TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA NỘI
VIỆN ĐIỆN TỬ - VIỄN THÔNG
*********
BÁO CÁO THỰC TẬP BẢN
THỰC HÀNH HÀN MẠCH TẠO XUNG VUÔNG
RĂNG CƯA DÙNG TRANSISTOR
Họ tên: Quang Minh
sinh viên: 20203743
Giảng viên hướng dẫn: Phan Văn Phương
Nội, 7/2022
MỤC LỤC
I. Giới thiệu chung:......................................................................1
1. Mục đích thực hành:.................................................................1
2. Yêu cầu đạt được:......................................................................1
3. Tín hiệu xung:.........................................................................1
II. Nguyên lý:....................................................................................2
1. Cấu tạo mạch:.............................................................................2
2. Nguyên hoạt động:...............................................................2
III.Tiến hành lắp ráp.....................................................................4
1. đồ nguyên :..........................................................................4
2. đồ lắp ráp:..............................................................................4
3. Các bước hàn mạch:.................................................................5
IV. Nhận xét đánh giá quá trình đo đạc..........................5
V. Kết luận.........................................................................................7
I.Giới thiệu chung:
1. Mục đích thực hành:
- Tính toán, lắp ráp đo đạc các thông số của mạch
tạo xung vuông răng a dùng đèn bán dẫn trên
sở mạch đa i.
- Đo đạc, điều chỉnh chế độ làm việc tĩnh chế độ
làm việc của mạch. Xác định quan hệ giữa tần số
dao động thông số mạch, nghiên cứu tính không
đối xứng của mạch.
- Sử dụng thành thạo thiết bị đo: đồng hồ vạn năng,
dao động ký, mách phát hàm, nguồn cung cấp.
- Ổn định kỹ năng nhận dạng linh kiện rời rạc, lắp ráp,
hàn mạch.
2. Yêu cầu đạt được:
- Nắm vững được nguyên hoạt động của bộ tạo dao
động cũng như các điều kiện để mạch hoạt động.
Hiểu được tác dụng của từng linh kiện cũng như từng
khối trong mạch.
- Nắm được cách lắp ráp mạch cũng như cách hàn
mạch lên panel thực hành.
- Sử dụng được các thiết bị đo
3. Tín hiệu xung:
Trong mạch điện tử, kthuật xung đóng vai trò quan
trọng ứng dụng khá rộng rãi. Các mạch tạo xung
được ứng dụng trong các mạch điều khiển, đặc biệt
mạch điều khiển o động. mạch định thời, mạch dò.
Trong thực tế các mạch tạo xung đa phần đều được tích
hợp trong IC.
1
II. Nguyên lý:
1. Cấu tạo mạch:
Hình 1: Mạch dao động đa hài
Trong đó:
T1 giống với T2 đều là C828
R1 = R4 = R R2 = R3 = R để cho ra xung c b
vuông cân đối
Điều kiện chọn R < b βmin.Rc
Mạch này chính mạch ghép nối hai khóa điện từ với
nhau bằng tụ C1, C2 tạo thành mạch khuếch đại
phản hồi toàn phần.
2. Nguyên hoạt động:
2
Mạch chia làm hai giai đoạn:
- Giai đoạn 1:
Khi mới cấp nguồn, thì tất cả các bản tụ cảu C1 lẫm C2
đều được nạp điện, một trong 2 transistor T1 hoặc T2
hoạt động trước (vì trên thực tế 2 transistor cùng
một loại nhưng không hề giống nhau hoàn toàn, s
con transistor y nhạy cảm hơn con kia). Ta giả sử T1
nhạy hơn nên hoạt động trước, đồng nghĩa T1 V bc
lớn hơn hoặc bằng 0.6V (do điện áp tại cực B của T1
tăng từ 0 đến 0.6V, trước khi điện áp đây bằng 0.6V
thì cực âm của tụ C1 vẫn đang được nạp), dòng điện
thể đi từ cực C xuống cực E xuống mass nên đèn
led D2 sáng, đầu cực ơng tụ C2 không được nạp
điện do dòng điện chỉ đi xuống mas. Cùng lúc đó T2
không hoạt động n led D1 không sáng, cực dương tụ
C1 sẽ được nạp điện, nhưng không nạp được bao nhiêu
dòng điện lúc này chủ yếu chạy về mass, cực âm tụ
C2 lẫn tụ C1 cũng vậy. Khi T1 hoạt động thì cực B cũng
coi như đang nối với cực E xuống mass nên điện áp tại
B giảm từ 0.6V về 0V (cực âm tụ C1 xả điện). Khi điện
áp tại chân B xả hết thì T1 ngưng dẫn, đèn led D2 tắt,
tới giai đoạn 2.
