



















Preview text:
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TESLA VÀ HOẠT ĐỘNG LOGISTIC CỦA
TESLA TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
1.1. Tổng quan về Tesla
1.1.1. Giới thiệu chung
Tesla, Inc. (trước đây là Tesla Motors, Inc.) là một công ty công nghệ và sản xuất
xe điện của Mỹ, được thành lập vào ngày 1 tháng 7 năm 2003 bởi Martin Eberhard và
Marc Tarpenning tại San Carlos, California.
Tuy nhiên, cái tên Tesla trở nên liền kề với Elon Musk, người gia nhập công ty
từ năm 2004 với vai trò nhà đầu tư lớn và sau đó trở thành Chủ tịch hội đồng quản trị.
Elon Musk đã đưa ra tầm nhìn sản xuất những chiếc xe điện mang phong cách và sức
mạnh thể thao cao cấp cho những người giàu, sau đó chuyển sang sản xuất các loại xe
điện phổ thông, hướng tới thị trường toàn cầu càng sớm càng tốt.
Tầm nhìn của Tesla là "thúc đẩy quá trình chuyển đổi của thế giới sang năng
lượng vững chắc" thông qua các sản phẩm sáng tạo và công nghệ tiên tiến. Công ty niêm
yết trên sàn chứng khoán NASDAQ với mã TSLA và đã đạt được nhiều cột mốc quan
trọng trong ngành công nghiệp ô tô cũng như năng lượng.
1.1.2. Lĩnh vực hoạt động
Tesla hoạt động chủ yếu trong hai lĩnh vực chính:
- Sản xuất xe điện: Tesla nổi tiếng với các dòng xe điện như Roadster (2008),
Model S (2012), Model X (2015), Model 3 (2017), Model Y (2020), Cybertruck
(dự kiến giao hàng đại trà 2025), và Tesla Semi (xe tải điện). Các xe Tesla sử
dụng công nghệ pin lithium-ion tiên tiến, hệ thống lái tự động Autopilot, và thiết
kế tối ưu về khí động học. Ví dụ, Model 3 là dòng xe điện bán chạy nhất thế giới
với hơn 1 triệu chiếc được giao tính đến năm 2022.
- Năng lượng tái tạo và lưu trữ: Tesla mở rộng sang lĩnh vực năng lượng với sản
phẩm Powerwall (pin lưu trữ cho hộ gia đình), Powerpack (hệ thống lưu trữ cho
doanh nghiệp), và Solar Roof (tấm lợp tích hợp năng lượng mặt trời). Công ty
cũng vận hành các trang trại năng lượng mặt trời và cung cấp giải pháp cho lưới
điện thông minh. Năm 2024, Tesla báo cáo doanh thu từ mảng năng lượng đạt 10
tỷ USD, tăng 67% so với 6 tỷ USD năm 2023 1
Ngoài ra, Tesla còn cung cấp linh kiện xe điện cho các hãng khác (như Daimler và
Toyota) và đầu tư mạnh vào nghiên cứu phát triển (R&D) để cải tiến công nghệ pin,
phần mềm tự lái và sản xuất quy mô lớn tại các Gigafactory.
1.1.3. Một số thành tựu nổi bật
Những cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Tesla:
- Năm 2008 ra đời mẫu xe đầu tiên của Tesla Motors, chiếc Tesla Roadster, là một
chiếc xe thể thao chạy điện hoàn toàn. Chiếc Roadster là chiếc xe chạy điện hoàn
toàn đầu tiên có khả năng chạy trên đường trường trong số các sản phẩm sản xuất
hàng loạt được thương mại hóa tại Mỹ hiện nay. Chiếc Roadster cũng là chiếc xe
đầu tiên sử dụng các tấm pin lithium-ion và cũng là chiếc xe điện đầu tiên chạy
hơn 200 dặm mỗi lần sạc.
- Năm 2012: Ra mắt Model S, mẫu sedan hạng sang chạy hoàn toàn bằng điện,
đánh dấu bước ngoặt lớn trong ngành công nghiệp ô tô. Model S được vinh danh
là “Xe của năm” bởi Motor Trend và giúp Tesla khẳng định vị thế trên thị trường.
- 2015-2016: Tesla mở rộng sang lĩnh vực năng lượng sạch với sản phẩm
Powerwall (hệ thống lưu trữ năng lượng) và ra mắt Model X, chiếc SUV điện với
thiết kế cửa Falcon độc đáo.
- 2017: Giới thiệu Model 3, dòng xe điện phổ thông giá cả phải chăng hơn, giúp
Tesla tiếp cận đối tượng khách hàng rộng lớn. Cùng năm, Tesla đổi tên thành
Tesla Inc., phản ánh sự chuyển hướng từ công ty xe hơi sang một tập đoàn năng lượng.
- Vào ngày 2/7/2020 vốn hoá của Tesla đã đạt 207 tỷ USD, vượt qua Toyota (205
tỷ USD) để trở thành thương hiệu xe hơi giá trị số một thế giới.
1.2. Tổng quan về mô hình và đặc điểm Logistic của Tesla trong hoạt động TMĐT
1.2.1. Mô hình logistics khép kín và bán hàng trực tiếp (D2C – Direct-to-Consumer)
Tesla áp dụng mô hình kinh doanh trực tiếp (Direct-to-Consumer - D2C) trong
TMĐT, loại bỏ các đại lý trung gian truyền thống. Khách hàng đặt mua xe qua website
chính thức của Tesla (tesla.com), tùy chỉnh cấu hình xe theo nhu cầu, và nhận xe trực
tiếp từ công ty. Mô hình logistics của Tesla được tối ưu hóa như sau: 2
- Áp dụng chiến lược tích hợp dọc: Tesla đã đưa chiến lược này lên ưu tiên hàng
đầu trong bối cảnh ngành công nghiệp ô tô chuyển sang điện hóa, giúp họ đạt
được lợi thế cạnh tranh quan trọng. Đó là nhờ vào việc giảm sự phụ thuộc vào
các nhà cung cấp, phản ứng phù hợp và linh hoạt trước những tín hiệu thay đổi
của thị trường và cơ hội mới, đồng thời kiểm soát chặt chẽ hơn về chất lượng, chi
phí và xây dựng hệ sinh thái liên quan.
