



















Preview text:
lOMoARcPSD| 49328981
I-CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CUNG CỦA NGÀNH CÀ PHÊ
1-Ti n bế ộ công ngh :ệ
Xã h i đang phát tri n theo hộ ể ướng Công nghi p hóa – Hi n đ i hóa, vì th vi cệ ệ ạ ế ệ
ứng d ng các thành t u khoa h c công ngh vào trong s n xu t là vô cùng c n thi t.ụ ự ọ ệ ả ấ ầ
ế Ngành cà phê ngày nay có ảnh hưởng to l n đ n đ i s ng kinh tớ ế ờ ố ế xã h i và môiộ trường.
Vì v y, vi c ng d ng khoa h c công ngh trong quá trình s n xu t có ý nghĩaậ ệ ứ ụ ọ ệ ả ấ h t s c
quan tr ng khi nông dân và nhà s n xu t trên th gi i liên t c g p nhi u khóế ứ ọ ả ấ ế ớ ụ ặ ề
khăn trong vi c ki m soát giá c và cây tr ng đang b nh hệ ể ả ồ ị ả ưởng n ng nặ ề ở b i bi nế đ
i khí h u. Các công ngh m i đổ ậ ệ ớ ược sử ụ d ng hi u qu trong quá trình s n xu t càệ ả ả ấ
phê, ch ng h n nh :ẳ ạ ư
+Công nghệ Blockchain: Công ngh Blockchain t o ra m t b n ghi ho tệ ạ ộ ả ạ đ ng
vĩnh vi n, b t bi n, đ m b o trách nhi m gi i trình cho t t c các bên liênộ ễ ấ ế ả ả ệ ả ấ ả quan,
cho phép khách hàng thưởng th c cà phê c a h khi bi t đó là cà phê đích th c.ứ ủ ọ ế ự M i bên
có quy n truy c p vào m t b n sao chính xác c a dỗ ề ậ ộ ả ủ ữ ệ li u và các b n c pả ậ nh t
blockchain m đậ ớ ược chia s d a trên m c đ cho phép c a m i ngẻ ự ứ ộ ủ ỗ ười tham gia.
Không ch nông dân, ngỉ ười bán buôn và bán l sẽ có thẻ ể ươ t ng tác v i dớ ữ ệ li u th iờ gian
th c, mà ngự ười tiêu dùng sẽ có th theo dõi ngu n g c cà phê c a h .ể ồ ố ủ ọ
+ Công ngh tệ ưới nhỏ ọ gi t: là m t m ng lộ ạ ưới đường ng phân ph i nố ố ước
được đ t áp dặ ưới m t đ t và theo hặ ấ ướng d n tr ng.Trên đẫ ồ ường ng phân ph i cóố ố
các đi m đ u nh gi t để ầ ỏ ọ ược dán tr c ti p vào trong ng ho c g n thông qua các đ uự ế ố ặ
ắ ầ k t n i v i kho ng cách khác nhau tùy thu c cây tr ng và lo i đ t. H th ng tế ố ớ ả ộ ồ ạ ấ ệ ố
ưới nhỏ gi t tọ ưới cây b ng cách nh t t gi t nằ ỏ ừ ừ ọ ước vào g c cây. Giúp gố ốc cây luôn
được th mấ đ u nề ước và r t ti t ki m nấ ế ệ ước.Có nh ng h th ng giúp ti t ki m 60% lữ ệ ố ế
ệ ượng nước bình thường. lOMoARcPSD| 49328981
+ Công nghệ nhi t phân:ệ Công ngh nhi t phân đệ ệ ượ ức ng d ng vàoụ ngành s
n xu t cà phê đã làm gi m lả ấ ả ượng khí th i nhà kính, tăng hi u qu sả ệ ả ử ụ d ng đi n, gi m
sệ ả ử ụ d ng nước trong ngành chế bi n cà phê. Các phế ế phẩm nông nghi pệ được đun
nóng b ng công ngh nhi t phân tằ ệ ệ ừ nhi t đ 8.500 đ C sẽ t o ra khí gas.ệ ộ ộ ạ Gas được đ
a vào bu ng đ t đư ồ ố ể cung c p khí nóng cho bu ng ph n ấ ồ ả ứng t o ra sạ ự tu n hoàn cháy
liên t c. Ngầ ụ ười tr ng cà phê v a có th thu h i nhi t nh quá trìnhồ ừ ể ồ ệ ờ đ t r t ố ấ ổn đ
nh t o đi u ki n thu n l i cho vi c s y cà phê. Quá trình nhi t phânị ạ ề ệ ậ ợ ệ ấ ệ cũng t o ra
than sinh h c đ dùng làm phân bón c i t o đ t, than sinh h c giúp c iạ ọ ể ả ạ ấ ọ ả thi n đệ ộ ơ
t i x p c a đ t, khố ủ ấ ả năng giữ nước r t cao, ch ng th t thoát bay h iấ ố ấ ơ hay.Ng m vào t
ng sâu sau khi tấ ầ ưới trong mùa n ng, ch ng xói mòn đ t, t o đi uắ ố ấ ạ ề ki n thu n l i cho
các lo i vi khu n có l i s ng trong đ t, thu hút và giệ ậ ợ ạ ẩ ợ ố ấ ữ ngu n dinhồ dưỡng đ nh d
n ra cho cây tr ng.ể ả ẫ ồ lOMoARcPSD| 49328981
+WeGAP: WeGAP là m t trong nh ng s n ph m độ ữ ả ẩ ược kh i t o tở ạ ừ ự D án
“Sử ụ d ng nước tưới h p lý đ nâng cao hi u qu kinh t c a ngành s n xu t cà phêợ ể ệ ả ế ủ ả ấ
t i Vi t Nam” (D án) do C quan H p tác Phát tri n Th y Sỹ (SDC) và Công ty Nestleạ ệ ự ơ ợ ể ụ
toàn c u tài tr .ầ ợỨng d ng này t o ra m t h th ng c nh báo s m th i ti t h tr t iụ ạ ộ ệ ố ả ớ ờ ế
