1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN V TESLA VÀ HOT ĐNG LOGISTIC CA
TESLA TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN T
1.1. Tổng quan v Tesla
1.1.1. Gii thiu chung
Tesla, Inc. (trước đây là Tesla Motors, Inc.) là mt công ty công ngh và sn xut
xe đin ca M, được thành lp vào ngày 1 tháng 7 năm 2003 bởi Martin Eberhard và
Tuy nhiên, cái tên Tesla trnên lin k với Elon Musk, người gia nhp công ty
t năm 2004 với vai trò nhà đu tư lớn và sau đó trthành Chủ tch hi đng qun tr.
Elon Musk đã đưa ra tm nhìn sn xut nhng chiếc xe đin mang phong cách và sc
mnh th thao cao cp cho nhng người giàu, sau đó chuyn sang sn xut các loi xe
đin ph thông, hưng tới th trường toàn cu càng sớm càng tt.
Tm nhìn ca Tesla là "thúc đy quá trình chuyn đi ca thế giới sang năng
lượng vng chc" thông qua các sn phm sáng to và công ngh tiên tiến. Công ty niêm
yết trên sàn chng khoán NASDAQ với mã TSLA và đã đt được nhiu ct mc quan
trng trong ngành công nghip ô tô cũng như năng lượng.
1.1.2. Lĩnh vc hot đng
Tesla hot đng ch yếu trong hai lĩnh vc chính:
- Sn xut xe đin: Tesla ni tiếng với các dòng xe đin như Roadster (2008),
Model S (2012), Model X (2015), Model 3 (2017), Model Y (2020), Cybertruck
(d kiến giao hàng đi trà 2025), và Tesla Semi (xe ti đin). c xe Tesla s
dng công ngh pin lithium ion tiên tiến, h thng lái t đng Autopilot, và thiết -
kế ti ưu v khí đng hc. Ví d, Model 3 là dòng xe đin bán chy nht thế gii
với hơn 1 triu chiếc được giao tính đến năm 2022.
- Năng lưng tái to và lưu tr: Tesla mrng sang lĩnh vc năng lượng vi sn
phm Powerwall (pin lưu tr cho h gia đình), Powerpack (h thng lưu tr cho
doanh nghip), và Solar Roof (tm lp tích hợp năng lượng mt trời). Công ty
cũng vn hành các trang tri năng lượng mt trời và cung cp gii pháp cho lưới
đin thông minh. Năm 2024, Tesla báo cáo doanh thu t mng năng lượng đt 10
t USD, tăng 67% so vi 6 t USD năm 2023
2
Ngoài ra, Tesla còn cung cp linh kin xe đin cho các hãng khác (như Daimler và
Toyota) và đu tư mnh vào nghiên cu phát trin (R&D) đ ci tiến công ngh pin,
phn mm t lái và sn xut quy mô ln ti các Gigafactory.
1.1.3. Mt s thành tu ni bt
Nhng ct mc quan trng trong quá trình phát trin ca Tesla:
- Năm 2008 ra đời mu xe đu tiên ca Tesla Motors, chiếc Tesla Roadster, là mt
chiếc xe th thao chy đin hoàn toàn. Chiếc Roadster là chiếc xe chy đin hoàn
toàn đu tiên có kh năng chy trên đường trường trong s các sn phm sn xut
hàng lot được thương mi hóa ti M hin nay. Chiếc Roadster cũng là chiếc xe
đu tiên s dng các tm pin lithium ion và cũng là chiếc xe đin đu tiên chy -
hơn 200 dm mi ln sc.
- Năm 2012: Ra mt Model S, mu sedan hng sang chy hoàn toàn bng đin,
đánh du bưc ngot lớn trong ngành công nghip ô tô. Model S được vinh danh
là Xe ca năm bởi Motor Trend và giúp Tesla khng đnh v thế trên th trường.
- 2015-2016: Tesla m rng sang lĩnh vc năng lượng sch với sn phm
Powerwall (h thng lưu tr năng lượng) và ra mt Model X, chiếc SUV đin với
thiết kế ca Falcon đc đáo.
- 2017: Giới thiu Model 3, dòng xe đin ph thông giá c phi chăng hơn, giúp
Tesla tiếp cn đi tượng khách hàng rng lớn. Cùng năm, Tesla đi tên thành
Tesla Inc., phn ánh s chuyn hướng t công ty xe hơi sang mt tp đoàn năng
lượng.
- Vào ngày 2/7/2020 vn hoá ca Tesla đã đt 207 t USD, vượt qua Toyota (205
t USD) đ tr thành thương hiu xe hơi giá tr s mt thế gii.
1.2. Tổng quan v mô hình và đc đim Logistic ca Tesla trong hot đng TMĐT
1.2.1. Mô hình logistics khép kín và bán hàng trc tiếp (D2C Direct-to-Consumer)
Tesla áp dng mô hình kinh doanh trc tiếp (Direct-to-Consumer - D2C) trong
TMĐT, loi b các đi lý trung gian truyn thng. Khách hàng đt mua xe qua website
chính thc ca Tesla (tesla.com), tùy chnh cu hình xe theo nhu cu, và nhn xe trc
tiếp t công ty. Mô hình logistics ca Tesla được ti ưu hóa như sau:
3
- Áp dng chiến lược tích hợp dc: Tesla đã đưa chiến lược này lên ưu tiên hàng
đu trong bi cnh ngành công nghip ô tô chuyn sang đin hóa, giúp h đt
được lợi thế cnh tranh quan trng. Đó là nhvào vic gim s ph thuc vào
các nhà cung cp, phn ng phù hợp và linh hot trước nhng tín hiu thay đi
ca th trường và cơ hi mới, đng thời kim soát cht ch hơn v cht lượng, chi
phí và xây dng h sinh thái liên quan.
Sơ đ p ô tô đi 1. Chui cung ng ca ngành công nghi n
Ngun: Tp chí Kinh tế Sài Gòn
- Sn xut theo đơn hàng (Just JIT): Xe ch được sn xut sau khi khách -In-Time -
hàng đt mua qua website, giúp gim thiu hàng tn kho và lãng phí.
- Phân phi trc tiếp: Xe được vn chuyn t nhà máy đến các trung tâm giao hàng
ca Tesla hoc trc tiếp đến tay khách hàng, loi b các đi lý trung gian. Ví d,
ti th trường M, Tesla s dng mng lưới xe ti và tàu ha đ giao xe t
Gigafactory Nevada đến khp các bang.
- Mng lưới logistics toàn cu: Tesla hợp tác với các công ty vn ti lớn và xây
dng h thng kho bãi chiến lưc ti các th trường trng đim như Trung Quc,
châu Âu và Bc M đ đm bo giao hàng nhanh chóng.
1.2.2. Đc đim chui cung ng và logistics ca Tesla
1.2.2. Đc đim hot đng Logistics ca Tesla trong thương mi đin t
Hot đng logistics ca Tesla trong thương mi đin t có nhiu đc đim ni bt nh
vào chiến lược s hóa và tích hợp theo chiu dc. Dưi đây là nhng đim chính:
4
- hình bán hàng trc tiếp không qua đi lý
Không ging như các nhà sn xut ô tô khác bán thông qua các đi lý nhượng
quyn, Tesla bán trc tiếp cho người tiêu dùng. Công ty đã to ra mt mng lưới các
phòng trưng bày và phòng trưng bày quc tế do công ty s hu, ch yếu các trung tâm
đô th nhdó gim chi phí trung gian, ti ưu hóa lợi nhun.
Bằng cách s hu kênh bán hàng, Tesla tin rng h có th đt được lợi thế v tc
đ phát trin sn phm. Quan trng hơn, h to ra tri nghim mua hàng tt hơn cho
khách hàng. Không ging như các đi lý ô tô, các phòng trưng bày ca Tesla không có
xung đt lợi ích tim n. Khách hàng ch giao dch với nhân viên bán hàng và dch v
do Tesla tuyn dng.
- hình sn xut đơn đt hàng
Tesla áp dng mô hình sn xut ô tô da trên d báo nhu cu ca khách hàng
thay vì sn xut theo đơn đt hàng c th. Công ty d đoán nhu cu ca khách hàng theo
tng quý và thc hin sn xut da trên d báo đó, sau đó giao hàng theo lch trình sn
xut ca mình. Khi khách hàng đt mua mt chiếc xe đin t Tesla, h s nhn được
ngày giao hàng d kiến, da trên lch sn xut ca công ty. Tesla thc hin vic giao
hàng bng cách vn chuyn ô tô đến các đa đim như Vương quc Anh và khớp hàng
với đơn đt hàng ca khách hàng da trên s VIN và ưu tiên theo th t đt hàng.
- H thng kho bãi và trung tâm giao xe thông minh
Tesla không cn kho xe lớn như các hãng truyn thng nhvào mô hình sn xut
theo đơn đt hàng. Xe sau khi hoàn thành s được vn chuyn t Freemont đến đim
giao hàng ca Tesla bng đường st do chi phí và thit hi ít hơn. Tesla Direct là dch
v giao xe tn nơi được phát trin bởi Tesla đ tn dng ti đa vic vn chuyn. Vic
phát trin hãng vn ti riêng giúp Tesla có th t ch đng trong vic vn chuyn xe
đin cho khách hàng mà không phi ph thuc vào các bên th ba.
- ng dng công ngh AI & Big Data trong logistics
5
H thng AI ca Tesla giúp t đng hóa quy trình vn chuyn và gim chi phí
logistics. Trưc tiên, AI ti ưu hóa chui cung ng bng cách d đoán nhu cu linh
kin, phân tích d liu t nhà cung cp và điu chnh đơn hàng hp lý. Điu này giúp
gim tn kho dư tha và tránh tình trng thiếu linh kin làm gián đon sn xut.
Trong qun lý kho bãi, Tesla s dng robot và AI đ t đng sp xếp, vn chuyn
và qun lý hàng hóa. Nhđó, thời gian tìm kiếm và xut kho được rút ngn, giúp ci
thin tc đ vn chuyn.
AI cũng giúp bng cách phân tích d liu giao ti ưu hóa l trình vn chuyn
thông, thời tiết và điu kin đường sá theo thời gian thc. Nhđó, Tesla có th giao
hàng nhanh hơn, tiết kim nhiên liu và gim chi phí vn hành.
- Logistics cho các sn phm khác ngoài ô tô
Ngoài xe đin, Tesla còn bán nhiu sn phm khác qua nn tng thương mi đin
t ca mình. Mt trong s đó là h thng năng lưng, bao gm Powerwall pin lưu tr
năng lượng cho h gia đình, Solar Panels tm pin mt trời, và Solar Roof mái nhà
năng lượng mt trời. Tesla cũng cung cp Wall Connector, b sc tin lợi dành cho xe
đin ti nhà.
n cnh đó, Tesla có mt lot ph kin cho xe, như b sc di đng, cáp sc,
thm lót sàn, cánh gió sau, giá đ xe đp, và nhiu ph kin ni tht khác giúp ti ưu
tri nghim ngưi dùng.
Tesla cũng kinh doanh thời trang và ph kin cá nhân, bao gm áo thun, áo khoác,
mũ lưỡi trai, balo, cc gi nhit và các sn phm mang phong cách thương hiu. Đc
bit, hãng có b sưu tp ly cm hng t Cybertruck, vi áo hoodie, mũ và các ph kin
đc đáo.
