TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA NỘI
TRƯỜNG ĐIỆN ĐIỆN TỬ
********************
BẢN BÁO CÁO THỰC TẬP BẢN MẠCH
TẠO XUNG
Sinh viên thực hiện:
lớp:
GVHD:
735427
KS. Phan Văn Phương
Nội, tháng 11 năm 2023
PHẦN I: GIỚI THIỆU CHUNG
1. Mục đích thực hành:
Tính toán, lắp ráp đo đạc các thông số của mạch tạo xung vuông rang cưa,
dùng đèn bán dẫn trên sở mạch đa hài. Điều chỉnh chế độ làm việc tĩnh chế
độ làm việc của mạch. Xác định quan hệ giữa tần số dao động thông số mạch từ
đó nghiên cứu tính đối xứng của mạch.
Sử dụng thành thạo các thiết bị đo: Đồng hồ vạn năng, dao động ký, máy phát hàm,
nguồn, Oscillo.
Thành thạo các bộ kỹ năng nhận diện, lắp ráp, hàn các linh kiện điện tử.
Hình ảnh nhóm thực hiện hàn mạch trong buổi thực tập
2. Yêu cầu cần đạt:
Nắm vững nguyên hoạt động của bộ tạo dao động cũng như các điều kiện để
mạch hoạt động hiểu được tác dụng từng linh kiện cũng như từng khối mạch.
Nắm được cách lắp ráp mạch cũng như cách hàn mạch lên tấm bán dẫn thực hành
sử đụng được thiết bị đo.
3. Tín hiệu xung
Kỹ thuật xung đóng vai trò tối quan trọng được ứng dụng rộng rãi. Các mạch tạo
xung được ứng dụng trong các mạch điều khiển, đặc biệt mạch điều khiển báo động, các
mạch đo dò. Thực tế các mạch đều được tích hợp trong IC.
PHẦN II: NGUYÊN LÝ
1. đồ nguyên lý:
Trong đó:
Q1 Q2 đều transistor C828
Re1 = Re2 Rb1 = Rb2 từ đó cho ra xung cân đối
Mạch này mạch ghép nối 2 khóa điện tử với nhau bằng 2 tụ C1 C2 tạo thành mạch
khuếch đại phản hồi toàn phần.
2. Nguyên hoạt động: Mạch chia ra làm 2 giai đoạn hoạt động như sau
Giai đoạn 1: Khi mới cấp nguồn, tất cả các bản tụ của C1 C2 đều được nạp điện, 1
trong 2 transistor Q1 hoặc Q2 sẽ hoạt động trước (giải thích bằng sự khác nhau trong
từng con transistor, đây yếu tố ngẫu nhiên). Giả sử Q1 chạy trước, tức Vb lớn n
hoặc bằng 0.6V do 2 điện áp tại cực B của Q1 tăng từ 0 lên 0.6V, trước khi lên thì
C1 vẫn đang được nạp), dòng thể đi từ cực C xuống E xuống mass nên đèn led
D2 sáng, đầu cực dương tụ C2 không được nạp nên dòng đi thẳng xuống mass. Cùng
lúc đó Q2 không hoạt động nên led D1 không sáng, cực dương tụ C1 được nạp,
nhưng sẽ rất ít dòng chủ yếu chạy xuống mass, cực âm tụ C1 2 cũng đều vậy,
không thể nạp được nhiều. Q1 hoạt động thì cực B cũng coi như đang nối với cực E
xuống mass nên dòng B đi qua E xuống mass, điện áp B từ 0.6 xuống 0V.
Khi điện áp chân B xả hết thì Q1 ngừng dẫn, đèn led D2 tắt.
Giai đoạn 2: Q1 lúc này ngừng dẫn, cực âm C2 được nạp điện bằng dòng đi qua trở
Re, khi giá trị nạp đạt 0.6V thì Q2 hoạt động, cực C của C2 nối với cực E đi xuống
mass, đèn led D1 sáng, cực dương C1 xả điện, cực dương tụ C2 được nạp điện Q1
không dẫn. Điều này tương tự như giai đoạn 1, cực C2 xả điện áp xuống mass do cực
B của Q2 nối thông với cực E, khi điện áp xả hết từ 0.6V về 0V thì Q2 ngưng, led D1
tắt, sau đó cực âm tụ C1 lại được nạp điện làm điện áp tại cực B của Q1 tăng dần lên
0.6V, khi này Q1 lại dẫn lại, các quá trình nêu trên lại được lặp lại từ giai đoạn 1tạo ra
1 mạch đa hài với dạng sóng, điện áp tại C được biểu diễn như một sóng vuông.