ỗ ợ ố ưu qu n lý vả ườn cafe. Bên c nh đó, còn có các bài h c v các h c ph n giúp ngạ ọ ề ọ ầ
ười nông dân hi u h n v nhu c u dinh dể ơ ề ầ ưỡng, nước tưới, chăm sóc c a cây cà phê t đóủ
ừ thay đ i t p quán canh tác theo hổ ậ ướng s n xu t cà phê nhi u h n v i chi phí th pả ấ ề ơ ớ
ấ h n d a vào vi c qu n lý vơ ự ệ ả ườn cây h p lý. Nhợ ư ậ v y, nh có công ngh kĩ thu t phátờ ệ
ậ tri n m nh mẽ mà s n lể ạ ả ượng cà phê tăng d n đ n cung cà phê tăng.ẫ ế
2-Giá của các y u tế ố ầ đ u vào
Chi phí nhân công qua các năm có sự thay đ i, tuy nhiên thổ ường r i vào tìnhơ tr ng
“khát” nhân công thu hái cà phê. Ch ng h n năm 2020, nhân công đạ ẳ ạ ược thuê v iớ m c
giá 1.000 đ ng/kg. Đ n năm 2021, giá nhân công tăng cao h n, dao đ ng m cứ ồ ế ơ ộ ở ứ 1.200-1.400 đ ng/kg. ồ
T i m t s đ i phạ ộ ố ạ ương tr ng cà phê, vào năm 2020, nhân công đồ ược được trả
220.000 đ ng/ngày không bao ăn, u ng. Còn năm 2021,nhân công đồ ố ược trả tăng lên
250.000 đ ng/ngày, bao thêm b a ăn tr a, nồ ữ ư ước u ng. Giá nhân công tăng cao h nố ơ nh
ng vi c tìm ki m nhân công hái cà phê thì không m y thuư ệ ế ấ ận l i vì giá xăng tăngợ cao, d lOMoARcPSD| 49328981
ch b nh khó lị ệ ường. Năm 2021, giá cà phê có nhích h n mơ ọi năm nên người dân cũng s n
sàng tr công hái cà phê cao h n cho ngẵ ả ơ ười lao đ ng kho ng 20% đ có thộ ả ể ể thu ho ch
đạ ược h t s n lế ả ượng.
Bên c nh các y u t v di n tích tr ng cà phê, chi phí nhân công đã đạ ế ố ề ệ ồ ược đề c p
trậ ước đó, giá cà phê còn ch u sị ự chi ph i c a các y u t đ u vào khác, ví dố ủ ế ố ầ ụ như giá
c a phân bón, thu c b o v th c v t và các lo i hàng hóa phủ ố ả ệ ự ậ ạ ụ tr . Các lo i hàngợ ạ
hóa này có tính ch t n đ nh, n u có thay đ i thì thay đ i không qua đáng k , chính vìấ ổ ị ế ổ ổ
ể th mà cũng ít tác đ ng t i giá c a cà phê.ế ộ ớ ủ
3-Số ượ l ng nhà s n xu t trong ngànhả ấ
M t s công ty tham gia đ u t vào lĩnh v c cà phê nh : Công ty C ph nộ ố ầ ư ự ư ổ
ầ Intimex Mỹ Phước: ti n thân là Chi nhánh c a Công ty Cề ủ ổ ph n Xu t nh p kh uầ ấ ậ ẩ
Intimex t i Mỹ Phạ ước (Intimex Mỹ Phước), được thành l p theo Quy t đ nh sậ ế ị ố 10/QĐ-
INX-HĐQT ngày 26 tháng 3 năm 2009. Chính Công ty chuyên s n xu t và kinhả ấ doanh cà phê
ch t lấ ượng cao đáp ứng nhu c u trong nầ ước và xu t kh u. Các công tyấ ẩ khác trong top 10
doanh nghi p xu t kh u cà phê l n nh t Vi t Nam là Công ty TNHHệ ấ ẩ ớ ấ ệ Xu t nh p kh u 2
tháng 9 Daklak, Công ty Cấ ậ ẩ ổ ph n Mascopex, Công ty TNHHầ Neumann Gruppe Vi t Nam,
Công ty TNHH S n xu t, ngoài ra còn hàng trăm đ n vệ ả ấ ơ ị s n xu t khác. V i s lả ấ ớ ố ượng
l n cà nhà s n xu t nhớ ả ấ ư ậ v y thì cung v cà phê trên thề ị trường ch c ch n sẽ đắ ắ ược m
r ng, góp ph n thúc đ y n n s n xu t nông nghi p vàở ộ ầ ẩ ề ả ấ ệ đ a cà phê ra ngoài th trư ị
ường thế gi i,nâng cao v thớ ị ế ủ c a Việt Nam trên trường qu c t v lĩnh v c này.ố ế ề ự
4-Chính sách của chính phủ
+Chính sách đ nh hị ướng chung +Chính sách thương m iạ
+Chính sách v liên k t s n xu tề ế ả ấ +Chính sách đ t đaiấ +Chính sách thuế lOMoARcPSD| 49328981 5-Kì vọng v giáề
-Kỳ v ng vọ ề giá cà phê không ch là m t y u tỉ ộ ế ố quan tr ng đ i v i nh ngọ ố ớ ữ
người làm nông và doanh nghi p xu t kh u, mà còn có nh hệ ấ ẩ ả ưởng sâu r ng đ n cungộ ế
c p cà phê trên th trấ ị ường toàn c u. Sầ ự bi n đ ng trong giá cà phê có th t o ra m tế ộ ể ạ ộ
lo t các quy t đ nh chi n lạ ế ị ế ược t phía nh ng ngừ ữ ười tham gia th trị ường, t nông dânừ
đ n nh ng nhà đ u t qu c t .ế ữ ầ ư ố ế
-Khi kỳ v ng giá cà phê tăng cao, nông dân có th tăng cọ ể ường s n xu t đ t nả ấ ể ậ d
ng c h i l i nhu n l n. Đi u này có th d n đ n sụ ơ ộ ợ ậ ớ ề ể ẫ ế ự gia tăng cung c p, nh t là tấ ấ