Sơ đồ 1. Chuỗi cung ứng của ngành công nghiệp ô tô điện
Nguồn: Tạp chí Kinh tế Sài Gòn
- Sản xuất theo đơn hàng (Just-In-Time - JIT): Xe chỉ được sản xuất sau khi khách
hàng đặt mua qua website, giúp giảm thiểu hàng tồn kho và lãng phí.
- Phân phối trực tiếp: Xe được vận chuyển từ nhà máy đến các trung tâm giao hàng
của Tesla hoặc trực tiếp đến tay khách hàng, loại bỏ các đại lý trung gian. Ví dụ,
tại thị trường Mỹ, Tesla sử dụng mạng lưới xe tải và tàu hỏa để giao xe từ
Gigafactory Nevada đến khắp các bang.
- Mạng lưới logistics toàn cầu: Tesla hợp tác với các công ty vận tải lớn và xây
dựng hệ thống kho bãi chiến lược tại các thị trường trọng điểm như Trung Quốc,
châu Âu và Bắc Mỹ để đảm bảo giao hàng nhanh chóng.
1.2.2. Đặc điểm chuỗi cung ứng và logistics của Tesla
1.2.2. Đặc điểm hoạt động Logistics của Tesla trong thương mại điện tử
Hoạt động logistics của Tesla trong thương mại điện tử có nhiều đặc điểm nổi bật nhờ
vào chiến lược số hóa và tích hợp theo chiều dọc. Dưới đây là những điểm chính: 3
- Mô hình bán hàng trực tiếp không qua đại lý
Không giống như các nhà sản xuất ô tô khác bán thông qua các đại lý nhượng
quyền, Tesla bán trực tiếp cho người tiêu dùng. Công ty đã tạo ra một mạng lưới các
phòng trưng bày và phòng trưng bày quốc tế do công ty sở hữu, chủ yếu ở các trung tâm
đô thị nhờ dó giảm chi phí trung gian, tối ưu hóa lợi nhuận.
Bằng cách sở hữu kênh bán hàng, Tesla tin rằng họ có thể đạt được lợi thế về tốc
độ phát triển sản phẩm. Quan trọng hơn, họ tạo ra trải nghiệm mua hàng tốt hơn cho
khách hàng. Không giống như các đại lý ô tô, các phòng trưng bày của Tesla không có
xung đột lợi ích tiềm ẩn. Khách hàng chỉ giao dịch với nhân viên bán hàng và dịch vụ do Tesla tuyển dụng.
- Mô hình sản xuất đơn đặt hàng
Tesla áp dụng mô hình sản xuất ô tô dựa trên dự báo nhu cầu của khách hàng
thay vì sản xuất theo đơn đặt hàng cụ thể. Công ty dự đoán nhu cầu của khách hàng theo
từng quý và thực hiện sản xuất dựa trên dự báo đó, sau đó giao hàng theo lịch trình sản
xuất của mình. Khi khách hàng đặt mua một chiếc xe điện từ Tesla, họ sẽ nhận được
ngày giao hàng dự kiến, dựa trên lịch sản xuất của công ty. Tesla thực hiện việc giao
hàng bằng cách vận chuyển ô tô đến các địa điểm như Vương quốc Anh và khớp hàng
với đơn đặt hàng của khách hàng dựa trên số VIN và ưu tiên theo thứ tự đặt hàng.
- Hệ thống kho bãi và trung tâm giao xe thông minh
Tesla không cần kho xe lớn như các hãng truyền thống nhờ vào mô hình sản xuất
theo đơn đặt hàng. Xe sau khi hoàn thành sẽ được vận chuyển từ Freemont đến điểm
giao hàng của Tesla bằng đường sắt do chi phí và thiệt hại ít hơn. Tesla Direct là dịch
vụ giao xe tận nơi được phát triển bởi Tesla để tận dụng tối đa việc vận chuyển. Việc
phát triển hãng vận tải riêng giúp Tesla có thể tự chủ động trong việc vận chuyển xe
điện cho khách hàng mà không phải phụ thuộc vào các bên thứ ba.
- Ứng dụng công nghệ AI & Big Data trong logistics 4
Hệ thống AI của Tesla giúp tự động hóa quy trình vận chuyển và giảm chi phí
logistics. Trước tiên, AI tối ưu hóa chuỗi cung ứng bằng cách dự đoán nhu cầu linh
kiện, phân tích dữ liệu từ nhà cung cấp và điều chỉnh đơn hàng hợp lý. Điều này giúp
giảm tồn kho dư thừa và tránh tình trạng thiếu linh kiện làm gián đoạn sản xuất.
Trong quản lý kho bãi, Tesla sử dụng robot và AI để tự động sắp xếp, vận chuyển
và quản lý hàng hóa. Nhờ đó, thời gian tìm kiếm và xuất kho được rút ngắn, giúp cải
thiện tốc độ vận chuyển.
AI cũng giúp tối ưu hóa lộ trình vận chuyển bằng cách phân tích dữ liệu giao
thông, thời tiết và điều kiện đường sá theo thời gian thực. Nhờ đó, Tesla có thể giao
hàng nhanh hơn, tiết kiệm nhiên liệu và giảm chi phí vận hành.
- Logistics cho các sản phẩm khác ngoài ô tô
Ngoài xe điện, Tesla còn bán nhiều sản phẩm khác qua nền tảng thương mại điện
tử của mình. Một trong số đó là hệ thống năng lượng, bao gồm Powerwall – pin lưu trữ
năng lượng cho hộ gia đình, Solar Panels – tấm pin mặt trời, và Solar Roof – mái nhà
năng lượng mặt trời. Tesla cũng cung cấp Wall Connector, bộ sạc tiện lợi dành cho xe điện tại nhà.
Bên cạnh đó, Tesla có một loạt phụ kiện cho xe, như bộ sạc di động, cáp sạc,
thảm lót sàn, cánh gió sau, giá đỡ xe đạp, và nhiều phụ kiện nội thất khác giúp tối ưu
trải nghiệm người dùng.
