bán phải
đóng gói tất cả các sản phẩm cẩn thận để làm giảm rủi ro hư hỏng trong quá trình
vận chuyển. Dưới đây là một số hướng dẫn về bao bì:
- Người bán cần đóng gói sản phẩm để giảm thiểu tối đa rủi ro trong quá trình
vận chuyển.
- Người bán cần kiểm tra tất cả điều khoản, điều kiện, chính sách mới nhất của
các hãng vận chuyển để xác nhận vận chuyển thuận lợi.
- Chỉ vận chuyển những sản phẩm được TikTok Shop và hãng vận chuyển cho
phép
- Không đóng gói bất kỳ sản phẩm nào không phải do khách hàng đặt vào một gói
gửi cho khách hàng.
- Không gửi kèm bất kỳ thông điệp nào cho khách hàng yêu cầu đánh giá tích cực.
22
- Không đưa ra yêu cầu trả hàng để đổi lấy các lợi ích khác hoặc đưa thêm bất kỳ
thông tin không phù hợp nào vào gói hàng
- Không được đính kèm hoặc đặt bất kỳ tài liệu khuyến mãi hoặc quảng cáo trái
phép nào vào gói hàng như tờ rơi, tài liệu trưng bày, thẻ giá hoặc nhãn dán không
liên quan khác.
- Trong trường hợp có yêu cầu đóng gói đặc biệt đối với chất lỏng hoặc đồ sắc
nhọn (ví dụ: bộ đồ ăn, đồ dễ đứt, dễ vỡ, dễ hỏng, hàng dệt, vật liệu nguy hiểm, pin,
v.v.), người bán nên làm theo hướng dẫn của TikTok Shop
- Nếu bất kỳ mặt hàng nào yêu cầu xử lý đặc biệt, người bán phải thông báo cho
người vận chuyển trước khi vận chuyển bất kỳ mặt hàng nào.
1.4. Bao bì hộp giấy
Một số mặt hàng có thể cần có bao bì hộp giấy bên ngoài. Khi sử dụng hộp giấy,
người bán phải đáp ứng tất cả các yêu cầu dưới đây
● Các hộp giấy và vật liệu đóng gói (ví dụ: tấm lót, vật liệu lấp đầy) phải bảo vệ
đầy đủ các mặt hàng trong quá trình vận chuyển. Nếu sử dụng các vật liệu đóng gói
không thích hợp có thể dẫn đến khách hàng từ chối nhận hàng và trả hàng.
● Chọn hộp giấy với kích thước thích hợp để đảm bảo không gian trống nhỏ
nhất sau khi đặt hàng trong hộp. Người bán cũng có thể đóng gói nhiều mặt hàng
trong một hộp giấy để tối đa hóa sử dụng không gian (với điều kiện là không làm
hỏng các mặt hàng)
● Đảm bảo các hộp giấy được gắn chặt và niêm phong, đặc biệt đối với các mặt
hàng nhỏ và nhẹ (cạnh dài nhất <30 cm, <1kg) để tránh hàng bị mất / hư hỏng trong
quá trình vận chuyển.
● Sử dụng vật chèn lót với kích thước lớn, chẳng hạn như gối hơi, cả tờ giấy,
tấm xốp, hoặc bọc bong bóng. Không sử dụng bất kỳ loại chèn lỏng lẻo như xốp đậu
phộng hoặc giấy vụn.
● Không được cố gắng đóng các hộp vào với nhau bằng cách đóng bao, dây
thun, băng dính, hoặc dây đai phụ.
● Tránh sử dụng ghim lớn hoặc dây nilon vì chúng rất nguy hiểm đối với các
nhân viên xử lý hậu cần.
1.5. Dán nhãn cho gói hàng
23
Tất cả các gói đều phải có nhãn vận chuyển được dán chắc chắn và bao gồm các
thông tin sau:
● Tên và địa chỉ bưu điện đầy đủ của khách hàng (bao gồm mã zip / mã bưu
điện)
● Số đơn đặt hàng của khách hàng
● Tên đầy đủ và địa chỉ của người bán.
Khi chuẩn bị nhãn gói, tất cả các người bán đều phải đáp ứng tất cả các yêu cầu
sau:
● Nhãn vận chuyển không được chứa siêu liên kết, mã QR, thông tin liên hệ từ
các nền tảng khác hoặc thông tin không liên quan đến đơn đặt hàng.
● Dán nhãn đúng vào từng hộp giấy. Nhà vận chuyển có thể loại bỏ hoặc thanh
lý mặt hàng với nhãn dán sai nếu không rõ thông tin của người sở hữu. Họ có thể cần
dán nhãn lại cho mặt hàng và người bán phải chịu phí dán lại.
● Dán mã vạch do hãng vận chuyển cung cấp một cách chắc chắn trên hộp giấy.
● Khách hàng nên đảm bảo thông tin giao hàng được điền trong đơn đặt hàng là
hoàn chỉnh. Nếu bất kỳ vấn đề vận chuyển nào là do thông tin khách hàng không
chính xác hoặc thông tin nhận hàng không đầy đủ, khách hàng phải chịu hậu quả
(chẳng hạn như giao hàng không thành công).
1.6. Giao gói hàng cho người vận chuyển
Sau khi đóng gói xong, người bán sẽ bàn giao hàng cho người vận chuyển, Người
bán có thể chọn đối tác hậu cần của riêng mình hoặc chọn dịch vụ hậu cần của TikTok
Shop (chỉ áp dụng ở một số thị trường). Điều quan trọng cần lưu ý là người bán có
các trách nhiệm khác nhau khi chọn giao hàng bởi TikTok hoặc giao hàng bởi người
bán.
Giao dịch Loại hình vận chuyển Mô tả
Giao dịch trong
nước
Giao hàng bởi TikTok Người bán chọn dịch vụ vận chuyển của
TikTok Shop để thực hiện đơn hàng.
24

Tài liệu khác của Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội

Preview text:

LỜI MỞ ĐẦU
Quản trị logistics là một hoạt động thiết yếu trong mọi doanh nghiệp. Việc quản
trị tốt hoạt động logistics không chỉ giúp giảm chi phí vận hành, tối ưu hóa giá thành
sản phẩm mà còn góp phần thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng. Nếu logistics đầu vào đảm
bảo quá trình sản xuất diễn ra liên tục, không bị gián đoạn và đóng vai trò quan trọng
trong việc quyết định chất lượng đầu ra, thì logistics đầu ra chịu trách nhiệm đưa sản
phẩm đến tay người tiêu dùng một cách hiệu quả nhất. Logistics đầu ra liên quan đến
quá trình phân phối sản phẩm từ một điểm đến nhiều điểm khác nhau, bao gồm các
nhà bán lẻ, nhà phân phối hoặc khách hàng trực tiếp. Các doanh nghiệp luôn mong
muốn cung ứng sản phẩm chất lượng với chi phí hợp lý nhất, do đó, một trong những
chiến lược quan trọng là tập trung hoàn thiện hệ thống logistics đầu ra để tối ưu hóa quá trình phân phối.