- Giai đoạn 2:
T
1
ngưng dẫn, cực âm C được nạp điện áp thông qua
2
dòng điện đi qua điện trở R , khi giá trị được nạp đạt
1
điện áp hoạt động thì T dẫn (do V lớn hơn hoặc bằng
2 BE
điện áp hoạt động), cực C của T nối thông ới cực E
2
хuống maѕѕ, đèn led D ѕáng, cực dương tụ C хả điện,
1 1
cực dương tụ C được nạp điện ì T không dẫn.
2
1
Nguуên tương tự như giai đoạn 1, cực âm tụ C хả
2
điện áp хuống maѕѕ do cực B của T nối thông ới cực
2
E, khi điện áp хả hết từ điện áp hoạt động 0V thì T
2
ngưng dẫn, led D tắt, ѕau đó cực âm tụ C lại được nạp
1 1
điện làm điện áp tại cực B của T tăng dần lên điện áp
1
hoạt động, điện áp nàу bằng điện áp hoạt động thì T
1
3
lại dẫn. Các quá trình nàу lặp đi lặp lại luân phiên ѕẽ
tạo ra một mạch đa hài ới dạng ѕóng điện áp tại cực C
của 2 tranѕiѕtor.
III. Tiến hành lắp ráp
1. đồ nguyên :
Hình 2: đồ nguyên
2. đồ lắp ráp:
4
Hình 3: đồ lắp ráp mặt trước
Hình 4: đồ lắp ráp mặt sau
3. Các bước hàn mạch:
Đi dây:
- Bước 1: Tiến hành làm sạch dây đồng bằng giấy
nhám
- Bước 2: Từ nh vẽ mặt dưới panel tiến nh đi
dây qua các điểm được đánh dấu trên nh vẽ
bằng cách dùng mỏ hàn thiếc
- Bước 3: Chỉnh sửa lại dây sao cho thẩm mỹ
Hàn chân linh kiện:
- Bước 1: Làm sạch chân linh kiện các điểm hàn
5
- Bước 2: Tráng thiếc vào điểm hàn chân linh
kiện
Dùng banh gắp đưa một chân linh kiên vào trước
sai đó chấm mỏ hàn vào vị trí hàn. Cuối cùng hàn
các chân còn lại
IV. Nhận xét đánh giá quá trình đo đạc
Các bước đo đạc:
- Cấp nguồn 6V vào mạch
- Sau khi đèn sáng luân phiên thì đo U thang 2.5BE
VDC U thang 10 VDC, đo cả T1 T2CE
- Gỡ chân LED nối với mass của cả 2 đèn, thay tụ
C1 C2 bằng tụ gốm 103
- Đo Oscilloscope chân C của 2 đèn
- Đo VDD chu T
- Trả lại mạch về vị tban đầu
Kết quả: Hai đèn sáng luân phiên
Căn cứ vào đồ các chỉ tiêu đã cho:
R1 = R4 = 10k
R2 = R3 = 100k
C1 = C2 = 1 Fµ
T1 = T2 = C828
RE = 100
C1*=C2*= 4.7 Fµ
V = 6V
Ta đo được: U = 1.8VCE
UBE= 0.5V
Kết quả đo bằng Oscilloscope: Thu được mạch răng
cưa như hình:
6
Hình 6: Kết quả đo được bằng Oscilloscope
VDD = 4 (V)
T = 1(ms)
f = 1/T = 1000 (Hz)
V. Kết luận
Qua bài thực hành môn học với nội dung Thực hiện mach
tạo xung, em đã năm được các kiến thức:
- Tính toán, lắp ráp đo đạc các thông số của mạch
tọa xung vuông răng cưa dùng đèn bán dẫn trên
sở mạch đa hài
- Đo đạc, điều chỉnh chế độ làm việc tính chế độ làm
việc của mạch. Xác định quan hệ giữa tần số giao động
thông số mạch; nghiên cứu tính không đối xứng của
mạch
- Sử dụng thành thạo thiết bị đo như: đồng hồ vạn năng,
dao động ký, máy phát hàm, nguồn cung cấp
7
- Ôn định kỹ năng nhận dạng linh kiện rời rạc, lắp ráp,
hàn.
