Bài thi học phần: Triết học Mác - Lênin (Mã số 02) | Trường Đại học Thương Mại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI HỌC KỲ I NĂM HỌC 2023 – 2024
(Phần dành cho sinh viên/ học viên)
Bài thi học phần: Triết học Mác -
Số báo danh:……15……………………….
Lênin…………………….. Mã số SV/HV:
………………………….………………………... ………23D280008……….……………….. Mã số đề thi: Lớp:
………02………………….…………
………………K59HC01………………………
Ngày thi: ………16/12/2023………Tổng số …… trang: …7……
Họ và tên: ……Nguyễn Tùng
Duy………………………… Điểm kết luận:
GV chấm thi 1: …….………………………......
GV chấm thi 2: …….………………………......
SV/HV không được viết vào cột này)
Điểm từng câu, điểm thưởng (nếu có) và điểm toàn bài GV chấm 1: Câu 1: ……… điểm Câu 2: ……… điểm …………………. …………………. Cộng …… điểm GV chấm 2: Câu 1: ……… điểm Câu 2: ……… điểm ………………….
Họ tên SV/HV: ………Nguyễn Tùng Duy………………….………… - Mã LHP:
……231_MLNP0221_24………………Trang 1/7 …………………. Cộng …… điểm Bài làm Câu 1.
Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng,
nguồn gốc tự nhiên của ý thức
là sự phản ánh thế giới khách quan vào
bộ não người. Trong đó thì thế giới khách quan có sự tác động tới
bộ óc của con người tạo ra khả năng về sự hình thành ý thức từ con
người đối với thế giới khách quan. Nguồn gốc tự nhiên của
ý thức thể hiện ở sự phát
triển của thuộc tính phản ánh và vai trò của
bộ não người. Bộ não người là khí quan vật chất của ý thức mà
ý thức là thuộc tính của một dạng vật chất có tổ chức cao là bộ não người. Não bộ chính là
bộ phận điều chỉnh hành vi của con người, hoạt động sinh lý thần kinh của
bộ não người là cơ sở để hoạt động
ý thức của con người được diễn ra, hoạt động của
bộ não sẽ dần dần giúp cho con người hình thành các mối quan hệ giữa con
người và thế giới khác quan; từ
đó chính những sự vật, sự việc xuất phát từ thực tiễn sẽ
tạo ra cho con người những sự sáng tạo, năng
động. Các mối quan hệ giữa người với
người trong thế giới quan có tác
động sâu sắc đến suy nghĩ của con người, thế giới quan sẽ thông qua các hoạt
động của các giác quan đã tác động đến não bộ con người để hình
thành nên quá trình phản ánh.
Phản ánh là thuộc tính chung của mọi dạng vật chất, được
thể hiện trong sự liên hệ, tác
động qua lại giữa các đối tượng vật chất với nhau. Phản ánh
là năng lực giữ lại, tái hiện của hệ thống vật chất này những đặc điểm của hệ thống vật
chất khác trong quá trình tác
động qua lại. Sự phản ánh phụ thuộc vào vật tác động và vật nhận tác động, vật nhân tác
động luôn mang thông tin của vật tác
động, đây là điều quan trọng để làm sáng tỏ
nguồn gốc tự nhiên của
ý thức. Cùng với lịch sử tiến hoá của thế
giới vật chất, thì lịch sử phát triển thuộc tính phản ánh của thế giới vật chất cũng có quá
trình phát triển từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp: phản ánh vật lý, hóa học, phản
ánh sinh học, phản ánh tâm lý, phản ánh năng
động, sáng tạo. Giới tự nhiên vô sinh có
Họ tên SV/HV: ………Nguyễn Tùng Duy………………….………… - Mã LHP:
……231_MLNP0221_24………………Trang 2/7
kết cấu vật chất đơn giản vì thế trình
độ phản ánh của giới này còn mang tính thụ động,
chưa có tính định hướng, chọn lọc - phản ánh vật lý, hóa học. Giới tự nhiên hữu sinh ra
đời với kết cấu phức tạp hơn do đó mà trình
độ phản ánh cũng cao hơn và đã có tính định
hướng, chọn lọc - phản ánh sinh học, giúp cho cơ thể sống có khả năng thích nghi với
môi trường với nhiều hình thức cao thấp khác nhau và phản ánh tâm lý đối với động vật
bậc cao bao gồm cả phản ánh có điều kiện và
không có điều kiện tuy nhiên hình thức
phản ánh này vẫn còn mang tính bản năng xuất phát từ nhu cầu sinh lý tự nhiên của cơ thể
động vật. Phản ánh năng động, sáng tạo là hình thức phản ánh cao nhất, nó chỉ được
thực hiện ở dạng vật chất phát triển cao, có tổ chức cao nhất là bộ óc người. Trong quá
trình nhận thức về thế giới, con người
không chỉ hiểu biết, nắm bắt các tri thức mà còn vận
dụng chúng vào cuộc sống đời thường. Như vậy ,
ý thức là sự phản ánh thế giới hiện thực bởi
bộ óc con người. Sự xuất hiện của con người và hình thành bộ óc của con người
có năng lực phản ánh hiện thực khách quan là
nguồn gốc tự nhiên của ý thức. Phản ánh năng động, sáng tạo của
ý thức là hình thức phản ánh cao nhất. Để chứng
minh cho điều này, ta có thể thấy hình thức phản ánh này chỉ có ở dạng vật chất phát triển cao, cụ thể là
bộ não con người và được thực hiện thông qua quá trình hoạt động sinh lý thần kinh của
bộ não. Bộ não con người hiện đại là sản phẩm của quá trình tiến
hóa lâu dài về mặt sinh vật - xã hội và có cấu
trúc đặc biệt phát triển, rất tinh vi và phức tạp, bao gồm khoảng 14 -
15 tỷ tế bào thần kinh.
