
D
C
B
A
1
PHÁT TRIỂN ĐỀ THI THAM KHẢO CỦA BGD –2020
Môn: TOÁN
Câu 1. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Từ một nhóm học sinh gồm 10 nam và 15 nữ, có bao nhiêu cách
chọn ra một học sinh?
A. 25. B. 150. C. 10 D. 15.
Lời giải
Chọn A
Để chọn ra một học sinh ta có 2 phương án thực hiện:
Phương án 1: Chọn một học sinh nam, có 10 cách chọn.
Phương án 2: Chọn một học sinh nữ, có 15 cách chọn.
Theo quy tắc cộng, ta có: 10 + 15 = 25 cách chọn ra một học sinh.
Câu hỏi phát triển tương tự câu 1:
Câu 1.1 (Câu tương tự câu1 ) Một nhóm học sinh gồm 9 học sinh nam và x học sinh nữ. Biết rằng có 15
cách chọn ra một học sinh từ nhóm học sinh trên, khi đó giá trị của x là
A. 24 B. 6 C. 12 D. 25
Lời giải
Chọn B
Để chọn ra một học sinh ta có 2 phương án thực hiện:
Phương án 1: Chọn một học sinh nam, có 9 cách chọn.
Phương án 2: Chọn một học sinh nữ, có x cách chọn.
Theo quy tắc cộng, ta có:
9 x
cách chọn ra một học sinh.
Theo bài ra, ta có:
9 15 6xx
Câu 1.2 (Câu phát triển câu1 ) Từ một nhóm học sinh gồm 6 nam và 8 nữ, có bao nhiêu cách chọn
ra 3 học sinh có cả nam và nữ?
A. 120 B. 168 C. 288 D. 364
Lời giải
Chọn C
Phương án 1: Chọn 2 học sinh nam và 1 học sinh nữ, có
21
68
. 120CC
cách thực hiện.
Phương án 2: Chọn 1 học sinh nam và 2 học sinh nữ, có
12
68
. 168CC
cách thực hiện.
Theo quy tắc cộng, ta có: 120 + 168 = 288 cách chọn ra 3 học sinh có cả nam và nữ.
Câu 1.3 (Câu phát triển câu1 ). Một lớp có 30 học sinh gồm 20 nam và 10 nữ. Hỏi có bao nhiêu cách
chọn ra một nhóm 3 học sinh sao cho nhóm đó có ít nhất một học sinh nữ?
A. 1140 B. 2920 C. 1900 D. 900
Lời giải
Chọn B
Cách 1:
Để chọn ra 3 học sinh trong đó có ít nhất một học sinh nữ ta có các phương án sau:
Trang 2
Phương án 1: Chọn 1 học sinh nữ và 2 học sinh nam, có
12
10 20
.CC
cách thực hiện.
Phương án 2: Chọn 2 học sinh nữ và 1 học sinh nam, có
21
10 20
.CC
cách thực hiện.
Phương án 3: Chọn 3 học sinh nữ, có
3
10
C
cách thực hiện.
Theo quy tắc cộng, ta có:
1 2 2 1 3
10 20 10 20 10
. . 2920C C C C C
cách chọn ra một nhóm 3 học sinh sao cho nhóm
đó có ít nhất một học sinh nữ.
Cách 2:
Có
3
20
C
cách chọn ra 3 học sinh từ 30 học sinh, trong đó có
3
30
C
cách chọn ra 3 học sinh, không có học
sinh nữ.
Suy ra có
33
30 20
2920CC
cách chọn ra một nhóm 3 học sinh sao cho nhóm đó có ít nhất một học sinh
nữ.
Câu 2. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho cấp số nhân
n
u
với
1
3u
và
2
15u
. Công bội của cấp số
nhân đã cho bằng
A. 5 B.
12
C. 12 D.
1
5
Lời giải
Chọn A
Công bội của cấp số nhân đã cho là
2
1
5
u
q
u

.
Câu hỏi phát triển tương tự câu 2:
Câu 2.1 (Câu phát triển câu2 ) Cho cấp số nhân
n
u
với
1
2u
và công bội
3q
. Tìm số hạng thứ 4
của cấp số nhân.
A. 24. B. 54. C. 162. D. 48.
Lời giải
Chọn B
Số hạng thứ 4 của cấp số nhân là
33
41
. 2.3 54u u q
.
Câu 2.2 (Câu phát triển câu2 ) Cho cấp số nhân
n
u
với
3
9u
và
6
243u
. Công bội của cấp số nhân
đã cho bằng
A. 3 B. 27 C.
1
27
D. 126.
Lời giải
Chọn A
Gọi q là công bội của cấp số nhân đã cho, ta có:
2
31
3
6
5
3
61
.
27 3
.
u u q
u
qq
u
u u q
Câu 2.3 (Câu phát triển câu2 ) Dãy số
n
u
với
2
n
n
u
là một cấp số nhân với
A. Công bội là 2 và số hạng đầu tiên là 1. B. Công bội là 2 và số hạng đầu tiên là 2.
C. Công bội là 4 và số hạng đầu tiên là 2. D. Công bội là 1 và số hạng đầu tiên là 2.
Trang 3
Lời giải
Chọn B
Cấp số nhân đã cho là:
1
2
1
2
2; 4; 8; 16; ....
2
u
u
q
u

.
Câu 3. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Diện tích xung quanh của hình nón có độ dài đường sinh 4a và bán
kính đáy a bằng
A.
2
16 a
B.
2
8 a
C.
2
4 a
D.
2
4
3
a
Lời giải
Chọn C
Diện tích xung quanh của hình nón có độ dài đường sinh
4la
và bán kính đáy
ra
là
2
. .4 4
xq
S rl a a a
.
Câu hỏi phát triển tương tự câu 3:
Câu 3.1 (Câu phát triển câu3 ) Cho hình nón có diện tích xung quanh bằng
2
6 a
và đường kính đáy
bằng 2a . Tính độ dài đường sinh hình nón đã cho.
A.
3a
B.
2a
C.
6a
D.
6a
Lời giải
Chọn C
Bán kính đáy
2
2
a
ra
Diện tích xung quanh của hình nón
2
. . 6 6
xq
S rl al a l a
Câu 3.2 (Câu phát triển câu3 ) Cho hình nón có thiết diện qua trục là tam giác đều cạnh bằng 2a . Diện
tích xung quanh của hình nón bằng
A.
2
2 a
B.
2
8 a
C.
2
4 a
D.
2
2
3
a
Lời giải
Chọn A
Trang 4
Vì thiết diện qua trục của hình nón là tam giác đều cạnh bằng 2a nên
22
22
l a l a
r a r a





Diện tích xung quanh của hình nón đã cho là
2
. .2 2
xq
S rl a a a
Câu 3.3 (Câu phát triển câu3 ) Cho hình nón có bán kính đáy R , góc ở đỉnh là
2
với
45 90
.
Tính diện tích xung quanh của hình nón theo R và
.
A.
2
4
sin
R
B.
2
2
sin
R
C.
2
sin
R
D.
2
3sin
R
Lời giải
Chọn C
Ta có:
sin sin
OM R
l SM

Diện tích xung quanh của hình nón là
2
..
sin sin
xq
RR
S rl R


Câu 4. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho hàm số
fx
có bảng biến thiên như sau:
Hàm số đã cho đồng biến trên khoảng nào dưới đây?
A.
1; 
B.
1;0
C.
1;1
D.
0;1
Lời giải
Chọn D
Hàm số đã cho đồng biến trên mỗi khoảng
;1
và
0;1
.
Câu hỏi phát triển tương tự :
Câu 4a: Cho hàm số
fx
có bảng biến thiên như sau:
Trang 5
Hàm số đã cho đồng biến trên khoảng nào dưới đây?
A.
1; 
B.
1;3
C.
3; 
D.
;0
Lời giải
Chọn B
Hàm số đã cho đồng biến trên mỗi khoảng
;2
và
1;3
.
Câu 4b: Cho hàm số
fx
có bảng biến thiên như sau:
Hàm số đã cho đồng biến trên khoảng nào dưới đây?
A.
;4
B.
3;5
C.
2;
D.
;4
Lời giải
Chọn A
Hàm số đã cho đồng biến trên mỗi khoảng
;3
và
2;5
.
Do đó hàm số cũng đồng biến trên khoảng
;4
.
Câu 4c: Cho hàm số
fx
có bảng biến thiên như sau:
Hàm số đã cho nghịch biến trên khoảng nào dưới đây?
A.
;2
B.
3;2
C.
2;3
D.
2;6
Lời giải
Chọn C
Hàm số đã cho nghịch biến trên mỗi khoảng
;3
và
2;5
Trang 6
Do đó hàm số cũng nghịch biến trên khoảng
2;3
.
Câu 4d: Cho hàm số
fx
có bảng biến thiên như sau:
Hàm số đã cho đồng biến trên khoảng nào dưới đây?
A.
;2
B.
1; 
C.
4; 2
D.
2;4
Lời giải
Chọn C
Hàm số đã cho đồng biến trên mỗi khoảng
4;1
và
2;
.
Do đó hàm số cũng đồng biến trên khoảng
4; 2
.
Câu 5. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho khối lập phương có cạnh bằng 6. Thể tích của khối lập phương
đã cho bằng
A. 216 B. 18 C. 36 D. 72
Lời giải
Chọn A
Thể tích khối lập phương đã cho là
3
6 216V 
.
Câu hỏi phát triển tương tự :
Câu 5a: Cho khối lập phương có cạnh bằng 4. Thể tích của khối lập phương đã cho bằng
A. 12 B. 32 C. 16 D. 64
Lời giải
Chọn D
Thể tích khối lập phương đã cho là
3
4 64V 
.
Câu 5b: Cho khối lập phương có thể tích bằng V . Thể tích của khối lập phương có cạnh bằng một nửa
cạnh của khối lập phương đã cho bằng
A.
2
V
B.
4
V
C.
8
V
D.
16
V
Lời giải
Chọn C
Gọi cạnh của khối lập phương ban đầu là
3
a a V
Thể tích khối lập phương có cạnh bằng
2
a
sẽ là:
3
3
2 8 8
a a V
V



Trang 7
Câu 5c: Cho khối lập phương có cạnh bằng a. Chia khối lập phương thành 64 khối lập phương nhỏ có thể
tích bằng nhau. Độ dài cạnh của mỗi khối lập phương nhỏ bằng
A.
4
a
B.
8
a
C.
16
a
D.
64
a
Lời giải
Chọn A
Thể tích khối lập phương lớn là:
3
Va
Gọi chiều dài cạnh hình lập phương nhỏ là x => thể tích khối lập phương nhỏ là:
3
Vx
Từ giả thiết
33
64 64
4
a
V V a x x
Câu 5d: Biết diện tích toàn phần của một khối lập phương bằng 96. Tính thể tích khối lập phương
A. 32 B. 64 C. 16 D. 128
Lời giải
Chọn B
Gọi độ dài cạnh hình lập phương bằng
2
6 96 4a a a
Thể tích khối lập phương:
3
4 64V 
.
Câu 6. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Nghiệm của phương trình
3
log 2 1 2x 
là
A.
3x
B.
5x
C.
9
2
x
D.
7
2
x
Lời giải
Chọn B
Ta có:
2
3
log 2 1 2 2 1 3 2 1 9 5x x x x
.
Câu hỏi phát triển tương tự:
Câu 6a: Nghiệm của phương trình
4
log 3 2 2x 
là
A.
6x
B.
3x
C.
10
3
x
D.
7
2
x
Lời giải
Chọn A
Ta có:
2
4
log 3 2 2 3 2 4 3 2 16 6x x x x
.
Câu 6b: Nghiệm của phương trình
2
1
log 2
2
x
x



là
A.
2x
B.
6x
C.
10
3
x
D.
7
3
x
Lời giải
Chọn D
Ta có:
2
1 1 7
log 2 4 1 4 8
2 2 3
xx
x x x
xx





Trang 8
Câu 6c: Nghiệm của phương trình
2
22
log 1 log 1 6xx
là
A.
6x
B.
3x
C.
10
3
x
D.
5x
Lời giải
Chọn D
Ta có:
2
22
log 1 log 1 6xx
(đk:
1x
)
22
log 1 2log 1 6xx
2
log 1 2 5xx
Câu 6d: Nghiệm của phương trình
2
4
log 9 2x 
là
A.
5x
B.
3x
C.
5x 
D.
3x 
Lời giải
Chọn C
Ta có:
2 2 2 2
4
log 9 2 9 4 25 5x x x x
Câu 7. [ĐỀ THI THAM KHẢO]
2
1
2f x dx 
và
3
2
1f x dx
thì
3
1
f x dx
bằng:
A.
3
B.
1
C. 1 D. 3
Lời giải
Chọn B
Ta có
3 2 3
1 1 2
1f x dx f x dx f x dx
.
Câu tƣơng tự:
Cho hàm số
fx
liên tục trên . Biết
10
0
7f x dx
và
7
0
5f x dx 
thì
10
7
f x dx
bằng
A. 2 B.
12
C. 12 D.
2
Lời giải
Áp dụng công thức
b c c
a b a
f x dx f x dx f x dx
ta có:
10 0 10 7 10
7 7 0 0 0
5 7 12f x dx f x dx f x dx f x dx f x dx
Chọn C
Câu phát triển
Câu 7.1: Cho
2 5 10
0 2 5
2; 2 6; 5f x dx f x dx f x dx
. Tính
10
0
I f x dx
?
A.
13I
B.
10I
C.
16I
D.
4I
Lời giải
Trang 9
10 2 5 10
0 0 2 5
2 3 5 10I f x dx f x dx f x dx f x dx
.
Chọn B.
Câu 7.2: Cho
4
0
16f x dx
. Tính
2
0
2x xI f d
.
A.
32I
B.
8I
C.
16I
D.
4I
Lời giải
Đặt
22
2
dt
t x dt dx dx
. Khi đó ta có:
44
00
11
.16 8
2 2 2
dt
I f t f t dt

Câu 7.3: Cho hàm số
fx
liên tục trên thỏa mãn
9
1
4
fx
dx
x
và
2
0
sin cos 2f x xdx
. Tính
tích phân
3
0
I f x dx
?
A.
2I
B.
6I
C.
4I
D.
10I
Lời giải
Đặt
2
2t x t x tdt dx
. Khi đó
9 3 3 3 3
1 1 1 1 1
4 2 2 2 2
fx
dx f t dt f t dt f x dx f x dx
x
Đặt
sin cost x dt xdx
. Khi đó
1 1 1
2
0 0 0 0
2 sin cos 2f x xdx f t dt f x dx f x dx
Từ đây ta suy ra
3 1 3
0 0 1
4I f x dx f x dx f x dx
.
Chọn C
Câu 8. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho hàm số
y f x
có bảng biến thiên như sau:
Giá trị cực tiểu của hàm số đã cho bằng
A. 2 B. 3 C. 0 D.
4
Lời giải
Trang 10
Chọn D
Từ bảng biến thiên ta có giá trị cực tiểu của hàm số bằng
4
Câu tƣơng tự:
Cho hàm số
y f x
có bảng biến thiên như hình vẽ
Hàm số có giá trị cực đại bằng
A.
1
B. 0 C. 2 D. 1
Lời giải
Chọn B
Hàm số có giá trị cực đại bằng 0 .
Câu phát triển
Câu 8.1: Cho hàm số
y f x
xác định, liên tục trên và có bảng biến thiên.
Khẳng định nào sau đây là khẳng định sai?
A. Hàm số có giá trị cực tiểu bằng
1
.
B. Hàm số có đúng một cực trị.
C. Hàm số đạt cực đại tại
0x
và đạt cực tiểu tại
1x
.
D. Hàm số có giá trị nhỏ nhất bằng
1
.
Lời giải
Chọn C
Khi qua
0x
đạo hàm không đổi dấu nên hàm số không thể đạt cực trị tại
0x
.
Vậy khẳng định câu C là sai.
Câu 8.2: Cho hàm số
y f x
có bảng biến thiên như hình vẽ
Trang 11
Hàm số
21y f x
đạt cực tiểu tại điểm
A.
5x
B.
2x
C.
0x
D.
1x
Lời giải
Chọn C
Ta có:
2 1 2y f x y f x

Suy ra: Điểm cực tiểu của hàm số
y f x
cũng chính là điểm cực tiểu của hàm số
21y f x
Vậy: Hàm số
21y f x
đạt cực tiểu tại điểm
0x
.
Câu 8.3: Số điểm cực trị của hàm số
2
12y x x
là:
A. 3 B. 1 C. 4 D. 2
Lời giải
Chọn A
Xét hàm số
2
32
1 2 5 8 4y x x x x x
Tập xác định:
D
Ta có:
22
3 10 8; 0 3 10 8 0 2y x x y x x x

hoặc
4
3
x
Bảng biến thiên.
Từ BBT của
2
12y x x
suy ra BBT của
2
12y x x
:
Vậy hàm số đã cho có 3 điểm cực trị.
Câu 9. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Đồ thị của hàm số nào dưới đây có dạng như đường cong trong hình
bên?
Trang 12
A.
42
2y x x
B.
42
2y x x
C.
32
3y x x
D.
32
3y x x
Lời giải
Chọn A
Đồ thị trên là đồ thị của hàm số dạng
42
y ax bx c
với
0a
.
Câu tƣơng tự:
Câu 9.1 Đường cong trong hình vẽ dưới đây là đồ thị của hàm số nào ?
A.
3
31y x x
B.
3
31y x x
C.
3
31y x x
D.
42
41y x x
Lời giải
Chọn C
Đây là đồ thị hàm bậc ba có hệ số a dương nên loại đáp án B, D.
Đồ thị hàm bậc ba có hai điểm cực trị nên loại A.
Câu phát triển
Câu 9.2: Đường cong trong hình vẽ là đồ thị của hàm số nào trong bốn hàm số sau
A.
2
1
x
y
x
B.
22
1
x
y
x

C.
2
2
x
y
x

D.
22
1
x
y
x
Lời giải
Chọn B
Ta có từ đồ thị hàm số ta thấy hàm số giảm, có tiệm cận ngang là
2y 
, tiệm cận đứng là
1x 
, giao
với Ox tại điểm
1;0
, giao với Oy tại điểm
0;2
.
Trang 13
Vậy hàm số cần tìm là
22
1
x
y
x

.
Câu 9.3: Cho hàm số
32
f x ax bx cx d
có đồ thị như hình vẽ bên dưới. Mệnh đề nào sau đây
đúng?
A.
0, 0, 0, 0a b c d
B.
0, 0, 0, 0a b c d
C.
0, 0, 0, 0a b c d
D.
0, 0, 0, 0a b c d
Lời giải
Chọn A
lim 0
x
ya


Xét
2
3 2 , 0f x ax bx c f x

có hai nghiệm phân biệt trái dấu nên suy ra
. 0 0ac c
.
Xét
6 2 0
3
b
y ax b x
a

, dựa vào đồ thị ta thấy hoành độ của điểm uốn âm
00
3
b
b
a
.
Câu 9.4: Cho hàm số
32
4y f x x ax bx
có đồ thị như hình vẽ.
Hàm số
y f x
là hàm số nào trong bốn hàm số sau:
A.
32
3 2.y x x
B.
32
3 2.y x x
C.
32
6 9 4.y x x x
D.
32
6 9 4.y x x x
Lời giải
Chọn C
Vì đồ thị hàm số
32
4y f x x ax bx
đi qua các điểm
0;4 , 1;0 , 2;2
nên ta có
hệ:
32
32
22
0 6.0 9.0 4 0
36
1 . 1 1 4 0
4 2 6 9
2 . 2 2 4 2
a b a
ab
a b b
ab


Vậy
32
6 9 4y x x x
.
Trang 14
Câu 10. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Với a là số thực dương tùy ý,
2
2
log a
bằng
A.
2
2 log a
B.
2
1
log
2
a
C.
2
2log a
D.
2
1
log
2
a
Lời giải
Chọn C
Ta có:
2
22
log 2logaa
Phân tích: sử dụng các công thức về logarit.
Câu tƣơng tự câu 10
Câu 10.1 Với a là số thực dương tùy ý,
4
3
log a
bằng
A.
3
4 log a
B.
3
1
log
4
a
C.
3
4log a
D.
3
1
log
4
a
Lời giải
Chọn C
Ta có:
4
33
log 4logaa
Phát triển
Câu 10.2 Với a là số thực dương tùy ý, log
3
log 100a
bằng
A.
6loga
B.
3 3loga
C.
11
log
23
a
D.
2 3loga
Lời giải
Chọn D
Ta có
3 2 3
log 100 log10 log 2 3loga a a
Câu 10.3 Cho các số thực
,0ab
thoả mãn
34
ab
. Giá trị của
a
b
bằng
A.
4
log 3
B.
ln12
C.
ln0,75
D.
3
log 4
Lời giải
Chọn D
Ta có:
3
ln4
3 4 .ln3 .ln4 log 4
ln3
b
a
ab
b
Câu 10.4 Cho
log3 a
. Giá trị của
81
1
log 1000
bằng?
A.
3
4
a
B.
4
3
a
C.
1
12a
D.
12a
Lời giải
Chọn B
Ta có
3
4
1000
10
81
1 4 4
log 81 log 3 log3
log 1000 3 3
a
Trang 15
Câu 11. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số
cos 6f x x x
là
A.
2
sin 3 .x x C
B.
2
sin 3x x C
C.
2
sin 6x x C
D.
sin xC
Lời giải
Chọn A
Ta có:
2
cos 6 sin 3x x dx x x C
Phân tích: Sử dụng các nguyên hàm cơ bản.
Câu tƣơng tự
Câu 11.1 Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số
2 sinf x x x
là
A.
2
cosx x C
B.
2
cosx x C
C.
2
2 cosx x C
D.
2
2 cosx x C
Lời giải
Chọn B
2
2 sin cosf x x x dx x x C

Phát tiển
Câu 11.2 Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số
2
x
f x x e
là
A.
2
x
eC
B.
2 x
x e C

C.
2 x
x e C
D.
2 x
x e C

Lời giải
Chọn C
2
2
xx
x e dx x e C
Câu 11.3 Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số
3 sin8
x
f x x
là
A.
3
cos8
ln3
x
xC
B.
31
cos8
ln3 8
x
xC
C.
31
cos8
ln3 8
x
xC
D.
1
3 ln3 cos8
8
x
xC
Lời giải
Chọn B
31
3 sin8 cos8
ln3 8
x
x
x dx x C
Câu 11.4 Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số
2 cos2f x x x
là
A.
2
sin2x x C
B.
2
1
sin2
2
x x C
C.
2
1
sin2
2
x x C
D.
2
2sin2x x C
Lời giải
Chọn B
2
1
2 cos2 sin2
2
f x x x dx x x C

Câu 11.5 Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số
3
sin3f x x x
là
Trang 16
A.
2
3 3cos3x x C
B.
4
1
cos3
43
x
xC
C.
4
cos3x x C
D.
4
1
cos3
43
x
xC
Lời giải
Chọn D
Ta có:
4
3
1
sin3 cos3
43
x
x x dx x C
Câu 12. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Mô-đun của số phức
12i
bằng
A. 5 B.
3
C.
5
D. 3
Lời giải
Chọn C
Ta có
22
1 2 1 2 5i
Phân tích: xác định các yếu cơ bản của số phức như: Số phức liên hợp, mo đun của số phức,
điểm biểu diễn số phức,…
Câu tƣơng tự
Câu 12.1 Tính modul của số phức
43zi
:
A.
25z
B.
7z
C.
7z
D.
5z
Lời giải
Chọn D
Áp dụng công thức tính thể modul số phức
22
:z a bi z a b
. Theo đầu bài ta có:
2
2
4 3 5z
Phát triển
Câu 12.2 Cho số phức z được biểu diễn bởi điểm
1;3M
trên mặt phẳng tọa độ. Môđun
của số phức z bằng
A. 10. B.
22
C.
10
D. 8.
Lời giải
Chọn C
Số phức z được biểu diễn bởi điểm
1;3 1 3M z i
.
Ta có:
2
2
1 3 1 3 10zi
.
Câu 12.3 Cho số phức
23zi
. Môđun của số phức
z
là
A. 1 B.
1
C.
23i
D.
13
Lời giải
Chọn D
Ta có
2
2
2 3 2 3 13z z i
Trang 17
Câu 12.4 Nếu điểm
;M x y
là điểm biểu diễn hình học của số phức z trong mặt phẳng tọa độ Oxy thoả
mãn
4OM
thì
A.
1
4
z
B.
4z
C.
16z
D.
2z
Lời giải
Chọn B
Theo bài ra
22
4 4 4OM x y z
Câu 12.5 Trong hình vẽ bên dưới, điểm M biểu diễn cho số phức z. Số phức z là
A.
2 i
B.
12i
C.
12i
D.
2 i
Lời giải
Chọn D
Ta có
2;1 2M z i
Câu 12.6 Trong hình vẽ bên, điểm P biểu diễn số phức
1
z
, điểm Q biểu diễn số phức
2
z
.
Mệnh đề nào dưới đây đúng?
A.
12
zz
B.
12
5zz
C.
12
5zz
D.
12
zz
Lời giải
Chọn C
1 2 1 2
1 2 ; 2 5z i z i z z
Câu 12.7. Số phức liên hợp của số phức
56zi
là
A.
56zi
B.
56zi
C.
65zi
D.
56zi
Lời giải
Chọn D
Trang 18
Số phức liên hợp của số phức
,,z x yi x y
là số phức
z x yi
. Do đó số phức liên hợp của số
phức
56zi
là
56zi
.
Câu 12.8 Điểm M trong hình vẽ bên biểu diễn số phức z. Số phức
z
là
A.
35zi
B.
35zi
C.
35zi
D.
35zi
Lời giải
Chọn D
Tọa độ điểm
3;5 3 5 3 5M z i z i
Câu 13. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz , hình chiếu vuông góc của điểm
2; 2;1M
trên mặt phẳng
Oxy
có tọa độ là
A.
2;0;1
B.
2; 2; 0
C.
0; 2;1
D.
0;0;1
Lời giải
Chọn B
Hình chiếu của
2; 2;1M
lên mặt phẳng
Oxy
thì cao độ bằng 0
Phân tích ý tƣởng câu hỏi:
Đây là dạng toán tìm tọa độ các điểm trên mặt phẳng tọa độ hoặc các trục tọa độ. Đây là dạng toán cơ
bản. Nằm trong mạch kiến thức của khái niệm hệ trục tọa độ của hình học không
gian
Oxyz
Cho điểm
;;M a b c
khi đó
+ Hình chiếu của điểm M trên mặt phẳng
Oxy
là
; ;0ab
+ Hình chiếu của điểm M trên mặt phẳng
Oyz
là
0; ;bc
+ Hình chiếu của điểm M trên mặt phẳng
Oxz
là
;0;ac
+ Hình chiếu của điểm M trên trục Ox là
;0;0a
+ Hình chiếu của điểm M trên trục Oy là
0; ;0b
+ Hình chiếu của điểm M trên trục Oz là
0;0;c
Các bài toán khai thác phát triển từ bài toán này là: Xác định điểm đối xứng của một điểm qua mặt
phẳng tọa độ, qua trục tọa độ, khoảng cách một điểm đến mặt phẳng tọa độ, trục tọa độ; phương trình mặt
cầu tiếp xúc mặt phẳng tọa độ, trục tọa độ…v.v.
Trang 19
Bài tập tƣơng tự:
Câu 13.1. Trong không gian Oxyz , hình chiếu vuông góc của điểm
2; 2;1M
trên mặt phẳng
Oyz
có tọa độ là
A.
2;0;1
B.
2; 2;0
C.
0; 2;1
D.
0;0;1
Lời giải
Chọn C
Hình chiếu của
2; 2;1M
lên mặt phẳng
Oyz
là một điểm có hoành độ bằng 0 nên hình
chiếu là điểm
0; 2;1
.
Bài tập phát triển
Câu 13.2. Trong không gian Oxyz , điểm đối xứng với điểm
2; 2;1M
qua mặt phẳng
Oyz
có tọa độ
là
A.
2;0;1
B.
2; 2;1
C.
0; 2;1
D.
0;0;1
Lời giải
Chọn B
Gọi điểm
0; 2;1H 
là hình chiếu của M trên mặt phẳng
Oyz
. Điểm đối xứng với điểm
2; 2;1M
qua mặt phẳng
:0Oyz x
là điểm
1
;;M a b c
sao cho
1
MM
nhận H làm trung điểm. Suy
ra
1
2; 2;1M 
.
Câu 13.3. Trong không gian Oxyz , hình chiếu vuông góc của điểm
2; 2;1M
trên trục Ox là điểm có
tọa độ là
A.
2;0;1
B.
2;0;0
C.
0;2;1
D.
0;0;1
Lời giải
Chọn B
Hình chiếu của M trên trục Ox là điểm có tọa độ
2;0;0
Câu 13.4. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho điểm
3;1;2A
. Tọa độ điểm A’ đối xứng
với điểm A qua trục Oy là
A.
3; 1;2
B.
3;1; 2
C.
3; 1; 2
D.
3; 1;2
Lời giải
Chọn B
Gọi M là hình chiếu của điểm A lên trục
0;1;0Oy M
Ta có
A
đối xứng với điểm A qua trục Oy nên M là trung điểm của
AA
2 0 3 3
2 2.1 1 1 3;1; 2
2 0 2 2
A M A A
A M A A
A M A A
x x x x
y y y y A
z z z z








Trang 20
Câu 13.5 Trong không gian Oxyz , cho hai điểm
1;2;6 , 5; 4;2AB
, đường thẳng AB cắt mặt phẳng
Oxz
tại M và
MA k MB
. Tính k .
A.
1
2
k 
B.
1
2
k
C.
2k
D.
2k 
Lời giải
Chọn A
Dễ nhận thấy hai điểm A B , nằm khác phía so với mặt phẳng
:0Oxz y
Suy ra điểm M nằm trong đoạn AB nên
,0MA kMB k
.
Ta có
,
21
42
,
d A Oxz
MA
MB
d B Oxz
. Suy ra
1
2
k 
Câu 14. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu
2 2 2
: 1 2 3 16S x y z
. Tâm của
S
có tọa độ là
A.
1; 2; 3
B.
1;2;3
C.
1;2; 3
D.
1; 2;3
Lời giải
Chọn D
Phân tích ý tƣởng câu hỏi:
Đây là dạng xác định tâm và bán kính mặt cầu, xác định một phương trình có phải là phương trình mặt
cầu hay không? Đây là dạng toán rất cơ bản.
Cho mặt cầu
S
có tâm
;;I a b c
bán kính R thì ta có
+ Phương trình mặt cầu là
2 2 2
2
:S x a y b z c R
+ Ngược lại mọi phương trình có dạng
2 2 2
2 2 2 0x y z ax by cz d
là phương trình mặt cầu
khi và chỉ khi
2 2 2
0a b c d
. Khi đó tâm mặt cầu là
;;I a b c
, bán kính
2 2 2 2
R a b c d
.
Các bài toán khai thác phát triển từ bài toán này là xác định một phương trình có phải là phương trình
mặt cầu hay không? Tập hợp điểm là mặt cầu.
Bài tập tƣơng tự:
Câu 14.1 Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu
2 2 2
: 1 2 3 5S x y z
. Tâm của
S
có tọa
độ là
A.
1; 2; 3
B.
1;2;3
C.
1;2; 3
D.
1;2; 3
Lời giải
Chọn D
Bài tập phát triển
Câu 14.2. Trong không gian Oxyz , mặt cầu
2 2 2
: 4 2 2 3 0S x y z x y z
có tâm và bán kính là
A.
2; 1;1 ; 9IR
B.
2;1; 1 ; 3IR
C.
2; 1;1 ; 3IR
D.
2;1; 1 ; 9IR
Lời giải
Trang 21
Chọn B
Mặt cầu
S
có tâm
2;1; 1I 
và bán kính
2 2 2
2
2 1 1 3 3R
Câu 14.3. Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu
22
2
: 1 3 4S x y z
. Tìm tâm I và bán kính r
của mặt cầu
S
A.
1;0; 3 , 4Ir
B.
1;0;3 , 2Ir
C.
1;0;3 , 4Ir
D.
1;0; 3 , 2Ir
Lời giải
Chọn B
Mặt cầu (S) có tâm là điểm
1;0;3I
và bán kính
2r
Câu 14.4. Trong không gian Oxyz , phương trình nào dưới đây là phương trình mặt cầu?
A.
2 2 2
10x y z x
B.
2 2 2
6 9 0x y z x
C.
2 2 2
90x y z
D.
2 2 2
20x y z
Lời giải
Chọn D
Ta có
2
2 2 2
2 2 2
2 0 0 0 0 2x y z x y z
. Mặt cầu có tâm
0;0;0O
, bán kính
2R
.
Câu 14.5. Trong không gian Oxyz , tìm điều kiện của tham số m để phương trình
2 2 2 2
2 4 2 5 0x y z mx y mz m m
là phương trình mặt cầu
A.
4m
B.
1
4
m
m
C.
1m
D.
1
4
m
m
Lời giải
Chọn D
Ta có phương trình
2 2 2
2 2 2 2 2
2 4 2 5 0 2 5 4x y z mx y mz m m x m y z m m m
Để thỏa mãn bài toán khi
2
1
5 4 0
4
m
mm
m
.
Câu 14.6. Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu
2 2 2
: 2 4 4 0S x y z x y z m
(m là tham số).
Biết mặt cầu có bán kính bằng 5. Tìm m.
A.
25m
B.
11m
C.
16m
D.
16m 
Lời giải
Chọn C
5 1 4 4 5 16R m m
Câu 15. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz , cho mặt phẳng
:3 2 4 1 0x y z
.
Vectơ nào dưới đây là một vectơ pháp tuyến của
?
Trang 22
A.
2
3;2;4n
B.
3
2; 4;1n
C.
1
3; 4;1n
D.
4
3;2; 4n
Lời giải
Chọn D
Mặt phẳng
:3 2 4 1 0x y z
có một vec tơ pháp tuyến là
3;2; 4n
.
Phân tích bài toán:
Đây là dạng toán căn bản xác định véc-tơ pháp tuyến của mặt phẳng.
Véc tơ pháp tuyến của mặt phẳng là véc-tơ khác véc-tơ không và có giá vuông góc với mặt phẳng.
Nếu hai véc tơ
a
và
b
không cùng phương có giá song song hoặc nằm trong mặt phẳng thì tích có
hướng của chúng bằng véc tơ pháp tuyến của mặt phẳng.
Nếu
n
là véc-tơ pháp tuyến của mặt phẳng thì véc tơ
kn
cũng là véc-tơ pháp tuyến,
0k
.
Trong không gian mọi mặt phẳng phương trình luôn có dạng
. . . 0Ax B y C z D
trong đó
2 2 2
0A B C
. Khi đó véc tơ pháp tuyến là
;;n A B C
.
Bài tập tƣơng tự:
Câu 15.1 Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz , cho mặt phẳng
: 2 3 0P z x
. Một véc-tơ pháp
tuyến của (P) là
A.
0;1; 2u 
B.
1; 2;3v 
C.
2;0; 1n 
D.
1; 2;0w 
Lời giải
Ta viết lại phương trình mặt phẳng
:2 3 0P x z
và thấy
P
có một véc-tơ pháp tuyến là
2;0; 1n 
Bài tập phát triển
Câu 15.2 Trong không gian Oxyz , mặt phẳng nào sau đây nhận
1;2;3n
làm véc-tơ pháp tuyến?
A.
2 3 1 0x y z
B.
2 4 6 1 0x y z
C.
2 4 6 0xz
D.
2 3 1 0x y z
Lời giải
Ta có mặt phẳng
2 4 6 1 0x y z
có một véc-tơ pháp tuyến là
2;4;6 2 1;2;3n 
Câu 15.3. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt phẳng
P
đi qua điểm
1; 3;2A
và chứa
trục Oz . Gọi
;;n a b c
là một véc-tơ pháp tuyến của mặt phẳng
P
. Tính
bc
M
a
.
A.
1
3
M 
B.
3M
C.
1
3
M
D.
3M 
Lời giải
(P) chứa Oz nên
0;0;1k
nằm trên
P
.
Ngoài ra, (P) chứa O và A nên véc-tơ
1; 3;2OA 
nằm trên (P).
Vậy ta có
, 3;1;0
P
n k OA



. Do đó
1
3
M
.
Trang 23
Câu 15.4. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz . Phương trình mặt phẳng đi qua điểm
1;2;0A
và chứa
đường thẳng :
1
:
2 3 1
x y z
d

có một véc-tơ pháp tuyến là
1; ;n a b
. Tính
ab
.
A.
2ab
B.
0ab
C.
3ab
D.
3ab
Lời giải
Lấy
1;0;0Bd
. Ta có
2; 2;0 , 2;3;1
d
AB u
Mặt phẳng đi qua A và chứa d có véc-tơ pháp tuyến
, 2;2; 2
d
n AB u


Một trong các véc-tơ pháp tuyến của mặt phẳng là
1; 1;1 1, 1n a b
Vậy
0ab
.
Câu 15.5. Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz , cho hai điểm
2;4;1 , 1;1;3AB
và mặt phẳng
: 3 2 5 0P x y z
. Một mặt phẳng
Q
đi qua hai điểm A, B và vuông góc với mặt phẳng (P) có
dạng là
11 0ax by cz
. Tính
abc
.
A.
10abc
B.
3abc
C.
5abc
D.
7abc
Lời giải
Ta có:
3; 3;2AB
và véc-tơ pháp tuyến của mặt phẳng (P) là
1; 3;2
P
n 
Mặt phẳng
Q
đi qua hai điểm A, B và vuông góc với mặt phẳng
P
có một véc-tơ chỉ phương là
, 0;8;12 4 0;2;3
QP
n AB n


Phương trình mặt phẳng
Q
là
0. 2 2. 4 3. 1 0x y z
Hay
:2 3 11 0Q y z
. Từ đó suy ra
0, 2, 3a b c
. Do đó
0 2 3 5abc
.
Câu 16. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz , điểm nào dưới đây thuộc đường thẳng
1 2 1
:
1 3 3
x y z
d

?
A.
1;2;1P
B.
1; 2; 1Q 
C.
1;3;2N
D.
1;2;1M
Lời giải
Chọn A
Ta có
1 2 1
:
1 3 3
x y z
d

.
Thay tọa độ điểm
1;2;1P
vào phương trình đường thẳng d ta có
1 1 2 2 1 1
1 3 3

ta thấy
Pd
và
các điểm
,,Q N M
, không thuộc đường thẳng d.
Câu 16.1. Trong không gian với hệ trục tọa độ , đường thẳng
12
:
2 1 1
x y z
không đi qua điểm
nào dưới đây?
A.
1;2;0A
B.
1; 3;1B 
C.
3; 1; 1C 
D.
1; 2;0D
Lời giải
Trang 24
Chọn A
Ta có
1 1 2 2 0
2 1 1

nên điểm
1;2;0A
không thuộc đường thẳng
.
Câu 16.2. Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz, cho đường thẳng
:1
2
xt
d y t
zt


. Đường thẳng d đi
qua điểm nào sau đây?
A.
1; 1;1K
B.
1;2;0H
C.
1;1;2E
D.
0;1;2F
Lời giải
Chọn D
Đường thẳng d đi qua điểm
0;1;2F
Câu 16.3. Trong không gian với hệ trục toạ độ Oxyz , cho hai mặt phẳng
:2 2 3 0P x y z
;
: 3 0Q x y z
. Giao tuyến của hai mặt phẳng
P
và
Q
là đường thẳng đi qua điểm nào dưới
đây?
A.
1;1;1P
B.
2; 1;0M
C.
0; 3;0N
D.
1;2; 3Q 
Lời giải
Chọn A
Cách 1:
Giả sử giao tuyến của hai mặt phẳng
,PQ
là một đường thẳng đi qua điểm I.
Khi đó:
IP
IQ
.
Kiểm tra các điểm
, , ,M N P Q
. Ta thấy chỉ có điểm P cùng thuộc hai mặt phẳng
,PQ
.
Vậy
1;1;1P
là điểm cần tìm.
Cách 2:
P
có vectơ pháp tuyến là
1
2; 1;2n 
.
Q
có vectơ pháp tuyến là
2
1;1;1n
.
Gọi
PQ
Ta có
qua điểm
0;1;2I
và có vectơ chỉ phương là
12
, 3;0;3u n n


Phương trình đường thẳng
:1
2
xt
y
zt



Dễ thấy
1;1;1P 
.
Trang 25
Câu 16.4. Trong không gian với hệ trục toạ độ Oxyz , cho đường thẳng
12
:2
22
xt
d y t t
zt

và điểm
1;2;Mm
. Tìm tất cả các giá trị của tham số m để điểm M thuộc đường thẳng d.
A.
2m
B.
1m
C.
2m 
D.
0m
Lời giải
Chọn C
Điểm
1;2;Mm
thuộc đường thẳng
12
:2
22
xt
d y t
zt


khi và chỉ khi
1 2 1
0
22
2
22
t
t
t
m
tm



.
Câu 17. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho hình chóp
.S ABCD
có đáy là hình vuông cạnh
3,a SA
vuông
góc với mặt phẳng đáy và
2SA a
(minh họa như hình vẽ bên dưới). Góc giữa SC và mặt phẳng
ABCD
bằng
A.
45
B.
30
C.
60
D.
90
Lời giải
Chọn B
Góc giữa đường thẳng SC và mặt phẳng
ABCD
là SCA
Ta có
21
tan 30
3. 2 3
SA a
SCA SCA
AC
a
.
Câu 17.1. Cho hình chóp
.S ABCD
có đáy ABCD là hình vuông cạnh a . Đường thẳng SA vuông góc với
mặt phẳng đáy và
2SA a
. Góc giữa đường thẳng SC và mặt phẳng
ABCD
là a. Khi đó
tan
bằng
A.
2
B.
2
3
C. 2 D.
22
Lời giải
Chọn A
Trang 26
Góc giữa đường thẳng SC và mặt phẳng
ABCD
là
. Suy ra
SCA
2
tan 2
2
SA a
AC
a
Câu 17.2. Cho hình chóp tam giác đều
.S ABC
có độ dài cạnh đáy bằng a . Độ dài cạnh bên của hình
chóp bằng bao nhiêu để góc giữa cạnh bên và mặt đáy bằng
60
?
A.
2
3
a
B.
6
a
C.
3
6
a
D.
2
3
a
Lời giải
Chọn A
Gọi O là tâm của tam giác đều
ABC SO ABC
.
Hình chiếu của SA trên mặt phẳng
ABC
là AO => góc giữa cạnh bên SA và mặt đáy là góc
60SAO 
Xét tam giác vuông SAO:
3
2
3
cos60
1
cos60
3
2
a
AO AO a
SA
SA
Câu 17.3. Cho tứ diện ABCD có tam giác BCD đều cạnh a, AB vuông góc với mặt phẳng
,2BCD AB a
. M là trung điểm đoạn AD , gọi
là góc giữa CM với mặt phẳng
BCD
, khi đó
A.
3
tan
2
B.
23
tan
3
C.
32
tan
2
D.
6
tan
3
Lời giải
Trang 27
Gọi N là trung điểm BD, suy ra
/ / MN AB MN BCD
, do đó góc giữa CM với
mp BCD
bằng
góc
MCN
.
3 2 2 3
, tan .
2 2 3
3
AB a MN
MN a CN a
CN
a
.
Câu 17.4. Cho hình lập phương
.ABCD A B C D
. Tính góc giữa đường thẳng
AB
và mặt phẳng
BDD B

A.
60
B.
90
C.
45
D.
30
Lời giải
Chọn D
Gọi O là tâm của hình vuông ABCD khi đó ta có
1AO BD
.
Mặt khác ta lại có
.ABCD A B C D
là hình lập phương nên
2BB ABCD BB AO

.
Từ (1) và (2) ta có
,,AO BDD B AB ABCD AB B O AB O
.
Xét tam giác vuông
AB O
có
1
sin 30
2
AO
AB O AB O
AB

.
Vậy
, 30AB ABCD

.
Câu 18. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho hàm số
fx
, bảng xét dấu của
fx
như sau:
Số điểm cực trị của hàm số đã cho là
A. 0 B. 2 C. 1 D. 3
Lời giải
Trang 28
Chọn B
Vì đạo hàm của hàm số đã cho đổi dấu 2 lần qua
1x 
nên hàm số đã cho có điểm 2 cực trị
Câu 18.1. Cho hàm số
fx
liên tục trên , bảng xét dấu của
fx
như sau:
Khi đó số điểm cực trị của hàm số
y f x
là:
A. 3 B. 2 C. 4 D. 1
Lời giải
Chọn A
Do hàm số xác định trên và có biểu thức đạo hàm đổi dấu ba lần tại
1 2 3
;;x x x
nên hàm số
y f x
có ba
điểm cực trị.
Câu 18.2. Cho hàm số
fx
có đạo hàm
3
22
2 2 ,f x x x x x
. Số điểm cực trị của hàm
số là
A. 1 B. 2 C. 3 D. 4
Lời giải
Chọn C
Ta có
fx
có 4 nghiệm phân biệt là
4
2;0; 2
Tuy nhiên
fx
chỉ đổi dấu khi đi qua các nghiệm
4
2
và
2
nên hàm số
fx
có 3 điểm cực
trị.
Câu 18.3. Cho hàm số
y f x
liên tục trên , có đạo hàm
24
1 2 4f x x x x
. Số điểm
cực trị của hàm số
y f x
là
A. 4 B. 2 C. 1 D. 3
Lời giải
Chọn C
Cho
2
22
1
0 1 2 2 0 2
2
x
f x x x x x
x

Bảng biến thiên
Trang 29
Vậy hàm số có 1 điểm cực trị.
Câu 18.4. Đường cong của hình vẽ bên là đồ thị hàm số
y f x
Số điểm cực trị của hàm số
y f x
là?
A. 4 B. 3 C. 5 D. 2
Lời giải
Chọn D
Từ hình vẽ ta thấy
0fx
và đổi dấu tại đúng hai điểm nên hàm số có hai điểm cực trị.
Câu 19. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Giá trị lớn nhất của hàm số
42
12 1f x x x
trên đoạn
1;2
bằng
A. 1 B. 37 C. 33 D. 12
Lời giải
Chọn C
Hàm số liên tục và xác định trên
1;2
.
Ta có:
33
0
4 24 0 4 24 0 6 1;2
6 1;2
x
f x x x f x x x x
x

Ta có
0 1; 1 12; 2 33f f f
. Vậy
1;2
max 33fx
.
Phát triển
Câu 19.1: (Tƣơng tự) Tìm giá trị lớn nhất của hàm số
15y f x x x
trên đoạn
1;5
A.
1;5
max 3 2fx
B.
1;5
max 2fx
C.
1;5
max 2 2fx
D.
1;5
max 2fx
Lời giải
Chọn C
Hàm số đã cho liên tục trên đoạn
1;5
Ta có:
1 1 5 1
2 1 2 5 2. 1. 5
xx
fx
x x x x
Do đó
0 5 1 3 1;5f x x x x
Trang 30
Mặt khác
1 2; 3 2 2; 5 2f f f
. Vậy
1;5
max 3 2 2f x f
.
Câu 19.2: Gọi M, N lần lượt là giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số
31f x x x
trên đoạn
0;4
. Tính
2MN
A.
16 3
9
B.
256
27
C. 3 D.
5
Lời giải
Chọn A
Ta có
2
3 1 3 1f x x x x x
. Xét hàm số
2
31g x x x
, với
0;4x
.
2
2 3 1 3 3 2 1 3 3 3 1g x x x x x x x x x
.
3 0;4
1 256
0 ; 0 0; ; 3 0; 4 5
1
3 27
0;4
3
x
g x g g g g
x





;
Khi đó
0;4
0;4
256
min 0; max
27
g x g x
. Hay
16 3
;0
9
MN
. Vậy
16 3
2
9
MN
.
Câu 19.3: Cho hàm số
fx
liên tục trên đoạn
1;3
và có bảng biến thiên như sau
Tìm giá trị lớn nhất của hàm số
3 sin 1y f x
A. 4 B. 3 C. 2 D. 1
Lời giải
Chọn C
Đặt
3 sin 1,t x x
. Ta có
0 sin 1 0 3 sin 3 1 3 sin 1 2x x x
. Vậy
1;2t 
.
Do đó, giá trị lớn nhất của hàm số
3 sin 1y f x
chính là giá trị lớn nhất của hàm số
y f t
trên
đoạn
1;2
.
Dựa vào bảng biến thiên của hàm số
fx
ta có
1;2
max 3 sin 1 max 0 2f x f t f
Câu 19.4: Cho hàm số
fx
liên tục trên
1;3
và có đồ thị như hình vẽ bên. Gọi
,Mm
lần
lượt là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số
y f x
trên
1;3
. Tính
Mm
.
Trang 31
A. 2 B. 5 C. 3 D. 4
Lời giải
Chọn B
Quan sát đồ thị ta thấy hàm số
y f x
đạt giá trị nhỏ nhất trên
1;3
là
1
tại điểm
1x 
và đạt giá
trị lớn nhất trên
1;3
là 4 tại điểm
3x
. Do đó
4, 1Mm
, nên
4 1 5Mm
Câu 20. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Xét tất cả các số thực dương a và b thỏa mãn
28
log loga ab
.
Mệnh đề nào dưới đây đúng?
A.
2
ab
B.
3
ab
C.
ab
D.
2
ab
Lời giải
Chọn D
11
2
33
2 8 2 2
log log log loga ab a ab a ab a b
Phát triển câu 20
Câu 20.1: (Tƣơng tự) Cho
0, 0ab
2ln ln
ln
33
a b a b
. Chọn mệnh đề đúng trong các mệnh đề
sau:
A.
3 3 2 2
8a b a b ab
B.
3 3 2 2
38a b a b ab
C.
3 3 2 2
3a b a b ab
D.
3 3 2 2
38a b a b ab
Lời giải
Chọn D
Ta có
3
2
2ln ln
ln 3ln 2ln ln ln ln
3 3 3 27
ab
a b a b a b
a b a b
3
3
2 2 3 2 2 3 2 3 3 2 2
27 3 3 27 3 8
27
ab
a b a b a b a a b ab b a b a b a b ab
Câu 20.2: Cho
11
3
7
3
7
45
.
log
.
a
a a m
n
aa





với
*
0; ,a m n
và
m
n
là phân số tối giản. Khẳng định nào sau
đây đúng?
Trang 32
A.
22
312mn
B.
22
543mn
C.
22
312mn
D.
22
409mn
Lời giải
Chọn A
Đặt
11 7 11
19
3
76
3 3 3
7
5 23
7
45
4
77
..
.
.
a a a a a
Aa
aa
a a a
, suy ra
19
7
19
log log
7
aa
Aa
Vậy
19
7
m
n
, mà
*
,mn
và
m
n
là phân số tối giản nên
22
19, 7 312m n m n
.
Câu 20.3: Cho
0, 0ab
và
1a
thỏa mãn
2
16
log ;log
4
a
b
ba
b

. Tính tổng
ab
.
A. 12 B. 18 C. 16 D. 10
Lời giải
16
2
16
log 2
b
aa
b
suy ra
16
2
2
log log log
16 4
b
a
bb
bb
ta được
16 2ba
Vậy
18ab
.
Câu 20.4: Nếu
2
84
log log 5ab
và
2
48
log log 7ab
thì giá trị của
a
b
là
A. 2 B.
18
2
C. 8 D.
9
2
Lời giải
Chọn C
Điều kiện
0, 0ab
2
6
22
84
2
23
2
48
22
1
log log 5
log log 5
log 6
2
3
1 log 3
log log 7 2
log log 7
3
ab
ab
a
a
b
a b b
ab



. Vậy
3
28
a
b

Câu 21. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Tập nghiệm của bất phương trình
2
19
55
x x x
là
A.
2;4
B.
4;2
C.
;2 4; 
D.
; 4 2; 
Lời giải
Chọn A. Ta có bất phương trình
22
1 9 2 8 0 2 4x x x x x x
Vậy tập nghiệm của bất phương trình đã cho là
2;4S 
.
Phát triển
Câu 21.1: (Tƣơng tự) Tập nghiệm của bất phương trình
3
32
1
4
2
xx



là
A.
;0 3; 
B.
;0
C.
3; 
D.
0;3
Lời giải
Chọn D
Trang 33
Ta có
22
3 2 3 2 2
2
1 1 1
4 3 0 0 3
2 2 2
x x x x
x x x
.
Câu 21.2: Tập nghiệm của bất phương trình
2
22
log 3log 2 0xx
là
A.
4;
B.
2;4
C.
0;2 4; 
D.
0;2
Lời giải
Chọn B
Điều kiện xác định
0x
Ta có 2
2
2 2 2
log 3log 2 0 1 log 2 2 4x x x x
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là
2;4S
Câu 21.3: Số nghiệm nguyên của bất phương trình
0,8 0,8
log 1,5 4 log 13 8xx
là
A. 1 B. 4 C. 3 D. 2
Lời giải
Chọn D
Ta có
0,8 0,8
2
15 4 13 8 2 4
log 15 4 log 13 8
4
15 4 0 15 4
15
x
x x x
xx
xx
x


4
2
15
x
Nghiệm nguyên của bất phương trình đã cho là
0;1x
.
Câu 21.4: Tổng tất cả các nghiệm nguyên không âm của bất phương trình
22
1
2 .3 18
x x x x
bằng
A. 3 B. 2 C. 4 D. 1
Lời giải
Chọn A
Ta có
2
2 2 2 2 2
1 2 2
2 .3 18 2 .3 36 2.3 36 6 6 2 0
xx
x x x x x x x x x x
xx
.
12x
Như vậy các nghiệm nguyên không âm của bất phương trình là
0;1;2x
.
Do đó tổng tất cả các nghiệm nguyên không âm của bất phương trình đã cho bằng 3 .
Câu 22. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho hình trụ có bán kính đáy bằng 3 . Biết rằng khi cắt hình trụ đã
cho bởi một mặt phẳng qua trục, thiết diện thu được là một hình vuông. Diện tích xung quanh của hình trụ
đã cho bằng
A.
18
B.
36
C.
54
D.
27
Lời giải
Chọn B
Ta có hình trụ có bán kính đáy
3R
.
Thiết diện qua trục thu được là một hình vuông nên hình trụ có chiều cao
26hR
.
Trang 34
Vậy
2 36
xq
S Rh


.
Nhận xét. Đây là một dạng toán cơ bản, học sinh phải hình dung được hình dạng của thiết diện
tạo thành khi cắt hình trụ, hình nón, hình cầu bởi một mặt phẳng.
Câu hỏi tương tự
Cho hình nón đỉnh S , đáy là hình tròn tâm O , bán kính
3R
, góc ở đỉnh của hình nón là
120

. Cắt
hình nón bởi một mặt phẳng qua đỉnh S tạo thành tam giác đều SAB , trong đó A, B thuộc đường tròn đáy.
Diện tích của tam giác SAB bằng
A.
63
B. 6 C.
33
D. 3
Lời giải
Chọn C
Do góc ở đỉnh của hình nón
120

, gọi l là độ dài đường sinh ta có
2
23
3
R
l SA
Khi đó, diện tích của tam giác SAB bằng
2
3
33
4
S SA
.
Câu 22: (Phát triển 1)
Cho một hình trụ tròn xoay và hình vuông ABCD cạnh a có hai đỉnh liên tiếp A, B nằm trên đường tròn
đáy thứ nhất của hình trụ, hai đỉnh còn lại nằm trên đường tròn đáy thứ hai của hình trụ. Mặt phẳng
ABCD tạo với đáy hình trụ góc
45
. Tính diện tích xung quanh hình trụ?
A.
2
23
5
xq
a
S
B.
2
3
3
xq
a
S
C.
2
3
4
xq
a
S
D.
2
3
2
xq
a
S
Lời giải
Chọn D
Gọi
,,P Q E
lần lượt là trung điểm
,,AB CD OO
. Góc giữa
ABCD
và mặt đáy là
45O QE

. Ta có
2
a
EQ
, do đó
2
4
a
O Q EO


Suy ra
2
2
a
h OO

và
6
4
a
r O C

Diện tích xung quanh của hình trụ là
2
6 2 3
2 . .
4 2 2
xq
a a a
S

.
Câu 22: (Phát triển 2)
Trang 35
Cắt hình nón đỉnh I bởi một mặt phẳng đi qua trục của hình nón ta được một tam giác vuông cân có cạnh
huyền bằng
2a
, BC là dây cung của đường tròn đáy hình nón sao cho mặt phẳng
IBC
tạo với mặt
phẳng chứa đáy hình nón một góc
60
. Tính theo a diện tích S của tam giác IBC .
A.
2
3
3
a
S
B.
2
3
a
S
C.
2
2
3
a
S
D.
2
2
3
a
S
Lời giải
Chọn C
Tam giác IDC vuông cân có
2
2
2
a
DC a IH HC
và
IC a
.
Gọi E là trung điểm cạnh BC , góc giữa mặt phẳng
IBC
và
BCD
là
60IEH 
.
Trong tam giác IHE có
6
sin60 3
IH a
IE 
.
Tam giác IEC có
2 2 2 2
23
33
CE IC IE a a a
Vậy
2
2
.
3
a
S EI EC
Câu 22: (Phát triển 3)
Khi sản xuất cái phễu hình nón (không có nắp) bằng nhôm, các nhà thiết kế luôn đạt mục tiêu sao cho chi
phí nguyên liệu làm phểu ít nhất, tức là diện tích xung quanh của hình nón là nhỏ nhất. Hỏi nếu ta muốn
sản xuất cái phễu có thể tích là 2 dm
3
thì diện tích xung quanh của cái phễu sẽ có giá trị nhỏ nhất gần với
giá trị nào sau đây nhất?
Trang 36
A. 6,85 dm
2
. B. 6,75 dm
2
. C. 6,65 dm
2
. D. 6,25 dm
2
.
Lời giải
Chọn C
Gọi R, h, l lần lượt là bán kính đáy, chiều cao và độ dài đường sinh của cái phễu.
Khi đó
2
2
16
.2
3
V R h h
R
và
2 2 2
24
36
l h R R
R
.
Diện tích xung quanh của hình nón là
2 2 4
2 4 2
36 36
..
xq
S R l R R R
RR
.
Ta có
2
2 4 2 4
3
2 2 2
36 18 18
3 18RR
R R R
.
Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi
24
6
22
18 18
RR
R
. Suy ra
2
3
3 18 6,65
xq
S