Trong những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử tại
Việt Nam đã tạo ra sự thay đổi đáng kể trong hành vi mua sắm của người tiêu dùng.
Khi nhu cầu mua sắm trực tuyến ngày càng gia tăng, logistics đầu ra trở thành yếu tố
quan trọng quyết định sự thành công của các doanh nghiệp trong lĩnh vực này. Một
trong những nền tảng thương mại điện tử nổi bật và có ảnh hưởng lớn hiện nay là
TikTok Shop, nhờ vào sự đa dạng sản phẩm và mô hình kinh doanh sáng tạo. Một
trong những yếu tố then chốt giúp TikTok Shop đạt được thành công là hệ thống
logistics đầu ra hiện đại, ứng dụng các công nghệ tiên tiến trong quản lý chuỗi cung
ứng, giúp tối ưu hóa quá trình vận chuyển, giao nhận và đảm bảo trải nghiệm mua
sắm tốt nhất cho khách hàng.
Chính vì vậy, nhóm 3 quyết định lựa chọn TikTok Shop làm đối tượng nghiên cứu
cho bài thuyết trình này. Nghiên cứu: “Phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất các
giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ trong logistics của TikTok
Shop” sẽ tập trung phân tích chi tiết về các công nghệ mà TikTok Shop đang áp dụng 5
trong hệ thống logistics đầu ra. Đồng thời, nhóm cũng sẽ đưa ra những đề xuất và
giải pháp cụ thể nhằm giúp tối ưu hóa hệ thống Outbound Logistics, từ đó nâng cao
hiệu quả vận hành và tăng cường khả năng cạnh tranh của nền tảng này trên thị
trường thương mại điện tử. 6 NỘI DUNG
I. Giới thiệu chung về TikTok Shop và Logistics đầu ra của TikTok Shop
1. TikTok Shop - Sàn thương mại điện tử hấp dẫn
TikTok Shop đang ngày càng khẳng định vị thế trong lĩnh vực thương mại điện tử
nhờ sự kết hợp giữa nền tảng mạng xã hội TikTok và mô hình bán hàng trực tuyến.
Với hơn 1 tỷ người dùng hàng tháng, TikTok Shop dễ dàng tiếp cận khách hàng trên
toàn cầu, đặc biệt là tại các thị trường Đông Nam Á, Mỹ và Anh. Nhờ vào nội dung
video ngắn sáng tạo và hình thức livestream bán hàng, nền tảng này giúp sản phẩm
tiếp cận người mua một cách tự nhiên và hiệu quả. Bên cạnh đó, TikTok Shop tận
dụng sức mạnh của KOL/KOC và cơ chế afÏliate để tăng cường độ tin cậy và thúc đẩy
doanh số. Với sự hỗ trợ của thuật toán đề xuất thông minh và chiến dịch quảng cáo
mạnh mẽ, TikTok Shop giúp thương hiệu tiếp cận đúng khách hàng tiềm năng. Tại
Việt Nam, nền tảng này đang trở thành kênh bán hàng quan trọng, đặc biệt trong các
ngành hàng như thời trang, mỹ phẩm, nhờ các chương trình khuyến mãi lớn như siêu
sale và flash sale. Nhờ những yếu tố này, TikTok Shop đang nhanh chóng mở rộng
tầm ảnh hưởng và trở thành một trong những kênh bán hàng trực tuyến phổ biến nhất hiện nay.
Nền tảng Tiktok được biết đến là mạng xã hội chuyên chia sẻ video ngắn đang
trở thành hiện tượng trên khắp thế giới. Và đặc biệt trong xu hướng không ngừng
phát triển của toàn xã hội, TikTok Shop đã ra đời như một bước tiến vượt bậc trong
lĩnh vực thương mại điện tử. Sàn TikTok Shop là một tính năng mới của ứng dụng
TikTok cho phép người dùng mua sắm trực tuyến từ các video quảng cáo và nội dung
được chia sẻ trên ứng dụng. TikTok Shop là một giải pháp sáng tạo dành cho cả người
mua, người bán và nhà sáng tạo nội dung, mang đến hệ sinh thái thương mại điện tử
toàn diện, liền mạch ngay trên TikTok. Thông qua nền tảng e-commerce mới này,
TikTok hy vọng sẽ mở ra nhiều cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp, đặc biệt là
các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời cung cấp trải nghiệm mua sắm mới mẻ cho
người dùng và cơ hội phát triển cho các nhà sáng tạo nội dung.
TikTok Shop từ năm 2022 đã có sự phát triển kỳ diệu tại thị trường Việt Nam trở
thành một trong những trang thương mại điện tử phổ biến nhất thu hút đông đảo người dùng. 7
Ông Shant Oknayan, Trưởng bộ phận Kinh doanh khu vực châu Á Thái Bình
Dương, Trung Đông và Châu Phi, TikTok chia sẻ: "Ngày nay, nhờ vào sự phổ biến của
tính sáng tạo trên các nền tảng trực tuyến như TikTok, người tiêu dùng tích cực tham
gia vào quá trình đánh giá các thương hiệu, sản phẩm nhiều hơn. Theo nghiên cứu
được TikTok uỷ thác do Toluna thực hiện tại Đông Nam Á năm 2023, 81% người dùng
TikTok quyết định thực hiện việc mua sắm trực tuyến trong mùa mua sắm năm nay.
Tại khu vực Đông Nam Á, người dùng đang tìm kiếm những nội dung chân thực,
video truyền cảm hứng và trải nghiệm mua sắm liền mạch trong mùa Mega Sales kéo
dài từ tháng 9 đến cuối năm, bao gồm các dịp lễ trong nước và khu vực. Với hơn 325
triệu người dùng hằng tháng và hơn 15 triệu doanh nghiệp trên nền tảng tại khu vực
Đông Nam Á, TikTok mang đến sự kết hợp hoàn hảo giữa giải trí và mua sắm -
shoppertainment, qua đó tạo nên các trải nghiệm mua sắm độc đáo cho người tiêu
dùng và các thương hiệu".