- Nắm vững được nguyên hoạt động của bộ tạo dao
động cũng như các điều kiện để mạch hoạt động. Hiểu
được tác dụng của từng linh kiện cũng như từng khối
trong mạch.
- Nắm được cách lắp ráp mạch cũng như cách hàn mạch
lên panel thực nh.
Do giới hạn về thời gian thực hiện cũng như kiến thức tìm
hiểu được, bài báo cáo còn những thiếu sót nhất định.
Môn học đã giúp em thêm những nền tảng kiến thức
vững chắc để áp dụng vào các môn học chuyên ngành
cũng như công việc sau này đồng thời tiếp thêm cho em
niềm đam theo đuổi ngành Điện tử - Viễn thông.
Em xin chân thành cảm ơn thầy Phan Văn Phương đã tận
tình giúp em hoàn thành bài thực hành này. Kính chúc thầy
mạnh khỏe công tác tốt.
8

Preview text:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
VIỆN ĐIỆN TỬ - VIỄN THÔNG *********
BÁO CÁO THỰC TẬP CƠ BẢN
THỰC HÀNH HÀN MẠCH TẠO XUNG VUÔNG
RĂNG CƯA DÙNG TRANSISTOR Họ và tên: Tô Quang Minh Mã sinh viên: 20203743 Mã lớp: 718126
Giảng viên hướng dẫn: Phan Văn Phương Hà Nội, 7/2022 MỤC LỤC
I. Giới thiệu chung:......................................................................1
1. Mục đích thực hành:.................................................................1
2. Yêu cầu đạt được:......................................................................1
3. Tín hiệu xung:.........................................................................1
II. Nguyên lý:....................................................................................2
1. Cấu tạo mạch:.............................................................................2
2. Nguyên lý hoạt động:...............................................................2
III.Tiến hành lắp ráp.....................................................................4
1. Sơ đồ nguyên lí:..........................................................................4
2. Sơ đồ lắp ráp:..............................................................................4
3. Các bước hàn mạch:.................................................................5
IV. Nhận xét đánh giá quá trình đo đạc..........................5
V. Kết luận.........................................................................................7
I. Giới thiệu chung: 1. Mục đích thực hành:
- Tính toán, lắp ráp và đo đạc các thông số của mạch
tạo xung vuông răng cưa dùng đèn bán dẫn trên cơ sở mạch đa hài.
- Đo đạc, điều chỉnh chế độ làm việc tĩnh và chế độ
làm việc của mạch. Xác định quan hệ giữa tần số
dao động và thông số mạch, nghiên cứu tính không đối xứng của mạch.
- Sử dụng thành thạo thiết bị đo: đồng hồ vạn năng,
dao động ký, mách phát hàm, nguồn cung cấp.
- Ổn định kỹ năng nhận dạng linh kiện rời rạc, lắp ráp, hàn mạch. 2. Yêu cầu đạt được:
- Nắm vững được nguyên lý hoạt động của bộ tạo dao
động cũng như các điều kiện để mạch hoạt động.
Hiểu được tác dụng của từng linh kiện cũng như từng khối trong mạch.