PHẦN III: LẮP RÁP
đồ đi dây linh kiện của mạch
Hàn mạch:
a. Đi dây:
Tiến hành chà lớp cách điện của dây bằng giấy nhám
Từ hình vẽ mắt dưới (mặt đi dây), tiến hành đi dây qua các điểm đang
đánh dấu sẵn
Chỉnh sửa dây vết hàn để tang độ thẩm
b. Hàn chân linh kiện:
Làm sạch chân linh kiện điểm hàn
Tráng thiếc vào chân linh kiện.
PHẦN IV: NHẬN XÉT & ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH ĐO ĐẠC
Cấp nguồn 6V vào mạch. Khi đèn sáng luân phiên thì đo Ube thang 2.5 VDC
Uce thang 10 VDC, đo cả D1 D2.
Gỡ chân LED 1 của cả 2 đèn, thay tụ C1 C2 bằng tụ gốm 103.
Đo dùng Oscilloscope chân C của 2 đèn
Đo VDD T
Trả mạch về vị trí ban đầu
Kết quả: 2 đèn sáng luân phiên nhau
PHẦN V: TỔNG KẾT
Qua bài thực hành mạch tạo xung, em đã cho mình những kinh nghiệm mới
Tính toán, lắp ráp đo đạc các thông số của mạch tạo xung vuông rang
cưa dùng đèn bán dẫn trên sở mạch đa hài
Đo đạc, điều chỉnh chế độ làm việc tĩnh chế độ làm việc của mạch. Xác
định được quan hệ giữa tần số dao động thông số mạch, nghiên cứu tính đối
xứng của mạch.
Sử dụng được các thiết bị đo như đồng hồ vạn năng, dao động ký, máy phát
hàn, nguồn cung cấp định kỳ các linh kiện rời rạc, lắp ráp hàn.
Nắm vững nguyên hoạt động của bộ tạo dao động cũng như các điều kiện để
mạch hoạt động.
Nắm được cách lắp ráp mạch cũng như hàn mạch lên tấm bán dẫn.
Nội, ngày 23 tháng 11 năm 2023

Preview text:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐIỆN – ĐIỆN TỬ ********************
BẢN BÁO CÁO THỰC TẬP CƠ BẢN MẠCH TẠO XUNG Sinh viên thực hiện: Từ Anh Minh - 20224070 Mã lớp: 735427 GVHD: KS. Phan Văn Phương Hà Nội, tháng 11 năm 2023 PHẦN I: GIỚI THIỆU CHUNG 1. Mục đích thực hành:
Tính toán, lắp ráp và đo đạc các thông số của mạch tạo xung vuông và rang cưa, có
dùng đèn bán dẫn trên cơ sở mạch đa hài. Điều chỉnh chế độ làm việc tĩnh và chế
độ làm việc của mạch. Xác định quan hệ giữa tần số dao động và thông số mạch từ
đó nghiên cứu tính đối xứng của mạch.
Sử dụng thành thạo các thiết bị đo: Đồng hồ vạn năng, dao động ký, máy phát hàm, nguồn, Oscillo.
Thành thạo các bộ kỹ năng nhận diện, lắp ráp, hàn các linh kiện điện tử.
Hình ảnh nhóm thực hiện hàn mạch trong buổi thực tập 2. Yêu cầu cần đạt:
Nắm vững nguyên lý hoạt động của bộ tạo dao động cũng như các điều kiện để
mạch hoạt động và hiểu được tác dụng từng linh kiện cũng như từng khối mạch.
Nắm được cách lắp ráp mạch cũng như cách hàn mạch lên tấm bán dẫn thực hành
và sử đụng được thiết bị đo. 3. Tín hiệu xung
Kỹ thuật xung đóng vai trò tối quan trọng và được ứng dụng rộng rãi. Các mạch tạo
xung được ứng dụng trong các mạch điều khiển, đặc biệt là mạch điều khiển báo động, các
mạch đo và dò. Thực tế các mạch đều được tích hợp trong IC. PHẦN II: NGUYÊN LÝ 1. Sơ đồ nguyên lý: Trong đó:
Q1 và Q2 đều là transistor C828
Re1 = Re2 và Rb1 = Rb2 từ đó cho ra xung cân đối
Mạch này là mạch ghép nối 2 khóa điện tử với nhau bằng 2 tụ C1 và C2 tạo thành mạch
khuếch đại có phản hồi toàn phần.
2. Nguyên lý hoạt động: Mạch chia ra làm 2 giai đoạn hoạt động như sau
Giai đoạn 1: Khi mới cấp nguồn, tất cả các bản tụ của C1 và C2 đều được nạp điện, 1
trong 2 transistor Q1 hoặc Q2 sẽ hoạt động trước (giải thích bằng sự khác nhau trong
từng con transistor, đây là yếu tố ngẫu nhiên). Giả sử Q1 chạy trước, tức Vb lớn hơn
hoặc bằng 0.6V do 2 điện áp tại cực B của Q1 tăng từ 0 lên 0.6V, và trước khi lên thì
C1 vẫn đang được nạp), dòng có thể đi từ cực C xuống E và xuống mass nên đèn led
D2 sáng, đầu cực dương tụ C2 không được nạp nên dòng đi thẳng xuống mass. Cùng
lúc đó Q2 không hoạt động nên led D1 không sáng, cực dương tụ C1 được nạp,
nhưng sẽ rất ít vì dòng chủ yếu chạy xuống mass, cực âm tụ C1 và 2 cũng đều vậy,
không thể nạp được nhiều. Q1 hoạt động thì cực B cũng coi như đang nối với cực E
xuống mass nên dòng ở B đi qua E và xuống mass, và điện áp ở B từ 0.6 xuống 0V.
Khi điện áp ở chân B xả hết thì Q1 ngừng dẫn, đèn led D2 tắt.
Giai đoạn 2: Q1 lúc này ngừng dẫn, cực âm C2 được nạp điện bằng dòng đi qua trở
Re, khi giá trị nạp đạt 0.6V thì Q2 hoạt động, cực C của C2 nối với cực E đi xuống
mass, đèn led D1 sáng, cực dương C1 xả điện, cực dương tụ C2 được nạp điện vì Q1
không dẫn. Điều này tương tự như giai đoạn 1, cực C2 xả điện áp xuống mass do cực
B của Q2 nối thông với cực E, khi điện áp xả hết từ 0.6V về 0V thì Q2 ngưng, led D1
tắt, sau đó cực âm tụ C1 lại được nạp điện làm điện áp tại cực B của Q1 tăng dần lên
0.6V, khi này Q1 lại dẫn lại, các quá trình nêu trên lại được lặp lại từ giai đoạn 1tạo ra
1 mạch đa hài với dạng sóng, điện áp tại C được biểu diễn như một sóng vuông. PHẦN III: LẮP RÁP
Sơ đồ đi dây và linh kiện của mạch Hàn mạch: a. Đi dây:
Tiến hành chà lớp cách điện của dây bằng giấy nhám
Từ hình vẽ mắt dưới (mặt đi dây), tiến hành đi dây qua các điểm đang đánh dấu sẵn
Chỉnh sửa dây và vết hàn để tang độ thẩm mĩ b. Hàn chân linh kiện:
Làm sạch chân linh kiện và điểm hàn
Tráng thiếc vào chân linh kiện.
PHẦN IV: NHẬN XÉT & ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH ĐO ĐẠC
Cấp nguồn 6V vào mạch. Khi đèn sáng luân phiên thì đo Ube ở thang 2.5 VDC và
Uce ở thang 10 VDC, đo cả ở D1 và D2.
Gỡ chân LED 1 của cả 2 đèn, thay tụ C1 và C2 bằng tụ gốm 103.
Đo dùng Oscilloscope ở chân C của 2 đèn Đo VDD và T
Trả mạch về vị trí ban đầu
Kết quả: 2 đèn sáng luân phiên nhau PHẦN V: TỔNG KẾT
Qua bài thực hành mạch tạo xung, em đã có cho mình những kinh nghiệm mới
Tính toán, lắp ráp và đo đạc các thông số của mạch tạo xung vuông và rang
cưa dùng đèn bán dẫn trên cơ sở mạch đa hài
Đo đạc, điều chỉnh chế độ làm việc tĩnh và chế độ làm việc của mạch. Xác
định được quan hệ giữa tần số dao động và thông số mạch, nghiên cứu tính đối xứng của mạch.
Sử dụng được các thiết bị đo như đồng hồ vạn năng, dao động ký, máy phát
hàn, nguồn cung cấp định kỳ các linh kiện rời rạc, lắp ráp và hàn.
Nắm vững nguyên lý hoạt động của bộ tạo dao động cũng như các điều kiện để mạch hoạt động.
Nắm được cách lắp ráp mạch cũng như hàn mạch lên tấm bán dẫn.
Hà Nội, ngày 23 tháng 11 năm 2023