Tesla cũng kinh doanh thời trang và phụ kiện cá nhân, bao gồm áo thun, áo khoác,
mũ lưỡi trai, balo, cốc giữ nhiệt và các sản phẩm mang phong cách thương hiệu. Đặc
biệt, hãng có bộ sưu tập lấy cảm hứng từ Cybertruck, với áo hoodie, mũ và các phụ kiện độc đáo. 5
1.3. Tổng quan về Inbound Logistics và một số vấn đề liên quan
1.3.1. Khái niệm và bản chất của Inbound Logistics
Sơ đồ 2. Quy trình Inbound Logistics
Nguồn: Vias.edu.vn tổng hợp
Inbound Logistics (Logistics đầu vào) là giai đoạn khởi đầu trong hệ thống chuỗi
các giá trị Logistics và cũng là quá trình hoạt động kiểm soát nguồn nguyên liệu thô
hoặc bán thành phẩm từ nhà sản xuất hoặc nhà cung ứng trước khi đưa vào sản xuất.
Theo đó, quá trình này phụ trách nhiều hoạt động như xử lý nguyên liệu thô, kiểm
soát, phân phối cho đến kiểm soát hàng tồn kho và lưu trữ hàng hóa.
Về cơ bản, đây là giai đoạn quan trọng nhất, quyết định và ảnh hưởng trực tiếp
đến các giai đoạn sau để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh cuối cùng trước khi mang đi tiêu
thụ. Cụ thể hơn, nguồn đầu vào được đảm bảo sẽ giúp doanh nghiệp tăng doanh thu,
giảm chi phí và đảm bảo thành phẩm cuối cùng đạt chất lượng tốt nhất, nâng cao sự hài
lòng của khách hàng khi sử dụng sản phẩm. Nếu Logistics đầu vào hoạt động kém hiệu
quả, không đảm bảo thì có thể khiến doanh nghiệp tăng chi phí sản xuất, giảm nguồn
doanh thu và lãng phí nguồn nguyên vật liệu đầu vào. Vì thế, Inbound Logistics là giai
đoạn rất phức tạp và đòi hỏi các bên liên quan khi thực hiện phải chỉn chu, chính xác ngay từ đầu.
1.3.2. Quy trình của Inbound Logistics
- Bước 1: Tìm kiếm nguồn cung ứng và mua sắm (Purchasing and Sourcing):
doanh nghiệp xác định, đánh giá nhà cung cấp, đàm phán giá cả và mua nguyên vật liệu. 6
- Bước 2: Ghi nhận đơn hàng (Recording and Receipts): doanh nghiệp ghi nhận
đơn đặt hàng và nhận biên lai sau khi thanh toán.
- Bước 3: Thông báo (Notification): khi vận chuyển nguyên vật liệu, nhà cung cấp
sẽ tiến hành khai báo điện tử thông tin theo dõi của lô hàng cho doanh nghiệp.
- Bước 4: Hàng đến (Load Arrival): di chuyển hàng hóa đã nhận về sân/ kho hoặc
bên nhận hàng theo chỉ định của doanh nghiệp.
- Bước 5: Tiếp nhận (Receiving): nhân viên bốc dỡ hàng, quét mã vạch và kiểm kê
hàng đảm bảo đúng với đơn đặt hàng. Sau đó, hàng hóa sẽ được chuyển đến kho
sản xuất tại nhà máy, hoặc cơ sở sản xuất để tiếp tục thực hiện hoạt động sản xuất.
- Bước6: Logistics ngược (Reverse Logistics): đội ngũ tiếp nhận, vận chuyển các
đơn từ khách hàng trả lại do hàng bị lỗi, vấn đề trong khâu giao hàng, sửa chữa,…
1.3.3. Các nhân tố tác động đến quá trình Inbound Logistics
Hoạt động Inbound Logistics được tác động bởi một số các nhân tố chính gồm:
- Chính sách toàn cầu hóa thế giới mở ra cơ hội cho hoạt động giao dịch xuyên
biên giới trở nên dễ dàng hơn. Doanh nghiệp cũng từ đó có những điều chỉnh
quan trọng liên quan đến chuỗi cung ứng, đặc biệt là Inbound Logistics.
- Công nghệ thông tin phát triển thúc đẩy các sàn thương mại điện tử tăng trưởng
nhanh chóng dẫn đến doanh nghiệp cần phải thay đổi cách họ sản xuất và bán sản
phẩm, từ đó chú trọng hơn cho Inbound Logistics.
- Bên cạnh đó, với sự phát triển của AI, doanh nghiệp từ đó hưởng lợi khi áp dụng
AI trong các hoạt động phân tích Inbound Logistics để dễ dàng quản ác chuỗi
cung ứng/sản xuất/vận chuyển của mình. 7
1.4. Khái quát hoạt động Inbound Logistics của Tesla
Sơ đồ 3. Sơ đồ chuỗi cung ứng pin lithium-ion (LIBs) của Tesla
Nguồn: boardmix.com
Một trong những yếu tố nổi bật góp phần vào thành công của Tesla chính là hệ
thống hậu cần đầu vào (inbound logistics) vững chắc. Đối với một nhà sản xuất ô tô,
việc đảm bảo dòng chảy nguyên vật liệu và linh kiện ổn định là điều tối quan trọng.
Tesla vượt trội ở khía cạnh này nhờ vào mạng lưới nhà cung cấp toàn cầu được tổ chức
chặt chẽ, cung ứng các vật tư thiết yếu như pin, linh kiện điện tử và nội thất xe. Chất
lượng của những linh kiện này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và độ hiệu quả của các
mẫu xe điện do Tesla sản xuất.
Một điểm đáng chú ý là cách Tesla quản lý nguồn cung lithium – một thành phần
then chốt trong pin xe điện (EV). Nguồn cung lithium có thể ảnh hưởng lớn đến năng
lực sản xuất, và để đảm bảo tính liên tục, Tesla đã kí kết các hợp đồng dài hạn với các
nhà cung cấp lithium, giúp ổn định nguồn cung và giảm thiểu rủi ro do biến động thị 8
trường. Đây là một bước đi mang tính chiến lược, thể hiện khả năng dự báo và chủ động
ứng phó với rủi ro chuỗi cung ứng của Tesla.