- Nắm được cách lắp ráp mạch cũng như cách hàn
mạch lên panel thực hành.
- Sử dụng được các thiết bị đo 3. Tín hiệu xung:
Trong mạch điện tử, kỹ thuật xung đóng vai trò quan
trọng và có ứng dụng khá rộng rãi. Các mạch tạo xung
được ứng dụng trong các mạch điều khiển, đặc biệt là
mạch điều khiển báo động. mạch định thời, mạch dò.
Trong thực tế các mạch tạo xung đa phần đều được tích hợp trong IC. 1 II. Nguyên lý: 1. Cấu tạo mạch:
Hình 1: Mạch dao động đa hài Trong đó:
 T1 giống với T2 đều là C828
 R1 = R4 = Rc và R2 = R3 = Rb để cho ra xung vuông cân đối
 Điều kiện chọn R < b βmin.Rc
Mạch này chính là mạch ghép nối hai khóa điện từ với
nhau bằng tụ C1, C2 tạo thành mạch khuếch đại có phản hồi toàn phần. 2. Nguyên lý hoạt động: 2
Mạch chia làm hai giai đoạn: - Giai đoạn 1:
Khi mới cấp nguồn, thì tất cả các bản tụ cảu C1 lẫm C2
đều được nạp điện, một trong 2 transistor T1 hoặc T2
hoạt động trước (vì trên thực tế dù 2 transistor cùng
một loại nhưng không hề giống nhau hoàn toàn, sẽ có
con transistor này nhạy cảm hơn con kia). Ta giả sử T1
nhạy hơn nên hoạt động trước, đồng nghĩa T1 có Vbc
lớn hơn hoặc bằng 0.6V (do điện áp tại cực B của T1
tăng từ 0 đến 0.6V, trước khi điện áp ở đây bằng 0.6V
thì cực âm của tụ C1 vẫn đang được nạp), dòng điện có
thể đi từ cực C xuống cực E và xuống mass nên đèn
led D2 sáng, đầu cực dương tụ C2 không được nạp
điện do dòng điện chỉ đi xuống mas. Cùng lúc đó vì T2
không hoạt động nên led D1 không sáng, cực dương tụ
C1 sẽ được nạp điện, nhưng không nạp được bao nhiêu
vì dòng điện lúc này chủ yếu chạy về mass, cực âm tụ
C2 lẫn tụ C1 cũng vậy. Khi T1 hoạt động thì cực B cũng
coi như đang nối với cực E xuống mass nên điện áp tại
B giảm từ 0.6V về 0V (cực âm tụ C1 xả điện). Khi điện
áp tại chân B xả hết thì T1 ngưng dẫn, đèn led D2 tắt, tới giai đoạn 2. - Giai đoạn 2:
T1 ngưng dẫn, cực âm C2 được nạp điện áp thông qua
dòng điện đi qua điện trở R1, khi giá trị được nạp đạt
điện áp hoạt động thì T2 dẫn (do VBE lớn hơn hoặc bằng
điện áp hoạt động), cực C của T2 nối thông ᴠới cực E
хuống maѕѕ, đèn led D1 ѕáng, cực dương tụ C1 хả điện,
cực dương tụ C2 được nạp điện ì T ᴠ 1 không dẫn.
Nguуên lý tương tự như giai đoạn 1, cực âm tụ C2 хả
điện áp хuống maѕѕ do cực B của T2 nối thông ới cực ᴠ
E, khi điện áp хả hết từ điện áp hoạt động ề 0V thì T ᴠ 2
ngưng dẫn, led D1 tắt, ѕau đó cực âm tụ C1 lại được nạp
điện làm điện áp tại cực B của T1 tăng dần lên điện áp
hoạt động, điện áp nàу bằng điện áp hoạt động thì T1 3
lại dẫn. Các quá trình nàу lặp đi lặp lại luân phiên ѕẽ
tạo ra một mạch đa hài ới dạng ѕóng điện áp tại cực C ᴠ của 2 tranѕiѕtor.