TikTok Shop đang có sự phát triển bùng nổ, nhanh chóng mở rộng thị phần trong
thị trường thương mại điện tử Việt Nam. Vào quý III/2023, nền tảng này chỉ chiếm
16% thị phần với doanh thu 10.122 tỷ đồng, nhưng đến quý IV/2023, con số này đã
tăng lên 18% với 13.000 tỷ đồng. Bước sang năm 2024, TikTok Shop tiếp tục tăng
trưởng mạnh mẽ khi đạt 23,2% thị phần trong quý I với doanh thu 18.360 tỷ đồng.
Đến quý II/2024, thị phần của nền tảng này đạt 22%, ghi nhận tổng giá trị giao dịch
lên tới 19.240 tỷ đồng. Đáng chú ý, trong cả năm 2024, TikTok Shop đã có mức tăng
trưởng doanh số ấn tượng lên đến 121%, nâng thị phần lên 29%, dần khẳng định vị
thế là một trong những kênh bán hàng trực tuyến hàng đầu. Sự phát triển mạnh mẽ
này đến từ khả năng tận dụng thuật toán đề xuất thông minh, sự bùng nổ của
livestream bán hàng và hệ thống afÏliate marketing hiệu quả. Nhờ đó, TikTok Shop
đang từng bước định hình lại cục diện thương mại điện tử Việt Nam, trở thành đối
thủ cạnh tranh đáng gờm của các sàn thương mại điện tử truyền thống như Shopee hay Lazada.
Là nền tảng tôn vinh tính sáng tạo, những ảnh hưởng từ TikTok vượt xa các xu
hướng phổ biến và tính giải trí. Theo nghiên cứu từ TikTok Marketing Science Global
Retail Path to Purchase Material tiến hành, người dùng TikTok có khả năng mua sản
phẩm mà họ khám phá ngay trên nền tảng cao hơn gấp 1,5 lần so với các nền tảng
khác. Khả năng khám phá sản phẩm trên TikTok cũng cao hơn gấp 1,7 lần.
Nội dung giải trí trên Tiltok dẫn dắt hoạt động thương mại diễn ra mạnh mẽ hơn
trên TikTok Shop. Hơn nữa, TikTok cung cấp một loạt công cụ để các thương hiệu kết 8
nối với cộng đồng người sáng tạo và cộng đồng TikTok rộng hơn, nhằm thúc đẩy việc
mua hàng. Các công cụ này bao gồm TikTok Creator Marketplace, TikTok Creative
Exchange, Video Shopping Ads, và Live Shopping Ads.
TikTok Shop trở thành nhân tố quan trọng trong các nỗ lực cung cấp dịch vụ
thương mại, cho phép các thương hiệu ở mọi quy mô được khám phá và bán sản
phẩm cho cộng đồng ngay tại nền tảng. Giải pháp này giúp tối ưu hoá quy trình mua
sắm bằng cách giảm số lượng bước nhấp chuột cần thiết từ nhà bán hàng và nhà sáng tạo.
2. Logistics của TikTok Shop
TikTok được cho là lý do thúc đẩy các hoạt động khám phá sản phẩm trên TikTok
Shop. Thói quen khám phá sản phẩm thông qua truyền miệng kết hợp với tính cộng
đồng, giải trí và thương mại đang tạo ra một hành trình liền mạch từ giai đoạn tìm
hiểu về sản phẩm cho đến mua hàng.
Được tích hợp trọn bộ ngay trên nền tảng, TikTok Shop giúp các doanh nghiệp và
người bán hàng tối ưu quy trình tiếp cận người dùng, đồng thời có trải nghiệm
thương mại điện tử liền mạch từ khâu tải sản phẩm lên nền tảng, quản lý đơn hàng,
giao hàng và thanh toán. Đặc biệt, với xu hướng Shoppertainment (mua sắm kết hợp
giải trí), các doanh nghiệp vừa và nhỏ càng có thêm cơ hội để gắn kết với cộng đồng
thông qua yếu tố giải trí và khả năng tương tác cao trong những nội dung giới thiệu
hoặc tạo nhu cầu cho những sản phẩm mới.
Đồng thời, với hệ thống đề xuất giúp giới thiệu tới người dùng những nội dung
liên quan đến sở thích và mối quan tâm cá nhân, TikTok Shop hỗ trợ các doanh
nghiệp dễ dàng tiếp cận tệp khách hàng tiềm năng, đồng thời giúp người dùng đưa ra
quyết định mua sắm khi chỉ cần thực hiện thao tác đơn giản cùng tính năng giỏ hàng
hiển thị ngay trên video, livestream hoặc trang cá nhân của chủ sở hữu nội dung. Từ
việc khám phá sản phẩm mới, cho đến tìm hiểu thêm thông tin và đưa ra quyết định
mua hàng, người dùng sẽ chỉ cần sử dụng một ứng dụng duy nhất cho trải nghiệm mua sắm toàn diện này.
Ngay sau khi khách hàng đặt hàng qua Tiktok Shop, đơn hàng sẽ được xác nhận
và chuẩn bị giao hàng, trong đó bao gồm các khâu như đóng gói, lựa chọn đơn vị vận
chuyển…Hiện tại, TikTok Shop đang hợp tác với 5 đơn vị vận chuyển: J&T Express,
Ninja Van, GHTK, BEST Express, Viettel Post. Tương tự như các sàn thương mại điện
tử khác, các đối tác vận chuyển sẽ tới kho của chủ hàng để tiến hành lấy hàng và giao 9
tới người mua. Người bán và người mua có thể tracking đơn hàng trên TikTok Shop theo thời gian thực
Về Hình thức thanh toán, Hiện tại Tiktok đã chấp nhận mọi hình thức thanh toán
phổ biến với thương mại điện tử trong nước như thanh toán thẻ Visa, thẻ ATM nội
địa, ví điện tử và có cả hình thức thanh toán khi nhận hàng (COD).
Về cơ bản, TikTok Shop cung cấp các công cụ đầy đủ và tối ưu cho người bán và người mua, bao gồm:
● Trang chủ: Giúp người dùng theo dõi tổng quan gian hàng của mình
● Sản phẩm: Theo dõi và điều chỉnh sản phẩm
● Đơn hàng: Theo dõi tình trạng của các đơn hàng
● Vận chuyển: Quản lý các vấn đề liên quan đến giao hàng
● Khuyến mại: Thiết kế các chương trình khuyến mại, tạo các buổi livestream bán hàng,…
● Tài chính: Quản lý doanh thu và tiền hàng
● La bàn dữ liệu: Thu thập và tổng hợp các dữ liệu từ kênh Tik Tok và các gian
hàng. Điều này giúp người bán có thể điều chỉnh được chiến lược bán hàng hiệu quả hơn.