Tuy nhiên, sự thành công trong hậu cần đầu vào của Tesla không chỉ dừng lại ở
việc đảm bảo nguồn lực. Nó còn bao gồm việc điều phối hiệu quả các mạng lưới nhà
cung cấp, tối ưu hóa vận chuyển, thực hiện các quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm
ngặt, và duy trì vòng phản hồi (feedback loop) liên tục để cải tiến hiệu suất vận hành.
Việc làm chủ hậu cần đầu vào đã trở thành nền tảng trong quy trình sản xuất của
Tesla, giúp hãng cho ra đời những mẫu xe điện hiệu suất cao, đáp ứng các tiêu chuẩn
chất lượng khắt khe. Bên cạnh đó, mối quan hệ bền vững với nhà cung cấp cũng mang
lại lợi thế cạnh tranh cho Tesla, góp phần quan trọng vào việc hiện thực hóa các mục
tiêu phát triển bền vững về môi trường của hãng.
Nguồn cung ứng và mua hàng
Tesla dự báo nhu cầu sản xuất dựa trên dữ liệu thị trường, đơn hàng và xu hướng
ngành xe điện. Công ty xác định các loại linh kiện và vật liệu cần thiết như pin lithium-
ion, chip bán dẫn, động cơ điện, thép, nhôm và các bộ phận nội thất.
Bộ phận mua hàng của Tesla đánh giá và lựa chọn nhà cung cấp toàn cầu có thể
đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, hiệu suất và công nghệ. Các đối tác chiến
lược bao gồm Panasonic (pin), CATL (cell pin) và các nhà cung cấp chip như Nvidia hay Infineon.
Tesla thường ký hợp đồng dài hạn để đảm bảo giá cả ổn định và cung cấp liên
tục, đồng thời có thể đầu tư ngược lại vào nhà cung cấp nhằm tăng năng lực sản xuất và độ tin cậy. Đặt hàng và theo dõi
Sau khi xác nhận các thỏa thuận cung cấp, Tesla gửi đơn đặt hàng định kỳ tới các
nhà cung cấp, ghi rõ thông số kỹ thuật của từng linh kiện. Công ty sử dụng hệ thống
ERP hiện đại và công nghệ chuỗi cung ứng kỹ thuật số để theo dõi tình trạng đơn hàng
theo thời gian thực, đảm bảo khả năng phản ứng nhanh với sự chậm trễ hoặc biến động.
Vận chuyển và giao hàng
Tesla hợp tác với các công ty logistics lớn để vận chuyển linh kiện từ nhiều quốc
gia đến các nhà máy chính như Gigafactory Nevada, Texas, Berlin và Shanghai. Các
linh kiện được vận chuyển bằng đường biển, đường bộ hoặc đường hàng không, tùy theo
mức độ ưu tiên và yêu cầu thời gian. Tesla còn sử dụng kho ngoại quan gần nhà máy để 9
tăng tính linh hoạt. Quá trình vận chuyển phải đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt về thời
gian, bảo quản và an toàn.
Tiếp nhận và kiểm tra
Tại các trung tâm sản xuất hoặc kho trung chuyển, đội ngũ logistics của Tesla
tiếp nhận các lô hàng. Họ sử dụng công nghệ quét mã vạch hoặc RFID để xác nhận lô
hàng, đồng thời tiến hành kiểm tra chất lượng ban đầu để phát hiện lỗi hoặc sai lệch
trước khi đưa vào dây chuyền sản xuất.
Quản lý hàng tồn kho
Tesla vận hành mô hình "just-in-time" (vừa đúng lúc) kết hợp với "just-in-case"
(dự trữ phòng rủi ro), đặc biệt sau đại dịch COVID-19 và khủng hoảng chip. Các linh
kiện được phân loại kỹ lưỡng, nhập vào hệ thống quản lý tồn kho thông minh, cho phép
theo dõi lượng hàng theo thời gian thực, đồng bộ với kế hoạch sản xuất. Lưu trữ và kho bãi
Các linh kiện được lưu trữ tại khu vực chuyên biệt trong kho Tesla hoặc tại các
khu vực staging gần dây chuyền sản xuất để tiết kiệm thời gian vận chuyển nội bộ. Tesla
chú trọng đến tự động hóa kho bằng robot và hệ thống băng chuyền để nâng cao tốc độ
và độ chính xác, đặc biệt trong các nhà máy hiện đại như ở Texas và Berlin.
Hậu cần ngược (Reverse Logistics)
Tesla xử lý hoàn trả hoặc thu hồi linh kiện lỗi từ nhà cung cấp hoặc các bộ phận
bị loại trong sản xuất. Các linh kiện này được đánh giá lại: nếu có thể sử dụng lại sẽ đưa
về kho; nếu hỏng nặng, sẽ chuyển qua quy trình tái chế hoặc sửa chữa. Tesla đặc biệt
chú trọng việc tái chế pin và vật liệu quý, tận dụng hệ thống closed-loop (vòng kín) tại
các nhà máy để giảm thiểu lãng phí.
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TRONG
LOGISTICS CỦA TESLA ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG INBOUND THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
2.1. Khái quát yêu cầu của hoạt động ứng dụng công nghệ trong Logistics của Tesla
Khi Tesla mở rộng quy mô sản xuất để đáp ứng nhu cầu toàn cầu, công ty đã phải
đối mặt với những thách thức đáng kể về chuỗi cung ứng. Không giống như các nhà sản
xuất ô tô truyền thống dựa vào mạng lưới hậu cần đã được thiết lập tốt, mô hình kinh
doanh tích hợp theo chiều dọc của Tesla có nghĩa là công ty phải quản lý việc mua sắm 10
nguyên liệu thô, sản xuất phụ tùng và giao xe trong một hệ thống cực kỳ phức tạp. Nhu
cầu tăng nhanh về xe Tesla đã gây ra tình trạng tắc nghẽn, gây ra sự chậm trễ trong việc
cung cấp linh kiện, tình trạng kém hiệu quả trong sản lượng của nhà máy và thời gian
giao hàng cho khách hàng lâu hơn.