III. Tiến hành lắp ráp 1. Sơ đồ nguyên lí:
Hình 2: Sơ đồ nguyên lý 2. Sơ đồ lắp ráp: 4
Hình 3: Sơ đồ lắp ráp mặt trước
Hình 4: Sơ đồ lắp ráp mặt sau 3. Các bước hàn mạch: Đi dây:
- Bước 1: Tiến hành làm sạch dây đồng bằng giấy nhám
- Bước 2: Từ hình vẽ mặt dưới panel tiến hành đi
dây qua các điểm được đánh dấu trên hình vẽ
bằng cách dùng mỏ hàn và thiếc
- Bước 3: Chỉnh sửa lại dây sao cho thẩm mỹ Hàn chân linh kiện:
- Bước 1: Làm sạch chân linh kiện và các điểm hàn 5
- Bước 2: Tráng thiếc vào điểm hàn và chân linh kiện
Dùng banh gắp đưa một chân linh kiên vào trước
sai đó chấm mỏ hàn vào vị trí hàn. Cuối cùng hàn các chân còn lại
IV. Nhận xét đánh giá quá trình đo đạc Các bước đo đạc: - Cấp nguồn 6V vào mạch
- Sau khi đèn sáng luân phiên thì đo UBE ở thang 2.5
VDC và UCE ở thang 10 VDC, đo ở cả T1 và T2
- Gỡ chân LED nối với mass của cả 2 đèn, thay tụ
C1 và C2 bằng tụ gốm 103
- Đo Oscilloscope ở chân C của 2 đèn - Đo VDD và chu kì T
- Trả lại mạch về vị trí ban đầu
Kết quả: Hai đèn sáng luân phiên
Căn cứ vào sơ đồ và các chỉ tiêu đã cho: R1 = R4 = 10kΩ R2 = R3 = 100kΩ C1 = C2 = 1 F µ T1 = T2 = C828 RE = 100Ω C1*=C2*= 4.7 F µ V = 6V Ta đo được: U = 1.8V CE UBE= 0.5V
Kết quả đo bằng Oscilloscope: Thu được mạch răng cưa như hình: 6
Hình 6: Kết quả đo được bằng Oscilloscope VDD = 4 (V) T = 1(ms)  f = 1/T = 1000 (Hz) V. Kết luận
Qua bài thực hành môn học với nội dung Thực hiện mach
tạo xung, em đã năm được các kiến thức:
- Tính toán, lắp ráp và đo đạc các thông số của mạch
tọa xung vuông và răng cưa dùng đèn bán dẫn trên cơ sở mạch đa hài
- Đo đạc, điều chỉnh chế độ làm việc tính và chế độ làm
việc của mạch. Xác định quan hệ giữa tần số giao động
và thông số mạch; nghiên cứu tính không đối xứng của mạch
- Sử dụng thành thạo thiết bị đo như: đồng hồ vạn năng,
dao động ký, máy phát hàm, nguồn cung cấp 7
- Ôn định kỹ năng nhận dạng linh kiện rời rạc, lắp ráp, hàn.
- Nắm vững được nguyên lý hoạt động của bộ tạo dao
động cũng như các điều kiện để mạch hoạt động. Hiểu
được tác dụng của từng linh kiện cũng như từng khối trong mạch.
- Nắm được cách lắp ráp mạch cũng như cách hàn mạch lên panel thực hành.
Do giới hạn về thời gian thực hiện cũng như kiến thức tìm
hiểu được, bài báo cáo còn có những thiếu sót nhất định.
Môn học đã giúp em có thêm những nền tảng kiến thức
vững chắc để áp dụng vào các môn học chuyên ngành
cũng như công việc sau này đồng thời tiếp thêm cho em
niềm đam mê theo đuổi ngành Điện tử - Viễn thông.
Em xin chân thành cảm ơn thầy Phan Văn Phương đã tận
tình giúp em hoàn thành bài thực hành này. Kính chúc thầy
mạnh khỏe và công tác tốt. 8