ừ nh ng qu c gia hàng đ u v s n xu t cà phê. Xu hữ ố ầ ề ả ấ ướng này không ch tăng cung c pỉ
ấ trên th trị ường mà còn có th t o ra áp l c gi m giá, đ t ra thách thể ạ ự ả ặ ức cho các doanh
nghi p và qu c gia xu t kh u.ệ ố ấ ẩ
Ngược l i, khi kỳ v ng giá gi m, nông dân và nh ng ngạ ọ ả ữ ười tham gia th trị ường
có th đ i m t v i quy t đ nh khó khăn v vi c gi m s n xu t hoể ố ặ ớ ế ị ề ệ ả ả ấ ặc th m chí chuy
nậ ể đ i sang các lo i cây tr ng khác. Đi u này có th làm gi m cung c p và tăng áp l c lênổ ạ ồ ề
ể ả ấ ự giá cà phê. Ngoài ra, nh ng doanh nghi p có thữ ệ ể giữ ồ t n kho đ ch đ i th i kỳ giáể
ờ ợ ờ tăng, nh hả ưởng đ n cung c p ngay trong th i đi m hi n t i.ế ấ ờ ể ệ ạ
-Kỳ v ng giá cà phê cũng có thọ ể có nh hả ưởng l n đ i v i quyớ ố ớ ết đ nh đ u tị ầ ư
trong nâng cao ch t lấ ượng. Khi giá tăng, có kh năng cao các nhà s n xu t sẽ đ u tả ả ấ ầ ư h
n vào các bi n pháp chăm sóc cây cà phê và quy trình s n xu t đ t o ra s n ph mơ ệ ả ấ ể ạ ả ẩ
ch t lấ ượng cao, làm tăng giá tr thị ương hi u và thu hút khách hàng.ệ
Tóm l i, kỳ v ng giá cà phê không ch là m t y u tạ ọ ỉ ộ ế ố quy t đ nh trong chi nế ị ế
lược s n xu t, xu t kh u mà còn nh hả ấ ấ ẩ ả ưởng sâu r ng đ n cung c p và ch t lộ ế ấ ấ ượng
trên th trị ường toàn c u, t o ra m t môi trầ ạ ộ ường th trị ường đ y thách th c và đa d ng.ầ ứ ạ lOMoARcPSD| 49328981
6-Các y u tế ố khác: a) D ch b nh:ị ệ
+ B nh Rust (b nh r s t) : ệ ệ ỉ ắ B nh Rust gây ra b i n m Hemileia vastatrixệ ở ấ
là m t trong nh ng d ch b nh phộ ữ ị ệ ổ bi n và nghiêm tr ng nh t đ i v i cây càế ọ ấ ố ớ
phê. Nó t n công lá cây, gây ra sấ ự ế y u đu i và gi m năng suố ả ất. Đ i v i nh ngố ớ ữ
qu c gia s n xu t cà phê ch y u, Rust có th t o ra tác đ ng tiêu c c l n.ố ả ấ ủ ế ể ạ ộ ự ớ
+ B nh Wilt (b nh nán r t) : ệ ệ ụ B nh Wilt đệ ược gây ra b i n m Fusarium vàở
ấ là m t trong nh ng m i đe d a l n đ i v i cây cà phê. Nó gây nên s nát r t vàộ ữ ố ọ ớ ố
ớ ự ụ làm suy gi m kh năng cung c p nả ả ấ ước và dưỡng ch t cho cây, ấ ảnh hưởng đ
nế s phát tri n và năng su t.ự ể ấ lOMoARcPSD| 49328981
+ B nh Coffee Berry Disease (b nh n m trái cà phê) : ệ ệ ấ B nh này đệ ược gây
ra b i n m Colletotrichum, t n công trái cà phê, làm hở ấ ấ ư ạ h i trái và gi m ch tả ấ
lượng s n ph m. Đ c bi t, nh ng khu v c m ả ẩ ặ ệ ữ ự ẩ ướt thường là n i có nguy c caoơ ơ b nhi m b nh.ị ễ ệ
+ B nh Coffee Leaf Spot (b nh n m đ m lá cà phê) : ệ ệ ấ ố B nh này, thệ ường
được gây ra b i n m Mycena citricolor, gây ra sở ấ ự đen các lá cà phê, gi m khả ả năng
quang h p và làm suy gi m s c kh e c a cây.ợ ả ứ ỏ ủ lOMoARcPSD| 49328981
+ B nh Brown Eye Spot (b nh đ m m t nâu) : ệ ệ ố ắGây ra b i n mở ấ
Cercospora coffeicola, b nh này nh hệ ả ưởng đ n lá cà phê, làm gi m di n tích láế ả ệ
quang h p và có th làm gi m năng su t.ợ ể ả ấ
Các d ch b nh này không ch nh hị ệ ỉ ả ưởng tr c ti p đ n s c kh e vàự ế ế ứ
ỏ năng su t c a cây cà phê mà còn tăng chi phí chăm sóc và qu n lý nông tr i càấ ủ ả
ạ phê. Đ i v i các qu c gia phố ớ ố ụ thu c n ng vào ngành cà phê, nh ng d ch b nhộ ặ ữ
ị ệ này có th t o ra tác đ ng l n đ n kinh t và xã h i.ể ạ ộ ớ ế ế ộ lOMoARcPSD| 49328981 b)
Thời ti t,khí h uế ậ
(1)Th i ti t đóng vai trò không thờ ế ể phủ nh n trong ậ ảnh hưởng đ nế ngành
cà phê, m t trong nh ng ngu n thu nh p quan tr ng c a nhi u qu c giaộ ữ ồ ậ ọ ủ ề ố trên
th gi i. Nhi t đ và lế ớ ệ ộ ượng m a đ u đ n đóng vai trò quy t đư ề ặ ế ịnh trong sự
phát tri n c a cây cà phê và do đó, nh hể ủ ả ưởng tr c ti p đ n năng su t và ch tự ế ế ấ
ấ lượng c a s n ph m.ủ ả ẩ