Một trong những vấn đề lớn nhất mà Tesla gặp phải là gián đoạn chuỗi cung ứng.
Với sự gia tăng căng thẳng địa chính trị, đóng cửa liên quan đến đại dịch và tình trạng
thiếu hụt chất bán dẫn, việc tìm nguồn cung ứng các vật liệu chính như lithium cho pin
và vi mạch cho các hệ thống trên tàu ngày càng trở nên khó khăn. Tesla cần một giải
pháp do AI điều khiển để dự đoán các gián đoạn chuỗi cung ứng tiềm ẩn và thực hiện
các điều chỉnh chủ động.
Một thách thức khác là quản lý hàng tồn kho. Các nhà sản xuất ô tô truyền thống
sản xuất xe dựa trên dự báo nhu cầu trước nhiều tháng, thường dẫn đến tình trạng sản
xuất quá mức hoặc thiếu hụt. Tuy nhiên, Tesla hoạt động theo mô hình sản xuất đúng
lúc, nghĩa là họ chỉ sản xuất xe khi cần thiết. Mặc dù điều này giúp giảm thiểu lãng phí,
nhưng cũng làm tăng nguy cơ chậm trễ nếu một bộ phận duy nhất không có sẵn ở giai
đoạn sản xuất quan trọng.
Ngoài ra, việc giao xe toàn cầu còn đặt ra một thách thức hậu cần khác. Khi Tesla
mở rộng sang các thị trường mới, việc đảm bảo vận chuyển xe kịp thời và tiết kiệm chi
phí từ các nhà máy Gigafactory đến khách hàng trở nên phức tạp hơn. Không giống như
các nhà sản xuất ô tô truyền thống có mạng lưới đại lý lâu đời, Tesla giao hàng trực tiếp
đến khách hàng, đòi hỏi phải tối ưu hóa tuyến đường và quản lý vận chuyển hàng hóa dựa trên AI tinh vi.
Để giải quyết những thách thức này, Tesla đã tích hợp các hệ thống tối ưu hóa
chuỗi cung ứng do AI điều khiển trên toàn bộ hoạt động của mình. Công ty đã phát triển
một hệ thống dự báo nhu cầu được hỗ trợ bởi máy học, phân tích dữ liệu bán hàng theo
thời gian thực, đặt chỗ của khách hàng và xu hướng thị trường để dự đoán nhu cầu sản
xuất với độ chính xác cao. Điều này cho phép Tesla điều chỉnh lịch trình sản xuất một
cách linh hoạt, đảm bảo rằng các nhà máy sản xuất đúng số lượng xe mà không bị tồn
kho quá mức hoặc sản xuất thiếu. 11
2.2. Thực trạng ứng dụng công nghệ trong hoạt động Inbound Logistics của Tesla
đối với hoạt động Thương mại điện tử
2.2.1. Trí tuệ nhân tạo (AI) và Dữ liệu lớn (Big Data) trong quản lý logistics
2.2.1.1. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo
- Đối với Hoạt động mua hàng (Procurement)
Đối với hoạt động mua sắm nguyên liệu thô, Tesla sử dụng các mô hình phân
tích dự đoán để theo dõi xu hướng chuỗi cung ứng toàn cầu, các chỉ số kinh tế và rủi
ro địa chính trị. Tesla sử dụng AI (Trí tuệ nhân tạo) và Machine Learning (Học máy) để
dự báo nhu cầu nguyên liệu thô, phát hiện rủi ro chuỗi cung ứng và tối ưu hóa hoạt động
sản xuất. Điều này giúp công ty kiểm soát chi phí nguyên liệu, tăng tính linh hoạt trong
sản xuất và đảm bảo nguồn cung ổn định.
Những hiểu biết sâu sắc do AI thúc đẩy này giúp Tesla đảm bảo các vật liệu quan
trọng trước thời hạn, giảm tác động của tình trạng thiếu hụt tiềm ẩn. Bằng cách dự báo
tình trạng gián đoạn nguồn cung, Tesla đàm phán các hợp đồng dài hạn với các nhà cung
cấp và thậm chí mua cổ phần trong các hoạt động khai thác để đảm bảo dòng vật liệu ổn định cho sản xuất pin. 12
Hình 1. Mô hình AI Agent
Nguồn: vitalflux.com
AI Agent là các hệ thống trí tuệ nhân tạo được lập trình để thực hiện các tác vụ
và ra quyết định mà không cần sự can thiệp của con người. Những agent này có thể học
hỏi từ tư liệu, tự động hóa các quy trình và đưa ra các quyết định dựa trên những phân tích thông minh.
Tesla dưới sự dẫn dắt của Elon Musk đã tận dụng AI để cải thiện mọi thứ từ sản
xuất đến quản lý khách hàng. Những AI agents của Tesla không chỉ giúp tự động hóa
các quy trình trong công ty mà còn cung cấp khả năng phân tích dữ liệu khổng lồ để hỗ
trợ ra quyết định chiến lược.
Tesla sử dụng AI để tối ưu hóa chuỗi cung ứng của mình, đặc biệt là trong việc
dự báo và quản lý kho nguyên liệu. Một AI agent có thể phân tích dữ liệu lịch sử về nhu
cầu linh kiện và nguyên liệu của các dòng xe ví dụ như pin hay động cơ. AI này sẽ sử
dụng các mô hình dự báo để tính toán lượng nhiên liệu cần thiết cho mỗi tháng hoặc quý
tiếp theo, đồng thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất cho phù hợp. Hệ thống có thể nhận
diện được mùa vụ sản xuất cao điểm hoặc các yếu tố tác động bên ngoài như tình hình
thị trường, nguyên liệu hoặc sự thay đổi trong chính sách thuế quan. 13
Hệ thống quản lý hàng tồn kho hỗ trợ AI của Tesla tối ưu hóa kho lưu trữ, đảm
bảo các thành phần quan trọng được lưu trữ tại đúng vị trí để giảm thiểu tình trạng chậm
trễ sản xuất. Hệ thống liên tục theo dõi thời gian giao hàng của nhà cung cấp, sản lượng
của nhà máy và tỷ lệ tiêu thụ phụ tùng để điều chỉnh mức tồn kho một cách linh hoạt.