● Tài khoản của tôi: Gồm tất cả những thông tin về tài khoản cho phép người
dùng có thể chỉnh sửa nội dung và bổ sung thêm các thông tin.
● Tình trạng cửa hàng: Thông kế các vi phạm và cảnh cáo mà các gian hàng nhận được từ Tik Tok
● Trung tâm trợ giúp: Nơi Người dùng có thể giải đáp các thắc mắc trong quá trình sử dụng.
Ở thời điểm hiện tại, Công ty đang thiết lập mạng lưới nhà kho và chuỗi hoạt
động giao hàng khép kín, bao gồm từ khâu nhận hàng, phân loại, quản lý hàng tồn
kho, giao hàng… để phục vụ cho các giao dịch mua bán hàng hóa giữa các nhà
thương mại độc lập và người dùng trên nền tảng TikTok Shop.
Ý tưởng đảm nhận công việc hậu cần, thay vì để người bán dựa vào một bên thứ
ba để xử lý đơn hàng của họ, sẽ giúp thu hút nhiều người bán hơn đến với TikTok
Shop, đồng thời tăng sự hài lỏng của người mua hàng bằng khả năng giao hàng
nhanh chóng, đáng tin cậy. 10
Nhưng khác với cách tiếp cận khép kín của Amazon, TikTok có thuê các nhà cung
cấp bên ngoài đảm nhận một số khâu trong chuỗi hoạt động giao hàng. TikTok đã đạt
được thỏa thuận với các nhà cung cấp dịch vụ hậu cần, bao gồm ShipBob và Newegg
để thực hiện công việc lưu trữ hàng tồn kho, phân chia sản phẩm và đóng gói. Hai
doanh nghiệp này sau đó sẽ có nhiệm vụ đưa các gói hàng hoàn thiện vào mạng lưới
chuyên chở của TikTok để giao hàng.
II. Cơ sở lí luận về outbound Logistics ( Logistics đầu ra )
1. Khái niệm logistics
Logistics là một ngôn ngữ có nguồn gốc Hy Lạp – Logistikos – phản ánh môn khoa
học nghiên cứu tính quy luật của các hoạt động cung ứng và đảm bảo các yếu tố tổ
chức, vật chất và kỹ thuật để cho quá trình chính yếu được tiến hành đúng mục tiêu.
Điều 233 Luật thương mại 2005 đã đưa ra khái niệm về dịch vụ logistics như sau:
“Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện
một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ
tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã
hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với
khách hàng để hưởng thù lao.”
Theo Hiệp hội các nhà chuyên nghiệp về quản trị chuỗi cung ứng (Council of
Supply Chain Management Professionals - CSCMP), thì thuật ngữ này được định
nghĩa khá đầy đủ như sau: “Quản trị logistics là một phần của quản trị chuỗi cung
ứng bao gồm việc hoạch định, thực hiện, kiểm soát việc vận chuyển và dự trữ hiệu
quả hàng hóa, dịch vụ cũng như những thông tin liên quan từ nơi xuất phát đến nơi
tiêu thụ để đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Hoạt động của quản trị logistics cơ bản
bao gồm quản trị vận tải hàng hóa xuất và nhập, quản lý đội tàu, kho bãi, nguyên vật
liệu, thực hiện đơn hàng, thiết kế mạng lưới logistics, quản trị tồn kho, hoạch định
cung/cầu, quản trị nhà cung cấp dịch vụ thứ ba. Ở một số mức độ khác nhau, các
chức năng của logistics cũng bao gồm việc tìm nguồn đầu vào, hoạch định sản xuất,
đóng gói, dịch vụ khách hàng. Quản trị logistics là chức năng tổng hợp kết hợp và tối
ưu hóa tất cả các hoạt động logistics cũng như phối hợp hoạt động logistics với các
chức năng khác như marketing, kinh doanh, sản xuất, tài chính, công nghệ thông tin.” 11
Liên hiệp quốc định nghĩa: “Logistics là hoạt động quản lý quá trình lưu
chuyển nguyên vật liệu qua các khâu lưu kho, sản xuất ra sản phẩm cho tới tay người
tiêu dùng theo yêu cầu của khách hàng.” Có thể minh họa sự kết hợp của logistics
đầu vào và đầu ra trong sơ đồ sau:
Hình 1: Sơ đồ sự kết hợp của logistics đầu vào và đầu ra (Nguồn: vegasco.vn)
2. Tổng quan về Outbound Logistics Khái niệm:
Logistics đầu ra (Outbound Logistics) là quá trình vận chuyển, lưu giữ, giao nhận
hàng hóa từ doanh nghiệp ra bên ngoài đến các đối tác tiếp nhận, là một cách gọi
khác của logistics phân phối. Outbound Logistics sẽ đảm nhận khâu sau sản xuất để
đưa sản phẩm đến người tiêu dùng cuối cùng.
Logistics đầu ra hàng hóa (sản phẩm) từ một điểm đến nhiều điểm (nhà phân phối) khác nhau.
Outbound Logistics đòi hỏi các doanh nghiệp khi thực hiện phải thật tỉ mỉ, cẩn
thận. Bởi lẽ, quá trình này bao gồm nhiều bước khác nhau. Do đó, để đảm bảo được
Outbound Logistics luôn diễn ra thuận lợi, các doanh nghiệp cần đảm bảo được 3 yếu tố sau:
● Lựa chọn kênh phân phối phù hợp: để tối ưu hóa doanh thu, chi phí thì doanh
nghiệp cần chọn kênh phân phối phù hợp, có hệ thống Logistics tốt và phục vụ đúng khách hàng mục tiêu. 12
● Có hệ thống lưu trữ, quản lý hàng tồn kho: Để đảm bảo quá trình Outbound
Logistics diễn ra trơn tru, doanh nghiệp cần phải có hệ thống kho lưu trữ và quản lý
hàng tồn kho phù hợp để tránh các rủi ro sau:
○ Lượng hàng dự trữ quá nhiều mà không bán hết thì sản phẩm có thể bị hư hỏng và lỗi thời.
○ Lượng hàng dự trữ quá ít thì sẽ không đáp ứng được nhu cầu khách hàng.
● Tối ưu hoá hoạt động giao hàng: việc tối ưu hoạt động vận chuyển sẽ giúp
doanh nghiệp tiết kiệm được thêm nhiều chi phí. Theo đó, doanh nghiệp cần phải lựa
chọn cách giao hàng phù hợp với sản phẩm và yêu cầu của đơn hàng. Hoạt động vận
chuyển đảm bảo tiết kiệm chi phí, giao nhận an toàn và hàng được chuyển đến đúng
địa điểm trong thời gian quy định.