(2)Trong m t s trộ ố ường h p, nhi t đ n đ nh và trong kho ng 60-70°Fợ ệ ộ ổ ị ả
(15-24°C) có th t o ra môi trể ạ ường lý tưởng cho cây Arabica, giúp tố ưi u hóa sự
phát tri n và năng su t. Ngể ấ ược l i, nhi t đ quá cao ho c quá th p có th gâyạ ệ ộ ặ ấ ể
ảnh hưởng n ng n , làm suy gi m năng su t và ch t lặ ề ả ấ ấ ượng c a h t cà phê.ủ ạ
(3)Lượng m a đ u đ n cũng là y u t quan tr ng. M t lư ề ặ ế ố ọ ộ ượng m a h pư
ợ lý giúp cây cà phê duy trì đ m đ t và cung c p nộ ẩ ấ ấ ước cho sự phát tri n. Tuyể
nhiên, m a quá nhi u có th gây ng p l t, m t mát ch t dinh dư ề ể ậ ụ ấ ấ ưỡng, và tăng
nguy c nhi m b nh n m.ơ ễ ệ ấ
(4)Ngoài ra, bi n đ i khí h u đang t o ra nh ng thách th c m i. Sế ổ ậ ạ ữ ứ ớ ự
không ổn đ nh trong th i ti t và môi trị ờ ế ường làm gi m ch t lả ấ ượng cà phê và tăng
nguy c m t mát năng su t. Th i kỳ khô h n ho c h n ch nơ ấ ấ ờ ạ ặ ạ ế ước cũng có th d
n đ n gi m năng su t và làm suy gi m ch t lể ẫ ế ả ấ ả ấ ượng c a h t cà phê.ủ ạ
Cu i cùng, bão và thiên tai đ t ra nh ng thách th c n ng n . Nh ng số ặ ữ ứ ặ ề ữ
ự ki n này có th phá h y cây cà phê, làm gi m súc kh e c a cây, và tăng giá càệ ể ủ ả ỏ ủ
phê do m t mát n ng n . Ví dấ ặ ề ụ như trong mùa m a l n, Colombia có th ph iư ớ ể ả
đ i m t v i nguy c ch y l t, nh hố ặ ớ ơ ả ụ ả ưởng đ n cung c p và ch t lế ấ ấ ượng cà
phê, trong khi Ethiopia có th g p khó khăn trong vi c cung c p đ nể ặ ệ ấ ủ ước cho cây
cà phê trong mùa khô. Đ i m t v i nh ng thách th c này, ngành cà phê đang đ iố ặ ớ ữ
ứ ố di n v i m t tệ ớ ộ ương lai không ch c ch n, và c n có sắ ắ ầ ự qu n lý thông minh
đả ể duy trì n đ nh và b n v ng.ổ ị ề ữ
II-CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CẦU CỦA NGÀNH CÀ PHÊ lOMoARcPSD| 49328981
1-Thu nh p ngậ ười tiêu dùng
Thu nh p c a ngậ ủ ười mua có liên quan đ n tình tr ng kinh t xã h i và nó thế ạ ế ộ ể hi
n s ti n mà ngệ ố ề ười tiêu dùng có s n đ mua các m t hàng. Khi thu nh p c a m tẵ ể ặ ậ ủ ộ
người tăng thì theo đó c u cũng tăng. Ngoài ra, giá c a hàng hóa c b n có kh năngầ ủ ơ ả ả
thay đ i thu nh p th c t c a ngổ ậ ự ế ủ ười mua.
T ng c c Th ng kê cho bi t, năm 2020, thu nh p bình quân tháng đ t 5,5 tri uổ ụ ố ế ậ ạ
ệ đ ng, gi m 128 nghìn đ ng so v i năm trồ ả ồ ớ ước. Thu nh p bình quân tháng ngậ ười lao đ
ng năm 2020 c a lao đ ng nam cao h n lao đ ng nộ ủ ộ ơ ộ ữ 1,4 l n (tầ ương ứng 6,4 tri uệ đ
ng và 4,5 tri u đ ng); thu nh p bình quân c a lao đ ng thành th cao h n c a laoồ ệ ồ ậ ủ ộ ị ơ ủ
đ ng nông thôn 1,5 l n (tộ ầ ương ứng là 7,0 tri u đ ng và 4,7 tri u đ ng). Năm 2020,ệ ồ ệ ồ thu
nh p bình quân tháng c a lao đ ng làm công hậ ủ ộ ưởng lương đ t 6,6 tri u đ ng,ạ ệ ồ gi m g
n 100 nghìn đ ng so v i năm trả ầ ồ ớ ước. Thu nh p bình quân cậ ủa lao đ ng namộ cao h n
lao đ ng nơ ộ ữ 1,1 l n (tầ ương ứng 6,9 tri u đ ng và 6,2 tri u đ ng); thu nh pệ ồ ệ ồ ậ bình
quân c a lao đ ng thành th cao h n lao đ ng nông thôn 1,2 l n(tủ ộ ị ơ ộ ầ ương ng là 7,4ứ tri
u đ ng và 6,0 tri u đ ng)ệ ồ ệ ồ
Theo báo cáo kh o sát m c s ng dân c năm 2021 c a T ng c c Thả ứ ố ư ủ ổ ụ ống kê, thu
nh p bình quân đ u ngậ ầ ười/tháng c a Vi t Nam trong năm 2021 đ t 4,2 triủ ệ ạ ệu đ ng vàồ
gi m 1% so v i năm 2020 (tả ớ ương đương giá tr 42.000 nghìn đ ng/tháng). Trong đó,ị ồ thu
nh p bình quânậ đ u ngầ ườ ởi khu v c thành th đ t g n 5,4 tri u đ ng và cao g pự ị ạ ầ ệ ồ ấ g
n 1,5 l n khu v c nông thôn x p x 3,5 tri u đ ng. T ng c c trầ ầ ự ấ ỉ ệ ồ ổ ụ ưởng T ng c cổ ụ Th
ng kê cho bi t trố ế ước năm 2019 thu nh p bình quân đ u ngậ ầ ười liên t c tăng, tuyụ nhiên
do tác đ ng tiêu c c c a đ i d ch ộ ự ủ ạ ị COVID-19, thu nh p đã có xu hậ ướng gi m d n.ả ầ