6
1.3. Tổng quan v Inbound Logistics và mt s vn đ liên quan
1.3.1. Khái nim và bn cht ca Inbound Logistics
Sơ đ 2. Quy trình Inbound Logistics
Ngun: Vias.edu.vn t ng h p
Inbound Logistics (Logistics đu vào) là giai đon khởi đu trong h thng chui
các giá tr Logistics và cũng là quá trình hot đng kim soát ngun nguyên liu thô
hoc bán thành phm t nhà sn xut hoc nhà cung ng trước khi đưa vào sn xut.
Theo đó, quá trình này ph trách nhiu hot đng như x lý nguyên liu thô, kim
soát, phân phi cho đến kim soát hàng tn kho và lưu tr hàng hóa.
V cơ bn, đây là giai đon quan trng nht, quyết đnh và nh hưởng trc tiếp
đến các giai đon sau đ to ra sn phm hoàn chnh cui cùng trưc khi mang đi tiêu
th. Cụ th hơn, ngun đu vào được đm bo s giúp doanh nghip tăng doanh thu,
gim chi phí và đm bo thành phm cui cùng đt cht lưng tt nht, nâng cao s hài
lòng ca khách hàng khi s dng sn phm. Nếu Logistics đu vào hot đng kém hiu
qu, không đm bo thì có th khiến doanh nghip tăng chi phí sn xut, gim ngun
doanh thu và lãng phí ngun nguyên vt liu đu vào. Vì thế, Inbound Logistics là giai
đon rt phc tp và đòi hi các bên liên quan khi thc hin phi chn chu, chính xác
ngay t đu.
1.3.2. Quy trình ca Inbound Logistics
- ớc 1: Tìm kiếm ngun cung ng và mua sm (Purchasing and Sourcing):
doanh nghip xác đnh, đánh giá nhà cung cp, đàm phán giá c và mua nguyên
vt liu.
7
- ớc 2: Ghi nhn đơn hàng (Recording and Receipts): doanh nghip ghi nhn
đơn đt hàng và nhn biên lai sau khi thanh toán.
- ớc 3: Thông báo (Notification): khi vn chuyn nguyên vt liu, nhà cung cp
s tiến hành khai báo đin t thông tin theo dõi ca lô hàng cho doanh nghip.
- ớc 4: Hàng đến (Load Arrival): di chuyn hàng hóa đã nhn v sân/ kho hoc
bên nhn hàng theo ch đnh ca doanh nghip.
- ớc 5: Tiếp nhn (Receiving): nhân viên bc dhàng, quét mã vch và kim kê
hàng đm bo đúng vi đơn đt hàng. Sau đó, hàng hóa s đưc chuyn đến kho
sn xut ti nhà máy, hoc cơ ssn xut đ tiếp tc thc hin hot đng sn
xut.
- ớc6: Logistics ngược (Reverse Logistics): đi ngũ tiếp nhn, vn chuyn các
đơn t khách hàng tr li do hàng b li, vn đ trong khâu giao hàng, sa cha,
1.3.3. Các nhân t tác đng đến quá trình Inbound Logistics
Hot đng Inbound Logistics được tác đng bởi mt s các nhân t chính gm:
- Chính sách toàn cu hóa thế giới mra cơ hi cho hot đng giao dch xuyên
biên giới trnên d dàng hơn. Doanh nghip cũng t đó có nhng điu chnh
quan trng liên quan đến chui cung ng, đc bit là Inbound Logistics.
- Công ngh thông tin phát trin thúc đy các sàn thương mi đin t tăng trưởng
nhanh chóng dn đến doanh nghip cn phi thay đi cách h sn xut và bán sn
phm, t đó chú trng hơn cho Inbound Logistics.
- n cnh đó, với s phát trin ca AI, doanh nghip t đó hưởng lợi khi áp dng
AI trong các hot đng phân tích Inbound Logistics đ d dàng qun ác chui
cung ng/sn xut/vn chuyn ca mình.
8
1.4. Khái quát hot đng Inbound Logistics ca Tesla
Sơ đ . Sơ đ 3 chui cung ng pin lithium-ion (LIBs) ca Tesla
Ngun: boardmix.com
Mt trong nh ng y u t n i b t góp ph n vào thành công c a Tesla chính là h ế
thng h u c u vào (inbound logistics) v ng ch i v n đ c. Đ i m t nhà s n xu t ô tô,
vic đ n đnh là đim bo dòng chy nguyên vt liu và linh kin u ti quan trng.
Tesla vư t tri khía cnh này nh vào m i nhà cung cng lư p toàn cu đưc t chc
cht ch , cung ng các v t y n t và n i th t xe. Ch t t tư thiế ếu như pin, linh kin đi
lưng ca nh ng linh ki n này nh hư ếp đế t và đng trc ti n hiu su hi u qu c a các
mu xe đin do Tesla s n xu t.
Mt đim đáng chú ý là cách Tesla qun lý ngu n cung lithium mt thành ph n
then ch n (EV). Ngu n cung lithium có th ng lt trong pin xe đi nh hư ớn đến năng
lc s n xu t, và đ đm b o tính liên t t các h ng dài h n v c, Tesla đã kí kế ợp đ i các
nhà cung c p lithium, giúp nh ngu n cung và gi m thi u r i ro do bi ng th n đ ến đ
9
trường. Đây là mt bước đi mang tính chiến lưc, th hi n kh năng d báo và ch ng đ
ng phó v i r i ro chu i cung ng ca Tesla.
Tuy nhiên, s thành công trong h u c u vào c a Tesla không ch d ng l i n đ
vic đ c đi ng lưm bo ngun lc. Nó còn bao gm vi u phi hiu qu các m i nhà
cung c p, t n chuy n, th c hi n các quy trình ki m soát ch ng nghiêm i ưu hóa v t lư
ngt, và duy trì vòng ph n h i (feedback loop) liên t c i ti n hi u su t v n hành. c đ ế
Vic làm ch h u c thành n n t ng trong quy trình s n xu t c a n đu vào đã tr
Tesla, giúp hãng cho ra đ u xe đi t cao, đáp i nhng m n hiu su ng các tiêu chun
cht lư nh đó, m p cũng mang ng kht khe. Bên c i quan h bn vng vi nhà cung c
li li th c nh tranh cho Tesla, góp ph n quan tr ng vào vi c hi n th c hóa các m c ế
tiêu phát tri n b n v ng v ng c a hãng. môi trư
Ngun cung ng và mua hàng
Tesla d báo nhu c u s n xu t d a trên d li u th trường, đơn hàng và xu hưng
ngành xe đin. ng ty xác đ ết như pin lithiumnh các loi linh kin và vt liu cn thi -
ion, chip bán d n, thép, nhôm và các b ph n n i th t. n, đng cơ đi
B ph n mua hàng c a ch n nhà cung c p toàn c u có th a Tesla đánh giá và l
đáp t lư . c đng tiêu chun kht khe v ch ng, hiu sut và công ngh i tác chiến
lưc bao gm Panasonic (pin), CATL (cell pin) và các nhà cung cp chip như Nvidia
hay Infineon.
Tesla thư ợp đ n đ n đng ký h ng dài h đm bo giá c nh và cung cp liên
tc, đng thi có th c l i vào nhà cung c p nh đu tư ngư m tăng năng lc sn xut và
đ tin cy.
Đt hàng và theo dõi
Sau khi xác nh n các th a thu n cung c p, Tesla g i đơn đt hàng đnh k t i các
nhà cung c p, ghi rõ thông s k thu t c a t ng linh ki n. Công ty s d ng h th ng
ERP hi i và công ngh chu i cung ng k thu t s theo dõi tình trn đ đ ng đơn hàng
theo th i gian th m b o kh c, đ năng phn ng nhanh v i s ch m tr ho c bi ng. ến đ
Vn chuy n và giao hàng
Tesla h p tác v i các công ty logistics l ớn đ vn chuy n linh ki n t nhi u qu c
gia đến các nhà máy chính như Gigafactory Nevada, Texas, Berlin và Shanghai. c
linh kin đưc v n chuy n b ng đưng bin, đưng b ho c đưng hàng không, tùy theo
mc đ ưu tiên và yêu c u thi gian. Tesla còn s d ng kho ngo i quan g n nhà máy đ
10
tăng tính linh ho i đt. Quá trình vn chuyn ph m bo tuân th nghiêm ngt v thi
gian, b o qu n và an toàn.
Tiếp nh n và ki m tra
Ti các trung tâm s n xu t ho c kho trung chuy a Tesla n, đi ngũ logistics c
tiếp nh n các lô hàng. H s d ng công ngh quét mã v ch ho xác nh n lô c RFID đ
hàng, đ t lượng ban đu đng thi tiến hành kim tra ch phát hin li hoc sai lch
trưc khi đưa vào dây chuy n sn xu t.
Qun lý hàng tn kho
Tesla v n hành mô hình "just-in-time" (v t h p v i "just-in-case" a đúng lúc) kế
(d tr phòng r c bi i d ch COVID-19 và kh ng ho ng chip. Các linh i ro), đ t sau đ
kin đưc phân lo i k ng, nh p vào h th ng qu n lý t n kho thông minh, cho phép lư
theo dõi lư ng hàng theo th i gian thc, đ ng b v i kế hoch sn xut.
u tr và kho bãi
Các linh ki t i khu v c chuyên bi t trong kho Tesla ho c t i các n được lưu tr
khu v c staging g n dây chuy n s n xu t đ ti t ki m th i gian v n chuy n n i b . Tesla ế
chú tr n t ng hóa kho b ng robot và h th nâng cao t ng đế đ ng băng chuyn đ c đ
và đ chính xác, đ n đi như c bit trong các nhà máy hi Texas và Berlin.
Hu c c (Reverse Logistics) n ngư
Tesla x lý hoàn tr ho c thu h i linh ki n l i t nhà cung c p ho c các b ph n
b lo i trong s n xu t. Các linh ki n này được đánh giá li: n u có th s d ng l i s ế đưa
v kho; n u hế ng n ng, s chuy n qua quy trình tái ch ho c s a ch c bi t ế a. Tesla đ
chú tr ng vi c tái ch pin và v t li u quý, t n d ng h th ng closed-loop (vòng kín) t i ế
các nhà máy đ gi m thi u lãng phí.
CHƯƠNG 2: PHÂN CH THC TRNG NG DNG CÔNG NGHTRONG
LOGISTICS CA TESLA ĐI VI HOT ĐNG INBOUND THƯƠNG MẠI
ĐIN T
2.1. Khái quát yêu cu ca hot đng ng dng công ngh trong Logistics ca Tesla
Khi Tesla mrng quy mô sn xut đ đáp ng nhu cu toàn cu, công ty đã phi
đi mt với nhng thách thc đáng k v chui cung ng. Không ging như các nhà sn
xut ô tô truyn thng da vào mng lưới hu cn đã được thiết lp tt, mô hình kinh
doanh tích hợp theo chiu dc ca Tesla có nghĩa là công ty phi qun lý vic mua sm
11
nguyên liu thô, sn xut ph tùng và giao xe trong mt h thng cc k phc tp. Nhu
cu tăng nhanh v xe Tesla đã gây ra tình trng tc nghn, gây ra s chm tr trong vic
cung cp linh kin, tình trng kém hiu qu trong sn lượng ca nhà máy và thời gian
giao hàng cho khách hàng lâu hơn.
Mt trong nhng vn đ lớn nht mà Tesla gp phi là gián đon chui cung ng.
Với s gia tăng căng thng đa chính tr, đóng ca liên quan đến đi dch và tình trng
thiếu ht cht bán dn, vic tìm ngun cung ng các vt liu chính như lithium cho pin
và vi mch cho các h thng trên tàu ngày càng trnên khó khăn. Tesla cn mt gii
pháp do AI điu khin đ d đoán các gián đon chui cung ng tim n và thc hin
các điu chnh ch đng.