Quy trình Outbound Logistics cơ bản:
B1: Đơn đặt hàng (Customer Order): khách hàng đặt hàng qua các kênh bán hàng của doanh nghiệp.
B2: Xử lý đơn hàng (Order Processing): doanh nghiệp xác nhận đơn hàng, nhận
số lượng yêu cầu, kiểm tra nguồn hàng tồn kho có đủ để đáp ứng được đơn hàng hay không.
B3: Doanh nghiệp xác nhận đơn đặt hàng, nhận số lượng sản phẩm được yêu
cầu. Bổ sung đơn hàng (Replenishment): ở giai đoạn này, hàng tồn kho dự trữ sẽ
chuyển sang kho lưu trữ chính, thay thế sản phẩm khách hàng đã mua. Quá trình này
có thể kích hoạt sản xuất nhiều hàng hóa hơn hoặc phải đặt hàng nguyên liệu thô từ
nhà cung cấp để duy trì mức tồn kho ổn định.
B4: Chọn hàng (Picking): nhân viên kho lựa chọn hàng hóa từ kho dự trữ để hoàn tất đơn hàng.
B5: Đóng gói, tải và chất hàng (Packing, Staging & Loading): nhân viên đóng gói,
dán nhãn và lập hồ sơ theo yêu cầu nội bộ và khách hàng. Sau đó, nhân viên tiến
hành chất hàng lên xe tải.
B6: Vận chuyển và chứng từ (Shipping & Documenting): Đơn hàng rời kho được
vận chuyển cho các nhà phân phối hoặc đối tác. Lúc này, hệ thống của công ty sẽ ghi
lại lô hàng và gửi thông tin chi tiết cho khách hàng theo dõi.
B7: Giao hàng chặng cuối (Last Mile Delivery): đơn đặt hàng vận chuyển từ nhà
phân phối cho người tiêu dùng cuối cùng. 13
3. Các công nghệ ứng dụng trong outbound logistics
Trong bối cảnh công nghệ thông tin ngày được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh
vực để cải thiện hiệu quả và hiệu suất, outbound logistics không phải một ngoại lệ.
Những năm gần đây, ứng dụng CNTT trong logistics của Việt Nam đã có nhiều điểm
đáng ghi nhận, với việc gia tăng các giải pháp ứng dụng cục bộ, nhất là sự xuất hiện
các giải pháp tổng thể có tính tích hợp hệ thống, ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Hiện có 4
mảng ứng dụng chính các công nghệ mới như sau:
Thứ nhất, các ứng dụng CNTT trong vận tải đường bộ với mục đích tối ưu hóa
năng lực phương tiện, hoạch định và kiểm soát tuyến đường, lịch trình, thời gian,
nâng cao tỷ lệ đầy xe hàng. Đây cũng chính là một hình thái của kinh tế chia sẻ. Sự
nổi lên mạnh mẽ của các công ty như Grab, Be, Gojek đã thể hiện rõ dấu hiệu của làn sóng mới này
Thứ hai, các giải pháp tự động hóa kho hàng thương mại điện tử, giao hàng
chặng cuối và chuyển phát nhanh. Trên thị trường hiện nay đã xuất hiện những ứng
dụng đầu tiên của Lazada và đang tiếp tục thu hút sự chú ý và tham gia của nhiều công ty lớn trong ngành. Thứ ba, m t
 số Công ty sản xuất lớn cũng cho ra mắt những hệ thống điều hành
kết hợp tự động hóa sản xuất với các nguyên tắc sản xuất tinh gọn, hoạt động rất
hiệu quả. Nhà máy sản xuất của Samsung là một ví dụ điển hình với việc xuất hiện
robot trong quá trình đưa linh kiện, bán thành phẩm, thành phẩm trong nhà máy,
việc kiểm kê hàng bằng drone,…
Thứ tư, một số ít nhà bán lẻ trong nước đang triển khai ứng dụng kết hợp giữa
hệ thống thông tin – tự động hóa – trí tuệ nhân tạo trong quản lý chuỗi cung ứng từ
khâu thu mua tới khâu phân phối đến người tiêu dùng cuối cùng.
Cụ thể, trong outbound logistics, một số công nghệ quen thuộc có thể được kể đến như: a) SAP ERP
SAP ERP Sales and Distribution (SD) cung cấp các chức năng toàn diện và thuận
tiện cho việc xử lý, tối ưu hóa, giám sát và phân tích các chuỗi phân phối theo quy
trình. Đối với quy trình phân phối, các chức năng trong SAP ERP có thể được chia
thành các yếu tố Sales, Shipping, Invoicing và Xử lý khiếu nại của khách hàng. SAP
ERP cung cấp các chức năng phân phối sau đây: 14 ● Kiểm tra tính sẵn có
● Xác định điểm giao hàng và tuyến đường vận chuyển
● Chuyển giao nhu cầu thành Kế hoạch
● Tích hợp với sản xuất, mua hàng và logistics kho
● Kích hoạt các đơn đặt hàng trực tiếp (đơn hàng cá nhân) từ đơn đặt hàng bán hàng
● Lập lịch giao hàng và vận chuyển ● Tạo lô hàng ● Tích hợp vào kho
● Lập bảng kê và ghi nhận xuất hàng ● Chức năng đóng gói
● Tính toán chi phí vận chuyển và xử lý vận chuyển
Hình 2: SAP ERP và logistics đầu ra 15
Hình 3: Sự tương tác giữa SAP ERP và SAP CRM trong khâu phân phối
Ngoài ra, SAP ERP cũng được kết hợp với SAP CRM. SAP CRM có thể sử dụng để
nhập đơn hàng. Nếu muốn sử dụng các chức năng logistics, như vận chuyển, phải
thực hiện chúng trong hệ thống ERP. Điều này có nghĩa là, đơn đặt hàng bán hàng
của CRM được sao chép vào hệ thống ERP, nơi nó có sẵn để xử lý logistics. SAP CRM
cung cấp các chức năng phân phối sau đây:
• Tích hợp với logistics phân phối trong SAP ERP
• Chuyển giao đơn đặt hàng bán hàng đến SAP ERP
Khi sử dụng bán hàng tích hợp với SAP CRM và SAP ERP, có thể chọn từ các chức năng phân phối sau:
• Chuyển giao đơn đặt hàng bán hàng của CRM đến SAP ERP để xử lý tiếp theo
• Thương mại điện tử (Webshop) là một kênh đầu vào cho đơn đặt hàng bán
hàng trong SAP CRM (Bán hàng Internet) và/hoặc SAP ERP (Bán hàng Internet R/3 Edition) 16
Hình 4: Sự kết hợp của SAP ERP và SAP CRM b) Blockchain
Blockchain trong lĩnh vực logistics là một hệ thống ghi chép công khai phi tập
trung, ghi lại tất cả các thay đổi theo thời gian thực. Với dữ liệu này, các công ty có
thể tạo ra chiến lược triển khai các tuyến đường nhanh hơn, loại bỏ các bước không
cần thiết trong quá trình giao hàng, giảm lỗi và tiết kiệm thời gian. Việc sử dụng công
nghệ này có tác động rõ ràng đến lợi nhuận của các công ty trong lĩnh vực này, ngoài
ra còn giải quyết các vấn đề về niềm tin, tăng tốc các quy trình, giảm rủi ro và tăng tính minh bạch.