Theo đó, t c đ gi m thu nh p ố ộ ả ậ ở khu v c thành th nhi u h n so v i khu v c nôngự ị ề ơ ớ ự
thôn. C th , thu nh p bình quân m t ngụ ể ậ ộ ười/tháng khu v c thành th gi m 3,6% soở ự ị ả
v i năm 2020, trong khi thu nh p bình quân khu v c nông thôn không thay đ i đángớ ậ ở ự ổ k .ể
Thu nh p bình quân đ u ngậ ầ ười c a Vi t Nam trong nh ng năm v a qua có sủ ệ ữ ừ ự
gia tăng đáng ghi nh n, v i m c tăng thu nh p bình quân đ u ngậ ớ ứ ậ ầ ười 1 tháng chung cả lOMoARcPSD| 49328981
nước giai đo n 2016 - 2020 tăng bình quân 8,2%. Đ c bi t trong năm 2020, thu nh pạ ặ ệ ậ
bình quân đ u ngầ ười c a Vi t Nam v n tăng trủ ệ ẫ ưởng dương trong khi n n kinh tề ế đang
ph i đ i m t v i nhi u khó khăn và thách th c c a tình hình đ i d ch covid-19.ả ố ặ ớ ề ứ ủ ạ ị
Bên c nh đó, khi so sánh m c thu nh p bình quân đ u ngạ ứ ậ ầ ười c a ngủ ười dân Vi
t Nam gi a các khu v c, vùng mi n và gi a các nhóm dân c v i nhau thì còn th yệ ữ ự ề ữ ư ớ ấ kho ng cách rõ r t.ả ệ
M c dù thu nh p bình quân đ u ngặ ậ ầ ườ ủi c a Vi t Nam trong nh ng năm v a quaệ ữ
ừ đã đ t đạ ược nh ng k t qu đáng ghi nh n, đ c bi t trữ ế ả ậ ặ ệ ước nh ng khó khăn và tháchữ
th c c a tình hình đ i d ch covid -19, thu nh p bình quân cứ ủ ạ ị ậ ủa người dân Vi t Namệ v n
duy trì đẫ ược m c tăng trứ ưởng dương. Tuy nhiên, m c thu nh p này v n còn kháứ ậ ẫ th p
và còn nhi u v n đ đ t ra đ i v i m c thu nh p bình quân c a ngấ ề ấ ề ặ ố ớ ứ ậ ủ ười dân Vi tệ
Nam trong giai đo n bình thạ ường m iớ 2-Th hi uị ế
Theo đó, Vi t Nam là qu c gia hàng đ u v cà phê rang xay hay cà phê nguyên ệ ố ầ ề h
t. T l này chi m kho ng 1/4 (23%) t t c s n ph m m i trong cùng phân khúc ạ ỷ ệ ế ả ấ ả ả ẩ ớ
được đ a ra th trư ị ường t i châu Á. V s c tiêu th cà phê, Vi t Nam x p th 4 trong ạ ề ứ ụ ệ ế ứ
khu v c v i bình quân đ u ngự ớ ầ ười 1,15 kg/năm. Theo nghiên cứu c a IAM v thói quenủ ề
s d ng cà phê, 65% ngử ụ ười Vi t u ng cà phê 7 l n/tu n, nghiêng v nam gi i (59%). ệ ố ầ ầ ề ớ lOMoARcPSD| 49328981
Th i gian u ng cà phê ph bi n nh t vào kho ng 7-8 gi sáng.Nhu c u s d ng cao ờ ố ổ ế ấ ả ờ ầ ử
ụ thúc đ y hình th c kinh doanh n r . Ngẩ ứ ở ộ ười có nhi u th i gian thề ờ ường ch n ng i ọ ồ
quán cà phê đ thể ưởng th c mùi v nguyên ch t, còn gi i văn phòng b n r n l i thích ứ ị ấ ớ ậ ộ
ạ các gói hòa tan. Nh ng khi m c s ng tăng lên, kh u v c a ngư ứ ố ẩ ị ủ ười dùng cũng được
nâng thêm m t b c. Không ch thích s ti n l i, ngộ ậ ỉ ự ệ ợ ười u ng còn đòi h i mùi v th m ngon,
ố ỏ ị ơ đúng ch t cà phê. Các nhãn hàng liên ti p đ a ra nhi u th nghi m nh m đáp ng đ iấ ế ư
ề ử ệ ằ ứ ạ b ph n khách hàng.ộ ậ
3-Kỳ vọng v giá c và thu nh p cề ả ậ
ủa người tiêu dùng
M t ph n l n tiêu th cafe rang xay là trong các quán cafe, đ c bi t là các chu i ộ ầ ớ ụ ặ
ệ ỗ cafe l n. Trong nh ng năm g n đây, có th k tên r t nhi u chu i cafe c n i l n ớ ữ ầ ể ể ấ ề ỗ ả
ộ ẫ ngo i đang ho t đ ng t i Vi t Nam. ạ ạ ộ ạ ệ Ở phân khúc bình dân, ta có có th k đ n: Cafe
ể ể ế Milano, Napoli Cafe, Viva Star Coffee. Giá cao h n 1 chút, ta có r t nhi u chu i: ơ ấ ề ỗ
Highlands Coffee, C ng Cà Phê, The Coffee House, Phúc Long, King Coffee.… Và phân ộ ở
khúc trên n a là nh ng cái tên nh : Starbucks, Trung Nguyên, và The Coffee Bean & ữ ữ ư Tea
Leaf. Trong đó, ch có m i Starbucks là t m có th đỉ ỗ ạ ể ược g i là cafe cao c p. Trung ọ ấ
Nguyên tuy đ nh v hình nh và giá c tuy không th p h n, nh ng có v ch a th x p ị ị ả ả ấ ơ ư ẻ ư
ể ế cùng được. N u tính t phân khúc t m trung tr lên, Highlands Coffee trong nh ng ế ừ ầ ở
ữ năm g n đây v i chi n lầ ớ ế ược bình dân hoá c a mình đã vủ ươn lên v trí s 1 v s lị ố ề ố