Mt thách thc khác là qun lý hàng tn kho. Các nhà sn xut ô tô truyn thng
sn xut xe da trên d báo nhu cu trước nhiu tháng, thường dn đến tình trng sn
xut quá mc hoc thiếu ht. Tuy nhiên, Tesla hot đng theo mô hình sn xut đúng
lúc, nghĩa là h ch sn xut xe khi cn thiết. Mc dù điu này giúp gim thiu lãng phí,
nhưng cũng làm tăng nguy cơ chm tr nếu mt b phn duy nht không có sn giai
đon sn xut quan trng.
Ngoài ra, vic giao xe toàn cu còn đt ra mt thách thc hu cn khác. Khi Tesla
mrng sang các th trường mới, vic đm bo vn chuyn xe kp thời và tiết kim chi
phí t các nhà máy Gigafactory đến khách hàng trnên phc tp hơn. Không ging như
các nhà sn xut ô tô truyn thng có mng lưới đi lý lâu đời, Tesla giao hàng trc tiếp
đến khách hàng, đòi hi phi ti ưu hóa tuyến đường và qun lý vn chuyn hàng hóa
da trên AI tinh vi.
Đ gii quyết nhng thách thc này, Tesla đã tích hợp các h thng ti ưu hóa
chui cung ng do AI điu khin trên toàn b hot đng ca mình. ng ty đã phát trin
mt h thng d báo nhu cu đưc h tr bi máy hc, phân tích d liu bán hàng theo
thời gian thc, đt ch ca khách hàng và xu hướng th trường đ d đoán nhu cu sn
xut với đ chính xác cao. Điu này cho phép Tesla điu chnh lch trình sn xut mt
cách linh hot, đm bo rng các nhà máy sn xut đúng s lượng xe mà không b tn
kho quá mc hoc sn xut thiếu.
12
2.2. Thc trng ng dng công ngh trong hot đng Inbound Logistics ca Tesla
đi vi hot đng Thương mi đin t
2.2.1. Trí tu nhân to (AI) và D liu ln (Big Data) trong qun lý logistics
2.2.1.1. ng dng trí tu nhân to
- Đi vi Hot đng mua hàng (Procurement)
Đi vi hot đng mua sm nguyên liu thô, Tesla s dng các mô hình phân
tích d đoán đ theo dõi xu hưng chui cung ng toàn cu, các ch s kinh tế và ri
ro đa chính tr. Tesla s dng AI (Trí tu nhân to) và Machine Learning (Hc máy) đ
d báo nhu cu nguyên liu thô, phát hin ri ro chui cung ng và ti ưu hóa hot đng
sn xut. Điu này giúp công ty kim soát chi phí nguyên liu, tăng tính linh hot trong
sn xut và đm bo ngun cung n đnh.
Nhng hiu biết sâu sc do AI thúc đy này giúp Tesla đm bo các vt liu quan
trng trước thời hn, gim tác đng ca tình trng thiếu ht tim n. Bằng cách d báo
tình trng gián đon ngun cung, Tesla đàm phán các hợp đng dài hn với các nhà cung
cp và thm chí mua c phn trong các hot đng khai thác đ đm bo dòng vt liu n
đnh cho sn xut pin.
13
Hình 1. Mô hình AI Agent
Ngun: vitalflux.com
AI Agent là các h thng trí tu nhân to được lp trình đ thc hin các tác v
và ra quyết đnh mà không cn s can thip ca con ngưi. Nhng agent này có th hc
hi t tư liu, t đng hóa các quy trình và đưa ra các quyết đnh da trên nhng phân
tích thông minh.
Tesla dưới s dn dt ca Elon Musk đã tn dng AI đ ci thin mi th t sn
xut đến qun lý khách hàng. Nhng AI agents ca Tesla không ch giúp t đng hóa
các quy trình trong công ty mà còn cung cp kh năng phân tích d liu khng l đ h
trra quyết đnh chiến lược.
Tesla s dng AI đ ti ưu hóa chui cung ng ca mình, đc bit là trong vic
d báo và qun lý kho nguyên liu. Mt AI agent có th phân tích d liu lch s v nhu
cu linh kin và nguyên liu ca các dòng xe ví d như pin hay đng cơ. AI này s s
dng các mô hình d báo đ tính toán lượng nhiên liu cn thiết cho mi tháng hoc quý
tiếp theo, đng thi điu chnh kế hoch sn xut cho phù hợp. H thng có th nhn
din được mùa v sn xut cao đim hoc các yếu t tác đng bên ngoài như tình hình
th trường, nguyên liu hoc s thay đi trong chính sách thuế quan.
14
H thng qun lý hàng tn kho h tr AI ca Tesla ti ưu hóa kho lưu tr, đm
bo các thành phn quan trng được lưu tr ti đúng v trí đ gim thiu tình trng chm
tr sn xut. H thng liên tc theo dõi thời gian giao hàng ca nhà cung cp, sn lượng
ca nhà máy và t l tiêu th ph tùng đ điu chnh mc tn kho mt cách linh hot.
Năm 2021, Tesla d đoán giá lithium s tăng mnh do nhu cu pin EV tăng cao
và ngun cung hn chế. Ngay lp tc, Tesla ký hp đng dài hn vi Ganfeng
Lithium (Trung Quc) và Piedmont Lithium (M) đ mua lithium vi giá thp.
Đến năm 2022, giá lithium tăng gp 5 ln, nhưng Tesla vn gi đưc chi phí sn
xut thp hơn đi th nh vào các hp đng c đnh. Kết qu là Tesla tiết kim
hàng t USD và duy trì li nhun cao hơn so vi các hãng xe truyn thng.
Năm 2022, AI phát hin Trung Quc có th hn chế xut khu lithium do nhu cu
ni đa tăng cao. Ngay lp tc, Tesla chuyn hưng sang Canada, Úc và M, ký
hp đng vi các công ty khai thác lithium mi như Liontown Resources. Khi
Trung Quc thc s siết cht xut khu vào năm 2023, Tesla không b nh hưng,
trong khi nhiu hãng xe khác phi đi mt vi tình trng thiếu pin. Kết qu là
Tesla có ngun cung lithium n đnh, trong khi các đi th như Volkswagen, Ford
và GM phi ct gim sn lưng do thiếu nguyên liu.
- Đi vi Hot đng lưu kho nguyên vt liu
Tesla là mt thương hiu ô tô khác đã áp dng qun lý hàng tn kho da trên AI
và nó đang có tác đng đáng k đến hot đng ca công ty. Không ging như các đi lý
truyn thng da vào các phòng trưng bày lớn và hàng tn kho rng lớn, Tesla đã cách
mng hóa cách thc lưu tr và bán ô tô. H thng do AI điu khin ca Tesla giúp ti
ưu hóa hàng tn kho bng cách phân tích hành vi ca khách hàng, sthích theo khu vc
và mô hình mua hàng, cho phép công ty điu chnh mc hàng tn kho cho phù hp.
ch tiếp cn da trên d liu này không ch giúp Tesla duy trì hàng tn kho hiu
qu mà còn cho phép công ty cung cp dch v khách hàng tt hơn. Bằng cách d báo
chính xác nhng mu xe nào có kh năng được ưa chung, Tesla có th đm bo rng
khách hàng nhn được nhng chiếc xe h mun mà không b chm tr không cn thiết.
Hơn na, Tesla s dng h thng AI ca mình đ d đoán thi đim các mu xe mi s
15
được phát hành, đm bo rng hàng tn kho được điu chnh trưc thời hn đ đáp ng
nhu cu sp ti.
AI đã cho phép Tesla thoát khi các phương pháp qun lý hàng tn kho truyn
thng, gim nhu cu v các lô hàng vt lý ln và ci thin hiu qu chung ca quy trình
bán hàng ca h. Khi Tesla tiếp tc đi mới trong qun lý hàng tn kho, các đi lý ô tô
khác có th s làm theo, tiếp tc chuyn đi ngành công nghip ô tô.
H th ng qu n lý hàng t u khi m th i gian ng ng ho t n kho do AI đi n đã gi
đng c m ba nhà máy, đ o các thành phn quan trng luôn có sn khi c u này n. Đi
đã góp phn vào s lưng sn xut k lc ca Tesla, cho phép công ty m rng quy mô
nhanh chóng mà không có tình tr ng kém hi u qu thưng đi kèm vi vic m r ng như
vy.
Kết qu là Tesla có th t ng hàng t n kho, tránh tình tr ng thi u h t i ưu hóa lư ế
linh ki n quan tr ng ho a v t li u, giúp gi c dư th m chi phí lưu kho và tăng kh năng
đáp ng nhanh chóng nhu cu th trưng.
2.2.1.2. ng dng Big data
Tesla là công ty dn đu trong ngành công nghip ô tô và thành công ca công ty
phn lớn là nhvào vic s dng d liu lớn mt cách sáng to đ ti ưu hóa chui cung
ng ca mình. Bằng cách tn dng d liu t các phương tin ca mình, Tesla có th
xác đnh các lĩnh vc cn ci thin và thc hin các thay đi đi với chui cung ng ca
mình, giúp tăng hiu qu và tiết kim chi phí.
Tesla thu thp d liu t các phương tin ca mình theo thi gian thc, cho
phép công ty theo dõi hiu sut ca chui cung ng. D liu này bao gm thông tin
v hiu sut ca phương tin, phn hi ca khách hàng và s liu chui cung ng. Bằng
cách phân tích d liu này, Tesla có th xác đnh các lĩnh vc cn ci thin và thc hin
các thay đi cho chui cung ng ca mình cho phù hợp. Ví d, Tesla có th s dng d
liu đ xác đnh các lĩnh vc mà công ty có th gim chi phí, chng hn như bng cách
hợp lý hóa quy trình sn xut hoc gim s lượng nhà cung cp trong khâu Inbound
Logistics.
Tesla cũng s dng Big Data đ ti ưu hóa vic qun lý hàng tn kho . Bằng
cách phân tích d liu t các xe ca mình, Tesla có th xác đnh được nhng b phn
nào đang có nhu cu cao và điu chnh hàng tn kho cho phù hợp. Điu này giúp Tesla
16
đm bo rng công ty có đúng b phn trong kho vào đúng thời đim, gim nguy cơ
chm tr hoc thiếu ht.
Nhìn chung, vic Tesla s dng Big Data đ ti ưu hóa chui cung ng ca mình
là mt yếu t chính trong thành công ca công ty. Bằng cách tn dng d liu t các
phương tin ca mình, Tesla có th xác đnh các lĩnh vc cn ci thin và thc hin các
thay đi đi với chui cung ng ca mình, dn đến hiu qu tăng lên và tiết kim chi
phí. Điu này cho phép Tesla duy trì kh năng cnh tranh trong ngành công nghip ô tô
và tiếp tc phát trin hot đng kinh doanh ca mình.
2.2.2. Blockchain trong qun lý chui cung ng
Công ngh Blockchain là mt cơ chế cơ sd liu tiên tiến cho phép chia s
thông tin minh bch trong mt mng lưới c th. sd liu chui khi lưu tr d
liu khi đã được mng lưi chp nhn thì s không th nào thay đi được; qua đó chng
được gian ln, thay đi d liu trái phép.
Tesla đang s dng công ngh blockchain đ đm bo rng nguyên liu thô
đ sn xut pin đưc ly t các ngun bn vng. c gii pháp blockchain theo dõi
coban t Cng hòa Dân ch Congo (DRC) và niken t BHP ti Úc.
Tesla đã công b , cho thy công ty đang s dng Báo cáo tác đng năm 2020
hai gii pháp blockchain đ theo dõi nguyên liu thô được s dng trong pin xe đin,
theo Ledger Insights. Công ty n lc đm bo rng chúng được ly t các ngun bn
vng, phù hợp vi s mnh ca Tesla.
+ Gii pháp blockchain Re | Source theo dõi coban t Cộng hòa Dân ch Congo.
Gii pháp này được thành lp bởi ba nhà sn xut coban lớn ti DRC: Glencore, China
Molybdenum Co (CMOC) và Eurasian Resources Group (ERG), vi Kryha đóng vai trò
là đi tác công ngh. Gii pháp blockchain đã được công b công khai vào năm 2021
nhưng đã được phát trin t năm 2019. Hin ti, gii pháp đang được th nghim ti
DRC và với các nhà sn xut pin xe đin Châu Âu và có kế hoch trin khai các d án
thí đim ti Hoa K và Châu Á. D kiến d án thí đim cui cùng ca Tesla din ra vào
quý 4 năm 2021.
17
Tesla đã chn hợp tác với Re | Source vì đây là gii pháp do ngành dn đu, được
thiết kế đ d dàng tiếp cn và bao gm tt c các bên trong chui cung ng, có kh
năng mrng, nghĩa là có th bao gm các vt liu pin quan trng khác trong tương lai",
báo cáo ca Tesla nêu rõ. Tesla s s dng gii pháp này đ đm bo có ngun cung ng
bn vng. K t khi Re | Source được thành lp, Umicore và các đi tác chui cung ng
khác đã tham gia. D án cũng đang nhn được ý kiến đóng góp t Norilsk Nickel,
Johnson Matthey, Sáng kiến Khoáng sn có Trách nhim (RMI) và Vin Cobalt (CI).
+ Tesla cũng đang hợp tác với BHP v ngun cung ng niken và kh năng phc
hi ca chui cung ng pin. Cho đến nay, các công ty đã hoàn thành d án thí đim kéo
dài ba tháng t hot đng ca BHP ti Tây Úc đến dây chuyn sn xut ti Giga Thượng
Hi. Vic theo dõi lượng khí thi CO2 giúp xác đnh du chân sinh thái ca mi mu xe
Tesla. D án này cũng s giúp xác đnh nhng thiếu sót có th xy ra trong chui cung
ng và cách khc phc chúng.
Blockchain là mt chui khi tun t liên tc cha thông tin được xây dng theo
các quy tc nht đnh. Giao tiếp gia các khi được cung cp bng cách đánh s, d liu
mới và d liu ca khi trước đó. Đ thay đi thông tin trong khi, bn phi chnh sa
tt c các khi tiếp theo. Thông thường, các bn sao ca chui khi được lưu tr trên
nhiu máy tính khác nhau đc lp với nhau, điu này khiến vic thay đi thông tin đã có
trong các khi trnên cc k khó khăn. Do đó, thông tin thu được theo cách này cc k
đáng tin cy. Khi làm vic theo cách này, không cn s dng bt k thông tin nào đưc
tìm thy trên các tài liu/hóa đơn/biên lai vt cht. Tt c thông tin s nm trong chui
khi, dng k thut s.
Ngoài ra, vic s dng Blockchain cũng giúp tăng tính an toàn và bo mt ca
d liu. Với các thông tin được lưu tr trên Blockchain, các bên liên quan ch có th
truy cp thông tin mà h có quyn truy cp và các thông tin này được bo v bởi các
tính năng bo mt ca Blockchain.
Mc dù Tesla chưa công khai nhiu v vic s dng blockchain, nhưng công ngh
này có tim năng đưc áp dng đ theo dõi và xác minh ngun gc ca các nguyên liu
quan trng như lithium và cobalt, đm bo tính minh bch và bn vng trong chui cung
ng.
18
2.2.3. IoT và T đng hóa trong kho bãi
Tesla s dng giám sát d liu thời gian thc đ ti ưu hóa các dây chuyn sn
xut ca mình ti Gigafactory. Bằng cách s dng các cm biến tiên tiến và thiết b IoT,
Tesla có th theo dõi tng giai đon ca quy trình sn xut, nhanh chóng xác đnh các
đim nghn và tình trng kém hiu qu. S nhanh nhn này cho phép công ty thc hin
các điu chnh ngay lp tc, điu này rt quan trng trong mt ngành mà thời gian đưa
sn phm ra th trường có th quyết đnh v thế dn đu. c công ty đang đi mt vi
nhng thách thc tương t nên cân nhc trin khai các gii pháp IoT và bng điu khin
đ trc quan hóa d liu thời gian thc mt cách hiu qu. Thu thp thông tin chi tiết có
th hành đng có th trao quyn cho nhng người ra quyết đnh đ ch đng ng phó
với các xu hướng hoc vn đ mới ni, cui cùng biến nhng thách thc thành cơ hi
đ tăng trưởng và đi mi.
Ti nhà máy Tesla ng H n khai m t ng hóa cao Thư i, công ty đã tri c đ đ
trong các quy trình s n xu t. Ví d ng hàn s d m b , xư ng 100% robot hàn, đ o đ
bn và tính n đnh c a c u trúc khung xe. Xưởng sơn cũng được cơ gii hóa hoàn toàn,
giúp b m a m i chi u và hoàn h o. Ngoài ra, vi c nâng h khung t sơn c ếc xe đng đ
xe gi a các t c th c hi n t ng, ti t ki m di ng đư đ ế n tích nhà xưng và tăng tc đ
dây chuy n l p ráp.
Hình 2. Siêu nhà máy Tesla ng H i Thư
Tesla đã gi u robot hình ngưi thi i Optimus và b u tích h p chúng vào ho t t đ
đng nhà máy. Hai robot Optimus đã được đưa vào thc hin các nhim v t đng
trong nhà máy, m c dù chi ti t c th v các nhi m v c công b . Elon ế này chưa đư
19
Musk k v ng r ng Optimus s có kh ng s n xu t và có th năng tham gia vào hot đ
được thương m i năm 2025i hóa vào cu
Hình 3 i c a Tesla . Robot hình ngư
Tuy nhiên, vi c t ng hóa quá m n m t s thách th đ c cũng đã dn đế c. Năm
2018, CEO Elon Musk th a nh n r ng vi c s d ng quá nhi u robot trong dây chuy n
sn xut đã làm gim năng sut và rng con ngưi vn đóng vai trò quan trng trong quá
trình s n xu t.
2.2.4. H thng vn chuyn và giao hàng thông minh
Đ đm bo vic giao hàng hiu qu các b phn và linh kin, Tesla đã đu tư
mnh m vào công ngh tiên tiến. Công ty đã phát trin mt h thng qun lý chui cung
ng tinh vi, cho phép theo dõi và giám sát dòng chy ca nguyên vt liu t nhà cung
cp đến các Gigafactories. Tesla áp dng mô hình tích hp dc, kết hp trí tu nhân to
(AI) và h thng qun lý vn chuyn (Transportation Management System TMS) đ -
to ra mt chui cung ng linh hot, minh bch và ti ưu hóa chi phí. H thng này
không ch đáp ng yêu cu ca mô hình sn xut va kp thời (just-in-time) mà còn
mang li kh năng thích ng nhanh chóng vi các biến đng trong chui cung ng toàn
cu.
20
H thng vn chuyn thông minh ca Tesla bt đu với kh năng giám sát và
phân tích toàn din dòng nguyên vt liu. Công ty s dng mt nn tng qun lý chui
cung ng tích hợp AI, cho phép theo dõi thời gian thc tng lô hàng t đim xut phát
như m lithium Chile hoc nhà máy chip Đài Loan đến các nhà máy sn xut.
AI phân tích d liu t nhiu ngun, bao gm lch trình sn xut, tc đ tiêu th linh
kin, và thông tin vn ti, đ d đoán chính xác thi đim cn giao hàng. Khi phát hin
các vn đ tim n như tc nghn cng hoc chm tr t nhà cung cp, h thng t đng
đưa ra các gii pháp khc phc, chng hn như điu chnh tuyến đường, chuyn đi
phương thc vn chuyn, hoc s dng ngun d tr hin có. S ch đng này giúp
Tesla gim thiu ri ro gián đon, duy trì nhp đ sn xut n đnh ngay c trong bi
cnh khng hong như thiếu ht cht bán dn toàn cu.
Tesla s dng TMS, mt h thng qun lý vn chuyn giúp qun lý các hot đng
vn chuyn hàng hóa. H thng này được thiết kế đ cung cp cho nhân viên qun lý
vn chuyn mt bc tranh toàn din v hot đng vn chuyn và giúp h ti ưu hóa quá
trình vn chuyn bng cách cung cp các tính năng quan trng, bao gm: Qun lý vn
ti, Qun lý tài xế, Qun lý phương tin và Qun lý chi phí vn chuyn.
- Ti ưu hóa vn ti: TMS s dng thut toán AI đ chn tuyến đưng hiu qu
nht, cân nhc các yếu t như khong cách, chi phí nhiên liu, và điu kin giao
thông. Ví d, khi vn chuyn pin t nhà cung cp châu Á đến Gigafactory
Nevada, TMS có th quyết đnh gia vn ti bin tiết kim chi phí hoc hàng
không nhanh chóng da trên đ khn cp.
- Qun lý phương tin và tài xế: Với s h trca Tesla Semi xe ti đin t lái
TMS theo dõi hiu sut phương tin, ti ưu hóa ti trng và lch trình đ gim
thời gian chờ. AI còn d đoán nhu cu bo trì, đm bo xe luôn sn sàng vn
hành.

Preview text:

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TESLA VÀ HOẠT ĐỘNG LOGISTIC CỦA
TESLA TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
1.1. Tổng quan về Tesla
1.1.1. Giới thiệu chung
Tesla, Inc. (trước đây là Tesla Motors, Inc.) là một công ty công nghệ và sản xuất
xe điện của Mỹ, được thành lập vào ngày 1 tháng 7 năm 2003 bởi Martin Eberhard và
Marc Tarpenning tại San Carlos, California.
Tuy nhiên, cái tên Tesla trở nên liền kề với Elon Musk, người gia nhập công ty
từ năm 2004 với vai trò nhà đầu tư lớn và sau đó trở thành Chủ tịch hội đồng quản trị.
Elon Musk đã đưa ra tầm nhìn sản xuất những chiếc xe điện mang phong cách và sức
mạnh thể thao cao cấp cho những người giàu, sau đó chuyển sang sản xuất các loại xe
điện phổ thông, hướng tới thị trường toàn cầu càng sớm càng tốt.
Tầm nhìn của Tesla là "thúc đẩy quá trình chuyển đổi của thế giới sang năng
lượng vững chắc" thông qua các sản phẩm sáng tạo và công nghệ tiên tiến. Công ty niêm
yết trên sàn chứng khoán NASDAQ với mã TSLA và đã đạt được nhiều cột mốc quan
trọng trong ngành công nghiệp ô tô cũng như năng lượng.
1.1.2. Lĩnh vực hoạt động
Tesla hoạt động chủ yếu trong hai lĩnh vực chính:
- Sản xuất xe điện: Tesla nổi tiếng với các dòng xe điện như Roadster (2008),
Model S (2012), Model X (2015), Model 3 (2017), Model Y (2020), Cybertruck
(dự kiến giao hàng đại trà 2025), và Tesla Semi (xe tải điện). Các xe Tesla sử
dụng công nghệ pin lithium-ion tiên tiến, hệ thống lái tự động Autopilot, và thiết
kế tối ưu về khí động học. Ví dụ, Model 3 là dòng xe điện bán chạy nhất thế giới
với hơn 1 triệu chiếc được giao tính đến năm 2022.