.
Câu 23. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho hàm số
fx
có bảng biến thiên như sau:
Số nghiệm của phương trình
3 2 0fx
là
A. 2 B. 6 C. 3 D. 1
Lời giải
Chọn C
Ta có:
2
3 2 0
3
f x f x
Từ bảng biến thiên ta thấy đường thẳng :
2
:
3
dy
cắt đồ thị hàm số
y f x
tại 3 điểm phân biệt nên
phương trình đã cho có 3 nghiệm phân biệt.
Nhận xét. Dạng toán ở mức độ thông hiểu. Học sinh cần kĩ năng quan sát và đọc bảng biến thiên, từ đó
biện luận được số nghiệm phương trình thông qua sự tương giao giữa hai đồ thị.
Câu 23 (Tƣơng tự)
Cho hàm số
f x m
xác định trên
\0
, liên tục trên mỗi khoảng xác định và có bảng biến thiên như
sau
Trang 37
Tìm tất cả giá trị thực của tham số m để phương trình
f x m
có ba nghiệm thực phân biệt.
A.
1;3m
B.
1;3m
C.
1;3m
D.
1;3m
Lời giải
Chọn A
Dựa vào biến thiên, phương trình có ba nghiệm thực phân biệt khi
1;3m
.
Câu 23 (Phát triển 1)
Tìm tất cả các giá trị của tham số m để phương trình
2
90x m x
có đúng 1 nghiệm dương?
A.
3;3m
B.
3;3 3 2m
C.
0;3m
D.
32m 
Lời giải
Chọn A
Điều kiện
33x
. Phương trình tương đương với
2
9x x m
.
Số nghiệm của phương trình là số giao điểm của đồ thị hàm số
2
9y x x
và đường thẳng
ym
.
Xét hàm số
2
9y x x
với
33x
. Ta có
2
22
9
1
99
x x x
y
xx


.
2
22
0
32
0 9 3;3
2
9
x
y x x x
xx

.
Bảng biến thiên
Dựa vào bảng biến thiên phương trình có đúng một nghiệm khi
33m
.
Câu 23 (Phát triển 2)
Cho hàm số
y f x
liên tục trên và có đồ thị như hình vẽ sau
Số các giá trị nguyên của tham số m để phương trình
2
1
1
70
8
x
m
f

có hai nghiệm phân biệt là
A. 6 B. 4 C. 7 D. 5
Trang 38
Lời giải
Chọn D
Từ đồ thị ta suy ra hàm số
y f x
có phương trình
3
31y x x
.
Đặt
1
7 , 0
x
tt

. Khi đó ta có phương trình
22
11
0 , 0
88
mm
f t f t t

.
Dựa vào đồ thị hàm số
y f x
như hình vẽ. Với
0t
để phương trình
2
1
8
m
ft
có hai nghiệm
khi và chỉ khi
2
22
1
1 1 8 1 8 7 9 0; 1; 2
8
m
m m m
.
Vậy có 5 giá trị nguyên của tham số m để phương trình có 2 nghiệm phân biệt.
Câu 23 (Phát triển 3)
Cho hàm số
y f x
có đạo hàm trên và có đồ thị như hình vẽ. Đặt
1g x f f x
. Tìm số
nghiệm của phương trình
0gx
.
A. 3 B. 4 C. 9 D. 8
Lời giải
Chọn C
Từ đồ thị, ta thấy hàm số
y f x
có ba điểm cực trị
1
,1
3
xx
và
12x a a
. Do đó
0fx
có ba nghiệm
1
,1
3
xx
và
12x a a
.
Ta có
01
0 . 1 0
1 0 2
fx
g x f x f f x
f f x

Phương trình (1) có ba nghiệm
1
,1
3
xx
và
12x a a
.
Trang 39
Phương trình (2)
12
13
33
1 1 2 4
1 1 5
f x f x
f x f x
f x a f x a







.
Nghiệm của phương trình
f x m
là phương trình hoành độ giao điểm của đồ thị hàm số
y f x
với đường thẳng
ym
. Từ đồ thị của hàm số
y f x
, ta vẽ thêm các đường thẳng
2
2,
3
yy
và
1ya
(với
2 1 3a
) như sau
Từ đồ thị trên, ta thấy các đường thẳng
2
2,
3
yy
và
1ya
(với
2 1 3a
) lần lượt cắt đồ thị tại
hai điểm phân biệt khác nhau và khác với
1
, 1,
3
a
. Do đó các phương trình (3),(4),(5)
lần lượt có hai nghiệm phân biệt khác nhau và khác với
1
, 1,
3
a
.
Vậy phương trình
0gx
có 9 nghiệm phân biệt
Câu 24. Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số
2
1
x
fx
x
trên khoảng
1; 
là
A.
3ln 1x x C
B.
3ln 1x x C
C.
2
3
1
xC
x

D.
2
3
1
xC
x

Lời giải
Ta có:
23
1
11
x
fx
xx

31
1 3 3ln 1
11
f x dx dx dx dx x x C
xx




với
1;x 
Nhận xét. Đây là một dạng toán cơ bản về nguyên hàm, mức độ thông hiểu. Học sinh biết chia đa thức để
tách phân thức hữu tỉ đưa về các nguyên hàm quen thuộc.
Câu 24 (Tƣơng tự)
Trang 40
Cho hàm số
4
2
23x
y
x
trên khoảng
0;
. Khẳng định nào sau đây là đúng?
A.
3
23
32
x
f x dx C
x
B.
3
23
3
x
f x dx C
x
C.
3
3
2f x dx x C
x
D.
3
23
3
x
f x dx C
x
Lời giải
Chọn D
Ta có
43
2
22
2 3 3 2 3
2
3
xx
f x dx dx x dx C
x x x



Câu 24 (Phát triển 1)
Cho hàm số
Fx
là một nguyên hàm của hàm số
2
2cos 1
sin
x
fx
x
trên khoảng
0;
. Biết rằng giá trị
lớn nhất của
Fx
trên khoảng
0;
là
3
. Chọn mệnh đề đúng trong các mệnh đề sau.
A.
3 3 4
6
F




B.
23
32
F



C.
3
3
F




D.
5
33
6
F




Lời giải
Chọn A
Ta có :
2 2 2 2 2
2cos 1 2cos 1 1 1
2 sin
sin sin sin sin sin
xx
f x dx dx dx dx d x dx
x x x x x
Do đó
2
cot
sin
F x f x dx x C
x
Ta có
2
2cos 1 1
0 cos 0;
sin 2 3
x
F x f x x x
x
.
Hàm
Fx
đạt giá trị lớn nhất tại
3
x
. Suy ra
2 4 3 3
cot 3 3 2 3
3 3 3
sin
3
C C C
Do đó
2
cot 2 3
sin
F x x
x
nên
3 3 4
6
F




.
Câu 24 (Phát triển 2)
Trang 41
Cho hàm số
fx
có đạo hàm liên tục trên
1;
. Biểu thức
2
2
2
1
21
3
xx
f x x f x
x
được thỏa mãn
1;x 
. Tính giá trị
0f
.
A.
33
B.
23
C.
3
D.
3
Lời giải
Chọn B
Vì
2
2
2
1
21
3
xx
f x x f x
x
được thỏa mãn
1;x
nên
11f
Trên khoảng
1;
, ta có:
2
2
2
1
21
3
xx
f x x f x
x
2
2
21
1
1
3
xx
f x f x
x
x
x
2
1
.3
1
x
f x x
x



.
Do đó
2
1
.3
1
x
f x x C
x
Khi
1x
ta có
2
0
. 1 1 3 2
2
f C C
. Vậy
0 2 3f 
.
Câu 24 (Phát triển 3)
Cho hàm số
fx
có đạo hàm liên tục trên đoạn
0;1
thỏa mãn
1
2
0
1 0, 7f f x dx



và
2
2
0
1
sin .cos . sin
3
x x f x dx
. Tính tích phân
1
0
f x dx
bằng
A.
7
5
B. 4 C.
7
4
D. 1
Lời giải
Chọn A
Xét tích phân
2
2
1
0
sin .cos . sinI x x f x dx
Đặt
sin cos .t x dt x dx
. Ta có:
0 0; 1
2
x t x t
.
Ta có:
11
22
00
1
3
I t f t dt x f x dx

(tính chất không phục thuộc biến số).
Trang 42
Ta có
1
1 1 1
2 3 3 3
0
0 0 0
1 1 1
1
3 3 3
x f x dx x f x x f x dx x f x dx

.
Ta có
1 1 1 1
2
2
3 3 6
0 0 0 0
7 14 49 7 14 7 0f x x dx f x dx x f x dx x dx




.
Do đó
1
2
3 3 3 4
0
7
7 0 7 0 7
4
f x x dx f x x f x x f x x C


.
Theo giả thiết
11
4
00
7 7 7 7
10
4 4 4 5
f C f x dx x dx




.
Vậy
1
0
7
5
f x dx
Câu 25. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Để dự báo dân số của một quốc gia, người ta sử dụng công thức
.
nr
S Ae
, trong đó A là dân số của năm lấy làm mốc tính, S là dân số sau n năm, r là tỉ lệ gia tăng dân
số hằng năm. Năm 2017, dân số Việt Nam là 93.671.600 người (Tổng cục Thống kê, Niên giám thống
kê 2017, Nhà xuất bản Thống kê, Tr.79 ). Giả sử tỉ lệ tăng dân số hàng năm không đổi là 0,81%, dự báo
dân số Việt Nam năm 2035 là bao nhiêu người (kết quả làm tròn đến chữ số hàng trăm)?
A. 109.256.100. B. 108.374.700. C. 107.500.500. D. 108.311.100.
Lời giải
Chọn B
Từ năm 2017 đến năm 2035 có 18 năm.
Áp dụng công thức
18.0,81%
. 93.671.600. 108.374.700
nr
S Ae e
.
Câu 25.1 (câu tƣơng tự).
Để dự báo dân số của một quốc gia, người ta sử dụng công thức
.
nr
S Ae
, trong đó A là dân số của năm
lấy làm mốc tính, S là dân số sau n năm, r là tỉ lệ gia tăng dân số hằng năm. Năm 2017, dân số Việt Nam
là 93.671.600 người (Tổng cục Thống kê, Niên giám thống kê 2017, Nhà xuất bản Thống kê, Tr.79 ). Giả
sử tỉ lệ tăng dân số hàng năm không đổi là 0,79% , dự báo dân số Việt Nam năm 2040 là bao nhiêu người
(kết quả làm tròn đến chữ số hàng trăm)?
A. 112.336.100. B. 112.336.075. C. 112.336.080. D. 112.366.100.
Lời giải
Chọn A
Từ năm 2017 đến năm 2040 có 23 năm.
Áp dụng công thức
23.0,79%
. 93.671.600. 112.336.100
nr
S Ae e
Câu 25.2 (phát triển)
Số lượng của một loại vi khuẩn được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm tăng lên theo công thức
.
rt
S Ae
,
trong đó A là số lượng ban đầu, t là thời gian (tính bằng giờ), r là tỉ lệ tăng trưởng, S là số lượng sau t giờ.
Biết rằng
1000 , 10%A con r
, hỏi cần khoảng mấy giờ để đạt được 20000 con?
A. 29 giờ. B. 30 giờ. C. 31 giờ. D. 32 giờ.
Lời giải
Chọn B
Trang 43
Từ công thức
ln
.
rt
S
A
S Ae t
r



, thay số ta được:
2000
ln
ln20
1000
29,96
10% 0,1
t



, hay cần khoảng 30 giờ để đạt được số lượng cần thiết.
Câu 25.3 (phát triển).
Một người gửi số tiền 100 triệu đồng vào một ngân hàng với lãi suất là 7% /năm. Biết rằng nếu không rút
ra khỏi ngân hàng thì cứ sau mỗi năm, số tiền lãi sẽ nhập vào vốn ban đầu (người ta gọi là lãi kép). Để
người đó lãnh được số tiền 250 triệu thì người đó cần gửi trong khoảng thời gian là ít nhất bao nhiêu
năm? (nếu trong khoảng thời gian này không rút tiền và lãi suất không thay đổi)
A. 12 năm. B. 15 năm. C. 14 năm. D. 13 năm.
Lời giải
Chọn C
Gọi n là số năm cần gửi, bài toán thuộc lãi kép gửi một lần tính theo công thức
1
n
T M r
với
,Mr
là
số tiền ban đầu và lãi suất định kì. Thế thì ta có
250 100 1 0,07
n

suy ra
13,5n
nên người đó gửi ít
nhất là 14 năm mới đủ số tiền.
Câu 25.4 (phát triển)
Một người gửi 100 triệu đồng vào ngân hàng với kì hạn 3 tháng (1 quý), lãi suất 6% một quý theo hình
thưc lãi kép. Sau đúng 6 tháng, người đó lại gửi thêm 100 triệu đồng với hình thức và lãi suất như trên.
Hỏi sau 1 năm tính từ lần gửi đầu tiên người đó nhận số tiền gần với kết quả nào nhất?
A. 224,7 triệu đồng. B. 243,5 triệu đồng C. 236.2 triệu đồng D. 238,6 triệu đồng.
Lời giải
Chọn D
Sau 6 tháng đầu thì người đó gửi được hai kì hạn nên tổng cả vốn và lãi lúc đó là
2
100. 1,06A
triệu
đồng.
Người đó gửi thêm 100 triệu thì số tiền gửi là
100BA
triệu.
Vậy sau một năm thì được số tiền là
2 4 2
1,06 100. 1,06 100. 1,06 238,6B
triệu đồng.
Câu 26. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho khối lăng trụ đứng
.ABCD A B C D
có đáy là hình thoi cạnh
3BD a
và
4AA a
(minh họa như hình bên dưới). Thể tích của khối lăng trụ đã cho bằng
A.
3
23a
B.
3
43a
C.
3
23
3
a
D.
3
43
3
a
Trang 44
Lời giải
Chọn A
Vì ABCD là hình thoi cạnh a, có
22
3
3 2. 2.
4
BD a AC AO a a a
, với O là trung điểm AC.
Suy ra
2
3
.
2
ABCD
a
S AC BD
.
Vậy
3
. 2 3
ABCD
V AA S a

Câu 26.1 (câu tƣơng tự)
Tính thể tích khối lăng trụ đứng
.ABCD A B C D
có đáy là hình vuông cạnh a và đường chéo
2A C a
A.
3
a
B.
3
3a
C.
3
2a
D.
3
2a
Lời giải
Chọn C
Ta có
2 2 2 2
2, 4 2 2AC a AA A C AC a a a

2
ABCD
Sa
Vậy
23
. 2 2V a a a
.
Câu 26.2 (phát triển)
Cho hình lăng trụ tam giác đều
.ABC A B C
có
2AB a
, góc giữa hai mặt phẳng
A BC
và
ABC
bằng
60
. Tính thể tích của khối lăng trụ đã cho.
A.
3
33a
B.
3
33
8
a
C.
3
36a
D.
3
33
6
a
Lời giải
Chọn A
Trang 45
Gọi M là trung điểm của BC . Tam giác ABC đều nên
AM BC
, vì
AA
là đường cao lăng trụ nên
BC AA
. Do đó,
BC AA M
nên
; 60A BC ABC AMA

.
Suy ra
.tan 3.tan60 3AA AM AMA a a

.
Vậy thể tích cần tìm là
2
3
43
. 3 . 3 3
4
ABC
a
V AA S a a
.
Câu 26.3 (phát triển)
Cho hình lăng trụ tứ giác đều
.ABCD A B C D
có cạnh đáy bằng a và góc giữa
AB
và mặt phẳng
A ACC

bằng
30
. Tính thể tích V của khối lăng trụ đã cho.
A.
3
Va
B.
3
3Va
C.
3
2Va
D.
3
2Va
Lời giải
Chọn A
Gọi
O AC BD
Ta có:
BO AC
BO ACC A
BO A A


tại O. Do đó góc giữa
AB
và mặt phẳng
A ACC

là
30BA O BA O

.
Suy ra :
22
22
1 6 3
tan30
2 2 2
3
BO a a a
A O A A A O AO a
AO
Vậy thể tích V của khối lăng trụ đã cho là
23
..
ABCD
V AA S a a a
.
Câu 26.4 (phát triển)
Cho khối lăng trụ đứng
.ABCD A B C D
có đáy là hình thoi cạnh
2 , 2a AA a
, góc giữa
BD
và mặt
đáy bằng
30
(minh họa như hình bên dưới). Thể tích của khối lăng trụ đã cho bằng
Trang 46
A.
3
23a
B.
3
43a
C.
3
23
5
a
D.
3
43
3
a
Lời giải
Chọn B
Vì BD là hình chiếu của
BD
trên mặt phẳng
ABCD
nên
30B DB

là góc giữa
BD
và mặt đáy
.cot30 2 3BD B B a
Vì ABCD là hình thoi cạnh 2a có
23BD a
2 2 2 2
2 2 2 4 3 2AC AO AB BO a a a
2
11
. .2 .2 3 2 3
22
ABCD
S AC BD a a a
23
. 2 .2 3 4 3
ABCD
V AA S a a a
Câu 27. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Tổng số tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
2
2
5 4 1
1
xx
y
x

là
A. 0 B. 1 C. 2 D. 3
Lời giải
Chọn C
Điều kiện:
2
1 0 1xx
. Suy ra: TXĐ:
\1D
Ta có:
2
2
1 1 1
1 5 1
5 4 1 5 1
lim lim lim 3
1 1 1 1
x x x
xx
x x x
x x x x

+ Ta có:
2
2
11
5 4 1 5 1
lim lim
11
xx
x x x
xx



2
2
11
5 4 1 5 1
lim lim
11
xx
x x x
xx



=> Đồ thị hàm số có một tiệm cận đứng
1x 
+ Ta có:
2
2
5 4 1
lim 5
1
x
xx
x


và
2
2
5 4 1
lim 5
1
x
xx
x


=> Đồ thị hàm số có một đường tiệm cận ngang
5y
.
Vậy tổng số đường tiệm cận đứng và ngang của đồ thị hàm số là 2.
Trang 47
Câu 27.1 (câu tƣơng tự)
Tìm tổng số tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
2
2
68
4 3 2
xx
fx
x x x

A. 5 B. 2 C. 4 D. 3
Lời giải
Chọn B
Điều kiện:
2
4 3 0
2
3
20
xx
x
x
x


. Suy ra:
2; \ 3D
.
+ Ta có:
2
2
2
2
68
1
68
lim lim lim 0
43
4 3 2
12
x x x
xx
xx
fx
x x x
x
xx
  





Suy ra đồ thị hàm số có tiệm cận ngang là:
0y
.
+ Ta có:
2
2
22
2 2 2 2
2 4 2 4
68
lim lim lim lim 0
43
4 3 2 4 3 2
x x x x
x x x x
xx
fx
xx
x x x x x x


.
+ Ta có:
2
2
3 3 3
24
6 8 1
lim lim lim .
31
4 3 2
x x x
xx
xx
fx
xx
x x x








Suy ra đồ thị hàm số có tiệm cận đứng là:
3x
.
Vậy đồ thị hàm số có 2 tiệm cận
Câu 27.2 (phát triển) Đồ thị hàm số
2
1
1
x
y
x
có bao nhiêu tiệm cận?
A. 3 B. 1 C. 0 D. 2
Lời giải
Chọn A
TXĐ:
\1D
. Ta có:
+
22
1 1 1 1
11
lim lim , lim lim
11
x x x x
xx
yy
xx

 

Suy ra
1x
là tiệm cận đứng
+
2
22
11
11
1
lim lim lim lim 1
1
1
1
1
1
x x x x
x
x
xx
y
x
x
x
x
   




Suy ra
1y
là tiệm cận ngang
Trang 48
+
2
22
11
11
1
lim lim lim lim 1
1
1
1
1
1
x x x x
x
x
xx
y
x
x
x
x
   



Suy ra
1y 
là tiệm cận ngang.
Vậy đồ thị hàm số có 3 tiệm cận.
Câu 27.3 (phát triển)
Số đường tiệm cận của đồ thị hàm số
2
2
4
x
y
x
là
A. 2 B. 1 C. 3 D. 4
Lời giải
Chọn C
TXĐ:
; 2 2;D  
+) Ta có
2
2
2
1
2
lim lim lim 1
4
4
1
x x x
x
x
y
x
x
  
.
2
2
2
1
2
lim lim lim 1
4
4
1
x x x
x
x
y
x
x
  




.
Suy ra đồ thị hàm số có hai tiện cận ngang.
+) Ta lại có:
2
2
2 2 2 2
2
22
lim lim lim lim 0
2 2 2
4
x x x x
x
xx
y
x x x
x

.
2
22
2
lim lim
4
xx
x
y
x


do
2
2
2
2
lim 2 4 0
lim 4 0
4 0, 2
x
x
x
x
xx



.
Suy ra
2x 
là một đường tiệm cận đứng của đồ thị hàm số đã cho.
Vậy đồ thị hàm số đã cho có 3 đường tiệm cận.
Câu 27.4 (phát triển)
Cho hàm số
y f x
liên tục trên
\0
và có bảng biến thiên như hình vẽ dưới. Số đường tiệm cận
đứng của đồ thị hàm số
2020
32
y
fx
là
Trang 49
A. 2 B. 3 C. 4 D. 1
Lời giải
Chọn C
Dựa vào BBT, phương trình
3
3 2 0
2
f x f x
có 4 nghiệm phân biệt và tử số là hằng số nên đồ
thị hàm số
2020
32
y
fx
có 4 đường tiệm cận đứng.
Câu 28. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số
3
3,y ax x d a d
, có đồ thị như hình bên.
Mệnh đề nào dưới đây đúng?
A.
0, 0ad
B.
0, 0ad
C.
0, 0ad
D.
0; 0ad
Lời giải
Chọn D
Do nhánh tiến đến

của đồ thị hàm số đi xuống
0a
.
Do đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ nhỏ hơn
00d
.
Phát triển câu 28.
Nhận xét: Đây là câu mức độ vận dụng, dạng cho đồ thị hàm số đa thức, tìm dấu các hệ số
Phƣơng pháp:
+ Tính
lim
x
y

để tìm dấu hệ số có lũy thừa cao nhất.
lim 0; lim 0
xx
y a y a
 

.
Nhận diện nhanh: Nhánh ngoài cùng của đồ thị đi lên từ trái qua phải
0a
, đi xuống từ trái
qua phải
0a
.
+ Xét giao điểm đồ thị với trục hoành, trục tung.
+ Dựa vào điểm cực trị.
Câu tƣơng tự:
Cho hàm số
3
3,y ax x d a d
có đồ thị như hình bên. Mệnh đề nào sau đây đúng?
Trang 50
A.
0, 0ad
B.
0, 0ad
C.
0, 0ad
D.
0, 0ad
Lời giải
Chọn A.
Ta có
lim 0
x
ya


Đồ thị hàm số cắt trục Oy là điểm nằm phía trên trục Ox nên
0d
.
Phát triển
Câu 28.1. Cho hàm số
32
y f x ax bx cx d
có đồ thị hàm số như hình bên.
Khẳng định nào sau đây là đúng ?
A.
0; 0; 0; 0a b c d
B.
0, 0, 0; 0a c d b
C.
0; 0; 0, 0a b c d
D.
0; 0; 0; 0a b d c
Lời giải
Chọn D.
Ta có lim
lim 0
x
ya


.
Đồ thị hàm số cắt trục Oy là điểm nằm phía trên Ox nên
0d
.
Ta lại có hàm số có hai điểm cực trị trong đó có một điểm đạt cực tiểu tại điểm
0x
và một điểm cực
đại đạt tại điểm
0x
.
Suy ra phương trình
2
3 2 0f x ax bx c
có hai nghiệm
12
0xx
.
Khi đó ta có
12
0
0
00
0
0
0
0
3
c
c
f
a
b
xx
b
a




. Đáp án D.
Câu 28.2. Cho hàm số
32
f x ax bx cx d
có đồ thị là đường cong như hình vẽ.
Trang 51
Tính tổng
S a b c d
.
A.
0S
. B.
6S
C.
4S 
D.
2S
Lời giải
Chọn A
Ta có
2
32f x ax bx c
. Hàm số
32
f x ax bx cx d
liên tục trên ; đồ thị hàm số có hai
điểm cực trị là
2; 2
và
0;2
.
22
8 4 2 2 1
20
12 4 0 3
0
20
02
02
00
f
a b c d a
f
a b c b
S
dc
f
cd
f







.
Câu 28.3. Biết rằng hàm số
42
f x ax bx c
có đồ thị là đường cong hình vẽ bên
Tính giá trị
32f a b c
.
A.
3 2 125f a b c
B.
3 2 144f a b c
C.
3 2 113f a b c
D.
3 2 1f a b c
Lời giải
Chọn A
Ta có
3
42f x ax bx

Dựa vào đồ thị ta thấy đồ thị hàm số đi qua hai điểm
0;1 , 1; 1
và có điểm cực trị
1; 1
nên
ta có hệ phương trình:
01
11
1 1 1 2
4 2 0 4
10
f
cc
f a b c a
a b b
f




Ta có hàm số
42
2 4 1f x x x
.
Trang 52
Khi đó
3 2 3 125f a b c f
Câu 29: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Diện tích hình phẳng được gạch chéo trong hình dưới đây bằng
A.
2
2
1
2 2 4x x dx
B.
2
2
1
2 2 4x x dx

C.
2
2
1
2 2 4x x dx
D.
2
2
1
2 2 4x x dx

Lời giải
Chọn A
Ta có diện tích hình phẳng được gạch chéo bằng
22
2 2 2
11
2 2 2 2 2 4S x x x dx x x dx




Phát triển câu 29.
Nhận xét: Câu hỏi ở mức độ vận dụng
Phƣơng pháp:
1) Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số
y f x
liên tục trên đoạn
;ab
, trục hoành và hai
đường thẳng
,x a x b
được xác định:
b
a
S f x dx
2) Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số
,y f x y g x
liên tục trên đoạn
;ab
và hai
đường thẳng
,x a x b
được xác định:
b
a
S f x g x dx
.
Trang 53
Trên
;ab
hàm số
fx
không đổi dấu thì:
bb
aa
f x dx f x dx

Nắm vững cách tính tích phân của hàm số chứa giá trị tuyệt đối
Diện tích của hình phẳng giới hạn bởi các đường
x g y
,
x h y
và hai đường thẳng
,y c y d
được xác định:
d
c
S g y h y dy
3) Diện tích hình phẳng giới hạn bởi 2 đồ thị
1 1 2 2
: , :C f x C f x
là:
1
n
x
x
S f x g x dx
. Trong
đó:
1
,
n
xx
tương ứng là nghiệm nhỏ và lớn nhất của phương trình
f x g x
.
Câu tƣơng tự: Cho đồ thị
y f x
như hình vẽ sau đây. Diện tích S của hình phẳng (phần gạch chéo)
được xác định bởi.
A.
2
2
S f x dx
B.
12
21
S f x dx f x dx


C.
22
11
S f x dx f x dx


D.
12
21
S f x dx f x dx


Lời giải
Chọn C
Diện tích cần tích là:
2 1 2
2 2 1
S f x dx f x dx f x dx

1 2 2 2
2 1 1 1
f x dx f x dx f x dx f x dx
Phát triển CÂU 29
Câu 29.1. Cho hình thang cong
H
giới hạn bởi các đường
11
, , 2
2
y x x
x
và trục hoành. Đường
thẳng
1
2
2
x k k



chia
H
thành hai phần có diện tích là
1
S
và
2
S
như hình vẽ dưới đây.
Trang 54
Tìm tất cả giá trị thực của k để
12
3SS
A.
2k
B.
1k
C.
7
5
k
D.
3k
Lời giải
Chọn A
Ta có
22
2
12
1/2
11
22
1 1 1 1
3 3 3 ln 3ln
kk
k
k
kk
S S dx dx dx dx x x
x x x x
3
3
1 2 2 8
ln ln 3 ln2 ln ln2 3ln 2 2
2
k k k k k
k k k



4
42kk
mà
1
2
2
k
nên
2k
.
Câu 29.2. Với mọi m thì đường thẳng
:2d y mx
luôn cắt parabol
2
:1P y x
tại hai điểm phân
biệt có hoành độ
12
,xx
. Tìm m để diện tích của hình phẳng giới hạn bởi d và
P
là nhỏ nhất.
A.
0m
B.
4
3
m
C.
3
4
m
D.
4m
Lời giải
Ta có
12
,xx
là hai nghiệm của phương trình
2
10x mx
. Khi đó:
2
2
1
1
23
2
2
2 1 1 2 1 2 1 2
1
2 1 1
2 3 3 2
x
x
x
x
mx x m
S mx x dx x x x x x x x x x






Trang 55
3
2 2 2 2 2
1 1 4
4 2 1 3 6 4 4
6 6 6
m m m m m


min
0Sm
Câu 29.3. Cho hình phẳng D giới hạn bởi parabol
2
1
2
2
y x x
, cung tròn có phương trình
2
16yx
, với
04x
, trục tung (phần tô đậm trong hình vẽ). Tính diện tích của hình D.
A.
16
8
3
B.
16
2
3
C.
16
4
3
D.
16
4
3
Lời giải
Chọn D
Diện tích hình phẳng D là
4
22
0
1
16 2
2
S x x x dx






Xét tích phân
4
2
0
16I x dx
Đặt
4sin , ;
22
x t t




.
Khi đó
22
22
00
11
16 16sin .4cos 16 cos 16 sin2 4
22
I dt t tdt tdt t t




4
4
2 3 2
0
1 1 16
2
2 6 3
J x x dx x x
Vậy
16
4
3
S

.
Câu 29.4. Cho hàm số
32
, , , , , 0y f x ax bx cx d a b c d a
có đồ thị (C). Biết rằng đồ thị
(C) tiếp xúc với đường thẳng
4y
tại điểm có hoành độ âm và đồ thị của hàm số
y f x
cho bởi
hình vẽ dưới đây.
Trang 56
Tính diện tích S của hình phẳng giới hạn bởi đồ thị
C
và trục hoành
A.
9S
B.
27
4
S
C.
21
4
S
D.
5
4
S
Lời giải
Chọn B.
Từ đồ thị suy ra
2
33f x x

.
23
3 3 3f x f x dx x dx x x C

.
Do
C
tiếp xúc với đường thẳng
4y
tại điểm có hoành độ
0
x
âm nên
2
0 0 0
0 3 3 0 1f x x x
.
Vậy
14f 
nên có ngay
2C
. Vậy phương trình đường cong
C
là
3
32y x x
.
Xét phương trình
3
2
3 2 0
1
x
xx
x

.
Diện tích hình phẳng cần tìm là
1
3
2
27
32
4
x x dx
.
Câu 30. Cho hai số phức
1
3zi
và
2
1zi
. Phần ảo của số phức
12
zz
bằng
A.
2
B.
2i
C. 2 D.
2i
Lời giải
Ta có
12
3 1 2 2z z i i i
Vậy phần ảo của số phức
12
zz
bằng 2.
Phát triển câu 30
Nhân xét : Câu hỏi ở mức độ thông hiểu :
Phƣơng pháp
Số phức
,;z a bi a b
, a là phần thực, b là phần ảo.
Số phức liên hợp
,;z a bi a b
.
Câu tƣơng tự (Phát triển câu 30- Đề thi tham khảo) Cho hai số phức
1
5zi
và
2
72zi
. Phần ảo
của số phức
12
zz
bằng
Trang 57
A. 3 B.
3i
C.
3
D.
3i
Lời giải
Chọn C
Ta có:
12
5 7 2 12 3z z i i i
Vậy phần ảo của số phức
12
zz
bằng
3
.
Câu phát triển
Câu 30.1. Cho hai số phức
1
24zi
và
2
13zi
. Phần ảo của số phức
12
z iz
bằng
A. 5 B.
5i
C.
3
D.
3i
Lời giải
Chọn C
Ta có
12
2 4 1 3 1 3z iz i i i i
Vậy phần ảo của số phức
12
z iz
bằng
3
Câu 30.2. Cho hai số phức
1
56zi
và
2
18zi
. Phần ảo của số phức liên hợp
12
w z iz
bằng
A.
5i
B.
5
C.
5i
D. 5
Lời giải
Chọn B
Ta có
12
5 6 1 8 3 5 3 5w z iz i i i i w i
Vậy phần ảo của số phức
12
w z iz
bằng
5
.
Câu 30.3. Cho hai số phức
1
2019 2020zi
và
2
2002zi
. Phần ảo của số phức
12
iz z
bằng
A. 2020. B.
4021
C.
2020
D. 4021
Lời giải
Chọn D
Ta có
12
2019 2020 2002 2020 4021iz z i i i i
Vậy phần ảo của số phức
12
iz z
bằng 4021.
Câu 30.4. Nếu số phức
1z
thỏa mãn
1z
thì phần thực của
1
1 z
bằng
A.
1
2
B.
1
2
C. 2 D.
2
Lời giải
Chọn A
Cách 1:
Gọi
, , , 1z a bi a b z
. Vì
22
11z a b
.
Ta có
2
2
1
1 1 1 1
1 1 2 2 2 2 2 2 2
1
a bi
a b b
ii
z a bi a a a
ab


z.
Vậy phần thực của số phức
1
1 z
là
1
2
.
Trang 58
Cách 2:
Ta có:
2
.1z z z
Khi đó:
1 1 1 1 1 1 1
2Re
1 1 1 1 1 1
1
z z z z z z
z
22
1
1 . 1 1
z z z z
z z z z z z
Suy ra:
11
Re
12z



Câu 31. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu
S
có tâm
0;0; 3I
và đi
qua điểm
4;0;0M
. Phương trình của
S
là
A.
2
22
3 25x y z
B.
2
22
35x y z
C.
2
22
3 25x y z
D.
2
22
35x y z
Lời giải
Chọn A
Bán kính mặt cầu
2
22
4 0 3 5r IM
Phương trình mặt cầu là:
2
22
3 25x y z
Câu 31.1. Trên mặt phẳng tọa độ, điểm biểu diễn số phức
32z i i
là điểm nào dưới đây?
A.
3;2M
B.
3; 2N
C.
2;3P
D.
2; 3Q
Lời giải
Chọn C
Ta có
2
3 2 3 2 3 2 2 3z i i i i i i
.
Vậy điểm biểu diễn cho số phức z trong mặt phẳng phức là điểm có tọa độ
2;3
.
Phát triển câu 31, tìm điểm biểu diễn cho số phức w biết số phức w tính thông qua z và z thỏa mãn một
biểu thức cho trước
Câu 2. (Phát triển câu 31) Cho số phức z thỏa mãn
2 3 4i z i
. Tìm phần thực của số phức
23w iz z
.
A. 9 B.
5
C. 1 D. 6
Lời giải
Chọn A
Từ giả thiết
34
2
2
i
zi
i
. Suy ra
2 3 2 2 3 2 9 5w iz z i i i i
.
Vậy phần thực của số phức w là 9.
Phát triển câu 31, kết hợp việc tìm tọa độ điểm biểu diễn cho số phức với kiến thức tính diện tích tam
giác khi biết tọa độ 3 đỉnh ở lớp 10
Trang 59
Câu 3. (Phát triển câu 31) Trong mặt phẳng tọa độ, cho A, B, C là ba điểm biểu diễn lần lượt cho ba số
phức
2
12
5 , 4z i z i
và
3
3
2zi
. Diện tích của tam giác ABC là kết quả nào dưới đây?
A. 25. B.
25
2
C.
185
2
D. 185
Lời giải
Chọn B
Ta có:
1
5 5; 1z i A
2
2
2
4 16 8 16 8 1 15 8 15;8z i i i i i B
3
3
2 8 0; 8z i i C
Diện tích tam giác ABC khi biết tọa độ 3 đỉnh là
1 25
5 8 8 15 8 1 0 1 8
22
ABC
S
(đvdt).
Phát triển câu 31, ý tưởng điểm biểu diễn gắn với hình học phẳng. Sử dụng vectơ bằng nhau và tích
vô hướng để tìm điều kiện cho một tứ giác là hình chữ nhật
Câu 4. (Phát triển câu 31) Cho số phức
z a bi
(với
,ab
) và số phức liên hợp của nó là
z
có
điểm biểu diễn trong mặt phẳng phức là A và D . Số phức
25iz
và liên hợp của nó có điểm biểu diễn
là B và C . Biết rằng tứ giác ABCD là hình chữ nhật và
3zi
đạt giá trị nhỏ nhất. Tìm tích
.ab
.
A.
80
169
B.
80
169
C.
16
169
D.
16
169
Lời giải
Chọn A
Ta có
; ; ;z a bi A a b z a bi D a b
2 5 2 5 2 5 5 2 2 5 ;5 2i z i a bi a b a b i B a b a b
Điểm biểu diễn cho số phức liên hợp của số phức
25iz
là
2 5 ; 5 2C a b a b
.
Ta có
5 ;5 , 0; 2 , 5 ; 5AB a b a b AD b DC a b a b
Để tứ giác ABCD là hình chữ nhật thì
,0
,0
55
,0
5 5 5
5
.0
2 5 0
ab
ab
a b a b
ab
AB DC
a b a b
ba
AB AD
b a b


Khi đó số phức
5z a bi a ai
.
Xét
2
22
2
4 98 98
3 5 3 3 5 1 26 16 10 26
13 13 13
z i a ai i a a a a a



Vậy
3zi
đạt giá trị nhỏ nhất là
98
13
đạt được khi
4 20
,
13 13
ab
(thỏa mãn)
Do đó
4 20
13 13
zi
, suy ra:
80
.
169
ab
.
Trang 60
Câu 32. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz, mặt phẳng đi qua điểm
1;1; 1M
và vuông
góc với đường thẳng
1 2 1
:
2 2 1
x y z
có phương trình là
A.
2 2 3 0x y z
B.
20x y z
C.
2 2 3 0x y z
D.
2 2 0x y z
Lời giải
Chọn C
Đường thẳng
có vecto chỉ phương
2;2;1u
.
Mặt phẳng cần tìm đi qua điểm
1;1; 1M
, nhận
2;2;1u
làm vtpt nên có phương trình
2 1 2 1 1 1 0 2 2 3 0x y z x y z
.
Câu 1. (Tƣơng tự câu 32) Trong không gian Oxyz , cho các vectơ
2;7; 3 , 2;1;4ab
. Tính tích
vô hướng
a a b
bằng
A. 21 B. 63 C. 53 D. 52
Lời giải
Chọn B
0;6; 7ab
Vậy
2.0 7.6 3. 7 63a a b
.
Phát triển câu 32, sử dụng ứng dụng của tích vô hướng vào việc tìm tham số để một tam giác trong không
gian là tam giác vuông
Câu 2. (Phát triển câu 32) Trong không gian Oxyz, cho ba điểm
2;0;1 , 1;4;3AB
và
;2 3;1C m m
. Tìm m để tam giác ABC vuông tại B.
A.
7
B. 4 C. 7 D.
4
Lời giải
Chọn C
3; 4; 2 , 1;2 7; 2BA BC m m
Để tam giác ABC vuông tại B thì
. 0 3 1 4 2 7 4 0 5 35 0 7BABC m m m m
.
Phát triển câu 32, sử dụng ứng dụng của tích vô hướng vào việc quỹ tích điểm M thỏa mãn đẳng thức cho
trước, bài toán có sử dụng việc khai thác điểm trung gian
Câu 3. (Phát triển câu 32) Trong không gian Oxyz , cho
2;0;4A
và
0; 6;0B
, M là một điểm bất kỳ
thỏa mãn
2 2 2
561
32
280
MA MB AB
. Khi đó M thuộc mặt cầu có bán kính là giá trị nào dưới đây?
A. 3 B. 9 C.
56
D. 56
Lời giải
Trang 61
Chọn A
Xét điểm
;I x y
thỏa mãn
6
5
3 2 2 0 0
12
3 2 0 3 0 2 6 0
5
3 4 2 0 0
12
5
x
xx
IA IB y y y
zz
z


.
6 12 12
;;
5 5 5
I




Mà
2 2 2 2
2 6 4 56AB
Xét
22
22
561 561
3 2 3 2
55
MA MB MI IA MI IB
2 2 2 2
561
3 2 . 2 2 .
5
MI MI IA IA MI MI IB IB
2 2 2 2 2
0
561 672 1008 561
5. 2 . 3. 2. 3 2. 5. 9
5 25 25 5
MI MI IA IB IA IB MI MI


Vậy M luôn chạy trên mặt cầu tâm
6 12 12
;;
5 5 5
I



và có bán kính là 3.
Phát triển câu 32, sử dụng kiến thức về độ dài vectơ, điểm trên tia để lấy tọa độ không âm, áp dụng biến
dạng của bất đẳng thức BunhiaCopxki vào đánh giá GTNN
Câu 4. (Phát triển câu 32) Trong không gian Oxyz , trên các tia Ox, Oy, Oz lấy ba điểm không trùng O là
A, B, C. Biết
1OA OB OC
và biểu thức
1 4 9
OA OB OC

đạt giá trị nhỏ nhất. Tính
OA OB OB OC
.
A. 1. B.
5
6
. C. 0. D.
1
9
.
Lời giải
Chọn D
Vì A, B, C thuộc các tia
,,Ox Oy Oz
nên gọi tọa độ các điểm là
;0;0 , 0; ;0A a B b
,
0;0;Cc
, suy ra
;0;0 , 0; ;0 , 0;0; , , , 0OA a OB b OC c a b c
.
Theo giả thiết
11OA OB OC a b c
.
Xét
2
1 2 3
1 4 9 36
36
OA OB OC OA OB OC a b c

.
Biểu thức
1 4 9
OA OB OC

đạt giá trị nhỏ nhất là 36 xảy ra khi
1
6
1 2 3
1
3
1
1
2
a
b
abc
abc
c





.
Trang 62
Suy ra
1 1 1 1 1
;0;0 , 0; ;0 , 0;0; ; 0; ;
6 3 2 3 2
OA OB OC OB OC
11
; ;0
63
OA OB



Vậy
1 1 1 1 1
. .0 . 0.
6 3 3 2 9
OA OB OB OC
.
Câu 33. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz, vectơ nào dưới đây là một vectơ chỉ phương
của đường thẳng đi qua hai điểm
2;3; 1M
và
4;5;3N
?
A.
1;1;1u
B.
1;1;2u
C.
3;4;1u
D.
3;4;2u
Lời giải
Chọn B
Ta có vectơ
2;2;4MN
là một vec tơ chỉ phương của đường thẳng đi qua hai điểm MN
mà
2 1;1;2 2 ; 1;1;2MN u u
nên chọn B
Câu 1. (Tƣơng tự câu 33) Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu
S
có tâm
8;0;0I
và đi qua điểm
0; 6;0M
. Phương trình của
S
là
A.
2
22
8 100x y z
B.
2
22
8 10x y z
C.
2
22
8 100x y z
D.
2
22
8 10x y z
Lời giải
Chọn A
Vì
MS
nên bán kính mặt cầu là
2 2 2
8 0 0 6 0 0 100 10R IM
.
Vậy phương trình mặt cầu cần tìm là
2 2 2 2
2 2 2
8 0 0 10 8 100x y z x y z
.
Phát triển câu 33, sử dụng công thức tính khoảng cách để tìm bán kính mặt cầu trong trường hợp tiếp
xúc.
Câu 2. (Phát triển câu 33) Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu
S
có tâm
1;0; 4I
và tiếp xúc với
mặt phẳng
Oxy
. Phương trình mặt cầu
S
là
A.
22
2
1 4 4.x y z
B.
22
2
1 4 16.x y z
C.
22
2
1 4 1x y z
D.
22
2
1 4 2x y z
Lời giải
Chọn B
Phương trình mặt phẳng
Oxy
là
0z
. Vậy bán kính mặt cầu
S
là
4
,4
1
R d I Oxy
Phương trình mặt cầu cần tìm là
2 2 2 2 2
22
1 0 4 4 1 4 16.x y z x y z
Trang 63
Phát triển câu 33, mặt cầu đi qua 2 điểm thì tâm mặt cầu phải thuộc mặt phẳng trung trực của đoạn
thẳng tạo bởi hai điểm đó.
Câu 3. (Phát triển câu 33) Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu
S
có tâm I thuộc đường thẳng
43
:
2 1 1
x y z
d


và
S
đi qua hai điểm
3;0;5A
và
1;4; 1B
. Khi đó bán kính mặt cầu
S
là
giá trị nào dưới đây?
A.
290
B. 3 C.
2 17
D.
299
Lời giải
Chọn D
Gọi M là trung điểm của AB , tọa độ điểm
1;2;2M
.
Gọi
là mặt phẳng trung trực của AB , khi đó
M
và một vectơ pháp tuyến của
là MA
2; 2; 3MA
.
Phương trình mặt phẳng
: 2 1 2 2 3 2 0 2 2 3 8 0x y z x y z
.
Mà
Id
suy ra tọa độ
4 2 ; ; 3 ,I t t t t
I
suy ra
2 4 2 2 3 3 8 0 3 10;3; 6t t t t I
.
Vậy bán kính mặt cầu là
2 2 2
3 10 0 3 5 6 299R IA
.
Phát triển câu 33, mặt cầu ngoại tiếp khối tứ diện thì tâm mặt cầu phải nằm trên đường thẳng đi qua tâm
của đường tròn ngoại tiếp một trong các mặt phẳng của tứ diện và vuông góc với mặt phẳng đó. Để thể
tích đạt giá trị lớn nhất thì đỉnh còn lại của tứ diện phải thuộc đường thẳng đi qua tâm mặt cầu và vuông
góc với mặt phẳng đối diện. Điểm còn lại tìm được tính khoảng cách đến mặt phẳng đã cho mà có giá trị
lớn hơn thì đó là đỉnh còn lại của tứ diện
Câu 4. (Phát triển cầu 33) Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu
22
2
: 1 2 9S x y z
và tam
giác BCD với tọa độ các đỉnh là
3;1; 2 , 0; 2; 2 , 0;1;1B C D
. Tìm tọa độ điểm A thuộc mặt cầu
S
sao cho thể tích khối tứ diện ABCD đạt giá trị lớn nhất.
A.
3; 1 3; 2 3A
B.
3;1 3; 2 3A
C.
0;2; 2 2 2A 
D.
0;2; 2 2 2A 
Lời giải
Chọn A
Dễ thấy ba điểm
,,B C D
đều thuộc mặt cầu
S
. Để
AS
mà thể tích khối tứ diện ABCD đạt giá trị
lớn nhất thì A là một trong 2 giao điểm của đường thẳng
với mặt cầu; trong đó
là đường thẳng đi
qua tâm I của mặt cầu và vuông góc với mặt phẳng
BCD
.
Ta có:
3; 3;0 , 3;0;3BC BD
. Tọa độ tâm mặt cầu
S
là
0;1; 2I
.
Một vectơ pháp tuyến của mặt phẳng
BCD
là
, 9; 9; 9n BC BD


.
Trang 64
Vì
vuông góc với
nên 1 vectơ chỉ phương của
là
1;1;1u
.
Phương trình đường thẳng
: 1 ,
2
xt
y t t
zt
.
Vì
;1 ; 2A A t t t
, mà
22
22
1 1 2 2 9 3A S t t t t
1
2
3 3;1 3; 2 3
3 3;1 3; 2 3
tA
tA
.
Phương trình mặt phẳng
:1 0 1 1 1 1 0 2 0BCD x y z x y z
* Xét
11
3 1 3 2 3 2
: , 3 3
3
A d A BCD
.
* Xét
22
3 1 3 2 3 2
: , 3 3
3
A d A BCD
.
Dễ thấy
21
, , 3;1 3; 2 3d A BCD d A BCD A
là điểm cần tìm.
Câu 34. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian
Oxyz
, mặt phẳng đi qua điểm
1;1; 1M
và
vuông góc với đường thẳng
1 2 1
:
2 2 1
x y z
có phương trình là
A.
2 2 3 0x y z
B.
20x y z
C.
2 2 3 0x y z
D.
2 2 0x y z
Lời giải
Chọn C
Đường thẳng
có vecto chỉ phương
2;2;1u
.
Mặt phẳng cần tìm đi qua điểm
1;1; 1M
, nhận
2;2;1u
làm vtpt nên có phương trình
2 1 2 1 1 1 0 2 2 3 0x y z x y z
Phân tích : Một câu viết phương trình mặt phẳng khi cho véc tơ pháp tuyến và điểm đi qua.
Câu 1 : (Phát triển câu 34- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, cho ba điểm
1;2; 3 ; 2; 2;1 ; 1;3;4A B C
mặt phẳng đi qua điểm A và vuông góc với BC có phương trình là
A.
3 5 3 2 0x y z
B.
4 4 3 0x y z
C.
3 5 3 2 0x y z
D.
2 7 3 0x y z
Lời giải
Chọn A
Ta có
3;5;3BC 
Mặt phẳng cần tìm đi qua điểm
1;2; 3A
, nhận
3; 5; 3n
làm vtpt nên có phương trình
3 1 5 2 3 3 0 3 5 3 2 0x y z x y z
Trang 65
Câu 2 : (Phát triển câu 34- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, mặt phẳng đi qua ba điểm
1;2;1 ; 1;3;1 ; 3;4;3A B C
có phương trình là
A.
2 3 2 0x y z
B.
2 3 2 0x y z
C.
2 3 6 0x y z
D.
2 3 10 0x y z
Lời giải
Chọn B
Ta có
2;1;0 ; 4;1;2 ; 2;4; 6 2 1;2; 3AB BC AB BC


Mặt phẳng cần tìm đi qua ba điểm
1;2;1A
nhận
1;2; 3n 
làm vtpt nên có phương trình
1 2 2 3 1 0 2 3 2 0x y z x y z
Câu 3 : (Phát triển câu 34- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, mặt phẳng
P
chứa đường
thẳng :
11
:
1 2 2
x y z
d


và song song với :
2 1 3
:
2 1 3
x y z

có phương trình là
A.
4 7 5 9 0x y z
B.
4 7 5 9 0x y z
C.
2 2 3 0x y z
D.
4 7 5 9 0x y z
Lời giải
Chọn D
1
11
: 1;2;2
1 2 2
x y z
du

là véctơ chỉ phương của d
2
2 1 3
: 2; 1; 3
2 1 3
x y z
u

là véctơ chỉ phương của
Mặt phẳng
P
chứa đường thẳng d và song song với
nên nhận
12
,uu
là VTCP
12
; 4;7; 5n u u


là vtptvà qua điểm
1;0;1A
.
: 4 1 7 0 5 1 0 4 7 5 9 0P x y z x y z
Câu 4 : (Phát triển câu 34- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, mặt phẳng
P
đi qua
2; 3;3A
và chứa
2 1 1
:
1 2 3
x y z
d

có phương trình là
A.
4 10 0x y z
B.
5 10 0x y z
C.
5 10 0x y z
D.
5 10 0x y z
Lời giải
Chọn D
2 1 1
: 1;2;3
1 2 3
x y z
du
là véctơ chỉ phương của d
2;1; 1 0;4; 4B d AB
Mặt phẳng
P
đi qua
2; 3;3A
và nhận
,u AB
là VTCP
; 20;4;4 4 5; 1; 1n u AB


là VTPT
Trang 66
và qua điểm
2; 3;3 :5 2 3 3 0 5 10 0A P x y z x y z
Câu 35. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz , vectơ nào dưới đây là một vectơ chỉ
phương của đường thẳng đi qua hai điểm
2;3; 1M
và
4;5;3N
?
A.
1;1;1u
B.
1;1;2u
C.
3;4;1u
D.
3;4;2u
Lời giải
Chọn B
Ta có vectơ
2;2;4MN
là một vec tơ chỉ phương của đường thẳng đi qua hai điểm MN
mà
2 1;1;2 2 ; 1;1;2MN u u
nên chọn B
Phân tích : Một câu về xác định các yếu tố cơ bản của đường thẳng trong không gian.
Câu 1 : (Phát triển câu 35- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, cho ba điểm
1;1;3 ; 2;3;1 ; 2; 1;4A B C 
một vectơ chỉ phương của đường thẳng d qua A và song song với BC là
vectơ nào sau đây
A.
4;4; 3u 
B.
4;4;3u
C.
1;1; 1u 
D.
2;2; 1u 
Lời giải
Chọn A
Ta có
4; 4;3BC
là một vectơ chỉ phương của đường thẳng d
Một vectơ chỉ phương của đường thẳng d là
4;4; 3u BC
Câu 2 : (Phát triển câu 35- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, cho ba điểm
1;2;1 ; 1;3;1 ; 3;4;3A B C
đường thẳng d đi qua A và vuông góc với mặt phẳng đi qua ba điểm A, B,
C có phương trình là
A.
1 2 1
1 2 3
x y z

B.
1 2 1
1 2 3
x y z

C.
1 2 1
1 2 3
x y z


D.
1 2 1
1 2 3
x y z


Lời giải
Chọn B
Ta có
2;1;0 ; 4;1;2 ; 2;4; 6 2 1;2; 3AB BC AB BC


Đường thẳng d đi qua
1;2;1A
nhận
1;2; 3u 
làm VTCP
nên có phương trình
1 2 1
1 2 3
x y z

Câu 3 : (Phát triển câu 35- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, một vectơ chỉ phương của
đường thẳng d là giao tuyến của hai mặt phẳng
: 2 3 2 0P x y z
và
:2 3 4 0Q x y z
là
A.
3;3; 1u
B.
3; 3;1u
C.
3;3;1u
D.
3; 3; 1u 
Lời giải
Chọn D
Trang 67
1
: 2 3 2 0 1;2; 3P x y z n
là véctơ pháp tuyến của
P
2
:2 3 4 0 2;1;3Q x y z n
là véctơ pháp tuyến của
Q
Đường thẳng d là giao tuyến của hai mặt phẳng
P
và
Q
nên nhận
12
; 9; 9; 3 3 3; 3; 1nn


là một vectơ chỉ phương
Vậy
3; 3; 1u 
là một vectơ chỉ phương của đường thẳng d.
Câu 4: (Phát triển câu 35- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, đường thẳng d song song với
mặt phẳng
: 2 0P x y z
và vuông góc với :
21
:
1 2 2
x y z
có một vectơ chỉ phương là
A.
1;0;1u
B.
0; 1;1u 
C.
1; 1;0u 
D.
0;1;1u
Lời giải
Chọn D
: 2 0 1;1; 1P x y z n
là véctơ pháp tuyến của
P
21
: 1;2; 2
1 2 2
x y z
u

là một vectơ chỉ phương của
.
Vectơ
1
; 0;1;1u n u



là là một vectơ chỉ phương của đường thẳng d.
Câu 36. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Chọn ngẫu nghiên một số từ tập các số tự nhiên có ba chữ số đôi
một khác nhau. Xác suất để số được chọn có tổng các chữ số là chẵn bằng
A.
41
81
B.
4
9
C.
1
2
D.
16
81
Lời giải
Chọn A
Ta có:
9.9.8 648n
Gọi
N abc
(với
, , 0;1;2;3;4;5;6;7;8;9 ; , ,a b c a b c
đôi một khác nhau,
0a
và
abc
là số chẵn)
+ Trường hợp 1: Ba chữ số
,,abc
đều chẵn, có:
4.4.3 48
(số).
+ Trường hợp 2: Ba chữ số
,,abc
trong đó có hai chữ số lẻ và một chữ số chẵn:
Chọn 1 chữ số chẵn có
1
5
C
cách,
Chọn 2 chữ số lẻ có
2
5
C
cách,
hoán vị 3 chữ số được chọn có 3! cách.
Loại đi
2
5
A
cách có chữ số 0 đứng đầu.
Vậy trường hợp này có:
1 2 2
5 5 5
. .3! 280C C A
số.
Vậy có tất cả
48 280 328
(số).
Suy ra xác suất cần tìm:
328 41
648 81
P 
PHÁT TRIỂN THÊM CÂU 36:
Trang 68
Câu 36.1. Chọn ngẫu nghiên một số từ tập các số tự nhiên có ba chữ số đôi một khác nhau. Xác suất để
số được chọn có tổng các chữ số hàng trăm và hàng đơn vị bằng hai lần chữ số hàng chục
A.
5
81
B.
1
81
C.
5
162
D.
2
81
Lời giải
Chọn B
Ta có:
9.9.8 648n
Gọi
N abc
(với
, , 0;1;2;3;4;5;6;7;8;9 ; , ,a b c a b c
đôi một khác nhau,
0a
và
2a c b
).
Vì
2a c b
nên
ac
là số chẵn khác 0, ta có các trường hợp sau:
+ Trường hợp 1:
, 1;3;5;7;9ac
, mỗi cách chọn a, c có duy nhất 1 cách chọn b nên có:
2
5
20A
(số).
+ Trường hợp 2:
, 0;2;4;6;8 , 0a c a
, mỗi cách chọn a, c có duy nhất 1 cách chọn b nên có:
2
5
4 16A 
(số)
Vậy có tất cả
20 16 36
(số)
Suy ra xác suất cần tìm là:
36 1
648 18
P 
Câu 36.2. Chọn ngẫu nghiên một số từ tập các số tự nhiên có ba chữ số đôi một khác nhau. Xác suất để
số được chọn có chữ số hàng trăm, chữ số hàng đơn vị và tổng các chữ số theo thứ tự tạo thành 1 cấp số
cộng có công sai dương
A.
5
162
B.
4
9
C.
1
2
D.
16
81
Lời giải
Chọn A
Ta có:
9.9.8 648n
Gọi
N abc
(với
, , 0;1;2;3;4;5;6;7;8;9 ; , ,a b c a b c
đôi một khác nhau,
0a
và
,,a c a b c
theo
thứ tự tạo thành 1 cấp số cộng có công sai d dương).
Ta có:
2
1 9 9
9
0 . 9 9
14
0 1 9
c a d c a d
c a d
a b c a d b d a
b d a
a a d a
a d a
b c a d a
a
da








.
Với mỗi
14a
có
9 1 10 2a a a
cách chọn d.
Suy ra có tất cả:
4
1
10 2 20
a
a

(số)
Vậy xác suất cần tìm là:
20 5
648 162
P 
Câu 36.3. Chọn ngẫu nghiên một số từ tập các số tự nhiên có ba chữ số đôi một khác nhau. Xác suất để
số được chọn có tích các chữ số là số dương và chia hết cho 6
Trang 69
A.
55
108
B.
23
54
C.
13
27
D.
49
108
Lời giải
Chọn A
Ta có:
9.9.8 648n
Gọi
N abc
(với
, , 0;1;2;3;4;5;6;7;8;9 ; , ,a b c a b c
đôi một khác nhau,
0a
và abc là số dương và
chia hết cho 6).
Ta có: abc là số dương chia hết cho 6 nên
0abc
, chia hết cho 2 và 3.
abc
chia hết cho 2 thì ít nhất một trong các số
,,abc
thuộc
2;4;6;8
.
abc
chia hết cho 3 thì ít nhất một trong các số
,,abc
3;6;9
.
Do đó ta có các trường hợp sau:
+ Trường hợp 1: N có mặt số 6 , có:
2
8
3. 168A
(số).
+ Trường hợp 2: N có mặt số 3 hoặc 9 , không có mặt số 6 và có ít nhất một trong các số
,,abc
thuộc
2;4;8
, có:
1 1 2 1
3 3 3 3
2. . .3! .3! .3! 162C C C C
(số).
Vậy có tất cả:
168 162 330
(số).
Suy ra xác suất cần tìm là:
330 55
648 108
P 
.
Câu 36.4. Chọn ngẫu nghiên một số từ tập các số tự nhiên có ba chữ số đôi một khác nhau. Xác suất để
số được chọn có tích các chữ số là số chia hết cho 15.
A.
13
36
B.
10
27
C.
7
18
D.
13
27
Lời giải
Chọn C
Ta có:
9.9.8 648n
Gọi
N abc
(với
, , 0;1;2;3;4;5;6;7;8;9 ; , ,a b c a b c
đôi một khác nhau,
0a
và abc là số dương và
chia hết cho 15).
Ta có:
abc
là số chia hết cho 15 nên
abc
chia hết cho 3 và 5 .
abc
chia hết cho 5 thì ít nhất một trong các số
,,abc
thuộc
5;0
.
abc
chia hết cho 3 thì ít nhất một trong các số
,,abc
thuộc
0;3;6;9
.
Do đó ta có các trường hợp sau:
+ Trường hợp 1: N có mặt số 0 , có:
2
9
2. 144A
(số).
+ Trường hợp 2: N có mặt số 5 , không có mặt số 0 và có ít nhất một trong các số
,,abc
thuộc
3;6;9
,
có:
1 1 2
3 5 3
. .3! .3! 108C C C
(số).
Vậy có tất cả:
144 108 252
(số)
Trang 70
Suy ra xác suất cần tìm là:
252 7
648 18
P 
Câu 36.5. Chọn ngẫu nghiên một số từ tập các số tự nhiên có ba chữ số đôi một khác nhau. Xác suất để
số được chọn có tổng các chữ số là số chia hết cho 3.
A.
1
36
B.
1
9
C.
19
54
D.
11
108
Lời giải
Chọn C
Ta có:
9.9.8 648n
Gọi
N abc
(với
, , 0;1;2;3;4;5;6;7;8;9 ; , ,a b c a b c
đôi một khác nhau,
0a
và
abc
là số chia
hết cho 3 )
Gọi
0;3;6;9 , 1;4;7 , 2;5;8A B C
Để
abc
chia hết cho 3 ta có các trường hợp sau:
Trường hợp 1:
,,abc
thuộc A hoặc B hoặc C , có:
2
3
3. 3! 30A 
(số).
+ Trường hợp 2: 3 số
,,abc
thuộc 3 tập khác nhau
,,A B C
Có:
1 1 1 1 1
3 3 3 3 3
2. . .2! . . .3! 198C C C C C
(số)
Vậy có tất cả:
30 198 228
(số).
Suy ra xác suất cần tìm là:
228 19
648 54
P 
.
Câu 37. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số hàm số
4mx
fx
xm
( m là tham số thực). Có bao
nhiêu giá trị nguyên của m để hàm số đã cho đồng biến trên khoảng
0;
?
A. 5 B. 4 C. 3 D. 2
Lời giải
Chọn D
Điều kiện xác định:
xm
Ta có
2
2
4m
y
xm

.
Để hàm số đồng biến trên khoảng
0;
thì
2
0
22
40
20
0;
0
0
y
m
m
m
m
m
m
Do m nguyên nên
1; 0mm
. Vậy có 2 giá trị nguyên của m thỏa mãn.
Câu 37-1. [Tƣơng tự câu 37-MH-2020] Cho hình chóp
.S ABC
. có đáy là tam giác đều cạnh a , SA
vuông góc với mặt phẳng đáy và
2SA a
(minh họa như hình bên). Gọi M , N lần lượt là trung điểm của
,AB AC
. Khoảng cách giữa hai đường thẳng SB và MN bằng
Trang 71
A.
3
4
a
B.
3
2
a
C.
2 57
19
a
D.
57
19
a
Lời giải
Chọn D
Ta có
// // MN BC MN SBC
Do đó
1
, , , ,
2
d MN SB d MN SBC d M SBC d A ABC
(vì
1
2
MB AB
)
Kẻ
,AK BC AH SK
, ta có:
BC AK
BC SAK AH BC
BC SA
.
Khi đó
,
AH SK
AH SBC d A SBC AH
AH BC
.
Xét tam giác SAK vuông tại A, có đường cao AH , ta có
2
2 2 2 2 2
1 1 1 1 1 19 2 57
4 12 19
3
2
a
AH
AH SA AK a a
a



.
Vậy
1 1 57
,,
2 2 19
a
d DM SB d A SBC AH
.
Câu 37-2. [Phát triển câu 37-MH-2020 theo hƣớng thay đổi đa giác đáy] Cho tứ diện OABC có OA,
OB, OC đôi một vuông góc,
,2OA OB a OC a
. Gọi M là trung điểm của AB. Khoảng cách giữa hai
đường thẳng OM và AC bằng
A.
25
5
a
B.
2
2
a
C.
2
3
a
D.
2
3
a
Trang 72
Lời giải
Chọn D
Cách 1: Gọi D đối xứng với B qua O.
Ta có:
// // , , ,OM AD OM CAD d OM AC d OM ACD d O ACD
.
Vì
,,OA OC OD
đôi một vuông góc nên ta có
2
2 2 2 2
1 1 1 1 9
4
,
OA OC OD a
d O ACD


2
,
3
a
d O ACD
. Vậy
2
,
3
a
d OM AC
.
Cách 2: Chọn hệ trục tọa độ Oxyz sao cho
0;0;0 ; ;0;0 ; 0; ;0 ; 0;0;2O A a B a C a
M là trung điểm của
; ;0
22
aa
AB M



.
Đường thẳng OM qua O và có vectơ chỉ phương
; ;0
22
aa
OM


Đường thẳng AC qua A và có vectơ chỉ phương
;0;AC a c
.
Ta có:
2
22
,.
2
, ; ; ; ;0;0 ,
23
,
OM AC OA
aa
OM AC a a OA a d OM AC
OM AC








.
Câu 37-3. [Phát triển câu 37-MH-2020 theo hƣớng giúp học sinh khắc sâu thêm cách xác định góc
giữa hai mặt phẳng] Cho hình chóp
.S ABC
có đáy là tam giác đều cạnh a , SA vuông góc với mặt
phẳng đáy, góc giữa mặt phẳng
SBC
và mặt đáy là
60
(minh họa như hình bên). Gọi M , N lần lượt là
trung điểm của
,AB AC
. Khoảng cách giữa hai đường thẳng SB và MN bằng
Trang 73
A.
3
8
a
B.
3
4
a
C.
6a
D.
6
2
a
Lời giải
Chọn A
Ta có:
// // MN BC MN SBC
Do đó
1
, , , ,
2
d MN SB d MN SBC d M SBC d A SBC
(vì
1
2
MB AB
)
Kẻ
,AK BC AH SK
, ta có:
BC AK
BC SAK AH BC
BC AC
.
Khi đó
,
AH SK
AH SBC d A SBC AH
AH BC
.
Ta lại có
, 60
SBC ABC BC
BC AK SBC ABC SKA
BC SK BC SAK


.
Xét tam giác AKH vuông tại H, ta có:
3 3 3
.sin .
2 2 4
aa
AH AK SKA
Vậy
1 1 3
,,
2 2 8
a
d DM SB d A SBC AH
Trang 74
Câu 37-4. [Phát triển câu 37-MH-2020 theo hƣớng giúp học sinh khắc sâu thêm cách xác định góc
giữa dƣờng thẳng và mặt phẳng] Cho hình chóp
.S ABCD
có đáy ABCD là hình thang vuông tại A và
D với
2,AB a AD DC a
. Hai mặt phẳng
SAB
và
SAD
cùng vuông góc với đáy. Góc giữa SC
và mặt đáy bằng
60
. Tính khoảng cách d giữa hai đường thẳng AC và SB .
A.
6
2
a
d
B.
2da
C.
2da
D.
2 15
5
a
d
Lời giải
Chọn A
Xác định
60 , ,SC ABCD SC AC SCA
và
.tan 6SA AC SCA a
Gọi M là trung điểm AB, suy ra ADCM là hình vuông nên
CM AD a
Xét tam giác ACB, ta có trung tuyến
1
2
CM a AB
nên tam giác ACB vuông tại C.
Lấy điểm E sao cho ACBE là hình chữ nhật, suy ra
// AC BE
.
Do đó
, , ,d AC SB d AC SBE d A SBE
. Kẻ
AK SE
Do đó
22
.6
,
2
SA AE a
d A SBE AK
SA AE


Cách khác: Hệ tọa độ hóa trong không gian.
Chọn hệ trục tọa độ với
0;0;0 , 0;0; 6 , ; ;0 , 2 ;0;0A S a C a a B a
.
Ta có:
2 2 2
; ;0 , 2 ;0; 6 , 6 ; 6 ; 2AC a a SB a a AC SB a a a


và
2 ;0;0AB a
Vậy
3
.,
26
6
;
42
,
AB AC SB
a
a
d AC SB
a
AC SB




.
Câu 37-5. [Phát triễn câu 37-MH-2020 theo hƣớng giúp học sinh khắc sâu thêm cách tính khoảng
cách giữa hai đƣờng thẳng chéo nhau] Cho hình lập phương
.ABCD A B C D
có cạnh bằng a. Gọi E,F
lần lượt là trung điểm của AB, CD. Khoảng cách d giữa hai đường thẳng EF và AC' là
A.
da
B.
2
4
a
d
C.
2
2
a
d
D.
2
a
d
Lời giải
Trang 75
Ta có
// // EF B C EF AC B
Nên
; ; ;d EF AC d EF AC B d E AC B

Kẻ
EH AB H AB


Do
C B ABB A
nên
B C EH

Suy ra
EH AC B

Do đó
;d E AC B EH

Xét
AEH
vuông cân tại H có:
2
24
aa
EA EH
Vậy
2
;
4
a
d EF AC
Câu 38. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số
fx
có
33f
và
11
x
fx
xx
với
0x
.
Khi đó
8
3
f x dx
bằng
A. 7 B.
197
6
C.
29
2
D.
181
6
Lời giải
Chọn B
fx
là một nguyên hàm của hàm số
11
x
fx
xx
1 1 1 1
1
1 2 1
1 1 1
1 1 1
xx
x
dx dx dx x x C
x x x
xx



Suy ra
21f x x x C
3 3 4fC
2 1 4f x x x
Trang 76
Dùng máy tính bấm
8
3
197
2 1 4
6
x x dx
Bình luận. Bài này hoàn toàn có thể đặt
1tx
để tìm nguyên hàm của hàm số.
Câu 1. [Phát triển câu 38 tƣơng tự dùng liên hiệp ]. Cho hàm số
fx
có
01f
và
1
11
fx
x x x x
với
0x
. Khi đó
1
0
f x dx
bằng
A.
32 12 1
B.
17 8
2
33
C.
32 12 1
D.
17 8
2
33
Lời giải
Chọn B
2
2
11
1
11
11
x x x x
dx dx
x x x x
x x x x

11
11
2 2 1
1
1
x x x x
dx dx x x C
xx
xx




Suy ra
2 2 1f x x x C
Mà
0 1 3fC
.
Bấm máy tính
1
0
17 8
2 2 1 3 2
33
x x dx
Câu 2. Phát triển 2 câu 38 [ Nâng cao đổi biến ] Cho
9
16
0
1 ln2
11
ab
dt
c
xx
với
,,abc
là các
số nguyên dương và
a
c
tối giản. Giá trị của biểu thức
abc
bằng
A. 43 B. 48 C. 88 D. 33
Lời giải
Chọn D
Đặt
4
2
1
21
11
1 2 4 4
1
1
x x t
t
t x x x t x t dx dt
t t t
xx
t



Đổi cận:
9
0 1; 2.
16
x t x t
Suy ra
9
2
2 2 2
4 3 2
16
3 3 3
0 1 1 1
11
1 1 1 1 1
2 1 2 2
11
tt
t t t t
dt dt dt dt
t t t t
xx

2
2
23
1
1
1 1 1 1 1 1 1 9 8ln2
1 ln
2 2 2 16
dt t t
t t t t t
Vậy
9; 8; 16 33a b c a b c
.
Trang 77
Câu 3. Phát triển 3 câu 38[ nâng cao, kết hợp liên hiệp ]
Cho
2
4
2
1
3 3 3
1
xx
dx a b c
xx


, với a, b, c là các số nguyên dương. Giá trị biẻu thức
abc
bằng
A. 59 B. 104 C. 111 D. 147
Lời giải
Chọn D
Ta có
22
4
2 2 2
4
2 2 2
1 1 1
3 1 1
31
3 3 3
1 1 1
x x x x
xx
xx
dx dx dx
x x x x x x



2
2
3
23
1
1
3 3 1 2 1 8 6 3 1 4 2x x dx x x
7 6 3 4 2 7 32 108
Vậy
7; 32; 108 147a b c a b c
.
Câu 4. Phát triển 4 câu 38 [ nâng cao, kết hợp lƣơng hiêp và đổi biến ]
Cho
2
2
1
2 3 ln 3 2 3
11
dx
a b c d
xx
với
, , ,a b c d
là các số hữu tỷ. Giá trị của biểu thức
a b c d
bằng
A. 0 B. 3 C.
1
2
D.
5
2
Lời giải
Chọn A
Vì
1; 3x


nên
3 3 3
22
2
2
2
1 1 1
1 1 1 1
2
11
11
dx x x x x
I dx dx
x
xx
xx
3
3 3 3 3
22
22
1
1 1 1 1
1 1 1 1 1 1 1 1
ln 3 1
2 2 2 2 2 2
dx x x
dx xdx x xdx
x x x

Đặt
2 2 2
1, 0 1t x t x t xdx tdt
Đổi cận: - Với
12xt
- Với
32xt
2
2
2
1 1 1
ln 3 3 1
2 2 2 1
t
I tdt
t
Ta có:
2
2 2 2
2
22
2 2 2
2
1 1 1 1 1 1
1 1 1 ln
1 1 2 1 1 2 1
tt
dt dt dt
t t t t t
2
1 1 2 1 1 1 1
2 2 ln ln 2 2 ln ln 2 1
2 3 2 3 2
21




Trang 78
2
1 1 1 1 1 1
ln 3 3 1 2 2 ln ln 2 1
2 2 2 2 3 2
I



3 1 1 1
3 2 ln 3 2 3
2 2 2 2
3 1 1 1
, , ,
2 2 2 2
a b c d
0a b c d
Câu 39. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số
4mx
fx
xm
(với m là tham số thực). Có bao nhiêu
giá trị nguyên của m để hàm số đã cho đồng biến trên khoảng
0;
?
A. 5 B. 4 C. 3 D. 2
Lời giải
Chọn D
Điều kiện xác định:
xm
Ta có:
2
2
4m
y
xm

Hàm số đồng biến trên khoảng
2
0,
40
0; 2 0
0;
0
y x m
m
m
m
m

.
Do m nguyên nên
1;0m
Vậy có 2 giá trị nguyên của m thỏa mãn yêu cầu đề bài.
Phân tích:
Đây là bài toán “Xét tính đơn điệu của hàm số phân thức hữu tỉ
ax b
y
cx d
, với
0ad bc
”.
Kiến thức này ở bài học “Tính đơn điện của hàm số” thuộc Chương I – Giải tích 12.
Để nắm vững các bài toán kiểu này, các em học sinh cần ghi nhớ các kiến thức cơ bản sau đây:
Bài toán 1: Đối với hàm số
ax b
y
cx d
, với
0ad bc
.
+ Tập xác định của hàm số là
\
d
D
c



.
+ Đạo hàm
2
,
ad bc
y x D
cx d
Kiến thức 1: Hàm số đã cho đồng biến trên từng khoảng xác định khi và chỉ khi
0y
, với mọi
0x D ad bc
.
Kiến thức 2: Hàm số đã cho nghịch biến trên từng khoảng xác định khi và chỉ khi
0y
, với mọi
0x D ad bc
.
Kiến thức 3: Hàm số đã cho đồng biến trên K khi và chỉ khi
0y
, với mọi
xK
Trang 79
0
0
ad bc
ad bc
d
KD
K
c





. (Ở đây, K có thể là một khoảng, nửa khoảng hoặc đoạn)
Kiến thức 4: Hàm số đã cho nghịch biến trên K khi và chỉ khi
0y
, với mọi
xK
0
0
ad bc
ad bc
d
KD
K
c





.
Chú ý rằng:
+ Nếu
;
d
c


thì ta phải có
d
c

hoặc
d
c

.
+ Nếu
;
d
c

thì ta phải có
d
c

+ Nếu
;
d
c

thì ta phải có
d
c

+ Các em có thể áp dụng cho các trường hợp tương tự. Bên cạnh đó, cần nắm vững các phép toán tập hợp
để tránh những nhầm lẫn đáng tiếc.
Bài toán 2: Đối với hàm số
.
.
a u x b
y
c u x d
, với
0ad bc
. Trong đó,
ux
là hàm số theo biến x.
+ Bƣớc 1: Đặt
u u x
, ta có
u u x

.
+ Bƣớc 2: Đưa hàm số đã cho về dạng
.
.
a u x b
y
c u x d
, với
0ad bc
. Đến đây, ta thấy bài toán đã cho
trở về bài toán giống như “Bài toán 1”. Tuy nhiên, ở đây ta cần chú ý cụ thể đến tính đồng biến hoặc
nghịch biến của hàm số
ux
để xử lí bài toán 2 cho chuẩn xác, cụ thể:
Trƣờng hợp 1: Nếu
u u x
là hàm đồng biến trên khoảng
;

thì hàm số
.
.
a u x b
y
c u x d
đồng
biến (hoặc nghịch biến) trên khoảng
;

khi và chỉ khi hàm số
.
.
a u b
y
c u d
đồng biến (hoặc nghịch
biến) trên khoảng
;uu

.
Trƣờng hợp 2: Nếu
u u x
là hàm nghịch biến trên khoảng
;

thì hàm số
.
.
a u x b
y
c u x d
đồng
biến (hoặc nghịch biến) trên khoảng
;

khi và chỉ khi hàm số
.
.
a u b
y
c u d
nghịch biến (hoặc đồng
biến) trên khoảng
;uu

.
Ta sẽ tìm hiểu chi tiết qua các câu hỏi tương tự sau đây:
CÂU HỎI TƢƠNG TỰ:
Câu 1: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số
2
1
xm
y
x
đồng biến trên các khoảng xác
định của nó.
Trang 80
A.
2m 
B.
2m 
C.
2m
D.
2m
Lời giải
Chọn C
Tập xác định:
\1D
Ta có:
2
2
,
1
m
y x D
x
0, 2 0 2.YCBT y x D m m
Câu 2: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số
2
3
mx
y
xm

nghịch biến trên các khoảng ác
định của nó.
A.
12m
B.
1 2.m
C.
2m
hoặc
1m
D.
2m
hoặc
1m
Lời giải
Chọn A
Tập xác định:
\3Dm
Ta có:
2
2
32
,
3
mm
y x D
xm


2
0, 3m 2 0 1 2.YCBT y x D m m
Câu 3: Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để hàm số
2
y
5
x
xm
đồng biến trên khoảng
; 10
?
A. 2 B. Vô số C. 1 D. 3
Lời giải
Chọn A
Tập xác định:
\5Dm
Ta có:
2
52
,
5
m
y x D
xm
2
0, 5 2 0
2
2
5
; 10 5 ; 10
5
5 10
y x D m
m
YCBT m
Dm
m




Vì
m
nên
1;2m
. Vậy có 2 giá trị của m thỏa mãn yêu cầu đề bài
Câu 4: Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để hàm số
1 2 2m x m
y
xm
nghịch biến trên
1;
?
A. 2 B. Vô số C. 1 D. 3
Lời giải
Chọn C
Trang 81
Tập xác định:
\Dm
Ta có:
2
2
2
,
mm
y x D
xm

2
0,
20
12
12
1;
1
1;
y x D
mm
m
YCBT m
D
m
m



Vì
m
nên
1m
. Vậy có 1 giá trị của m thỏa mãn yêu cầu đề bài
Câu 5: Cho hàm số
23mx m
y
xm

với m là tham số. Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị nguyên của m để
hàm số đồng biến trên các khoảng xác định. Tính tổng bình phương các phần tử của S .
A. 5 B. 15 C. 9 D. 3
Lời giải
Chọn B
Tập xác định:
\Dm
Ta có:
2
2
23
,
mm
y x D
xm
2
0, 2 3 0 1 3YCBT y x D m m m
Do đó,
0;1;2S
. Vậy tổng bình phương các phần tử của S bằng 5
Câu 6: Cho hàm số
4mx m
y
xm
với m là tham số thực. Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị nguyên của m
để hàm số nghịch biến trên các khoảng xác định. Tìm số phần tử của S .
A. 5 B. 4 C. Vô số. D. 3
Lời giải
Chọn D
Tập xác định:
\Dm
Ta có:
2
2
4
,
mm
y x D
xm
2
0, 4 0 0 4YCBT y x D m m m
.
Do đó,
1;2;3S
. Vậy số phần tử của S là 3.
Câu 7: Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để hàm số
tan 2
tan
x
y
xm
đồng biến trên khoảng
0;
4



?
A. 0 B. 2 C. 1 D. Vô số.
Lời giải
Chọn C
Trang 82
Đặt
tanux
, ta có
2
1
0, 0;
cos 4
ux
x



. Do đó
tanux
đồng biến trên khoảng
0;
4



. Và khi
0;
4
x



ta có
0;1u
.
Bài toán đã cho trở thành: “Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số
2u
fu
um
đồng biến
trên khoảng
0;1
”
Ta có:
2
2 m
fu
um
+
2
20
12
0
0;1
1
m
m
YCBT m
m
m
m



Câu 8: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số
2cos 1
cos
x
y
xm
nghịch biến trên khoảng
0;
2



.
A.
0m
B.
0m
C.
1m
D.
1m
Lời giải
Chọn A
Đặt
cosux
, ta có
sin 0, 0;
2
u x x



. Do đó
cosux
nghịch biến trên khoảng
0;
2



. Và
khi
0;
2
x



ta có
0;1u
.
Bài toán đã cho trở thành: “Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số
21u
fu
um
đồng
biến trên khoảng
0;1
”
Ta có:
2
21m
fu
um

+
1
2 1 0
2
0
0
0;1
1
m
m
YCBT m
m
m
m


Câu 9: Cho hàm số
2
2
29
9
xm
y
xm


, với m là tham số. Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị nguyên của m
không vượt quá 2020 để hàm số đồng biến trên khoảng
0; 5
. Tính tổng các phần tử của tập hợp S.
A. 2041205. B. 2039190. C. 2039191. D. 2041210.
Lời giải
Trang 83
Chọn D
Đặt
2
9ux
, ta có
2
0, 0; 5
9
x
ux
x
. Do đó
2
9ux
nghịch biến trên khoảng
0; 5
. Và khi
0; 5x
ta có
2;3u
.
Bài toán đã cho trở thành: “Cho hàm số
2um
fu
um
, với m là tham số. Gọi S là tập hợp tất cả các giá
trị nguyên của m không vượt quá 2020 để hàm số nghịch biến trên khoảng
2;3
. Tính tổng các phần tử
của tập hợp S ”.
Ta có:
2
m
fu
um
+
0
0
0;2 3;
2
2;3
3
m
m
YCBT m
m
m
m




.
+ Do đó
1;2;3;4;....,2020S
. Tổng phần tử của S là
2020.2021
2041210.
2
T 
Câu 40: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hình nón có chiều cao bằng
25
. Một mặt phẳng đi qua đỉnh
hình nón và cắt hình nón theo một thiết diện là tam giác đều có diện tích bằng
93
. Thể tích của khối
nón được giới hạn bởi hình nón đã cho bằng
A.
32 5
3
B.
32
C.
32 5
D.
96
Lời giải
Chọn A
Ta có
22
22
33
9 3 36 36
44
SAB
AB AB
S AB SA
.
22
36 20 4R OA SA SO
.
Thể tích của khối nón là
2
1 32 5
33
V R h

Câu tương tự
Trang 84
Câu 40.1 ( Câu tương tự 40 đề thi tham khảo) Cho hình nón có chiều cao bằng
11
. Một mặt phẳng đi
qua đỉnh hình nón và cắt hình nón theo một thiết diện là tam giác vuông cân có diện tích bằng 18. Thể
tích của khối nón được giới hạn bởi hình nón đã cho bằng
A.
25 11
3
B.
150
C.
25 11
D.
50
Lời giải
Chọn A
Theo giả thiết,
SAB
vuông cân tại S.
Ta có
2
2
18 36
2
SAB
SA
S SA
.
22
36 11 5R OA SA SO
.
Thể tích của khối nón là
2
1 25 11
33
V R h

.
Các câu phát triển
Ý tưởng: Ta biết rằng với hình nón, ta có công thức:
2 2 2
R h l
. Trong ba đại lượng
,,R l h
nếu biết hai
đại lượng thì tính được đại lượng còn lại. Nếu cho một trong ba đại lượng và ẩn giấu đại lượng thứ hai
trong một giả thiết nào đó thì bài toán sẽ khó hơn cho luôn hai đại lượng.
Câu 40.2 (Phát triển đề thi tham khảo câu 40) Cho hình nón có chiều cao bằng 3. Một mặt phẳng
đi qua đỉnh hình nón và cắt hình nón theo một thiết diện là tam giác đều. Biết góc giữa đường thẳng chứa
trục của hình nón và mặt phẳng
là
45
. Thể tích của khối nón được giới hạn bởi hình nón đã cho
bằng
A.
5 24
B.
15 24
C.
45
D.
15
Lời giải
Chọn D
Trang 85
Gọi thiết diện của hình nón cắt bởi
là tam giác đều SAB, I là tâm của đáy, M là trung điểm của AB.
Ta có góc giữa đường thẳng chứa trục của hình nón và mặt phẳng
là
45
.
45MSI MSI
vuông cân tại I.
22
2 3 2, 6, 3, 15
3
SM
SM SI MB MI SI R MB MI
.
Thể tích khối nón là
2
1
15
3
V R h


.
Câu 40.3 ( Phát triển đề thi tham khảo câu 40) Cho hình nón có chiều cao bằng
2
. Một mặt phẳng
đi qua đỉnh hình nón và cắt hình nón theo một thiết diện là tam giác đều. Biết khoảng cách từ tâm
của đáy hình nón đến mặt phẳng
là
2
3
. Diện tích xung quanh của hình nón đã cho bằng
A.
43
3
B.
83
3
C.
83
D.
43
Lời giải
Chọn D
Gọi thiết diện của hình nón cắt bởi
là tam giác đều SAB, I là tâm của đáy, M là trung điểm của AB.
Kẻ
IH SM
tại H.
2
,
3
d I IH
. Mà
22
2 2 2
1 1 1
26IM SM SI IM
IH SI IM
22
26
3
SM
MB R IM MB
và
2 2 2l SB AB MB
6.2 2 4 3
xq
S Rl
.
Câu 40.4 ( Phát triển đề thi tham khảo câu 40) Cho hình nón có chiều cao bằng 1. Một mặt phẳng
đi qua đỉnh hình nón và cắt hình nón theo một thiết diện là tam giác đều có diện tích S. Gọi
d
S
là diện
tích đáy của hình nón. Biết
53
4
d
SS
. Diện tích toàn phần của hình nón đã cho bằng
A.
53
6
B.
51
2
C.
51
4
D.
53
12
Lời giải
Trang 86
Gọi R là bán kính đáy của hình nón.
Cạnh của thiết diện là:
2 2 2
1SA SO R R
.
Diện tích thiết diện là:
2
2
13
3
44
R
SA
S

.
Diện tích đáy hình nón:
2
d
SR
.
Ta có
2
2
13
5 3 .5 3 1 5
4 4 4 2 2
d
R
R
S S R SA l

Diện tích toàn phần của hình nón là:
2
51
1 1 5
. . .
4 2 2 4
tp
S R Rl
.
Câu 41: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho
,0xy
thỏa
9 6 4
log log log 2x y x y
. Giá trị của
x
y
bằng
A. 2. B.
1
2
C.
2
3
log
2
D.
3
2
log 2
Lời giải
Chọn B
Đặt
9 6 4
log log log 2x y x y t
Suy ra
2
3
1
9 , 6
2
3 3 3 1
2.9 6 4 2. 1 0
2 2 2 2
24
31
22
t
t t t
tt
t t t
tt
xy
xy








.
Vậy
9 3 1
6 2 2
tt
x
y
.
Câu 41.1. (Phát triển Tương tự câu 41 đề thi tham khảo) Giả sử p, q là các số thực dương thỏa mãn
16 20 25
log log logp q p q
. Tìm giá trị của
p
q
?
A.
4
5
B.
1
15
2
C.
8
5
D.
1
15
2

Lời giải
Chọn D
Trang 87
Ta có:
16
16 20 25 20
25
16
log
log log log log 20 16 20 25
log
25
t
t t t t
t
p
pt
p q p q q t q
p q t
pq




4 1 5
52
16 4
10
25 5
4 1 5
52
t
tt
t
vn








Từ đó ta được
16 4 1 5
.
20 5 2
t
t
p
q




Câu 41.2. (Phát triển Tương tự câu 41 đề thi tham khảo :nâng độ khó, khi tính tổng tỷ lệ) Cho các
số
,0ab
thỏa mãn
3 6 2
log log loga b a b
. Giá trị
22
11
ab
bằng
A. 18. B. 45. C. 27. D. 36.
Lời giải
Chọn B
Đặt
3 6 2
3
3
log log log 6 3 6 2 3 1 1
2
2
t
t
t t t t t
t
a
t a b a b b
ab




Xét hàm số
3
3
2
t
t
ft




trên , có
33
.ln 3.ln3 0,
22
t
t
f t t f t
đồng biến trên
và
22
1 1 1 1
1 1 1 , 45
36
f t f t a b
ab
.
Câu 41.3. (Phát triển Tương tự câu 41 đề thi tham khảo: Phát triển cho 3 số với giả thiết hàm
logarit) Cho hai số thực a , b thỏa mãn
100 40 16
4
log log log
12
ab
ab

. Giá trị
a
b
bằng
A. 4. B. 12. C. 6. D. 2.
Lời giải
Chọn C
Đặt
100 40 16
4
log log log
12
ab
a b t
. Ta có
4
100 , 40 , 16
12
t t t
ab
ab
.
Suy ra
21
56
42
100 4.40 12.16 12. 4. 1 0
25 5
21
52
t
tt
t t t
t







Do đó
2 1 100 5
6
5 6 40 2
t t t
a
b
.
Trang 88
Câu 41.4. (Phát triển Tương tự câu 41 đề thi tham khảo: Phát triển cho 3 số với giả thiết hàm mũ)
Cho các số
0, 0, 0m n p
thỏa mãn
4 10 25
m n p

. Tính giá trị biểu thức
22
nn
T
mp

.
A.
1T
B.
5
2
T
C.
2T
D.
1
10
T
Lời giải
Chọn A
Vì
log4
4 10 log4 log2
22
mn
n
nm
m
.
Vì
log25
10 25 log25 log5
22
np
n
np
p
.
Suy ra
log2 log5 log10 1
22
nn
T
mp
.
Câu 42: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị thực của tham số thực m sao cho
giá trị lớn nhất của hàm số
3
3y x x m
trên đoạn
0;3
bằng 16 . Tính tổng các phần tử của S bằng
A.
16
B. 16 C.
12
D.
2
Lời giải
Chọn A
Nhận xét: Hàm số
3
3g x x x m
là hàm số bậc ba không đơn điệu trên đoạn
0;3
nên ta sẽ đưa
hàm số này về hàm bậc nhất để sử dụng các tính chất cho bài tập này.
Đặt
3
3t x x
, do
0;3
nên ta tìm được miền giá trị
2;18t 
. Khi đó
y t m
đơn điệu trên
2;18
.
Ta có
0;3 2;18
2 18 2 18
max max max 2 ; 18 . 8 10
2
xt
m m m m
y t m m m m
Từ giả thiết ta có
0;3
2
max 16 8 10 16 8 6
14
x
m
y m m
m


.
Chú ý: Cách giải trên ta đã sử dụng tính chất của hàm số bậc nhất là
max ; 1
2
a b a b
ab
Tuy nhiên có thể trình bày phần sau bài toán như sau mà không cần công thức (1).
Ta có
0;3 2;18
max max max 2 ; 18
xt
y t m m m
+ Trường hợp 1:
0;3
18 16
max 18 16 2
2 16
x
m
y m m
m

.
+ Trường hợp 2:
0;3
2 16
max 2 16 14
18 16
x
m
y m m
m

.
Trang 89
CÂU TƯƠNG TỰ
Câu 42.1: (Phát triển Tương tự câu 42 đề thi tham khảo) Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị thực của
tham số m sao cho giá trị lớn nhất của hàm số
2
2y x x m
trên đoạn
0;3
bằng 5. Tổng tất cả các
phần tử của S bằng
A.
2
B. 2 C.
12
D. 8
Lời giải
Chọn A
Xét hàm số
2
2f x x x m
trên đoạn
0;3
.
22f x x

0 2 2 0 1f x x x
0 , 1 1, 3 3f m f m f m
0;3
max max 1; ; 3 3
x
f x m m m m
0;3
min max 1; ; 3 1
x
f x m m m m
0;3 0;3
15
35
4
max max max 1; 3 5
2
35
15
xx
m
m
m
y f x m m
m
m
m




.
Vậy
4;2S 
. Tổng tất cả các phần tử của S bằng
2
.
CÂU PHÁT TRIỂN 1. Phát triển theo ý tưởng so sánh giữa max và min của hàm chứa ẩn trong
dấu giá trị tuyệt đối.
Câu 42.2: (Phát triển Tương tự câu 42 đề thi tham khảo) Cho hàm số
4 3 2
3 4 12y x x x a
. Gọi
,Mm
lần lượt là giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số đã cho trên đoạn
1;2
. Có bao nhiêu số
nguyên dương a thuộc đoạn
0;100
sao cho
2Mm
?
A. 36 B. 37 C. 40 D. 38.
Lời giải
Chọn B
Xét hàm số
4 3 2
3 4 12f x x x x a
trên đoạn
1;2
.
32
12 12 24f x x x x
32
1
0 12 12 24 0 0
2
x
f x x x x x
x

0 , 1 5, 2 32f a f a f a
Trang 90
Để có được
2Mm
thì
0m
(có nghĩa là phần đồ thị hàm số
4 3 2
3 4 12f x x x x a
trên đoạn
1;2
không cắt trục hoành).
Vậy ta suy ra
00
32 0 32
aa
aa




.
Vì
0;100a
nên ta chỉ loại trường hợp
0a
Với
32a
, ta có:
32 32,m a a M a a
Vậy
2 2 32 64M m a a a
(thỏa mãn).
Kết luận: Trong đoạn
0;100
có 37 số nguyên dương a thỏa mãn.
CÂU PHÁT TRIỂN 2. Phát triển theo ý tưởng tìm min của hàm số chứa ẩn trong dấu giá trị tuyệt đối.
Câu 42.3: (Phát triển Tương tự câu 42 đề thi tham khảo) Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị thực của
tham số m sao cho giá trị nhỏ nhất của hàm số
32
3y x x m
trên đoạn
1;3
bằng 3. Tổng tất cả các
phần tử của S bằng
A.
3
B. 2 C. 4 D. 7
Lời giải
Chọn C
Xét hàm số
32
3f x x x m
trên đoạn
1;3
2
36f x x x

2
0
0 3 6 0
2
x
f x x x
x
1 2, 2 4, 3f m f m f m
Gọi A, a lần lượt là giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số
32
3f x x x m
trên đoạn
1;3
. Ta
có:
1;3
max max 4; 2;
x
A f x m m m m
1;3
min min 4; 2; 4
x
a f x m m m m
+ Nếu
0 4 0 4a m m
thì
1;3
min 4 4 3 7
x
y m m m
(thỏa mãn)
+ Nếu
00Am
thì
1;3
min 3 3
x
y m m m
(thỏa mãn).
+ Nếu
0Aa
thì
1;3
min 0
x
y
(loại)
Trang 91
Vậy
3;7S 
. Tổng tất cả các phẩn tử của S bằng 4.
CÂU PHÁT TRIỂN 3. Phát triển theo ý tưởng tìm max của hàm số chứa ẩn trong dấu giá trị tuyệt đối
chứa hai tham số khác nhau.
Câu 42.4: (Phát triển Tương tự câu 42 đề thi tham khảo) Cho hàm số
42
8y x ax b
. Trong đó
,ab
là các hệ số thực. Tìm mối liên hệ giữa a và b để giá trị lớn nhất của hàm số đã cho trên đoạn
1;1
bằng 1?
A.
80ba
B.
40ba
C.
40ba
D.
80ba
Lời giải
Chọn D
Đặt
2
tx
, suy ra
0;1t
Xét
2
8g t t at b
, đây là đồ thị Parabol có bề lõm quay lên và tọa độ đỉnh là
2
;
16 32
aa
Ib



Trường hợp 1.
0;1
16
a

Để thỏa mãn yêu cầu của bài toán, ta phải có:
22
2
1 0 1
1 1 32 32 32
1 1 1 1 8 1 32 32 32 256 32
32 32 32 32 32 32
11
32
g
bb
g a b a b
a b a b
a
b


2
2
2
88
64 64 8 8
8
24 8
32 192 0
64 32 256 64
a
aa
a
a
aa
aa
Với
8a 
thay vào hệ
2
11
1 8 1
32 32 32
b
ab
ab
, ta được:
1 1 1 1
1
32 64 32 32 1 3
bb
b
bb



Thử lại:
2
8 8 1g t t t
với
0;1t
16 8g t t

1
0 16 8 0
2
g t t t
1
0 1, 1, 1 1
2
g g g



Vậy
1;1 0;1
max max 1y g t

, suy ra
8
1
a
b

thỏa mãn.
Trang 92
Trường hợp 2.
0
0
16
16
1
16
a
a
aa



Để thỏa mãn yêu cầu của bài toán, ta phải có:
1 0 1
1 1 1 1
1 8 1 1 8 1
1 1 1
g
bb
a b a b
g



2 8 2 10 6aa
(loại)
Câu 43 : [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho phương trình
2
22
log 2 1 log 2 0x m x m
( m là tham
số thực). Tập hợp tất cả các giá trị của m để phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt thuộc đoạn
1;2
là
A.
1;2
B.
1;2
C.
1;2
D.
2;
Lời giải
Chọn C
Phương trình:
2
2
2 2 2 2
log 2 2 log 2 0 1 log 2 log 2 0x m x m x m x m
2
2
2 2 2 2
2
log 1 0
log log 1 0 log 1 log 1 0
log 1
x
x m x m x x m
xm


.
Ta có:
2
log 1 0 2xx
(thỏa mãn).
Yêu cầu bài toán
1
2
log 1 2
m
x m x
có nghiệm duy nhất trên
1;2
.
1
1 2 2 0 1 1 1 2
m
mm
.
Bình luận:
Dạng toán: Tìm điều kiện của m để phương trình có dạng
log ; 0
a
P x m
với m là tham số thực có k
nghiệm thực phân biệt trên K.
Phương pháp chung:
Bước 1: Đặt
log
a
tx
, khi
1
x K t K
.
Bước 2: Phương trình
log ; 0 ; 0 *
a
P x m P t m
.
Phương trình đã cho có k nghiệm trên
*K
có k nghiệm trên
1
K
.
Câu 43.1.(Bài toán tương tự) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Định hướng xây dựng bài toán: Tương tự như câu 43 giữ nguyên dạng phương trình và cách đặt vấn đề
cũng như yêu cầu của bài toán.
Cho phương trình log
2
33
log 3 log 1 0x x m
( m là tham số thực). Tập hợp tất cả các giá trị của m để
phương trình đã cho có đúng 2 nghiệm phân biệt thuộc khoảng
0;1
A.
9
4
m
B.
1
0
4
m
C.
9
0
4
m
D.
9
4
m 
Lời giải
Trang 93
Chọn C
Cách 1: Phương trình đã cho
2
33
log 3 log 3 2 0 1x x m
.
Đặt
3
log 3tx
, thì phương trình (1) có dạng:
2
2 0 2t t m
.
Khi
3
0;1 0 3 3 log 3 1 1x x x t
.
Yêu cầu đề bài tương đương với tìm tham số m đề phương trình (2) có đúng hai nghiệm phân biệt
12
,tt
nhỏ hơn 1.
1 2 1 2 1 2
1 2 1 2
00
1 4 8 0
9 4 0
9
1 1 0 1 0 2 1 1 0 0
0
4
1 2 0
2 0 2 0
m
m
t t t t t t m m
m
t t t t



.
Vậy
9
0
4
m
.
Cách 2: Phương trình đã cho
2
33
log 3 log 3 2 0 1x x m
.
Đặt
3
log 3tx
, thì phương trình (1) có dạng:
22
2 0 2 2t t m t t m
.
Khi
3
0;1 0 3 3 log 3 1 1x x x t
.
Xét hàm số
2
f t t t
với
;1t 
.
Bảng biến thiên của
ft
:
Số nghiệm của phương trình (2) bằng số giao điểm của đồ thị
y f t
và đường thẳng
2ym
.
Phương trình (2) có hai nghiệm phân biệt nhỏ hơn 1
19
2 2 0
44
mm
.
Vậy
9
0
4
m
.
Câu 43.2.(Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Định hướng xây dựng bài toán: Bài toán giữ nguyên ý tưởng câu 43 thay đổi cách đặt vấn đề và hướng
tiếp cận bài toán.
Gọi S là tập tất cả giá trị nguyên của tham số m để phương trình
2
2
11
33
1
1 log 3 4 5 log 4 1 0
3
m x m m
x
có nghiệm trên đoạn
10
;6
3



. Số phần tử của tập S
bằng
A. 5 B. 3 C. 6 D. 4
Lời giải
Chọn C
Trang 94
Cách 1: Ta có
2
2
11
33
1
1 log 3 4 5 log 4 1 0
3
m x m m
x
2
11
33
4 1 log 3 4 5 log 3 4 1 0m x m x m
2
11
33
1 log 3 5 log 3 1 0m x m x m
Đặt
1
3
log 3tx
khi
10
;6 1;1
3
xt



.
Phương trình trở thành:
2
1 5 1 0m t m t m
.
Bài toán trở thành tìm giá trị nguyên của m để phương trình:
2
1 5 1 0 *m t m t m
có nghiệm
1;1t
.
2
2
51
*
1
tt
m
tt



có nghiệm
1;1
1;1
1;1 min maxt g t m g t
.
Xét hàm:
2
2
51
1
tt
gt
tt


. Ta có:
2
2
2
41
0, 1;1
1
t
g t t
tt

Lại có hàm số
gt
liên tục trên
1;1
.
Suy ra,
gt
nghịch biến trên đoạn
1;1
.
1;1
1;1
7
min 1 3; max 1
3
g t g g t g
.
7
3
3
m
và
3; 2; 1;0;1;2mm
.
Cách 2:
Với điều kiện
3x
thì
2
2
11
33
1
1 log 3 4 5 log 4 1 0 1
3
m x m m
x
.
2
11
33
4 1 log 3 4 5 log 3 4 1 0m x m x m
.
2
11
33
1 log 3 5 log 3 1 0m x m x m
.
Đặt
1
3
log 3tx
, khi đó
10
;6 1;1
3
xt



.
Vậy (1) có nghiệm trên
2
10
;6 1 5 1 0 2
3
f t m t m t m



có nghiệm trên
1;1
.
+ Với
1 2 0 1;1mt
, vậy
1m
thỏa mãn điều kiện bài toán (3).
+ Với
12m
có nghiệm khi
22
7
5 4 1 0 3 3 7 0 3
3
m m m m m
.
Vậy
7
3; \ 1
3
m




thì (2) có nghiệm.
Trang 95
Xét thấy
1 . 1 3 7 3 0f f m m
đúng với
7
3; \ 1
3
m



Nên
7
3; \ 1
3
m



thì (2) luôn có đúng 1 nghiệm
1;1 4
Từ (3) và (4) suy ra
7
3;
3
m




thì (2) có nghiệm trên
1;1 1
có nghiệm trên
10
;6
3



Vì m nguyên nên
3; 2; 1;0;1;2m
Vậy có 6 giá trị nguyên của m để (1) có nghiệm trên
10
;6
3



.
Câu 43.3. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Định hướng xây dựng bài toán: Bài toán giữ nguyên ý tưởng câu 43 (sử dụng phương pháp đặt ẩn phụ)
thay đổi cách đặt vấn đề và hướng tiếp cận bài toán.
Cho phương trình
2 2 2
2 1 4
2
log log 3 log 3x x m x
, (m là tham số thực). Tập tất cả các giá trị thực
của tham số m để phương trình đã cho có nghiệm thuộc
8 2;

là
;ab
. Khẳng định nào sau đây là
đúng?
A.
23ab
B.
24ab
C.
20ab
D.
25ab
Lời giải
Chọn D
Ta có
2 2 2 2
2 1 4 2 2 2
2
log log 3 log 3 log 2log 3 log 3 *x x m x x x m x
.
Đặt
2
logtx
, khi
2
77
8 2; log ;
22
x x t



.
Suy ra phương trình
2
2
2
22
0
0
* 2 3 3
1
2 3 3
3
m
m
t t m t
t
m
t t m t
t


.
Xét hàm số
17
,;
32
t
f t t
t


.
Ta có
2
47
0,
2
3
f t t
t
.
Bảng biến thiên
Trang 96
Yêu cầu bài toán
2
0
1
1 3 2 5
3
19
m
a
m a b
b
m


.
Câu 43.4. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Định hướng xây dựng bài toán: Bài toán giữ nguyên ý tưởng câu 43 (sử dụng phương pháp đặt ẩn phụ)
thay đổi cách đặt vấn đề và phương trình mũ thay cho phương trình logarit.
Tính tổng T các giá trị nguyên của tham số m để phương trình
2
3 3 2
xx
m m m
có đúng hai nghiệm
phân biệt nhỏ hơn
1
log3
.
A.
28T
B.
20T
C.
21T
D.
27T
Lời giải
Chọn D
2
2
3 3 2 3 2 0 1
3
x x x
x
mm
m m m m
.
Đặt
3 , 0
x
tt
22
1 2 0 2t mt m m
Phương trình (1) có 2 nghiệm phân biệt
12
;xx
thỏa mãn
12
1
log3
xx
phương trình (2) có hai nghiệm
phân biệt
12
;tt
thỏa mãn
12
0 10tt
.
2
12
0;
0
0
0;10
0 10
0 10
;0 1;
2
0
0
21 41 21 41
21 100 0
;;
10 10 0
22
m
m
m
S
m
m
mm
P
mm
m
tt




 


 
21 41
1
2
m
, vì
2;3;4;5;6;7mm
.
Vậy
2 3 4 5 6 7 27T
.
Câu 43.5. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Định hướng xây dựng bài toán: Bài toán giữ nguyên ý tưởng câu 43 (sử dụng phương pháp đặt ẩn phụ)
thay đổi cách đặt vấn đề và phương trình mũ thay cho phương trình logarit.
Gọi S là tập hợp các giá trị nguyên của tham số m để phương trình
4 .2 3 0
xx
mm
có hai nghiệm
phân biệt thuộc khoảng
1;1
. Số tập con của tập hợp S là
A. 1 B. 0 C. 2 D. 3
Lời giải
Chọn A
Phương trình đã cho
2x
2 .2 3 0 1
x
mm
Trang 97
Đặt
2
x
t
khi
1
1;1 ;2
2
xt



, ta có:
2
2
3
1 3 0 2
1
t
t mt m m
t
.
Xét hàm số
2
31
, ;2
12
t
f t t
t




.
2
2
3
23
;0
1
1
t
tt
f t f t
t
t



Bảng biến thiên
Phương trình (1) có hai nghiệm phân biệt thuộc khoảng
1;1
Phương trình (2) có hai nghiệm phân
biệt thuộc khoảng
1 13
;2 2
26
m



.
Vì
mS
.
Vậy tập S có 1 tập con là chính nó.
Câu 43.6. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Tập hợp các số thực m để phương trình
2
ln 3 1 ln 4 3x mx x x
có nghiệm là nửa khoảng
;ab
. Tổng
ab
bằng
A.
10
3
B. 4 C.
22
3
D. 7
Lời giải
Chọn D
Phương trình
2
2
2
4x 3 0
ln 3 1 ln 4 3
3 1 4 3
x
x mx x x
x mx x x
.
2
2
13
13
4
4
*
x
x
xx
x x mx
m
x





Xét hàm số
2
4xx
fx
x

với
13x
.
Khi đó
2
2
2
4
;0
2
x
x
f x f x
x
x


.
Bẳng biến thiên của hàm số
2
4xx
fx
x

trên khoảng
1;3
.
Trang 98
Nhận xét: Phương trình ban đầu có nghiệm khi và chỉ khi phương trình (*) có nghiệm trên khoảng
1;3
.
Dựa vào bảng biến thiên ta thấy phương trình (*) có nghiệm trên khoảng
1;3
khi và chỉ khi
34m
hay
3;4m
. Do đó
3, 4ab
.
Vậy
7ab
.
Câu 43.7. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Có bao nhiêu giá trị nguyên dương của tham số m để phương trình
2
ln 2 ln 4
x
m m x
e



có nghiệm
thuộc đoạn
1; e


?
A. 0 B. 4 C. 3 D. 2
Lời giải
Chọn C
Điều kiện
0x
2 2 2
ln 2 ln 4 2 ln 4 1
x
m m x m m x m
e



Đặt
1
ln , 1; 0;
2
t x x e t





Phương trình (1) trở thành
22
2 4 2m m t m
TH1:
2
1
20
2
m
mm
m

Với
1m
, phương trình
2 0 3 1tm
(Loại).
Với
2m 
, phương trình
2 0 0t
Phương trình (2) vô số nghiệm.
2m
(Thỏa mãn).
TH2:
2
1
20
2
m
mm
m

Phương trình (2) trở thành
2
2
42
21
mm
t
m m m


.
Để phương trình ban đầu có nghiệm thuộc đoạn
1; e


.
Trang 99
Phương trình (2) có nghiệm thuộc đoạn
1
0;
2



2
2
0
1
21
0 2;3 1
1
3
12
0
13
21
m
m
m
m
m
m
m
m
m
m





.
Vậy
2;3 2;1m
. Vậy số giá trị nguyên dương của tham số m là 3.
Câu 43.8. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Gọi S là tập hợp các giá trị nguyên của tham số m để phương trình
48
22
2log 2log 2 2020 0x x m
có ít nhất một nghiệm thuộc đoạn
1;2
. Số phần tử của S là
A. 7 B. 9 C. 8 D. 6
Lời giải
Chọn A
Khi
1;2x
ta có
48
2 2 2 2
2log 2log 2 2020 0 4log 2 1010x x m x log x m
.
Đặt
2
logtx
. Vì
2
1;2 log 0;1xx
.
2
4 2 1010f t t t m
có nghiệm thuộc
1;2
.
Ta có
8 2 0, 0;1f t t t
.
Bảng biến thiên:
1010 1016 1010;1011;1012;1013;1014;1015;1016mS
Số phần tử của S là 7.
Câu 43.9. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Cho phương trình
2
33
3 5 log 9 19 log 12x x m x x m
với m là tham số. Tìm tất cả các giá trị
của m để phương trình đã cho có nghiệm thuộc khoảng
2;
A.
53
;
27




B.
53
;79
27



C.
79; 
D.
;79
Lời giải
Chọn D
TXĐ:
;Dm
Đặt
3
logt x m
. Phương trình đã cho trở thành
2
3 5 9 19 12 0x t x t
Trang 100
2
3 5 9 15 4 12 0 3 5 3 4 3 0 3 3 5 4 0x t x t t x t t t t x t


3
30
4
3 5 4 0
2
35
t
t
xt
t do x
x




+) Với
3
11
3 log 3
27 27
t x m x m x m
.
Để
1
27
xm
là nghiệm thuộc khoảng
2;
thì
1 1 53
2 2 .
27 27 27
m m m
+) Với
3
44
log
3 5 3 5
t x m
xx

44
3 5 3 5
33
xx
x m m x

Đặt

4
35
3
x
f x x
với
4
35
2
12
2 3 . .ln3 1 0 2
35
x
x f x x
x
.
fx
nghịch biến trên
2; 2 79f x f f x
.
Phương trình có nghiệm thuộc từ
2;
thì
79m
.
Kết hợp hai trường hợp trên ta được
;79m 
.
Câu 43.10. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Tìm tất cả các giá trị của tham số m đề đồ thị hàm số
2
22
log 2log 2 1y m x x m
cắt trục hoành tại
một điểm duy nhất có hoành độ thuộc khoảng
1;

.
A.
11
;.
22
m



B.
11
;0
22
m


C.
11
;.
22
m


D.
11
;0 .
22
m


Lời giải
Chọn D
Xét phương trình hoành độ giao điểm
2
22
log 2log 2 1 0 1 .m x x m
Ycbt
Phương trình (1) có duy nhất một nghiệm thuộc khoảng
1;

.
Đặt
2
log 0 1;t x x

.
Phương trình
2
2
21
1 2 2 1 0 2
2
t
mt t m m
t
Ycbt
Phương trình (2) có duy nhất một nghiệm
0;t

.
Xét hàm số
2
21
2
t
ft
t
trên
0;

.
Trang 101
Ta có
2
2
22
22
2 2 2 2 1
2 2 4
11
t t t
tt
ft
tt


2
1 0;
0 2 2 4 0 .
2 0;
t
f t t t
t


Bảng biến thiên
Từ bảng biến thiên ta suy ra: ybct
11
;0 .
22
m


Câu 44: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số
fx
liên tục trên . Biết
cos2x
là một nguyên hàm
của hàm số
x
f x e
, họ tất cả các nguyên hàm của hàm số
x
f x e
là
A.
sin2 cos2x x C
B.
2sin2 cos2x x C
C.
2sin2 cos2x x C
D.
2sin2 cos2x x C
Phân tích ý tưởng: Bài toán sử dụng định nghĩa nguyên hàm:
Fx
là một nguyên hàm của
fx
thì
F x f x
.
+ Tính chất:
f x dx f x C

+ Bản chất của dạng toán là tìm được hàm
fx
từ dữ kiện ban đầu.
+ Nguyên hàm từng phần.
Lời giải
Chọn C
Theo giả thiết
cos2 2sin2
xx
x f x e f x e x
.
Xét
x
I f x e dx
Đặt
xx
u e du e dx
dv f x dx v f x







.
2sin2 2 sin2 2sin2 cos2
xx
I f x e f x e dx x xdx x x C

Phát triển câu 44
Trang 102
Câu 44.1 ( Tương tự Phát triển Tương tự câu 44 đề thi tham khảo) Cho hàm số
fx
liên tục trên
*
. Biết
sin2x
là một nguyên hàm của hàm số
fx
x
, họ tất cả các nguyên hàm của hàm số
lnf x x
trên khoảng
0;
là
A.
2 cos2 .ln sin2x x x x C
B.
2 sin2 .ln cos2x x x x C
C.
2 cos2 .ln sin2x x x x C
D.
2 cos2 .ln sin2x x x x C
Lời giải
Chọn C
Theo giả thiết
sin2 2cos2 2 cos2
f x f x
x x f x x x
xx
Xét
lnI f x xdx
Đặt
1
lnux
du dx
x
dv f x dx
v f x


ln 2 cos2 .ln 2 cos2. 2 cos2 .ln sin2
fx
I f x x dx x x x xdx x x x x C
x

Phát triển hướng 1 : Áp dụng
1
1
; ln .
1
n
n
u
u du C du u C
nu

Câu 44.2. (Phát triển Tương tự câu 44 đề thi tham khảo) Cho hàm số
fx
có đạo hàm liên tục trên
và
10f
,
2020
F x f x


là một nguyên hàm của
2020 .
x
xe
. Họ các nguyên hàm của
2020
fx
là
A.
2020 2
x
x e C
B.
x
xe C
C.
2020 2
x
x e C
D.
2
x
x e C
Lời giải
Chọn D
Ta có:
2019 2019
2020 2020. . 2020 . . . .
x x x
F x xe f x f x x e f x f x x e
2019 2019
. . 1 .
xx
f x f x dx x de f x df x x e C

2020 2020
1
. 1 . 2020 1 . 2020 .
2020
xx
f x x e C f x x e C

Do
1 0 0fC
hay
2020
2020 1 . .
x
f x x e



Do đó
2020
1
x
I f x dx x e dx

.
Đặt
1
xx
u x du dx
dv e dx v e






1 2 .
x x x
I x e e dx x e C
Trang 103
Phát triển hướng 2: Áp dụng
. . .u v u v u v

Câu 44.3 : (Phát triển Tương tự câu 44 đề thi tham khảo) Cho hàm số
fx
có đạo hàm liên tục trên
và
01f
.
x
F x f x e x
là một nguyên hàm của
fx
. Họ các nguyên hàm của
fx
là
A.
1.
x
x e C
B.
1.
x
x e x C
C.
2.
x
x e x C
D.
1
x
x e x C
Lời giải
Chọn B
Ta có
1
x
F x f x f x e f x

11
x x x x
f x f x e e f x e f x e

1 1 .
x x x x x x
e f x e e f x x e C f x xe C e



Do
0 1 2 2 1
x
f C f x x e
.
Do đó
2 1 2 .
xx
I f x dx x e dx x e dx dx


Đặt
2
xx
u x du dx
dv e dx v e






2 2 1 .
x x x x x
I x e e dx dx x e e x C x e x C

Phát triển hướng 3: Áp dụng
2
.
u v uv u
v
v




Câu 44.4 : (Phát triển Tương tự câu 44 đề thi tham khảo) Cho hàm số
fx
có đạo hàm liên tục trên
và
00f
,
3
.
x
F x f x e
là một nguyên hàm của
33
. 6 2
xx
e f x xe


. Họ các nguyên hàm của
fx
là
A.
2 3 3 3
1 2 2
3 9 27
xxx
x e xe e C
B.
2 3 3 3
1 2 2
3 9 27
x x x
x e xe e C
C.
2 3 3 3
1 1 1
.
3 9 27
x x x
x e xe e C
D.
2 3 3 3
1 1 1
.
3 9 27
xxx
x e xe e C
Lời giải
Chọn A
Ta có
3 3 3 3 3 6
. 6 2 3 6 2
x x x x x x
F x e f x xe f x e f x e e f x xe



33
3 3 6
2
3
3
3
xx
x x x
x
f x e f x e
f x e f x e xe x
e
2
33
2
xx
f x f x
x x C
ee




Do
23
0 0 0
x
f C f x x e
Trang 104
Do đó
23
.
x
I f x dx x e dx

Đặt
2
2
1
33
12
2
1
3
xx
du xdx
ux
dv e dx v e



2 3 3
12
.
33
xx
I x e xe dx
Đặt
2
2
3
3
2
2
1
3
x
x
du dx
ux
dv e dx
ve


2 3 3 3 2 3 3 3
1 2 1 1 1 2 1 1
.
3 3 3 3 3 3 3 9
x x x x x x
I x e xe e dx x e xe e C
2 3 3 3
1 2 2
3 9 27
xxx
x e xe e C
Câu 45: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số
fx
có bảng biến thiên như sau:
Số nghiệm thuộc đoạn
;2



của phương trình
2 sin 3 0fx
là
A. 4 B. 6 C. 3 D. 8
Lời giải
Chọn B
Ta có
3
2 sin 3 0 sin
2
f x f x
Dựa vào bảng biến thiên ta có:
1
2
3
4
sin ; 1 1
sin 1;0 2
3
sin
2
sin 0;1 3
sin 1; 4
xt
xt
fx
xt
xt