ượng c a hàng, v doanh thu, và c l i nhu n. Tính đ n cu i năm 2018, Highlands Coffee cóử ề ả lOMoARcPSD| 49328981
ợ ậ ế ố 233 c a hàng, h n chu i đ ng th 2 The Coffee House t i 100 c a hàng. Nh ng c a ử ơ ỗ ứ
ứ ớ ử ữ ử hàng c a Highlands và The Coffee House đ u n m nh ng v trí đủ ề ằ ở ữ ị ắc đ a, g
n trung ị ầ tâm thương m i, công ty, ho c khu dân c . The Coffee House đang có t c đ phát tri
nạ ặ ư ố ộ ể quy mô nhanh nh t, khi chu i cafe này m i ch đấ ỗ ớ ỉ ược thành l p năm 2014,
ch m nh t ậ ậ ấ trong nh ng cái tên l n đữ ớ ược li t kê, nh ng hi n đang đ ng th 2 v quy mô và
th 3 ệ ư ệ ứ ứ ề ứ v doanh thu, ch sau Highlands và Starbucks. Th m chí, v i tề ỉ ậ ớ ốc đ hi n
t i, The ộ ệ ạ Coffee House sẽ s m vớ ượt Starbucks v doanh thu. Trong khi đó, Starbucks, Phúc ề
Long, và C ng Cà Phê đang có t c đ tăng quy mô ch m nh ng n đ nh. N i b t là ộ ố ộ ậ ư ổ ị ổ
ậ Starbucks, tuy có ít c a hàng nh ng l i đ ng th 2 v doanh thu. Chử ư ạ ứ ứ ề ứng t s c hút và
ỏ ứ chi n lế ược cafe cao c p c a h đang phát huy tác d ng. Trung Nguyên và The Coffee ấ ủ
ọ ụ Bean đang có d u hi u ch ng l i. Hai chu i cafe này đ u có giá khá cao, và g p khó ấ ệ ữ ạ
ỗ ề ặ khăn trong v n đ tăng trấ ề ưởng t khi Starbucks thu c cùng phân khúc gia nh p. The ừ
ộ ậ Coffee Bean còn g p thêm v n đ v chi phí khi h nh p h t Arabica t nặ ấ ề ề ọ ậ ạ ừ ước
ngoài vào, còn Trung Nguyên g p v n đ không nh trong n i b .ặ ấ ề ỏ ộ ộ
Đ i v i nh ng lo i cà phê phân khúc cao nh Highlands Coffee, The Coffee ố ớ ữ ạ ở ư
House hay Starbucks, người tiêu dùng kì v ng v m t m c giá h p lí h n. Khi đó, ph nọ ề ộ ứ ợ ơ ầ l n ngớ
ười tiêu dùng Vi t Nam sẽ d dàng ti p c n h n v i nh ng nhãn hàng này khi ở ệ ễ ế ậ ơ ớ
ữ ch t lấ ượng s n ph m t t, đ
m b o v sinh an toàn th c ph m.ả ẩ ố ả ả ệ ự ẩ lOMoARcPSD| 49328981
Bên c nh vi c kì v ng v giá c và ch t lạ ệ ọ ề ả ấ ượng cà phê, người tiêu dùng còn kì v
ng v thu nh p c a b n thân h . Nhìn chung thu nh p c a ngọ ề ậ ủ ả ọ ậ ủ ười Vi t ch a cao, ệ ư
đi u đó cũng là m t ph n c n tr ngề ộ ầ ả ở ười tiêu dùng trong vi c tiêu th cà phê. Trong ệ ụ b
i c nh d ch b nh covid su t 2 năm qua, nh ng kì v ng này cố ả ị ệ ố ữ ọ ủa người tiêu dùng v nẫ
ch a đáp ng đư ứ ược. D ch b nh nh hị ệ ả ưởng không nh t i thu nh p và ho t đ ng sinh ỏ ớ ậ
ạ ộ ho t h ng ngày.ạ ằ
4-Các chính sách của chính phủ STT
Mức thu su t GTGTế ấ
Đố ượi t ng áp dụng 1 0%
M c thu áp su t d ng đ i v i ứ ế ấ ụ
ố ớ hàng hóa và d ch v xu t kh u theo ị ụ ấ ẩ thông l qu c tệ ố ế 2 5%
M c thu su t áp d ng đ i v i ứ ế ấ ụ
ố ớ hàng hóa, d ch v thi t y u cho đ i ị ụ ế ế ờ lOMoARcPSD| 49328981
s ng và ố hàng hóa, d ch v là đ u vào sị ụ ầ ử
d ng ụ cho s n xu t nông nghi pả ấ ệ 3 10%
M c thu su t áp d ng đ i v i ứ ế ấ ụ
ố ớ các hàng hóa, d ch v thông ị ụ thường khác
Đ ph c h i và phát tri n n n kinh t cũng nh nể ụ ồ ể ề ế ư ước khác, Vi t Nam s d ng ệ ử
ụ r t nhi u công c đ i v i chính sách tài khóa, trong đó có Thu . Riêng đ i v i thu ấ ề ụ ố ớ ế ố ớ
ế VAT không ch riêng nỉ ước ta áp d ng mà nhi u nụ ề ước đã áp d ng. Hi n nay, trong thuụ ệ
ế VAT c a chúng ta có 3 m c thu : Thu 0%; 5% và 10%, th thì t i sao trong 3 lo i ủ ứ ế ế ế ạ ạ m
c thu su t đó Nhà nứ ế ấ ướ ạc l i gi m m c thu su t 10%, đây là lo i mả ứ ế ấ ạ ức thu su t ế ấ
ph thông áp d ng đ i v i r t nhi u lo i hàng hóa tiêu dùng. ổ ụ ố ớ ấ ề ạ Th c hi n quy đ nh ự ệ ị
chính sách mi n, gi m thu theo hễ ả ế ướng d n c a T ng c c thu , nhi u c a hàng cà ẫ ủ ổ ụ ế ề
ử phê trên đ a bàn Vi t Namị ệ đã c p nh t thu Giá tr gia tăng còn 8% (thay vì 10% nh ậ ậ ế ị ư trước đây).