c) Công nghệ thực tế ảo (VR) & thực tế tăng cường (AR)
AR đang nhanh chóng trở thành công nghệ quan trọng giúp kết nối thế giới thực
và ảo. Trong logistics, công nghệ này có thể giúp công nhân nhận diện nhanh chóng
thông tin lô hàng, từ đó đẩy nhanh thời gian làm hàng. Lợi ích của AR bao gồm nâng
hiệu quả, giảm thiểu sai sót, tối ưu hóa việc huấn luyện và sử dụng nhân lực. Tuy vẫn
tồn tại một số vấn đề kỹ thuật trong việc sử dụng các thiết bị AR như hiệu suất, tuổi
thọ pin, kích thước và khối lượng nhưng các nhà phân tích cho rằng những rào cản kỹ
thuật này sẽ được giải quyết trong vòng một vài năm tới.
d) Mạng lưới internet vạn vật (IOT) 17
IoT có thể được tích hợp trong kho bãi thông qua các cảm biến cài đặt tại các kệ,
hàng hóa. Thông tin về vị trí, tình trạng đơn hàng, khối lượng sẽ được cập nhật theo
thời gian thực từ các pallet (tấm kê hàng), gửi tới hệ thống quản lý kho bãi (WMS),
giúp giảm nhẹ các công việc tiêu tốn nhiều thời gian như kiểm đếm. Các máy quay
gắn ở cổng có thể được dùng để phát hiện các hỏng hóc và theo dõi lỗi hàng. IoT
cũng mang lại giải pháp tốt hơn trong việc quản lý đội xe giao hàng bằng cách tối ưu
hóa thời gian trống của xe hoặc đưa ra các dự báo bảo trì xe tự động dựa trên các
cập nhật từ cảm biến gắn trên xe. IoT đem tới một giải pháp giao hàng toàn diện cho
người tiêu dùng thông qua năng lực giao hàng thông minh.
e) Điện toán đám mây
Sự xuất hiện của công nghệ điện toán đám mây đã thúc đẩy chuyển đổi số trên
toàn cầu, mang đến những cơ hội quan trọng cho ngành logistics. Điện toán đám
mây được hiểu là việc cung cấp quyền truy cập theo yêu cầu vào các dịch vụ điện
toán qua Internet. Nói một cách đơn giản hơn, nó liên quan đến việc sử dụng các tài
nguyên máy tính không được lưu trong máy tính của bạn. Thay vào đó, bạn truy cập
vào một nơi được cung cấp bởi một mạng lưới phần cứng ở nơi khác trên thế giới,
mạng này được gửi đến bạn qua Internet. Đám mây tận dụng máy chủ, lưu trữ, cơ sở
dữ liệu, mạng, phần mềm, phân tích và trí thông minh để cung cấp dịch vụ của mình.
Một cái tên không thể không nhắc đến của việc ứng dụng điện toán đám mây
trong Logistics đó chính là Oracle WMS Cloud của tập đoàn Oracle.
Ngoài ra còn có thêm những cải tiến về vấn đề quản lý kho bãi trong Logistics
dựa trên nền tảng điện toán đám mây bao gồm:
- Hệ thống quản lý các sân bãi
Hệ thống quản lý các sân bãi hay còn có tên gọi là Yard management systems (YMS).
- Hệ thống quản lý hàng tồn kho
Oracle Cloud cho phép tích hợp với việc quản lý hàng tồn kho: Việc này cho phép
khách hàng của 2 dịch vụ là Oracle ERP và SCM Cloud dễ dàng thực hiện các thao tác
tìm kiếm mua hàng, đồng thời các giao dịch mua hàng cũng được diễn ra với thời gian nhanh hơn.
- Mở rộng và tăng cường giải pháp 18
Phần cải tiến này sẽ giúp khách hàng hoặc đối tác của bạn xây dựng được các
tiện ích với quy mô được mở rộng tùy chỉnh dựa vào các tính năng quản lý kho hàng
của điện toán đám mây. Bạn sẽ được sử dụng các giao diện lập trình của ứng dụng có
tên web là REST. Hiệu quả đem lại là giúp cá nhân hóa các mốc thời gian cụ thể nhằm
đáp ứng được những yêu cầu trong kinh doanh cũng như tối ưu được chi phí.
f) Trí tuệ nhân tạo AI
Trí tuệ nhân tạo (AI) đóng vai trò quan trọng trong ngành logistics để cải thiện
quy trình vận chuyển, quản lý kho và dự báo nhu cầu. Một số ứng dụng phổ biến
của AI trong ngành logistics như sau:
Quản lý chuỗi cung ứng
AI có thể sử dụng để phân tích dữ liệu từ các hệ thống quản lý chuỗi cung ứng và
đưa ra dự báo về nhu cầu sản phẩm. Điều này giúp tối ưu hóa quá trình đặt hàng,
quản lý lượng hàng tồn kho và đáp ứng kịp thời với nhu cầu của khách hàng.
Tối ưu hóa tuyến đường vận chuyển
AI có thể sử dụng để tối ưu hóa lộ trình vận chuyển và lựa chọn tuyến đường tối
ưu dựa trên các yếu tố như khoảng cách, thời gian, giá cước và tình trạng giao
thông. Điều này giúp giảm thiểu thời gian và chi phí vận chuyển, đồng thời tăng
cường hiệu suất và sự chính xác của quá trình giao hàng.
Dự báo nhu cầu và quản lý hàng tồn kho
AI có thể phân tích các mẫu dữ liệu về nhu cầu khách hàng, yếu tố thời tiết và xu
hướng thị trường để dự đoán nhu cầu và quản lý lượng hàng tồn kho. Điều này giúp
tránh tình trạng thiếu hàng hoặc hàng tồn đọng và đảm bảo sự cân đối giữa cung và cầu.