Phương trình (1) và (4) vô nghiệm.
Phương trình (2) có 4 nghiệm phân biệt
Trang 105
Phương trình (3) có hai nghiệm phân biệt khác các nghiệm của (2).
Do đó tổng số nghiệm của phương trình đã cho là 6.
Phân tích: Bài toán là sự kết hợp giữa kiến thức
1) Dựa vào BBT xác định số nghiệm phương trình
f x M
lớp 12
2) Xác định số nghiệm phương trình sin
xm
trên một đoạn
;ab


lớp 11
Hướng phát triển:
1) Thay BBT thành đồ thị của hàm số
y f x
xác định số nghiệm
f x a
,
f x ax b
,
2
f x ax bx c
.
2) Thay phương trình
f u m
thành phương trình chứa dấu trị tuyệt đối, căn thức, phương trình chứa
tham số.
Bài tập : Tương tự
Câu 45.1 (Phát triển Tương tự câu 45 đề thi tham khảo) Cho hàm số
y f x
liên tục trên và có
bảng biến thiên như hình vẽ.
Số nghiệm thuộc đoạn
;3
2



của phương trình
2 2cos 1 3 0fx
là
A. 6 B. 7 C. 11 D. 12
Lời giải
Chọn B
Ta có:
3
2 2cos 1 3 0 2cos 1
2
f x f x
Dựa vào BBT ta có:
2cos 1 ; 2 1
3
2cos 1 1 2cos 1 0;1 2
2
2cos 1 1;2 3
xm
f x x n
xp

Dựa vào đồ thị hàm số
cosyx
trên đoạn
;3
2



ta có:
Trang 106
13
1 2cos 1 ; 2 cos ;
22
m
x m x




phương trình vô nghiệm
11
2 2cos 1 0;1 cos ;0
22
n
x n x



phương trình có 3 nghiệm phân biệt
11
3 2cos 1 1;2 cos 0;
22
p
x p x



phương trình có 4 nghiệm phân biệt
Phát triển theo hướng phương trình chứa dấu trị tuyệt đối.
Câu 45.2 (Phát triển Tương tự câu 45 đề thi tham khảo) Cho hàm số
y f x
liên tục trên có
bảng biến thiên như hình vẽ.
Số nghiệm của phương trình
2f f x
A. 4 B. 5 C. 7 D. 9
Lời giải
Chọn C
Ta có:
4
3
2
24
2
1;3
3
f x a
f x b
f f x
f f x f x
f f x
f x c
f x d




phương trình có 7 nghiệm phân biệt
Phát triển theo hướng phương trình chứa tham số.
Câu 45.3 (Phát triển Tương tự câu 45 đề thi tham khảo) Cho hàm số
y f x
liên tục trên có
bảng biến thiên như hình vẽ.
Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để phương trình
21f f x m
có đúng 2 nghiệm trên
1;1


.
A. 13 B. 9 C. 4 D. 5
Lời giải
Chọn D
Trang 107
Ta có:
21
21
22
f x m VN
f f x m
f x m

2
22
2
2
22
2
m
fx
f x m
m
f x m
fx



Dựa vào BBT ta có trên
1;1


, để phương trình
21f f x m
có đúng 2 nghiệm thì
2
31
08
2
04
2 4 4
31
2
m
m
m
mm


có 5 giá trị nguyên của tham số m.
Phát triển theo hướng đồ thị và phương trình chứa tham số
Câu 45.4 (Phát triển Tương tự câu 45 đề thi tham khảo) Cho hàm số
y f x
liên tục trên có đồ
thị như hình vẽ.
Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để phương trình
1f f x m f x m
có đúng 3
nghiệm phân biệt trên
1;1


.
A. 1 B. 2 C. 3 D. 4
Lời giải
Chọn A
Ta có:
11f f x m f x m f t t
với
t f x m
Dựa vào đồ thị ta có:
2
2
10
2
2
f x m
t
f t t t f x m
t
f x m

Dựa vào đồ thị trên
1;1


, phương trình
1f f x m f x m
có đúng 3 nghiệm phân biệt khi
3 2 1 3 1
3 1 1 3 1
3 2 1 1 5
mm
m m m
mm





.
Trang 108
Câu 46: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số bậc bốn
y f x
có đồ thị như hình dưới đây
Số điểm cực trị của hàm số
32
3g x f x x
là
A. 5 B. 3 C. 7 D. 11
Lời giải
Chọn C
Xét hàm số
32
3u x x
ta có
2
2
3 6 0
0
x
u x x
x

.
Bảng biến thiên
Xét hàm số
32
3g x f x x
, ta có
2 3 2
3 6 3g x x x f x x

2
32
3 6 0
0
30
xx
gx
f x x



Phương trình
2
3 6 0xx
có hai nghiệm phân biệt
2, 0xx
.
Từ đồ thị hàm số
y f x
.
Suy ra: Phương trình
32
1
3 2 3 2
2
32
3
3 ;0 1
3 0 3 5 0;4 2
3 4; 3
x x t
f x x x x
x x t


Dựa vào bảng biến thiên của hàm số
32
3u x x
ta thấy:
(1) có 1 nghiệm duy nhất.
(2) có 3 nghiệm duy nhất.
Trang 109
(3) có 1 nghiệm duy nhất.
Suy ra
0gx
có 7 nghiệm phân biệt và
gx
đổi dấu qua các nghiệm này nên hàm số
y f x
có 7
điểm cực trị.
Bài tương tự câu 46:
Câu 46.1 (Phát triển Tương tự câu 46 đề thi tham khảo) Cho hàm số bậc bốn
y f x
có đồ thị như
hình dưới đây.
Số điểm cực trị của hàm số
32
3g x f x x
là
A. 5 B. 6 C. 7 D. 9
Lời giải
Chọn C
Xét hàm số
32
3u x x
có bảng biến thiên như sau:
Ta có
2 3 2
3 6 3g x x x f x x

2
2
3
3 6 0 0 2
'0
' 3 0
x
x x x x
gx
fx


Trang 110
Từ đồ thị hàm số
y f x
ta có:
32
3 2 3 2
1
32
2
3 0 1
3 0 3 3;0 2
3 1;3 3
xx
f x x x x x
x x x

Dựa vào bảng biến thiên của hàm số
32
3u x x
ta thấy:
(1) có 2 nghiệm phân biệt, trong đó
0x
là nghiệm kép.
(2) có 3 nghiệm phân biệt khác với các nghiệm trên.
(3) có nghiệm duy nhất khác với tất cả các nghiệm trên.
Suy ra
0gx
có 7 nghiệm phân biệt và
gx
đổi dấu qua các nghiệm này (trong đó
0x
là nghiệm
bội 3) nên hàm số
gx
có 7 điểm cực trị.
Bài phát triển câu 46
Câu 46.2 (Phát triển Tương tự câu 46 đề thi tham khảo) Cho hàm số bậc bốn
y f x
có đồ thị như
hình dưới đây
Số điểm cực trị của hàm số
3 6 4 3 2
8 3 3 2 12 16 18 48 1g x f x x x x x x x
là
A. 5 B. 3 C. 7 D. 9
Lời giải
Chọn A
Ta có
2 3 5 3 2
8 3 3 3 3 12 48 48 36 48g x x f x x x x x x

Trang 111
3
23
3 3 1
24 1 3 3
2
xx
x f x x




2
3
3
1 0 1
0
3 3 1
3 3 *
2
xx
gx
xx
f x x

Từ đồ thị hàm số
y f x
, ta có:
Đặt:
3
33x x t
Phương trình (*) trở thành:
1
1
1
2
5
t
t
f x t
t

+) Với
1t 
ta có:
3
3 3 1xx
( phương trình này có 1 nghiệm không nguyên)
+) Với
1t
ta có:
3
1
3 3 1
2
x
xx
x

, trong đó
1x
là nghiệm bội hai.
+) Với
5t
ta có:
3
2
3 3 5
1
x
xx
x

, trong đó
1x 
là nghiệm bội hai.
Suy ra
0gx
có 5 nghiệm phân biệt và
gx
đối dấu qua các nghiệm này (trong đó
1x 
là
nghiệm bội 3) nên hàm số
gx
có 5 điểm cực trị.
Phân tích hướng phát triển: tìm số điểm cực trị của hàm số
g x f u u x
trong đó
ux
là hàm
cụ thể và
fx
là hàm đã cho sẵn đồ thị
Câu 46.3 (Phát triển Tương tự câu 46 đề thi tham khảo) Cho hai hàm số bậc bốn
y f x
và
y g x
có các đồ thị như hình dưới đây (2 đồ thị chỉ có đúng 3 điểm chung).
Trang 112
Số điểm cực trị của hàm số
22
2 .gh x f x g x f x x
là
A. 5 B. 4 C. 6 D. 3
Lời giải
Chọn A
Ta có:
2
2h x f x g x h x f x g x f x g x
01
0
02
f x g x
hx
f x g x




Từ đồ thị ta thấy phương trình (1) có đúng 3 nghiệm phân biệt là
1x 
;
1
1;3xx
;
3x
và đa thức
f x g x
đổi dấu khi qua các nghiệm này. Do đó các nghiệm trên là các nghiệm bội lẻ của (1) . Mà
fx
và
gx
đều là đa thức bậc 4 nên bậc của phương trình (1) nhỏ hơn hoặc bằng 4. Từ đó suy ra
phương trình (1) là phương trình bậc 3.
Do phương trình (1) là phương trình bậc 3 có 3 nghiệm phân biệt nên phương trình (2) phải có 2 nghiệm
phân biệt không trùng các nghiệm của phương trình (1).
Suy ra
0hx
có 5 nghiệm phân biệt và
hx
đổi dấu qua các nghiệm này nên hàm số
hx
có 5
điểm cực trị.
Phân tích hướng phát triển: tìm số điểm cực trị của hàm số
;h x u f x g x


trong đó
gx
và
fx
là hàm đã cho sẵn đồ thị
Câu 46.4 (Phát triển Tương tự câu 46 đề thi tham khảo) Cho hàm số bậc bốn
y f x
. Trong hình
vẽ dưới đây, gồm đồ thị
y f x
trên
;1

và
1;

(đậm hơn), đồ thị
y f x
trên
1;1


.
Biết
1;1
max 1fx


.
Trang 113
Số điểm cực trị của hàm số
2g x f f x



là
A. 9 B. 7 C. 13 D. 11
Lời giải
Chọn C
Dựa vào đồ thị ta có bảng biến thiên sau:
Chú ý rằng:
1
1;1
2
3
max 1
0;0,5
min 1,5
f x f x
fx
f x f x



Ta có:
.2g x f x f f x




01
0
2 0 2
fx
gx
f f x




1 2 3
11x x x x x x x
Trang 114
1
2
3
2 1 3
2 0,5;0 4
2 2 1 5
2 1,5;2 6
2 2,5;3 7
fx
f x x
fx
f x x
f x x
Dựa vào đồ thị và bảng biến thiên ta có:
(3) và (4) vô nghiệm.
51fx
: có 2 nghiệm phân biệt
2
6 2 0,5;0f x x
: có 2 nghiệm phân biệt.
3
7 2 0,5;1f x x
: có 4 nghiệm phân biệt.
Suy ra
0gx
có 13 nghiệm phân biệt và
gx
đổi dấu qua các nghiệm này nên hàm số
gx
điểm
cực trị.
Phân tích hướng phát triển: tìm số điểm cực trị của hàm số
g x f f x

trong đó
là hằng số
và cho sẵn 1 phần đồ thị của
fx
và của
fx
.
Câu 47. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Có bao nhiêu cặp số nguyên
;xy
thỏa mãn
0 2020x
và
3
log 3 3 2 9
y
x x y
?
A. 2019. B. 6 C. 2020 D. 4
Lời giải
Chọn D
Điều kiện
1x 
Ta có:
2
33
log 3 3 2 9 log 1 1 2 3
yy
x x y x x y
(*)
Xét hàm số
3,
t
f t t t
có
1 3 ln3 0,
t
f t t
, tức hàm số luôn đồng biến . Khi đó
33
* log 1 2 log 1 2 9 1
y
f x f y x y x
Vì
0 2020x
nên
9
0 9 1 2020 0 log 2021.
y
y
Do y nguyên nên
0;1;2;3y
.
; 0;0 ; 8,1 ; 80;2 ; 728;3xy
nên tổng cộng có 4 cặp số nguyên
;xy
thỏa đề.
Bài tập tương tự
Câu 47.1 (Phát triển Tương tự câu 47 đề thi tham khảo) Cho x, y là các số thực thỏa mãn
2
log 2 2 3 8
y
x x y
. Biết
0 2018x
, số cặp
;xy
nguyên thỏa mãn đẳng thức là
A. 2 B. 3 C. 4 D. 5
Lời giải
Chọn C
Trang 115
Ta có
2
log 1
3
22
log 2 2 3 8 2 log 1 2 3 1
x
yy
x x y x y
.
Xét hàm số
2
t
f t t
có
2 ln2 1 0
t
ft
Nên
3
2
1 log 1 3 2 1
y
x y x
.
Với
8
0 2018 1 8 2019 0 log 2019, 0;1;2;3
y
x y y y
Bài tập phát triển:
Biến đổi phương trình đưa về hàm đặc trưng. Là điểm mấu chốt bài toán từ đó suy ra
f u f v
Vấn đề khó nhất trong lời giải là tìm ra được hàm đặc trưng từ đó xét tính đồng biến, nghịch biến của hàm
số trên tập xác định của nó, suy ra
f u f v
, muốn làm được dạng này học sinh phải thành thạo các kĩ
năng biến đổi phương trình mũ, phương trình logarit. từ đó suy ra hàm đặc trưng.
Câu 47.2 (Phát triển Tương tự câu 47 đề thi tham khảo) Cho phương trình
2
22
1
2
2
4 log 2 3 2 log 2 2 0
xm
xx
x x x m


. Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị của để m
phương trình có 3 nghiệm thực phân biệt. Tổng các phần tử của S bằng
A. 3 B.
1
2
C. 2 D.
3
2
Lời giải
Chọn A
Điều kiện xác định:
x
Xét phương trình
2
22
1
2
2
4 log 2 3 2 log 2 2 0 1
xm
xx
x x x m


2
2 1 1
21
2
22
1 2 .log 2 1 2 2 .log 2 2
xx
xm
x x x m


2
2
2 1 2
22
2 .log 2 1 2 2 .log 2 2 2
xm
xx
x x x m



Xét hàm số:
2
2 log 2 , 0
t
f t t t
Ta có:
2
1
2 .ln2.log 2 2 . 0 0.
2 ln2
tt
f t t t
t
Mà
ft
liên tục trên
0;

suy ra
ft
đồng biến trên
0;

.
Phương trình (2) có dạng
2
2 1 2f x x f x m
và
2
2
2 1 1 0; 2 0x x x x m x
Do đó
22
2
22
2 1 2 4 2 *
2 2 1 2
2 1 2 , 1 2 **
x x x m x x m
x x x m
x x m x x m




.
Phương trình (1) có 3 nghiệm thực phân biệt
Phương trình (2) có 3 nghiệm thực phân biệt.
Dựng các Parabol:
2
1
41y x x P
và
2
2
1y x P
trên cùng 1 hệ trục tọa độ (xem hình vẽ).
Trang 116
Số lượng nghiệm của (*) và (**) bằng số giao điểm của đường thẳng
:2d y m
lần lượt với các đồ thị
1
P
và
2
P
. Dựa vào đồ thị có thể thấy phương trình đã cho có đúng 3 nghiệm phân biệt thì d phải nằm
ở các vị trí của
1 2 3
,,d d d
.
Tương ứng khi đó ta có:
1
21
2
mm
2 2 1mm
;
3
23
2
mm
.
Do đó có ba giá trị của m thỏa mãn yêu cầu:
13
; 1;
22
m m m
.
Vậy
13
;1;
22
S



suy ra tổng các phần tử của S bằng 3.
Cách 2.




22
2
22
2 1 2 4 1 2 0
2 1 2
2 1 2 1 2 0
x x x m x x m a
x x x m
x x m x x m b
Phương trình (1) có 3 nghiệm thực phân biệt
Phương trình (2) có 3 nghiệm thực phân biệt.
Xảy ra 3 khả năng:
KN1: Phương trình (a) có nghiệm kép, phương trình (b) có hai nghiệm phân biệt khác nghiệm kép của
phương trình (a).
Phương trình (a) có nghiệm kép
3
3 2 0
2
mm
.
Với
3
2
m
, Phương trình (a) có nghiệm kép
2x
Phương trình (b) thành

2
2
20
2
x
x
x
(Thỏa mãn
2x
).
KN2: Phương trình (b) có nghiệm kép, phương trình (a) có hai nghiệm phân biệt khác nghiệm kép của
phương trình (b) .
Trang 117
Phương trình (b) có nghiệm kép
1
1 2 0
2
mm
Với
1
2
m
, phương trình (b) có nghiệm kép
0x
.
Phương trình (a) thành


2
22
4 2 0
22
x
xx
x
(thỏa mãn
0x
).
KN3: Phương trình (a) và phương trình (b) đều có hai nghiệm phân biệt và chúng có đúng 1 nghiệm
chung.
Gọi
0
x
là nghiệm chung của phương trình (a) và phương trình (b).
Khi đó:
2
00
2 2 2
0 0 0 0 0 0
2
0
4 1 2 0
4 1 1 2 4 2 0 1
1 2 0
x x m
x x x x x x
xm
0
1x
là nghiệm chung của (a) và (b)
2 2 1mm
.
Với
1m
Phương trình
2
1
: 4 3 0
3
x
a x x
x
.
Phương trình

2
1
: 1 0
1
x
bx
x
.
Khi đó phương trình (1) có 3 nghiệm phân biệt
1; 1; 3x x x
Từ đó suy ra có ba giá trị của m thỏa mãn yêu cầu:
13
; 1;
22
m m m
Vậy



13
;1;
22
S
nên tổng các phần tử của S bằng 3 .
Câu 47.3 (Phát triển Tương tự câu 47 đề thi tham khảo) Có bao nhiêu số nguyên của m để phương
trình
2
22
log 2 2log 4 2 1x m x x x m
có hai nghiệm thực phân biệt.
A. 2 B. 3 C. 1 D. 4
Lời giải
Chọn C
Điều kiện

0
2
x
m
x
2
22
log 2 2log 4 2 1x m x x x m
2
22
log 2 2log 2 2 1x m x x x m
22
22
log 2 2 2 1 logx m x m x x
22
22
log 2 2 2 2 logx m x m x x
Trang 118
f u f v
Xét
2
log , 0f u u u u
1
10
ln2
fu
u
Suy ra
22
2 2 4 2f u f v u v x m x x x m
Xét hàm số
2
2 , 0f x x x x
Phương trình có 2 nghiệm dương khi
4 2 0 2 0mm
suy ra có 1 giá trị nguyên.
Câu 47.4 (Phát triển Tương tự câu 47 đề thi tham khảo) Biết
12
,xx
là hai nghiệm của phương trình




2
2
7
4 4 1
log 4 1 6
2
xx
xx
x
và
12
1
2
4
x x a b
với
,ab
là hai số nguyên dương. Tính
ab
.
A.
13ab
B.
11ab
C.
16ab
D.
14ab
Lời giải
Chọn C
Điều kiện:

1
0,
2
xx
Ta có:




2
2 2 2
7 7 7
4 4 1
log 4 1 6 log 4 4 1 4 4 1 log 2 2
2
xx
x x x x x x x x
x
Xét hàm số

7
logf t t t
có
1
1 0 0
ln7
f t t
t
nên là hàm số đồng biến trên
0;
.
Do đó ta có
22
35
4 4 1 2 4 6 1 0 .
4
x x x x x x
Khi đó

12
3 5 3 5 1
2 2 9 5
4 4 4
xx
hoặc

12
3 5 3 5 1
2 2 9 5
4 4 4
xx
Vậy


12
3 5 3 5
;
44
xx
. Do đó
9; 5ab
và
9 5 14ab
.
Trang 119
Câu 47.5 (Phát triển Tương tự câu 47 đề thi tham khảo) Biết phương trình





53
2 1 1
log 2log
2
2
xx
x
x
có một nghiệm dạng
 2x a b
trong đó
,ab
là các số nguyên.
Tính
2ab
A. 3 B. 8 C. 4 D. 5
Lời giải
Chọn B
Ta có







5 3 5 3
2 1 1 2 1 1
log 2log log 2log 1 .
2
22
x x x x
xx
xx
ĐKXĐ:
1x
5 3 5 3
1 log 2 1 2log 2 log 2log 1 *x x x x
Xét hàm số
53
log 2log 1f t t t
, với
1t
.
12
0
.ln5 1ln3
ft
tt
với mọi
1t
, suy ra
ft
đồng biến trên khoảng
1;
.
Từ (*) ta có
21f x f x
nên suy ra
2
2 1 2 1 0 1 2x x x x x
(do
1x
)
Suy ra
3 2 2 3; 2 2 8x a b a b
.
Nhận xét:
Câu này dùng Casio với chức năng SOLVE, ta tìm được nghiệm và STO .
Tức là
22A a b a A b
Dùng chức năng T BLE với
 2f x A x
, start 10, end 10, step 1. Ta tìm được a b , như cách giải tự
luận.
Câu 48: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số
fx
liên tục trên thỏa mãn
3 2 10 6
1 2 ,xf x f x x x x x
.
Khi đó
0
1
f x dx
bằng
A.
17
20
B.
13
4
C.
17
4
D.
1
Lời giải 1
Gọi
Fx
là một nguyên hàm của hàm
fx
trên .
Với
x
ta có:
3 2 10 6
12xf x f x x x x
Trang 120
2 3 2 11 7 2
1 2 *x f x xf x x x x
2 3 2 11 7 2
12x f x dx xf x dx x x x dx

12 8 3
3 3 2 2
1 1 2
11
3 2 12 8 3
x x x
f x d x f x d x C
12 8 3
32
1 1 2
1
3 3 12 8 3
x x x
F x F x C
Thay
0x
ta được

11
0 1 1
32
F F C
Thay
1x
ta được
1 1 5
1 0 2
3 2 8
F F C
Thay
1x
ta được
1 1 17
1 0 3
3 2 24
F F C
Từ
1 , 2
suy ra


5 5 3
1 0 1 0
6 8 4
F F F F
Từ (2), (3) suy ra


1 32
1 1 1 1 4.
3 24
F F F F
Vậy
0
1
3 13
0 1 4 .
44
f x dx F F
Lời giải 2:
Từ
3 2 10 6 2 3 2 2 11 7
1 2 1 2 , xxf x f x x x x x f x xf x x x x
.
Suy ra, hàm số
2 3 2 2
x 1 2f x xf x x
là hàm lẻ. Ta có
1
11 7
0
1
24
x x dx
Do đó

01
2 3 2 2 2 3 2 2
10
1
1 2 1 2 .
24
x f x xf x x dx x f x xf x x





00
3 3 2 2
11
1 1 2
11
3 2 3
f x dx f x d x




11
3 3 2 2
00
1 1 2 1
11
3 2 3 24
f x dx f x d x
0 1 1 1
1 0 0 0
1 1 4 1 1 15
3 2 3 3 2 24
f x dx f x dx f x dx f x dx
0 1 1
1 0 0
15
2 3 8 5
4
f x dx f x dx f x dx

01
10
13
4
4
f x dx f x dx
Lời giải 3:
Trang 121
Ta có
3 2 10 6
1 2 , 1xf x f x x x x x
Thay x bằng
x
ta được
3 2 10 6
1 2 , 2xf x f x x x x x
Từ (1), (2) suy ra
3 3 3 3
4 , 4,xf x x f x x x f x f x x
Thay
3
x
bởi x ta được
4f x f x
Do đó,


0 0 1 0 1
1 1 0 1 1
4 4 4f x f x dx f x dx f x dx dx f x dx
Từ (1)
2 3 2 11 7 2
12x f x xf x x x x
1 1 1
3 3 2 2 11 7 2
0 0 0
1 1 5
1 1 2
3 2 8
f x d x f x d x x x x dx
1 1 1
0 0 0
1 1 5 3
3 2 8 4
f x dx f x dx f x dx
Do đó,
0
1
3 13
4
44
f x dx
Lời giải 4:
Với
x
ta có
3 2 10 6
12xf x f x x x x
2 3 2 11 7 2
1 2 *x f x xf x x x x
1 1 1
2 3 2 11 7 2
0 0 0
12x f x dx xf x dx x x x dx

11
3 3 2 2
00
1 1 5
11
3 2 8
f x d x f x d x
1 1 1
0 0 0
1 1 5 3
3 2 8 4
f x dx f x dx f x dx
Mặt khác
0 0 0
2 3 2 11 7 2
1 1 1
* 1 2x f x dx xf x dx x x x dx


00
3 3 2 2
11
1 1 17
* 1 1
3 2 24
f x dx f x d x




0 1 0
1 0 1
1 1 17 1 3 17 13
3.
3 2 24 2 4 24 4
f x dx f x dx f x dx
Lời giải 5: Đi tìm hàm
fx
Ban đầu ta sẽ nghĩ đến có
32
,1f x f x
thì bên vế phải có thể đưa liên quan gì đến
32
,1xx
không?
Trang 122
Ta có



3
3 10 3 3
22xf x x x x f x x
Vậy thì nghĩ thêm việc cũng tạo tiếp cái
3
2 2 4 6
1 2 3 3 3x x x x
Hay
3
2 2 2 4 6
1 1 2 3 3 3f x x x x x
Như thế ta sẽ có:





33
3 2 2 2 4 6 6
2 1 1 2 3 3 3x f x x f x x x x x x
33
3 3 2 2 2 4
2 1 1 2 3 3 3x f x x f x x x x
33
3 3 4 2 2 2
2 3 1 1 2 3 1 0x f x x x f x x x
33
3 3 3 2 2 2
3 2 1 1 3 1 2 0x f x x x f x x x
Đặt
3
32g x f x x x
ta được
32
10xg x g x
Thay
x
bởi x ta được
32
10xg x g x
hay
33
,xg x xg x x
Do đó
gx
là hàm lẻ.
Như vậy
3 2 3 2
1 0 1 ,xg x g x xg x g x x
Từ giả thiết ta có:
0 1 0gg
Vì
fx
liên tục trên


1;0
nên
gx
liên tục trên


1;0
.
Đặt




1;0
max 0, 1;0M g x x
Giả sử
0M
khi đó
1;0 :a g a M
Chọn
1 1;0x b a
Ta được
33
ga
M
bg b g a g b M
bb
do
0;1b
Điều này mẫu thuẫn do


1;0
maxM g x
Do vậy




1;0
max 0, 1;0g x x
.
Hay
3
0, 1;0 3 2, 1;0g x x f x x x x
.
Trang 123
Vậy


00
3
11
13
32
4
f x dx x x dx
Nhận xét chung:
Ở 5 cách trên, khi giải quyết bài toán dạng này ta thường hướng tới:
Biến đổi giả thiết đi đến tính chất

u f u dx f u du
.
Dựa theo tính chất hàm chẵn, hàm lẻ.
Sử dụng các phép thế xác định hàm số
fx
.
* Với lời giải 1, 2, 3, 4: Ta đều sử dụng đến tính chất

u f u dx f u du
hay

ub
b
a
ua
u x f u x dx f x dx
Vì thế ta mới nghĩ đến việc tạo ra đạo hàm của
32
;1xx
bằng việc nhân hai vế của giả thiết với x để
tạo ra


0 0 1 1
2 3 2 3
1 1 0 0
11
;
33
x f x dx f x dx x f x dx f x dx
;

01
2
10
1
1
2
xf x dx f x dx
và


11
2
00
1
1
2
xf x dx f x dx
.
Trong các đổi biến này xuất hiện
1
0
f x dx
buộc ta phải đi tính thêm
1
0
f x dx
. Ở đây, nếu cận không
phải là
1;0;1
thì các cách làm này sẽ bị phá sản, ví dụ yêu cầu tính
3
0
f x dx
, lúc này chắc chỉ còn
cách đi tìm
fx
. Vì thế, các cận
1;0;1
phải được liên hệ mật thiết với
32
,1xx
.
Ngoài ra, với hai tính chất:
Hàm số
2 3 2 2
12x f x xf x x
là hàm lẻ;
Hàm số
4f x f x
là hàm chẵn.
cũng hữu ích cho việc tính toán nhanh hơn.
* Lỗi sai có thể mắc dẫn đến các phương án nhiễu
17 17
,
20 4
đều sai dấu khi tính

01
2
10
1
1
2
xf x dx f x dx
và


11
2
00
1
1
2
xf x dx f x dx
.
* Với lời giải 5: Việc tìm
fx
khá khó khăn, không nói là mò. Nếu
fx
là những hàm quen thuộc thì
rất có thể đoán bằng việc thử các giá trị và cân bằng hệ số.
Khi đó, mục đích khai thác tính chất

u f u dx f u du
coi như phá sản.
2. Các bài toán tương tự
Dựa theo những phân tích trên ta có một số bài toán tương tự như sau:
Trang 124
Hướng 1: Dựa theo tính chất

u f u dx f u du
Câu 48.1 (Phát triển Tương tự câu 48 đề thi tham khảo) : Cho hàm
fx
liên tục trên
\0
thỏa mãn
23
1
2 2, \ 0
2
xf x f x x x
x
. Giá trị
2
1
f x dx
nằm trong khoảng nào?
A.
5;6
B.
3;4
C.
1;2
D.
2;3
Lời giải
Chọn D
Ta có
23
1
2 2, \ 0
2
xf x f x x x
x






22
23
11
1
22
2
xf x f x dx x dx
x




22
4
2
22
1
11
1 1 1
2 2 ln 2
2 2 4 2
x
f x d x f x d x x x
4 4 2
1 2 1
1 1 7 1 1 7 1
ln2 ln2
2 2 4 2 2 4 2
f x dx f x dx f x dx
2
1
7
ln2 2;3
2
f x dx
Câu 48.2 (Phát triển Tương tự câu 48 đề thi tham khảo) Cho hàm số
y f x
liên tục trên đoạn


0;4
và thỏa mãn điều kiện


22
4 6 2 4 , 0;2xf x f x x x
.
Giá trị
4
0
f x dx
bằng
A.
5
B.
2
C.
20
D.
10
Lời giải
Chọn A
Ta có
22
4 6 2 4xf x f x x

22
22
00
4 6 2 4xf x f x dx x dx

22
22
00
2 3 2 2f x dx f x d x
4 4 4
0 0 0
23
5
f x dx f x dx f x dx
Trang 125
Hướng 2: Dựa theo hướng đi tìm
fx
bằng biến đổ.
Câu 48.3 (Phát triển Tương tự câu 48 đề thi tham khảo) Cho hàm số
y f x
liên tục và có đạo hàm
trên thỏa mãn
2
5 7 1 3 2 ,f x f x x x x
. Biết rằng

1
0
.
a
x f x dx
b
, với
a
b
là phân số
tối giản. Giá trị của
83ab
là
A. 1 B. 0 C. 16 D.
16
Lời giải
Chọn B
Từ
2
5 7 1 3 2f x f x x x
thay x bởi
1 x
ta được
2
5 1 7 3 1f x f x x
Do đó ta có hệ
2
2
5 7 1 3 2
7 5 1 3 1
f x f x x x
f x f x x
Suy ra
2 2 2
25 49 15 2 21 1 24 36 30 21f x f x x x x f x x x
Hay
2
11
12 10 7 12 5
84
f x x x f x x
Do đó

11
00
3
13
. 12 5
48
8
a
a
x f x dx x x dx
b
b
Vậy
8 3 0ab
Câu 48.4 (Phát triển Tương tự câu 48 đề thi tham khảo) Cho hàm số
fx
liên tục trên đoạn



2
;1
3
và thỏa mãn


22
2 3 5 ; ;1
33
f x f x x
x
. Tích phân
1
2
3
ln xf x dx
bằng
A.
5 2 1
ln
3 3 3
B.
5 2 1
ln
3 3 3
C.

5 2 1
ln
3 3 3
D.

5 2 1
ln
3 3 3
Lời giải
Chọn D
Cách 1:
Từ




2
2 3 5
3
f x f x
x
thay x bởi
2
3x
ta được




2 10
23
33
f f x
xx
.
Do đó
2
10 2 2
4 9 10 2 2f x f x x f x x f x
xx
x




11
2
22
33
2 5 2 1
ln 2 ln ln
3 3 3
xf x dx xdx
x
Cách 2:
Trang 126
Ta có


11
1
2
22
3
33
ln ln
f x dx
xf x dx f x x
x
.
Từ


22
2 3 5 , ;1
33
f x f x x
x
Thay
1x
và
2
3
x
vào (1) ta được hệ












2
2 1 3 5 1 0
3
25
2 10
2 3 1
33
33
f f f
f
ff
.
Xét
1
2
3
fx
I dx
x
Đặt
2
22
3
3
x dx dt
t
t
, đổi cận
2
1
3
2
1
3
xt
xt
Khi đó
2
11
2
3
22
1
33
2 1 2 2
.
3 3 3
2
2
3
3
f dt f dt f dx
t t x
t
I
tx
t
.
Ta có
1 1 1 1
2 2 2 2
3 3 3 3
22
23
33
51
2 3 2 3 5 5
33
f dx f x f
f x dx
xx
I I I dx dx I
x x x
Vậy

11
1
2
22
3
33
2 2 1 5 2 1
ln ln ln1. 1 ln ln
3 3 3 3 3 3
f x dx
xf x dx f x x f f
x
.
Hướng 3: Kết hợp với tính chẵn, lẻ, đối xứng của hàm số.
Câu 48.5 (Phát triển Tương tự câu 48 đề thi tham khảo) Cho hàm
y f x
liên tục trên đoạn


0;1
và thỏa mãn


2
1 2 2 1, 0;1f x f x x x x
. Giá trị của
1
0
f x dx
bằng
A.
4
3
B.
2
3
C.
1
2
D.
1
3
Lời giải
Chọn D
Ta có
2
1 2 2 1f x f x x x



1 1 1
1
2 3 2
0
0 0 0
2
1 2 2 1 1
3
I f x dx x x dx I f x dx x x x
Trang 127
1
0
2
11
3
I f x dx
Xét
1
0
1f x dx
, đặt
1t x dt dx
Đổi cận
0 1; 1 0x t x t
.
Ta có
1 0 1
0 1 0
12f x dx f t dt f t dt I
Từ

11
00
21
1 ; 2 2 .
33
f x dx f x dx
Câu 48.6 (Phát triển Tương tự câu 48 đề thi tham khảo) Cho hàm số
fx
xác định, liên tục trên và
thoả mãn
3 3 6 4 2
1 1 6 12 6 2,f x x f x x x x x
. Giá trị của
1
3
f x dx
bằng
A. 32 B. 4 C.
36
D.
20
Lời giải
Chọn D
Đặt
3
1a x x
, khi đó ta có
2
2 6 1 2 1f a f a a
. Hàm số
fa
liên tục và xác định
trên .
Lúc đó ycbt trở thành tính giá trị của tích phân
1
3
f a da
.
Lấy tích phân hai vế của (1) ta được
1 1 1
2
3 3 3
2 6 1 2 40 2f a da f a da a da
.
Từ tích phân

1
3
2f a da
ta đặt
2t a dt da
.
Khi
3 1; 1 3a t a t
Tích phân trên chuyển thành
1
3
f t dt
, kết hợp với (2) ta suy ra


11
33
2 40 20f a da f a da
Câu 49: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho khối chóp
.S ABC
có đáy ABC là tam giác vuông cân tại
, , 90A AB a SBA SCA
, góc giữa hai mặt phẳng
SAB
và
SAC
bằng
60
. Thể tích khối chóp đã
cho bằng
A.
3
a
B.
3
3
a
C.
3
2
a
D.
3
6
a
Lời giải
Trang 128
Ta có

2
1
.
22
ABC
a
S AB AC
Gọi D là hình chiếu vuông góc của S lên mặt phẳng (ABC).
Ta có
AB SB
AB SBD AB BD
AB SD
.
Tương tự, ta có
AC CD
ABDC
là hình vuông cạnh a.
Đặt
,0SD x x
Gọi H là hình chiếu vuông góc của D lên

2 2 2 2
.DB DS ax
SB DH
DB DS a x
.
Ta có
22
,
DH SB
ax
DH SAB d D SAB DH
DH AB
ax
.
Lại có
/ / / / , ,CD AB CD SAB d C SAB d D SAB DH
.
SCA
vuông tại C, có
22
,AC a SC x a
.
Kẻ

22
2 2 2 2
..
2
CA CS a x a
CK SA CK
CA CS x a
.
Vì
,
sin ,
,
d C SAB
DH
SAB SAC SA SAB SAC
CK
d C SA
.
22
22
2
2 2 2 2 2
22
22
22
32
sin60 3 4 2
2
2
ax
x x a
ax
x a x x a x a
xa
a x a
xa
DH a
.

3
.
1
.
36
S ABC ABC
a
V S SD
.
Cách 2:
Trang 129
Dựng hình vuông
ABCD SD ABCD
.
Đặt
,0SD x x
Kẻ
,DH SB H SB DH SAB
và
22
ax
DH
xa
.
Kẻ
,DK SC K SC DK SAC
và
22
ax
DK
xa
.
Ta có:
2 2 2 2
2 2 2 2 2 2 2
// . 2
SH SK SD x x x
HK BD HK BD a
SB SC
SB x a x a x a
.
Ta có:


2 2 2
cos , cos
2.
DH DK HK
SAB SAC HDK
DH DK
2 2 2 4
2 2 2
22
2
2 2 2 2
22
22
11
22
2
x a a x
xa
xa
a
xa
x a x a
xa
SD a
Lại có

2
1
..
22
ABC
a
S AB AC
Vậy

3
.
1
.
36
S ABC ABC
a
V S SD
Trang 130
Ta có hai tam giác vuông SAB và SAC bằng nhau và chung cạnh huyền S .
Kẻ
BI SA CI SA
và góc giữa hai mặt phẳng
SAB
và
SAC
là góc giữa hai đường thẳng BI
và
; 60CI BI CI
.
Có
2BC a
,
BIC
cân tại I. Do
2BI CI AC a a BC
nên
BIC
không đều.
6
120
3
a
BIC BI CI
. Từ đó
2
3
; . 3
3
a
AI AB AI SA SA a
.
Dựng hình vuông
ABDC SD ABDC
Có:

3
2 2 2
.
1
;.
36
ABC S ABC ABC
a
SD SA AD a S a V S SD
.
Cách 4: Sau khi đã tính được SA ta có thể tính

.
11
..
33
S ABC IBC IBC
V S SI AI S SA
Với
2 2 3
.
1 3 1 3
. . .sin120 . . 3
2 6 3 6 6
IBC S ABC
a a a
S IB IC V a
.
Cách 4 trắc nghiệm
CÔNG THỨC TÍNH NHANH :(Sẽ được chứng minh sau trong phần phát triển)
Gọi D là hình chiếu vuông góc của S lên mặt phẳng
ABC
Ta có
AB SB
AB SBD AB BD
AB SD
.
Tương tự, ta có
AC CD ABDC
là hình vuông cạnh a.
Đặt

22
2 2 2 2
1
, 0.cos
2
aa
SD h h h a SD a
h a h a
Từ đây tiếp tục tính thể tích
3
.
1
.
36
S ABC ABC
a
V S SD
PHÂN TÍCH Ý TƯỞNG CÂU 49
Bài toán góc giữa hai mặt phẳng luôn là bài toán khó nhất trong các bài toán hình học không gian. Ở câu
49 này Bộ đã đưa ra hai vấn đề khó thường gặp :
Khó thứ nhất là cái khó chung của bài toán hình học không gian, là hình trong
bài không có đường cao cho trước.
Khó thứ hai là cái khó riêng của bài toán góc giữa hai mặt phẳng. Ở đây câu
49 này còn kết hợp hết cái khó của bài toán góc: Cho góc giữa hai mặt bên vào giả thiết. Muốn
giải quyết được bài toán này phải khai thác được giả thiết góc.
Tuy nhiên đây đã là bài toán quen , ý tưởng không có gì mới. Nên chúng ta
chỉ cần lần lượt giải quyết hai vấn đề trên.
Giải quyết vấn đề 1:
Trang 131
Tìm đường cao của hình : học sinh phải tìm đường cao bằng cách suy ra từ các quan hệ vuông góc giữa
đường với đường để chứng mình được đường vuông góc với mặt, hay phục dựng hình ẩn để xác định
đường cao.
Giải quyết vấn đề 2:
Để khai thác được giả thiết góc ta thường làm :
+ Xác định được góc. Trong quá trình xác định góc phải tránh bẫy khi đưa về góc giữa hai đường thẳng
cắt nhau nó là góc không tù.
+ Cần chọn ẩn ( Là chiều cao hay cạnh đáy nếu giả thiết chưa có) sau đó sử dụng giả thiết góc để tìm ẩn.
Và có thể sử dụng nhiều phương pháp khác ngoài hai cách truyền thống để tính góc giữa hai mặt
bên
Phương pháp khoảng cách : giả sử
là góc giữa hai mặt bên
và
,
sin
,
dM
d M d
ở đây
,dM
Phương pháp diện tích hai mặt bên : giả sử
là góc giữa hai mặt bên
ABC
và
ABD



2 . 3. .
.sin sin
3 2 .
ABC ABD ABCD
ABCD
ABC ABD
S S V AB
V
AB S S
.
Công thức đa giác chiếu :
cos
S
S
Ta đi chứng minh công thức tính nhanh cho bài toán này : Cho hình chóp
.S ABCD
có
SA ABCD
, đáy
ABCD
là hình chữ nhật, biết
,,SA h AB a AD b
.
Gọi
,SBC SDC
Khi đó:


2 2 2 2
cos . . 1
AB AD a b
SB SD
h a h b
Đặt biệt khi ABCD là hình vuông thì
2
22
cos 2
a
ha
Thật vậy :
Cách c/m 1:
Trang 132
Gọi E, F lần lượt là hình chiếu của A lên
,SB SD
khi đó ta có
AE SBC
và
AF SDC
, do đó
,,SBC SDC AE AF
.
Khi đó
.
cos 3
.
AE AF
AE AF
Ta có
.
*
AB SA
AE
SB
và
2
SA
SE
SB
suy ra
2 2 2
2 2 2
SA SA AB
SE SB AE AB AS
SB SB SB
Tương tự,

2
.
** ,
AD SA SA
AF SF
SD SD
Suy ra
2 2 2
2 2 2
SA SA AD
SF SD AF AD AS
SD SD SD
Do đó
22
2
22
.
. . ***
.
AB AD
AE AF AS
SB SD
.
Thay (*), (**), (***) vào (3) ta được công thức (1). Cho
ab
ta được (2).
Cách c/m 2:
Gọi K là hình chiếu của D lên SC, khi đó
,,
..
sin .
..
d D SBC d A SBC
AE AS AB SC AS SC
DK DK DK SB SD DC SB SD
2 2 2 2 2 2
22
2 2 2 2
.
.
cos 1
..
SB SD SA SA AB AD
AS SC
SB SD SB SD
2 2 2 2 2 2 2 2
22
.
.
.
.
SA AB SA AD SA SA AB AD
AD AB
SD SB
SB SD
Cách c/m 3: PP Toạ độ hoá
CÁC CÂU TƯƠNG TỰ VÀ PHÁT TRIỂN CÂU 49.
Câu 1: 49.1 ( Tương tự câu 49 – Đề thi tham khảo) Cho hình chóp
.S ABC
có đáy ABC là tam giác
vuông cân tại B với
5 ; 90BA BC a SAB SCB
. Biết góc giữa hai mặt phẳng
SBC
và
SBA
bằng
với
9
cos
16
. Thể tích của khối chóp
.S ABC
bằng
A.
3
50
3
a
B.
3
125 7
9
a
C.
3
125 7
18
a
D.
3
50
9
a
Lời giải
Chọn C
Trang 133
Ta có hai tam giác vuông SAB và SBC bằng nhau và chung cạnh huyền SB.
Kẻ
AI SB CI SB
và góc giữa hai mặt phẳng
SBA
và
SBC
là góc giữa hai đường thẳng AI và
;CI AI CI
.
Do
9
90 180 90 180 cos
16
CBA AIC AIC AIC
Có
5 2 ,AC a AIC
cân tại I nên có:

2 2 2 2
22
22
2 2 9
cos 16 4
16
22
AI AC AI AC
AIC AI a AI a
AI AI
2
16 25
3
33
AI a
BI a SI a SB
IB
Cách 1 :
Dựng
SD ABC
tại D. Ta có:

BA SA
BA AD
BA SD
. Tương tự
BC CD
Nên tứ giác ABCD là vuông cạnh
22
57
5 5 2
3
a BD a SD SB BD a
Vậy
3
23
1 1 1 5 7 1 125 7
. . . .25
3 2 3 3 2 18
SABC
a
V SD BA a
Cách 2:
. . .
1 1 1
. . .
3 3 3
S ABC S ACI B ACI ACI ACI ACI
V V V SI S BI S SB S
AIC
cân tại I, nên
2
22
1 1 5 7 5 7
sin .16 .
2 2 16 2
ACI
a
S AI a
Vậy

23
.
1 25 5 7 125 7
..
3 3 2 18
S ABC
a a a
V
ÁP DỤNG CT TÍNH NHANH KHI GIẢI TN :
Gọi D là hình chiếu vuông góc của S lên mặt phẳng
ABC
Ta có
AB SB
AB SBD AB BD
AB SD
.
Trang 134
Tương tự, ta có
AC CD ABDC
là hình vuông cạnh a.
Đặt

22
2 2 2 2
5 25 9 5 7
, 0.cos
16 3
5 25
a a a
SD h h h SD
h a h a
Từ đây tiếp tục tính thể tích
3
.
1 125 7
.
3 18
S ABC ABC
a
V S SD
Câu 2: 49.2 ( Phát triển câu 49 – Đề thi tham khảo) Cho hình chóp
.S ABC
có
24BC BA a
,
90ABC BAS
. Biết góc giữa hai mặt phẳng
SBC
và
SBA
bằng
60
và
SC SB
. Thể tích của
khối chóp
.S ABC
bằng:
A.
3
32
3
a
B.
3
8
3
a
C.
3
16
3
a
D.
3
16
9
a
Lời giải
Chọn B
Tam giác SBC cân cạnh đáy
4BC a
. Gọi E là trung điểm BC thì ta có
SEB
vuông tại E,
2BE a BA
. Đưa về bài toán gốc với chóp
.S ABE
.
Ta có hai tam giác vuông SAB và SEB bằng nhau và chung cạnh huyền SB.
Kẻ
AI SB EI SB
và góc giữa hai mặt phẳng
SBA
và
SBC
góc giữa hai mặt phẳng
SBA
và
SBE
là góc giữa hai đường thẳng Aivà
; 60EI AI EI
.
Do
1
90 180 90 120 cos
2
CBA AIE AIE AIE
Có
2 2 ,AE a AIE
cân tại I, nên có

2 2 2 2 2
2
22
2 2 1 8 2 2
cos
23
22
3
AI AE AI AE a
AIC AI AI a
AI AI
2
2 4 6
.
3 3 3
a AI a a
BI SI SB
IB
Cách 1:
Trang 135
Dựng
SD ABC
tại D. Ta có:

BA SA
BA AD
BA SD
. Tương tự
BE ED
Nên tứ giác ABED là hình vuông cạnh 2a.
22
2 2 2BD a SD SB BD a
Thể tích
3
2
1 1 1 8
. . .2 .4
3 2 3 3
SABC
a
V SD BC BA a a
Cách 2:
1
.2
3
SABC AEI
V SB S
22
2
1 1 8 3 4 3
sin . .
2 2 3 2 3
ACI
aa
S AI
Vậy

23
.
1 6 4 3 8
..
3 3 3
3
S ABC
a a a
V
.
Cách tính nhanh:

22
22
2 2 2 2
4 4 1
cos 4 2
2
44
aa
a h h a SD
h a h a
Thể tích
3
2
1 1 1 8
. . .2 .4
3 2 3 3
SABC
a
V SD BC BA a a
Câu 3: 49.3 ( Phát triển câu 49 – Đề thi tham khảo) Cho hình chóp
.S ABC
có đáy ABC là tam giác
đều cạnh a,
90SAB SCB
góc giữa hai mặt phẳng
SAB
và
SCB
bằng
60
. Thể tích của khối
chóp
.S ABC
bằng
A.
3
3
24
a
B.
3
2
24
a
C.
3
2
8
a
D.
3
2
12
a
Lời giải
Chọn B
Gọi M là trung điểm của SB. Và G là trọng tâm của tam giác đều ABC.
Theo giả thiết
90SAB SCB MS MB MA MC M
thuộc trục đường tròn ngoại tiếp
ABC MG ABC
.
Gọi D là điểm đối xứng với G qua cạnh AC thì
SD ABC
.
Từ giả thiết suy ra hai tam giác vuông bằng nhau (SAB) và (SCB).
Trang 136
Do đó từ A kẻ
,AI SB I SB
thì
SCI B
.
Nên góc giữa hai mặt phẳng
SAB
và
SCB
bằng góc
, 60AI CI
Do
22
2
21
60 120
2
2
3
AI AC a
ABC AIC AI
AI
23
32
aa
BI SB
Ta có
22
22
4 3 2 3 4
.
3 2 2 3
36
a a a
BD a SD SB BD
Thể tích
3
3
1 1 1 3 2
. . .
3 3 4 24
6
SABC ABC
a
V SD S a
.
Cách tính khác:
1
.2
3
SABC AEI
V SB S
22
2
1 1 3 3
sin . .
2 2 3 2 12
ACI
aa
S AI

23
1 3 3 2
.
3 12 24
2
SABC
a a a
V
Câu 4: 49.4 ( Phát triển câu 49 – Đề thi tham khảo- Sở Bắc Ninh lần 2-2018-2019) Cho tứ diện ABCD
có
90DAB CBD
;
; 5; 135AB a AC a ABC
. Biết góc giữa hai mặt phẳng
,ABD BCD
bằng
30
. Thể tích của tứ diện ABCD bằng
A.
3
23
a
B.
3
2
a
C.
3
32
a
D.
3
6
a
Lời giải
Chọn D
Dựng
DH ABC
Trang 137
Ta có

BA DA
BA AH
BA DH
. Tương tự

BC DB
BC BH
BC DH
Tam giác AHB có
AB a
,
45ABH HAB
vuông cân tại
A AH AB a
Áp dụng định lý cosin, ta có
2BC a
.
Vậy
2
1 1 2
. . .sin . . 2.
2 2 2 2
ABC
a
S BA BC CBA a a
Dựng

HE DA
HE DAB
HE DB
và
HF DBC
Suy ra
,,DBA DBC HE HF EHF
và tam giác HEF vuông tại E.
Đặt
DH x
, khi đó


2 2 2 2
2
,
2
ax xa
HE HF
a x a x
Suy ra
22
22
32
cos
4
22
HE x a
EHF x a
HF
xa
Vậy

3
1
..
36
ABCD ABC
a
V DH S
.
Câu 5: 49.5 ( Phát triển câu 49 – Đề thi tham khảo) Cho hình chóp
.S ABC
có
2 , , 3 , 90AB a AC a BC a SBA SCA
. Và hai mặt phẳng
SAB
và
SAC
tạo với nhau một
góc
sao cho
1
cos
3
. Thể tích của khối chóp
.S ABC
bằng
A.
3
2
12
a
B.
3
2
2
a
C.
3
2
3
a
D.
3
2
6
a
Lời giải
Chọn D
Từ giả thiết :
2 2 2 2 2 2
2 , , 3 3 2AB a AC a BC a BC a a a AB AC
ABC
vuông tại A
Dựng
SD ABC ABDC
hình chữ nhật.
,2DB AC a DC AB a
. Gọi
SD h
. Áp dụng công thức tính nhanh:
Trang 138
Ta có:
. cos
DB DC
SB SC
. Coi
1a
để tiện tính toán ta có:

4 2 2
22
1 2 1
. 3 4 0 1 1
3
12
h h h h h a SD
hh
.

3
1 1 2
. . .
3 2 6
SABC
a
V SD AB AC
Câu 50: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số
fx
. Hàm số
y f x
có đồ thị như hình sau.
Hàm số
2
12g x f x x x
nghịch biến trên khoảng nào dưới đây?
A.



3
1;
2
B.



1
0;
2
C.
2; 1
D.
2;3
Lời giải
Chọn A
Ta có

2 1 2 2 1g x f x x
21
0 2 1 2 2 1 0 1 2 *
2
x
g x f x x f x
Đặt
12tx
, ta có đồ thị hàm số
y f t
và

2
t
y
như hình vẽ sau :
Trên đoạn


2;4
thì
13
* 2 0 2 1 2 0
2 2 2
t
f t t x x
.
=> Hàm số nghịch biến trên khoảng



13
;
22
.
Trang 139
Đối chiếu với các phương án suy ra chọn đáp án A vì
3 1 3
1; ;
2 2 2
.
Câu 50.1 ( Tương tự Câu 50 ): Cho hàm số
fx
. Hàm số
y f x
có đồ thị như hình sau.
Hàm số
32
3 1 2 8 21 6g x f x x x x
đồng biến trên khoảng nào dưới đây?
A.
1;2
B.
3; 1
C.
0;1
D.
1;2
Lời giải
Chọn A
Ta có

2
6 1 2 24 42 6g x f x x x

2
0 1 2 4 7 1 *g x f x x x
Đặt
1
12
2
t
x t x
Ta có (*) trở thành





2
2
1 1 3 3
4. 7. 1
2 2 2 2
tt
f t f t t t
.
Ta vẽ parapol
2
33
:
22
P y x x
trên cùng hệ trục Oxy với đồ thị
y f x
như hình vẽ sau ( đường
nét đứt), ta thấy
P
có đỉnh




3 33
;
4 16
I
và đi qua các điểm
3;3 , 1; 2 , 1;1
.
Trang 140
Từ đồ thị hàm số ta thấy trên khoảng
3;1
ta có
2
33
31
22
f t t t t
.
3 1 2 1 1 2xx
Vậy hàm số
gx
nghịch biến trên khoảng
1;2
.
Câu 50.2 ( Phát triển Câu 50). Cho hàm số
fx
. Hàm số
y f x
có đồ thị như hình sau.
Có tất cả bao nhiêu giá trị nguyên dương của tham số m đề hàm số
2
4 2 2020g x f x m x mx
đồng biến trên khoảng
1;2
A. 2 B. 3 C. 0 D. 1
Lời giải
Chọn A
Ta có

4 2 2g x f x m x m

0*
2
xm
g x f x m
Đặt
t x m
thì
*
2
t
ft
Vẽ đường thẳng

2
x
y
trên cùng hệ trục Oxy với đồ thị
y f x
như hình vẽ sau
Trang 141
Từ đồ thị ta có



2 0 2
2
44
t m x m
t
ft
t x m
Hàm số
gx
đồng biến trên khoảng
1;2 0 1;2g x x




2 1 2 2 3
4 1 3
m m m
mm
Vì m nguyên dương nên
2;3m
Vậy có hai giá trị nguyên dương của m đề hàm số
gx
đồng biến trên khoảng
1;2
.
Câu 50.3 ( Phát triển Câu 50). Cho hàm số đa thức
fx
có đạo hàm tràm trên R. Biết
00f
và đồ
thị hàm số
y f x
như hình sau.
Hàm số

2
4g x f x x
đồng biến trên khoảng nào dưới đây ?
A.
0;4
B.
2;0
C.
4;
D.
 ;2
Lời giải
Chọn A
Xét hàm số
2
4,h x f x x x R
Có
4 2 0
2
x
h x f x x h x f x
Vẽ đường thẳng

2
x
y
trên cùng hệ trục Oxy với đồ thị
y f x
như hình vẽ sau
Trang 142
Từ đồ thị ta có BBT của
hx
như sau :
Chú ý ở đây
0 4 0 0hf
Từ đó ta có BBT của như sau :
Từ BBT ta suy ra
gx
đồng biến trên khoảng
0;4
Câu 50.4 ( Phát triển Câu 50). Cho hàm số
y f x
có bảng xét dấu đạo hàm như sau
Biết rằng
1 5,f x x R
. Hàm số
32
1 3 2020g x f f x x x
nghịch biến trên khoảng
nào dưới đây
A.
0;5
B.
2;0
C.
2;5
D.
 ;2
Lời giải
Chọn B
Ta có
2
. 1 3 6g x f x f f x x x
Vì
1 5, 0 1 4f x x R f x
Từ bảng xét dấu của

10f x f f x
Trang 143
Từ đó ta có bảng xét dấu như sau
Do đó hàm
gx
nghịch biến trên khoảng
2;0

Preview text:


 A B C ☑ D
PHÁT TRIỂN ĐỀ THI THAM KHẢO CỦA BGD –2020 Môn: TOÁN
Câu 1. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Từ một nhóm học sinh gồm 10 nam và 15 nữ, có bao nhiêu cách chọn ra một học sinh? A. 25. B. 150. C. 10 D. 15. Lời giải Chọn A
Để chọn ra một học sinh ta có 2 phương án thực hiện:
Phương án 1: Chọn một học sinh nam, có 10 cách chọn.
Phương án 2: Chọn một học sinh nữ, có 15 cách chọn.
Theo quy tắc cộng, ta có: 10 + 15 = 25 cách chọn ra một học sinh.
Câu hỏi phát triển tương tự câu 1:
Câu 1.1 (Câu tương tự câu1 ) Một nhóm học sinh gồm 9 học sinh nam và x học sinh nữ. Biết rằng có 15
cách chọn ra một học sinh từ nhóm học sinh trên, khi đó giá trị của x là A. 24 B. 6 C. 12 D. 25 Lời giải Chọn B
Để chọn ra một học sinh ta có 2 phương án thực hiện:
Phương án 1: Chọn một học sinh nam, có 9 cách chọn.
Phương án 2: Chọn một học sinh nữ, có x cách chọn.
Theo quy tắc cộng, ta có: 9  x cách chọn ra một học sinh.
Theo bài ra, ta có: 9  x  15  x  6
Câu 1.2 (Câu phát triển câu1 ) Từ một nhóm học sinh gồm 6 nam và 8 nữ, có bao nhiêu cách chọn
ra 3 học sinh có cả nam và nữ? A. 120 B. 168 C. 288 D. 364 Lời giải Chọn C
Phương án 1: Chọn 2 học sinh nam và 1 học sinh nữ, có 2 1
C .C  120 cách thực hiện. 6 8
Phương án 2: Chọn 1 học sinh nam và 2 học sinh nữ, có 1 2
C .C  168 cách thực hiện. 6 8
Theo quy tắc cộng, ta có: 120 + 168 = 288 cách chọn ra 3 học sinh có cả nam và nữ.
Câu 1.3 (Câu phát triển câu1 ). Một lớp có 30 học sinh gồm 20 nam và 10 nữ. Hỏi có bao nhiêu cách
chọn ra một nhóm 3 học sinh sao cho nhóm đó có ít nhất một học sinh nữ? A. 1140 B. 2920 C. 1900 D. 900 Lời giải Chọn B Cách 1:
Để chọn ra 3 học sinh trong đó có ít nhất một học sinh nữ ta có các phương án sau: 1
Phương án 1: Chọn 1 học sinh nữ và 2 học sinh nam, có 1 2
C .C cách thực hiện. 10 20
Phương án 2: Chọn 2 học sinh nữ và 1 học sinh nam, có 2 1
C .C cách thực hiện. 10 20
Phương án 3: Chọn 3 học sinh nữ, có 3
C cách thực hiện. 10
Theo quy tắc cộng, ta có: 1 2 2 1 3
C .C C .C C  2920 cách chọn ra một nhóm 3 học sinh sao cho nhóm 10 20 10 20 10
đó có ít nhất một học sinh nữ. Cách 2: Có 3
C cách chọn ra 3 học sinh từ 30 học sinh, trong đó có 3
C cách chọn ra 3 học sinh, không có học 20 30 sinh nữ. Suy ra có 3 3
C C  2920 cách chọn ra một nhóm 3 học sinh sao cho nhóm đó có ít nhất một học sinh 30 20 nữ.
Câu 2. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho cấp số nhân u với u  3 và u  15 . Công bội của cấp số n  1 2 nhân đã cho bằng 1 A. 5 B. 12  C. 12 D. 5 Lời giải Chọn A u
Công bội của cấp số nhân đã cho là 2 q   5 . u1
Câu hỏi phát triển tương tự câu 2:
Câu 2.1 (Câu phát triển câu2 ) Cho cấp số nhân u với u  2 và công bội q  3. Tìm số hạng thứ 4 n  1 của cấp số nhân. A. 24. B. 54. C. 162. D. 48. Lời giải Chọn B
Số hạng thứ 4 của cấp số nhân là 3 3
u u .q  2.3  54 . 4 1
Câu 2.2 (Câu phát triển câu2 ) Cho cấp số nhân u với u  9 và u  243 . Công bội của cấp số nhân n  3 6 đã cho bằng 1 A. 3 B. 27 C. D. 126. 27 Lời giải Chọn A 2 u   u .q u
Gọi q là công bội của cấp số nhân đã cho, ta có: 3 1 3 6   q   27  q  3 5 u   u .q u  3 6 1
Câu 2.3 (Câu phát triển câu2 ) Dãy số u với u  2n là một cấp số nhân với n n
A. Công bội là 2 và số hạng đầu tiên là 1.
B. Công bội là 2 và số hạng đầu tiên là 2.
C. Công bội là 4 và số hạng đầu tiên là 2.
D. Công bội là 1 và số hạng đầu tiên là 2. Trang 2 Lời giải Chọn B u   2 1 
Cấp số nhân đã cho là: 2; 4; 8; 16; ....   u . 2 q   2  u  1
Câu 3. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Diện tích xung quanh của hình nón có độ dài đường sinh 4a và bán kính đáy a bằng 4 A. 2 16 a B. 2 8 a C. 2 4 a D. 2  a 3 Lời giải Chọn C
Diện tích xung quanh của hình nón có độ dài đường sinh l  4a và bán kính đáy r a là 2 S  rl  . .
a 4a  4 a . xq
Câu hỏi phát triển tương tự câu 3:
Câu 3.1 (Câu phát triển câu3 ) Cho hình nón có diện tích xung quanh bằng 2
6 a và đường kính đáy
bằng 2a . Tính độ dài đường sinh hình nón đã cho. A. 3a B. 2a C. 6a D. 6a Lời giải Chọn C Bán kính đáy 2a r   a 2
Diện tích xung quanh của hình nón 2 S  rl  . .
a l  6 a l  6a xq
Câu 3.2 (Câu phát triển câu3 ) Cho hình nón có thiết diện qua trục là tam giác đều cạnh bằng 2a . Diện
tích xung quanh của hình nón bằng 2 A. 2 2 a B. 2 8 a C. 2 4 a D. 2  a 3 Lời giải Chọn A Trang 3 l   2a l   2a
Vì thiết diện qua trục của hình nón là tam giác đều cạnh bằng 2a nên    2r  2ar a
Diện tích xung quanh của hình nón đã cho là 2 S  rl  . .
a 2a  2 a xq
Câu 3.3 (Câu phát triển câu3 ) Cho hình nón có bán kính đáy R , góc ở đỉnh là 2 với 45    90.
Tính diện tích xung quanh của hình nón theo R và  . 2 4 R 2 2 R 2  R 2  R A. sin B. sin C. sin D. 3sin Lời giải Chọn C OM R
Ta có: l SM   sin sin 2 RR
Diện tích xung quanh của hình nón là S   rl  . . Rxq sin sin
Câu 4. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho hàm số f x có bảng biến thiên như sau:
Hàm số đã cho đồng biến trên khoảng nào dưới đây? A. 1;   B.  1  ;0 C.  1   ;1 D. 0  ;1 Lời giải Chọn D
Hàm số đã cho đồng biến trên mỗi khoảng  ;    1 và 0  ;1 .
Câu hỏi phát triển tương tự :
Câu 4a: Cho hàm số f x có bảng biến thiên như sau: Trang 4
Hàm số đã cho đồng biến trên khoảng nào dưới đây?
A. 1;   B. 1;3
C. 3;   D.  ;  0 Lời giải Chọn B
Hàm số đã cho đồng biến trên mỗi khoảng  ;   2 và 1;3 .
Câu 4b: Cho hàm số f x có bảng biến thiên như sau:
Hàm số đã cho đồng biến trên khoảng nào dưới đây? A.  ;   4 B.  3  ;5
C. 2;   D.  ;  4 Lời giải Chọn A
Hàm số đã cho đồng biến trên mỗi khoảng  ;   3 và 2;5 .
Do đó hàm số cũng đồng biến trên khoảng  ;   4.
Câu 4c: Cho hàm số f x có bảng biến thiên như sau:
Hàm số đã cho nghịch biến trên khoảng nào dưới đây? A.  ;  2 B.  3  ;2 C. 2;3 D. 2;6 Lời giải Chọn C
Hàm số đã cho nghịch biến trên mỗi khoảng  ;   3 và 2;5 Trang 5
Do đó hàm số cũng nghịch biến trên khoảng 2;3.
Câu 4d: Cho hàm số f x có bảng biến thiên như sau:
Hàm số đã cho đồng biến trên khoảng nào dưới đây? A.  ;   2
B. 1;   C.  4  ; 2 D.  2  ;4 Lời giải Chọn C
Hàm số đã cho đồng biến trên mỗi khoảng  4   ;1 và 2;   .
Do đó hàm số cũng đồng biến trên khoảng  4  ; 2.
Câu 5. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho khối lập phương có cạnh bằng 6. Thể tích của khối lập phương đã cho bằng A. 216 B. 18 C. 36 D. 72 Lời giải Chọn A
Thể tích khối lập phương đã cho là 3 V  6  216 .
Câu hỏi phát triển tương tự :
Câu 5a: Cho khối lập phương có cạnh bằng 4. Thể tích của khối lập phương đã cho bằng A. 12 B. 32 C. 16 D. 64 Lời giải Chọn D
Thể tích khối lập phương đã cho là 3 V  4  64 .
Câu 5b: Cho khối lập phương có thể tích bằng V . Thể tích của khối lập phương có cạnh bằng một nửa
cạnh của khối lập phương đã cho bằng V V V V A. B. C. D. 2 4 8 16 Lời giải Chọn C
Gọi cạnh của khối lập phương ban đầu là 3
a a V 3 a 3  a a V
Thể tích khối lập phương có cạnh bằng sẽ là: V       2  2  8 8 Trang 6
Câu 5c: Cho khối lập phương có cạnh bằng a. Chia khối lập phương thành 64 khối lập phương nhỏ có thể
tích bằng nhau. Độ dài cạnh của mỗi khối lập phương nhỏ bằng a a a a A. B. C. D. 4 8 16 64 Lời giải Chọn A
Thể tích khối lập phương lớn là: 3 V a
Gọi chiều dài cạnh hình lập phương nhỏ là x => thể tích khối lập phương nhỏ là: 3 V   x a Từ giả thiết 3 3
V  64V   a  64x x  4
Câu 5d: Biết diện tích toàn phần của một khối lập phương bằng 96. Tính thể tích khối lập phương A. 32 B. 64 C. 16 D. 128 Lời giải Chọn B
Gọi độ dài cạnh hình lập phương bằng 2
a  6a  96  a  4
Thể tích khối lập phương: 3 V  4  64 .
Câu 6. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Nghiệm của phương trình log 2x 1  2 là 3   9 7 A. x  3 B. x  5 C. x D. x 2 2 Lời giải Chọn B
Ta có: log 2x   2
1  2  2x 1  3  2x 1  9  x  5. 3
Câu hỏi phát triển tương tự:
Câu 6a: Nghiệm của phương trình log 3x  2  2 là 4   10 7 A. x  6 B. x  3 C. x D. x 3 2 Lời giải Chọn A
Ta có: log 3x  2 2
 2  3x  2  4  3x  2 16  x  6 . 4  x 1 
Câu 6b: Nghiệm của phương trình log  2 là 2    x  2  10 7 A. x  2 B. x  6 C. x D. x 3 3 Lời giải Chọn D  x 1  x 1 7 Ta có: log  2 
 4  x 1  4x 8  x  2    x  2  x  2 3 Trang 7
Câu 6c: Nghiệm của phương trình log  x  
1  log  x  2 1  6 là 2 2 10 A. x  6 B. x  3 C. x
D. x  5 3 Lời giải Chọn D
Ta có: log  x  
1  log  x  2 1  6 (đk: x 1) 2 2
 log x 1  2log x 1  6 2   2  
 log x 1  2  x  5 2  
Câu 6d: Nghiệm của phương trình log  2 x  9  2 là 4  A. x  5 B. x  3 C. x  5  D. x  3  Lời giải Chọn C Ta có: log  2 x  9 2 2 2
 2  x 9  4  x  25  x  5  4 2 3 3
Câu 7. [ĐỀ THI THAM KHẢO]
f xdx  2   và f
 xdx 1 thì f xdx  bằng: 1 2 1 A. 3  B. 1  C. 1 D. 3 Lời giải Chọn B 3 2 3 Ta có
f xdx f xdx f xdx  1     . 1 1 2 Câu tƣơng tự: 10 7 10
Cho hàm số f x liên tục trên . Biết f
 xdx  7 và f xdx  5   thì
f xdx  bằng 0 0 7 A. 2 B. 12  C. 12 D. 2  Lời giải b c c
Áp dụng công thức f
 xdxf
 xdx f
 xdx ta có: a b a 10 0 10 7 10 f
 xdx f
 xdxf
 xdx   f
 xdxf
 xdx   5    7 12 7 7 0 0 0 Chọn C Câu phát triển 2 5 10 10 Câu 7.1: Cho f
 xdx  2; 2 f
 xdx  6; f
 xdx  5. Tính I f  xdx? 0 2 5 0 A. I  13 B. I  10 C. I  16
D. I  4 Lời giải Trang 8 10 2 5 10 I f
 xdx f
 xdxf
 xdxf
 xdx  235 10. 0 0 2 5 Chọn B. 4 2 Câu 7.2: Cho f
 xdx 16. Tính I f  2x x d . 0 0 A. I  32 B. I  8 C. I  16
D. I  4 Lời giải 4 4 Đặ dt dt 1 1
t t  2x dt  2dx dx
. Khi đó ta có: I f
 t  f
 tdt  .16 8 2 2 2 2 0 0  9 f x  2
Câu 7.3: Cho hàm số f x liên tục trên thỏa mãn dx  4  và f
 sin xcosxdx  2. Tính x 1 0 3 tích phân I f  xdx ? 0 A. I  2 B. I  6 C. I  4
D. I  10 Lời giải Đặt 2 t
x t x  2tdt dx . Khi đó 9 f x  3 3 3 3 4  dx f
 t2dt  2 f
 tdt  2 f
 xdx f
 xdx  2 x 1 1 1 1 1
Đặt t  sin x dt  cos xdx . Khi đó  2 1 1 1 2  f
 sin xcosxdx f
 tdt f
 xdx f
 xdx  2 0 0 0 0 3 1 3
Từ đây ta suy ra I f
 xdx f
 xdxf
 xdx  4. 0 0 1 Chọn C
Câu 8. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như sau:
Giá trị cực tiểu của hàm số đã cho bằng A. 2 B. 3 C. 0 D. 4  Lời giải Trang 9 Chọn D
Từ bảng biến thiên ta có giá trị cực tiểu của hàm số bằng 4  Câu tƣơng tự:
Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như hình vẽ
Hàm số có giá trị cực đại bằng A. 1  B. 0 C. 2 D. 1 Lời giải Chọn B
Hàm số có giá trị cực đại bằng 0 . Câu phát triển
Câu 8.1: Cho hàm số y f x xác định, liên tục trên
và có bảng biến thiên.
Khẳng định nào sau đây là khẳng định sai?
A. Hàm số có giá trị cực tiểu bằng 1  .
B. Hàm số có đúng một cực trị.
C. Hàm số đạt cực đại tại x  0 và đạt cực tiểu tại x  1 .
D. Hàm số có giá trị nhỏ nhất bằng 1  . Lời giải Chọn C
Khi qua x  0 đạo hàm không đổi dấu nên hàm số không thể đạt cực trị tại x  0 .
Vậy khẳng định câu C là sai.
Câu 8.2: Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như hình vẽ Trang 10
Hàm số y  2 f x 1 đạt cực tiểu tại điểm A. x  5 B. x  2 C. x  0
D. x  1 Lời giải Chọn C
Ta có: y  2 f x 1 y  2 f  x
Suy ra: Điểm cực tiểu của hàm số y f x cũng chính là điểm cực tiểu của hàm số y  2 f x 1
Vậy: Hàm số y  2 f x 1 đạt cực tiểu tại điểm x  0 .
Câu 8.3: Số điểm cực trị của hàm số y   x   x  2 1 2 là: A. 3 B. 1 C. 4 D. 2 Lời giải Chọn A
Xét hàm số y   x   x  2 3 2 1 2
x 5x 8x  4
Tập xác định: D  4 Ta có: 2 2
y  3x 10x  8; y  0  3x 10x  8  0  x  2 hoặc x  3 Bảng biến thiên.
Từ BBT của y   x   x  2 1
2 suy ra BBT của y   x   x  2 1 2 :
Vậy hàm số đã cho có 3 điểm cực trị.
Câu 9. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Đồ thị của hàm số nào dưới đây có dạng như đường cong trong hình bên? Trang 11 A. 4 2
y  x  2x B. 4 2
y x  2x C. 3 2
y x  3x D. 3 2
y  x  3x Lời giải Chọn A
Đồ thị trên là đồ thị của hàm số dạng 4 2
y ax bx c với a  0 . Câu tƣơng tự:
Câu 9.1 Đường cong trong hình vẽ dưới đây là đồ thị của hàm số nào ? A. 3
y x  3x 1 B. 3
y  x  3x 1 C. 3
y x  3x 1 D. 4 2
y  x  4x 1 Lời giải Chọn C
Đây là đồ thị hàm bậc ba có hệ số a dương nên loại đáp án B, D.
Đồ thị hàm bậc ba có hai điểm cực trị nên loại A. Câu phát triển
Câu 9.2: Đường cong trong hình vẽ là đồ thị của hàm số nào trong bốn hàm số sau x  2 2  x  2 x  2 2x  2 A. y B. y C. y D. y x 1 x 1 x  2 x 1 Lời giải Chọn B
Ta có từ đồ thị hàm số ta thấy hàm số giảm, có tiệm cận ngang là y  2
 , tiệm cận đứng là x  1  , giao
với Ox tại điểm 1;0 , giao với Oy tại điểm 0; 2 . Trang 12 2  x  2
Vậy hàm số cần tìm là y  . x 1
Câu 9.3: Cho hàm số   3 2
f x ax bx cx d có đồ thị như hình vẽ bên dưới. Mệnh đề nào sau đây đúng?
A. a  0,b  0, c  0, d  0
B. a  0,b  0, c  0, d  0
C. a  0,b  0, c  0, d  0
D. a  0,b  0, c  0, d  0 Lời giải Chọn A
lim y    a  0 x
Xét f  x 2
 3ax  2bx  ,
c f  x  0 có hai nghiệm phân biệt trái dấu nên suy ra .
a c  0  c  0 . bb
Xét y  6ax  2b  0  x
, dựa vào đồ thị ta thấy hoành độ của điểm uốn âm   0  b  0 . 3a 3a
Câu 9.4: Cho hàm số y f x 3 2
x ax bx  4 có đồ thị như hình vẽ.
Hàm số y f x là hàm số nào trong bốn hàm số sau: A. 3 2
y x  3x  2. B. 3 2
y x  3x  2. C. 3 2
y x  6x  9x  4. D. 3 2
y x  6x  9x  4. Lời giải Chọn C
Vì đồ thị hàm số y f x 3 2
x ax bx  4 đi qua các điểm 0;4, 1  ;0, 2  ;2 nên ta có 3 2
0  6.0  9.0  4  0        3 2 a b 3 a 6 hệ:     1  . a   1  b   1  4  0     
4a  2b  6 b   9   2   2  .a 2  2  b 2    4  2 Vậy 3 2
y x  6x  9x  4 . Trang 13
Câu 10. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Với a là số thực dương tùy ý, log  2 a bằng 2  1 1
A. 2  log a B.  log a C. 2 log a D. log a 2 2 2 2 2 2 Lời giải Chọn C Ta có: log  2 a  2log a 2  2
Phân tích: sử dụng các công thức về logarit.
Câu tƣơng tự câu 10
Câu 10.1 Với a là số thực dương tùy ý, log  4 a bằng 3  1 1
A. 4  log a B.  log a
C. 4 log a D. log a 3 3 4 3 3 4 Lời giải Chọn C Ta có: log  4 a  4log a 3  3 Phát triển
Câu 10.2 Với a là số thực dương tùy ý, log  3 log 100a  bằng 1 1
A. 6 log a
B. 3  3log a C.  log a
D. 2  3log a 2 3 Lời giải Chọn D Ta có  3 a  2 3 log 100
 log10  log a  2  3log a a
Câu 10.3 Cho các số thực ,
a b  0 thoả mãn 3a 4b  . Giá trị của bằng b A. log 3 B. ln12 C. ln 0, 75 D. log 4 4 3 Lời giải Chọn D a b ln 4 Ta có: 3  4  . a ln 3  . b ln 4    log 4 3 b ln 3 1
Câu 10.4 Cho log 3  a . Giá trị của bằng? log 1000 81 3a 4a 1 A. B. C. D. 12a 4 3 12a Lời giải Chọn B 1 4 4a Ta có 4  log 81  log 3  log 3  3 1000 10 log 1000 3 3 81 Trang 14
Câu 11. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số f x  cos x  6x là A. 2
sin x  3x  . C B. 2
sin x  3x C C. 2
sin x  6x C
D. sin x C Lời giải Chọn A Ta có:  x x 2 cos 6
dx  sin x  3x C
Phân tích: Sử dụng các nguyên hàm cơ bản. Câu tƣơng tự
Câu 11.1 Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số f x  2x  sin x là A. 2
x  cos x C B. 2
x  cos x C C. 2
2x  cos x C D. 2
2x  cos x C Lời giải Chọn B f
 x   xx 2 2 sin
dx x  cos x C Phát tiển
Câu 11.2 Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số    2 x f x x e là A. 2 xe C B. 2 x x eC C. 2 x
x e C D. 2 x x eC Lời giải Chọn C    2 2 x x x e
dx x e C
Câu 11.3 Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số    3x f x  sin8x là 3x 3x 1 3x 1 x 1 A.
 cos8x C B.
 cos8x C C.
 cos8x C
D. 3 ln 3  cos8x C ln 3 ln 3 8 ln 3 8 8 Lời giải Chọn B   x 3x x 1 3 sin 8 dx
 cos8x C ln 3 8
Câu 11.4 Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số f x  2x  cos 2x là 1 1 A. 2
x  sin 2x C B. 2 x  sin 2x C C. 2 x  sin 2x C D. 2
x  2sin 2x C 2 2 Lời giải Chọn B f
 x  2xcos2x 1 2 dx x  sin 2x C 2
Câu 11.5 Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số f x 3
x  sin3x là Trang 15 4 x 1 4 x 1 A. 2
3x  3cos 3x C B.
 cos3x C C. 4
x  cos 3x C D.
 cos3x C 4 3 4 3 Lời giải Chọn D x 1
Ta có: x  sin3x 4 3 dx
 cos3x C 4 3
Câu 12. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Mô-đun của số phức 1 2i bằng A. 5 B. 3 C. 5 D. 3 Lời giải Chọn C Ta có 2 2
1 2i  1  2  5
Phân tích: xác định các yếu cơ bản của số phức như: Số phức liên hợp, mo đun của số phức,
điểm biểu diễn số phức,… Câu tƣơng tự
Câu 12.1 Tính modul của số phức z  4  3i : A. z  25 B. z  7 C. z  7
D. z  5 Lời giải Chọn D
Áp dụng công thức tính thể modul số phức 2 2
z a bi : z a b . Theo đầu bài ta có: z    2 2 4 3  5 Phát triển
Câu 12.2 Cho số phức z được biểu diễn bởi điểm M  1
 ;3 trên mặt phẳng tọa độ. Môđun
của số phức z bằng A. 10. B. 2 2 C. 10 D. 8. Lời giải Chọn C
Số phức z được biểu diễn bởi điểm M  1  ;3  z  1   3i .
Ta có: z    i   2 2 1 3 1  3  10 .
Câu 12.3 Cho số phức z  2  3i . Môđun của số phức z là A. 1 B. 1  C. 2  3i D. 13 Lời giải Chọn D
Ta có z z   i    2 2 2 3 2 3  13 Trang 16
Câu 12.4 Nếu điểm M  ;
x y là điểm biểu diễn hình học của số phức z trong mặt phẳng tọa độ Oxy thoả mãn OM  4 thì 1 A. z B. z  4 C. z  16
D. z  2 4 Lời giải Chọn B Theo bài ra 2 2 OM  4 
x y  4  z  4
Câu 12.5 Trong hình vẽ bên dưới, điểm M biểu diễn cho số phức z. Số phức z là A. 2  i B. 1 2i C. 1 2i
D. 2  i Lời giải Chọn D Ta có M 2; 
1  z  2  i
Câu 12.6 Trong hình vẽ bên, điểm P biểu diễn số phức z , điểm Q biểu diễn số phức z . 1 2
Mệnh đề nào dưới đây đúng?
A. z z
B. z z  5
C. z z  5
D. z  z 1 2 1 2 1 2 1 2 Lời giải Chọn C z  1
  2 ;i z  2  i z z  5 1 2 1 2
Câu 12.7. Số phức liên hợp của số phức z  5  6i là A. z  5   6i B. z  5   6i
C. z  6  5i
D. z  5  6i Lời giải Chọn D Trang 17
Số phức liên hợp của số phức z x yi, , x y
là số phức z x yi . Do đó số phức liên hợp của số
phức z  5  6i là z  5  6i .
Câu 12.8 Điểm M trong hình vẽ bên biểu diễn số phức z. Số phức z là
A. z  3  5i B. z  3   5i
C. z  3  5i D. z  3  5i Lời giải Chọn D
Tọa độ điểm M  3  ;5  z  3
  5i z  3  5i
Câu 13. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz , hình chiếu vuông góc của điểm M 2; 2; 
1 trên mặt phẳng Oxy có tọa độ là A. 2;0;  1 B. 2;  2; 0 C. 0;  2;  1 D. 0;0;  1 Lời giải Chọn B
Hình chiếu của M 2;  2; 
1 lên mặt phẳng Oxy thì cao độ bằng 0
Phân tích ý tƣởng câu hỏi:
 Đây là dạng toán tìm tọa độ các điểm trên mặt phẳng tọa độ hoặc các trục tọa độ. Đây là dạng toán cơ
bản. Nằm trong mạch kiến thức của khái niệm hệ trục tọa độ của hình học không gian Oxyz
 Cho điểm M   ; a ; b c khi đó
+ Hình chiếu của điểm M trên mặt phẳng Oxy là  ; a ; b 0
+ Hình chiếu của điểm M trên mặt phẳng Oyz là 0; ; b c
+ Hình chiếu của điểm M trên mặt phẳng Oxz là  ; a 0;c
+ Hình chiếu của điểm M trên trục Ox là  ; a 0;0
+ Hình chiếu của điểm M trên trục Oy là 0; ; b 0
+ Hình chiếu của điểm M trên trục Oz là 0;0;c
 Các bài toán khai thác phát triển từ bài toán này là: Xác định điểm đối xứng của một điểm qua mặt
phẳng tọa độ, qua trục tọa độ, khoảng cách một điểm đến mặt phẳng tọa độ, trục tọa độ; phương trình mặt
cầu tiếp xúc mặt phẳng tọa độ, trục tọa độ…v.v. Trang 18
Bài tập tƣơng tự:
Câu 13.1. Trong không gian Oxyz , hình chiếu vuông góc của điểm M 2; 2; 
1 trên mặt phẳng Oyz có tọa độ là A. 2;0;  1 B. 2;  2;0 C. 0;  2;  1 D. 0;0;  1 Lời giải Chọn C
Hình chiếu của M 2;  2; 
1 lên mặt phẳng Oyz là một điểm có hoành độ bằng 0 nên hình
chiếu là điểm 0;  2;  1 .
Bài tập phát triển
Câu 13.2. Trong không gian Oxyz , điểm đối xứng với điểm M 2;  2; 
1 qua mặt phẳng Oyz có tọa độ là A. 2;0;  1 B.  2  ; 2;  1 C. 0;  2;  1 D. 0;0;  1 Lời giải Chọn B
Gọi điểm H  0; 2; 
1 là hình chiếu của M trên mặt phẳng Oyz . Điểm đối xứng với điểm M 2; 2; 
1 qua mặt phẳng Oyz : x  0 là điểm M ; a ;
b c sao cho M M nhận H làm trung điểm. Suy 1   1 ra M 2  ; 2;1 . 1  
Câu 13.3. Trong không gian Oxyz , hình chiếu vuông góc của điểm M 2;  2; 
1 trên trục Ox là điểm có tọa độ là A. 2;0;  1 B. 2;0;0 C. 0; 2;  1 D. 0;0;  1 Lời giải Chọn B
Hình chiếu của M trên trục Ox là điểm có tọa độ 2;0;0
Câu 13.4. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho điểm A 3
 ;1;2 . Tọa độ điểm A’ đối xứng
với điểm A qua trục Oy là A.  3  ;1;2 B. 3;1; 2
C. 3; 1;  2
D. 3; 1; 2 Lời giải Chọn B
Gọi M là hình chiếu của điểm A lên trục Oy M 0;1;0
Ta có A đối xứng với điểm A qua trục Oy nên M là trung điểm của AA x        2x x x  0 3 3 A M A A    y            2 y y y  2.1 1 1 A A M A A 3;1; 2   z         2z z z   0 2 2 A M A A Trang 19
Câu 13.5 Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A 1
 ;2;6, B5; 4;2 , đường thẳng AB cắt mặt phẳng
Oxz tại M và MA k MB . Tính k . 1 1 A. k   B. k C. k  2 D. k  2  2 2 Lời giải Chọn A
Dễ nhận thấy hai điểm A B , nằm khác phía so với mặt phẳng Oxz : y  0
Suy ra điểm M nằm trong đoạn AB nên MA kM , B k  0 . MA d  , A Oxz 2 1 1 Ta có    . Suy ra k   MB
d B,Oxz 4  2 2 Câu 14.
[ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu
S x  2  y  2 z  2 : 1 2 3
16 . Tâm của S  có tọa độ là A.  1  ; 2;3 B. 1; 2;3 C.  1  ;2;3
D. 1;  2;3 Lời giải Chọn D
Phân tích ý tƣởng câu hỏi:
 Đây là dạng xác định tâm và bán kính mặt cầu, xác định một phương trình có phải là phương trình mặt
cầu hay không? Đây là dạng toán rất cơ bản.
 Cho mặt cầu S  có tâm I  ; a ;
b c bán kính R thì ta có + Phương trình mặ 2 2 2
t cầu là S   x a   y b   z c 2 :  R
+ Ngược lại mọi phương trình có dạng 2 2 2
x y z  2ax  2by  2cz d  0 là phương trình mặt cầu khi và chỉ khi 2 2 2
a b c d  0 . Khi đó tâm mặt cầu là I   ; a ; b c , bán kính 2 2 2 2
R a b c d .
 Các bài toán khai thác phát triển từ bài toán này là xác định một phương trình có phải là phương trình
mặt cầu hay không? Tập hợp điểm là mặt cầu.
Bài tập tƣơng tự: 2 2 2
Câu 14.1 Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu S  :  x  
1   y  2   z  3  5. Tâm của S  có tọa độ là A.  1  ; 2;3 B. 1; 2;3 C.  1  ;2;3 D. 1; 2;  3 Lời giải Chọn D
Bài tập phát triển
Câu 14.2. Trong không gian Oxyz , mặt cầu S  2 2 2
: x y z  4x  2y  2z  3  0 có tâm và bán kính là
A. I 2;1;  1 ; R  9 B. I  2  ;1;  1 ; R  3
C. I 2;1;  1 ; R  3 D. I  2  ;1;  1 ; R  9 Lời giải Trang 20 Chọn B 2 2 2
Mặt cầu S  có tâm I  2  ;1; 
1 và bán kính R    2 2 1    1   3    3 2 2
Câu 14.3. Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu S   x   2 :
1  y   z  3  4 . Tìm tâm I và bán kính r
của mặt cầu S
A. I 1;0; 3, r  4 B. I  1  ;0;3,r  2 C. I  1  ;0;3,r  4
D. I 1;0; 3, r  2 Lời giải Chọn B
Mặt cầu (S) có tâm là điểm I  1
 ;0;3 và bán kính r  2
Câu 14.4. Trong không gian Oxyz , phương trình nào dưới đây là phương trình mặt cầu? A. 2 2 2
x y z x 1  0 B. 2 2 2
x y z  6x  9  0 C. 2 2 2
x y z  9  0 D. 2 2 2
x y z  2  0 Lời giải Chọn D
Ta có x y z  
 x     y    z     2 2 2 2 2 2 2 2 0 0 0 0 2
. Mặt cầu có tâm O 0;0;0 , bán kính R  2 .
Câu 14.5. Trong không gian Oxyz , tìm điều kiện của tham số m để phương trình 2 2 2 2
x y z  2mx  4y  2mz m  5m  0 là phương trình mặt cầu m 1 m 1 A. m  4 B.C. m  1 D.  m  4 m  4 Lời giải Chọn D Ta có phương trình
x y z mx y mz m m
 x m2   y  2  z m2 2 2 2 2 2 2 4 2 5 0 2
m 5m  4 m 1
Để thỏa mãn bài toán khi 2
m  5m  4  0   . m  4
Câu 14.6. Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu S  2 2 2
: x y z  2x  4y  4z m  0 (m là tham số).
Biết mặt cầu có bán kính bằng 5. Tìm m. A. m  25 B. m  11 C. m  16 D. m  16  Lời giải Chọn C
R  5  1 4  4  m  5  m  16
Câu 15. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz , cho mặt phẳng   : 3x  2y  4z 1  0 .
Vectơ nào dưới đây là một vectơ pháp tuyến của   ? Trang 21
A. n 3; 2; 4 B. n 2; 4  ;1 C. n 3; 4  ;1 D. n 3; 2; 4  4   1   3   2   Lời giải Chọn D
Mặt phẳng   : 3x  2y  4z 1  0 có một vec tơ pháp tuyến là n3;2;  4 .
Phân tích bài toán:
Đây là dạng toán căn bản xác định véc-tơ pháp tuyến của mặt phẳng.
 Véc tơ pháp tuyến của mặt phẳng là véc-tơ khác véc-tơ không và có giá vuông góc với mặt phẳng.
 Nếu hai véc tơ a và b không cùng phương có giá song song hoặc nằm trong mặt phẳng thì tích có
hướng của chúng bằng véc tơ pháp tuyến của mặt phẳng.
 Nếu n là véc-tơ pháp tuyến của mặt phẳng thì véc tơ kn cũng là véc-tơ pháp tuyến, k  0 .
 Trong không gian mọi mặt phẳng phương trình luôn có dạng . A x  . B y  .
C z D  0 trong đó 2 2 2
A B C  0 . Khi đó véc tơ pháp tuyến là n   ; A ; B C  .
Bài tập tƣơng tự:
Câu 15.1 Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz , cho mặt phẳng P : z  2x  3  0 . Một véc-tơ pháp tuyến của (P) là
A. u  0;1; 2   B. v  1; 2  ;3
C. n  2;0;  1 D. w  1; 2  ;0 Lời giải
Ta viết lại phương trình mặt phẳng  P : 2x z  3  0 và thấy  P có một véc-tơ pháp tuyến là n  2;0;  1
Bài tập phát triển
Câu 15.2 Trong không gian Oxyz , mặt phẳng nào sau đây nhận n  1; 2;3 làm véc-tơ pháp tuyến?
A. x  2y  3z 1  0
B. 2x  4y  6z 1  0
C. 2x  4z  6  0
D. x  2y  3z 1  0 Lời giải
Ta có mặt phẳng 2x  4y  6z 1  0 có một véc-tơ pháp tuyến là n  2;4;6  21;2;3
Câu 15.3. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt phẳng  P đi qua điểm A1;  3;2 và chứa b c
trục Oz . Gọi n   ; a ;
b c là một véc-tơ pháp tuyến của mặt phẳng  P . Tính M  . a 1 1 A. M   B. M  3 C. M D. M  3  3 3 Lời giải
(P) chứa Oz nên k  0;0; 
1 nằm trên  P .
Ngoài ra, (P) chứa O và A nên véc-tơ OA  1;  3;2 nằm trên (P). 1 Vậy ta có n     Pk,OA 3;1;0   . Do đó M  . 3 Trang 22
Câu 15.4. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz . Phương trình mặt phẳng đi qua điểm A1;2;0 và chứa  đườ x 1 y z ng thẳng : d :
  có một véc-tơ pháp tuyến là n1; ;
a b . Tính a b . 2 3 1
A. a b  2
B. a b  0
C. a b  3 
D. a b  3 Lời giải Lấy B  1
 ;0;0d . Ta có AB   2  ; 2
 ;0,u  2;3;  1 d
Mặt phẳng đi qua A và chứa d có véc-tơ pháp tuyến n   A , B u    2  ;2; 2  d   
Một trong các véc-tơ pháp tuyến của mặt phẳng là n  1; 1  ;  1  a  1  ,b 1
Vậy a b  0 .
Câu 15.5. Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz , cho hai điểm A2;4;  1 , B  1  ;1;3 và mặt phẳng
P: x 3y  2z 5  0. Một mặt phẳng Q đi qua hai điểm A, B và vuông góc với mặt phẳng (P) có
dạng là ax by cz 11  0 . Tính a b c .
A. a b c  10
B. a b c  3
C. a b c  5
D. a b c  7  Lời giải Ta có: AB   3  ; 3
 ;2 và véc-tơ pháp tuyến của mặt phẳng (P) là n  1; 3  ;2 P
Mặt phẳng Q đi qua hai điểm A, B và vuông góc với mặt phẳng  P có một véc-tơ chỉ phương là n   A ,
B n   0;8;12  40;2;3 Q P   
Phương trình mặt phẳng Q là 0.x  2  2. y  4  3.z   1  0
Hay Q : 2y  3z 11  0 . Từ đó suy ra a  0,b  2,c  3. Do đó a b c  0  2  3  5 .
Câu 16. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz , điểm nào dưới đây thuộc đường thẳng x 1 y  2 z 1 d :   ? 1  3 3 A. P  1  ;2;  1 B. Q 1; 2  ;  1 C. N  1  ;3;2 D. M 1;2;  1 Lời giải Chọn A x 1 y  2 z 1 Ta có d :   . 1  3 3 1  1 2  2 11
Thay tọa độ điểm P  1  ;2; 
1 vào phương trình đường thẳng d ta có  
ta thấy P d và 1  3 3 các điểm ,
Q N, M , không thuộc đường thẳng d. x y z
Câu 16.1. Trong không gian với hệ trục tọa độ , đường thẳng  1 2 :  
không đi qua điểm 2 1 1  nào dưới đây? A. A 1  ;2;0 B. B  1  ; 3  ;  1 C. C 3; 1  ;  1 D. D 1; 2  ;0 Lời giải Trang 23 Chọn A 1  1 2  2 0 Ta có   nên điểm A 1
 ;2;0 không thuộc đường thẳng  . 2 1 1  x t
Câu 16.2. Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz, cho đường thẳng d :  y  1 t . Đường thẳng d đi z  2t  qua điểm nào sau đây? A. K 1; 1  ;  1
B. H 1;2;0
C. E 1;1; 2
D. F 0;1;2 Lời giải Chọn D
Đường thẳng d đi qua điểm F 0;1;2
Câu 16.3. Trong không gian với hệ trục toạ độ Oxyz , cho hai mặt phẳng P : 2x y  2z  3  0 ;
Q: x y z 3  0. Giao tuyến của hai mặt phẳng P và Q là đường thẳng đi qua điểm nào dưới đây?
A. P 1;1;  1 B. M 2; 1  ;0 C. N 0; 3  ;0 D. Q  1  ;2; 3   Lời giải Chọn A Cách 1:
Giả sử giao tuyến của hai mặt phẳng  P,Q là một đường thẳng đi qua điểm I. I   P Khi đó:  . I   Q
Kiểm tra các điểm M , N, ,
P Q . Ta thấy chỉ có điểm P cùng thuộc hai mặt phẳng  P,Q . Vậy P 1;1;  1 là điểm cần tìm. Cách 2:
P có vectơ pháp tuyến là n  2; 1  ;2 . 1  
Q có vectơ pháp tuyến là n  1;1;1 . 2  
Gọi    P Q
Ta có  qua điểm I 0;1; 2 và có vectơ chỉ phương là u  n , n   3  ;0;3 1 2     x t  
Phương trình đường thẳng  : y 1 z  2t
Dễ thấy P 1;1;  1  . Trang 24 x 1 2t
Câu 16.4. Trong không gian với hệ trục toạ độ Oxyz , cho đường thẳng d :  y  2  t
t   và điểm z  2   2t
M 1;2; m . Tìm tất cả các giá trị của tham số m để điểm M thuộc đường thẳng d. A. m  2 B. m  1 C. m  2  D. m  0 Lời giải Chọn C x  1 2t 1   2t 1   t   0
Điểm M 1;2;m thuộc đường thẳng d : y  2  t khi và chỉ khi 2  t  2   .   m  2  z  2   2t  2   2t m
Câu 17. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho hình chóp S.ABCD có đáy là hình vuông cạnh a 3, SA vuông
góc với mặt phẳng đáy và SA a 2 (minh họa như hình vẽ bên dưới). Góc giữa SC và mặt phẳng ABCD bằng A. 45 B. 30 C. 60 D. 90 Lời giải Chọn B
Góc giữa đường thẳng SC và mặt phẳng  ABCD là SCA SA a 2 1 Ta có tan SCA     SCA  30 . AC a 3. 2 3
Câu 17.1. Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình vuông cạnh a . Đường thẳng SA vuông góc với
mặt phẳng đáy và SA  2a . Góc giữa đường thẳng SC và mặt phẳng  ABCD là a. Khi đó tan bằng 2 A. 2 B. C. 2 D. 2 2 3 Lời giải Chọn A Trang 25
Góc giữa đường thẳng SC và mặt phẳng  ABCD là  . Suy ra   SCA SA 2a tan    2 AC a 2
Câu 17.2. Cho hình chóp tam giác đều S.ABC có độ dài cạnh đáy bằng a . Độ dài cạnh bên của hình
chóp bằng bao nhiêu để góc giữa cạnh bên và mặt đáy bằng 60 ? 2a a a 3 2a A. B. C. D. 3 6 6 3 Lời giải Chọn A
Gọi O là tâm của tam giác đều ABC SO   ABC .
Hình chiếu của SA trên mặt phẳng  ABC  là AO => góc giữa cạnh bên SA và mặt đáy là góc SAO  60 a 3 AO AO 2a Xét tam giác vuông SAO: 3 cos 60   SA    SA cos 60 1 3 2
Câu 17.3. Cho tứ diện ABCD có tam giác BCD đều cạnh a, AB vuông góc với mặt phẳng
BCD, AB  2a . M là trung điểm đoạn AD , gọi  là góc giữa CM với mặt phẳng BCD , khi đó 3 2 3 3 2 6 A. tan  B. tan  C. tan  D. tan  2 3 2 3 Lời giải Trang 26
Gọi N là trung điểm BD, suy ra MN / / AB MN  BCD , do đó góc giữa CM với mp BCD bằng góc MCN   . AB a 3 MN 2 2 3 MN   a,CN   tan   . a  . 2 2 CN a 3 3
Câu 17.4. Cho hình lập phương ABC . D A BCD
  . Tính góc giữa đường thẳng AB và mặt phẳng BDD B   A. 60 B. 90 C. 45 D. 30 Lời giải Chọn D
Gọi O là tâm của hình vuông ABCD khi đó ta có AO BD   1 .
Mặt khác ta lại có ABC . D A BCD
  là hình lập phương nên BB   ABCD  BB  AO 2.
Từ (1) và (2) ta có AO  BDD B
   AB ,ABCD  AB ,B O    AB O  . AO 1
Xét tam giác vuông AB O  có sin AB O     AB O   30 AB . 2
Vậy  AB , ABCD  30 .
Câu 18. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho hàm số f x , bảng xét dấu của f  x như sau:
Số điểm cực trị của hàm số đã cho là A. 0 B. 2 C. 1 D. 3 Lời giải Trang 27 Chọn B
Vì đạo hàm của hàm số đã cho đổi dấu 2 lần qua x  1
 nên hàm số đã cho có điểm 2 cực trị
Câu 18.1. Cho hàm số f x liên tục trên
, bảng xét dấu của f  x như sau:
Khi đó số điểm cực trị của hàm số y f x là: A. 3 B. 2 C. 4 D. 1 Lời giải Chọn A
Do hàm số xác định trên và có biểu thức đạo hàm đổi dấu ba lần tại x ; x ; x nên hàm số y f x có ba 1 2 3 điểm cực trị.
Câu 18.2. Cho hàm số f x có đạo hàm f  x  x
x x 3 2 2 2 2 , x
  . Số điểm cực trị của hàm số là A. 1 B. 2 C. 3 D. 4 Lời giải Chọn C
Ta có f  x có 4 nghiệm phân biệt là 4  2;0; 2
Tuy nhiên f  x chỉ đổi dấu khi đi qua các nghiệm 4  2 và 2
 nên hàm số f x có 3 điểm cực trị.
Câu 18.3. Cho hàm số y f x liên tục trên
, có đạo hàm f x  x   2 x   4 1 2
x  4 . Số điểm
cực trị của hàm số y f x là A. 4 B. 2 C. 1 D. 3 Lời giải Chọn C x 1 2 
Cho f  x  0   x   1  2 x  2  2
x  2  0  x  2  x   2  Bảng biến thiên Trang 28
Vậy hàm số có 1 điểm cực trị.
Câu 18.4. Đường cong của hình vẽ bên là đồ thị hàm số y f  x
Số điểm cực trị của hàm số y f x là? A. 4 B. 3 C. 5 D. 2 Lời giải Chọn D
Từ hình vẽ ta thấy f  x  0 và đổi dấu tại đúng hai điểm nên hàm số có hai điểm cực trị.
Câu 19. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Giá trị lớn nhất của hàm số f x 4 2
 x 12x 1 trên đoạn  1  ;2 bằng A. 1 B. 37 C. 33 D. 12 Lời giải Chọn C
Hàm số liên tục và xác định trên  1  ;2. x  0 
Ta có: f  x 3  4
x  24x f x 3  0  4
x  24x  0  x  6  1  ;2  x   6    1  ;2
Ta có f 0 1; f  
1  12; f 2  33 . Vậy max f x  33 .  1  ;2 Phát triển
Câu 19.1: (Tƣơng tự) Tìm giá trị lớn nhất của hàm số y f x  x 1  5 x trên đoạn 1;5
A. max f x  3 2
B. max f x  2
C. max f x  2 2
D. max f x  2 1;  5 1;  5 1;  5 1;  5 Lời giải Chọn C
Hàm số đã cho liên tục trên đoạn 1;5  x x
Ta có: f  x 1 1 5 1    2 x 1 2 5  x
2. x 1. 5  x
Do đó f x  0  5 x x 1  x  31;  5 Trang 29 Mặt khác f  
1  2; f 3  2 2; f 5  2. Vậy max f x  f 3  2 2 . 1;  5
Câu 19.2: Gọi M, N lần lượt là giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số f x  x  3 x 1 trên đoạn
0;4. Tính M 2N 16 3 256 A. B. C. 3 D. 5 9 27 Lời giải Chọn A 2 2
Ta có f x  x  3 x 1   x  3  x  
1 . Xét hàm số g x   x  3  x  
1 , với x 0;4 .
g x   x   x     x  2 2 3 1 3
 x 32x  
1  x  3   x  33x   1 . x  30;4   
g x   g   1 256 0 ; 0  0; g
; g 3  0; g 4     ; x  0;4 5 1  3  27  3 Khi đó 256 16 3 16 3
min g x  0; max g x  . Hay M
; N  0 . Vậy M  2N  . 0;4 0;4 27 9 9
Câu 19.3: Cho hàm số f x liên tục trên đoạn  1  ; 
3 và có bảng biến thiên như sau
Tìm giá trị lớn nhất của hàm số y f 3 sin x   1 A. 4 B. 3 C. 2 D. 1 Lời giải Chọn C
Đặt t  3 sin x 1, x
  . Ta có 0  sin x 1 0  3 sin x  3  1
  3 sin x 1 2. Vậy t  1  ;2 .
Do đó, giá trị lớn nhất của hàm số y f 3 sin x  
1 chính là giá trị lớn nhất của hàm số y f t  trên đoạn  1  ;2.
Dựa vào bảng biến thiên của hàm số f x ta có max f 3 sin x  
1  max f t   f 0  2  1  ;  2
Câu 19.4: Cho hàm số f x liên tục trên  1  ; 
3 và có đồ thị như hình vẽ bên. Gọi M , m lần
lượt là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số y f x trên  1  ; 
3 . Tính M m . Trang 30 A. 2 B. 5 C. 3 D. 4 Lời giải Chọn B
Quan sát đồ thị ta thấy hàm số y f x đạt giá trị nhỏ nhất trên  1  ;  3 là 1
 tại điểm x  1  và đạt giá trị lớn nhất trên  1  ; 
3 là 4 tại điểm x  3 . Do đó M  4, m  1
 , nên M m  4   1  5
Câu 20. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Xét tất cả các số thực dương a và b thỏa mãn log a  log ab . 2 8  
Mệnh đề nào dưới đây đúng? A. 2 a b B. 3 a b
C. a b D. 2 a b Lời giải Chọn D
log a  log ab  log a  log ab1  a  ab1 2 3 3  a b 2 8 2 2 Phát triển câu 20 a b 2 ln a  ln b
Câu 20.1: (Tƣơng tự) Cho a  0,b  0 ln 
. Chọn mệnh đề đúng trong các mệnh đề 3 3 sau: A. 3 3 2 2
a b  8a b ab B. 3 3
a b   2 2
3 8a b ab C. 3 3
a b   2 2
3 a b ab D. 3 3
a b   2 2
3 8a b ab Lời giải Chọn D a b 2 ln a  ln b a ba b3 Ta có ln   3ln
 2ln a  ln b  ln  ln  2 a b 3 3 3 27 a b3 
a b  a b3 2 2 3 2 2 3 2 3 3 
a b a a b ab b
a b a b   2 2 27 3 3 27
3 8a b ab  27 11   3 7 3
a .a m m Câu 20.2: Cho log  với * a  0; , m n  và
là phân số tối giản. Khẳng định nào sau a   4 7 5  . n a a  n   đây đúng? Trang 31 A. 2 2 m n  312 B. 2 2 m n  543 C. 2 2 m n  312  D. 2 2 m n  409 Lời giải Chọn A 11 7 11 3 7 6 19 3 3 3 19 Đặ a .a a .a a 19 t 7 A     a , suy ra 7 log A  log a  5  23 a a 4 7 5 a . a 7 4 7 7 a .a a m 19 m Vậy  , mà * , m n  và
là phân số tối giản nên 2 2
m  19, n  7  m n  312 . n 7 n b 16
Câu 20.3: Cho a  0,b  0 và a  1 thỏa mãn log b  ;log a
. Tính tổng a b . a 2 4 b A. 12 B. 18 C. 16 D. 10 Lời giải 16 16 b b log    2 b a a suy ra log b  log  log b
ta được b  16  a  2 2 16 b a 2 2 b 16 4
Vậy a b  18 . a Câu 20.4: Nếu 2
log a  log b  5 và 2
log a  log b  7 thì giá trị của là 8 4 4 8 b A. 2 B. 18 2 C. 8 D. 9 2 Lời giải Chọn C
Điều kiện a  0,b  0 1   2 log a log b 5 6     2 2 log a log b 5  log a  6 a  2 8 4 3 2 a        . Vậy 3  2  8 2 3
log a  log b  7 1 log b  3      b 2 b 2 4 8
log a  log b  7 2 2  3 2
Câu 21. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Tập nghiệm của bất phương trình x 1  x x9 5  5 là A.  2  ;4 B.  4  ;2 C.  ;
 24; D.  ;  4
 2; Lời giải
Chọn A. Ta có bất phương trình 2 2
x 1 x x 9  x  2x 8  0  2   x  4
Vậy tập nghiệm của bất phương trình đã cho là S   2  ;4 . Phát triển 3 x 3x2  1 
Câu 21.1: (Tƣơng tự) Tập nghiệm của bất phương trình  4   là  2  A.  ;  03; B.  ;  0 C. 3;  D. 0;  3 Lời giải Chọn D Trang 32 2 2 x 3x2 x 3x2 2   1   1   1  Ta có 2  4  
x  3x  0  0  x  3       .  2   2   2 
Câu 21.2: Tập nghiệm của bất phương trình 2
log x  3log x  2  0 là 2 2 A. 4;   B. 2; 4
C. 0;24; D. 0; 2 Lời giải Chọn B
Điều kiện xác định x  0 Ta có 2 2
log x  3log x  2  0  1  log x  2  2  x  4 2 2 2
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S  2;4
Câu 21.3: Số nghiệm nguyên của bất phương trình log 1,5x  4  log 13x  8 là 0,8   0,8   A. 1 B. 4 C. 3 D. 2 Lời giải Chọn D x  2 1
 5x  4 13x  8 2x  4  Ta có log 15x  4  log 13x  8        0,8   0,8   4 1  5x  4  0 1  5x  4  x   15 4    x  2 15
Nghiệm nguyên của bất phương trình đã cho là x 0;  1 . 2 2
Câu 21.4: Tổng tất cả các nghiệm nguyên không âm của bất phương trình x x 1 2
 .3x x 18 bằng A. 3 B. 2 C. 4 D. 1 Lời giải Chọn A x x Ta có x xx x x x x x       2 2 2 2 2 2 1 x x 2 2 2 .3 18 2 .3 36 2.3  36  6
 6  x x  2  0 .  1   x  2
Như vậy các nghiệm nguyên không âm của bất phương trình là x 0;1;  2 .
Do đó tổng tất cả các nghiệm nguyên không âm của bất phương trình đã cho bằng 3 .
Câu 22. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho hình trụ có bán kính đáy bằng 3 . Biết rằng khi cắt hình trụ đã
cho bởi một mặt phẳng qua trục, thiết diện thu được là một hình vuông. Diện tích xung quanh của hình trụ đã cho bằng A. 18 B. 36 C. 54 D. 27 Lời giải Chọn B
Ta có hình trụ có bán kính đáy R  3 .
Thiết diện qua trục thu được là một hình vuông nên hình trụ có chiều cao h  2R  6 . Trang 33 Vậy S
 2 Rh  36 . xq
Nhận xét. Đây là một dạng toán cơ bản, học sinh phải hình dung được hình dạng của thiết diện
tạo thành khi cắt hình trụ, hình nón, hình cầu bởi một mặt phẳng.
Câu hỏi tương tự
Cho hình nón đỉnh S , đáy là hình tròn tâm O , bán kính R  3, góc ở đỉnh của hình nón là  120. Cắt
hình nón bởi một mặt phẳng qua đỉnh S tạo thành tam giác đều SAB , trong đó A, B thuộc đường tròn đáy.
Diện tích của tam giác SAB bằng A. 6 3 B. 6 C. 3 3 D. 3 Lời giải Chọn C 2R
Do góc ở đỉnh của hình nón   120 , gọi l là độ dài đường sinh ta có l   2 3  SA 3 Khi đó, diệ 3
n tích của tam giác SAB bằng 2 S SA  3 3 . 4
Câu 22: (Phát triển 1)
Cho một hình trụ tròn xoay và hình vuông ABCD cạnh a có hai đỉnh liên tiếp A, B nằm trên đường tròn
đáy thứ nhất của hình trụ, hai đỉnh còn lại nằm trên đường tròn đáy thứ hai của hình trụ. Mặt phẳng
ABCD tạo với đáy hình trụ góc 45 . Tính diện tích xung quanh hình trụ? 2 2 a 3 2  a 3 2  a 3 2  a 3 A. SB. SC. SD. Sxq 5 xq 3 xq 4 xq 2 Lời giải Chọn D Gọi , P ,
Q E lần lượt là trung điểm A , B C ,
D OO . Góc giữa  ABCD và mặt đáy là O Q
E  45 . Ta có a a EQ  , do đó 2 O Q   EO  2 4 a 2 a 6
Suy ra h OO  và r O C   2 4 2 a 6 a 2 a 3
Diện tích xung quanh của hình trụ là S  2. .  . xq 4 2 2
Câu 22: (Phát triển 2) Trang 34
Cắt hình nón đỉnh I bởi một mặt phẳng đi qua trục của hình nón ta được một tam giác vuông cân có cạnh
huyền bằng a 2 , BC là dây cung của đường tròn đáy hình nón sao cho mặt phẳng  IBC  tạo với mặt
phẳng chứa đáy hình nón một góc 60 . Tính theo a diện tích S của tam giác IBC . 2 a 3 2 a 2 a 2 2 2a A. S B. S C. S D. S  3 3 3 3 Lời giải Chọn C a 2
Tam giác IDC vuông cân có DC a 2  IH HC  và IC a . 2
Gọi E là trung điểm cạnh BC , góc giữa mặt phẳng  IBC  và  BCD là IEH  60 . IH a 6
Trong tam giác IHE có IE   . sin 60 3 2 3 Tam giác IEC có 2 2 2 2 CE
IC IE a a a 3 3 2 a 2
Vậy S EI.EC  3
Câu 22: (Phát triển 3)
Khi sản xuất cái phễu hình nón (không có nắp) bằng nhôm, các nhà thiết kế luôn đạt mục tiêu sao cho chi
phí nguyên liệu làm phểu ít nhất, tức là diện tích xung quanh của hình nón là nhỏ nhất. Hỏi nếu ta muốn
sản xuất cái phễu có thể tích là 2 dm3 thì diện tích xung quanh của cái phễu sẽ có giá trị nhỏ nhất gần với
giá trị nào sau đây nhất? Trang 35 A. 6,85 dm2. B. 6,75 dm2. C. 6,65 dm2. D. 6,25 dm2. Lời giải Chọn C
Gọi R, h, l lần lượt là bán kính đáy, chiều cao và độ dài đường sinh của cái phễu. Khi đó 1 6 36 2
V   R .h  2  h  và 2 2 2
l h R   R . 2 3  R 2 4  R 36 36
Diện tích xung quanh của hình nón là 2 2 4 S  . . R l   RR   R . xq 2 4 2  R R 36 18 18 Ta có  R  
 R  3 18 2 2 4 2 4 3 . 2 2 2 R R R 18 18
Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi 2 4 6
  R R  . Suy ra S    . xq  2 3 3 18 6, 65 2 2 R
Câu 23. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho hàm số f x có bảng biến thiên như sau:
Số nghiệm của phương trình 3 f x  2  0 là A. 2 B. 6 C. 3 D. 1 Lời giải Chọn C
Ta có: f x    f x 2 3 2 0  3 2
Từ bảng biến thiên ta thấy đường thẳng : d : y
cắt đồ thị hàm số y f x tại 3 điểm phân biệt nên 3
phương trình đã cho có 3 nghiệm phân biệt.
Nhận xét. Dạng toán ở mức độ thông hiểu. Học sinh cần kĩ năng quan sát và đọc bảng biến thiên, từ đó
biện luận được số nghiệm phương trình thông qua sự tương giao giữa hai đồ thị. Câu 23 (Tƣơng tự)
Cho hàm số f x  m xác định trên \  
0 , liên tục trên mỗi khoảng xác định và có bảng biến thiên như sau Trang 36
Tìm tất cả giá trị thực của tham số m để phương trình f x  m có ba nghiệm thực phân biệt.
A. m 1;3
B. m 1;  3
C. m 1;  3
D. m 1;3 Lời giải Chọn A
Dựa vào biến thiên, phương trình có ba nghiệm thực phân biệt khi m 1;3 .
Câu 23 (Phát triển 1)
Tìm tất cả các giá trị của tham số m để phương trình 2
x m  9  x  0 có đúng 1 nghiệm dương? A. m  3  ;  3 B. m  3  ;  3  3
 2 C. m0;  3 D. m  3  2 Lời giải Chọn A Điều kiện 3
  x  3. Phương trình tương đương với 2
x  9  x m .
Số nghiệm của phương trình là số giao điểm của đồ thị hàm số 2
y x  9  x và đường thẳng y m . 2 x 9  x x Xét hàm số 2
y x  9  x với 3
  x  3. Ta có y 1  . 2 2 9  x 9  xx  0 3 2 2
y  0  9  x  x    x    3  ;  3 . 2 2 9   x x 2 Bảng biến thiên
Dựa vào bảng biến thiên phương trình có đúng một nghiệm khi 3   m  3 .
Câu 23 (Phát triển 2)
Cho hàm số y f x liên tục trên và có đồ thị như hình vẽ sau  m x 1
Số các giá trị nguyên của tham số m để phương trình f 7  2 1 
 0 có hai nghiệm phân biệt là 8 A. 6 B. 4 C. 7 D. 5 Trang 37 Lời giải Chọn D
Từ đồ thị ta suy ra hàm số y f x có phương trình 3
y x  3x 1. Đặt x 1 t 7  
,t  0 . Khi đó ta có phương trình   f t  2 m
  f t 2 1 m 1 0  ,t  0 . 8 8 m
Dựa vào đồ thị hàm số y f x như hình vẽ. Với t  0 để phương trình f t  2 1  có hai nghiệm 8 khi và chỉ khi 2 m 1 2 2 1   1  8
  m 1 8  7
  m  9  m0; 1  ;  2 . 8
Vậy có 5 giá trị nguyên của tham số m để phương trình có 2 nghiệm phân biệt.
Câu 23 (Phát triển 3)
Cho hàm số y f x có đạo hàm trên
và có đồ thị như hình vẽ. Đặt g x  f f x   1 . Tìm số
nghiệm của phương trình g x  0 . A. 3 B. 4 C. 9 D. 8 Lời giải Chọn C 1
Từ đồ thị, ta thấy hàm số y f x có ba điểm cực trị x   , x  1 và x a 1  a  2 . Do đó 3 1
f  x  0 có ba nghiệm x   , x  1 và x a 1  a  2 . 3
f x  0 1
Ta có g x  0  f  x. f  f x       1  0    f
  f x   1  0 2
Phương trình (1) có ba nghiệ 1
m x   , x  1 và x a 1  a  2 . 3 Trang 38   f x 1    f x 2 1  3   3 3  
Phương trình (2)   f x 1 1   f x  2 4 .  
f x 1  a
f x  a 1 5    
Nghiệm của phương trình f x  m là phương trình hoành độ giao điểm của đồ thị hàm số
y f x với đường thẳng y m. Từ đồ thị của hàm số y f x , ta vẽ thêm các đường thẳng 2 y  2, y
và y a 1 (với 2  a 1  3) như sau 3 2
Từ đồ thị trên, ta thấy các đường thẳng y  2, y
và y a 1 (với 2  a 1  3) lần lượt cắt đồ thị tại 3 hai điể 1
m phân biệt khác nhau và khác với  , 1, a . Do đó các phương trình (3),(4),(5) 3 1
lần lượt có hai nghiệm phân biệt khác nhau và khác với  , 1, a . 3
Vậy phương trình g x  0 có 9 nghiệm phân biệt x
Câu 24. Họ tất cả các nguyên hàm của hàm số f x 2 
trên khoảng 1;   là x 1 3 3
A. x  3ln  x   1  C
B. x  3ln  x   1  C C. x      D. x C x   C 2 1 x  2 1 Lời giải x
Ta có: f x 2 3  1 x 1 x 1    f  x 3 1 dx  1 dx dx  3 dx x  3ln     x  
1  C với x 1;  x 1 x 1
Nhận xét. Đây là một dạng toán cơ bản về nguyên hàm, mức độ thông hiểu. Học sinh biết chia đa thức để
tách phân thức hữu tỉ đưa về các nguyên hàm quen thuộc. Câu 24 (Tƣơng tự) Trang 39 4 2x  3 Cho hàm số y
trên khoảng 0;  . Khẳng định nào sau đây là đúng? 2 x x x A. f  x 3 2 3 dx    C B. f  x 3 2 3 dx    C 3 2x 3 x 3 x C. f  x 3 dx  2x   C D. f  x 3 2 3 dx    C x 3 x Lời giải Chọn D 2x  3  3  2x 3 Ta có f  x 4 3 2 dx dx  2x dx    C    2 2 xx  3 x
Câu 24 (Phát triển 1) 2 cos x 1
Cho hàm số F x là một nguyên hàm của hàm số f x 
trên khoảng 0;  . Biết rằng giá trị 2 sin x
lớn nhất của F x trên khoảng 0;  là 3 . Chọn mệnh đề đúng trong các mệnh đề sau.     2  3     5  A. F  3 3  4   B. F    C. F   3   D. F  3 3    6   3  2  3   6  Lời giải Chọn A 2 cos x 1 2 cos x 1 1 1 Ta có : f
 xdx dx dx dx  2 d sin x dx      2 2 2 2   2 sin x sin x sin x sin x sin x
Do đó F x  f  x 2 dx  
 cot x C sin x 2 cos x 1 1 
Ta có F x  f x 
 0  cos x   x   0; . 2   sin x 2 3 
Hàm F x đạt giá trị lớn nhất tại x  . Suy ra 3 2  4 3 3 
 cot  C  3   
C  3  C  2 3  3 3 3 sin 3   
Do đó F x 2  
 cot x  2 3 nên F  3 3  4   . sin x  6 
Câu 24 (Phát triển 2) Trang 40
Cho hàm số f x có đạo hàm liên tục trên  1
 ; . Biểu thức x x
2 f x   x   1 f  x  2 1 2  được thỏa mãn x   1
 ;. Tính giá trị f 0 . 2 x  3 A. 3  3 B. 2  3 C.  3 D. 3 Lời giải Chọn B x x 1
Vì 2 f x   x   1 f  x  2 2  được thỏa mãn x   1
 ;  nên f   1  1 2 x  3 Trên khoảng  1  ; , ta có: x x
2 f x   x   1 f  x  2 1 2  2 x  3 2 x 1 xf x f x  2     x   2 1 x 1 x  3   x 1     . f  x    2x 3 .  x 1  
Do đó x 1. f x 2
x  3  C x 1 0
Khi x  1 ta có . f   2
1  1  3  C C  2
 . Vậy f 0  2  3 . 2
Câu 24 (Phát triển 3) 1 2
Cho hàm số f x có đạo hàm liên tục trên đoạn 0 
;1 thỏa mãn f   1  0,  f
 x dx  7  và 0  2 1 1 2 sin . x cos .
x f sin xdx   . Tính tích phân
f xdx  bằng 3 0 0 7 7 A. B. 4 C. D. 1 5 4 Lời giải Chọn A  2 Xét tích phân 2 I  sin . x cos . x f sin x dx  1   0 
Đặt t  sin x dt  cos .
x dx . Ta có: x  0  t  0; x   t 1. 2 1 1 1 Ta có: 2
I t f t  2
dt x f xdx   
(tính chất không phục thuộc biến số). 3 0 0 Trang 41 1 1 1 1 1 1 1 Ta có 2 x f x 3 dx x f x 3  x f  x 3 dx
x f xdx  1     . 3 3 3 0 0 0 0 1 1 1 1 2 2 Ta có  f   x 3
 7x dx   f     x 3
dx 14 x f    x 6
dx  49 x dx  7 14  7  0  . 0 0 0 0 1 Do đó 2 7  f   x 3
 7x dx  0  f x 3
 7x  0  f x 3  7
x f x 4   x C   . 4 0 1 1 7  7 7  7
Theo giả thiết f   1  0  C   f  x 4 dx   x dx    . 4  4 4  5 0 0 1 7 Vậy
f xdx   5 0
Câu 25. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Để dự báo dân số của một quốc gia, người ta sử dụng công thức  . nr S
A e , trong đó A là dân số của năm lấy làm mốc tính, S là dân số sau n năm, r là tỉ lệ gia tăng dân
số hằng năm. Năm 2017, dân số Việt Nam là 93.671.600 người (Tổng cục Thống kê, Niên giám thống
kê 2017, Nhà xuất bản Thống kê, Tr.79 ). Giả sử tỉ lệ tăng dân số hàng năm không đổi là 0,81%, dự báo
dân số Việt Nam năm 2035 là bao nhiêu người (kết quả làm tròn đến chữ số hàng trăm)?
A. 109.256.100. B. 108.374.700. C. 107.500.500. D. 108.311.100. Lời giải Chọn B
Từ năm 2017 đến năm 2035 có 18 năm. Áp dụng công thức nr 18.0,81% S  .
A e  93.671.600.e 108.374.700 .
Câu 25.1 (câu tƣơng tự).
Để dự báo dân số của một quốc gia, người ta sử dụng công thức  . nr S
A e , trong đó A là dân số của năm
lấy làm mốc tính, S là dân số sau n năm, r là tỉ lệ gia tăng dân số hằng năm. Năm 2017, dân số Việt Nam
là 93.671.600 người (Tổng cục Thống kê, Niên giám thống kê 2017, Nhà xuất bản Thống kê, Tr.79 ). Giả
sử tỉ lệ tăng dân số hàng năm không đổi là 0,79% , dự báo dân số Việt Nam năm 2040 là bao nhiêu người
(kết quả làm tròn đến chữ số hàng trăm)? A. 112.336.100. B. 112.336.075. C. 112.336.080. D. 112.366.100. Lời giải Chọn A
Từ năm 2017 đến năm 2040 có 23 năm. Áp dụng công thức nr 23.0,79% S  .
A e  93.671.600.e 112.336.100
Câu 25.2 (phát triển)
Số lượng của một loại vi khuẩn được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm tăng lên theo công thức  . rt S A e ,
trong đó A là số lượng ban đầu, t là thời gian (tính bằng giờ), r là tỉ lệ tăng trưởng, S là số lượng sau t giờ.
Biết rằng A  1000 con, r 10% , hỏi cần khoảng mấy giờ để đạt được 20000 con? A. 29 giờ. B. 30 giờ. C. 31 giờ. D. 32 giờ. Lời giải Chọn B Trang 42 S  ln    A
Từ công thức S  . rt A e t  , thay số ta được: r  2000  ln    1000  ln 20 t  
 29,96 , hay cần khoảng 30 giờ để đạt được số lượng cần thiết. 10% 0,1
Câu 25.3 (phát triển).
Một người gửi số tiền 100 triệu đồng vào một ngân hàng với lãi suất là 7% /năm. Biết rằng nếu không rút
ra khỏi ngân hàng thì cứ sau mỗi năm, số tiền lãi sẽ nhập vào vốn ban đầu (người ta gọi là lãi kép). Để
người đó lãnh được số tiền 250 triệu thì người đó cần gửi trong khoảng thời gian là ít nhất bao nhiêu
năm? (nếu trong khoảng thời gian này không rút tiền và lãi suất không thay đổi) A. 12 năm. B. 15 năm. C. 14 năm. D. 13 năm. Lời giải Chọn C n
Gọi n là số năm cần gửi, bài toán thuộc lãi kép gửi một lần tính theo công thức T M 1 r  với M , r là n
số tiền ban đầu và lãi suất định kì. Thế thì ta có 250  1001 0,07 suy ra n 13,5 nên người đó gửi ít
nhất là 14 năm mới đủ số tiền.
Câu 25.4 (phát triển)
Một người gửi 100 triệu đồng vào ngân hàng với kì hạn 3 tháng (1 quý), lãi suất 6% một quý theo hình
thưc lãi kép. Sau đúng 6 tháng, người đó lại gửi thêm 100 triệu đồng với hình thức và lãi suất như trên.
Hỏi sau 1 năm tính từ lần gửi đầu tiên người đó nhận số tiền gần với kết quả nào nhất?
A. 224,7 triệu đồng.
B. 243,5 triệu đồng
C. 236.2 triệu đồng
D. 238,6 triệu đồng. Lời giải Chọn D
Sau 6 tháng đầu thì người đó gửi được hai kì hạn nên tổng cả vốn và lãi lúc đó là A   2 100. 1, 06 triệu đồng.
Người đó gửi thêm 100 triệu thì số tiền gửi là B A100 triệu. 2 4 2
Vậy sau một năm thì được số tiền là B 1,06 100.1,06 100.1,06  238,6 triệu đồng.
Câu 26. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Cho khối lăng trụ đứng ABC . D A BCD
  có đáy là hình thoi cạnh
BD a 3 và AA  4a (minh họa như hình bên dưới). Thể tích của khối lăng trụ đã cho bằng 2 3 4 3 A. 3 2 3a B. 3 4 3a C. 3 a D. 3 a 3 3 Trang 43 Lời giải Chọn A 3
Vì ABCD là hình thoi cạnh a, có 2 2
BD a 3  AC  2.AO  2. a
a a , với O là trung điểm AC. 4 2 a 3 Suy ra SAC.BD  . ABCD 2 Vậy 3
V AA .S  2 3a ABCD
Câu 26.1 (câu tƣơng tự)
Tính thể tích khối lăng trụ đứng ABC . D A BCD
  có đáy là hình vuông cạnh a và đường chéo A C   2a A. 3 a B. 3 a 3 C. 3 a 2 D. 3 2a Lời giải Chọn C Ta có 2 2 2 2
AC a 2, AA  A C
AC  4a  2a a 2 2 Sa ABCD Vậy 2 3
V a .a 2  a 2 .
Câu 26.2 (phát triển)
Cho hình lăng trụ tam giác đều AB . C A BC
  có AB  2a , góc giữa hai mặt phẳng  A B
C và  ABC
bằng 60 . Tính thể tích của khối lăng trụ đã cho. 3 3a 3 3 3a 3 A. 3 3a 3 B. C. 3 3a 6 D. 8 6 Lời giải Chọn A Trang 44
Gọi M là trung điểm của BC . Tam giác ABC đều nên AM BC , vì AA là đường cao lăng trụ nên
BC AA . Do đó, BC   AA M   nên A B
C; ABC  AMA  60 .
Suy ra AA  AM.tan AMA  a 3.tan 60  3a . 2 4a 3
Vậy thể tích cần tìm là 3
V AA .S  3 . a  3a 3 . ABC 4
Câu 26.3 (phát triển)
Cho hình lăng trụ tứ giác đều ABC . D A BCD
  có cạnh đáy bằng a và góc giữa A B  và mặt phẳng A A
CC bằng 30. Tính thể tích V của khối lăng trụ đã cho. A. 3 V a B. 3 V a 3 C. 3 V a 2 D. 3 V  2a Lời giải Chọn A
Gọi O AC BD BO AC Ta có: 
BO   ACC A
  tại O. Do đó góc giữa A B
 và mặt phẳng  A ACC là BO A ABA O   BA O   30. 2 2 BO 1 a 6 3a a Suy ra : 2 2  tan 30   A O    A A   A O   AO    a A O  3 2 2 2
Vậy thể tích V của khối lăng trụ đã cho là 2 3
V AA .S  . a a a . ABCD
Câu 26.4 (phát triển)
Cho khối lăng trụ đứng ABC . D A BCD
  có đáy là hình thoi cạnh 2 ,
a AA  2a , góc giữa B D  và mặt
đáy bằng 30 (minh họa như hình bên dưới). Thể tích của khối lăng trụ đã cho bằng Trang 45 3 2a 3 3 4a 3 A. 3 2 3a B. 3 4a 3 C. D. 5 3 Lời giải Chọn B
Vì BD là hình chiếu của B D
 trên mặt phẳng  ABCD nên B D
B  30 là góc giữa B D  và mặt đáy
BD B .
B cot 30  2a 3
Vì ABCD là hình thoi cạnh 2a có BD  2a 3 2 2 2 2
AC  2AO  2 AB BO  2 4a 3a  2a 1 1 2  S
AC.BD  .2 .
a 2a 3  2a 3 ABCD 2 2 2 3
V AA .S  2 . a 2a 3  4a 3 ABCD
Câu 27. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Tổng số tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của đồ thị hàm số 2 5x  4x 1 y  là 2 x 1 A. 0 B. 1 C. 2 D. 3 Lời giải Chọn C Điều kiện: 2
x 1  0  x  1
 . Suy ra: TXĐ: D  \  1 2 5x  4x 1 x   1 5x   1 5x 1 Ta có: lim  lim  lim  3 2 x 1  x 1 x 1  x   1  x   x 1 1  x 1 2 5x  4x 1 5x 1 + Ta có: lim  lim     x     2 1 x 1 x     1 x 1 2 5x  4x 1 5x 1 lim  lim     x     2 1 x 1 x     1 x 1
=> Đồ thị hàm số có một tiệm cận đứng x  1  2 5x  4x 1 2 5x  4x 1 + Ta có: lim  5 và lim
 5 => Đồ thị hàm số có một đường tiệm cận ngang 2 x x 1 2 x x 1 y  5 .
Vậy tổng số đường tiệm cận đứng và ngang của đồ thị hàm số là 2. Trang 46
Câu 27.1 (câu tƣơng tự) 2 x  6x  8
Tìm tổng số tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của đồ thị hàm số f x   2
x  4x  3 x  2 A. 5 B. 2 C. 4 D. 3 Lời giải Chọn B  2
 x  4x 3  0 x  2 Điều kiện:   
. Suy ra: D  2; \  3 .    x  3 x 2 0 6 8   2 1 2 x  6x  8 + Ta có: lim    lim x x f x   x x  lim 0 2
x  4x  3 x  2 x  4 3  1  x  2   2  x x
Suy ra đồ thị hàm số có tiệm cận ngang là: y  0. 2 x  6x  8
x 2x 4
x  2  x  4
+ Ta có: lim f x  lim    .     xx  lim lim 0 2
x  4x  3 x  2 x  2 2 2 2
x  4x  3 x2 x  2
 2x 4x3 + Ta có: x x   x x   lim f x 2 6 8 1 2  4  lim         xx  lim . 2 3 3
x  4x  3 x 3 x  2  x  3 x 1  
Suy ra đồ thị hàm số có tiệm cận đứng là: x  3.
Vậy đồ thị hàm số có 2 tiệm cận 2 x 1
Câu 27.2 (phát triển) Đồ thị hàm số y  có bao nhiêu tiệm cận? x 1 A. 3 B. 1 C. 0 D. 2 Lời giải Chọn A TXĐ: D  \   1 . Ta có: 2 2 x 1 x 1 + lim y  lim   ,  lim y  lim       x 1  x 1   x 1  x 1 x 1  x 1
Suy ra x  1 là tiệm cận đứng 1 1   2 x 1 1 2 2 x 1 x x + lim y  lim  lim  lim 1 x x x 1 x  1 x  1 x 1 1    x x
Suy ra y  1 là tiệm cận ngang Trang 47 1 1    2 x 1 1 2 2 x 1 x x + lim y  lim  lim  lim  1  x x x 1 x  1 x  1 x 1 1    x x Suy ra y  1  là tiệm cận ngang.
Vậy đồ thị hàm số có 3 tiệm cận.
Câu 27.3 (phát triển) x  2
Số đường tiệm cận của đồ thị hàm số y  là 2 x  4 A. 2 B. 1 C. 3 D. 4 Lời giải Chọn C TXĐ: D   ;   22; 2 1 x  2 +) Ta có lim  lim  lim x y 1. x x 2 x  4 x 4 1 2 x  2   1   x  2  x  lim y  lim  lim  1  . x x 2 x  4 x 4 1 2 x
Suy ra đồ thị hàm số có hai tiện cận ngang. x  2 x 22 x  2
+) Ta lại có: lim y  lim  lim  lim  0 .     2   x 2 x 2 x2 x
x 2x  2 x2 x  2 4
 lim x  2  4   0  x 2    x  2  lim y  lim   do 2  lim x  4  0 .    x     x     2 2 2 x  4 x 2     2 x  4  0, x   2   Suy ra x  2
 là một đường tiệm cận đứng của đồ thị hàm số đã cho.
Vậy đồ thị hàm số đã cho có 3 đường tiệm cận.
Câu 27.4 (phát triển)
Cho hàm số y f x liên tục trên \  
0 và có bảng biến thiên như hình vẽ dưới. Số đường tiệm cận đứ 2020
ng của đồ thị hàm số y  là
3  2 f x Trang 48 A. 2 B. 3 C. 4 D. 1 Lời giải Chọn C
Dựa vào BBT, phương trình  f x   f x 3 3 2 0
 có 4 nghiệm phân biệt và tử số là hằng số nên đồ 2 2020 thị hàm số y
có 4 đường tiệm cận đứng.
3  2 f x
Câu 28. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số 3
y ax  3x d  , a d
, có đồ thị như hình bên.
Mệnh đề nào dưới đây đúng?
A. a  0, d  0
B. a  0, d  0
C. a  0, d  0
D. a  0; d  0 Lời giải Chọn D
Do nhánh tiến đến  của đồ thị hàm số đi xuống  a  0 .
Do đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ nhỏ hơn 0  d  0. Phát triển câu 28.
Nhận xét: Đây là câu mức độ vận dụng, dạng cho đồ thị hàm số đa thức, tìm dấu các hệ số Phƣơng pháp:
+ Tính lim y để tìm dấu hệ số có lũy thừa cao nhất. lim y    a  0; lim y    a  0 . x x x
Nhận diện nhanh: Nhánh ngoài cùng của đồ thị đi lên từ trái qua phải  a  0 , đi xuống từ trái
qua phải  a  0 .
+ Xét giao điểm đồ thị với trục hoành, trục tung.
+ Dựa vào điểm cực trị. Câu tƣơng tự: Cho hàm số 3
y ax  3x d  , a d
 có đồ thị như hình bên. Mệnh đề nào sau đây đúng? Trang 49
A. a  0, d  0
B. a  0, d  0
C. a  0, d  0
D. a  0, d  0 Lời giải Chọn A.
Ta có lim y    a  0 x
Đồ thị hàm số cắt trục Oy là điểm nằm phía trên trục Ox nên d  0 . Phát triển
Câu 28.1. Cho hàm số    3 2 y
f x ax bx cx d có đồ thị hàm số như hình bên.
Khẳng định nào sau đây là đúng ?
A. a  0;b  0;c  0; d  0
B. a  0, c  0, d  0;b  0
C. a  0;b  0;c  0, d  0
D. a  0;b  0; d  0;c  0 Lời giải Chọn D.
Ta có lim lim y    a  0 . x
Đồ thị hàm số cắt trục Oy là điểm nằm phía trên Ox nên d  0 .
Ta lại có hàm số có hai điểm cực trị trong đó có một điểm đạt cực tiểu tại điểm x  0 và một điểm cực
đại đạt tại điểm x  0 .
Suy ra phương trình f x 2
 3ax  2bx c  0 có hai nghiệm x  0  x . 1 2      f  c c 0 0 0  0   Khi đó ta có    b
 a  0 . Đáp án D. x x  0   0  1 2    3a b  0 
Câu 28.2. Cho hàm số   3 2
f x ax bx cx d có đồ thị là đường cong như hình vẽ. Trang 50
Tính tổng S a b c d . A. S  0 . B. S  6 C. S  4  D. S  2 Lời giải Chọn A
Ta có f  x 2
 3ax  2bx c . Hàm số   3 2
f x ax bx cx d liên tục trên
; đồ thị hàm số có hai
điểm cực trị là 2; 2   và 0;2 .  f 2  2  8
a  4b  2c d  2  a 1     f 2  0 1
 2a  4b c  0 b   3          . f   S 0 0  2 d  2 c  0          f    c 0 d  2 0 0
Câu 28.3. Biết rằng hàm số   4 2
f x ax bx c có đồ thị là đường cong hình vẽ bên
Tính giá trị f 3a  2b c.
A. f 3a  2b c  1  25
B. f 3a  2b c  1  44
C. f 3a  2b c  1  13
D. f 3a  2b c  1 Lời giải Chọn A
Ta có f  x 3
 4ax  2bx
Dựa vào đồ thị ta thấy đồ thị hàm số đi qua hai điểm 0;  1 ,1;  1
 và có điểm cực trị 1;  1  nên  f 0 1 c 1 c 1   
ta có hệ phương trình:  f   1  1
  a b c  1   a  2    f    4a  2b  0 b  4 1 0   
Ta có hàm số f x 4 2  2
x  4x 1. Trang 51
Khi đó f 3a  2b c  f 3  1  25
Câu 29: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Diện tích hình phẳng được gạch chéo trong hình dưới đây bằng 2 2 2 2 A.   2 2
x  2x  4dx B.   2
2x  2x  4 dx C.   2 2
x  2x  4dx D.   2
2x  2x  4 dx 1  1  1  1  Lời giải Chọn A
Ta có diện tích hình phẳng được gạch chéo bằng 2 S  
 x 2x 2x2 2 2 2  dx    2 2
x  2x  4dx 1  1  Phát triển câu 29.
Nhận xét: Câu hỏi ở mức độ vận dụng Phƣơng pháp:
1) Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số y f x liên tục trên đoạn  ;
a b , trục hoành và hai b
đường thẳng x  ,
a x b được xác định: S f  xdx a
2) Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số y f x, y g x liên tục trên đoạn  ; a b và hai b
đường thẳng x  ,
a x b được xác định: S f
 x gxdx. a Trang 52 b b  Trên  ;
a b hàm số f x không đổi dấu thì: f
 xdx f  xdx a a
 Nắm vững cách tính tích phân của hàm số chứa giá trị tuyệt đối
 Diện tích của hình phẳng giới hạn bởi các đường x g y , d
x h y và hai đường thẳng y  ,
c y d được xác định: S g
 yhydy c xn
3) Diện tích hình phẳng giới hạn bởi 2 đồ thị C : f x , C : f x là: S f
 x gxdx . Trong 1  1    2 2   x1
đó: x , x tương ứng là nghiệm nhỏ và lớn nhất của phương trình f x  g x. 1 n
Câu tƣơng tự: Cho đồ thị y f x như hình vẽ sau đây. Diện tích S của hình phẳng (phần gạch chéo) được xác định bởi. 2 1 2 A. S f  xdx B. S f
 xdxf  xdx 2  2  1 2  2 1 2 C. S f
 xdxf  xdx D. S f
 xdxf  xdx 1 1 2  1 Lời giải Chọn C 2 1 2
Diện tích cần tích là: S f
 xdx f
 xdxf  xdx 2  2  1 1 2 2  2   f
 xdxf
 xdx f
 xdxf  xdx 2  1 1 1 Phát triển CÂU 29 1 1
Câu 29.1. Cho hình thang cong  H  giới hạn bởi các đường y  , x  , x  2 và trục hoành. Đường x 2  1  thẳng x kk  2 
 chia H  thành hai phần có diện tích là S và S như hình vẽ dưới đây.  2  1 2 Trang 53
Tìm tất cả giá trị thực của k để S  3S 1 2 7 A. k  2 B. k  1 C. k D. k  3 5 Lời giải Chọn A k 2 k 2 1 1 1 1 k 2
Ta có S  3S dx  3 dx dx  3 dx  ln x  3ln x     1 2 1/ 2 k x x x x 1 k 1 k 2 2 3 1    k     k  2 2 8 ln ln 3 ln 2 ln
 ln 2k  3ln  2k   2k    3 2 kk k 1 4
k  4  k   2 mà  k  2 nên k  2 . 2
Câu 29.2. Với mọi m thì đường thẳng d : y mx  2 luôn cắt parabol  P 2
: y x 1 tại hai điểm phân
biệt có hoành độ x , x . Tìm m để diện tích của hình phẳng giới hạn bởi d và  P là nhỏ nhất. 1 2 4 3 A. m  0 B. m C. m D. m  4 3 4 Lời giải
Ta có x , x là hai nghiệm của phương trình 2
x mx 1 0 . Khi đó: 1 2 x x        x   2 2 2 3 mx x dx   
x  x x  1 m S mx 2 1    x x 2 2  x x x x 1 2 1 1 2 1 2   1 2   2 3   3 2  1 x 1 x Trang 54 1  
m  4 2m   1 1  3m  6 
m  4 m  4 3 4 2 2 2 2 2    6 6 6  Sm  0 min 1
Câu 29.3. Cho hình phẳng D giới hạn bởi parabol 2 y  
x  2x , cung tròn có phương trình 2 2
y  16  x , với 0  x  4 , trục tung (phần tô đậm trong hình vẽ). Tính diện tích của hình D. 16 16 16 16 A. 8  B. 2  C. 4  D. 4  3 3 3 3 Lời giải Chọn D 4   1 
Diện tích hình phẳng D là 2 2 S  16  x   x  2x dx      2  0 4 Xét tích phân 2 I  16  x dx  0    
Đặt x  4sin t, t   ;   .  2 2    2 2   Khi đó 1 1 2 2 I dt
16 16sin t .4 cos tdt  16 cos tdt  16 t  sin 2t  4       2 2  0 0 4 4  1   1  16 2 3 2 J
x  2x dx   x x       2   6  3 0 16 Vậy S  4  . 3
Câu 29.4. Cho hàm số y f x 3 2
ax bx cx d,  , a , b ,
c d  , a  0 có đồ thị (C). Biết rằng đồ thị
(C) tiếp xúc với đường thẳng y  4 tại điểm có hoành độ âm và đồ thị của hàm số y f  x cho bởi hình vẽ dưới đây. Trang 55
Tính diện tích S của hình phẳng giới hạn bởi đồ thị C  và trục hoành 27 21 5 A. S  9 B. S C. S D. S  4 4 4 Lời giải Chọn B.
Từ đồ thị suy ra f  x 2  3x 3.
f x  f
 xdx   2x   3 3
3 dx x  3x C .
Do C  tiếp xúc với đường thẳng y  4 tại điểm có hoành độ x âm nên 0 f  x  2
 0  3x 3  0  x  1  . 0 0 0 Vậy f  
1  4 nên có ngay C  2 . Vậy phương trình đường cong C  là 3
y x  3x  2 . x  2  Xét phương trình 3
x  3x  2  0   . x 1 1 27
Diện tích hình phẳng cần tìm là
 3x 3x2dx   . 2  4
Câu 30. Cho hai số phức z  3
  i và z 1 i . Phần ảo của số phức z z bằng 1 2 1 2 A. 2  B. 2i C. 2 D. 2  i Lời giải
Ta có z z  3
  i 1 i  2   2i 1 2
Vậy phần ảo của số phức z z bằng 2. 1 2 Phát triển câu 30
Nhân xét : Câu hỏi ở mức độ thông hiểu : Phƣơng pháp
Số phức z a bi,  ; a b
 , a là phần thực, b là phần ảo.
Số phức liên hợp z a bi, ; a b  .
Câu tƣơng tự (Phát triển câu 30- Đề thi tham khảo) Cho hai số phức z  5  i và z  7  2i . Phần ảo 1 2
của số phức z z bằng 1 2 Trang 56 A. 3 B. 3i C. 3  D. 3  i Lời giải Chọn C
Ta có: z z  5  i  7  2i  12  3i 1 2
Vậy phần ảo của số phức z z bằng 3  . 1 2 Câu phát triển
Câu 30.1. Cho hai số phức z  2  4i và z  1 3i . Phần ảo của số phức z iz bằng 1 2 1 2 A. 5 B. 5  i C. 3  D. 3i Lời giải Chọn C
Ta có z iz  2  4i i 1 3i  1  3i 1 2  
Vậy phần ảo của số phức z iz bằng 3  1 2
Câu 30.2. Cho hai số phức z  5  6i và z  1 8i . Phần ảo của số phức liên hợp w z iz bằng 1 2 1 2 A. 5  i B. 5  C. 5i D. 5 Lời giải Chọn B
Ta có w z iz  5  6i i 1 8i  3
  5i w  3  5i 1 2    
Vậy phần ảo của số phức w z iz bằng 5  . 1 2
Câu 30.3. Cho hai số phức z  2019  2020i và z  2002i . Phần ảo của số phức iz z bằng 1 2 1 2 A. 2020. B. 4021  C. 2020  D. 4021 Lời giải Chọn D
Ta có iz z i 2019  2020i  2  002i  2  020  4021i 1 2    
Vậy phần ảo của số phức iz z bằng 4021. 1 2 1
Câu 30.4. Nếu số phức z  1 thỏa mãn z  1 thì phần thực của bằng 1 z 1 1 A. B.C. 2 D. 2  2 2 Lời giải Chọn A Cách 1:
Gọi z a bi,  , a b  ,z 1. Vì 2 2
z  1  a b  1. 1 1 1abi 1 a b 1 b Ta có     i   i z. 1 z
1abi 1a2 2  b 2  2a 2  2a 2 2  2a 1 1
Vậy phần thực của số phức là . 1 z 2 Trang 57 Cách 2: 2 Ta có: . z z z  1     Khi đó: 1 1 1 1 1 1 1 2 Re          
1 z  1 z 1 z  1 z 1 z 1 z 1 z 2  z z 2  z z   1
1 z z  . z z
1 z z 1  1  1 Suy ra: Re    1 z  2
Câu 31. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu S  có tâm I 0;0; 3   và đi
qua điểm M 4;0;0 . Phương trình của S  là
A. x y   z  2 2 2 3  25
B. x y   z  2 2 2 3  5
C. x y   z  2 2 2 3  25
D. x y   z  2 2 2 3  5 Lời giải Chọn A
Bán kính mặt cầu r IM     2 2 2 4 0 3  5
Phương trình mặt cầu là: x y  z  2 2 2 3  25
Câu 31.1. Trên mặt phẳng tọa độ, điểm biểu diễn số phức z i 3  2i là điểm nào dưới đây?
A. M 3; 2 B. N 3; 2   C. P  2  ;3 D. Q 2; 3   Lời giải Chọn C
Ta có z i   i 2
3 2  3i  2i  3i  2  2   3i .
Vậy điểm biểu diễn cho số phức z trong mặt phẳng phức là điểm có tọa độ  2  ;3 .
Phát triển câu 31, tìm điểm biểu diễn cho số phức w biết số phức w tính thông qua z và z thỏa mãn một
biểu thức cho trước
Câu 2. (Phát triển câu 31) Cho số phức z thỏa mãn 2  iz  3  4i . Tìm phần thực của số phức
w  2  iz  3z . A. 9 B. 5  C. 1 D. 6 Lời giải Chọn A 3  4i
Từ giả thiết z
 2  i . Suy ra w  2 iz  3z  2 i2i 32i  95i . 2  i
Vậy phần thực của số phức w là 9.
Phát triển câu 31, kết hợp việc tìm tọa độ điểm biểu diễn cho số phức với kiến thức tính diện tích tam
giác khi biết tọa độ 3 đỉnh ở lớp 10 Trang 58
Câu 3. (Phát triển câu 31) Trong mặt phẳng tọa độ, cho A, B, C là ba điểm biểu diễn lần lượt cho ba số
phức z  5  i, z  4  i2 và z  2i . Diện tích của tam giác ABC là kết quả nào dưới đây? 3  3 1 2 25 185 A. 25. B. C. D. 185 2 2 Lời giải Chọn B
Ta có: z  5  i A 5; 1  1  
z  4  i2 2
16 8i i 16 8i 1158i B 15;8 2  
z  2i3  8
i C 0;8 3   1 25
Diện tích tam giác ABC khi biết tọa độ 3 đỉnh là S  5         (đvdt). ABC  8 8 15 8  1 0 1 8 2 2
Phát triển câu 31, ý tưởng điểm biểu diễn gắn với hình học phẳng. Sử dụng vectơ bằng nhau và tích
vô hướng để tìm điều kiện cho một tứ giác là hình chữ nhật

Câu 4. (Phát triển câu 31) Cho số phức z a bi (với , a b
) và số phức liên hợp của nó là z có
điểm biểu diễn trong mặt phẳng phức là A và D . Số phức 2  5iz và liên hợp của nó có điểm biểu diễn
là B và C . Biết rằng tứ giác ABCD là hình chữ nhật và z  3  i đạt giá trị nhỏ nhất. Tìm tích . a b . 80 80 16 16 A.B. C.D. 169 169 169 169 Lời giải Chọn A
Ta có z a bi A ;
a b; z a bi D ; a b  
25iz  25iabi  2a5b5a 2bi B2a5 ;b5a 2b
Điểm biểu diễn cho số phức liên hợp của số phức 2  5iz là C 2a 5 ;
b  5a  2b .
Ta có AB  a  5 ;
b 5a b, AD  0; 2
b, DC  a 5 ;
b  5a b a,b  0 a,b  0  
a  5b a  5b  a,b  0
Để tứ giác ABCD là hình chữ nhật thì AB DC     5a b  5  a  5b b     5  a A . B AD  0   2  b
5a b  0
Khi đó số phức z a bi a 5ai . 2 2 2  4  98 98
Xét z  3  i a  5ai  3  i  a  3  5a   2 1
 26a 16a 10  26 a       13  13 13 98 4 20
Vậy z  3  i đạt giá trị nhỏ nhất là
đạt được khi a   , b  (thỏa mãn) 13 13 13 Do đó 4 20 80 z    i , suy ra: . a b   . 13 13 169 Trang 59
Câu 32. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz, mặt phẳng đi qua điểm M 1;1;   1 và vuông x 1 y  2 z 1
góc với đường thẳng  :   có phương trình là 2 2 1
A. 2x  2y z  3  0
B. x  2y z  0
C. 2x  2y z  3  0
D. x  2y z  2  0 Lời giải Chọn C
Đường thẳng  có vecto chỉ phương u  2;2;  1 .
Mặt phẳng cần tìm đi qua điểm M 1;1;  
1 , nhận u  2;2; 
1 làm vtpt nên có phương trình 2 x   1  2 y   1   1 z  
1  0  2x  2y z  3  0 .
Câu 1. (Tƣơng tự câu 32) Trong không gian Oxyz , cho các vectơ a  2;7; 3
 , b  2;1;4. Tính tích
vô hướng a a b bằng A. 21 B. 63 C. 53 D. 52 Lời giải Chọn B
a b  0;6; 7  
Vậy a a b  2.0  7.6 3. 7    63.
Phát triển câu 32, sử dụng ứng dụng của tích vô hướng vào việc tìm tham số để một tam giác trong không
gian là tam giác vuông
Câu 2. (Phát triển câu 32) Trong không gian Oxyz, cho ba điểm A2;0;  1 , B  1  ;4;3 và C  ; m 2m  3; 
1 . Tìm m để tam giác ABC vuông tại B. A. 7  B. 4 C. 7 D. 4  Lời giải Chọn C BA  3; 4  ; 2
 , BC  m 1;2m 7; 2
Để tam giác ABC vuông tại B thì B .
A BC  0  3m  
1  42m  7  4  0  5
m  35  0  m  7 .
Phát triển câu 32, sử dụng ứng dụng của tích vô hướng vào việc quỹ tích điểm M thỏa mãn đẳng thức cho
trước, bài toán có sử dụng việc khai thác điểm trung gian

Câu 3. (Phát triển câu 32) Trong không gian Oxyz , cho A2;0;4 và B 0; 6
 ;0, M là một điểm bất kỳ 561 thỏa mãn 2 2 2 3MA  2MB
AB . Khi đó M thuộc mặt cầu có bán kính là giá trị nào dưới đây? 280 A. 3 B. 9 C. 56 D. 56 Lời giải Trang 60 Chọn A  6    
x    xx  5 3 2 2 0 0    Xét điể 12 m I  ;
x y thỏa mãn 3IA  2IB  0  3
 0  y  2 6
  y  0  y   .    
z    z 5 3 4 2 0  0  12 z   5  6 12 12   I ;  ;    5 5 5  Mà 2 2 2 2
AB  2  6  4  56 2 2 561 561 Xét 2 2 3MA  2MB
 3MI IA  2MI IB  5 5 3 561 2 2
MI  2MI.IA IA   2 2 2
MI  2MI.IB IB   5   561 672 1008 561 2 2 2 2 2
 5.MI  2MI.3.IA 2.IB  3IA  2.IB   5.MI     MI  9   5 25 25 5  0   6 12 12 
Vậy M luôn chạy trên mặt cầu tâm I ;  ;   và có bán kính là 3.  5 5 5 
Phát triển câu 32, sử dụng kiến thức về độ dài vectơ, điểm trên tia để lấy tọa độ không âm, áp dụng biến
dạng của bất đẳng thức BunhiaCopxki vào đánh giá GTNN
Câu 4. (Phát triển câu 32) Trong không gian Oxyz , trên các tia Ox, Oy, Oz lấy ba điểm không trùng O là 1 4 9
A, B, C. Biết OA OB OC 1 và biểu thức  
đạt giá trị nhỏ nhất. Tính OA OB OC
OAOBOBOC. 5 1 A. 1. B. . C. 0. D. . 6 9 Lời giải Chọn D
Vì A, B, C thuộc các tia O ,
x Oy,Oz nên gọi tọa độ các điểm là A ;
a 0;0, B0; ;
b 0 , C 0;0;c , suy ra OA   ;
a 0;0,OB  0; ;
b 0,OC  0;0;c, , a , b c  0 .
Theo giả thiết OA OB OC 1  a b c  1. 1 4 9    2 1 2 3 36 Xét      36 . OA OB OC
OA OB OC
a b c  1 a   6 1 2 3  1 4 9     1 Biểu thức  
đạt giá trị nhỏ nhất là 36 xảy ra khi a b cb   . OA OB OC 3
a b c 1  1 c   2 Trang 61  1   1   1   1 1  Suy ra OA
;0;0 ,OB  0; ;0 , OC  0;0;
; OB OC  0; ;          6   3   2   3 2   1 1  OA OB  ; ;0    6 3 
Vậy OAOB OB OC 1 1 1 1 1 .  .0  .  0.  . 6 3 3 2 9
Câu 33. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz, vectơ nào dưới đây là một vectơ chỉ phương
của đường thẳng đi qua hai điểm M 2;3;  1 và N 4;5;3 ?
A. u  1;1;  1
B. u  1;1;2
C. u  3;4;  1
D. u  3;4;2 Lời giải Chọn B
Ta có vectơ MN  2;2;4 là một vec tơ chỉ phương của đường thẳng đi qua hai điểm MN
mà MN  21;1;2  2 ;
u u  1;1;2 nên chọn B
Câu 1. (Tƣơng tự câu 33) Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu S  có tâm I 8;0;0 và đi qua điểm M 0; 6
 ;0. Phương trình của S  là
A.x  2 2 2 8
y z 100
B. x  2 2 2 8
y z 10
C. x  2 2 2 8
y z 100
D.x  2 2 2 8
y z 10 Lời giải Chọn A 2 2 2
Vì M S  nên bán kính mặt cầu là R IM  8  0  0  6  0  0  100 10 . 2 2 2 2
Vậy phương trình mặt cầu cần tìm là  x     y     z   2   x   2 2 8 0 0 10 8
y z 100.
Phát triển câu 33, sử dụng công thức tính khoảng cách để tìm bán kính mặt cầu trong trường hợp tiếp xúc.
Câu 2. (Phát triển câu 33) Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu S  có tâm I 1;0; 4   và tiếp xúc với
mặt phẳng Oxy . Phương trình mặt cầu S  là 2 2 2 2
A.x   2
1  y   z  4  4. B.x   2
1  y   z  4 16. 2 2 2 2
C.x   2
1  y   z  4  1 D. x   2
1  y   z  4  2 Lời giải Chọn B 
Phương trình mặt phẳng Oxy là z  0. Vậy bán kính mặt cầu S  là R d I Oxy 4 ,   4 1 Phương trình mặ 2 2 2 2 2
t cầu cần tìm là  x     y     z   2   x   2 1 0 4 4
1  y   z  4 16. Trang 62
Phát triển câu 33, mặt cầu đi qua 2 điểm thì tâm mặt cầu phải thuộc mặt phẳng trung trực của đoạn
thẳng tạo bởi hai điểm đó.
Câu 3. (Phát triển câu 33) Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu S  có tâm I thuộc đường thẳng x  4 y z  3 d :  
và S  đi qua hai điểm A 3
 ;0;5 và B1;4; 
1 . Khi đó bán kính mặt cầu S  là 2 1 1 
giá trị nào dưới đây? A. 290 B. 3 C. 2 17 D. 299 Lời giải Chọn D
Gọi M là trung điểm của AB , tọa độ điểm M  1  ;2;2 .
Gọi   là mặt phẳng trung trực của AB , khi đó M   và một vectơ pháp tuyến của   là MA MA   2  ; 2  ; 3  .
Phương trình mặt phẳng   : 2  x  
1  2 y  2  3 z  2  0  2x  2y  3z 8  0 .
Mà I d suy ra tọa độ I 4  2t;t; 3
 t,t
I   suy ra 24  2t  2t  3 3
 t 8  0  t  3 I 10;3; 6   . 2 2 2
Vậy bán kính mặt cầu là R IA   3
 10  0 3  5 6  299 .
Phát triển câu 33, mặt cầu ngoại tiếp khối tứ diện thì tâm mặt cầu phải nằm trên đường thẳng đi qua tâm
của đường tròn ngoại tiếp một trong các mặt phẳng của tứ diện và vuông góc với mặt phẳng đó. Để thể
tích đạt giá trị lớn nhất thì đỉnh còn lại của tứ diện phải thuộc đường thẳng đi qua tâm mặt cầu và vuông
góc với mặt phẳng đối diện. Điểm còn lại tìm được tính khoảng cách đến mặt phẳng đã cho mà có giá trị