5-Các y u tế ố khác a)D ch Covid-19ị
Di n bi n ph c t p c a đ i d ch Covid 19 cũng đã có nh ng nh hễ ế ứ ạ ủ ạ ị ữ ả ưởng đ n
ế nhu c u tiêu dùng c a th trầ ủ ị ường cà phê. Các bi n pháp th c hi n vi c giãn cách xã ệ ự ệ ệ
h i đã làm thu nh p c a ngộ ậ ủ ười dân gi m đáng k vì v y đã làm thay đ i xu hả ể ậ ổ ướng
mua và làm cho nhu c u v cà phê cũng gi m theo. d ch Covid-19 l n th t di n bi nầ ề ả ị ầ ứ ư ễ
ế ph c t p, lây lan nhanh và kéo dài đã làm tăng t l , s ngứ ạ ỷ ệ ố ười thi u vi c cũng nh ế ệ ư
th t nghi p quý III năm 2021 lên m c cao nh t trong vòng 10 năm qua. S ngấ ệ ứ ấ ố ười thi u
vi c làm trong đ tu i lao đ ng quý III năm 2021 là h n 1,8 tri u ngế ệ ộ ổ ộ ơ ệ ười (chi m ế t l
4,46%). S ngỷ ệ ố ười th t nghi p trong đ tu i lao đ ng quý III năm 2021 là h n 1,7 ấ ệ ộ ổ ộ ơ
tri u ngệ ười (chi m 3,39%). Di n bi n ph c t p c a d ch Covid-19 đã tác đ ng ế ễ ế ứ ạ ủ ị ộ lOMoARcPSD| 49328981
nghiêm tr ng đ n đ i s ng c a ngọ ế ờ ố ủ ười lao đ ng. Thu nh p bình quân c a ngộ ậ ủ ười lao
đ ng Quý III năm 2021 th p h n đáng k so v i Quý II năm 2020 (5,2) tri u đ ng so ộ ấ ơ ể ớ ệ ồ
v i 5,5 tri u đ ng), trong khi Quý II năm 2020 đã ghi nh n thu nhớ ệ ồ ậ ập bình quân c a ủ
người lao đ ng là m c th p nh t trong vòng 10 năm tr l i đây. Vi c nh hộ ứ ấ ấ ở ạ ệ ả ưởng đ n
ế thu nh p tr m tr ng nh v y khi n cho ngậ ầ ọ ư ậ ế ười tiêu dùng cà phê trở nên dè d t h n ặ
ơ trong quy t đ nh mua các s n ph m t m t hàng này.ế ị ả ẩ ừ ặ b)Qu ng cáoả
Hi n nay, các doanh nghi p và quán cà phê đang làm khá t t trong vi c qu ng ệ ệ ố ệ ả
bá s n ph m c a mình và áp d ng công ngh đ qu ng bá t t h n. T t c các phả ẩ ủ ụ ệ ể ả ố ơ ấ ả
ương th c qu ng cáo trên đứ ả ược áp d ng cho h u h t các doanh nghi p cà phê, tăng kh ụ ầ ế
ệ ả năng nh n di n thậ ệ ương hi u đ i v i phía khách hàng, t o ra s quan tâm nh t đ nh ệ ố ớ ạ
ự ấ ị đ i v i các phân khúc khách hàng khác nhau. T đó, nâng cao doanh s bán hàng cũng ố ớ
ừ ố nh lư ượng tiêu th s n ph m cà phê c a mình. M t s hình th c quụ ả ẩ ủ ộ ố ứ ảng cáo c a
các ủ doanh nghi p và c a hàng cà phê nh : t o chệ ử ư ạ ương trình k ni m,phát t r i,free s n ỉ
ệ ờ ơ ả ph m đi kèm,t ch c minigame,..ẩ ổ ứ
c)Giá c th trảị ường
(1)Giá xu t kh uấ ẩ
Giá xu t kh u cà phê tháng 7/2020 đ t m c cao nh t kấ ẩ ạ ứ ấ ể ừ t tháng 11/2019 Theo
s li u th ng kê tố ệ ố ừ ổ T ng c c H i quan, xu t kh u cà phê tháng 7/2020 đ t 110ụ ả ấ ẩ ạ nghìn
t n, tr giá 196,64 tri u USD, gi m 13,8% v lấ ị ệ ả ề ượng và gi m 9,7% vả ề tr giá soị v i tháng
6/2020, gi m 22,1% v lớ ả ề ượng và gi m 19% v tr giá so v i tháng 7/2019.ả ề ị ớ Trong 7
tháng đ u năm 2020, xu t kh u cà phê đ t 1,05 tri u t n, trầ ấ ẩ ạ ệ ấ ị giá 1,78 t USD,ỷ gi m
1,1% v lả ề ượng và gi m 1,5% v tr giá so v i cùng kỳ năm 2019. Tháng 7/2020,ả ề ị ớ giá xu t
kh u bình quân cà phê sang m t s th trấ ẩ ộ ố ị ường tăng so với tháng 6/2020 và tăng so v i
tháng 7/2019, nh : Ba Lan, Trung Qu c, In-đô-nê-xi-a. Ngớ ư ố ược l i, giá xu tạ ấ kh u bình
quân cà phê sang m t s th trẩ ộ ố ị ường gi m, g m: Xin-ga-po, Lào, Mi-an-ma.ả ồ Trong 7
tháng đ u năm 2020, giá xu t kh u bình quân cà phê sang th trầ ấ ẩ ị ường Niu-Di-
Lân và In-đô-nê-xi-a tăng m nh, lên m c l n lạ
ứ ầ ượt 2.140 USD/t n và 2.105 USD/t n.ấ ấ lOMoARcPSD| 49328981
Theo đó, tính chung 8 tháng đ u năm 2021, giá xu t kh u bình quân cà phê c a ầ ấ ẩ
ủ Vi t Nam đ t 1.864 USD/t n, tăng 8,9% so v i 8 tháng đ u năm 2020. Trong đó, giá ệ ạ ấ ớ
ầ xu t kh u bình quân cà phê c a Vi t Nam sang h u h t các th trấ ẩ ủ ệ ầ ế ị
ường tăng, ngo i tr ạ ừ Trung Qu c.ố
Theo C c Xu t nh p kh u, làn sóng Covid-19 di n bi n ph c t p nh hụ ấ ậ ẩ ễ ế ứ ạ ả ưởng
tiêu c c đ n ho t đ ng xu t kh u cà phê c a Vi t Nam trong tháng 8/2021. S li u ự ế ạ ộ ấ ẩ ủ ệ
ố ệ th ng kê t T ng c c H i quan cho th y, xu t kh u cà phê c a Vi t Nam trong tháng ố ừ ổ ụ ả
ấ ấ ẩ ủ ệ 8/2021 đ t 111,7 nghìn t n, tr giá 224,75 tri u USD, gi m 8,7% v lạ ấ ị ệ ả ề ượng và
gi m ả 4,4% v tr giá so v i tháng 7/2021, nh ng so v i tháng 8/2020 tăng 11,5% về ị ớ ư ớ ề
ượ l ng và tăng 22% v tr giá.ề ị lOMoARcPSD| 49328981
(b) Giá trong nước b.1: Năm 2017
Các nhà xu t kh u cà phê t i Vi t Nam đang g p nhi u khó khăn trong vi c tìm ấ ẩ ạ ệ ặ ề