Theo dõi và quản lý hàng hóa
AI có thể sử dụng trong việc theo dõi và quản lý hàng hóa trong quá trình vận
chuyển. Hệ thống AI có thể nhận dạng, theo dõi và kiểm tra tình trạng hàng hóa,
đồng thời cung cấp thông tin về vị trí và trạng thái của hàng hóa cho các bên liên quan.
Tăng cường an toàn và bảo mật
AI có thể được sử dụng để phát hiện và ngăn chặn các hoạt động gian lận, lạm
dụng hoặc đe dọa trong quá trình logistics. Hệ thống AI có thể phân tích và xác định 19
các mô hình bất thường, đưa ra cảnh báo và áp dụng các biện pháp bảo mật để đảm
bảo an toàn và tính trung thực của quá trình logistics.
Cơ bản, AI đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa, quản lý và đảm bảo
hiệu suất của quá trình logistics. Các ứng dụng AI giúp nâng cao sự chính xác, tăng
cường hiệu suất và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động vận chuyển và quản lý hàng hóa
4. Vai trò của logistics
Liên kết các hoạt động trong nền kinh tế quốc gia:
Logistics là cơ sở của các hoạt động kinh tế của sản xuất, kinh doanh và phân
phối nhằm kết nối chặt chẽ giữa chúng với nhau. Nếu những hoạt động này diễn ra
suôn sẻ thì nó sẽ khuyến khích sự phát triển của ngành sản xuất và nếu dừng lại thì
nó sẽ hạn chế thương mại. giữa các khu vực và nước sở tại, có tác động tiêu cực
đến toàn bộ sản xuất và đời sống. Vì vậy khi hiệu quả của hoạt động logistics trong
nền kinh tế bị ảnh hưởng. Nền kinh tế được cải thiện một phần sẽ nâng cao hiệu quả
của nền kinh tế xã hội.
Tăng cường mối quan hệ kinh tế khu vực:
Logistics là một trong những yếu tố tăng cường mối quan hệ trong nền kinh tế
quốc tế. Đặc biệt, vai trò của logistics đối với nền kinh tế và hội nhập với sự phát
triển của các tập đoàn xuyên quốc gia (TNCs), hoạt động thương mại và đầu tư được
đẩy mạnh hơn bao giờ hết. Ngoài ra, các TNC này thực hiện một hệ thống hậu cần
toàn cầu cũng giúp đảm bảo các hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả, hạn chế
và tối đa hóa ảnh hưởng của thời gian, địa lý, điều kiện tự nhiên và xã hội đến sản xuất hàng hóa.
Hiện đại hóa chuỗi cung ứng trong bối cảnh kinh tế số:
Đại dịch đã làm nổi bật nhu cầu về số hóa và công nghệ như robot di động tự
động và các công cụ phân tích thời gian thực. Chuỗi cung ứng vật chất cần phải phát
triển đồng thời và phải tự động hóa các nhiệm vụ và triển khai công nghệ để ra quyết
định phức tạp. Việt Nam đã chứng kiến một loạt các vụ sáp nhập và liên doanh giữa
các nhà cung cấp dịch vụ logistics trong và ngoài nước cũng như các quan hệ hợp tác trong lĩnh vực logistics
Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia: 20
Hoạt động logistics hiệu quả giúp nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Sự phát
triển của logistics có thể hạ thấp chi phí vận chuyển, hạ giá thành sản phẩm và rút
ngắn thời gian giao hàng, tăng cường năng lực giao hàng và đi đầu trong các hoạt
động sản xuất, bán hàng và phân phối. Song song với sự phát triển của logistics là khả
năng thu hút vốn đầu tư, các nhà đầu tư sẽ ưu tiên hơn cho các quốc gia có điều
kiện phát triển tốt, không chỉ về cơ sở hạ tầng, mà còn do mức độ phát triển của hoạt động logistics.
III. Thực trạng outbound Logistics của TikTok Shop
1. Outbound logistics của TikTok Shop
Tổng quan quá trình Outbound Logistics của TikTok Shop
- Đặt hàng: Khách hàng đặt mua qua giỏ hàng trên TikTok Shop và thanh toán.
- Xử lý đơn hàng: Đơn hàng được gửi đến Trung tâm người bán để kiểm tra và xác nhận.
- Đóng gói: Người bán chuẩn bị hàng, đóng gói đúng quy định để đảm bảo an toàn khi vận chuyển.
- Dán nhãn vận chuyển: Gói hàng được dán nhãn với đầy đủ thông tin đơn hàng và người nhận.
- Bàn giao vận chuyển: Người bán giao hàng cho đơn vị vận chuyển (TikTok hoặc đối tác).
- Vận chuyển & theo dõi: Hàng được vận chuyển, cập nhật trạng thái trên hệ thống.
- Giao hàng cuối: Hãng vận chuyển giao hàng tận tay khách, khách xác nhận nhận hàng. 1.1. Customer Order
Khách hàng có thể đặt hàng qua các kênh bán hàng trên Tiktok Shop với những
thao tác đơn giản rồi tiến hành thanh toán. Theo thống kê Hiện người Việt dành đến
1-2 giờ mỗi ngày để lướt TikTok và cũng bỏ tiền để mua hàng trên TikTok với số
lượng ‘khủng’ từ 1-2 triệu đơn hàng mỗi ngày. Danh mục thời trang và phụ kiện là
mảng bán chạy nhất, đạt doanh thu 8,1 nghìn tỷ VND trong cùng kỳ. 1.2. Order Processing 21
Khách hàng đặt hàng qua TikTok Shop (thông qua giỏ hàng tích hợp trong ứng
dụng), sau đó đơn hàng được gửi đến trung tâm quản lý của người bán (Seller
Center). Người bán kiểm tra chi tiết đơn hàng như sản phẩm, số lượng, địa chỉ giao
hàng và tình trạng tồn tại, rồi xác nhận đơn.
Nếu người bán phát hiện họ không thể hoàn thành đơn đặt hàng thì phải làm
theo quy trình trong Nguyên tắc hủy đơn, trả hàng và hoàn tiền của khách hàng trên
TikTok Shop để hủy đơn. Nếu còn hàng, người bán sẽ chuẩn bị hàng theo số lượng
khách đã đặt. Các đơn hàng sau đó sẽ được chuyển đến các kho hàng để chuẩn bị và đóng gói.
=> Điểm nổi bật :
● TikTok Shop thường yêu cầu người bán xác nhận đơn hàng trong vòng 24-48
giờ để tránh việc tự động hủy đơn hàng.