lớn hơn thì đó là đỉnh còn lại của tứ diện 2 2
Câu 4. (Phát triển cầu 33) Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu S  2
: x   y  
1   z  2  9 và tam
giác BCD với tọa độ các đỉnh là B 3;1; 2  , C0; 2  ; 2  , D0;1; 
1 . Tìm tọa độ điểm A thuộc mặt cầu
S sao cho thể tích khối tứ diện ABCD đạt giá trị lớn nhất.
A. A 3; 1 3;  2  3
B. A 3;1 3; 2  3
C. A0;2; 2  2 2 D. A0;2; 2   2 2  Lời giải Chọn A Dễ thấy ba điểm ,
B C, D đều thuộc mặt cầu  S  . Để AS  mà thể tích khối tứ diện ABCD đạt giá trị
lớn nhất thì A là một trong 2 giao điểm của đường thẳng  với mặt cầu; trong đó  là đường thẳng đi
qua tâm I của mặt cầu và vuông góc với mặt phẳng  BCD . Ta có: BC   3  ; 3  ;0, BD   3
 ;0;3 . Tọa độ tâm mặt cầu S  là I 0;1; 2   .
Một vectơ pháp tuyến của mặt phẳng  BCD là n  BC, BD   9  ; 9  ; 9     . Trang 63
Vì  vuông góc với   nên 1 vectơ chỉ phương của  là u  1;1;  1 . x t
Phương trình đường thẳng  : y 1 t , t  . z  2   t  2 2
Vì A   At;1 t; 2  t  , mà AS  2
t   t    t   2 1 1 2 2  9  t  3
t  3  A 3;1 3; 2  3 1      .
t   3  A  3;1 3; 2   3  2   
Phương trình mặt phẳng BCD :  1 x  0   1 y   1   1 z  
1  0  x y z  2  0 3 1 3  2  3  2
* Xét A : d A , BCD   3 3 . 1  1   3
 3 1 3  2  3  2
* Xét A : d A , BCD   3 3 . 2  2   3
Dễ thấy d A , BCD d A , BCD A  3;1 3; 2
  3 là điểm cần tìm. 2    1    
Câu 34. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz , mặt phẳng đi qua điểm M 1;1;   1 và x 1 y  2 z 1
vuông góc với đường thẳng  :   có phương trình là 2 2 1
A. 2x  2y z  3  0
B. x  2y z  0
C. 2x  2y z  3  0
D. x  2y z  2  0 Lời giải Chọn C
Đường thẳng  có vecto chỉ phương u  2;2;  1 .
Mặt phẳng cần tìm đi qua điểm M 1;1;  
1 , nhận u  2;2; 
1 làm vtpt nên có phương trình 2 x   1  2 y   1   1 z  
1  0  2x  2y z  3  0
Phân tích : Một câu viết phương trình mặt phẳng khi cho véc tơ pháp tuyến và điểm đi qua.
Câu 1 : (Phát triển câu 34- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, cho ba điểm A1;2; 3  ; B2; 2  ;  1 ;C  1
 ;3;4 mặt phẳng đi qua điểm A và vuông góc với BC có phương trình là
A. 3x  5y  3z  2  0
B. x  4y  4z  3  0
C. 3x  5y  3z  2  0
D. 2x y  7z  3  0 Lời giải Chọn A Ta có BC   3  ;5;3
Mặt phẳng cần tìm đi qua điểm A1;2; 3
  , nhận n  3; 5  ; 3
  làm vtpt nên có phương trình 3 x  
1  5 y  2  3 z  3  0  3x  5y  3z  2  0 Trang 64
Câu 2 : (Phát triển câu 34- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, mặt phẳng đi qua ba điểm A1;2;  1 ; B  1  ;3; 
1 ;C 3;4;3 có phương trình là
A. x  2y  3z  2  0
B. x  2y  3z  2  0
C. x  2y  3z  6  0
D. x  2y  3z 10  0 Lời giải Chọn B Ta có AB   2
 ;1;0;BC  4;1;2  A ; B BC  2;4; 6    21;2; 3    
Mặt phẳng cần tìm đi qua ba điểm A1; 2; 
1 nhận n  1;2; 3
  làm vtpt nên có phương trình x  
1  2 y  2  3 z  
1  0  x  2y  3z  2  0
Câu 3 : (Phát triển câu 34- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, mặt phẳng  P chứa đường x 1 y z 1 x  2 y 1 z  3 thẳng : d :   và song song với :  :   có phương trình là 1 2 2 2 1  3 
A. 4x  7 y  5z  9  0
B. 4x  7 y  5z  9  0
C. x  2y  2z  3  0
D. 4x  7 y  5z  9  0 Lời giải Chọn D x 1 y z 1 d :  
u 1;2;2 là véctơ chỉ phương của d 1   1 2 2 x  2 y 1 z  3  :    u 2; 1  ; 3
 là véctơ chỉ phương của  2   2 1  3 
Mặt phẳng  P chứa đường thẳng d và song song với  nên nhận u ,u là VTCP 1 2  n u  ;u   4  ;7; 5  A 1;0;1 . 1 2     là vtptvà qua điểm    P: 4  x  
1  7 y  0  5 z  
1  0  4x  7 y  5z  9  0
Câu 4 : (Phát triển câu 34- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, mặt phẳng  P đi qua x  2 y 1 z 1 A2; 3
 ;3 và chứa d :   có phương trình là 1 2 3
A. 4x y z 10  0
B. 5x y z 10  0
C. 5x y z 10  0
D. 5x y z 10  0 Lời giải Chọn D x  2 y 1 z 1 d :  
u 1;2;3 là véctơ chỉ phương của d 1 2 3 B 2;1; 
1  d AB 0;4; 4  
Mặt phẳng  P đi qua A2; 3
 ;3 và nhận u, AB là VTCP  n   ; u AB   2  0;4;4  4  5; 1  ;  1   là VTPT Trang 65
và qua điểm A2; 3  ; 
3  P : 5 x  2   y  3   z  3  0  5x y z 10  0
Câu 35. [ĐỀ THI THAM KHẢO] Trong không gian Oxyz , vectơ nào dưới đây là một vectơ chỉ
phương của đường thẳng đi qua hai điểm M 2;3;  1 và N 4;5;3 ?
A. u  1;1;  1
B. u  1;1;2
C. u  3;4;  1
D. u  3;4;2 Lời giải Chọn B
Ta có vectơ MN  2;2;4 là một vec tơ chỉ phương của đường thẳng đi qua hai điểm MN
mà MN  21;1;2  2 ;
u u  1;1;2 nên chọn B
Phân tích : Một câu về xác định các yếu tố cơ bản của đường thẳng trong không gian.
Câu 1 : (Phát triển câu 35- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, cho ba điểm A1;1;  3 ; B 2;3;  1 ;C  2  ; 1
 ;4 một vectơ chỉ phương của đường thẳng d qua A và song song với BC là vectơ nào sau đây
A. u  4;4; 3  
B. u  4; 4;3
C. u  1;1;  1
D. u  2;2;   1 Lời giải Chọn A Ta có BC   4  ; 4
 ;3 là một vectơ chỉ phương của đường thẳng d
Một vectơ chỉ phương của đường thẳng d là u  BC  4;4; 3  
Câu 2 : (Phát triển câu 35- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, cho ba điểm A1;2;  1 ; B  1  ;3; 
1 ;C 3;4;3 đường thẳng d đi qua A và vuông góc với mặt phẳng đi qua ba điểm A, B,
C có phương trình là x 1 y  2 z 1 x 1 y  2 z 1 A.   B.   1 2 3  1 2 3  x 1 y  2 z 1 x 1 y  2 z 1 C.   D.   1 2  3  1 2  3  Lời giải Chọn B Ta có AB   2
 ;1;0;BC  4;1;2  A ; B BC  2;4; 6    21;2; 3    
Đường thẳng d đi qua A1;2; 
1 nhận u  1;2; 3   làm VTCP   
nên có phương trình x 1 y 2 z 1   1 2 3 
Câu 3 : (Phát triển câu 35- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, một vectơ chỉ phương của
đường thẳng d là giao tuyến của hai mặt phẳng P : x  2y 3z  2  0 và Q : 2x y  3z  4  0 là
A. u 3;3;   1 B. u 3; 3  ;  1 C. u 3;3  ;1 D. u 3; 3  ;  1 Lời giải Chọn D Trang 66
P: x 2y 3z  2  0  n 1;2; 3
 là véctơ pháp tuyến của P 1  
Q:2x y 3z 4  0  n 2;1;3 là véctơ pháp tuyến của Q 2  
Đường thẳng d là giao tuyến của hai mặt phẳng P và Q nên nhận
n ;n   9; 9  ; 3   3 3; 3  ; 1  1 2      
là một vectơ chỉ phương Vậy u 3; 3  ; 
1 là một vectơ chỉ phương của đường thẳng d.
Câu 4: (Phát triển câu 35- Đề thi tham khảo) Trong không gian Oxyz, đường thẳng d song song với x y  2 z 1
mặt phẳng P : x y z  2  0 và vuông góc với :  :  
có một vectơ chỉ phương là 1 2 2 
A. u  1;0;  1 B. u  0; 1  ;  1 C. u  1; 1  ;0
D. u  0;1;  1 Lời giải Chọn D
P: x y z 2  0  n1;1; 
1 là véctơ pháp tuyến của  Px y  2 z 1  :    u
 1; 2; 2 là một vectơ chỉ phương của  . 1 2 2 
Vectơ u  n ;u   0;1;1 1     
là là một vectơ chỉ phương của đường thẳng d.
Câu 36. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Chọn ngẫu nghiên một số từ tập các số tự nhiên có ba chữ số đôi
một khác nhau. Xác suất để số được chọn có tổng các chữ số là chẵn bằng 41 4 1 16 A. B. C. D. 81 9 2 81 Lời giải Chọn A
Ta có: n  9.9.8  648
Gọi N abc (với , a ,
b c 0;1;2;3;4;5;6;7;8;  9 ; , a ,
b c đôi một khác nhau, a  0 và a b c là số chẵn)
+ Trường hợp 1: Ba chữ số a, ,
b c đều chẵn, có: 4.4.3  48 (số).
+ Trường hợp 2: Ba chữ số a, ,
b c trong đó có hai chữ số lẻ và một chữ số chẵn:
Chọn 1 chữ số chẵn có 1 C cách, 5 Chọn 2 chữ số lẻ có 2 C cách, 5
hoán vị 3 chữ số được chọn có 3! cách. Loại đi 2
A cách có chữ số 0 đứng đầu. 5
Vậy trường hợp này có: 1 2 2
C .C .3! A  280 số. 5 5 5
Vậy có tất cả 48  280  328 (số). 328 41
Suy ra xác suất cần tìm: P   648 81
PHÁT TRIỂN THÊM CÂU 36: Trang 67
Câu 36.1. Chọn ngẫu nghiên một số từ tập các số tự nhiên có ba chữ số đôi một khác nhau. Xác suất để
số được chọn có tổng các chữ số hàng trăm và hàng đơn vị bằng hai lần chữ số hàng chục 5 1 5 2 A. B. C. D. 81 81 162 81 Lời giải Chọn B
Ta có: n  9.9.8  648
Gọi N abc (với , a ,
b c 0;1;2;3;4;5;6;7;8;  9 ; , a ,
b c đôi một khác nhau, a  0 và a c  2b ).
Vì a c  2b nên a c là số chẵn khác 0, ta có các trường hợp sau: + Trường hợp 1:  , a c 1;3;5;7; 
9 , mỗi cách chọn a, c có duy nhất 1 cách chọn b nên có: 2 A  20 (số). 5 + Trường hợp 2:  , a c 0;2;4;6; 
8 , a  0 , mỗi cách chọn a, c có duy nhất 1 cách chọn b nên có: 2 A  4  16 (số) 5
Vậy có tất cả 20 16  36 (số) 36 1
Suy ra xác suất cần tìm là: P   648 18
Câu 36.2. Chọn ngẫu nghiên một số từ tập các số tự nhiên có ba chữ số đôi một khác nhau. Xác suất để
số được chọn có chữ số hàng trăm, chữ số hàng đơn vị và tổng các chữ số theo thứ tự tạo thành 1 cấp số cộng có công sai dương 5 4 1 16 A. B. C. D. 162 9 2 81 Lời giải Chọn A
Ta có: n  9.9.8  648
Gọi N abc (với , a ,
b c 0;1;2;3;4;5;6;7;8;  9 ; , a ,
b c đôi một khác nhau, a  0 và , a ,
c a b c theo
thứ tự tạo thành 1 cấp số cộng có công sai d dương).
c a d
c a d  
c a d
a b c a  2d
b d a      b   d a Ta có: 1   a  9
 a d  9  a   .
a d  9  a    0  . b c  9
a d  9  a   1   a  4 d  0 1    a  9 
Với mỗi 1  a  4 có 9  a a 1 10  2a cách chọn d. 4
Suy ra có tất cả: 10  2a  20 (số) a 1  20 5
Vậy xác suất cần tìm là: P   648 162
Câu 36.3. Chọn ngẫu nghiên một số từ tập các số tự nhiên có ba chữ số đôi một khác nhau. Xác suất để
số được chọn có tích các chữ số là số dương và chia hết cho 6 Trang 68 55 23 13 49 A. B. C. D. 108 54 27 108 Lời giải Chọn A
Ta có: n  9.9.8  648
Gọi N abc (với , a ,
b c 0;1;2;3;4;5;6;7;8;  9 ; , a ,
b c đôi một khác nhau, a  0 và abc là số dương và chia hết cho 6).
Ta có: abc là số dương chia hết cho 6 nên abc  0 , chia hết cho 2 và 3.
abc chia hết cho 2 thì ít nhất một trong các số a, ,
b c thuộc 2; 4;6;  8 .
abc chia hết cho 3 thì ít nhất một trong các số a, , b c 3;6;  9 .
Do đó ta có các trường hợp sau:
+ Trường hợp 1: N có mặt số 6 , có: 2 3.A  168 (số). 8
+ Trường hợp 2: N có mặt số 3 hoặc 9 , không có mặt số 6 và có ít nhất một trong các số a, , b c thuộc 2;4;  8 , có: 2. 1 1 2
C .C .3! C .3  1
!  C .3!  162 (số). 3 3 3 3
Vậy có tất cả: 168 162  330 (số). 330 55
Suy ra xác suất cần tìm là: P   . 648 108
Câu 36.4. Chọn ngẫu nghiên một số từ tập các số tự nhiên có ba chữ số đôi một khác nhau. Xác suất để
số được chọn có tích các chữ số là số chia hết cho 15. 13 10 7 13 A. B. C. D. 36 27 18 27 Lời giải Chọn C
Ta có: n  9.9.8  648
Gọi N abc (với , a ,
b c 0;1;2;3;4;5;6;7;8;  9 ; , a ,
b c đôi một khác nhau, a  0 và abc là số dương và chia hết cho 15).
Ta có: abc là số chia hết cho 15 nên abc chia hết cho 3 và 5 .
abc chia hết cho 5 thì ít nhất một trong các số a, , b c thuộc 5;  0 .
abc chia hết cho 3 thì ít nhất một trong các số a, ,
b c thuộc 0;3;6;  9 .
Do đó ta có các trường hợp sau:
+ Trường hợp 1: N có mặt số 0 , có: 2 2.A  144 (số). 9
+ Trường hợp 2: N có mặt số 5 , không có mặt số 0 và có ít nhất một trong các số a, ,
b c thuộc 3;6;  9 , có: 1 1 2
C .C .3! C .3!  108 (số). 3 5 3
Vậy có tất cả: 144 108  252 (số) Trang 69 252 7
Suy ra xác suất cần tìm là: P   648 18
Câu 36.5. Chọn ngẫu nghiên một số từ tập các số tự nhiên có ba chữ số đôi một khác nhau. Xác suất để
số được chọn có tổng các chữ số là số chia hết cho 3. 1 1 19 11 A. B. C. D. 36 9 54 108 Lời giải Chọn C
Ta có: n  9.9.8  648
Gọi N abc (với , a ,
b c 0;1;2;3;4;5;6;7;8;  9 ; , a ,
b c đôi một khác nhau, a  0 và a b c là số chia hết cho 3 )
Gọi A  0;3;6;  9 , B  1;4;  7 ,C  2;5;  8
Để a b c chia hết cho 3 ta có các trường hợp sau: Trường hợp 1: a, ,
b c thuộc A hoặc B hoặc C , có: 2
3.A  3!  30 (số). 3
+ Trường hợp 2: 3 số a, ,
b c thuộc 3 tập khác nhau , A , B C Có: 1 1 1 1 1
2.C .C .2! C .C .C .3!  198 (số) 3 3 3 3 3
Vậy có tất cả: 30 198  228 (số). 228 19
Suy ra xác suất cần tìm là: P   . 648 54 mx
Câu 37. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số hàm số f x 4 
( m là tham số thực). Có bao x m
nhiêu giá trị nguyên của m để hàm số đã cho đồng biến trên khoảng 0;  ? A. 5 B. 4 C. 3 D. 2 Lời giải Chọn D
Điều kiện xác định: x m 2 m  4 Ta có y   . x m2
Để hàm số đồng biến trên khoảng 0;  thì 2 y  0  m  4  0  2   m  2           m    2 m 0 0; m  0 m  0
Do m nguyên nên m  1
 ;m  0 . Vậy có 2 giá trị nguyên của m thỏa mãn.
Câu 37-1. [Tƣơng tự câu 37-MH-2020] Cho hình chóp S.ABC . có đáy là tam giác đều cạnh a , SA
vuông góc với mặt phẳng đáy và SA  2a (minh họa như hình bên). Gọi M , N lần lượt là trung điểm của A ,
B AC . Khoảng cách giữa hai đường thẳng SB và MN bằng Trang 70 a 3 a 3 2 57a a 57 A. B. C. D. 4 2 19 19 Lời giải Chọn D
Ta có MN // BC MN // SBC Do đó 1
d MN SB  d MN SBC  d M SBC 1 , , ,  d  ,
A ABC  (vì MB AB ) 2 2 BC AK
Kẻ AK BC, AH SK , ta có: 
BC  SAK   AH BC . BC SAAH SK Khi đó 
AH  SBC  d  ,
A SBC   AH . AH BC
Xét tam giác SAK vuông tại A, có đường cao AH , ta có 1 1 1 1 1 19 2a 57       AH  . 2 2 2 2 2 2 AH SA AK 4a   12a 19 a 3   2   1 1 a 57
Vậy d DM , SB  d  ,
A SBC   AH  . 2 2 19
Câu 37-2. [Phát triển câu 37-MH-2020 theo hƣớng thay đổi đa giác đáy] Cho tứ diện OABC có OA,
OB, OC đôi một vuông góc, OA OB  ,
a OC  2a . Gọi M là trung điểm của AB. Khoảng cách giữa hai
đường thẳng OM và AC bằng 2 5a a 2 a 2 2a A. B. C. D. 5 2 3 3 Trang 71 Lời giải Chọn D
Cách 1: Gọi D đối xứng với B qua O.
Ta có: OM // AD OM // CAD  d OM , AC  d OM, ACD  d  ,
O ACD . 1 1 1 1 9 Vì O ,
A OC,OD đôi một vuông góc nên ta có         2 2 2 2 2  4 , OA OC OD a d O ACD    a
O ACD 2a d , 
. Vậy d OM AC  2 ,  . 3 3
Cách 2: Chọn hệ trục tọa độ Oxyz sao cho O0;0;0; A ;
a 0;0; B0; ;
a 0;C 0;0;2a  a a
M là trung điểm của AB M ; ; 0   .  2 2    Đườ a a
ng thẳng OM qua O và có vectơ chỉ phương OM  ; ; 0    2 2 
Đường thẳng AC qua A và có vectơ chỉ phương AC   ; a 0;c .   2
OM , AC .OAa    2a Ta có: 2 2
OM , AC  
  a ;a ; ; OA   ;
a 0; 0  d OM , AC    .  2    3 OM , AC  
Câu 37-3. [Phát triển câu 37-MH-2020 theo hƣớng giúp học sinh khắc sâu thêm cách xác định góc
giữa hai mặt phẳng] Cho hình chóp S.ABC có đáy là tam giác đều cạnh a , SA vuông góc với mặt
phẳng đáy, góc giữa mặt phẳng SBC  và mặt đáy là 60 (minh họa như hình bên). Gọi M , N lần lượt là trung điểm của A ,
B AC . Khoảng cách giữa hai đường thẳng SB và MN bằng Trang 72 3a 3a a 6 A. B. C. a 6 D. 8 4 2 Lời giải Chọn A
Ta có: MN // BC MN // SBC Do đó 1
d MN SB  d MN SBC  d M SBC 1 , , ,  d  ,
A SBC  (vì MB AB ) 2 2 BC AK
Kẻ AK BC, AH SK , ta có: 
BC  SAK   AH BC . BC ACAH SK Khi đó 
AH  SBC  d  ,
A SBC   AH . AH BC
SBC ABC  BC
Ta lại có BC AK
 SBC, ABC  SKA  60. BC SK
BC  SAK
Xét tam giác AKH vuông tại H, ta có: a 3 3 3a
AH AK.sin SKA  .  2 2 4 1 1 3a
Vậy d DM , SB  d  ,
A SBC   AH  2 2 8 Trang 73
Câu 37-4. [Phát triển câu 37-MH-2020 theo hƣớng giúp học sinh khắc sâu thêm cách xác định góc
giữa dƣờng thẳng và mặt phẳng] Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình thang vuông tại A và D với AB  2 ,
a AD DC a . Hai mặt phẳng SAB và SAD cùng vuông góc với đáy. Góc giữa SC
và mặt đáy bằng 60 . Tính khoảng cách d giữa hai đường thẳng AC và SB . a 6 2a 15 A. d
B. d  2a
C. d a 2 D. d  2 5 Lời giải Chọn A
Xác định 60  SC, ABCD  SC, AC SCA và SA A .
C tan SCA a 6
Gọi M là trung điểm AB, suy ra ADCM là hình vuông nên CM AD a 1
Xét tam giác ACB, ta có trung tuyến CM a
AB nên tam giác ACB vuông tại C. 2
Lấy điểm E sao cho ACBE là hình chữ nhật, suy ra AC // BE .
Do đó d AC, SB  d AC,SBE  d  , A SBE   
 . Kẻ AK SE Do đó d A  SBES . A AE a 6 ,   AK    2 2  2 SA AE
Cách khác: Hệ tọa độ hóa trong không gian.
Chọn hệ trục tọa độ với A0;0;0, S 0;0;a 6,C  ; a ; a 0, B 2 ; a 0;0 .
Ta có: AC  a a SB   a a AC SB     2 2 2 ; ;0 , 2 ;0; 6 ,  6a ; 6a ; 2
a  và AB  2 ; a 0;0 3 A .
B AC, SB 2  6a   a 6
Vậy d AC; SB    .   4a 2 AC, SB  
Câu 37-5. [Phát triễn câu 37-MH-2020 theo hƣớng giúp học sinh khắc sâu thêm cách tính khoảng
cách giữa hai đƣờng thẳng chéo nhau] Cho hình lập phương ABC . D A BCD
  có cạnh bằng a. Gọi E,F
lần lượt là trung điểm của AB, CD. Khoảng cách d giữa hai đường thẳng EF và AC' là 2a 2a a
A. d a B. d C. d D. d  4 2 2 Lời giải Trang 74
Ta có EF // B C
   EF //  AC B  
Nên d EF; AC  d EF; AC B
   d E;AC B  
Kẻ EH ABH AB Do C B     ABB A   nên B C    EH
Suy ra EH   AC B  
Do đó d E; AC B    EH a a 2 Xét AEH
vuông cân tại H có: EA   EH  2 4 a
Vậy d EF AC 2 ;  4 x
Câu 38. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số f x có f 3  3 và f  x  với x  0 . x 1 x 1 8
Khi đó f xdx  bằng 3 197 29 181 A. 7 B. C. D. 6 2 6 Lời giải Chọn B x
f x là một nguyên hàm của hàm số f  x  x 1 x 1     x
x 1 1 x 1 1  1  dx dx   dx x x   C     x   x
x 1 x 1   1 2 1 1 1 1  x 1 
Suy ra f x  x  2 x 1  C
f 3  3  C  4 
f x  x  2 x 1  4 Trang 75 8 197
Dùng máy tính bấm x  2 x 1  4dx   6 3
Bình luận. Bài này hoàn toàn có thể đặt t
x 1 để tìm nguyên hàm của hàm số.
Câu 1. [Phát triển câu 38 tƣơng tự dùng liên hiệp ]. Cho hàm số f x có f 0  1 và 1 f  x 1  
với x  0 . Khi đó
f xdx  bằng x   1 x x x 1 0 17 8 17 8 A. 32  12 1 B.  2 C. 32  12 1 D.  2 3 3 3 3 Lời giải Chọn B 1 x   1 x x x 1       dx dx x 1 x x x 1 x  2 2
1 x x x   1 x   1 x x x 1  1 1        dx  
dx  2 x  2 x 1  C   x x 1  x x 1 
Suy ra f x  2 x  2 x 1  C
Mà f 0 1  C  3. 1 17 8
Bấm máy tính 2 x  2 x 1  3dx   2 3 3 0 9 16 1 a b ln 2
Câu 2. Phát triển 2 câu 38 [ Nâng cao đổi biến ] Cho dt   với a, , b c là các x 1  x 1 c 0 a số nguyên dương và
tối giản. Giá trị của biểu thức a b c bằng c A. 43 B. 48 C. 88 D. 33 Lời giải Chọn D
x 1  x t 2 2 1 1  4t     1
Đặt t x 1  x  
 2 x t   4x t   4 1 dx dt   
x 1  x tt tt Đổ 9
i cận: x  0  t  1; x   t  2. 16 9 16 4   2 2 2 t   1 t t   2 3 2 1 1 1 1
1 t t t 1 Suy ra dt dt dt dt     3 x 1  x 1 2t t   3 3 1 2 t 2 t 0 1 1 1 2 2 1  1 1 1  1  1 1  9  8ln 2  1   dt
t  ln t        2 3 2  t t t  2  t 2t  16 1 1
Vậy a  9;b  8;c  16  a b c  33 . Trang 76
Câu 3. Phát triển 3 câu 38[ nâng cao, kết hợp liên hiệp ] 2 4 3x  3x  3 Cho
dx a b c
, với a, b, c là các số nguyên dương. Giá trị biẻu thức a b c bằng 2 x x 1 1 A. 59 B. 104 C. 111 D. 147 Lời giải Chọn D Ta có 4   3       3 3 3  4 2 2 x x x x  2 1 3 2 x x 1 2 x x 1 dx dx dx    2 2 2 x x 1 x x 1 x x 1 1 1 1 2
 3x 3 x 1dx   2
x  2  x  3 2 3
1   86 314 2 1 1
 7  6 3  4 2  7  32  108
Vậy a  7;b  32;c  108  a b c  147 .
Câu 4. Phát triển 4 câu 38 [ nâng cao, kết hợp lƣơng hiêp và đổi biến ] 2 dx Cho
a b 2  c 3  d ln 3 2  3  với , a , b ,
c d là các số hữu tỷ. Giá trị của biểu thức 2      1 1 x 1 x
a b c d bằng 1 5 A. 0 B. 3 C.D. 2 2 Lời giải Chọn A 3 3 2 3 2 dx
1 x  1 x
1 x  1 x Vì x  1  ; 3   nên I   dx dx    2
1 x  1 x 1 x  1 x 2x 1 1  2  2  1 3 3 3 3 2 1 dx 1 1 1 x 1 1      x        3 2 1 1 x dx xdx ln 3 1  xdx  2 2 2 x 2 2 x 2 2 2 x 1 1 1 1 1 Đặt 2 t x  t   2 2 1,
0  x t 1 xdx tdt
Đổi cận: - Với x 1 t  2
- Với x  3  t  2 1 1       2 1 t I ln 3 3 1  tdt  2 2 2 2 t 1 2 2 2 2 2 2 t  1   1  1 1    1 t 1  Ta có: dt  1 dt  1  dt  1 ln           2 2 t 1  t 1 
2  t 1 t 1  2 t 1  2 2 2 2                  2 1 1 2 1 1 1 1 2 2 ln ln 2 2 ln ln 2 1 2 3 2 1 2 3 2   Trang 77    I            2 1 1 1 1 1 1 ln 3 3 1 2 2 ln ln 2 1  2 2 2  2 3 2  3 1 1 1    3  2  ln 3 2 3 2 2 2 2 3 1 1 1
a   ,b  ,c  ,d  2 2 2 2
a b c d  0 mx
Câu 39. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số f x 4 
(với m là tham số thực). Có bao nhiêu x m
giá trị nguyên của m để hàm số đã cho đồng biến trên khoảng 0; ? A. 5 B. 4 C. 3 D. 2 Lời giải Chọn D
Điều kiện xác định: x m 2 m  4 Ta có: y   x m2 2 y  0, x   m  m  4  0
Hàm số đồng biến trên khoảng 0;          . m    2 m 0 0; m  0
Do m nguyên nên m  1  ;  0
Vậy có 2 giá trị nguyên của m thỏa mãn yêu cầu đề bài. Phân tích:
Đây là bài toán “Xét tính đơn điệ ax b
u của hàm số phân thức hữu tỉ y
, với ad bc  0 ”. cx d
Kiến thức này ở bài học “Tính đơn điện của hàm số” thuộc Chương I – Giải tích 12.
Để nắm vững các bài toán kiểu này, các em học sinh cần ghi nhớ các kiến thức cơ bản sau đây: ax b
Bài toán 1: Đối với hàm số y
, với ad bc  0 . cx dd
+ Tập xác định của hàm số là D  \   .  c   + Đạ ad bc o hàm y    
cx d  , x D 2
Kiến thức 1: Hàm số đã cho đồng biến trên từng khoảng xác định khi và chỉ khi y  0 , với mọi
x D ad bc  0 .
Kiến thức 2: Hàm số đã cho nghịch biến trên từng khoảng xác định khi và chỉ khi y  0 , với mọi
x D ad bc  0 .
Kiến thức 3: Hàm số đã cho đồng biến trên K khi và chỉ khi y  0 , với mọi x K Trang 78
ad bc  0
ad bc  0      d
. (Ở đây, K có thể là một khoảng, nửa khoảng hoặc đoạn) K D   K  c
Kiến thức 4: Hàm số đã cho nghịch biến trên K khi và chỉ khi y  0 , với mọi x K
ad bc  0
ad bc  0      d . K D   K  c Chú ý rằng: d d d + Nếu 
;  thì ta phải có    hoặc    . c c c d d + Nếu 
; thì ta phải có    c c d d + Nếu   ;
   thì ta phải có    c c
+ Các em có thể áp dụng cho các trường hợp tương tự. Bên cạnh đó, cần nắm vững các phép toán tập hợp
để tránh những nhầm lẫn đáng tiếc. .
a u x  b
Bài toán 2: Đối với hàm số y
, với ad bc  0 . Trong đó, u x là hàm số theo biến x. .
c u x  d
+ Bƣớc 1: Đặt u u x , ta có u  ux . .
a u x  b
+ Bƣớc 2: Đưa hàm số đã cho về dạng y
, với ad bc  0 . Đến đây, ta thấy bài toán đã cho .
c u x  d
trở về bài toán giống như “Bài toán 1”. Tuy nhiên, ở đây ta cần chú ý cụ thể đến tính đồng biến hoặc
nghịch biến của hàm số u x để xử lí bài toán 2 cho chuẩn xác, cụ thể: .
a u x  b
Trƣờng hợp 1: Nếu u u x là hàm đồng biến trên khoảng ;  thì hàm số y  đồng .
c u x  d . a u b
biến (hoặc nghịch biến) trên khoảng ;   khi và chỉ khi hàm số y
đồng biến (hoặc nghịch . c u d
biến) trên khoảng u ;u  . .
a u x  b
Trƣờng hợp 2: Nếu u u x là hàm nghịch biến trên khoảng ;  thì hàm số y  đồng .
c u x  d . a u b
biến (hoặc nghịch biến) trên khoảng ;   khi và chỉ khi hàm số y
nghịch biến (hoặc đồng . c u d
biến) trên khoảng u ;u  .
Ta sẽ tìm hiểu chi tiết qua các câu hỏi tương tự sau đây:
CÂU HỎI TƢƠNG TỰ: 2x m
Câu 1: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số y
đồng biến trên các khoảng xác x 1 định của nó. Trang 79 A. m  2  B. m  2  C. m  2 D. m  2 Lời giải Chọn C
Tập xác định: D  \   1 m  2 Ta có: y     x   , x D 2 1
YCBT y  0, x
  D m  2  0  m  2. mx  2
Câu 2: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số y
nghịch biến trên các khoảng ác x m  3 định của nó.
A. 1  m  2
B. 1  m  2.
C. m  2 hoặc m  1
D. m  2 hoặc m  1 Lời giải Chọn A
Tập xác định: D  \ 3   m 2 m  3m  2 Ta có: y     x D
x m  3 , 2 2
YCBT y  0, x
  D m 3m 2  0 1 m  2. x  2
Câu 3: Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để hàm số y 
đồng biến trên khoảng x  5m  ;  10 ? A. 2 B. Vô số C. 1 D. 3 Lời giải Chọn A
Tập xác định: D  \  5   m 5m  2 Ta có: y     x D x  5m , 2  2 y  0, x   D 5   m  2  0  m  2 YCBT         m    ;  10    D  5  m   ;  1  0 5 2 5  5  m  1  0 Vì m  nên m 1; 
2 . Vậy có 2 giá trị của m thỏa mãn yêu cầu đề bài m  1 x  2m  2
Câu 4: Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để hàm số y  nghịch biến trên x m  1  ;  ? A. 2 B. Vô số C. 1 D. 3 Lời giải Chọn C Trang 80
Tập xác định: D  \   m 2 m m  2 Ta có: y    
x m , x D 2 2 y  0, x   D
m m  2  0  1   m  2 YCBT                m   m D 1  ; 1 2 1; m  1  Vì m
nên m  1. Vậy có 1 giá trị của m thỏa mãn yêu cầu đề bài mx  2m  3
Câu 5: Cho hàm số y
với m là tham số. Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị nguyên của m để x m
hàm số đồng biến trên các khoảng xác định. Tính tổng bình phương các phần tử của S . A. 5 B. 15 C. 9 D. 3 Lời giải Chọn B
Tập xác định: D  \   m 2
m  2m  3 Ta có: y     x m , x D 2 2
YCBT y  0, x
  D  m  2m  3  0  1   m  3
Do đó, S  0;1; 
2 . Vậy tổng bình phương các phần tử của S bằng 5 mx  4m
Câu 6: Cho hàm số y
với m là tham số thực. Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị nguyên của m x m
để hàm số nghịch biến trên các khoảng xác định. Tìm số phần tử của S . A. 5 B. 4 C. Vô số. D. 3 Lời giải Chọn D
Tập xác định: D  \   m 2 m  4m Ta có: y    
x m , x D 2 2
YCBT y  0, x
  D m  4m  0  0  m  4.
Do đó, S  1;2; 
3 . Vậy số phần tử của S là 3. tan x  2
Câu 7: Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để hàm số y
đồng biến trên khoảng tan x m    0;   ?  4  A. 0 B. 2 C. 1 D. Vô số. Lời giải Chọn C Trang 81       Đặ 1
t u  tan x , ta có u   0, x   0; 
 . Do đó u  tan x đồng biến trên khoảng 0;   . Và khi 2 cos x  4   4     x  0; 
 ta có u 0;  1 .  4   Bài toán đã cho trở u
thành: “Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số f u 2  đồng biến u m trên khoảng 0;  1 ” 2  m
Ta có: f u   u m2 m  2 2  m  0   + YCBT         m   m m 0;  0 1 2 1  m 1 2cos x 1
Câu 8: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số y
nghịch biến trên khoảng cos x m    0;   .  2  A. m  0 B. m  0 C. m  1 D. m  1 Lời giải Chọn A      
Đặt u  cos x , ta có u  sin x  0, x   0; 
 . Do đó u  cos x nghịch biến trên khoảng 0;   . Và  2   2     khi x  0; 
 ta có u 0;  1 .  2  
Bài toán đã cho trở u
thành: “Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số f u 2 1  đồng u m
biến trên khoảng 0;  1 ” 2  m 1
Ta có: f u   u m2  1 m    2  m 1  0   2 + YCBT       m   m 0;  0 1 m  0  m 1 2 2 9  x m
Câu 9: Cho hàm số y
, với m là tham số. Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị nguyên của m 2 9  x m
không vượt quá 2020 để hàm số đồng biến trên khoảng 0; 5. Tính tổng các phần tử của tập hợp S. A. 2041205. B. 2039190. C. 2039191. D. 2041210. Lời giải Trang 82 Chọn D Đặ x t 2
u  9  x , ta có u    0, x   0; 5 . Do đó 2
u  9  x nghịch biến trên khoảng 2   9  x
0; 5. Và khi x0; 5 ta có u2;3. 
Bài toán đã cho trở thành: “Cho hàm số   2u m f u
, với m là tham số. Gọi S là tập hợp tất cả các giá u m
trị nguyên của m không vượt quá 2020 để hàm số nghịch biến trên khoảng 2;3 . Tính tổng các phần tử của tập hợp S ”. m
Ta có: f u   u m2 m  0 m  0   + YCBT          . m   m m 2;3 2 0;2 3;   m  3 + Do đó 2020.2021
S  1;2;3;4;....,202 
0 . Tổng phần tử của S là T   2041210. 2
Câu 40: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hình nón có chiều cao bằng 2 5 . Một mặt phẳng đi qua đỉnh
hình nón và cắt hình nón theo một thiết diện là tam giác đều có diện tích bằng 9 3 . Thể tích của khối
nón được giới hạn bởi hình nón đã cho bằng 32 5 A. B. 32 C. 32 5 D. 96 3 Lời giải Chọn A 2 2 AB 3 AB 3 Ta có 2 2 S  
 9 3  AB  36  SA  36 . SAB 4 4 2 2 R OA
SA SO  36  20  4 . 1 32 5
Thể tích của khối nón là 2
V   R h  3 3 Câu tương tự Trang 83
Câu 40.1 ( Câu tương tự 40 đề thi tham khảo) Cho hình nón có chiều cao bằng 11 . Một mặt phẳng đi
qua đỉnh hình nón và cắt hình nón theo một thiết diện là tam giác vuông cân có diện tích bằng 18. Thể
tích của khối nón được giới hạn bởi hình nón đã cho bằng 25 11 A. B. 150 C. 25 11 D. 50 3 Lời giải Chọn A Theo giả thiết, S
AB vuông cân tại S. 2 SA Ta có 2 S  18  SA  36 . SAB 2 2 2 R OA
SA SO  36 11  5. 1 25 11
Thể tích của khối nón là 2
V   R h  . 3 3
Các câu phát triển
Ý tưởng: Ta biết rằng với hình nón, ta có công thức: 2 2 2
R h l . Trong ba đại lượng ,
R l, h nếu biết hai
đại lượng thì tính được đại lượng còn lại. Nếu cho một trong ba đại lượng và ẩn giấu đại lượng thứ hai
trong một giả thiết nào đó thì bài toán sẽ khó hơn cho luôn hai đại lượng.
Câu 40.2 (Phát triển đề thi tham khảo câu 40) Cho hình nón có chiều cao bằng 3. Một mặt phẳng  
đi qua đỉnh hình nón và cắt hình nón theo một thiết diện là tam giác đều. Biết góc giữa đường thẳng chứa
trục của hình nón và mặt phẳng   là 45. Thể tích của khối nón được giới hạn bởi hình nón đã cho bằng A. 5 24 B. 15 24 C. 45 D. 15 Lời giải Chọn D Trang 84
Gọi thiết diện của hình nón cắt bởi   là tam giác đều SAB, I là tâm của đáy, M là trung điểm của AB.
Ta có góc giữa đường thẳng chứa trục của hình nón và mặt phẳng   là 45.
MSI  45  M
SI vuông cân tại I. SM 2 2
SM SI 2  3 2, MB
 6, MI SI  3, R MB MI  15 . 3 1 Thể tích khối nón là 2
V   R h  15 . 3
Câu 40.3 ( Phát triển đề thi tham khảo câu 40) Cho hình nón có chiều cao bằng 2 . Một mặt phẳng
  đi qua đỉnh hình nón và cắt hình nón theo một thiết diện là tam giác đều. Biết khoảng cách từ tâm 2
của đáy hình nón đến mặt phẳng   là
. Diện tích xung quanh của hình nón đã cho bằng 3 4 3 8 3 A. B. C. 8 3 D. 4 3 3 3 Lời giải Chọn D
Gọi thiết diện của hình nón cắt bởi   là tam giác đều SAB, I là tâm của đáy, M là trung điểm của AB.
Kẻ IH SM tại H.  1 1 1
d I   2 ,  IH  . Mà 2 2  
IM  2  SM SI IM  6 3 2 2 2 IH SI IM SM 2 2  MB
 2  R IM MB  6 và l SB AB  2MB  2 2 3
S   Rl   6.2 2  4 3 . xq
Câu 40.4 ( Phát triển đề thi tham khảo câu 40) Cho hình nón có chiều cao bằng 1. Một mặt phẳng  
đi qua đỉnh hình nón và cắt hình nón theo một thiết diện là tam giác đều có diện tích S. Gọi S là diện d tích đáy củ 5 3
a hình nón. Biết S
S . Diện tích toàn phần của hình nón đã cho bằng 4 d   53  5 1  5 1  53 A. B. C. D. 6 2 4 12 Lời giải Trang 85
Gọi R là bán kính đáy của hình nón.
Cạnh của thiết diện là: 2 2 2 SA
SO R  1 R .  2 2 1 R SA  3 3
Diện tích thiết diện là: S   . 4 4
Diện tích đáy hình nón: 2 S   R . d  2  R  2 1 3 5 3  R .5 3 1 5 Ta có S S  
R   SA   l 4 d  4 4 2 2 5 1  1 1 5 2  
Diện tích toàn phần của hình nón là: S   R   Rl   .   . .  . tp 4 2 2 4 Câu 41: [ ĐỀ x
THI THAM KHẢO ] Cho ,
x y  0 thỏa log x  log y  log 2x y . Giá trị của 9 6 4   y bằng 1 3 A. 2. B. C. log D. log 2 2 2 2 3 2 Lời giải Chọn B
Đặt log x  log y  log 2x y t 9 6 4   t  3    1    t t 2
x  9 , y  6 t t t         t t t 3 3 2 3 1 Suy ra   2.9  6  4  2.  1  0           .
2x y  4t  2   2 t     2  2 3 1      2  2 t t x  9   3  1 Vậy        . y  6   2  2
Câu 41.1. (Phát triển Tương tự câu 41 đề thi tham khảo) Giả sử p, q là các số thực dương thỏa mãn p
log p  log q  log
p q . Tìm giá trị của ? 16 20 25   q 4 1 8 1 A. B. 1 5 C. D.  1   5 5 2 5 2 Lời giải Chọn D Trang 86 log p tp 16t 16  
Ta có: log p  log q  log
p q  log q t  q  20t
16t  20t  25t 16 20 25   20   log
p q t
p q  25t  25    t  4  1   5   vn t t      16   4   5  2   1  0       25   5  t   4  1   5      5  2 tp 16  4  1   5 Từ đó ta được    .   q 20t  5  2
Câu 41.2. (Phát triển Tương tự câu 41 đề thi tham khảo :nâng độ khó, khi tính tổng tỷ lệ) Cho các 1 1 số ,
a b  0 thỏa mãn log a  log b  log a b . Giá trị  bằng 3 6 2   2 2 a b A. 18. B. 45. C. 27. D. 36. Lời giải Chọn Ba  3t t    Đặ t t t t 3
t t  log a  log b  log
a b b   6  3  6  2   3t 1 1 3 6 2         2 
a b  2tt   t  3   3  Xét hàm số   3   3t f t   trên , có    .ln  3t f t .ln 3  0, t    f    
t đồng biến trên  2   2   2  1 1 1 1 và  
1  f t   f   1  t  1
  a  ,b     45 . 2 2 3 6 a b
Câu 41.3. (Phát triển Tương tự câu 41 đề thi tham khảo: Phát triển cho 3 số với giả thiết hàm a  4b a
logarit) Cho hai số thực a , b thỏa mãn log
a  log b  log . Giá trị bằng 100 40 16 12 b A. 4. B. 12. C. 6. D. 2. Lời giải Chọn C a  4b a b t t 4
Đặt log a  log b  log
t . Ta có a 100 ,b  40 , 16t . 100 40 16 12 12 t  2  1   t t         t t t 4 2 5 6
Suy ra 100  4.40  12.16  12.  4. 1  0       25   5  t   2  1       5  2 t t t       Do đó 2 1 a 100 5      6       .  5  6 b  40   2  Trang 87
Câu 41.4. (Phát triển Tương tự câu 41 đề thi tham khảo: Phát triển cho 3 số với giả thiết hàm mũ) n n
Cho các số m  0, n  0, p  0 thỏa mãn 4m 10n 25p  
. Tính giá trị biểu thức T   . 2m 2 p 5 1 A. T  1 B. T C. T  2 D. T  2 10 Lời giải Chọn A n m n log 4
Vì 4  10  n mlog 4    log 2 . 2m 2 n n p log 25
Vì 10  25  n p log 25    log5. 2 p 2 n n Suy ra T  
 log 2  log5  log10 1. 2m 2 p
Câu 42: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị thực của tham số thực m sao cho
giá trị lớn nhất của hàm số 3
y x  3x m trên đoạn 0; 
3 bằng 16 . Tính tổng các phần tử của S bằng A. 16  B. 16 C. 12  D. 2  Lời giải Chọn A
Nhận xét: Hàm số g x 3
x 3x m là hàm số bậc ba không đơn điệu trên đoạn 0;  3 nên ta sẽ đưa
hàm số này về hàm bậc nhất để sử dụng các tính chất cho bài tập này. Đặt 3
t x  3x , do 0; 
3 nên ta tìm được miền giá trị t  2  ;1 
8 . Khi đó y t m đơn điệu trên  2  ;1  8 . Ta có        y t m
mm  m 2 m 18 m 2 m 18 max max max 2 ; 18  .  m  8 10 x   0;  3 t   2  ;1  8 2 m  2 
Từ giả thiết ta có max y  16  m  8 10  16  m  8  6   . x   0;  3 m  14 
a b a b
Chú ý: Cách giải trên ta đã sử dụng tính chất của hàm số bậc nhất là max a ; b    1 2
Tuy nhiên có thể trình bày phần sau bài toán như sau mà không cần công thức (1). Ta có
max y  max t m  max m  2 ; m 18 x   0;  3 t   2  ;1  8  m 18 16 
+ Trường hợp 1: max y m 18  16    m  2  . x   0;  3  m  2 16   m  2 16 
+ Trường hợp 2: max y m  2  16    m  1  4 . x   0;  3  m 18 16  Trang 88 CÂU TƯƠNG TỰ
Câu 42.1: (Phát triển Tương tự câu 42 đề thi tham khảo) Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị thực của
tham số m sao cho giá trị lớn nhất của hàm số 2
y x  2x m trên đoạn 0; 
3 bằng 5. Tổng tất cả các phần tử của S bằng A. 2  B. 2 C. 12  D. 8 Lời giải Chọn A
Xét hàm số f x 2
x  2x m trên đoạn 0;  3 .
f  x  2x  2
f  x  0  2x  2  0  x 1 f 0  , m f  
1  m 1, f 3  m  3
max f x  maxm 1; ; m m   3  m  3 x   0;  3
min f x  maxm 1; ; m m   3  m 1 x   0;  3  m 1  5          y f x  mm  m 3 5 m 4 max max max 1 ; 3  5     . x   0;  3 x   0;  3  m  3  5  m  2   m 1  5  Vậy S   4  ; 
2 . Tổng tất cả các phần tử của S bằng 2  .
CÂU PHÁT TRIỂN 1. Phát triển theo ý tưởng so sánh giữa max và min của hàm chứa ẩn trong
dấu giá trị tuyệt đối.
Câu 42.2: (Phát triển Tương tự câu 42 đề thi tham khảo) Cho hàm số 4 3 2
y  3x  4x 12x a . Gọi
M , m lần lượt là giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số đã cho trên đoạn  1
 ;2. Có bao nhiêu số
nguyên dương a thuộc đoạn 0;100 sao cho M  2m ? A. 36 B. 37 C. 40 D. 38. Lời giải Chọn B
Xét hàm số f x 4 3 2
 3x  4x 12x a trên đoạn  1  ;2. f  x 3 2
12x 12x  24x x  1   f  x 3 2
 0  12x 12x  24x  0  x  0  x  2  f 0  , a f  
1  a  5, f 2  a  32 Trang 89
Để có được M  2m thì m  0 (có nghĩa là phần đồ thị hàm số f x 4 3 2
 3x  4x 12x a trên đoạn  1
 ;2 không cắt trục hoành). a  0 a  0 Vậy ta suy ra    . a  32  0 a  32
Vì a 0;100 nên ta chỉ loại trường hợp a  0
Với a  32 , ta có: m a  32  a  32, M a a
Vậy M  2m a  2a  32  a  64 (thỏa mãn).
Kết luận: Trong đoạn 0;100 có 37 số nguyên dương a thỏa mãn.
CÂU PHÁT TRIỂN 2. Phát triển theo ý tưởng tìm min của hàm số chứa ẩn trong dấu giá trị tuyệt đối.
Câu 42.3: (Phát triển Tương tự câu 42 đề thi tham khảo) Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị thực của
tham số m sao cho giá trị nhỏ nhất của hàm số 3 2
y x  3x m trên đoạn 1; 
3 bằng 3. Tổng tất cả các
phần tử của S bằng A. 3  B. 2 C. 4 D. 7 Lời giải Chọn C
Xét hàm số f x 3 2
x 3x m trên đoạn 1;  3 f  x 2  3x  6x   f  xx 0 2
 0  3x  6x  0   x  2 f  
1  m  2, f 2  m  4, f 3  m
Gọi A, a lần lượt là giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số f x 3 2
x 3x m trên đoạn 1;  3 . Ta có:
A  max f x  maxm  4;m  2;  m m x  1;  3
a  min f x  minm  4;m  2;  m m  4 x  1;  3
+ Nếu a  0  m  4  0  m  4 thì min y m  4  m  4  3  m  7 (thỏa mãn) x  1;  3
+ Nếu A  0  m  0 thì min y m  m  3  m  3  (thỏa mãn). x  1;  3
+ Nếu Aa  0 thì min y  0 (loại) x  1;  3 Trang 90 Vậy S   3  ; 
7 . Tổng tất cả các phẩn tử của S bằng 4.
CÂU PHÁT TRIỂN 3. Phát triển theo ý tưởng tìm max của hàm số chứa ẩn trong dấu giá trị tuyệt đối
chứa hai tham số khác nhau.
Câu 42.4: (Phát triển Tương tự câu 42 đề thi tham khảo) Cho hàm số 4 2
y  8x ax b . Trong đó
a,b là các hệ số thực. Tìm mối liên hệ giữa a và b để giá trị lớn nhất của hàm số đã cho trên đoạn  1  ;  1 bằng 1?
A. b  8a  0
B. b  4a  0
C. b  4a  0
D. b  8a  0 Lời giải Chọn D Đặt 2
t x , suy ra t 0;  1 2  a a  Xét g t  2
 8t at b , đây là đồ thị Parabol có bề lõm quay lên và tọa độ đỉnh là I  ;  b  16 32  Trườ a ng hợp 1.  0;  1 16
Để thỏa mãn yêu cầu của bài toán, ta phải có:   1   g 0 1  1   b 1  3  2  32b  32     1   g   1  1   1
  a b  8 1   3
 2  32a  32b  256  32    2 2 2 a   3
 2  a  32b  32  3
 2  a  32b  32 1     b 1  32 2  6  4  a  64  8   a  8  8   a  8        a  8  2 2  6
 4  a  32a  256  64
a  32a 192  0  2  4  a  8   1   b 1   1   b 1  1   b 1 Với a  8  thay vào hệ  1
  a b  8 1 , ta được:     b 1   3  2  6  4  32b  32 1   b  3 2  3
 2  a  32b  32
Thử lại: g t  2
 8t 8t 1 với t 0;  1
gt   16t  8 gt  1
 0 16t 8  0  t  2   g   1 0  1, g  1  , g     1  1  2  a  8 
Vậy max y  max g t   1, suy ra  thỏa mãn.  1  ;  1 0; 1 b  1 Trang 91 a   0  a  0 Trườ 16 ng hợp 2.    a  a  16   1  16
Để thỏa mãn yêu cầu của bài toán, ta phải có:  1   g  0 1  1   b 1  1   b  1       1   g    1  1  1
  a b  8 1  1
  a b  8 1  2
  a 8  2  1  0  a  6  (loại)
Câu 43 : [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho phương trình 2 log
2x m 1 log x m  2  0 ( m là tham 2     2
số thực). Tập hợp tất cả các giá trị của m để phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt thuộc đoạn 1;2 là A. 1;2 B. 1;2 C. 1;2 D. 2; Lời giải Chọn C Phương tr 2 ình: 2 log
2x m  2 log x m  2  0  1 log x
m  2 log x m  2  0 2     2  2    2 log x 1  0 2
 log x mlog x m 1  0  log x 1 log x 1 m  0  . 2 2  2  2  2
log x m1  2
Ta có: log x 1  0  x  2 (thỏa mãn). 2 Yêu cầu bài toán 1 log 1 2m x m x      
có nghiệm duy nhất trên 1;2 . 2 m 1 1 2   
 2  0  m111 m  2. Bình luận:
 Dạng toán: Tìm điều kiện của m để phương trình có dạng Plog ;
x m  0 với m là tham số thực có k a
nghiệm thực phân biệt trên K.  Phương pháp chung:
Bước 1: Đặt t  log x , khi x K t K . a 1
Bước 2: Phương trình Plog ;
x m  0  Pt;m  0   * . a
Phương trình đã cho có k nghiệm trên K   
* có k nghiệm trên K . 1
Câu 43.1.(Bài toán tương tự) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
 Định hướng xây dựng bài toán: Tương tự như câu 43 giữ nguyên dạng phương trình và cách đặt vấn đề
cũng như yêu cầu của bài toán. Cho phương trình log 2
log 3x  log x m 1  0 ( m là tham số thực). Tập hợp tất cả các giá trị của m để 3 3
phương trình đã cho có đúng 2 nghiệm phân biệt thuộc khoảng 0;  1 9 1 9 9 A. m B. 0  m C. 0  m D. m   4 4 4 4 Lời giải Trang 92 Chọn C
Cách 1: Phương trình đã cho 2
 log 3x  log 3x m  2  0 1 . 3 3  
Đặt t  log 3x , thì phương trình (1) có dạng: 2
t t m  2  0 2 . 3 Khi x 0; 
1  0  3x  3  log 3x  1  t  1. 3
Yêu cầu đề bài tương đương với tìm tham số m đề phương trình (2) có đúng hai nghiệm phân biệt t ,t 1 2 nhỏ hơn 1.   0   0 1   4m  8  0      9   4m  0 9
t 1 t 1  0  t
t t t 1  0  m  2 11  0    0  m  . 1  2  1 2  1 2    m  0 4
t t  2  0
t t  2  0 1   2  0    1 2 1 2 9 Vậy 0  m  . 4
Cách 2: Phương trình đã cho 2
 log 3x  log 3x m  2  0 1 . 3 3  
Đặt t  log 3x , thì phương trình (1) có dạng: 2 2
t t m  2  0  t t  2  m 2 . 3 Khi x 0; 
1  0  3x  3  log 3x  1  t  1. 3 Xét hàm số   2
f t t t với t   ;1 .
Bảng biến thiên của f t  :
Số nghiệm của phương trình (2) bằng số giao điểm của đồ thị y f t  và đường thẳng y  2  m .
Phương trình (2) có hai nghiệm phân biệt nhỏ hơn 1 1 9
   2  m  2  0  m  . 4 4 9 Vậy 0  m  . 4
Câu 43.2.(Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
 Định hướng xây dựng bài toán: Bài toán giữ nguyên ý tưởng câu 43 thay đổi cách đặt vấn đề và hướng tiếp cận bài toán. Gọi S là tập tất cả giá trị nguyên của tham số m để phương trình  10  m   1 log  x  32 1 2  4 m  5 log
 4 m 1  0 có nghiệm trên đoạn
;6 . Số phần tử của tập S 1   1     x  3  3  3 3 bằng A. 5 B. 3 C. 6 D. 4 Lời giải Chọn C Trang 93 2 1
Cách 1: Ta có m   2 1 log x  3  4 m  5 log  4 m 1  0 1     1   x  3 3 3  4m   2 1 log
x  3  4 m  5 log
x  3  4 m 1  0 1     1     3 3  m   2 1 log
x  3  m  5 log
x  3  m 1  0 1     1   3 3   Đặ 10 t t  log
x  3 khi x  ;6  t  1  ;  1 . 1      3  3
Phương trình trở thành: m   2
1 t  m  5t m 1  0 .
Bài toán trở thành tìm giá trị nguyên của m để phương trình: m   2
1 t  m  5t m 1  0   * có nghiệm t  1  ;  1 .   2 t  5t 1 *  m
có nghiệm t  1  ; 
1  min g t   m  max g t  . 2 t t 1  1  ;  1  1  ;  1 4 2 t   t  5t 1 1
Xét hàm: g t  2 
. Ta có: gt    0, t   1  ;1 2   2 t t 1
 2t t  1
Lại có hàm số g t  liên tục trên  1  ;  1 .
Suy ra, g t  nghịch biến trên đoạn  1  ;  1 . 
g t   g    
g t   g   7 min 1 3; max 1  .  1  ;  1  1  ;  1 3 7  3
  m  và m  m 3  ; 2  ; 1  ;0;1;  2 . 3 Cách 2: 2 1
Với điều kiện x  3 thì m   2 1 log x  3  4 m 5 log  4 m 1  0 1 . 1     1     x  3 3 3  4m   2 1 log
x  3  4 m  5 log
x  3  4 m 1  0 . 1     1     3 3  m   2 1 log
x  3  m  5 log
x  3  m 1  0 . 1     1     3 3   Đặ 10 t t  log
x  3 , khi đó x  ;6  t  1  ;  1 . 1      3  3 10  Vậy (1) có nghiệm trên
;6  f t   m   2
1 t  m  5t  m   1  0 2   có nghiệm trên  1  ;  1 .  3 
+ Với m  1 2  t  0 1  ; 
1 , vậy m  1 thỏa mãn điều kiện bài toán (3). 2 2 7
+ Với m  1 2 có nghiệm khi   m  5  4m  
1  0  m  33m  7  0  3   m  . 3  7  Vậy m  3  ; \   1   thì (2) có nghiệm.  3  Trang 94  7 
Xét thấy f   1 . f  
1  3m  7m  3  0 đúng với m   3  ; \   1    3   7  Nên m   3  ; \   1  
thì (2) luôn có đúng 1 nghiệm  1  ;  1 4  3   7  10 
Từ (3) và (4) suy ra m  3;  
 thì (2) có nghiệm trên  1  ;  1    1 có nghiệm trên ;6    3   3 
Vì m nguyên nên m  3  ; 2  ; 1  ;0;1;  2 10 
Vậy có 6 giá trị nguyên của m để (1) có nghiệm trên ;6   .  3 
Câu 43.3. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
 Định hướng xây dựng bài toán: Bài toán giữ nguyên ý tưởng câu 43 (sử dụng phương pháp đặt ẩn phụ)
thay đổi cách đặt vấn đề và hướng tiếp cận bài toán. Cho phương trình 2 2
log x  log x  3  m 2
log x  3 , (m là tham số thực). Tập tất cả các giá trị thực 2 1 4  2
của tham số m để phương trình đã cho có nghiệm thuộc 8  2;   
 là  ;ab. Khẳng định nào sau đây là đúng?
A. 2a b  3
B. 2a b  4
C. 2a b  0
D. 2a b  5 Lời giải Chọn D Ta có 2 2
log x  log x  3  m 2 log x  3 2
 log x  2log x  3  m log x  3 * . 2 1 4 2 2  2    2   Đặ 7 7
t t  log x , khi x  8  2;  
log x t  ; . 2 2   2 2  m  0 m  0   Suy ra phương trình   2
*  t  2t  3  mt  3     t 1 . 2 2 t
  2t  3  m  t 32 2 m   t  3 t   
Xét hàm số f t  1 7  , t  ;    . t  3 2  4  7
Ta có f t       t . t  3 0, 2 2 Bảng biến thiên Trang 95 m  0 a 1 Yêu cầu bài toán  
 1 m  3  
 2a b  5 . 2 1   m  9 b   3
Câu 43.4. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Định hướng xây dựng bài toán: Bài toán giữ nguyên ý tưởng câu 43 (sử dụng phương pháp đặt ẩn phụ)
thay đổi cách đặt vấn đề và phương trình mũ thay cho phương trình logarit.

Tính tổng T các giá trị nguyên của tham số m để phương trình x   2 3  3x m m
 2m có đúng hai nghiệm phân biệt nhỏ hơn 1 . log 3 A. T  28 B. T  20 C. T  21 D. T  27 Lời giải Chọn D m m
3x  m m x x  2 2  3  2m  3   2m  0 . x   1 3 Đặt  3x t ,t  0   2 2
1  t  2mt m m  0 2
Phương trình (1) có 2 nghiệ 1
m phân biệt x ; x thỏa mãn x x
 phương trình (2) có hai nghiệm 1 2 1 2 log 3
phân biệt t ;t thỏa mãn 0  t t  10 . 1 2 1 2 m0;     0 m  0    m S 0;10 0  10 0  m  10     2  
 m      ;0 1;  m m  0 P  0                         t  t  2 21 41 21 41 m 21m 100 0 m ; ; 10 10 0       1 2 2 2      21 41  1 m  , vì m
m2;3;4;5;6;  7 . 2
Vậy T  2  3  4  5  6  7  27 .
Câu 43.5. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Định hướng xây dựng bài toán: Bài toán giữ nguyên ý tưởng câu 43 (sử dụng phương pháp đặt ẩn phụ)
thay đổi cách đặt vấn đề và phương trình mũ thay cho phương trình logarit.