ệ ngu n cà phê đ hoàn thành các đ n hàng xu t kh u, sau khi nông dân đã bán ph n ồ ể ơ ấ ẩ
ầ l n lớ ượng cà phê thu ho ch s m,
khi giá cà phê qu c t ch m m c cao nh t trong ạ ớ ố ế ạ ứ ấ vòng h
n 5 năm. Thêm vào đó, ch t lơ
ấ ượng cà phê Vi t Nam v v a rệ ụ ừ ồi b nh hị ả
ưởng b i m a d m kéo dài đúng vào v thu ho ch nên giá thu mua c a nông dân không ở ư ầ ụ ạ
ủ cao.Theo B Nông nghi p và PTNT, th trộ ệ ị ường cà
phê trong nước bi n đ ng tăng trongế
ộ tháng 6/2017 theo xu hướng tăng c a th trủ ị
ường cà phê th gi i. So v i tháng trế ớ ớ
ước, giá cà phê v i nhân xô các t nh
Tây Nguyên tăng 1.000 – 1.100 đ/kg lên m c 44.300 – ố ỉ ứ 44.900 đ/kg. Giá cà
phê tăng do ngu n cung cà phê c a các nồ ủ
ước s n xu t chính trên ả ấ th gi i đang d
n c n ki t. Nhìn chung, th trế ớ ầ ạ ệ ị ường cà phê trong
nước tr i qua nhi u ả ề bi n đ ng. Giá cà phê tăng trong quý đ u tiên c a năm nh ng sau đó l i gi m trong ế ộ ầ ủ ư ạ
ả quý ti p theo. So v i cu i năm 2016, giá
bình quân trong giai đo n này c a cà phê v i ế ớ ố ạ ủ ố nhân xô t i các
t nh Tây Nguyên đã gi m 300đ/kg.ạ ỉ ả
K t thúc tháng 6 giá cà phê t i th trế ạ ị
ường Đ k L k tăng 1,9% so tháng 5/2017 ắ
ắ và tăng 17,3% so v i cùng kỳ năm 2016. T i Lâm Đ ng, giá cà phê trong lOMoARcPSD| 49328981 tháng 6 cùng ớ ạ
ồ xu hướng tăng m c 1,51% so v i tháng trở ứ ớ
ước và tăng 16,3% so v i cùng kỳ năm ớ 2016. b.2:Năm 2018
Giá cà phê ti p t c gi m 5,3% – 6,4% các t nh khu v c Tây Nguyên và c ng TPế ụ ả ở ỉ ự
ả HCM. Trong đó, giá cà phê t i c ng TP HCM t i 6,4% xu ng 34.800 đ ng/kg. ạ ả ớ ố ồ Ở khu v
c Tây Nguyên, giá cà phê t i t nh Kon Tum gi m m nh nhự ạ ỉ ả ạ ất 6,1% xu ng 33.400 ố đ
ng/kg. Tính đ n cu i quý III, giá cà phê khu v c Tây Nguyên dao đ ng trong ồ ế ố ự ộ kho ng
33.000 – 33.700 đ ng/kg. T nh Lâm Đ ng ghi nh n là n i có giá cà phê th p ả ồ ỉ ồ ậ ơ ấ nh t m
c 33.000 đ ng/kg và cao nh t là Gia Lai m c 33.700 đ ng/kg. Theo Báo ấ ở ứ ồ ấ ở ứ ồ Nông
nghi p Vi t Nam, ngay khi chu n b bệ ệ ẩ ị ước vào niên v m i, giá cà phê liên t c ụ ớ ụ xu ng th
p ch còn kho ng dố ấ ỉ ả ưới 32.000 đ ng/kg. Đây là m c th p nh t k t quý ồ ứ ấ ấ ể ừ I/2016 đ
n nay. Đi u này gây ra n i lo ng i l n cho c ngành hàng cà phê. Giá cà phê ế ề ỗ ạ ớ ả đã xu ng
r t th p và niên v m i đã c n k , nh ng ho t đ ng mua bán Tây Nguyên ố ấ ấ ụ ớ ậ ề ư ạ ộ ở v n
đang r t m đ m. Các doanh nghi p xu t kh u cà phê v n đang t p trung giao ẫ ấ ả ạ ệ ấ ẩ ẫ ậ h t
hàng t n kho đ chu n b nh n cà phê v m i. Giá xu ng quá th p cũng khi n ế ồ ể ẩ ị ậ ụ ớ ố ấ ế
cho nhi u nông dân không m n mà bán ra cà phê v cũ m c dù v thu ho ch m i đã ề ặ ụ ặ ụ ạ ớ c n k .ậ ề b.3: Năm 2019
Theo C c Ch bi n và Phát tri n Th trụ ế ế ể ị ường Nông s n th trả ị
ường cà phê trong nước tháng 12 bi n đ ng cùng chi u v i xu hế ộ ề lOMoARcPSD| 49328981 ớ
ướng th gi i. So v i tháng 11/2019, giá ế ớ
ớ cà phê v i nhân xô các t nh Tây
Nguyên gi m 1.600 – 1.700 đ ng/kg xu ng còn ố ỉ ả ồ ố
31.300 – 31.700 đ ng/kg. Trong năm 2019, giá cà phê trong nồ ước bi n đ ng gi m là ế ộ ả
ch y u v i m c gi m 2.200 – 2.300 đ ng/kg so v i cu i năm 2018.Giá cà phê gi m ủ ế ớ ứ ả ồ ớ
ố ả do th trị ường ch u áp l c t d th a ngu n cung toàn c u và ngị ự ừ ư ừ ồ ầ ười tr ng cà phê
ồ Brazil tăng cường bán ra. b.4: Năm 2020
Nhìn l i c năm 2020, giá cà phê trong nạ ả ước bi n đ ng gi m trong 6 tháng đ u năm và ế ộ
ả có xu hướng tăng nh trong 6 tháng cu i năm. So v i th i đi m cu i năm 2019, giá cà ẹ ố ớ ờ
ể ố phê v i nhân xô tháng 12 t i các t nh Tây Nguyên tăng nh 500 đ ng/kg. Tuy nhiên, ố ạ ỉ ẹ
ồ giá l i gi m 100 – 200 đ ng/kg so v i tháng 11/2020, m c 32.500 –32.900 ạ ả ồ ớ ở ứ đ ng/kg.
Giá cà phê cao nh t khu v c t nh Đ k L k và th p nh t t i khu v c t nh ồ ấ ở ự ỉ ắ ắ ấ ấ ạ ự ỉ Lâm
Đ ng. Giá cà phê rubusta giá FOB giao t i c ng TP HCM n đ nh t i ngồ ạ ả ổ ị ạ ưỡng 34.500 đ
ng/kg. V cà phê năm nay c a Vi t Nam b m t mùa và thu ho ch tr h n ồ ụ ủ ệ ị ấ ạ ễ ơ so v i các
năm trớ ước nên ch a t o áp l c lên th trư ạ ự ị ường. Theo đó, vụ mùa năm nay, kỹ thu t thu
hái và ph i s y sau thu ho ch đã đậ ơ ấ ạ ược quan tâm nhi u h n, t o đ ng l c ề ơ ạ ộ ự đ y giá cà phê đi lên.ẩ