● Nếu sản phẩm hết hàng, người bán phải hủy đơn và thông báo cho khách
hàng, kèm theo chính sách hoàn tiền của nền tảng. 1.3. Đóng gói
Người bán phải tuân thủ tất cả các luật, quy tắc, quy định, pháp lệnh và chỉ thị
hiện hành liên quan đến vật liệu đóng gói sản phẩm. Người bán cũng phải tuân thủ
các nghĩa vụ bổ sung theo yêu cầu của (các) luật liên quan hoặc của hãng vận chuyển
để đảm bảo sử dụng bao bì thích hợp cho các sản phẩm đặc biệt. Người bán phải
đóng gói tất cả các sản phẩm cẩn thận để làm giảm rủi ro hư hỏng trong quá trình
vận chuyển. Dưới đây là một số hướng dẫn về bao bì:
- Người bán cần đóng gói sản phẩm để giảm thiểu tối đa rủi ro trong quá trình vận chuyển.
- Người bán cần kiểm tra tất cả điều khoản, điều kiện, chính sách mới nhất của
các hãng vận chuyển để xác nhận vận chuyển thuận lợi.
- Chỉ vận chuyển những sản phẩm được TikTok Shop và hãng vận chuyển cho phép
- Không đóng gói bất kỳ sản phẩm nào không phải do khách hàng đặt vào một gói gửi cho khách hàng.
- Không gửi kèm bất kỳ thông điệp nào cho khách hàng yêu cầu đánh giá tích cực. 22
- Không đưa ra yêu cầu trả hàng để đổi lấy các lợi ích khác hoặc đưa thêm bất kỳ
thông tin không phù hợp nào vào gói hàng
- Không được đính kèm hoặc đặt bất kỳ tài liệu khuyến mãi hoặc quảng cáo trái
phép nào vào gói hàng như tờ rơi, tài liệu trưng bày, thẻ giá hoặc nhãn dán không liên quan khác.
- Trong trường hợp có yêu cầu đóng gói đặc biệt đối với chất lỏng hoặc đồ sắc
nhọn (ví dụ: bộ đồ ăn, đồ dễ đứt, dễ vỡ, dễ hỏng, hàng dệt, vật liệu nguy hiểm, pin,
v.v.), người bán nên làm theo hướng dẫn của TikTok Shop
- Nếu bất kỳ mặt hàng nào yêu cầu xử lý đặc biệt, người bán phải thông báo cho
người vận chuyển trước khi vận chuyển bất kỳ mặt hàng nào.
1.4. Bao bì hộp giấy
Một số mặt hàng có thể cần có bao bì hộp giấy bên ngoài. Khi sử dụng hộp giấy,
người bán phải đáp ứng tất cả các yêu cầu dưới đây
● Các hộp giấy và vật liệu đóng gói (ví dụ: tấm lót, vật liệu lấp đầy) phải bảo vệ
đầy đủ các mặt hàng trong quá trình vận chuyển. Nếu sử dụng các vật liệu đóng gói
không thích hợp có thể dẫn đến khách hàng từ chối nhận hàng và trả hàng.
● Chọn hộp giấy với kích thước thích hợp để đảm bảo không gian trống nhỏ
nhất sau khi đặt hàng trong hộp. Người bán cũng có thể đóng gói nhiều mặt hàng
trong một hộp giấy để tối đa hóa sử dụng không gian (với điều kiện là không làm hỏng các mặt hàng)
● Đảm bảo các hộp giấy được gắn chặt và niêm phong, đặc biệt đối với các mặt
hàng nhỏ và nhẹ (cạnh dài nhất <30 cm, <1kg) để tránh hàng bị mất / hư hỏng trong quá trình vận chuyển.
● Sử dụng vật chèn lót với kích thước lớn, chẳng hạn như gối hơi, cả tờ giấy,
tấm xốp, hoặc bọc bong bóng. Không sử dụng bất kỳ loại chèn lỏng lẻo như xốp đậu phộng hoặc giấy vụn.
● Không được cố gắng đóng các hộp vào với nhau bằng cách đóng bao, dây
thun, băng dính, hoặc dây đai phụ.
● Tránh sử dụng ghim lớn hoặc dây nilon vì chúng rất nguy hiểm đối với các
nhân viên xử lý hậu cần.
1.5. Dán nhãn cho gói hàng 23
Tất cả các gói đều phải có nhãn vận chuyển được dán chắc chắn và bao gồm các thông tin sau:
● Tên và địa chỉ bưu điện đầy đủ của khách hàng (bao gồm mã zip / mã bưu điện)
● Số đơn đặt hàng của khách hàng
● Tên đầy đủ và địa chỉ của người bán.
Khi chuẩn bị nhãn gói, tất cả các người bán đều phải đáp ứng tất cả các yêu cầu sau:
● Nhãn vận chuyển không được chứa siêu liên kết, mã QR, thông tin liên hệ từ
các nền tảng khác hoặc thông tin không liên quan đến đơn đặt hàng.
● Dán nhãn đúng vào từng hộp giấy. Nhà vận chuyển có thể loại bỏ hoặc thanh
lý mặt hàng với nhãn dán sai nếu không rõ thông tin của người sở hữu. Họ có thể cần
dán nhãn lại cho mặt hàng và người bán phải chịu phí dán lại.
● Dán mã vạch do hãng vận chuyển cung cấp một cách chắc chắn trên hộp giấy.
● Khách hàng nên đảm bảo thông tin giao hàng được điền trong đơn đặt hàng là
hoàn chỉnh. Nếu bất kỳ vấn đề vận chuyển nào là do thông tin khách hàng không
chính xác hoặc thông tin nhận hàng không đầy đủ, khách hàng phải chịu hậu quả
(chẳng hạn như giao hàng không thành công).
1.6. Giao gói hàng cho người vận chuyển
Sau khi đóng gói xong, người bán sẽ bàn giao hàng cho người vận chuyển, Người
bán có thể chọn đối tác hậu cần của riêng mình hoặc chọn dịch vụ hậu cần của TikTok
Shop (chỉ áp dụng ở một số thị trường). Điều quan trọng cần lưu ý là người bán có
các trách nhiệm khác nhau khi chọn giao hàng bởi TikTok hoặc giao hàng bởi người bán. Giao dịch
Loại hình vận chuyển Mô tả Giao dịch trong Giao hàng bởi TikTok
Người bán chọn dịch vụ vận chuyển của nước
TikTok Shop để thực hiện đơn hàng. 24

Tài liệu liên quan: