



















Preview text:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
BÀI THU HOẠCH MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHUYÊN ĐỀ 2
Giá trị lịch sử và nhân văn trong bản di chúc của chủ tịch Hồ Chí Minh
Giáo viên hướng dẫn: Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Hà
Sinh viên thực hiện: Đàm Quang Huy-20214298 Đoàn Ng c Minh Trang- 20218448 H! Thị Th"o Ng c-20214319 V% Thanh Sơn-20224135 Mã lớp bài tập: 147026
Hà Nội, ngày 23 tháng 12 năm 2023
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026 MỞ ĐẦU 1.L? do chỌn chủ đA
- Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người 'làm ra lịch sử'
- Sự hình thành Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa là kết quả của một
quá trình tìm tòi, khảo nghiệm lâu dài của Chủ tịch Hồ Chí Minh, là thành quả
lớn nhất của cuộc Cách mạng tháng Tám 1945. Đúng như Chủ tịch Đảng Cộng
sản Mỹ Gus Hall đánh giá: “Đồng chí Hồ Chí Minh là con người cần thiết xuất
hiện đúng lúc, đúng yêu cầu của lịch sử, với những tư tưởng và ý kiến đúng.
Chính vì vậy mà Đồng chí đã làm ra lịch sử”.
- Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đầu tiên tìm được con đường cứu nước
đúng đắn, khoa học, cách mạng, vừa đáp ứng nhu cầu lịch sử dân tộc, hợp lòng
dân, vừa phù hợp xu thế của thời đại mới được mở ra từ thắng lợi của Cách
mạng tháng Mười Nga năm 1917. Tiếp đó, giương cao ngọn cờ độc lập tự do và chủ
nghĩa xã hội, Người và Đảng Cộng sản Việt Nam do Người đứng đầu đã lãnh
đạo nhân dân ta tiến hành thắng lợi cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945, tạo
ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc.
- Từ người đứng đầu Chính phủ - Chủ tịch Hồ Chí Minh, đến các thành viên
Chính phủ và tất cả các bộ, ngành bao giờ "cũng phải đặt quyền lợi dân lên trên
hết thảy. Việc gì có lợi cho dân thì làm. Việc gì có hại cho dân thì phải tránh".
Những yêu cầu này của Chủ tịch Hồ Chí Minh xuất phát từ sự thấu hiểu về
nhiệm vụ lịch sử của chính quyền mới, chính quyền cách mạng chăm lo tự do
hạnh phúc cho đông đảo các tầng lớp nhân dân. Như tiêu ngữ "Độc lập - Tự do -
Hạnh phúc" ghi dưới Quốc hiệu Việt Nam từ thuở khai sinh Nhà nước Việt Nam
Dân chủ cộng hòa, Độc lập - Tự do - Hạnh phúc là khát vọng, là mục tiêu phấn đấu.
- Giới trẻ hiện nay – mầm non tương lai của đất nước chúng ta càng phải nỗ lực
để hoàn thành và phát huy những lời chỉ bảo của Bác, đó cũng chính là lí do nhóm chúng
muốn đi sâu vào chủ đề này để có thể thấm nhuần và truyền bá em
rộng hơn về những điều Bác răn dạy trong di trúc Bác để lại trước khi ra đi. 1
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026 2.ĐBi tưDng nghiên cFu
- Thông qua chủ đề này nhóm em mong muốn tìm hiểu sâu hơn về nội dung, giá trị
văn, giá trị tư tưởng và định hướng của Bác thông qua di chúc nhân
của Người. Qua đó, nhóm em mong muốn lan rộng tư tưởng của Bác, tiếp
nối thực hiện và phát huy những lời Bác để lại.
3. Kết cấu của bài thu hoạch
- CHƯƠNG 1: Tóm tắt tiểu sử Chủ tịch Hồ Chí Minh
- CHƯƠNG 2: CBt lRi của bản di chúc và giá
trị nhân văn bác gửi gắm
- CHƯƠNG 3: Ý nghĩa định hướng cho Thanh niên Việt Nam của
Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh 2
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026 NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: TXM TYT TIZU S\ CH] TỊCH HỒ CHÍ MINH
"Cuộc đời Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng chói,
những phẩm chất cách mạng và nhân đạo cao cả
nhất..”Chủ tịch Hồ Chí Minh (tên khai sinh là Nguyễn
Sinh Cung, tên khi đi học là Nguyễn Tất Thành, trong
nhiều năm hoạt động cách mạng trước đây lấy tên là
Nguyễn Ái Quốc), sinh ngày 19-5- 1890 ở làng Kim
Liên, xã Nam Liên (nay là xã Kim Liên), huyện Nam
Đàn, tỉnh Nghệ An và mất ngày 2-9-1969 tại Hà Nội.
- Cha của Bác là Nguyễn Sinh Sắc – một nhà nho yêu
nước, xuất thân nông dân; mẹ Bác cũng là nông dân; chị và anh đều tham gia
chống Pháp và bị tù đày. Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nhà nho yêu
nước, ở một làng quê giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng;
chứng kiến cảnh nước mất nhà tan, Người đã sớm hun đúc ý chí và khát
vọng cháy bỏng giành độc lập tự do cho dân, cho nước.
- Ngày 3-6-1911(*), Người ra nước ngoài, làm nhiều nghề, tham gia cuộc vận
động cách mạng của nhân dân nhiều nước, đồng thời không ngừng đấu tranh
cho độc lập, tự do của dân tộc mình. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người Việt
Nam đầu tiên ủng hộ Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại và tìm thấy ở chủ
nghĩa Mác-Lênin con đường giải phóng của giai cấp công nhân và nhân dân
các nước thuộc địa. Năm 1920, Người tham gia thành lập Đảng Cộng sản
Pháp tại Đại hội Tua. Năm 1921, người tham gia thành lập Hội Liên hiệp các
dân tộc thuộc địa Pháp; xuất bản tờ báo Người cùng khổ ở Pháp (1922). Năm
1923, Người được bầu vào Ban Chấp hành Quốc tế Nông dân. Năm 1924,
Người tham dự Đại hội lần thứ V của Quốc tế Cộng sản và được chỉ định là
Uỷ viên thường trực Bộ Phương Đông, trực tiếp phụ trách Cục Phương Nam.
Năm 1925, Người tham gia thành lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức
châu á, Xuất bản hai cuốn sách nổi tiếng: Bản án chế độ thực dân Pháp
(1925) và Đường cách mệnh (1927).Năm 1925, Người thành lập Việt Nam
thanh niên Cách mạng đồng chí Hội ở Quảng Châu (Trung Quốc) và tổ chức
"Cộng sản đoàn" làm nòng cốt cho Hội đó, đào tạo cán bộ Cộng sản để lãnh
đạo Hội và truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam.
- Ngày 3-2-1930, Người chủ tọa Hội nghị thành lập Đảng họp tại Cửu Long
(gần Hương Cảng). Hội nghị đã thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược
vắn tắt, Điều lệ Đảng do chính Người soạn thảo. Người ra lời kêu gọi nhân 3
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026
dịp thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (sau đổi là Đảng Cộng sản Đông
Dương, rồi Đảng Lao động Việt Nam và nay là Đảng Cộng sản Việt Nam).
Từ năm 1930 đến 1940, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục hoạt động cho sự
nghiệp giải phóng của dân tộc Việt Nam của các dân tộc bị áp bức khác
trong những điều kiện vô cùng gian khổ và khó khăn. Năm 1941, Người
về nước, triệu tập Hội nghị lần thứ 8 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Cộng sản Đông Dương, quyết định đường lối cứu nước, thành lập Việt
Nam độc lập đồng minh Hội (Việt Minh), tổ chức lực lượng vũ trang giải
phóng, chính sách căn cứ địa, lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa từng phần và
chuẩn bị tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước. Sau Cách
mạng Tháng Tám (1945) thắng lợi, ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba
Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập tuyên bố thành
lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; tổ chức Tổng tuyển cử tự do trong
cả nước, bầu Quốc hội và thông qua Hiến pháp dân chủ đầu tiên của Việt
Nam. Quốc hội khóa I đã bầu Người làm Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ
Cộng hòa (1946).Cùng với Trung ương Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh
đạo toàn Đảng, toàn quân, toàn dân Việt Nam phá tan âm mưu của đế
quốc, giữ vững và củng cố chính quyền cách mạng.Ngày 19-12-1946,
người kêu gọi cả nước kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, bảo vệ
độc lập, tự do của Tổ quốc, bảo vệ và phát triển những thành quả của Cách
mạng Tháng Tám. Tại Đại hội lần thứ II của Đảng (1951), Người được
bầu làm Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Dưới sự lãnh đạo của
Trung ương Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, cuộc kháng chiến
của nhân dân Việt Nam chống thực dân Pháp xâm lược đã giành được
thắng lợi to lớn, kết thúc bằng chiến thắng vĩ đại Điện Biên Phủ
(1954).Sau khi miền Bắc được hoàn toàn giải phóng (1955) Trung ương
Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đề ra hai nhiệm vụ chiến lược của cách
mạng Việt Nam là tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ
nghĩa xã hội ở miền Bắc, đồng thời đấu tranh giải phóng miền Nam, thực
hiện thống nhất nước nhà, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân
trong cả nước. Đại hội lần thứ III của Đảng (1960) đã nhất trí bầu lại Chủ
tịch Hồ Chí Minh làm Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao 4
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026
động Việt Nam. Quốc hội khóa II, khóa III đã bầu Người làm Chủ tịch
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Cùng với Ban Chấp hành Trung ương
Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo cuộc kháng chiến vĩ đại của nhân
dân Việt Nam chống chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ; lãnh đạo sự
nghiệp cải tạo xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào
điều kiện cụ thể của Việt Nam, đề ra đường lối đúng đắn đưa cách mạng
Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Người sáng lập ra Đảng
Mácxít-Lêninnít ở Việt Nam, sáng lập ra Mặt trận dân tộc thống nhất Việt
Nam, sáng lập ra các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam và sáng lập ra
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, góp phần tăng cường đoàn kết quốc tế.
Người là tấm gương sáng của tinh thần tập thể, ý thức tổ chức và đạo đức
cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người thầy vĩ đại của cách mạng Việt
Nam, lãnh tụ kính yêu của giai cấp công nhân và của cả dân tộc Việt Nam,
một chiến sĩ xuất sắc, một nhà hoạt động lỗi lạc của phong trào cộng sản
quốc tế và phong trào giải phóng dân tộc.
CHƯƠNG 2: CBt lRi của bản di chúc và giá trị nhân văn bác gửi gắm
- Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là văn kiện có giá trị vô cùng to lớn đối
với quá trình cách mạng và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc ta trên
nhiều phương diện, vạch ra phương hướng cho cách mạng Việt Nam cho
cả hôm nay và tương lai. Di chúc là văn kiện của một nhà chính trị lớn,
lãnh tụ cao nhất của Đảng và dân tộc, Người đã sáng tạo ra thời đại mới,
“thời đại Hồ Chí Minh”, thời đại của độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
của dân tộc Việt Nam; vừa là tác phẩm nghệ thuật tầm cỡ của một nhà văn
hóa lớn. Đây là sự phản ánh thống nhất, cô đọng nhất về toàn bộ cuộc đời,
sự nghiệp, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh; thể hiện phẩm chất đạo
đức sáng ngời suốt đời phục vụ cách mạng, phục vụ Tổ quốc và nhân dân
của người cộng sản kiệt xuất; thể hiện mong muốn cuối cùng của Người.
Di chúc thể hiện cô đọng và sâu sắc những tư tưởng đổi mới của Chủ tịch
Hồ Chí Minh trong sự nghiệp xây dựng đất nước Việt Nam, xuất phát từ
thực tiễn Việt Nam. Người căn dặn toàn Đảng, toàn dân ta những việc to
lớn, hệ trọng, cần làm sau khi đất nước thống nhất. 5
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026
- Cùng với tiến trình của cách mạng Việt Nam, chúng ta càng thấy rõ những
giá trị quý báu mà Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại cho dân tộc.
Phải kể đến trong đó là những giá trị tư tưởng mang tính lịch sử và những
giá trị nhân văn mà Người để lại cho thế hệ trẻ trước kia ngày nay và cả mai sau nữa.
1.Giá trị tư tư^ng lịch sử trong di chúc Hồ Chí Minh
- Với tầm nhìn chiến lược, hay như cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng khẳng
định: “với tầm nhìn của con đại bàng trên đại ngàn hùng vĩ”, Di chúc Hồ Chí
Minh đã nêu ra nhiều vấn đề tư tưởng cơ bản, cốt lõi và sâu sắc nhưng cũng
hết sức cụ thể, thiết thực và sát hợp với cách mạng Việt Nam
1.1. Tư tư ng v xây d ng Đ ng
- Tư tưởng về xây dựng Đảng của Hồ Chí Minh đóng vai trò quan trọng
trong lịch sử phát triển Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN), được thể hiện
qua những nguyên tắc và phương pháp xây dựng Đảng mà Người đã đề ra.
Dưới đây là một số điểm chính về tư tưởng này:
- Thứ nhất tư tưởng Mác - Lênin: Hồ Chí Minh coi Mác - Lênin là tư tưởng
khoa học và tầm nhìn chiến lược cho cách mạng cộng sản. Ông tin rằng chỉ
có bằng việc áp dụng, phát triển và điều chỉnh tư tưởng này theo điều kiện cụ
thể của Việt Nam, Đảng mới đạt được thành công.
- Thứ hai đại diện của giai cấp công nhân và nhân dân lao động: Hồ Chí
Minh cho rằng Đảng phải là đại diện đúng đắn cho giai cấp công nhân và
nhân dân lao động. Ông khẳng định sự cần thiết của một Đảng Cộng sản
đoàn kết, có quyền lực thực sự và đứng vững trước mọi thử thách.
- Thứ ba tự vị chủ nghĩa: Hồ Chí Minh phát biểu rằng Đảng phải giữ vững
độc lập, tự vị và không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ thế lực nào. Điều này đặc
biệt quan trọng trong việc đảm bảo tính độc lập, quyền tự quyết và sự lãnh đạo của Đảng. 6
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026
- Thứ tư xây dựng Đảng trong đấu tranh: Hồ Chí Minh nhấn mạnh tầm quan
trọng của việc xây dựng Đảng qua quá trình đấu tranh. Ông cho rằng chỉ có
qua việc thực hiện đấu tranh thực tế, Đảng mới có thể tiếp cận và giải quyết
được các vấn đề thực tế của nhân dân.
- Thứ năm đoàn kết nội bộ: Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh sự đoàn kết nội bộ
trong Đảng. Ông cho rằng sự đoàn kết và tình đoàn kết giữa các thành viên
Đảng là yếu tố quyết định thành công hay thất bại của mọi công việc và nhiệm vụ.
- Thứ sáu quan tâm đến sự phát triển cá nhân và tình cảnh đồng đội: Hồ Chí
Minh quan tâm đến sự phát triển cá nhân của từng đảng viên, tạo điều kiện
để họ phát huy tối đa khả năng của mình. Ông cũng đề cao tinh thần tương
thân tương ái và tình cảnh đồng đội, khuyến khích mọi người giúp đỡ nhau
và làm việc vì lợi ích chung.
- Những nguyên tắc và tư tưởng này đã định hình việc xây dựng và phát triển
Đảng Cộng sản Việt Nam theo hướng có sức mạnh cách mạng, đồng thời
đảm bảo sự đoàn kết, lãnh đạo mạnh mẽ và quan tâm tới sự phát triển của từng đảng viên.
1.2. Tư tư ng v con người và gi i phóng con người; chính sách phát triển kinh
tế, văn hóa, không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân 7
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026
- Thứ nhất, tư tưởng vì con người và giải phóng con người; luôn quan tâm
và chăm lo đến mọi tầng lớp người trong xã hội tư tưởng Hồ Chí Minh về
con người và giải phóng con người là một hệ thống quan điểm toàn diện,
phong phú và sâu sắc, chiếm vị trí trung tâm trong toàn bộ tư tưởng của
Người. Bởi mục đích cao cả và cả cuộc đời hoạt động cách mạng của Hồ
Chí Minh là giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc và giải phóng con
người. Tình thương yêu con người ấy cũng là nền gốc để quy tụ, đoàn kết
hết thảy mọi tầng lớp, mọi lực lượng, mọi con người, tạo nên sức mạnh vĩ
đại để giải phóng cho dân tộc, cho mọi người và cho mỗi con người.
- Lòng thương yêu con người của Bác không chỉ là sự quan tâm, tin tưởng,
giáo dục động viên mà còn phải hành động, làm những việc thiết thực, đáp
ứng nguyện vọng, nhu cầu của con người. Bác đã khẳng định: Chính phủ
của ta là công bộc của dân, Chính phủ nhân dân bao giờ cũng phải đặt
quyền lợi dân lên trên hết thảy, việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm,
việc gì hại đến dân ta phải hết sức tránh, phải chú ý giải quyết hết những
vấn đề dầu khó khăn, phức tạp đến đâu.
- Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bày tỏ tình yêu thương đối với
tất cả mọi tầng lớp người trong xã hội. Lòng thương yêu con người của
Bác không chỉ là sự quan tâm, chăm sóc mà còn là sự nhắc nhở chăm lo cải tạo 8
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026
và xây dựng con người, nhằm giải phóng con người. Bác đã chỉ ra rằng:
người ta ai cũng có tính tốt và tính xấu, có thiện và ác trong lòng, điều này
phần lớn do giáo dục mà ra, thái độ của người cách mạng là phải biết làm
cho phần tốt ở trong mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu
bị mất dần đi. Người đã căn dặn phải có một chính sách đặc biệt đối với
mọi tầng lớp nhân dân đã vì Tổ quốc mà hy sinh: Theo người, đó là công
việc nhất thiết phải làm, dẫu khó khăn, phức tạp đến mấy cũng phải ra sức
làm; đối với những người đã dũng cảm hy sinh một phần xương máu của
mình (cán bộ, binh sĩ, dân quân, du kích, thanh niên xung phong…), Đảng,
Chính phủ và đồng bào phải tìm mọi cách làm cho họ có nơi ăn chốn ở yên
ổn, đồng thời phải mở những lớp dạy nghề thích hợp với mỗi người để họ
có thể dần dần “tự lực cánh sinh” và cha mẹ, vợ con của thương binh, liệt sĩ
“có công việc làm ăn thích hợp, quyết không để họ bị đói rét”, tức là để họ
có thể tự mình làm ra tất cả, không ỷ lại, thụ động và bất lực trước hoàn cảnh khó khăn.
- Đối với nông dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định trong bao năm
kháng chiến chống thực dân Pháp, tiếp đó là đế quốc Mỹ, đồng bào ta,
nhất là đồng bào nông dân đã luôn hết sức trung thành với Đảng và Chính
phủ ta, ra sức góp của góp người, vui lòng chịu đựng mọi khó khăn gian
khổ. Do vậy, Người đề nghị miễn thuế nông nghiệp một năm để đồng bào
thêm niềm phấn khởi, đẩy mạnh sản xuất. Đối với nhân dân lao động nói
chung Người căn dặn “Đảng cần có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế
và văn hoá nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân”.
- Đối với phụ nữ, Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm sâu sắc đến việc bồi
dưỡng, cất nhắc, giúp đỡ phụ nữ, để họ tiến bộ, bình đẳng và thật sự được
giải phóng. Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Đảng và
Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ
để ngày có thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc
lãnh đạo. Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên. Đó là một cuộc cách
mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ”.
- Ngay cả đối với những người Việt Nam lầm lỡ, trước đây làm việc cho chế
độ cũ hoặc không lương thiện trong chế độ xã hội cũ, Chủ tịch Hồ Chí 9
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026
Minh chỉ coi họ là “nạn nhân của chế độ xã hội cũ” và nhắc nhở Đảng, Nhà
nước phải quan tâm đến họ, hướng thiện và hướng nghiệp cho họ theo tinh
thần “đánh người chạy đi chứ không đánh người chạy lại”:
- “Đối với nạn nhân của chế độ xã hội cũ, Nhà nước phải vừa dùng giáo
dục vừa dùng pháp luật để cải tạo họ, giúp họ trở nên những người lao động
lương thiện”. Đó cũng chính là truyền thống nhân đạo, triết lý khoan dung
của dân tộc Việt Nam mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kế thừa và làm sâu sắc thêm.
- Thứ hai, phát triển kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa, chăm lo sức khỏe
của nhân dân, xây dựng đời sống văn hóa mới phát triển kinh tế đi đôi với
phát triển văn hóa là một quan điểm lớn trong tư tưởng Hồ Chí Minh.
Trong bản Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra trách nhiệm to lớn và
thường xuyên của Đảng với nhân dân là “Đảng cần phải có kế hoạch thật
tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của
nhân dân”. Bác chỉ dẫn, dự liệu, gợi mở về những cuộc vận động lớn giáo
dục văn hóa trong toàn dân, toàn xã hội. Quan tâm xây dựng văn hóa trong
Đảng, trong hệ thống chính trị để nêu gương thuyết phục trong nhân dân.
Định hướng chương trình hành động của toàn Đảng, toàn dân về sự nghiệp
xây dựng đất nước sau chiến tranh, trong đó có việc mở rộng ngành nghề
đào tạo nguồn nhân lực, sửa đổi chế độ giáo dục cho phù hợp với hoàn cảnh
mới; phát triển công tác vệ sinh, y tế…
- Qua lời dặn dò về việc riêng, Bác quan tâm sâu sắc những vấn đề về
xây dựng đời sống văn hóa mới như thực hành lối sống tiết kiệm, tránh
lãng phí, chú trọng xây dựng mối quan hệ hài hòa giữa con người với
thiên nhiên, bảo vệ môi trường sinh thái...
1.3. Tư tư ng v s nghiệp trồng người và chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau -
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà lãnh đạo vĩ đại của Việt Nam và người
sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông có tư tưởng sâu sắc về sự nghiệp
trồng người và chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau. Ông coi
việc đào tạo và phát triển con người là một yếu tố quan trọng không thể 10
thiếu trong quá trình xây dựng xã hội cách mạng. Theo Chủ tịch Hồ Chí 11
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026
Minh, trồng người và chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng là một quá trình
kéo dài và liên tục, bắt đầu từ việc giáo dục và rèn luyện tư tưởng cho các
thế hệ trẻ. Ông tin rằng người trẻ là tương lai của đất nước và sự phát triển
của xã hội phụ thuộc vào sự trưởng thành và năng lực của họ.
- Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặc biệt chú trọng đến việc xây dựng hệ thống
giáo dục chất lượng và phổ cập. Ông khuyến khích việc truyền đạt tri thức,
rèn luyện kỹ năng và hình thành phẩm chất đạo đức trong các thế hệ trẻ.
Đồng thời, ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng những
kiến thức và kỹ năng đó vào thực tế, góp phần vào sự phát triển kinh tế và
xã hội của đất nước.
- Ngoài việc đào tạo kiến thức và kỹ năng, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đề
cao việc bồi dưỡng phẩm chất đạo đức và tình yêu quê hương trong lòng
người trẻ. Ông tin rằng chỉ khi có tình yêu và trách nhiệm đối với đất nước,
thế hệ trẻ mới có thể đóng góp tích cực vào cách mạng và xây dựng một xã
hội công bằng, văn minh và giàu mạnh.
- Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về sự nghiệp trồng người và chăm lo
bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau đã được thể hiện qua các chính
sách và biện pháp cụ thể trong suốt cuộc đời ông. Tư tưởng này vẫn tiếp tục
được gìn giữ và phát triển trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước Việt Nam ngày nay.
- Trong việc giáo dục đạo đức, lý tưởng cho sinh viên, cần kết hợp giữa giáo 12
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026
dục những phẩm chất truyền thống như yêu nước, lòng nhân ái, vị tha, trung
hiếu, cần, kiệm... với các giá trị đạo đức mới như chủ động, sáng tạo, tự lập,
tự chủ, vượt khó... Có như vậy mới giúp họ khẳng định bản thân và hòa nhập
vào xã hội hiện đại; hơn nữa, để họ không mất gốc mà còn có điều kiện vươn
lên làm chủ khoa học, công nghệ.
1.4. Tư tư ng kiên đ7nh m8c tiêu đô 9 c lâ 9
p dân tô 9c, thống nh:t đ:t nư;c
Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào thời kỳ gay go, ác liệt
nhất, cũng là lúc toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta phải chịu một tổn thất
lớn lao, một niềm đau thương vô hạn, đó là Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần.
Trong nhiều điều căn dặn lại toàn Đảng, toàn quân, toàn dân, Người đã khẳng định
niềm tin: “cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta dù phải kinh
qua gian khổ hy sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn”; “Tổ
quốc ta nhất định sẽ thống nhất. Đồng bào Nam Bắc nhất định sẽ sum họp một
nhà. Nước ta sẽ có vinh dự lớn là một nước nhỏ mà đã anh dũng đánh thắng
hai đế quốc to - là Pháp và Mỹ”. Đó là niềm tin chính trị sắt đá của lãnh tụ Hồ
Chí Minh, một niềm tin được xây dựng trên cơ sở nắm vững lý luận khoa học
Mác - Lênin, cùng với sự từng trải trong thực tiễn đấu tranh cách mạng của N
Niềm tin chính trị ấy của Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc bấy giờ là trụ cột tinh thần,
là nhân tố cốt lõi củng cố niềm tin vững chắc cho toàn Đảng, toàn quân, toàn
dân ta vào sự thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Niềm tin đó
đã thôi thúc nhân dân ta sôi sục ý chí quyết tâm, tạo nên một khí thế cách
mạng cao chưa từng thấy trong lịch sử dân tộc. Ngoài chiến trường, bộ đội ta
thi đua giết giặc lập công; ở hậu phương, nhân dân ta đề ra và thực hiện nhiều khẩu 13
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026
hiệu như: “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, “tất cả
hậu phương lớn cho tiền tuyến lớn”, “tất cả vì miền Nam ruột thịt”… và cuối
cùng chúng ta đã chiến thắng, Tổ quốc ta đã thống nhất, đồng bào Nam Bắc đã
sum họp một nhà - đúng như lời trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định.
1.5. Tư tư ng v tăng cường đoàn kết quốc tế, kết hợp sức mạnh dân tô 9c v;i
sức mạnh thời đại, góp phần thúc đẩy s nghiệp cách mạng thế gi;i
Cách mạng Việt Nam không thể tách rời cách mạng thế giới. Sự vững mạnh
của Đảng còn được khẳng định trong mối quan hệ đoàn kết chặt chẽ với các
đảng cộng sản và bè bạn quốc tế. Điều Bác dặn trong Di chúc “về phong trào
cộng sản thế giới” chỉ dẫn định hướng quan trọng cho quan hệ đối ngoại của
Đảng, đó là nguyên tắc đoàn kết quốc tế dựa trên “nền tảng chủ nghĩa Mác -
Lênin và chủ nghĩa quốc tế vô sản, có lý có tình”. Bác mong muốn khi nước
nhà được độc lập, sẽ thay mặt nhân dân ta đi thăm và cảm ơn các nước anh
em, các nước bầu bạn khắp năm châu đã tận tình ủng hộ và giúp đỡ cuộc
kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta. Những định hướng trên mở
ra cho Đảng ta những nhận thức sâu sắc hơn về đường lối đối ngoại, mục tiêu,
vai trò của công tác tăng cường đoàn kết quốc tế. Bác mong muốn rằng “Đảng
ta sẽ ra sức hoạt động, góp phần đắc lực vào việc khôi phục lại khối đoàn kết
giữa các đảng anh em trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và chủ nghĩa quốc
tế vô sản, có lý, có tình” 14
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026
2.Giá trị nhân văn trong di chúc của chủ tịch Hồ Chí Minh
Nhận thấy sức khỏe của mình có phần giảm sút so với những năm trước đó. Từ
năm 1965, Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, ở tuổi 75, Người đã thuộc lớp người
“xưa nay hiếm”.Tuy cảm thấy “tinh thần vẫn sáng suốt, thân thể vẫn khỏe
mạnh”, nhưng Người dự báo“Ai đoán biết tôi sẽ sống và phục vụ Tổ quốc, phục
vụ cách mạng mấy năm mấy tháng nữa?”
Rõ ràng Hồ Chí Minh đã dự cảm được thời khắc quan trọng của thời gian còn
lại ở cuối cuộc đời mình. Từ dự cảm đó, Người viết: “Vì vậy, tôi để lại mấy
lời này, chỉ nói tóm tắt vài việc thôi. Phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác,
cụ Lênin và các vị cách mạng đàn anh khác, thì đồng bào cả nước và đồng
chí trong Đảng khỏi cảm thấy đột ngột”.
Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tình thương yêu và những lời căn
dặn tâm huyết Người để lại cho nhân dân ta, cho Đảng và bạn bè gần xa, thể
hiện cháy bỏng một tình yêu lớn và tinh thần trách nhiệm cao với đồng chí,
đồng bào toàn dân tộc, với cách mạng Việt Nam và với cách mạng thế giới.
Nội dung và giá trị bản Di chúc được thể hiện qua một số điểm cơ bản sau: 15
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026 2.1. Nhâ 9 n đ7nh v cuô 9
c kháng chiến chống ME cứu nư;c
Trước khi từ giã cõi đời, điều mong muốn thiết tha, nỗi niềm canh cánh,
khắc khoải trong trái tim Người chính là miền Nam chưa giải phóng, đất
nước còn chia hai, đồng bào hai miền đang chịu bao nhiêu chết chóc đau thương.
Mở đầu bản Di chúc, Người đã nói ngay về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu
nước: “Cuộc chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta dù phải kinh qua gian
khổ, hy sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn. Đó là một điều
chắc chắn”. Về mặt thời gian, cuộc kháng chiến ấy sẽ còn phải kéo dài mấy
năm nữa; về tính chất, đó là một cuộc kháng chiến nhiều gian khổ và hi sinh.
Thế nhưng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng vào sự quyết tâm, quả cảm của
đồng bào ta và khẳng định chắc chắn rằng chúng ta nhất định giành thắng lợi.
Nói ngay về công cuộc chống Mỹ cứu nước là nói trúng vào tâm lý người
Việt Nam yêu nước lúc bấy giờ. Đấy là một mẫu mực về nghệ thuật tuyên
truyền, nghệ thuật công tác tư tưởng, nghệ thuật của người lãnh đạo, quản lý.
Làm đúng những quy luật của tâm lý học không chỉ cần đối với nghề dạy học,
mà thật vô cùng cần thiết đối với người cán bộ tuyên huấn, cán bộ dân vận và
mọi cán bộ lãnh đạo. Sự nghiệp kháng chiến cứu nước của chúng ta không
phải nhờ vào may rủi, mà thắng lợi của nó là kết quả của sự vận động của quy
luật khách quan, là sự kết hợp hài hòa của nhân tố khách quan và nhân tố chủ quan.