- Năng lượng tái tạo và lưu trữ: Tesla mở rộng sang lĩnh vực năng lượng với sản
phẩm Powerwall (pin lưu trữ cho hộ gia đình), Powerpack (hệ thống lưu trữ cho
doanh nghiệp), và Solar Roof (tấm lợp tích hợp năng lượng mặt trời). Công ty
cũng vận hành các trang trại năng lượng mặt trời và cung cấp giải pháp cho lưới
điện thông minh. Năm 2024, Tesla báo cáo doanh thu từ mảng năng lượng đạt 10
tỷ USD, tăng 67% so với 6 tỷ USD năm 2023 1
Ngoài ra, Tesla còn cung cấp linh kiện xe điện cho các hãng khác (như Daimler và
Toyota) và đầu tư mạnh vào nghiên cứu phát triển (R&D) để cải tiến công nghệ pin,
phần mềm tự lái và sản xuất quy mô lớn tại các Gigafactory.
1.1.3. Một số thành tựu nổi bật
Những cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Tesla:
- Năm 2008 ra đời mẫu xe đầu tiên của Tesla Motors, chiếc Tesla Roadster, là một
chiếc xe thể thao chạy điện hoàn toàn. Chiếc Roadster là chiếc xe chạy điện hoàn
toàn đầu tiên có khả năng chạy trên đường trường trong số các sản phẩm sản xuất
hàng loạt được thương mại hóa tại Mỹ hiện nay. Chiếc Roadster cũng là chiếc xe
đầu tiên sử dụng các tấm pin lithium-ion và cũng là chiếc xe điện đầu tiên chạy
hơn 200 dặm mỗi lần sạc.
- Năm 2012: Ra mắt Model S, mẫu sedan hạng sang chạy hoàn toàn bằng điện,
đánh dấu bước ngoặt lớn trong ngành công nghiệp ô tô. Model S được vinh danh
là “Xe của năm” bởi Motor Trend và giúp Tesla khẳng định vị thế trên thị trường.
- 2015-2016: Tesla mở rộng sang lĩnh vực năng lượng sạch với sản phẩm
Powerwall (hệ thống lưu trữ năng lượng) và ra mắt Model X, chiếc SUV điện với
thiết kế cửa Falcon độc đáo.
- 2017: Giới thiệu Model 3, dòng xe điện phổ thông giá cả phải chăng hơn, giúp
Tesla tiếp cận đối tượng khách hàng rộng lớn. Cùng năm, Tesla đổi tên thành
Tesla Inc., phản ánh sự chuyển hướng từ công ty xe hơi sang một tập đoàn năng lượng.
- Vào ngày 2/7/2020 vốn hoá của Tesla đã đạt 207 tỷ USD, vượt qua Toyota (205
tỷ USD) để trở thành thương hiệu xe hơi giá trị số một thế giới.
1.2. Tổng quan về mô hình và đặc điểm Logistic của Tesla trong hoạt động TMĐT
1.2.1. Mô hình logistics khép kín và bán hàng trực tiếp (D2C – Direct-to-Consumer)
Tesla áp dụng mô hình kinh doanh trực tiếp (Direct-to-Consumer - D2C) trong
TMĐT, loại bỏ các đại lý trung gian truyền thống. Khách hàng đặt mua xe qua website
chính thức của Tesla (tesla.com), tùy chỉnh cấu hình xe theo nhu cầu, và nhận xe trực
tiếp từ công ty. Mô hình logistics của Tesla được tối ưu hóa như sau: 2
- Áp dụng chiến lược tích hợp dọc: Tesla đã đưa chiến lược này lên ưu tiên hàng
đầu trong bối cảnh ngành công nghiệp ô tô chuyển sang điện hóa, giúp họ đạt
được lợi thế cạnh tranh quan trọng. Đó là nhờ vào việc giảm sự phụ thuộc vào
các nhà cung cấp, phản ứng phù hợp và linh hoạt trước những tín hiệu thay đổi
của thị trường và cơ hội mới, đồng thời kiểm soát chặt chẽ hơn về chất lượng, chi
phí và xây dựng hệ sinh thái liên quan.
Sơ đồ 1. Chui cung ng ca ngành công nghiệp ô tô điện
Nguồn: Tạp chí Kinh tế Sài Gòn
- Sản xuất theo đơn hàng (Just-In-Time - JIT): Xe chỉ được sản xuất sau khi khách
hàng đặt mua qua website, giúp giảm thiểu hàng tồn kho và lãng phí.
- Phân phối trực tiếp: Xe được vận chuyển từ nhà máy đến các trung tâm giao hàng
của Tesla hoặc trực tiếp đến tay khách hàng, loại bỏ các đại lý trung gian. Ví dụ,
tại thị trường Mỹ, Tesla sử dụng mạng lưới xe tải và tàu hỏa để giao xe từ
Gigafactory Nevada đến khắp các bang.
- Mạng lưới logistics toàn cầu: Tesla hợp tác với các công ty vận tải lớn và xây
dựng hệ thống kho bãi chiến lược tại các thị trường trọng điểm như Trung Quốc,
châu Âu và Bắc Mỹ để đảm bảo giao hàng nhanh chóng.
1.2.2. Đặc điểm chuỗi cung ứng và logistics của Tesla
1.2.2. Đặc điểm hoạt động Logistics của Tesla trong thương mại điện tử
Hoạt động logistics của Tesla trong thương mại điện tử có nhiều đặc điểm nổi bật nhờ
vào chiến lược số hóa và tích hợp theo chiều dọc. Dưới đây là những điểm chính: 3
- Mô hình bán hàng trực tiếp không qua đại lý
Không giống như các nhà sản xuất ô tô khác bán thông qua các đại lý nhượng
quyền, Tesla bán trực tiếp cho người tiêu dùng. Công ty đã tạo ra một mạng lưới các
phòng trưng bày và phòng trưng bày quốc tế do công ty sở hữu, chủ yếu ở các trung tâm
đô thị nhờ dó giảm chi phí trung gian, tối ưu hóa lợi nhuận.
Bằng cách sở hữu kênh bán hàng, Tesla tin rằng họ có thể đạt được lợi thế về tốc
độ phát triển sản phẩm. Quan trọng hơn, họ tạo ra trải nghiệm mua hàng tốt hơn cho
khách hàng. Không giống như các đại lý ô tô, các phòng trưng bày của Tesla không có
xung đột lợi ích tiềm ẩn. Khách hàng chỉ giao dịch với nhân viên bán hàng và dịch vụ do Tesla tuyển dụng.
- Mô hình sản xuất đơn đặt hàng
Tesla áp dụng mô hình sản xuất ô tô dựa trên dự báo nhu cầu của khách hàng
thay vì sản xuất theo đơn đặt hàng cụ thể. Công ty dự đoán nhu cầu của khách hàng theo
từng quý và thực hiện sản xuất dựa trên dự báo đó, sau đó giao hàng theo lịch trình sản
xuất của mình. Khi khách hàng đặt mua một chiếc xe điện từ Tesla, họ sẽ nhận được
ngày giao hàng dự kiến, dựa trên lịch sản xuất của công ty. Tesla thực hiện việc giao
hàng bằng cách vận chuyển ô tô đến các địa điểm như Vương quốc Anh và khớp hàng
với đơn đặt hàng của khách hàng dựa trên số VIN và ưu tiên theo thứ tự đặt hàng.
- Hệ thống kho bãi và trung tâm giao xe thông minh
Tesla không cần kho xe lớn như các hãng truyền thống nhờ vào mô hình sản xuất
theo đơn đặt hàng. Xe sau khi hoàn thành sẽ được vận chuyển từ Freemont đến điểm
giao hàng của Tesla bằng đường sắt do chi phí và thiệt hại ít hơn. Tesla Direct là dịch
vụ giao xe tận nơi được phát triển bởi Tesla để tận dụng tối đa việc vận chuyển. Việc
phát triển hãng vận tải riêng giúp Tesla có thể tự chủ động trong việc vận chuyển xe
điện cho khách hàng mà không phải phụ thuộc vào các bên thứ ba.
- Ứng dụng công nghệ AI & Big Data trong logistics 4
Hệ thống AI của Tesla giúp tự động hóa quy trình vận chuyển và giảm chi phí
logistics. Trước tiên, AI tối ưu hóa chuỗi cung ứng bằng cách dự đoán nhu cầu linh
kiện, phân tích dữ liệu từ nhà cung cấp và điều chỉnh đơn hàng hợp lý. Điều này giúp
giảm tồn kho dư thừa và tránh tình trạng thiếu linh kiện làm gián đoạn sản xuất.
Trong quản lý kho bãi, Tesla sử dụng robot và AI để tự động sắp xếp, vận chuyển
và quản lý hàng hóa. Nhờ đó, thời gian tìm kiếm và xuất kho được rút ngắn, giúp cải
thiện tốc độ vận chuyển.
AI cũng giúp tối ưu hóa lộ trình vận chuyển bằng cách phân tích dữ liệu giao
thông, thời tiết và điều kiện đường sá theo thời gian thực. Nhờ đó, Tesla có thể giao
hàng nhanh hơn, tiết kiệm nhiên liệu và giảm chi phí vận hành.
- Logistics cho các sản phẩm khác ngoài ô tô
Ngoài xe điện, Tesla còn bán nhiều sản phẩm khác qua nền tảng thương mại điện
tử của mình. Một trong số đó là hệ thống năng lượng, bao gồm Powerwall – pin lưu trữ
năng lượng cho hộ gia đình, Solar Panels – tấm pin mặt trời, và Solar Roof – mái nhà
năng lượng mặt trời. Tesla cũng cung cấp Wall Connector, bộ sạc tiện lợi dành cho xe điện tại nhà.
Bên cạnh đó, Tesla có một loạt phụ kiện cho xe, như bộ sạc di động, cáp sạc,
thảm lót sàn, cánh gió sau, giá đỡ xe đạp, và nhiều phụ kiện nội thất khác giúp tối ưu
trải nghiệm người dùng.
Tesla cũng kinh doanh thời trang và phụ kiện cá nhân, bao gồm áo thun, áo khoác,
mũ lưỡi trai, balo, cốc giữ nhiệt và các sản phẩm mang phong cách thương hiệu. Đặc
biệt, hãng có bộ sưu tập lấy cảm hứng từ Cybertruck, với áo hoodie, mũ và các phụ kiện độc đáo. 5
1.3. Tổng quan về Inbound Logistics và một số vấn đề liên quan
1.3.1. Khái niệm và bản chất của Inbound Logistics
Sơ đồ 2. Quy trình Inbound Logistics
Ngun: Vias.edu.vn tng hp
Inbound Logistics (Logistics đầu vào) là giai đoạn khởi đầu trong hệ thống chuỗi
các giá trị Logistics và cũng là quá trình hoạt động kiểm soát nguồn nguyên liệu thô
hoặc bán thành phẩm từ nhà sản xuất hoặc nhà cung ứng trước khi đưa vào sản xuất.
Theo đó, quá trình này phụ trách nhiều hoạt động như xử lý nguyên liệu thô, kiểm
soát, phân phối cho đến kiểm soát hàng tồn kho và lưu trữ hàng hóa.