● Năm 2021, Tesla dự đoán giá lithium sẽ tăng mạnh do nhu cầu pin EV tăng cao
và nguồn cung hạn chế. Ngay lập tức, Tesla ký hợp đồng dài hạn với Ganfeng
Lithium (Trung Quốc) và Piedmont Lithium (Mỹ) để mua lithium với giá thấp.
Đến năm 2022, giá lithium tăng gấp 5 lần, nhưng Tesla vẫn giữ được chi phí sản
xuất thấp hơn đối thủ nhờ vào các hợp đồng cố định. Kết quả là Tesla tiết kiệm
hàng tỷ USD và duy trì lợi nhuận cao hơn so với các hãng xe truyền thống.
● Năm 2022, AI phát hiện Trung Quốc có thể hạn chế xuất khẩu lithium do nhu cầu
nội địa tăng cao. Ngay lập tức, Tesla chuyển hướng sang Canada, Úc và Mỹ, ký
hợp đồng với các công ty khai thác lithium mới như Liontown Resources. Khi
Trung Quốc thực sự siết chặt xuất khẩu vào năm 2023, Tesla không bị ảnh hưởng,
trong khi nhiều hãng xe khác phải đối mặt với tình trạng thiếu pin. Kết quả là
Tesla có nguồn cung lithium ổn định, trong khi các đối thủ như Volkswagen, Ford
và GM phải cắt giảm sản lượng do thiếu nguyên liệu.
- Đối với Hoạt động lưu kho nguyên vật liệu
Tesla là một thương hiệu ô tô khác đã áp dụng quản lý hàng tồn kho dựa trên AI
và nó đang có tác động đáng kể đến hoạt động của công ty. Không giống như các đại lý
truyền thống dựa vào các phòng trưng bày lớn và hàng tồn kho rộng lớn, Tesla đã cách
mạng hóa cách thức lưu trữ và bán ô tô. Hệ thống do AI điều khiển của Tesla giúp tối
ưu hóa hàng tồn kho bằng cách phân tích hành vi của khách hàng, sở thích theo khu vực
và mô hình mua hàng, cho phép công ty điều chỉnh mức hàng tồn kho cho phù hợp.
Cách tiếp cận dựa trên dữ liệu này không chỉ giúp Tesla duy trì hàng tồn kho hiệu
quả mà còn cho phép công ty cung cấp dịch vụ khách hàng tốt hơn. Bằng cách dự báo
chính xác những mẫu xe nào có khả năng được ưa chuộng, Tesla có thể đảm bảo rằng
khách hàng nhận được những chiếc xe họ muốn mà không bị chậm trễ không cần thiết.
Hơn nữa, Tesla sử dụng hệ thống AI của mình để dự đoán thời điểm các mẫu xe mới sẽ 14
được phát hành, đảm bảo rằng hàng tồn kho được điều chỉnh trước thời hạn để đáp ứng nhu cầu sắp tới.
AI đã cho phép Tesla thoát khỏi các phương pháp quản lý hàng tồn kho truyền
thống, giảm nhu cầu về các lô hàng vật lý lớn và cải thiện hiệu quả chung của quy trình
bán hàng của họ. Khi Tesla tiếp tục đổi mới trong quản lý hàng tồn kho, các đại lý ô tô
khác có thể sẽ làm theo, tiếp tục chuyển đổi ngành công nghiệp ô tô.
Hệ thống quản lý hàng tồn kho do AI điều khiển đã giảm thời gian ngừng hoạt
động của nhà máy, đảm bảo các thành phần quan trọng luôn có sẵn khi cần. Điều này
đã góp phần vào số lượng sản xuất kỷ lục của Tesla, cho phép công ty mở rộng quy mô
nhanh chóng mà không có tình trạng kém hiệu quả thường đi kèm với việc mở rộng như vậy.
Kết quả là Tesla có thể tối ưu hóa lượng hàng tồn kho, tránh tình trạng thiếu hụt
linh kiện quan trọng hoặc dư thừa vật liệu, giúp giảm chi phí lưu kho và tăng khả năng
đáp ứng nhanh chóng nhu cầu thị trường.
2.2.1.2. Ứng dụng Big data
Tesla là công ty dẫn đầu trong ngành công nghiệp ô tô và thành công của công ty
phần lớn là nhờ vào việc sử dụng dữ liệu lớn một cách sáng tạo để tối ưu hóa chuỗi cung
ứng của mình. Bằng cách tận dụng dữ liệu từ các phương tiện của mình, Tesla có thể
xác định các lĩnh vực cần cải thiện và thực hiện các thay đổi đối với chuỗi cung ứng của
mình, giúp tăng hiệu quả và tiết kiệm chi phí.
Tesla thu thập dữ liệu từ các phương tiện của mình theo thời gian thực, cho
phép công ty theo dõi hiệu suất của chuỗi cung ứng. Dữ liệu này bao gồm thông tin
về hiệu suất của phương tiện, phản hồi của khách hàng và số liệu chuỗi cung ứng. Bằng
cách phân tích dữ liệu này, Tesla có thể xác định các lĩnh vực cần cải thiện và thực hiện
các thay đổi cho chuỗi cung ứng của mình cho phù hợp. Ví dụ, Tesla có thể sử dụng dữ
liệu để xác định các lĩnh vực mà công ty có thể giảm chi phí, chẳng hạn như bằng cách
hợp lý hóa quy trình sản xuất hoặc giảm số lượng nhà cung cấp trong khâu Inbound Logistics.
Tesla cũng sử dụng Big Data để tối ưu hóa việc quản lý hàng tồn kho. Bằng
cách phân tích dữ liệu từ các xe của mình, Tesla có thể xác định được những bộ phận
nào đang có nhu cầu cao và điều chỉnh hàng tồn kho cho phù hợp. Điều này giúp Tesla 15
đảm bảo rằng công ty có đúng bộ phận trong kho vào đúng thời điểm, giảm nguy cơ
chậm trễ hoặc thiếu hụt.