Đó là thắng lợi của sự nghiệp chính nghĩa, phù hợp với sự tiến bộ của xã
hội, được nhân dân thế giới nhiệt liệt đồng tình và ủng hộ, kết hợp được sức 16
Đoàn Ng c Minh Trang – 20218448 Lớp: 147026
mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, là thắng lợi của sức mạnh thần kỳ của
chiến tranh nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng vô cùng sáng suốt. Hơn nữa,
lời căn dặn của Bác về thắng lợi cuối cùng thuộc về nhân dân ta còn xuất phát
từ thực tiễn sống động mà nhân dân ta đã chiến đấu anh hùng dưới ngọn cờ
của Đảng, của Bác, nhất là từ năm 1965, ta càng đánh càng mạnh, càng đánh
càng thắng, địch càng đánh càng suy yếu, càng đánh càng thua. Thực tiễn đã
diễn ra đúng như lời Người dự báo. Năm 1972, đế quốc Mỹ đã leo thang chiến
tranh đến đỉnh điểm, nhân dân ta đã trải qua gian khổ, hy sinh vô cùng to lớn
và chiến đấu anh dũng, kiên cường. Đế quốc Mỹ đã thua sau khi thất bại trên
bầu trời Hà Nội và ngồi vào bàn đàm phán Hiệp định Pari về chấm dứt chiến
tranh ở Việt Nam. Năm 1973 mở ra cuộc đấu tranh trên cả ba mặt: chính
trị, quân sự, ngoại giao. Binh lính Mỹ đã phải rút khỏi miền Nam Việt Nam
và chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đã đưa đến Đại thắng mùa xuân năm 1975. 17 Đàm Quang Huy – 20214298 Lớp: 147026
2.2. Vấn đA vA xây dang chbnh đBn Đảng
Trong hệ thống tư tưởng của Hồ Chí Minh, tư tưởng về Đảng và xây dựng Đảng là
nội dung quan trọng đặc sắc, xuyên suốt từ khi chuẩn bị cho Đảng ra đời trong tác
phẩm Đường Cách Mệnh cho đến trước lúc Người đi xa qua những lời căn dặn sâu
sắc trong Di chúc. Về vai trò của Đảng đối với cách mạng, ngay từ năm 1927,
trong tác phẩm Đường Cách Mệnh, Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Cách mệnh
trước hết phải có cái gì? Trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động
và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp
mọi nơi. Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có
vững thuyền mới chạy.”
Suốt hơn 70 năm kể từ khi thực dân Pháp xâm lược, cách mạng Việt Nam chìm
trong đêm tối không có lối ra vì khủng hoảng về đường lối, chưa có một tổ chức
chính trị chặt chẽ để đủ sức lãnh đạo cách mạng. Tháng 2 – 1930, với sự chuẩn bị
kỹ càng về chính trị, tư tưởng, tổ chức của Nguyễn Ái Quốc, Đảng Cộng sản Việt 18 Đàm Quang Huy – 20214298 Lớp: 147026
Nam ra đời, đã đồng hành cùng với những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt
Nam. Trong suốt quá trình ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn quan tâm công
tác xây dựng Đảng, giáo dục cán bộ đảng viên để Đảng thực sự trong sạch, vững
mạnh, xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớ trung thành của nhân dân.
Trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tư tưởng về xây dựng Đảng
giữ một vị trí vô cùng quan trọng; Người coi đó là công việc hàng đầu của
Đảng ta. Bởi lẽ, Đảng ta là một đảng cầm quyền, để hoàn thành sứ mệnh vẻ
vang đó, Đảng phải được xây dựng thật sự trong sạch, vững mạnh, đủ sức
lãnh đạo nhân dân ta tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa thắng lợi. “Theo
ý tôi, việc cần phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng, làm cho mỗi đảng
viên, mỗi đoàn viên, mỗi chi bộ đều ra sức làm tròn nhiệm vụ đảng giao phó
cho mình, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân. Làm được như vậy, thì dù công
việc to lớn mấy, khó khăn mấy chúng ta cũng nhất định thắng lợi”.
Công việc trước tiên là nói về Đảng. Người phân tích nguyên nhân, đồng
thời cũng là bài học bảo đảm cho Đảng ta luôn giữ được vai trò lãnh đạo đối
với toàn xã hội, đó là: “Nhờ đoàn kết chặt chẽ, một lòng một dạ phục vụ
giai cấp, phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc, cho nên từ ngày thành lập đến nay, 19