Gọi S là tập hợp các giá trị nguyên của tham số m để phương trình 4x  .2x m
m  3  0 có hai nghiệm
phân biệt thuộc khoảng  1  ; 
1 . Số tập con của tập hợp S là A. 1 B. 0 C. 2 D. 3 Lời giải Chọn A Phương trình đã cho 2x  2  .2x m
m  3  0   1 Trang 96   2  Đặ t 3 t 2x t  khi x   1 1;1  t  ; 2   , ta có:   2
1  t mt m  3  0  m  2 .  2  t 1 t   
Xét hàm số f t  2 3 1  , t  ;2   . t 1  2        f t 2 t 2t 3 t 3 
; f t  0  2     t   1 t 1 Bảng biến thiên
Phương trình (1) có hai nghiệm phân biệt thuộc khoảng  1  ; 
1  Phương trình (2) có hai nghiệm phân  1  13 biệt thuộc khoảng ; 2  2  m    .  2  6 Vì m  S   .
Vậy tập S có 1 tập con là chính nó.
Câu 43.6. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Tập hợp các số thực m để phương trình
x mx     2 ln 3 1
ln x  4x  3 có nghiệm là nửa khoảng
 ;ab. Tổng a b bằng 10 22 A. B. 4 C. D. 7 3 3 Lời giải Chọn D
x  4x 3  0
Phương trình ln 3x mx  
1  ln x  4x  3 2 2   . 2 3
 x mx 1 x  4x 3 1   x  3 1   x  3  2       2 x x 4
x x  4  mx m     *  x x x
Xét hàm số f x 2 4  với 1  x  3 . x 2 x  4 x  2
Khi đó f  x 
; f x  0   . 2   xx  2  x x
Bẳng biến thiên của hàm số f x 2 4  trên khoảng 1;3 . x Trang 97
Nhận xét: Phương trình ban đầu có nghiệm khi và chỉ khi phương trình (*) có nghiệm trên khoảng 1;3 .
Dựa vào bảng biến thiên ta thấy phương trình (*) có nghiệm trên khoảng 1;3 khi và chỉ khi 3  m  4
hay m 3;4 . Do đó a  3,b  4 .
Vậy a b  7 .
Câu 43.7. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo) x
Có bao nhiêu giá trị nguyên dương của tham số m để phương trình 2 m ln 
  2  mln x  4 có nghiệm  e  thuộc đoạn 1  ; e   ? A. 0 B. 4 C. 3 D. 2 Lời giải Chọn C Điều kiện x  0  x  2 m
    mx    2 m m   2 ln 2 ln 4
2 ln x m  4   1  e    Đặ 1 t t  ln , x x  1
 ; e  t  0;      2
Phương trình (1) trở thành  2 m m   2
2 t m  4 2 m 1 TH1: 2
m m  2  0   m  2 
Với m  1, phương trình 2  0t  3
  m 1 (Loại). Với m  2
 , phương trình 2  0t  0  Phương trình (2) vô số nghiệm.  m  2  (Thỏa mãn). m  1 TH2: 2
m m  2  0   m  2  2   Phương trình (2) trở m 4 m 2 thành t   . 2 m m  2 m 1
Để phương trình ban đầu có nghiệm thuộc đoạn 1  ; e   . Trang 98   1 
Phương trình (2) có nghiệm thuộc đoạn 0;    2 m  2  0 m  2  m  2 1  m 1  0    
 m 1  m2;  3   1 . m 1 2 m  3          m  0 1 m 3 2 1 Vậy m 2;  3  2  ; 
1 . Vậy số giá trị nguyên dương của tham số m là 3.
Câu 43.8. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Gọi S là tập hợp các giá trị nguyên của tham số m để phương trình 4 8
2log x  2log x  2m  2020  0 2 2
có ít nhất một nghiệm thuộc đoạn 1;2. Số phần tử của S là A. 7 B. 9 C. 8 D. 6 Lời giải Chọn A
Khi x 1;2 ta có 4 8
2log x  2log x  2m  2020  0  4log x  2 log x 1010  m . 2 2 2 2
Đặt t  log x . Vì x 1;2  log x  0;1 . 2   2  f t 2
 4t  2t 1010  m có nghiệm thuộc 1;2.
Ta có f t   8t  2  0, t  0;  1 . Bảng biến thiên:
1010  m 1016  S  1010;1011;1012;1013;1014;1015;10  16
Số phần tử của S là 7.
Câu 43.9. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Cho phương trình 3x 5 2 log
x m  9x 19 log
x m  12 với m là tham số. Tìm tất cả các giá trị 3     3 
của m để phương trình đã cho có nghiệm thuộc khoảng 2;  53   53  A.  ;     B.  ;79   C.  7  9; D.  ;  79  27   27  Lời giải Chọn D TXĐ: D   ; m 
Đặt t  log x m . Phương trình đã cho trở 2
3x  5 t  9x 19 t 12  0 3   thành     Trang 99   x   2 3
5 t  9x 15t 4t 12  0  3x 5tt 34t 3  0  t 3 3x 5  t4  0  t  3 t 3 0          x   4 3 5 t  4  0 t  do x  2  3x  5 1 1 +) Với t  3
  log x m  3
  x m   x   m 3   27 27 . 1 1 1 53 Để x   m 2; m 2 m 2 m         . 27
là nghiệm thuộc khoảng   thì 27 27 27 4 4 +) Với t
 log x m  3   3x  5 3x  5 4 4 3x 5  3x 5 x m 3 m 3        x 4 4 12  Đặt   3   5 3 x f x
x với x  2  f x 3x5  3 . .ln31 0 x   2  . 3x  52
f x nghịch biến trên 2;  f x  f 2  f x  79.
Phương trình có nghiệm thuộc từ 2; thì m  79 .
Kết hợp hai trường hợp trên ta được m  ;  79.
Câu 43.10. (Bài toán phát triển) (Phát triển Tương tự câu 43 đề thi tham khảo)
Tìm tất cả các giá trị của tham số m đề đồ thị hàm số 2
y mlog x  2log x  2m 1 2 2 cắt trục hoành tại
một điểm duy nhất có hoành độ thuộc khoảng 1  ;  .  1  1  1  1  1 1  1  1 A. m   ;    
  . B. m   ;0  
   C. m  ;    
  . D. m  ;0     .  2  2  2  2  2 2  2  2 Lời giải Chọn D
Xét phương trình hoành độ giao điểm 2
mlog x  2log x  2m 1  0 1 . 2 2  
Ycbt  Phương trình (1) có duy nhất một nghiệm thuộc khoảng 1  ;  .
Đặt t  log x  0 x   1  ; 2  . 2t 1 Phương trình   2
1  mt  2t  2m 1  0  m  2 2   t  2
Ycbt  Phương trình (2) có duy nhất một nghiệm t  0;   . 2t 1
Xét hàm số f t  trên 0;   . 2 t  2 Trang 100 2 t   t t 2 2 2 2 2 1 2
t  2t  4
Ta có f t        t  2 1 t  2 2 2 1      f tt 1 0; 2    0  2
t  2t  4  0   t        . 2 0; Bảng biến thiên  1  1
Từ bảng biến thiên ta suy ra: ybct  m   ; 0     .  2  2
Câu 44: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số f x liên tục trên . Biết cos2x là một nguyên hàm
của hàm số   x
f x e , họ tất cả các nguyên hàm của hàm số   x f x e là
A. sin 2x  cos2x C B. 2
 sin2x  cos2x C C. 2
 sin2x  cos2x C
D. 2sin 2x  cos2x C
Phân tích ý tưởng: Bài toán sử dụng định nghĩa nguyên hàm: F x là một nguyên hàm của f x thì
Fx  f x . + Tính chất: f
 xdx f xC
+ Bản chất của dạng toán là tìm được hàm f x từ dữ kiện ban đầu. + Nguyên hàm từng phần. Lời giải Chọn Cx x
Theo giả thiết cos2x  f xe f xe  2  sin2x . Xét      x I f x e dx x x u e
du e dx Đặt   dv .  f  xdx   v f  x
   x     x I f x e f x e dx  2
 sin2x  2 sin2xdx  2
 sin2x  cos2x CPhát triển câu 44 Trang 101
Câu 44.1 ( Tương tự Phát triển Tương tự câu 44 đề thi tham khảo) Cho hàm số f x liên tục trên f x * f x x
 . Biết sin 2x là một nguyên hàm của hàm số
x , họ tất cả các nguyên hàm của hàm số  ln
trên khoảng 0; là A. 2x cos2 .
x ln x sin2x C B. 2x sin 2 .
x ln x  cos2x C C. 2x cos2 .
x ln x sin2x C D. 2  x cos2 .
x ln x sin2x C Lời giải Chọn C f x f x
Theo giả thiết sin 2x      
 2cos2x f x  2x cos2x x x Xét I f
 xlnxdx  1 u  ln x  du dx Đặt         x dv f x dxv f  x
I f xf x ln x
dx  2x cos2x.ln x  2 cos2.xdx  2x cos2x.ln x  sin2x Cxn 1  n u 1
Phát triển hướng 1 : Áp dụng u du   ; C
du  ln u C.  n  1 u
Câu 44.2. (Phát triển Tương tự câu 44 đề thi tham khảo) Cho hàm số f x có đạo hàm liên tục trên và f   1  0,     2020    2020 F x
f x  là một nguyên hàm của 2020 . x
x e . Họ các nguyên hàm của fx là x
A. 2020  2 x x e C
B. xe C
C. 2020  2 x x e C
D.   2 x x e C Lời giải Chọn D Ta có:   x     2019   x     2019 2020 2020. . 2020 . .    . x F x xe f x f x x e f x f x x e .  
      2019 x          2019 . . 
    1. x f x f x dx x de f x df x x e C 1  .   2020   
  1. x       2020   2020    1. x f x x e C f x x e  2020C . 2020 2020 x Do f  
1  0  C  0 hay  f x  2020x    1.e . Do đó 2020         1 x I f x dx x e dx .
u x 1 du dx Đặt    x x
dv e dx v e     1 x x     2 x I x e e dx x e C. Trang 102
Phát triển hướng 2: Áp dụng . u v u v    . u v.
Câu 44.3 : (Phát triển Tương tự câu 44 đề thi tham khảo) Cho hàm số f x có đạo hàm liên tục trên
và f 0  1.      x F x
f x e x là một nguyên hàm của f x . Họ các nguyên hàm của f x là A.    1 x x e C. B.    1 x x
e x C.
C.   2 x x
e x C. D.    1 x x
e x C Lời giải Chọn B
Ta có         x F x f x
f x e 1 f x      x  1 x    x    1 x f x f x e e f x e f xe x        1 xx      x        x  1 x e f x e e f x x e C f x xeC e  .
Do 0 1   2       2 x f C f x x e 1.
Do đó        2   x 1    2 x I f x dx x e dx x e dx dx. 
u x  2 du dx Đặt    x x
dv e dx v e    2 x x       2 x x        1 x I x e e dx dx x e e x C x
e x C. u v
  uv  u
Phát triển hướng 3: Áp dụng  . 2 vv   
Câu 44.4 : (Phát triển Tương tự câu 44 đề thi tham khảo) Cho hàm số f x có đạo hàm liên tục trên 3x 3x
và f 0  0,      3 . x F x
f x e là một nguyên hàm của e .6 f
x2xe . Họ các nguyên hàm của f x là
1 2 3x 2 3x 2 3x
1 2 3x 2 3x 2 3x A. x e xe e C x e xe e C 3 9 27 B. 3 9 27
1 2 3x 1 3x 1 3x
1 2 3x 1 3x 1 3x C. x e xe e C. x e xe e C. 3 9 27 D. 3 9 27 Lời giải Chọn A 3x 3x 3x 3x 3x 6x
Ta có F x  e .6 f
x2xe   f 
xe 3f xe  6e f x2xe 3x 3x    f xf x e 3 f x e 3x
e  3 f x 3x 6x     e xe   xx e 2 3  f x f x 2     2x   x C 3x 3xee  
Do          2 3 0 0 0 x f C f x x e Trang 103 Do đó     2 3x I
f x dx x e dx.  2 du  2xdx  2 u x  Đặt 1    3x 1 3xdv e dx  v e 1 2  3 1 2 3x 2 3x
I x e xe dx. 3 3  du dx 2 u x 2  Đặt    3x 1 3xdv e dx  v e 2 2  3 1     2 3x 2 1 3x 1 3x
1 2 3x 2 1 3x 1 3x
I x e xe e dx x e xe eC. 3 3  3 3   3 3  3 9     
1 2 3x 2 3x 2 3x
x e xe e C 3 9 27
Câu 45: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số f x có bảng biến thiên như sau:
Số nghiệm thuộc đoạn    ;2  
 của phương trình 2 f sin x  3  0 là A. 4 B. 6 C. 3 D. 8 Lời giải Chọn B Ta có f
x   f x 3 2 sin 3 0 sin   2
Dựa vào bảng biến thiên ta có:
sin x t   ;  1  1 1        x t   f sin x sin 1;0 2 3 2         2
sin x t  0;1 3 3    
sinx t  1; 4  4    
Phương trình (1) và (4) vô nghiệm.
Phương trình (2) có 4 nghiệm phân biệt Trang 104
Phương trình (3) có hai nghiệm phân biệt khác các nghiệm của (2).
Do đó tổng số nghiệm của phương trình đã cho là 6.
Phân tích: Bài toán là sự kết hợp giữa kiến thức
1) Dựa vào BBT xác định số nghiệm phương trình f x  M lớp 12
2) Xác định số nghiệm phương trình sin x m trên một đoạn  ; a b   lớp 11
Hướng phát triển:
1) Thay BBT thành đồ thị của hàm số y f x  xác định số nghiệm f x  a , f x  ax b,   2
f x ax bx c .
2) Thay phương trình f u  m thành phương trình chứa dấu trị tuyệt đối, căn thức, phương trình chứa tham số.
Bài tập : Tương tự
Câu 45.1 (Phát triển Tương tự câu 45 đề thi tham khảo) Cho hàm số y f x liên tục trên và có
bảng biến thiên như hình vẽ.   
Số nghiệm thuộc đoạn  ;3 
2 f 2cos x 1  3  0 2  của phương trình   là   A. 6 B. 7 C. 11 D. 12 Lời giải Chọn B Ta có: f
x     f x   3 2 2cos 1 3 0 2cos 1   2 Dựa vào BBT ta có:
2cos x 1  m ;  2     1  f x   3 2cos 1    1
  2cos x 1  n0;  1 2 2 
2 cos x 1  p  1;2 3   
Dựa vào đồ thị hàm số y  cos x trên đoạn  ;3  2  ta có:   Trang 105      
x   m   m 1 3 1 2cos 1 ; 2  cos x    ;  
 phương trình vô nghiệ 2  2  m        
x   n  n 1 1 2 2cos 1 0;1  cos x    ;0  2
 2  phương trình có 3 nghiệm phân biệt        
x   p  p 1 1 3 2cos 1 1;2  cos x   0;  2
 2 phương trình có 4 nghiệm phân biệt  
Phát triển theo hướng phương trình chứa dấu trị tuyệt đối.
Câu 45.2 (Phát triển Tương tự câu 45 đề thi tham khảo) Cho hàm số y f x liên tục trên có
bảng biến thiên như hình vẽ.
Số nghiệm của phương trình f f x  2 A. 4 B. 5 C. 7 D. 9 Lời giải Chọn C
f x  a  4     
f f x
f xb 3  2 
Ta có: f f x    2        
phương trình có 7 nghiệm phân biệt f f xf x 4  2   
f x  c  1;3
f x d 3
Phát triển theo hướng phương trình chứa tham số.
Câu 45.3 (Phát triển Tương tự câu 45 đề thi tham khảo) Cho hàm số y f x liên tục trên có
bảng biến thiên như hình vẽ.
Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để phương trình f  2 f x  m  1 có đúng 2 nghiệm trên  1  ;1   . A. 13 B. 9 C. 4 D. 5 Lời giải Chọn D Trang 106
 2 f x m  1  VN
Ta có: f  2 f x  m       1  
2 f x  m  2      f     xf x m  2 m 2 2  2    
2 f x  m  2    f x 2   m   2
Dựa vào BBT ta có trên  1  ;1 
 , để phương trình f  2 f x  m  1 có đúng 2 nghiệm thì  2  m 3    1  2 0  m  8   
 0  m  4  có 5 giá trị nguyên của tham số m. 2   m   4   m  4 3    1  2
Phát triển theo hướng đồ thị và phương trình chứa tham số
Câu 45.4 (Phát triển Tương tự câu 45 đề thi tham khảo) Cho hàm số y f x liên tục trên có đồ thị như hình vẽ.
Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số m để phương trình f f x  m 1  f x  m có đúng 3
nghiệm phân biệt trên  1  ;1   . A. 1 B. 2 C. 3 D. 4 Lời giải Chọn A
Ta có: f f x  m 1  f x  m f t  t 1 với t f x  m ft  
x  m2 2  
Dựa vào đồ thị ta có: f t  t 1  t  0   f
x  m t 2      f
  x  m  2
Dựa vào đồ thị trên  1  ;1 
 , phương trình f f x  m 1  f x  m có đúng 3 nghiệm phân biệt khi  3
  m  2  1  3   m  1   3 m 1        1
  m  3  m  1.  3 m 2 1 1        m  5   Trang 107
Câu 46: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số bậc bốn y f x có đồ thị như hình dưới đây 3 2
Số điểm cực trị của hàm số g x  f x  3x  là A. 5 B. 3 C. 7 D. 11 Lời giải Chọn Cx  2  3 2 2
Xét hàm số u x  3x ta có u  3x  6x  0   . x  0 Bảng biến thiên 3 2 2 3 2
Xét hàm số g x  f x  3x  , ta có gx  3x  6xf x  3x  2    gx 3x 6x 0  0    f    3 2
x  3x   0 Phương trình 2
3x  6x  0 có hai nghiệm phân biệt x  2  , x  0 .
Từ đồ thị hàm số y f x . 3 2
x  3x t   ;  0 1 1     
Suy ra: Phương trình f  3 2 x  3x  3 2
 0  x  3x  5  0;4 2 2      3 2
x  3x t  4; 3  3     3 2
Dựa vào bảng biến thiên của hàm số u x  3x ta thấy:
(1) có 1 nghiệm duy nhất.
(2) có 3 nghiệm duy nhất. Trang 108
(3) có 1 nghiệm duy nhất.
Suy ra g x  0 có 7 nghiệm phân biệt và g x đổi dấu qua các nghiệm này nên hàm số y f x có 7 điểm cực trị.
Bài tương tự câu 46:
Câu 46.1 (Phát triển Tương tự câu 46 đề thi tham khảo) Cho hàm số bậc bốn y f x có đồ thị như hình dưới đây. 3 2
Số điểm cực trị của hàm số g x  f x 3x  là A. 5 B. 6 C. 7 D. 9 Lời giải Chọn C 3 2
Xét hàm số u x  3x có bảng biến thiên như sau: 2 3 2
Ta có g x  3x  6xf x 3x  2        g x 3x 6x 0 x 0 x 2 '  0    f '   2 3
x  3x   0 Trang 109
Từ đồ thị hàm số y f x ta có: 3 2 x 3x  0  1  f  3 2 x  3x  3 2
 0  x  3x x  3  ;0 2 1      3 2
x  3x x  1;3 3  2     3 2
Dựa vào bảng biến thiên của hàm số u x  3x ta thấy:
(1) có 2 nghiệm phân biệt, trong đó x  0 là nghiệm kép.
(2) có 3 nghiệm phân biệt khác với các nghiệm trên.
(3) có nghiệm duy nhất khác với tất cả các nghiệm trên.
Suy ra g x  0 có 7 nghiệm phân biệt và g x đổi dấu qua các nghiệm này (trong đó x  0 là nghiệm
bội 3) nên hàm số g x có 7 điểm cực trị.
Bài phát triển câu 46
Câu 46.2 (Phát triển Tương tự câu 46 đề thi tham khảo) Cho hàm số bậc bốn y f x có đồ thị như hình dưới đây 3 6 4 3 2
Số điểm cực trị của hàm số gx  8 f x 3x  3 2x 12x 16x 18x  48x   1 là A. 5 B. 3 C. 7 D. 9 Lời giải Chọn A 2 3 5 3 2
Ta có g x  83x 3 f x 3x  3  12x  48x  48x  36x  48 Trang 110 3 
x x     24 3 3 1 2 x   1  f  3
x 3x  3      2    2
x 1  0  x  1  gx  3  0       f  x 3x 3 1 3
x  3x  3    *  2
Từ đồ thị hàm số y f x , ta có: Đặ 3
t: x  3x  3  t t  1  t 1 
Phương trình (*) trở thành: f x   t  1 2  t  5  3 +) Với t  1
 ta có: x 3x  3  1
 ( phương trình này có 1 nghiệm không nguyên) x  1 3
+) Với t  1 ta có: x  3x  3  1  
, trong đó x  1 là nghiệm bội hai. x  2  x  2 3
+) Với t  5 ta có: x  3x  3  5   , trong đó x  1  là nghiệm bội hai. x  1 
Suy ra g x  0 có 5 nghiệm phân biệt và g x đối dấu qua các nghiệm này (trong đó x  1  là
nghiệm bội 3) nên hàm số g x có 5 điểm cực trị.
Phân tích hướng phát triển: tìm số điểm cực trị của hàm số gx  f u  ux trong đó ux là hàm
cụ thể và f x là hàm đã cho sẵn đồ thị
Câu 46.3 (Phát triển Tương tự câu 46 đề thi tham khảo) Cho hai hàm số bậc bốn y f x và
y gx có các đồ thị như hình dưới đây (2 đồ thị chỉ có đúng 3 điểm chung). Trang 111
Số điểm cực trị của hàm số hx 2  f x 2
g x2 f x.gx là A. 5 B. 4 C. 6 D. 3 Lời giải Chọn A 2
Ta có: hx   f
 x  gx  h 
x  2f xgxf
  x  gx    hx
f xgx 0   1  0    f
  x  g x  0 2
Từ đồ thị ta thấy phương trình (1) có đúng 3 nghiệm phân biệt là x  1
 ; x x  1;3 x  1  ; 3 và đa thức
f x gx đổi dấu khi qua các nghiệm này. Do đó các nghiệm trên là các nghiệm bội lẻ của (1) . Mà
f x và gx đều là đa thức bậc 4 nên bậc của phương trình (1) nhỏ hơn hoặc bằng 4. Từ đó suy ra
phương trình (1) là phương trình bậc 3.
Do phương trình (1) là phương trình bậc 3 có 3 nghiệm phân biệt nên phương trình (2) phải có 2 nghiệm
phân biệt không trùng các nghiệm của phương trình (1).
Suy ra h x  0 có 5 nghiệm phân biệt và h x đổi dấu qua các nghiệm này nên hàm số hx có 5 điểm cực trị.
Phân tích hướng phát triển: tìm số điểm cực trị của hàm số hx  u f
 x;gx trong đó gx và
f x là hàm đã cho sẵn đồ thị
Câu 46.4 (Phát triển Tương tự câu 46 đề thi tham khảo) Cho hàm số bậc bốn y f x . Trong hình
vẽ dưới đây, gồm đồ thị y f x trên  ;  1   và 1  ; 
 (đậm hơn), đồ thị y fx trên  1  ;1   .
Biết max f x  1.  1;1     Trang 112
Số điểm cực trị của hàm số g x  f f
 x  2 là A. 9 B. 7 C. 13 D. 11 Lời giải Chọn C
Dựa vào đồ thị ta có bảng biến thiên sau:
max f x  f x 1 1   1;1      
Chú ý rằng:  f x  0;0,5 2    min f
x  f x  1  ,5 3  
Ta có: gx  f  x. f   f
 x  2
f x  0   gx 1  0    f  f
   x  2  0  2  1  x  1
  x x x x x x 1 2 3 Trang 113
f x 2  1  3 
f x  2  x  0  ,5;0 4 1      
2   f x  2 1 5
f x2  x  1,5;2 6 2    
f x2 x  2,5;3 7 3    
Dựa vào đồ thị và bảng biến thiên ta có: (3) và (4) vô nghiệm.
5  f x  1
 : có 2 nghiệm phân biệt
6  f x  x 2 0  ,5;0 2 
: có 2 nghiệm phân biệt.
7  f x  x 2 0,5;1 3 
: có 4 nghiệm phân biệt.
Suy ra g x  0 có 13 nghiệm phân biệt và g x đổi dấu qua các nghiệm này nên hàm số gx điểm cực trị.
Phân tích hướng phát triển: tìm số điểm cực trị của hàm số gx  f f x   trong đó là hằng số
và cho sẵn 1 phần đồ thị của f x và của f  x.
Câu 47. [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Có bao nhiêu cặp số nguyên  ;
x y thỏa mãn 0  x  2020 và
log 3  3   2  9y x x y 3   ? A. 2019. B. 6 C. 2020 D. 4 Lời giải Chọn D Điều kiện x  1 
Ta có: log 3  3   2  9y  log    1     2 1  2  3 y x x y x x y 3 3 (*) Xét hàm số    3t f t t
,t  có   13t f t
ln3  0,t  , tức hàm số luôn đồng biến . Khi đó
 *  log 1  2  log 1 2   9y f x f y x y x 1 3     3   y
Vì 0  x  2020 nên 0  9 1  2020  0  y  log 2021. 9
Do y nguyên nên y 0;1;2;  3 .   ; x y 
 0;0;8, 1;80;2;728;3 nên tổng cộng có 4 cặp số nguyên  ;xy thỏa đề.
Bài tập tương tự
Câu 47.1 (Phát triển Tương tự câu 47 đề thi tham khảo) Cho x, y là các số thực thỏa mãn
log 2  2  3  8y x x yx  ; x y 2   . Biết 0
2018, số cặp   nguyên thỏa mãn đẳng thức là A. 2 B. 3 C. 4 D. 5 Lời giải Chọn C Trang 114 y log x 1  Ta có log 2  2 2    3  8  2  log    3 1  2 y x x y x  3y 1 2 2  . Xét hàm số    2t f t
t có    2t f t ln2 1  0 Nên   1  log    3 1  3   2 y x y x 1 2 . Với 0   2018 1 8y x
 2019  0  y  log 2019,y  y 0;1;2;3 8  
Bài tập phát triển:
Biến đổi phương trình đưa về hàm đặc trưng. Là điểm mấu chốt bài toán từ đó suy ra f u  f v
Vấn đề khó nhất trong lời giải là tìm ra được hàm đặc trưng từ đó xét tính đồng biến, nghịch biến của hàm
số trên tập xác định của nó, suy ra f u  f v , muốn làm được dạng này học sinh phải thành thạo các kĩ
năng biến đổi phương trình mũ, phương trình logarit. từ đó suy ra hàm đặc trưng.
Câu 47.2 (Phát triển Tương tự câu 47 đề thi tham khảo) Cho phương trình 4 xm log
 2  3  2x x x x
log 2 x m  2  0. Gọi S là tập hợp tất cả các giá trị của để m 2   2 2 2 1   2
phương trình có 3 nghiệm thực phân biệt. Tổng các phần tử của S bằng 1 3 A. 3 B. C. 2 D. 2 2 Lời giải Chọn A
Điều kiện xác định: x  2
Xét phương trình 4 xm log
 2  3  2x x x x
log 2 x m  2  0 1 2  2  2 1     2   2  xm 1 1  2
 .log  2x 2x1 2  2 x x  .log 2 xm 2 2   2 2 1 1 2    2 x 2x 1  2  .log  2
x 2x 1  2  2 xm.log 2 x m  2 2 2   2 2    
Xét hàm số:    2t f t
log t  2 ,t  0 2   t t 1
Ta có: f t  2 .ln 2.log t  2  2 .  0 t   0. 2    t  2ln2
Mà f t liên tục trên 0; 
 suy ra f t đồng biến trên 0;  . 2 Phương trình (2) có dạ 2
ng f x  2x  
1  f 2 x m  và 2
x  2x 1  x  
1  0; 2 x m  0 x  2 2
x  2x 1  2 x m
x  4x  2  m * 2   Do đó 2  
x  2x 1  2 x m     . 2
x  2x 1  2   , m x 2 x 1  2  m  **
Phương trình (1) có 3 nghiệm thực phân biệt  Phương trình (2) có 3 nghiệm thực phân biệt. Dựng các Parabol: 2
y x  4x 1P 2
y  x 1 P 1  và
 2 trên cùng 1 hệ trục tọa độ (xem hình vẽ). Trang 115
Số lượng nghiệm của (*) và (**) bằng số giao điểm của đường thẳng d : y  2
m lần lượt với các đồ thị P P
1  và  2  . Dựa vào đồ thị có thể thấy phương trình đã cho có đúng 3 nghiệm phân biệt thì d phải nằm
ở các vị trí của d ,d ,d 1 2 3 . 1
Tương ứng khi đó ta có: 2m  1  m  2 2  m  2   m 1; 3 2  m  3   m  2 . 1 3
Do đó có ba giá trị của m thỏa mãn yêu cầu: m  ;m  1;m  2 2 . 1 3 Vậy S   ;1; 2
2 suy ra tổng các phần tử của S bằng 3.   Cách 2.  2
x  2x 1  2 x m x
4x 1 2m 0 a 2
    2      
x  2x 1  2 x m    2
x  2x 1  2 
2m x  x 12m   0 b
Phương trình (1) có 3 nghiệm thực phân biệt  Phương trình (2) có 3 nghiệm thực phân biệt. Xảy ra 3 khả năng:
KN1: Phương trình (a) có nghiệm kép, phương trình (b) có hai nghiệm phân biệt khác nghiệm kép của phương trình (a). 3
Phương trình (a) có nghiệm kép  3  2m  0  m  2 . 3 Với m  , Phương trình ( x 2 a) có nghiệm kép  2 x 2 2 
Phương trình (b) thành x  2  0  
(Thỏa mãn x  2 ). x   2
KN2: Phương trình (b) có nghiệm kép, phương trình (a) có hai nghiệm phân biệt khác nghiệm kép của phương trình (b) . Trang 116 1
Phương trình (b) có nghiệm kép  1 2m  0  m  2 1 Với m
, phương trình (b) có nghiệ x 2 m kép  0. x 2 2 2  
Phương trình (a) thành x  4x  2  0  
(thỏa mãn x  0 ). x  2  2
KN3: Phương trình (a) và phương trình (b) đều có hai nghiệm phân biệt và chúng có đúng 1 nghiệm chung.
Gọi x0 là nghiệm chung của phương trình (a) và phương trình (b).  2
x  4x 1 2m  0 Khi đ 0 0 2 2 2 ó: 
x  4x 1  x 1  2x  4x  2  0  x  1  2 x 1 2m  0 0 0 0 0 0  0 0 x  1 2m 2 m 1 0
là nghiệm chung của (a) và (b)     . Với m  1 x 1 Phương trình a  2 
: x  4x  3  0  x .  3 x 1 Phương trình b  2 
: x 1  0  x .  1
Khi đó phương trình (1) có 3 nghiệm phân biệt x  1; x 1; x  3 1 3
Từ đó suy ra có ba giá trị của m thỏa mãn yêu cầu: m  ;m  1;m  2 2 1 3
Vậy S   ;1;  nên tổng các phần tử của S bằng 3 . 2 2
Câu 47.3 (Phát triển Tương tự câu 47 đề thi tham khảo) Có bao nhiêu số nguyên của m để phương trình log 2x m 2log x x 4x 2m 1 2     2    2
có hai nghiệm thực phân biệt. A. 2 B. 3 C. 1 D. 4 Lời giải Chọn Cx  0  Điều kiện  m x    2
log 2x m 2log x x 4x 2m 1 2     2    2  log 2x m 2log x x 2 x 2m 1 2     2  2   
 log 2x m 2x  2m1 2 log x  2 x 2 2
 log 22x m 2x  2m  2 log x  2 x 2 2 Trang 117
f u  f v
Xét f u  log u  , u u  0 2  f u 1  1  0 u ln2
Suy ra f u  f v  u v   x m  2 x  2 2 2
x  4x  2m
Xét hàm số f x  2
x  2x,x  0
Phương trình có 2 nghiệm dương khi 4  2m  0  2  m  0 suy ra có 1 giá trị nguyên.
Câu 47.4 (Phát triển Tương tự câu 47 đề thi tham khảo) Biết x , x 1
2 là hai nghiệm của phương trình  2
4x  4x 1 log 4x 1 6x 1 x  2x a b a b 7    2   với ,
a b là hai số nguyên dương. Tính  .  2x và 1 2    4
A. a b  13
B. a b  11
C. a b  16
D. a b  14 Lời giải Chọn C 1
Điều kiện: x  0, x  2  2
4x  4x 1 2 2 2 Ta có: log 4x 1 6x log 4x 4x 1 4x 4x 1 log 2x 2x 7       7        7    2x  1
Xét hàm số f t  log t t f t  1  0 t  0 0; 7 có   tln7
nên là hàm số đồng biến trên   . 2 2 3 5
Do đó ta có 4x  4x 1  2x  4x  6x 1  0  x  . 4 Khi đó 3 5 3 5 1 x 3 5 3 5 1  2x   2  9 5 x  2x   2  9  5 1 2  4 4 4 hoặc 1 2   4 4 4 3 5 3 5 Vậy x  ; x
. Do đó a  9;b  5 a b 9 5 14 1 2 4 4 và     . Trang 118
Câu 47.5 (Phát triển Tương tự câu 47 đề thi tham khảo) Biết phương trình 2 x 1  x 1   log  2log    x a b 5 3 x  2
 có một nghiệm dạng   2 trong đó ,
a b là các số nguyên.  2 x  Tính 2a b A. 3 B. 8 C. 4 D. 5 Lời giải Chọn B 2 x 1  x 1   2 x 1  x 1 Ta có log  2log     log  2log 1 . 5 3 5 3     x  2   2 x x  2 x  ĐKXĐ: x  1
 1  log 2 x 12log 2 x  log x2log x1 * 5 3 5 3   
Xét hàm số f t  log t  2log t 1 t 5 3 , với  1 . f t 1 2    0 t f t 1; t.ln5 t với mọi  1 , suy ra
  đồng biến trên khoảng  . 1ln3 2
Từ (*) ta có f 2 x  
1  f x nên suy ra 2 x 1 x   x 2 x 1 0  x 1 2 (do x 1)
Suy ra x  3  2 2  a  3; b  2  2a b  8 . Nhận xét:
Câu này dùng Casio với chức năng SOLVE, ta tìm được nghiệm và STO .
Tức là A a b 2  a A b 2
Dùng chức năng T BLE với f x  A x 2 , start 10, end 10, step 1. Ta tìm được a b , như cách giải tự luận.
Câu 48: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số f x liên tục trên thỏa mãn xf  3
x  f   2 x    10 x  6 1
x  2x,x  . 0
Khi đó  f xdx bằng 1 17 13 17 A.  20 B.  4 C. 4 D. 1 Lời giải 1
Gọi F x là một nguyên hàm của hàm f x trên . Với x  ta có: xf  3
x  f   2 x    10 x  6 1 x  2x Trang 119  2 x f  3
x  xf   2 x    11 x  7 x  2 1 2x   *  2 x f  3
x dx xf   2
x dx   11 x  7 x     2 1 2x dx 12 8 3 1 1 x x 2xf  3 x d 3 x  f 1 2 x d 1 2 x         C 3 2 12 8 3 12 8 3 1 1 x x 2xF  3
x  F1 2 x       C 3 3 12 8 3 1 1
Thay x  0 ta được
F 0 F  1  C   1 3 2 1 1 5
Thay x  1 ta được F  
1  F 0   C2 3 2 8 1 1 17
Thay x  1 ta được F    1  F 0   C 3 3 2 24 5 5 3 Từ  
1 ,2 suy ra F 
1  F 0    F  1  F 0     6 8 4 1 32 Từ (2), (3) suy ra F   1  F   1     F   1  F   1     4. 3 24 0 3 13 Vậy
f xdx F0 F  1  4    . 4 4 1 Lời giải 2: 3 2 10 6 2 3 2 2 11 7
Từ xf x   f 1 x   x x  2x x f x   xf 1 x   2x  x x ,x . 1 1 2 3 2 2 11 7
Suy ra, hàm số x f x   xf 1 x   2x là hàm lẻ. Ta có x x dx   24 0 0 1 2 3 2 2 2 3 2 2 1 Do đó 
x f x  xf 1 x 2x dx   
x f x  xf 1 x 2x       . 24 1 0 0 0
1  f  3x 3 1 dxf  2 1 x   2 2     d 1 x    3 2 3 1 1   1 1 1 3 3 1 2 2 2 1
f x dx
f 1 x         d 1 x     3 2 3 24 0 0   0 1 1 1 1 1 4 1 1 15 
f xdx
f xdx   
f xdx
f xdx      3 2 3 3 2 24 1 0 0 0 0 1 1 15
 2 f xdx 3 f xdx 8  5 f xdx     4 1 0 0 0 1 13
f xdx  4  f xdx     4 1 0 Lời giải 3: Trang 120 Ta có xf  3
x  f   2 x    10 x  6 1
x  2x,x    1 3 2 10 6
Thay x bằng x ta được xf x   f 1 x   x x  2x,x  2 3 3 3 3
Từ (1), (2) suy ra xf x xf x   4x,x   f x   f x   4,x  3
Thay x bởi x ta được f x  f x  4 Do đó, 0 0 1 0 1 
f x f xdx   f xdx   f xdx  4dx  4 
f xdx     4 1 1 0 1 1 2 3 2 11 7 2
Từ (1)  x f x   xf 1 x   x x  2x 1 1 1 1 1 5  f  3 x d 3 x  f 1 2 x d 1 2 x    11 x  7 x  2 2x dx      3 2 8 0 0 0 1 1 1 1 1 5 3 
f xdx
f xdx    f xdx      3 2 8 4 0 0 0 0 3 13
Do đó, f xdx  4     4 4 1 Lời giải 4: 3 2 10 6 Với x
ta có xf x   f 1 x   x x  2x  2 x f  3
x  xf   2 x    11 x  7 x  2 1 2x   * 1 1 1  2 x f  3
x dx xf 1 2
x dx   11 x  7 x     2 2x dx 0 0 0 1 1 1 1 5  f  3 x d  3 x  f 1 2 x d 1 2 x      3 2 8 0 0 1 1 1 1 1 5 3 
f xdx
f xdx    f xdx      3 2 8 4 0 0 0 0 0 0 Mặt khác   *  2 x f  3
x dx xf 1 2
x dx   11 x  7 x     2 2x dx 1 1 1   0 0 1 1 17 *  f  3 x  3 dx f 1 2 x d 1 2 x      3 2 24 1 1 0 1 0 1 1 17 1 3 17 13
  f xdx   f xdx     f x    dx  3 .      3 2 24 2 4 24 4 1 0 1  
Lời giải 5: Đi tìm hàm f x Ban đầ 3 2 3 2
u ta sẽ nghĩ đến có f x , f 1 x  thì bên vế phải có thể đưa liên quan gì đến  x ,1 x  không? Trang 121 3 Ta có xf  3 10 x x x  3 3 2 x f x x 2           3 2 2 4 6
Vậy thì nghĩ thêm việc cũng tạo tiếp cái 1 x   2  33x  3x x 3 2 2 2 4 6
Hay f 1 x   1 x   2  33x  3x x Như thế ta sẽ có:   3 3 3 2 2 2 4 6 6
x f x  x   
 2  f 1 x  1 x        
 2  3 3x  3x x   x       
x f x x 3   2
f 1 x  1 x 3 3 3 2 2          2  3 2 3x  4     3x     
x f x x 3   x f x x 3 3 3 4 2 2              2 2 3 1 1 2 3 1 x       0      x f x x 3   x f x x 3 3 3 3 2 2  2 3 2 1 1 3 1 x 2                 0     Đặ 3 3 2
t gx  f x x 3x  2 ta được xgx   g1 x   0
Thay x bởi x ta được xg 3
x  g  2 1 x   0 3 3
hay xgx   xgx ,x
Do đó gx là hàm lẻ. Như vậ 3 2 3 2
y xgx   g1 x   0  xgx   gx   1 ,x
Từ giả thiết ta có: g 0  g  1  0
Vì f x liên tục trên 1;0 
 nên gx liên tục trên 1;0   .
Đặt M  max gx  0,x 1;0   1;0  
Giả sử M  0 khi đó a 1;0 : ga  M
Chọn x b   1 a 1;0 Ta được  g a
3  gag 3 b    M bg b      M b  0;1 b b do  
Điều này mẫu thuẫn do M  max gx 1;0  
Do vậy max g x  0,x  1;0   . 1;0  
Hay gx  x  1;0  3 0,  
f x  x 3x 2,x1;0   . Trang 122 0 0 13 Vậy
f xdx   3
x  3x  2dx     4 1 1 Nhận xét chung:
Ở 5 cách trên, khi giải quyết bài toán dạng này ta thường hướng tới: 
Biến đổi giả thiết đi đến tính chất 
u f udx  
f udu. 
Dựa theo tính chất hàm chẵn, hàm lẻ. 
Sử dụng các phép thế xác định hàm số f x .
* Với lời giải 1, 2, 3, 4: Ta đều sử dụng đến tính chất ub b  
u f udx  
f udu hay uxf uxdx  
f xdx a ua 3 2
Vì thế ta mới nghĩ đến việc tạo ra đạo hàm của  x ;1 x  bằng việc nhân hai vế của giả thiết với x để tạo ra 0 x f x  0 1 1 2 3 1 1 dx f x 2 d ; x x f  3 x dx    
f xdx 3 3 ; 1 1 0 0 0 1 1 xf  1 1 1 1  2 x dx   
f xdx xf 1 2 x dx f x dx 2 và       2 . 1 0 0 0 1 1
Trong các đổi biến này xuất hiện  f xdx buộc ta phải đi tính thêm  f xdx . Ở đây, nếu cận không 0 0 3 phải là 1;0; 
1 thì các cách làm này sẽ bị phá sản, ví dụ yêu cầu tính  f xdx , lúc này chắc chỉ còn 0
cách đi tìm f x 3 2
. Vì thế, các cận 1;0; 
1 phải được liên hệ mật thiết với x ,1 x  .
Ngoài ra, với hai tính chất:  2 3 2 2
Hàm số x f x   xf 1 x   2x là hàm lẻ; 
Hàm số f x  f x  4 là hàm chẵn.
cũng hữu ích cho việc tính toán nhanh hơn. 17 17
* Lỗi sai có thể mắc dẫn đến các phương án nhiễu  ,
20 4 đều sai dấu khi tính 0 1 1 xf  1 1 1 1  2 x dx   
f xdx xf 1 2 x dx f x dx 2 và       2 . 1 0 0 0
* Với lời giải 5: Việc tìm f x khá khó khăn, không nói là mò. Nếu f x là những hàm quen thuộc thì
rất có thể đoán bằng việc thử các giá trị và cân bằng hệ số.
Khi đó, mục đích khai thác tính chất 
u f udx  
f udu coi như phá sản.
2. Các bài toán tương tự
Dựa theo những phân tích trên ta có một số bài toán tương tự như sau: Trang 123
Hướng 1: Dựa theo tính chất
u f udx  
f udu
Câu 48.1 (Phát triển Tương tự câu 48 đề thi tham khảo) : Cho hàm f x liên tục trên \   0 thỏa mãn 2 xf  2
x  f x  3 1 2 x
 2,x  \   0 f x dx 2x
. Giá trị    nằm trong khoảng nào? 1 A. 5;6 B. 3;4 C. 1;2 D. 2;3 Lời giải Chọn D 2 3 1
Ta có xf x   f 2x  x
 2,x  \   0 2x 2 2 1
  xf  2x f 2x  3   dx x    2   dx 2x 1 1   2 2 4 2
1  f  2xd 2x 1 f 2xd2x  x 1     
 ln x  2x  2 2  4 2  1 1 1 4 4 2 1 1 7 1 1 7 1 
f xdx
f xdx   ln2 
f xdx      ln2 2 2 4 2 2 4 2 1 2 1 2 7
f xdx   ln2  2;3 2 1
Câu 48.2 (Phát triển Tương tự câu 48 đề thi tham khảo) Cho hàm số y f x liên tục trên đoạn 0;4 2 2 
 và thỏa mãn điều kiện 4xf x   6 f 2x  4  x ,x  0;2   . 4
Giá trị  f xdx bằng 0     A. 5 B. 2 C. 20 D. 10 Lời giải Chọn A 2 2
Ta có 4xf x   6 f 2x  4  x 2 2  4xf  2
x 6 f 2xdx  4   2 x dx 0 0 2 2
 2 f  2x 2 dx  
3 f 2xd 2x   0 0 4 4 4
 2 f xdx 3 f xdx   f x   dx     5 0 0 0 Trang 124
Hướng 2: Dựa theo hướng đi tìm f x bằng biến đổ.
Câu 48.3 (Phát triển Tương tự câu 48 đề thi tham khảo) Cho hàm số y f x liên tục và có đạo hàm 1 a 2 a trên
thỏa mãn 5 f x  7 f 1 x  3x  2x,x  . Biết rằng x. f  xdx   
b , với b là phân số 0
tối giản. Giá trị của 8a  3b là A. 1 B. 0 C. 16 D. 16 Lời giải Chọn B 2 2
Từ 5 f x  7 f 1 x  3x  2x thay x bởi 1 x ta được 5 f 1 x  7 f x  3x   1
5f x7f 1 x  3 2x   2x Do đó ta có hệ 
7 f x  5 f 1 x  2  3x   1 2 2 2
Suy ra 25 f x  49 f x 15x  2x  21x  
1  24 f x  36x 30x 21 1 2 1
Hay f x   12x 10x  7  f x   12x  5 8 4 1 1 a 1 3 a 3
Do đó    x.f xdx    x12x 5    dx     b 4 8 b 8 0 0  
Vậy 8a  3b  0 2 
Câu 48.4 (Phát triển Tương tự câu 48 đề thi tham khảo) Cho hàm số f x liên tục trên đoạn   ;1 3  2 2 1
và thỏa mãn 2 f x      3 f  5 ; x x     ;  1 ln xf   x dx bằng  3x . Tích phân    3  2 3 5 2 1 5 2 1 5 2 1 5 2 1 A. ln  ln ln ln 3 3 3 B.  3 3 3 C.   3 3 3 D.   3 3 3 Lời giải Chọn D Cách 1: 2 2  2  10
Từ 2 f x    3 f    5x 2 f  3 f x     3x thay x bởi  3x ta được    3x  3x . 10 2 2
Do đó 4 f x  9 f x 10x
f x  2x f x    2 2 x x x 1 1  xf x  2   5 2 1 ln dx  
 2 ln xdx   ln   2  x 3 3 3 2 2   3 3 Cách 2: Trang 125 1 1 1 f x dx
Ta có ln xf xdx f x     ln x   2  x . 2 3 2 3 3 2 2
Từ 2 f x      3 f  5x,x     ;  1  3x  3   2 2 f     1  3 f  5    f   1  0 2   3  
Thay x  1 và x    3 vào (1) ta được hệ   2  5 .  2  2 f 3 f   10  f     1       3  3   3  3 1 f x Xét I   dx x 2 3  2 x t 2 2     1  Đặ 3 t x   dx   dt , đổi cận  2 3t 3t  2 x  1 t   3 2  2  1  2   2  f . dt f dt f dx 3   2 1   1   2 3t t 3t 3x Khi đó       I        3 2 t x . 1 2 2 3 3 3t  2   2  f dx 2 f x 3 f 1 f x 1 1       dx  3x   3x  1 5 1
Ta có 2I  3I  2  3  5I
dx  5dx   I      x x x 3 3 2 2 2 2 3 3 3 3 1 1 1 f x dx 2 2 1 5 2 1
Vậy  ln xf xdx f x         ln x   ln1.f1 ln f    ln  2      x 3 3 3 3 3 3 . 2 3 2     3 3
Hướng 3: Kết hợp với tính chẵn, lẻ, đối xứng của hàm số.
Câu 48.5 (Phát triển Tương tự câu 48 đề thi tham khảo) Cho hàm y f x liên tục trên đoạn 0;    1 1
và thỏa mãn f x  f    x  2 1
2x  2x 1,x  0;   
1 . Giá trị của  f xdx bằng 0 4 2 1 1 A. 3 B. 3 C. 2 D. 3 Lời giải Chọn D
Ta có f x  f   x  2 1 2x  2x 1 1 1 1 1
I f 1 xdx  2 2x 2x
1dx I f 1 x 2 3 2           dx x x   x   3  0 0 0 0 Trang 126 1 2
I f 1 xdx    1 3 0 1 Xét f 1 
xdx , đặt t 1 x dt  dx 0
Đổi cận x  0  t 1; x 1 t  0 . 1 0 1 Ta có
f 1 xdx f tdt  f tdt     I 2 0 1 0 1 1 2 1 Từ  
1 ;2  2 f xdx   f xdx    . 3 3 0 0
Câu 48.6 (Phát triển Tương tự câu 48 đề thi tham khảo) Cho hàm số f x xác định, liên tục trên và 1 3 3 6 4 2
thoả mãn f x x  
1  f x x  
1  6 12x  6x  2,x  . Giá trị của  f xdx bằng 3 A. 32 B. 4 C. 36 D. 20 Lời giải Chọn D 2 Đặ 3
t a x x 1, khi đó ta có f a  f a  2  6a   1  2 
1 . Hàm số f a liên tục và xác định trên . 1
Lúc đó ycbt trở thành tính giá trị của tích phân  f ada . 3 1 1 1 2
Lấy tích phân hai vế của (1) ta được
f ada f a 2da  6a1 2da      40 2. 3 3 3 1 Từ tích phân f a  
2da ta đặt t  a2  dt  da. 3
Khi a  3  t  1; a  1 t  3 1
Tích phân trên chuyển thành  f tdt , kết hợp với (2) ta suy ra 3 1 2 f a 1
da  40  f ada     20 3 3
Câu 49: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho khối chóp .
S ABC có đáy ABC là tam giác vuông cân tại , A AB  ,
a SBA SCA  9 
0 , góc giữa hai mặt phẳng SAB và SAC bằng 
60 . Thể tích khối chóp đã cho bằng 3 3 3 3 a a a A. a B. 3 C. 2 D. 6 Lời giải Trang 127 2 1 a Ta có SA . B AC  ABC 2 2
Gọi D là hình chiếu vuông góc của S lên mặt phẳng (ABC). AB SB Ta có 
AB  SBD  AB BDAB SD .
Tương tự, ta có AC CD
ABDC là hình vuông cạnh a.
Đặt SD x, x  0 D . B DS ax
Gọi H là hình chiếu vuông góc của D lên SB DH   . 2 DB  2 2 DS a  2 xDH SB ax Ta có 
DH  SAB  d D,SAB  DH  . DH  2 AB a  2 x
Lại có CD / / AB CD / / SAB  d C,SAB  d D,SAB  DH . SCA 2 2
vuông tại C, có AC  ,
a SC x a . 2 C . A CS . a x  2 a
Kẻ CK SA CK   . 2 CA  2 2 CS x  2 2a
d C, SAB DH
Vì SAB SAC  SA  sin SAB,SAC  
dC,SA  CK . ax a  2 x 3 x x  2 2 2 2 2a  sin  60     3 2 x  2 a   2 4x  2 x  2 2a x a 2 2   2 a x  2 2 a x a 2 x  2 2aDH a . 3 1 a VS .SD S.ABC  3 ABC 6 . Cách 2: Trang 128
Dựng hình vuông ABCD SD   ABCD .
Đặt SD x, x  0 ax Kẻ DH S ,
B H SB  DH  SAB và DH  . 2 x  2 a ax
Kẻ DK SC,K SC  DK  SAC và DK  . 2 x  2 a 2 2 2 2 SH SK SD x x x Ta có:   
HK // BD HK BD  .a 2 . 2 2 SB SC SB x  2 2 a x  2 2 a x  2 a 2 2 2 DH DK HK Ta có: cosSA , B SAC    cosHDK  2DH.DK 2 2 2 4 2x a 2a x  2 x  2 a 1  2 2 x  2 a  2 1 a      x a 2 2 2 2 2x a 2 x  2 a 2 x  2 aSD a 2 1 a Lại có SA . B AC  . ABC 2 2 3 1 a Vậy VS .SD S.ABC  3 ABC 6 Trang 129
Ta có hai tam giác vuông SAB và SAC bằng nhau và chung cạnh huyền S .
Kẻ BI  SA  CI  SA và góc giữa hai mặt phẳng SAB và SAC là góc giữa hai đường thẳng BI
và CI  BI;CI   6  0 .
Có BC a 2 , BIC cân tại I. Do BI CI AC a a 2  BC nên BIC không đều. a 6 a 3  BIC  
120  BI CI  2 AI ; AB AI.SA SA a 3 3 . Từ đó     3 .
Dựng hình vuông ABDC SD   ABDC 3 2 2 2 1 a
Có: SD SA AD  ; a Sa VS .SD  ABC S.ABC  3 ABC 6 .
Cách 4: Sau khi đã tính được SA ta có thể tính 1 1 VS
. SI AI S .SA S.ABCIBC    3 3 IBC 2 2 3 1 a 3 1 a 3 a Với S  . . IB IC.sin12  0   V  . .a 3  IBC S. 2 6 ABC 3 6 6 .
Cách 4 trắc nghiệm
CÔNG THỨC TÍNH NHANH :(Sẽ được chứng minh sau trong phần phát triển)
Gọi D là hình chiếu vuông góc của S lên mặt phẳng  ABC AB SB Ta có 
AB  SBD  AB BDAB SD .
Tương tự, ta có AC CD ABDC là hình vuông cạnh a. 2 2 a a 1 Đặt SD  , h h  0.cos  
  h a SD a 2 h  2 2 a h  2 a 2 3 1 a
Từ đây tiếp tục tính thể tích  VS .SD S.ABC  3 ABC 6
PHÂN TÍCH Ý TƯỞNG CÂU 49
Bài toán góc giữa hai mặt phẳng luôn là bài toán khó nhất trong các bài toán hình học không gian. Ở câu
49 này Bộ đã đưa ra hai vấn đề khó thường gặp : 
Khó thứ nhất là cái khó chung của bài toán hình học không gian, là hình trong
bài không có đường cao cho trước. 
Khó thứ hai là cái khó riêng của bài toán góc giữa hai mặt phẳng. Ở đây câu
49 này còn kết hợp hết cái khó của bài toán góc: Cho góc giữa hai mặt bên vào giả thiết. Muốn
giải quyết được bài toán này phải khai thác được giả thiết góc. 
Tuy nhiên đây đã là bài toán quen , ý tưởng không có gì mới. Nên chúng ta
chỉ cần lần lượt giải quyết hai vấn đề trên.
Giải quyết vấn đề 1: Trang 130
Tìm đường cao của hình : học sinh phải tìm đường cao bằng cách suy ra từ các quan hệ vuông góc giữa
đường với đường để chứng mình được đường vuông góc với mặt, hay phục dựng hình ẩn để xác định đường cao.
Giải quyết vấn đề 2:
 Để khai thác được giả thiết góc ta thường làm :
+ Xác định được góc. Trong quá trình xác định góc phải tránh bẫy khi đưa về góc giữa hai đường thẳng
cắt nhau nó là góc không tù.
+ Cần chọn ẩn ( Là chiều cao hay cạnh đáy nếu giả thiết chưa có) sau đó sử dụng giả thiết góc để tìm ẩn.
 Và có thể sử dụng nhiều phương pháp khác ngoài hai cách truyền thống để tính góc giữa hai mặt bên
Phương pháp khoảng cách : giả sử  là góc giữa hai mặt bên  và  d M,  sin 
ở đây d     , M  
d M,d
Phương pháp diện tích hai mặt bên : giả sử  là góc giữa hai mặt bên  ABC và  ABD 2S .S 3.V .ABABCV
ABD .sin  sin  ABCD ABCD 3AB 2S .S . ABCABD S
Công thức đa giác chiếu : cos  S
Ta đi chứng minh công thức tính nhanh cho bài toán này : Cho hình chóp . S ABCD có
SA ABCD , đáy ABCD là hình chữ nhật, biết SA  , h AB  , a AD b.
Gọi SBC,SDC  AB AD a b Khi đó: cos  .  .  1 2 SB SD h  2 2 a h  2 b 2 a
Đặt biệt khi ABCD là hình vuông thì cos  2 2 2   h a Thật vậy : Cách c/m 1: Trang 131
Gọi E, F lần lượt là hình chiếu của A lên S ,
B SD khi đó ta có AE  SBC và AF  SDC , do đó
SBC,SDCAE,AF . AE.AF Khi đó cos  3 AE.AF A . B SA 2 SA 2 2 2 SA SA AB Ta có AE  * SE SE SB AE AB AS SB và  SB suy ra     2 2 2 SB SB SB 2 A . D SA SA Tương tự, AF  * *,SF SD SD 2 2 2 SA SA AD Suy ra SF SD AF AD AS 2 2 2 SD SD SD 2 2 AB .AD
Do đó AE.AF  2 .AS *** . 2 2   SB .SD
Thay (*), (**), (***) vào (3) ta được công thức (1). Cho a b ta được (2). Cách c/m 2:
Gọi K là hình chiếu của D lên SC, khi đó
d D,SBCd  , A SBC  AE AS.AB SC AS.SC sin     .  DK DK DK SB S . D DC S . B SD 2 2 SB .SD  2 . SA  2 SA  2 AB  2 2 2 AD AS SC  cos  1   2 2 2 2 SB .SD SB .SD  2 SA  2 AB . 2 SA  2 AD  2 SA  2 SA  2 AB  2 AD A . D AB  2 2 SB .SD S . D SB
Cách c/m 3: PP Toạ độ hoá
CÁC CÂU TƯƠNG TỰ VÀ PHÁT TRIỂN CÂU 49.
Câu 1: 49.1 ( Tương tự câu 49 – Đề thi tham khảo)
Cho hình chóp .
S ABC có đáy ABC là tam giác
vuông cân tại B với BA BC  5 ;
a SAB SCB  9 
0 . Biết góc giữa hai mặt phẳng SBC và SBA 9
bằng  với cos  16 . Thể tích của khối chóp .SABC bằng 3 50a 3 125 7a 3 125 7a 3 50a A. 3 B. 9 C. 18 D. 9 Lời giải Chọn C Trang 132
Ta có hai tam giác vuông SAB và SBC bằng nhau và chung cạnh huyền SB.
Kẻ AI SB CI SB và góc giữa hai mặt phẳng SBA và SBC là góc giữa hai đường thẳng AI và
CI  AI;CI   . 9 Do CBA  9  0 18  0  AIC  9  0  AIC  18 
0   cos AIC  16 Có AC  5 2 ,
a AIC cân tại I nên có: 2 2AI  2 2 AC 2AI  2 AC 9  cos AIC     2 AI  2
16a AI  4a 2 2 2AI 2AI 16 2 AI 16 25a
BI  3a SI   a SB IB 3 3 Cách 1 : BA SA
Dựng SD   ABC tại D. Ta có: 
BA AD . Tương tự BC CD BA SD 2 2 5 7
Nên tứ giác ABCD là vuông cạnh 5a BD  5 2a SD SB BD a 3 3 1 1 2 1 5 7 1 3 125 7a Vậy VS . D BA  . . .25a SABC 3 2 3 3 2 18 1 1 1 Cách 2: VVVSI.SBI.SS . B S S.ABC S.ACI B.ACI 3 ACI 3 ACI 3 ACI 2 1 1 5 7 5 7aAIC 2 2
cân tại I, nên S
AI sin  .16a .  ACI 2 2 16 2 2 3 1 25a 5 7a 125 7a Vậy V  . .  S.ABC 3 3 2 18
ÁP DỤNG CT TÍNH NHANH KHI GIẢI TN :
Gọi D là hình chiếu vuông góc của S lên mặt phẳng  ABC AB SB Ta có 
AB  SBD  AB BDAB SD . Trang 133
Tương tự, ta có AC CD ABDC là hình vuông cạnh a. 2 2 5a 25a 9 5 7a Đặt SD  , h h  0.cos     h   SD 2 h  2 2 5a h  2 25a 16 3 3 1 125 7a
Từ đây tiếp tục tính thể tích  VS .SD S.ABC  3 ABC 18
Câu 2: 49.2 ( Phát triển câu 49 – Đề thi tham khảo) Cho hình chóp .
S ABC có BC  2BA  4a ,
ABC BAS  
90 . Biết góc giữa hai mặt phẳng SBC và SBA bằng 
60 và SC SB . Thể tích của khối chóp . S ABC bằng: 3 32a 3 8a 3 16a 3 16a A. 3 B. 3 C. 3 D. 9 Lời giải Chọn B
Tam giác SBC cân cạnh đáy BC  4a . Gọi E là trung điểm BC thì ta có SEB vuông tại E,
BE  2a BA. Đưa về bài toán gốc với chóp . S ABE .
Ta có hai tam giác vuông SAB và SEB bằng nhau và chung cạnh huyền SB.
Kẻ AI SB EI SB và góc giữa hai mặt phẳng SBA và SBC góc giữa hai mặt phẳng SBA và
SBE là góc giữa hai đường thẳng Aivà EI AI;EI  6 0. 1 Do CBA  9  0 18  0  AIE  9  0  AIE  12 
0  cos AIE   2 Có AE  2 2 ,
a AIE cân tại I, nên có 2 2AI  2 2 AE 2AI  2 2 AE 1 8a 2 2  cos AIC     2 AI   AI a 2 2 2AI 2AI 2 3 3 2 2a AI 4a 6aBI   SI    SB  . 3 IB 3 3 Cách 1: Trang 134 BA SA
Dựng SD   ABC tại D. Ta có: 
BA AD . Tương tự BE ED BA SD
Nên tứ giác ABED là hình vuông cạnh 2a.  BD a SD  2 SB  2 2 2 BD  2a 3 1 1 1 2 8a Thể tích VS .
D BC.BA  .2 .4 a a SABC 3 2 3 3 1
Cách 2: VS .2 B S SABC 3 AEI 2 2 1 1 8a 3 4 3a S  2 AI sin  . .  ACI 2 2 3 2 3 2 3 1 6a 4 3a 8a Vậy V  . .  S.ABC 3 . 3 3 3 2 2 4a 4a 1
Cách tính nhanh: cos     2 4a  2
h h  2a SD 2 h  2 2 4a h  2 4a 2 3 1 1 1 2 8a Thể tích VS .
D BC.BA  .2 .4 a a SABC 3 2 3 3
Câu 3: 49.3 ( Phát triển câu 49 – Đề thi tham khảo) Cho hình chóp .
S ABC có đáy ABC là tam giác
đều cạnh a, SAB SCB  
90 góc giữa hai mặt phẳng SAB và SCB bằng  60 . Thể tích của khối chóp . S ABC bằng 3 3a 3 2a 3 2a 3 2a A. 24 B. 24 C. 8 D. 12 Lời giải Chọn B
Gọi M là trung điểm của SB. Và G là trọng tâm của tam giác đều ABC.
Theo giả thiết SAB SCB  
90  MS MB MA MC M thuộc trục đường tròn ngoại tiếp
ABC MG ABC .
Gọi D là điểm đối xứng với G qua cạnh AC thì  SD ABC .
Từ giả thiết suy ra hai tam giác vuông bằng nhau (SAB) và (SCB). Trang 135
Do đó từ A kẻ AI S ,
B I SB thì CI  SB .
Nên góc giữa hai mặt phẳng SAB và SCB bằng góc  AI,CI   6  0 2 2AI  2 AC 1 a Do ABC  6  0  AIC  12  0     AI  2 2AI 2 3 2a a 3  BI   SB  3 2 2 2 4 3 2 2 2 3a 4a a Ta có BD  . a
SD SB BD    3 2 3 2 3 6 3 1 1 1 3 3 2a Thể tích VS . D S  . . a SABC 3 ABC 3 . 6 4 24 1
Cách tính khác: VS .2 B S SABC 3 AEI 2 2 1 1 a 3 3a S  2 AI sin  . .  ACI 2 2 3 2 12 2 3 1 a 3 3a 2a V  .  SABC 3 2 12 24
Câu 4: 49.4 ( Phát triển câu 49 – Đề thi tham khảo- Sở Bắc Ninh lần 2-2018-2019) Cho tứ diện ABCD
có DAB CBD   90 ; AB  ;
a AC a 5; ABC 13 
5 . Biết góc giữa hai mặt phẳng ABD,BCD bằng 
30 . Thể tích của tứ diện ABCD bằng 3 a 3 a 3 a 3 a A. B. C. D. 2 3 2 3 2 6 Lời giải Chọn D
Dựng DH   ABC Trang 136 BA DABC DB Ta có 
BA AH . Tương tự   BC BHBA DHBC DH
Tam giác AHB có AB a , ABH  
45  HAB vuông cân tại A AH AB a
Áp dụng định lý cosin, ta có BC a 2 . 2 1 1 2 a Vậy S  .B .
A BC.sinCBA  . . a a 2.  ABC 2 2 2 2 HE DA Dựng 
HE  DABHF DBC HE DB và  
Suy ra DBA,DBC  HE,HF  EHF và tam giác HEF vuông tại E. ax xa 2
Đặt DH x , khi đó HE  ,HF  2 a  2 2 x 2a  2 x 2 HE 3 x  2 2a Suy ra cos EHF     x a 2 HF 4 2x  2 2a 3 1 a Vậy V  .DH.SABCD  3 ABC 6 .
Câu 5: 49.5 ( Phát triển câu 49 – Đề thi tham khảo) Cho hình chóp . S ABC có AB  2 , a AC  , a BC  3 ,
a SBA SCA  9 
0 . Và hai mặt phẳng SAB và SAC tạo với nhau một 1 góc  sao cho cos 
. Thể tích của khối chóp . S ABC bằng 3 3 2a 3 2a 3 2a 3 2a A. 12 B. 2 C. 3 D. 6 Lời giải Chọn D 2 2 2 2 2 2
Từ giả thiết : AB  2 , a AC  ,
a BC  3a BC  3a  2a a AB AC
 ABC vuông tại A
Dựng SD ABC ABDC hình chữ nhật. DB AC  ,
a DC AB  2a . Gọi SD h . Áp dụng công thức tính nhanh: Trang 137 DB DC Ta có: .  cos a SB SC
. Coi  1 để tiện tính toán ta có: 1 2 1  .   4 h  2 3h  4  0  2
h 1 h 1 h a SD . 2 h  2 1 h  2 3 3 1 1 2a V  .S . D A . B AC SABC 3 2 6
Câu 50: [ ĐỀ THI THAM KHẢO ] Cho hàm số f x . Hàm số y f x có đồ thị như hình sau.
Hàm số gx  f   x  2 1 2
x x nghịch biến trên khoảng nào dưới đây?  3   1  A. 1;   0;  2;1 D. 2;3  2 B.   2 C.    Lời giải Chọn A Ta có 
g x  2 f 12x 2x 1 g x 2x 1
 0  2 f 12x 2x 1 0  f 12x      * 2 t
Đặt t  1 2x , ta có đồ thị hàm số y f t và y   2 như hình vẽ sau : t 1 3 Trên đoạn 2; 4   thì  
*  f t    2  t  0  2 12x  0   x  2 2 2 .  1 3 
=> Hàm số nghịch biến trên khoảng  ;   2 2 .  Trang 138  3   1 3 
Đối chiếu với các phương án suy ra chọn đáp án A vì 1;     ;   2   2 2 . 
Câu 50.1 ( Tương tự Câu 50 ): Cho hàm số f x . Hàm số y f x có đồ thị như hình sau.
Hàm số gx  f   x  3 x  2 3 1 2 8
21x  6x đồng biến trên khoảng nào dưới đây? A. 1;2 B. 3;  1 C. 0;  1 D. 1;2 Lời giải Chọn A Ta có 
g x   f   x 2 6 1 2
24x  42x  6 
g x   f   x  2 0 1 2
4x  7x 1  * 1 t
Đặt 1 2x t x  2 1 t 2 1 t 3 3
Ta có (*) trở thành f t  4.  7.
1  f t  2t t    .  2  2 2 2 2 3 3
Ta vẽ parapol P : y x x
y f x 2
2 trên cùng hệ trục Oxy với đồ thị
  như hình vẽ sau ( đường  3 33 
nét đứt), ta thấy P có đỉnh I  ; 
 và đi qua các điểm 3;3,1;2,1;  1 .  4 16  Trang 139 2 3 3
Từ đồ thị hàm số ta thấy trên khoảng 3; 
1 ta có f t  t t   3  t  1 2 2 .
 3 12x  11 x  2
Vậy hàm số g x nghịch biến trên khoảng 1;2 .
Câu 50.2 ( Phát triển Câu 50). Cho hàm số f x . Hàm số y f  x có đồ thị như hình sau.
Có tất cả bao nhiêu giá trị nguyên dương của tham số m đề hàm số gx  f x m  2 4
x  2mx  2020
đồng biến trên khoảng 1;2 A. 2 B. 3 C. 0 D. 1 Lời giải Chọn A Ta có 
g x  4 f x m 2x 2m   x m
g x  0  f x m       * 2 t
Đặt t x m thì *  f t   2 x
Vẽ đường thẳng y  
y f x
2 trên cùng hệ trục Oxy với đồ thị   như hình vẽ sau Trang 140 t 2  t  0
m  2  x m
Từ đồ thị ta có f t         2 t  4 x m  4
Hàm số g x đồng biến trên khoảng 1;2  
g x   0 x 1;2
m  2  1 2  m 2  m  3     m  4  1 m  3
Vì m nguyên dương nên m 2;  3
Vậy có hai giá trị nguyên dương của m đề hàm số g x đồng biến trên khoảng 1;2 .
Câu 50.3 ( Phát triển Câu 50). Cho hàm số đa thức f x có đạo hàm tràm trên R. Biết f 0  0 và đồ
thị hàm số y f  x như hình sau.
Hàm số g x  f x  2 4
x đồng biến trên khoảng nào dưới đây ? A. 0;4 B. 2;0 C. 4; D. ;2 Lời giải Chọn A
Xét hàm số hx  f x  2 4
x , x R x Có 
h x  4 f x 2x  
h x  0  f x   2 x
Vẽ đường thẳng y  
y f x
2 trên cùng hệ trục Oxy với đồ thị   như hình vẽ sau Trang 141
Từ đồ thị ta có BBT của h x như sau :
Chú ý ở đây h 0  4 f 0  0
Từ đó ta có BBT của như sau :
Từ BBT ta suy ra g x đồng biến trên khoảng 0;4
Câu 50.4 ( Phát triển Câu 50). Cho hàm số y f x có bảng xét dấu đạo hàm như sau 3 2
Biết rằng 1  f x  5,x R . Hàm số gx  f f x  
1  x  3x  2020 nghịch biến trên khoảng nào dưới đây A. 0;5 B. 2;0 C. 2;5 D. ;2 Lời giải Chọn B 2 Ta có 
g x  f x.f  f x 
1  3x  6x
Vì 1  f x  5,x R  0  f x 1 4
Từ bảng xét dấu của f  x  f  f x   1  0 Trang 142
Từ đó ta có bảng xét dấu như sau
Do đó hàm gx nghịch biến trên khoảng 2;0 Trang 143
Document Outline

  • bia ôn 20 đề Tn 2020-Duong Hung
  • BỘ PHÁT TRIỂN ĐỀ MINH HỌA BGD 2020