Về cơ bản, đây là giai đoạn quan trọng nhất, quyết định và ảnh hưởng trực tiếp
đến các giai đoạn sau để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh cuối cùng trước khi mang đi tiêu
thụ. Cụ thể hơn, nguồn đầu vào được đảm bảo sẽ giúp doanh nghiệp tăng doanh thu,
giảm chi phí và đảm bảo thành phẩm cuối cùng đạt chất lượng tốt nhất, nâng cao sự hài
lòng của khách hàng khi sử dụng sản phẩm. Nếu Logistics đầu vào hoạt động kém hiệu
quả, không đảm bảo thì có thể khiến doanh nghiệp tăng chi phí sản xuất, giảm nguồn
doanh thu và lãng phí nguồn nguyên vật liệu đầu vào. Vì thế, Inbound Logistics là giai
đoạn rất phức tạp và đòi hỏi các bên liên quan khi thực hiện phải chỉn chu, chính xác ngay từ đầu.
1.3.2. Quy trình của Inbound Logistics
- Bước 1: Tìm kiếm nguồn cung ứng và mua sắm (Purchasing and Sourcing):
doanh nghiệp xác định, đánh giá nhà cung cấp, đàm phán giá cả và mua nguyên vật liệu. 6
- Bước 2: Ghi nhận đơn hàng (Recording and Receipts): doanh nghiệp ghi nhận
đơn đặt hàng và nhận biên lai sau khi thanh toán.
- Bước 3: Thông báo (Notification): khi vận chuyển nguyên vật liệu, nhà cung cấp
sẽ tiến hành khai báo điện tử thông tin theo dõi của lô hàng cho doanh nghiệp.
- Bước 4: Hàng đến (Load Arrival): di chuyển hàng hóa đã nhận về sân/ kho hoặc
bên nhận hàng theo chỉ định của doanh nghiệp.
- Bước 5: Tiếp nhận (Receiving): nhân viên bốc dỡ hàng, quét mã vạch và kiểm kê
hàng đảm bảo đúng với đơn đặt hàng. Sau đó, hàng hóa sẽ được chuyển đến kho
sản xuất tại nhà máy, hoặc cơ sở sản xuất để tiếp tục thực hiện hoạt động sản xuất.
- Bước6: Logistics ngược (Reverse Logistics): đội ngũ tiếp nhận, vận chuyển các
đơn từ khách hàng trả lại do hàng bị lỗi, vấn đề trong khâu giao hàng, sửa chữa,…
1.3.3. Các nhân tố tác động đến quá trình Inbound Logistics
Hoạt động Inbound Logistics được tác động bởi một số các nhân tố chính gồm:
- Chính sách toàn cầu hóa thế giới mở ra cơ hội cho hoạt động giao dịch xuyên
biên giới trở nên dễ dàng hơn. Doanh nghiệp cũng từ đó có những điều chỉnh
quan trọng liên quan đến chuỗi cung ứng, đặc biệt là Inbound Logistics.
- Công nghệ thông tin phát triển thúc đẩy các sàn thương mại điện tử tăng trưởng
nhanh chóng dẫn đến doanh nghiệp cần phải thay đổi cách họ sản xuất và bán sản
phẩm, từ đó chú trọng hơn cho Inbound Logistics.
- Bên cạnh đó, với sự phát triển của AI, doanh nghiệp từ đó hưởng lợi khi áp dụng
AI trong các hoạt động phân tích Inbound Logistics để dễ dàng quản ác chuỗi
cung ứng/sản xuất/vận chuyển của mình. 7
1.4. Khái quát hoạt động Inbound Logistics của Tesla
Sơ đồ 3. Sơ đồ chui cung ng pin lithium-ion (LIBs) ca Tesla
Ngun: boardmix.com
Một trong những yếu tố nổi bật góp phần vào thành công của Tesla chính là hệ
thống hậu cần đầu vào (inbound logistics) vững chắc. Đối với một nhà sản xuất ô tô,
việc đảm bảo dòng chảy nguyên vật liệu và linh kiện ổn định là điều tối quan trọng.
Tesla vượt trội ở khía cạnh này nhờ vào mạng lưới nhà cung cấp toàn cầu được tổ chức
chặt chẽ, cung ứng các vật tư thiết yếu như pin, linh kiện điện tử và nội thất xe. Chất
lượng của những linh kiện này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và độ hiệu quả của các
mẫu xe điện do Tesla sản xuất.
Một điểm đáng chú ý là cách Tesla quản lý nguồn cung lithium – một thành phần
then chốt trong pin xe điện (EV). Nguồn cung lithium có thể ảnh hưởng lớn đến năng
lực sản xuất, và để đảm bảo tính liên tục, Tesla đã kí kết các hợp đồng dài hạn với các
nhà cung cấp lithium, giúp ổn định nguồn cung và giảm thiểu rủi ro do biến động thị 8
trường. Đây là một bước đi mang tính chiến lược, thể hiện khả năng dự báo và chủ động
ứng phó với rủi ro chuỗi cung ứng của Tesla.
Tuy nhiên, sự thành công trong hậu cần đầu vào của Tesla không chỉ dừng lại ở
việc đảm bảo nguồn lực. Nó còn bao gồm việc điều phối hiệu quả các mạng lưới nhà
cung cấp, tối ưu hóa vận chuyển, thực hiện các quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm
ngặt, và duy trì vòng phản hồi (feedback loop) liên tục để cải tiến hiệu suất vận hành.
Việc làm chủ hậu cần đầu vào đã trở thành nền tảng trong quy trình sản xuất của
Tesla, giúp hãng cho ra đời những mẫu xe điện hiệu suất cao, đáp ứng các tiêu chuẩn
chất lượng khắt khe. Bên cạnh đó, mối quan hệ bền vững với nhà cung cấp cũng mang
lại lợi thế cạnh tranh cho Tesla, góp phần quan trọng vào việc hiện thực hóa các mục
tiêu phát triển bền vững về môi trường của hãng.
Ngun cung ng và mua hàng
Tesla dự báo nhu cầu sản xuất dựa trên dữ liệu thị trường, đơn hàng và xu hướng
ngành xe điện. Công ty xác định các loại linh kiện và vật liệu cần thiết như pin lithium-
ion, chip bán dẫn, động cơ điện, thép, nhôm và các bộ phận nội thất.
Bộ phận mua hàng của Tesla đánh giá và lựa chọn nhà cung cấp toàn cầu có thể
đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, hiệu suất và công nghệ. Các đối tác chiến
lược bao gồm Panasonic (pin), CATL (cell pin) và các nhà cung cấp chip như Nvidia hay Infineon.
Tesla thường ký hợp đồng dài hạn để đảm bảo giá cả ổn định và cung cấp liên
tục, đồng thời có thể đầu tư ngược lại vào nhà cung cấp nhằm tăng năng lực sản xuất và độ tin cậy. Đặt hàng và theo dõi
Sau khi xác nhận các thỏa thuận cung cấp, Tesla gửi đơn đặt hàng định kỳ tới các
nhà cung cấp, ghi rõ thông số kỹ thuật của từng linh kiện. Công ty sử dụng hệ thống
ERP hiện đại và công nghệ chuỗi cung ứng kỹ thuật số để theo dõi tình trạng đơn hàng
theo thời gian thực, đảm bảo khả năng phản ứng nhanh với sự chậm trễ hoặc biến động.
Vn chuyn và giao hàng
Tesla hợp tác với các công ty logistics lớn để vận chuyển linh kiện từ nhiều quốc
gia đến các nhà máy chính như Gigafactory Nevada, Texas, Berlin và Shanghai. Các
linh kiện được vận chuyển bằng đường biển, đường bộ hoặc đường hàng không, tùy theo
mức độ ưu tiên và yêu cầu thời gian. Tesla còn sử dụng kho ngoại quan gần nhà máy để 9
tăng tính linh hoạt. Quá trình vận chuyển phải đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt về thời
gian, bảo quản và an toàn.
Tiếp nhn và kim tra
Tại các trung tâm sản xuất hoặc kho trung chuyển, đội ngũ logistics của Tesla
tiếp nhận các lô hàng. Họ sử dụng công nghệ quét mã vạch hoặc RFID để xác nhận lô
hàng, đồng thời tiến hành kiểm tra chất lượng ban đầu để phát hiện lỗi hoặc sai lệch
trước khi đưa vào dây chuyền sản xuất.
Qun lý hàng tn kho
Tesla vận hành mô hình "just-in-time" (vừa đúng lúc) kết hợp với "just-in-case"
(dự trữ phòng rủi ro), đặc biệt sau đại dịch COVID-19 và khủng hoảng chip. Các linh
kiện được phân loại kỹ lưỡng, nhập vào hệ thống quản lý tồn kho thông minh, cho phép
theo dõi lượng hàng theo thời gian thực, đồng bộ với kế hoạch sản xuất. Lưu trữ và kho bãi
Các linh kiện được lưu trữ tại khu vực chuyên biệt trong kho Tesla hoặc tại các
khu vực staging gần dây chuyền sản xuất để tiết kiệm thời gian vận chuyển nội bộ. Tesla
chú trọng đến tự động hóa kho bằng robot và hệ thống băng chuyền để nâng cao tốc độ
và độ chính xác, đặc biệt trong các nhà máy hiện đại như ở Texas và Berlin.
Hu cần ngược (Reverse Logistics)
Tesla xử lý hoàn trả hoặc thu hồi linh kiện lỗi từ nhà cung cấp hoặc các bộ phận
bị loại trong sản xuất. Các linh kiện này được đánh giá lại: nếu có thể sử dụng lại sẽ đưa
về kho; nếu hỏng nặng, sẽ chuyển qua quy trình tái chế hoặc sửa chữa. Tesla đặc biệt
chú trọng việc tái chế pin và vật liệu quý, tận dụng hệ thống closed-loop (vòng kín) tại
các nhà máy để giảm thiểu lãng phí.
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TRONG
LOGISTICS CỦA TESLA ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG INBOUND THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
2.1. Khái quát yêu cầu của hoạt động ứng dụng công nghệ trong Logistics của Tesla
Khi Tesla mở rộng quy mô sản xuất để đáp ứng nhu cầu toàn cầu, công ty đã phải
đối mặt với những thách thức đáng kể về chuỗi cung ứng. Không giống như các nhà sản
xuất ô tô truyền thống dựa vào mạng lưới hậu cần đã được thiết lập tốt, mô hình kinh
doanh tích hợp theo chiều dọc của Tesla có nghĩa là công ty phải quản lý việc mua sắm 10
nguyên liệu thô, sản xuất phụ tùng và giao xe trong một hệ thống cực kỳ phức tạp. Nhu
cầu tăng nhanh về xe Tesla đã gây ra tình trạng tắc nghẽn, gây ra sự chậm trễ trong việc
cung cấp linh kiện, tình trạng kém hiệu quả trong sản lượng của nhà máy và thời gian
giao hàng cho khách hàng lâu hơn.
Một trong những vấn đề lớn nhất mà Tesla gặp phải là gián đoạn chuỗi cung ứng.
Với sự gia tăng căng thẳng địa chính trị, đóng cửa liên quan đến đại dịch và tình trạng
thiếu hụt chất bán dẫn, việc tìm nguồn cung ứng các vật liệu chính như lithium cho pin
và vi mạch cho các hệ thống trên tàu ngày càng trở nên khó khăn. Tesla cần một giải
pháp do AI điều khiển để dự đoán các gián đoạn chuỗi cung ứng tiềm ẩn và thực hiện
các điều chỉnh chủ động.