Nhìn chung, việc Tesla sử dụng Big Data để tối ưu hóa chuỗi cung ứng của mình
là một yếu tố chính trong thành công của công ty. Bằng cách tận dụng dữ liệu từ các
phương tiện của mình, Tesla có thể xác định các lĩnh vực cần cải thiện và thực hiện các
thay đổi đối với chuỗi cung ứng của mình, dẫn đến hiệu quả tăng lên và tiết kiệm chi
phí. Điều này cho phép Tesla duy trì khả năng cạnh tranh trong ngành công nghiệp ô tô
và tiếp tục phát triển hoạt động kinh doanh của mình.
2.2.2. Blockchain trong quản lý chuỗi cung ứng
Công nghệ Blockchain là một cơ chế cơ sở dữ liệu tiên tiến cho phép chia sẻ
thông tin minh bạch trong một mạng lưới cụ thể. Cơ sở dữ liệu chuỗi khối lưu trữ dữ
liệu khi đã được mạng lưới chấp nhận thì sẽ không thể nào thay đổi được; qua đó chống
được gian lận, thay đổi dữ liệu trái phép.
Tesla đang sử dụng công nghệ blockchain để đảm bảo rằng nguyên liệu thô
để sản xuất pin được lấy từ các nguồn bền vững. Các giải pháp blockchain theo dõi
coban từ Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) và niken từ BHP tại Úc.
Tesla đã công bố Báo cáo tác động năm 2020 , cho thấy công ty đang sử dụng
hai giải pháp blockchain để theo dõi nguyên liệu thô được sử dụng trong pin xe điện,
theo Ledger Insights. Công ty nỗ lực đảm bảo rằng chúng được lấy từ các nguồn bền
vững, phù hợp với sứ mệnh của Tesla.
+ Giải pháp blockchain Re | Source theo dõi coban từ Cộng hòa Dân chủ Congo.
Giải pháp này được thành lập bởi ba nhà sản xuất coban lớn tại DRC: Glencore, China
Molybdenum Co (CMOC) và Eurasian Resources Group (ERG), với Kryha đóng vai trò
là đối tác công nghệ. Giải pháp blockchain đã được công bố công khai vào năm 2021
nhưng đã được phát triển từ năm 2019. Hiện tại, giải pháp đang được thử nghiệm tại
DRC và với các nhà sản xuất pin xe điện ở Châu Âu và có kế hoạch triển khai các dự án
thí điểm tại Hoa Kỳ và Châu Á. Dự kiến dự án thí điểm cuối cùng của Tesla diễn ra vào quý 4 năm 2021. 16
Tesla đã chọn hợp tác với Re | Source vì đây là giải pháp do ngành dẫn đầu, được
thiết kế để dễ dàng tiếp cận và bao gồm tất cả các bên trong chuỗi cung ứng, có khả
năng mở rộng, nghĩa là có thể bao gồm các vật liệu pin quan trọng khác trong tương lai",
báo cáo của Tesla nêu rõ. Tesla sẽ sử dụng giải pháp này để đảm bảo có nguồn cung ứng
bền vững. Kể từ khi Re | Source được thành lập, Umicore và các đối tác chuỗi cung ứng
khác đã tham gia. Dự án cũng đang nhận được ý kiến đóng góp từ Norilsk Nickel,
Johnson Matthey, Sáng kiến Khoáng sản có Trách nhiệm (RMI) và Viện Cobalt (CI).
+ Tesla cũng đang hợp tác với BHP về nguồn cung ứng niken và khả năng phục
hồi của chuỗi cung ứng pin. Cho đến nay, các công ty đã hoàn thành dự án thí điểm kéo
dài ba tháng từ hoạt động của BHP tại Tây Úc đến dây chuyền sản xuất tại Giga Thượng
Hải. Việc theo dõi lượng khí thải CO2 giúp xác định dấu chân sinh thái của mọi mẫu xe
Tesla. Dự án này cũng sẽ giúp xác định những thiếu sót có thể xảy ra trong chuỗi cung
ứng và cách khắc phục chúng.
Blockchain là một chuỗi khối tuần tự liên tục chứa thông tin được xây dựng theo
các quy tắc nhất định. Giao tiếp giữa các khối được cung cấp bằng cách đánh số, dữ liệu
mới và dữ liệu của khối trước đó. Để thay đổi thông tin trong khối, bạn phải chỉnh sửa
tất cả các khối tiếp theo. Thông thường, các bản sao của chuỗi khối được lưu trữ trên
nhiều máy tính khác nhau độc lập với nhau, điều này khiến việc thay đổi thông tin đã có
trong các khối trở nên cực kỳ khó khăn. Do đó, thông tin thu được theo cách này cực kỳ
đáng tin cậy. Khi làm việc theo cách này, không cần sử dụng bất kỳ thông tin nào được
tìm thấy trên các tài liệu/hóa đơn/biên lai vật chất. Tất cả thông tin sẽ nằm trong chuỗi
khối, ở dạng kỹ thuật số.
Ngoài ra, việc sử dụng Blockchain cũng giúp tăng tính an toàn và bảo mật của
dữ liệu. Với các thông tin được lưu trữ trên Blockchain, các bên liên quan chỉ có thể
truy cập thông tin mà họ có quyền truy cập và các thông tin này được bảo vệ bởi các
tính năng bảo mật của Blockchain.