Các tế bào này liên hệ với nhau và với
các giác quan để thu nhận, xử lý thông tin từ thế giới khách quan vào não bộ và điều khiển hoạt
động của cơ thể trong quan hệ với thế giới bên ngoài qua các phản xạ có điều kiện và phản xạ
không có điều kiện. Ý thức - phản ánh năng
động, sáng tạo là hình thức
phản ánh đặc trưng chỉ có ở con người và là hình thức phản ánh cao nhất của thế giới vật chất,
nó là kết quả của quá trình phản ánh có định hướng, có mục đích. Nhờ có ý thức mà
con người có được sự hiểu biết và những nhận thức nhất định về thế giới, ý thức con
người xâm nhập vào bản chất,
quy luật của thế giới vật chất để từ đó tạo ra các tri thức
mới để chỉ đạo các hoạt
động thực tiễn của con người. Trên cơ sở các tri thức đã có cùng
Họ tên SV/HV: ………Nguyễn Tùng Duy………………….………… - Mã LHP:
……231_MLNP0221_24………………Trang 3/7 với hoạt
động thực tiễn, con người đã sáng tạo ra tri thức mới, sự sáng tạo ấy là đặc trưng bản chất nhất của
ý thức. Ý thức hoàn toàn có thể tiên đoán, tiên liệu tương lai, hoàn toàn
có thể tạo ra những ảo tưởng, những lịch sử một thời, những giả thiết khoa học. Đó chính là sự phong phú của tính năng động, sáng tạo;
trên những cơ sở đã có, con người có thể
sáng tạo ra tri thức mới, tưởng tượng ra những điều
không thực tế, chẳng hạn như những
tưởng tượng về thần linh, ma
quỷ, tượng tưởng người có thể bay ,có thể xuyên không…;
ý thức giúp con người có thể tiên đoán, dự đoán tương lai, tạo ra những thuyết khoa học
khái quát, trừu tượng như thuyết tiến hóa, thuyết tương đối, sự tiên đoán về tương lai, về
trí tuệ nhân tạo của các nhà khoa học xưa…Ứng
dụng trong cuộc sống hiện đại ngày nay,
ta có thể thấy với hình thức phản ánh năng động, sáng tạo giúp con người tạo ra những thay đổi và tiến
bộ, nâng cao nhận thức trong cuộc sống và công việc không những thế
nó còn mang lại sự linh hoạt và đột phá trong quá trình thích ứng và giải quyết các vấn đề. Câu 2. Dựa
trên nguyên lý vật chất quyết định
ý thức đã được chủ nghĩa duy vật biện
chứng nghiên cứu mà ở đây thì
ý thức lại có tính độc lập tương đối và nó tác động trở lại
vật chất, chúng ta có được nguyên lý về mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội,
ở đây tồn tại xã hội
đóng vai trò là lĩnh vực vật chất quyết định đến ý thức xã hội là lĩnh vực tinh thần, nhưng
ý thức xã hội cũng tồn tại độc lập và tác động trở lại tồn tại xã hội.
Đời sống tinh thần của xã hội được hình thành và phát triển trên cơ sở của đời sống vật
chất, tồn tại xã hội như thế nào thì
ý thức xã hội như thế
đó, tồn tại xã hội quyết định nội
dung, tính chất, đặc điểm, xu hướng vận
động, sự biến đổi và sự phát triển của các hình thái
ý thức xã hội. Tồn tại xã hội bao gồm các yếu tố cơ bản là phương thức sản xuất vật
chất; vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên; dân số, mật độ dân số; trong
đó thì phương thức sản
xuất vật chất có sự quyết định to lớn, khi mà
nó thay đổi thì những tư tưởng, quan điểm
về chính trị, pháp luật, triết học và cả quan điểm thẩm mỹ lẫn đạo đức dù sớm hay muộn
cũng sẽ có những thay đổi nhất định. Chính vì thế mà phương thức sản xuất vật chất có
Họ tên SV/HV: ………Nguyễn Tùng Duy………………….………… - Mã LHP:
……231_MLNP0221_24………………Trang 4/7