Một thách thức khác là quản lý hàng tồn kho. Các nhà sản xuất ô tô truyền thống
sản xuất xe dựa trên dự báo nhu cầu trước nhiều tháng, thường dẫn đến tình trạng sản
xuất quá mức hoặc thiếu hụt. Tuy nhiên, Tesla hoạt động theo mô hình sản xuất đúng
lúc, nghĩa là họ chỉ sản xuất xe khi cần thiết. Mặc dù điều này giúp giảm thiểu lãng phí,
nhưng cũng làm tăng nguy cơ chậm trễ nếu một bộ phận duy nhất không có sẵn ở giai
đoạn sản xuất quan trọng.
Ngoài ra, việc giao xe toàn cầu còn đặt ra một thách thức hậu cần khác. Khi Tesla
mở rộng sang các thị trường mới, việc đảm bảo vận chuyển xe kịp thời và tiết kiệm chi
phí từ các nhà máy Gigafactory đến khách hàng trở nên phức tạp hơn. Không giống như
các nhà sản xuất ô tô truyền thống có mạng lưới đại lý lâu đời, Tesla giao hàng trực tiếp
đến khách hàng, đòi hỏi phải tối ưu hóa tuyến đường và quản lý vận chuyển hàng hóa dựa trên AI tinh vi.
Để giải quyết những thách thức này, Tesla đã tích hợp các hệ thống tối ưu hóa
chuỗi cung ứng do AI điều khiển trên toàn bộ hoạt động của mình. Công ty đã phát triển
một hệ thống dự báo nhu cầu được hỗ trợ bởi máy học, phân tích dữ liệu bán hàng theo
thời gian thực, đặt chỗ của khách hàng và xu hướng thị trường để dự đoán nhu cầu sản
xuất với độ chính xác cao. Điều này cho phép Tesla điều chỉnh lịch trình sản xuất một
cách linh hoạt, đảm bảo rằng các nhà máy sản xuất đúng số lượng xe mà không bị tồn
kho quá mức hoặc sản xuất thiếu. 11
2.2. Thực trạng ứng dụng công nghệ trong hoạt động Inbound Logistics của Tesla
đối với hoạt động Thương mại điện tử
2.2.1. Trí tuệ nhân tạo (AI) và Dữ liệu lớn (Big Data) trong quản lý logistics
2.2.1.1. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo
- Đối với Hoạt động mua hàng (Procurement)
Đối với hoạt động mua sắm nguyên liệu thô, Tesla sử dụng các mô hình phân
tích dự đoán để theo dõi xu hướng chuỗi cung ứng toàn cầu, các chỉ số kinh tế và rủi
ro địa chính trị. Tesla sử dụng AI (Trí tuệ nhân tạo) và Machine Learning (Học máy) để
dự báo nhu cầu nguyên liệu thô, phát hiện rủi ro chuỗi cung ứng và tối ưu hóa hoạt động
sản xuất. Điều này giúp công ty kiểm soát chi phí nguyên liệu, tăng tính linh hoạt trong
sản xuất và đảm bảo nguồn cung ổn định.
Những hiểu biết sâu sắc do AI thúc đẩy này giúp Tesla đảm bảo các vật liệu quan
trọng trước thời hạn, giảm tác động của tình trạng thiếu hụt tiềm ẩn. Bằng cách dự báo
tình trạng gián đoạn nguồn cung, Tesla đàm phán các hợp đồng dài hạn với các nhà cung
cấp và thậm chí mua cổ phần trong các hoạt động khai thác để đảm bảo dòng vật liệu ổn định cho sản xuất pin. 12
Hình 1. Mô hình AI Agent
Ngun: vitalflux.com
AI Agent là các hệ thống trí tuệ nhân tạo được lập trình để thực hiện các tác vụ
và ra quyết định mà không cần sự can thiệp của con người. Những agent này có thể học
hỏi từ tư liệu, tự động hóa các quy trình và đưa ra các quyết định dựa trên những phân tích thông minh.
Tesla dưới sự dẫn dắt của Elon Musk đã tận dụng AI để cải thiện mọi thứ từ sản
xuất đến quản lý khách hàng. Những AI agents của Tesla không chỉ giúp tự động hóa
các quy trình trong công ty mà còn cung cấp khả năng phân tích dữ liệu khổng lồ để hỗ
trợ ra quyết định chiến lược.
Tesla sử dụng AI để tối ưu hóa chuỗi cung ứng của mình, đặc biệt là trong việc
dự báo và quản lý kho nguyên liệu. Một AI agent có thể phân tích dữ liệu lịch sử về nhu
cầu linh kiện và nguyên liệu của các dòng xe ví dụ như pin hay động cơ. AI này sẽ sử
dụng các mô hình dự báo để tính toán lượng nhiên liệu cần thiết cho mỗi tháng hoặc quý
tiếp theo, đồng thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất cho phù hợp. Hệ thống có thể nhận
diện được mùa vụ sản xuất cao điểm hoặc các yếu tố tác động bên ngoài như tình hình
thị trường, nguyên liệu hoặc sự thay đổi trong chính sách thuế quan. 13
Hệ thống quản lý hàng tồn kho hỗ trợ AI của Tesla tối ưu hóa kho lưu trữ, đảm
bảo các thành phần quan trọng được lưu trữ tại đúng vị trí để giảm thiểu tình trạng chậm
trễ sản xuất. Hệ thống liên tục theo dõi thời gian giao hàng của nhà cung cấp, sản lượng
của nhà máy và tỷ lệ tiêu thụ phụ tùng để điều chỉnh mức tồn kho một cách linh hoạt.
● Năm 2021, Tesla dự đoán giá lithium sẽ tăng mạnh do nhu cầu pin EV tăng cao
và nguồn cung hạn chế. Ngay lập tức, Tesla ký hợp đồng dài hạn với Ganfeng
Lithium (Trung Quốc) và Piedmont Lithium (Mỹ) để mua lithium với giá thấp.
Đến năm 2022, giá lithium tăng gấp 5 lần, nhưng Tesla vẫn giữ được chi phí sản
xuất thấp hơn đối thủ nhờ vào các hợp đồng cố định. Kết quả là Tesla tiết kiệm
hàng tỷ USD và duy trì lợi nhuận cao hơn so với các hãng xe truyền thống.
● Năm 2022, AI phát hiện Trung Quốc có thể hạn chế xuất khẩu lithium do nhu cầu
nội địa tăng cao. Ngay lập tức, Tesla chuyển hướng sang Canada, Úc và Mỹ, ký
hợp đồng với các công ty khai thác lithium mới như Liontown Resources. Khi
Trung Quốc thực sự siết chặt xuất khẩu vào năm 2023, Tesla không bị ảnh hưởng,
trong khi nhiều hãng xe khác phải đối mặt với tình trạng thiếu pin. Kết quả là
Tesla có nguồn cung lithium ổn định, trong khi các đối thủ như Volkswagen, Ford
và GM phải cắt giảm sản lượng do thiếu nguyên liệu.
- Đối với Hoạt động lưu kho nguyên vật liệu
Tesla là một thương hiệu ô tô khác đã áp dụng quản lý hàng tồn kho dựa trên AI
và nó đang có tác động đáng kể đến hoạt động của công ty. Không giống như các đại lý
truyền thống dựa vào các phòng trưng bày lớn và hàng tồn kho rộng lớn, Tesla đã cách
mạng hóa cách thức lưu trữ và bán ô tô. Hệ thống do AI điều khiển của Tesla giúp tối
ưu hóa hàng tồn kho bằng cách phân tích hành vi của khách hàng, sở thích theo khu vực
và mô hình mua hàng, cho phép công ty điều chỉnh mức hàng tồn kho cho phù hợp.
Cách tiếp cận dựa trên dữ liệu này không chỉ giúp Tesla duy trì hàng tồn kho hiệu
quả mà còn cho phép công ty cung cấp dịch vụ khách hàng tốt hơn. Bằng cách dự báo
chính xác những mẫu xe nào có khả năng được ưa chuộng, Tesla có thể đảm bảo rằng
khách hàng nhận được những chiếc xe họ muốn mà không bị chậm trễ không cần thiết.
Hơn nữa, Tesla sử dụng hệ thống AI của mình để dự đoán thời điểm các mẫu xe mới sẽ 14
được phát hành, đảm bảo rằng hàng tồn kho được điều chỉnh trước thời hạn để đáp ứng nhu cầu sắp tới.
AI đã cho phép Tesla thoát khỏi các phương pháp quản lý hàng tồn kho truyền
thống, giảm nhu cầu về các lô hàng vật lý lớn và cải thiện hiệu quả chung của quy trình
bán hàng của họ. Khi Tesla tiếp tục đổi mới trong quản lý hàng tồn kho, các đại lý ô tô
khác có thể sẽ làm theo, tiếp tục chuyển đổi ngành công nghiệp ô tô.
Hệ thống quản lý hàng tồn kho do AI điều khiển đã giảm thời gian ngừng hoạt
động của nhà máy, đảm bảo các thành phần quan trọng luôn có sẵn khi cần. Điều này
đã góp phần vào số lượng sản xuất kỷ lục của Tesla, cho phép công ty mở rộng quy mô
nhanh chóng mà không có tình trạng kém hiệu quả thường đi kèm với việc mở rộng như vậy.
Kết quả là Tesla có thể tối ưu hóa lượng hàng tồn kho, tránh tình trạng thiếu hụt
linh kiện quan trọng hoặc dư thừa vật liệu, giúp giảm chi phí lưu kho và tăng khả năng
đáp ứng nhanh chóng nhu cầu thị trường.
2.2.1.2. Ứng dụng Big data
Tesla là công ty dẫn đầu trong ngành công nghiệp ô tô và thành công của công ty
phần lớn là nhờ vào việc sử dụng dữ liệu lớn một cách sáng tạo để tối ưu hóa chuỗi cung
ứng của mình. Bằng cách tận dụng dữ liệu từ các phương tiện của mình, Tesla có thể
xác định các lĩnh vực cần cải thiện và thực hiện các thay đổi đối với chuỗi cung ứng của
mình, giúp tăng hiệu quả và tiết kiệm chi phí.
Tesla thu thập dữ liệu từ các phương tiện của mình theo thời gian thực, cho
phép công ty theo dõi hiệu suất của chuỗi cung ứng. Dữ liệu này bao gồm thông tin
về hiệu suất của phương tiện, phản hồi của khách hàng và số liệu chuỗi cung ứng. Bằng
cách phân tích dữ liệu này, Tesla có thể xác định các lĩnh vực cần cải thiện và thực hiện
các thay đổi cho chuỗi cung ứng của mình cho phù hợp. Ví dụ, Tesla có thể sử dụng dữ
liệu để xác định các lĩnh vực mà công ty có thể giảm chi phí, chẳng hạn như bằng cách
hợp lý hóa quy trình sản xuất hoặc giảm số lượng nhà cung cấp trong khâu Inbound Logistics.
Tesla cũng sử dụng Big Data để tối ưu hóa việc quản lý hàng tồn kho. Bằng
cách phân tích dữ liệu từ các xe của mình, Tesla có thể xác định được những bộ phận
nào đang có nhu cầu cao và điều chỉnh hàng tồn kho cho phù hợp. Điều này giúp Tesla 15
đảm bảo rằng công ty có đúng bộ phận trong kho vào đúng thời điểm, giảm nguy cơ
chậm trễ hoặc thiếu hụt.
Nhìn chung, việc Tesla sử dụng Big Data để tối ưu hóa chuỗi cung ứng của mình
là một yếu tố chính trong thành công của công ty. Bằng cách tận dụng dữ liệu từ các
phương tiện của mình, Tesla có thể xác định các lĩnh vực cần cải thiện và thực hiện các
thay đổi đối với chuỗi cung ứng của mình, dẫn đến hiệu quả tăng lên và tiết kiệm chi
phí. Điều này cho phép Tesla duy trì khả năng cạnh tranh trong ngành công nghiệp ô tô
và tiếp tục phát triển hoạt động kinh doanh của mình.