Mặc dù Tesla chưa công khai nhiều về việc sử dụng blockchain, nhưng công nghệ
này có tiềm năng được áp dụng để theo dõi và xác minh nguồn gốc của các nguyên liệu
quan trọng như lithium và cobalt, đảm bảo tính minh bạch và bền vững trong chuỗi cung ứng. 17
2.2.3. IoT và Tự động hóa trong kho bãi
Tesla sử dụng giám sát dữ liệu thời gian thực để tối ưu hóa các dây chuyền sản
xuất của mình tại Gigafactory. Bằng cách sử dụng các cảm biến tiên tiến và thiết bị IoT,
Tesla có thể theo dõi từng giai đoạn của quy trình sản xuất, nhanh chóng xác định các
điểm nghẽn và tình trạng kém hiệu quả. Sự nhanh nhẹn này cho phép công ty thực hiện
các điều chỉnh ngay lập tức, điều này rất quan trọng trong một ngành mà thời gian đưa
sản phẩm ra thị trường có thể quyết định vị thế dẫn đầu. Các công ty đang đối mặt với
những thách thức tương tự nên cân nhắc triển khai các giải pháp IoT và bảng điều khiển
để trực quan hóa dữ liệu thời gian thực một cách hiệu quả. Thu thập thông tin chi tiết có
thể hành động có thể trao quyền cho những người ra quyết định để chủ động ứng phó
với các xu hướng hoặc vấn đề mới nổi, cuối cùng biến những thách thức thành cơ hội
để tăng trưởng và đổi mới.
Tại nhà máy Tesla ở Thượng Hải, công ty đã triển khai mức độ tự động hóa cao
trong các quy trình sản xuất. Ví dụ, xưởng hàn sử dụng 100% robot hàn, đảm bảo độ
bền và tính ổn định của cấu trúc khung xe. Xưởng sơn cũng được cơ giới hóa hoàn toàn,
giúp bề mặt sơn của mỗi chiếc xe đồng đều và hoàn hảo. Ngoài ra, việc nâng hạ khung
xe giữa các tầng được thực hiện tự động, tiết kiệm diện tích nhà xưởng và tăng tốc độ dây chuyền lắp ráp.
Hình 2. Siêu nhà máy Tesla ở Thượng Hải
Tesla đã giới thiệu robot hình người Optimus và bắt đầu tích hợp chúng vào hoạt
động nhà máy. Hai robot Optimus đã được đưa vào thực hiện các nhiệm vụ tự động
trong nhà máy, mặc dù chi tiết cụ thể về các nhiệm vụ này chưa được công bố. Elon 18
Musk kỳ vọng rằng Optimus sẽ có khả năng tham gia vào hoạt động sản xuất và có thể
được thương mại hóa vào cuối năm 2025
Hình 3. Robot hình người của Tesla
Tuy nhiên, việc tự động hóa quá mức cũng đã dẫn đến một số thách thức. Năm
2018, CEO Elon Musk thừa nhận rằng việc sử dụng quá nhiều robot trong dây chuyền
sản xuất đã làm giảm năng suất và rằng con người vẫn đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất.
2.2.4. Hệ thống vận chuyển và giao hàng thông minh
Để đảm bảo việc giao hàng hiệu quả các bộ phận và linh kiện, Tesla đã đầu tư
mạnh mẽ vào công nghệ tiên tiến. Công ty đã phát triển một hệ thống quản lý chuỗi cung
ứng tinh vi, cho phép theo dõi và giám sát dòng chảy của nguyên vật liệu từ nhà cung
cấp đến các Gigafactories. Tesla áp dụng mô hình tích hợp dọc, kết hợp trí tuệ nhân tạo
(AI) và hệ thống quản lý vận chuyển (Transportation Management System - TMS) để
tạo ra một chuỗi cung ứng linh hoạt, minh bạch và tối ưu hóa chi phí. Hệ thống này
không chỉ đáp ứng yêu cầu của mô hình sản xuất vừa kịp thời (just-in-time) mà còn
mang lại khả năng thích ứng nhanh chóng với các biến động trong chuỗi cung ứng toàn cầu. 19
Hệ thống vận chuyển thông minh của Tesla bắt đầu với khả năng giám sát và
phân tích toàn diện dòng nguyên vật liệu. Công ty sử dụng một nền tảng quản lý chuỗi
cung ứng tích hợp AI, cho phép theo dõi thời gian thực từng lô hàng từ điểm xuất phát
– như mỏ lithium ở Chile hoặc nhà máy chip ở Đài Loan – đến các nhà máy sản xuất.
AI phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn, bao gồm lịch trình sản xuất, tốc độ tiêu thụ linh
kiện, và thông tin vận tải, để dự đoán chính xác thời điểm cần giao hàng. Khi phát hiện
các vấn đề tiềm ẩn như tắc nghẽn cảng hoặc chậm trễ từ nhà cung cấp, hệ thống tự động
đưa ra các giải pháp khắc phục, chẳng hạn như điều chỉnh tuyến đường, chuyển đổi
phương thức vận chuyển, hoặc sử dụng nguồn dự trữ hiện có. Sự chủ động này giúp
Tesla giảm thiểu rủi ro gián đoạn, duy trì nhịp độ sản xuất ổn định ngay cả trong bối
cảnh khủng hoảng như thiếu hụt chất bán dẫn toàn cầu.
Tesla sử dụng TMS, một hệ thống quản lý vận chuyển giúp quản lý các hoạt động
vận chuyển hàng hóa. Hệ thống này được thiết kế để cung cấp cho nhân viên quản lý
vận chuyển một bức tranh toàn diện về hoạt động vận chuyển và giúp họ tối ưu hóa quá
trình vận chuyển bằng cách cung cấp các tính năng quan trọng, bao gồm: Quản lý vận
tải, Quản lý tài xế, Quản lý phương tiện và Quản lý chi phí vận chuyển.
- Tối ưu hóa vận tải: TMS sử dụng thuật toán AI để chọn tuyến đường hiệu quả
nhất, cân nhắc các yếu tố như khoảng cách, chi phí nhiên liệu, và điều kiện giao
thông. Ví dụ, khi vận chuyển pin từ nhà cung cấp ở châu Á đến Gigafactory ở
Nevada, TMS có thể quyết định giữa vận tải biển tiết kiệm chi phí hoặc hàng
không nhanh chóng dựa trên độ khẩn cấp.
- Quản lý phương tiện và tài xế: Với sự hỗ trợ của Tesla Semi – xe tải điện tự lái –
TMS theo dõi hiệu suất phương tiện, tối ưu hóa tải trọng và lịch trình để giảm
thời gian chờ. AI còn dự đoán nhu cầu bảo trì, đảm bảo xe luôn sẵn sàng vận hành. 20