2.2.2. Blockchain trong quản lý chuỗi cung ứng
Công nghệ Blockchain là một cơ chế cơ sở dữ liệu tiên tiến cho phép chia sẻ
thông tin minh bạch trong một mạng lưới cụ thể. Cơ sở dữ liệu chuỗi khối lưu trữ dữ
liệu khi đã được mạng lưới chấp nhận thì sẽ không thể nào thay đổi được; qua đó chống
được gian lận, thay đổi dữ liệu trái phép.
Tesla đang sử dụng công nghệ blockchain để đảm bảo rằng nguyên liệu thô
để sản xuất pin được lấy từ các nguồn bền vững. Các giải pháp blockchain theo dõi
coban từ Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) và niken từ BHP tại Úc.
Tesla đã công bố Báo cáo tác động năm 2020 , cho thấy công ty đang sử dụng
hai giải pháp blockchain để theo dõi nguyên liệu thô được sử dụng trong pin xe điện,
theo Ledger Insights. Công ty nỗ lực đảm bảo rằng chúng được lấy từ các nguồn bền
vững, phù hợp với sứ mệnh của Tesla.
+ Giải pháp blockchain Re | Source theo dõi coban từ Cộng hòa Dân chủ Congo.
Giải pháp này được thành lập bởi ba nhà sản xuất coban lớn tại DRC: Glencore, China
Molybdenum Co (CMOC) và Eurasian Resources Group (ERG), với Kryha đóng vai trò
là đối tác công nghệ. Giải pháp blockchain đã được công bố công khai vào năm 2021
nhưng đã được phát triển từ năm 2019. Hiện tại, giải pháp đang được thử nghiệm tại
DRC và với các nhà sản xuất pin xe điện ở Châu Âu và có kế hoạch triển khai các dự án
thí điểm tại Hoa Kỳ và Châu Á. Dự kiến dự án thí điểm cuối cùng của Tesla diễn ra vào quý 4 năm 2021. 16
Tesla đã chọn hợp tác với Re | Source vì đây là giải pháp do ngành dẫn đầu, được
thiết kế để dễ dàng tiếp cận và bao gồm tất cả các bên trong chuỗi cung ứng, có khả
năng mở rộng, nghĩa là có thể bao gồm các vật liệu pin quan trọng khác trong tương lai",
báo cáo của Tesla nêu rõ. Tesla sẽ sử dụng giải pháp này để đảm bảo có nguồn cung ứng
bền vững. Kể từ khi Re | Source được thành lập, Umicore và các đối tác chuỗi cung ứng
khác đã tham gia. Dự án cũng đang nhận được ý kiến đóng góp từ Norilsk Nickel,
Johnson Matthey, Sáng kiến Khoáng sản có Trách nhiệm (RMI) và Viện Cobalt (CI).
+ Tesla cũng đang hợp tác với BHP về nguồn cung ứng niken và khả năng phục
hồi của chuỗi cung ứng pin. Cho đến nay, các công ty đã hoàn thành dự án thí điểm kéo
dài ba tháng từ hoạt động của BHP tại Tây Úc đến dây chuyền sản xuất tại Giga Thượng
Hải. Việc theo dõi lượng khí thải CO2 giúp xác định dấu chân sinh thái của mọi mẫu xe
Tesla. Dự án này cũng sẽ giúp xác định những thiếu sót có thể xảy ra trong chuỗi cung
ứng và cách khắc phục chúng.
Blockchain là một chuỗi khối tuần tự liên tục chứa thông tin được xây dựng theo
các quy tắc nhất định. Giao tiếp giữa các khối được cung cấp bằng cách đánh số, dữ liệu
mới và dữ liệu của khối trước đó. Để thay đổi thông tin trong khối, bạn phải chỉnh sửa
tất cả các khối tiếp theo. Thông thường, các bản sao của chuỗi khối được lưu trữ trên
nhiều máy tính khác nhau độc lập với nhau, điều này khiến việc thay đổi thông tin đã có
trong các khối trở nên cực kỳ khó khăn. Do đó, thông tin thu được theo cách này cực kỳ
đáng tin cậy. Khi làm việc theo cách này, không cần sử dụng bất kỳ thông tin nào được
tìm thấy trên các tài liệu/hóa đơn/biên lai vật chất. Tất cả thông tin sẽ nằm trong chuỗi
khối, ở dạng kỹ thuật số.
Ngoài ra, việc sử dụng Blockchain cũng giúp tăng tính an toàn và bảo mật của
dữ liệu. Với các thông tin được lưu trữ trên Blockchain, các bên liên quan chỉ có thể
truy cập thông tin mà họ có quyền truy cập và các thông tin này được bảo vệ bởi các
tính năng bảo mật của Blockchain.
Mặc dù Tesla chưa công khai nhiều về việc sử dụng blockchain, nhưng công nghệ
này có tiềm năng được áp dụng để theo dõi và xác minh nguồn gốc của các nguyên liệu
quan trọng như lithium và cobalt, đảm bảo tính minh bạch và bền vững trong chuỗi cung ứng. 17
2.2.3. IoT và Tự động hóa trong kho bãi
Tesla sử dụng giám sát dữ liệu thời gian thực để tối ưu hóa các dây chuyền sản
xuất của mình tại Gigafactory. Bằng cách sử dụng các cảm biến tiên tiến và thiết bị IoT,
Tesla có thể theo dõi từng giai đoạn của quy trình sản xuất, nhanh chóng xác định các
điểm nghẽn và tình trạng kém hiệu quả. Sự nhanh nhẹn này cho phép công ty thực hiện
các điều chỉnh ngay lập tức, điều này rất quan trọng trong một ngành mà thời gian đưa
sản phẩm ra thị trường có thể quyết định vị thế dẫn đầu. Các công ty đang đối mặt với
những thách thức tương tự nên cân nhắc triển khai các giải pháp IoT và bảng điều khiển
để trực quan hóa dữ liệu thời gian thực một cách hiệu quả. Thu thập thông tin chi tiết có
thể hành động có thể trao quyền cho những người ra quyết định để chủ động ứng phó
với các xu hướng hoặc vấn đề mới nổi, cuối cùng biến những thách thức thành cơ hội
để tăng trưởng và đổi mới.
Tại nhà máy Tesla ở Thượng Hải, công ty đã triển khai mức độ tự động hóa cao
trong các quy trình sản xuất. Ví dụ, xưởng hàn sử dụng 100% robot hàn, đảm bảo độ
bền và tính ổn định của cấu trúc khung xe. Xưởng sơn cũng được cơ giới hóa hoàn toàn,
giúp bề mặt sơn của mỗi chiếc xe đồng đều và hoàn hảo. Ngoài ra, việc nâng hạ khung
xe giữa các tầng được thực hiện tự động, tiết kiệm diện tích nhà xưởng và tăng tốc độ dây chuyền lắp ráp.
Hình 2. Siêu nhà máy Tesla Thượng Hi
Tesla đã giới thiệu robot hình người Optimus và bắt đầu tích hợp chúng vào hoạt
động nhà máy. Hai robot Optimus đã được đưa vào thực hiện các nhiệm vụ tự động
trong nhà máy, mặc dù chi tiết cụ thể về các nhiệm vụ này chưa được công bố. Elon 18
Musk kỳ vọng rằng Optimus sẽ có khả năng tham gia vào hoạt động sản xuất và có thể
được thương mại hóa vào cuối năm 2025
Hình 3. Robot hình người ca Tesla
Tuy nhiên, việc tự động hóa quá mức cũng đã dẫn đến một số thách thức. Năm
2018, CEO Elon Musk thừa nhận rằng việc sử dụng quá nhiều robot trong dây chuyền
sản xuất đã làm giảm năng suất và rằng con người vẫn đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất.
2.2.4. Hệ thống vận chuyển và giao hàng thông minh
Để đảm bảo việc giao hàng hiệu quả các bộ phận và linh kiện, Tesla đã đầu tư
mạnh mẽ vào công nghệ tiên tiến. Công ty đã phát triển một hệ thống quản lý chuỗi cung
ứng tinh vi, cho phép theo dõi và giám sát dòng chảy của nguyên vật liệu từ nhà cung
cấp đến các Gigafactories. Tesla áp dụng mô hình tích hợp dọc, kết hợp trí tuệ nhân tạo
(AI) và hệ thống quản lý vận chuyển (Transportation Management System - TMS) để
tạo ra một chuỗi cung ứng linh hoạt, minh bạch và tối ưu hóa chi phí. Hệ thống này
không chỉ đáp ứng yêu cầu của mô hình sản xuất vừa kịp thời (just-in-time) mà còn
mang lại khả năng thích ứng nhanh chóng với các biến động trong chuỗi cung ứng toàn cầu. 19
Hệ thống vận chuyển thông minh của Tesla bắt đầu với khả năng giám sát và
phân tích toàn diện dòng nguyên vật liệu. Công ty sử dụng một nền tảng quản lý chuỗi
cung ứng tích hợp AI, cho phép theo dõi thời gian thực từng lô hàng từ điểm xuất phát
– như mỏ lithium ở Chile hoặc nhà máy chip ở Đài Loan – đến các nhà máy sản xuất.
AI phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn, bao gồm lịch trình sản xuất, tốc độ tiêu thụ linh
kiện, và thông tin vận tải, để dự đoán chính xác thời điểm cần giao hàng. Khi phát hiện
các vấn đề tiềm ẩn như tắc nghẽn cảng hoặc chậm trễ từ nhà cung cấp, hệ thống tự động
đưa ra các giải pháp khắc phục, chẳng hạn như điều chỉnh tuyến đường, chuyển đổi
phương thức vận chuyển, hoặc sử dụng nguồn dự trữ hiện có. Sự chủ động này giúp
Tesla giảm thiểu rủi ro gián đoạn, duy trì nhịp độ sản xuất ổn định ngay cả trong bối
cảnh khủng hoảng như thiếu hụt chất bán dẫn toàn cầu.
Tesla sử dụng TMS, một hệ thống quản lý vận chuyển giúp quản lý các hoạt động
vận chuyển hàng hóa. Hệ thống này được thiết kế để cung cấp cho nhân viên quản lý
vận chuyển một bức tranh toàn diện về hoạt động vận chuyển và giúp họ tối ưu hóa quá
trình vận chuyển bằng cách cung cấp các tính năng quan trọng, bao gồm: Quản lý vận
tải, Quản lý tài xế, Quản lý phương tiện và Quản lý chi phí vận chuyển.
- Tối ưu hóa vận tải: TMS sử dụng thuật toán AI để chọn tuyến đường hiệu quả
nhất, cân nhắc các yếu tố như khoảng cách, chi phí nhiên liệu, và điều kiện giao
thông. Ví dụ, khi vận chuyển pin từ nhà cung cấp ở châu Á đến Gigafactory ở
Nevada, TMS có thể quyết định giữa vận tải biển tiết kiệm chi phí hoặc hàng
không nhanh chóng dựa trên độ khẩn cấp.
- Quản lý phương tiện và tài xế: Với sự hỗ trợ của Tesla Semi – xe tải điện tự lái –
TMS theo dõi hiệu suất phương tiện, tối ưu hóa tải trọng và lịch trình để giảm
thời gian chờ. AI còn dự đoán nhu cầu bảo trì, đảm bảo xe luôn sẵn sàng vận hành. 20