`
CHINH PHỤC
OLYMPIC TOÁN
Các bài toán
VẬN DỤNG CAO
DÃY SỐ
HAPPY NEW YEAR 2019
TẠP CHÍ VÀ TƯ LIỆU
TOÁN HỌC
LỜI GIỚI THIỆU
Nhân dịp năm mới 2019 thay mặt nhóm quản trị viên Tạp chí và tƣ liệu toán học ,
lời đầu tiên xin gửi tới các bạn đọc , các thầy cô theo dõi fanpage một lời chúc sức
khỏe, mong rằng sang năm mới các thầy cô sẽ đạt đƣợc nhiều thành công hơn
trong công việc, các bạn học sinh sẽ thực hiện ƣớc mơ nguyện vọng vào các
trƣờng Đại học của mình. Chuyên đề “CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ”
đƣợc 2 thành viên trong nhóm Chinh Phục Olympic Toán sƣu tầm và biên soạn với
mục đích chào xuân năm mới cũng nhƣ là một món quà với các bạn theo dõi page
trong suốt 1 năm vừa qua và đồng thời ủng hộ bọn mình phát triển tới nay, xin
gửi lời cảm ơn tới tất cả mọi ngƣời. Nhƣ các bạn đã biết, trƣớc kia thì dãy số tuy
không phải là một phần quan trọng trong kì thi THPT Quốc Gia, kì thi đại học
nhƣng trong 2 năm gần đây vấn đề này đã đƣợc các trƣờng kết nối với các mảng
khác nhƣ hàm số, mũ – logarit, tích phân... và cũng gây ra không ít những bỡ
ngỡ, những sự lúng túng cho các bạn lần đầu gặp những bài nhƣ thế. Vì vậy trong
chủ đề này, chúng mình và các bạn sẽ cùng tìm hiểu các bài toán liên quan tới
chúng, hy vọng phần nào sẽ giúp mọi ngƣời có kinh nghiệm và hƣớng giải quyết
khi gặp các bài toán nhƣ thế này. Để hoàn thành đƣợc chuyên đề này bọn mình
cũng đã sƣu tầm và tham khảo, đồng thời cũng nhận đƣợc sự giúp đỡ của các
thầy cô, xin gửi lời cảm ơn tới
NHÓM STRONG TEAM TOÁN VD – VDC.
ANH PHẠM MINH TUẤN – ADMIN NHÓM PI
CÁC THÀNH VIÊN TRONG NHÓM CHINH PHỤC OLYMPIC TOÁN
Mặc dù chuyên đề đƣợc biên soạn cẩn thận tuy nhiên sẽ không thể tránh khỏi
những thiếu sót, mọi ý kiến thắc mắc vui lòng gửi về 1 trong 2 địa chỉ sau
NGUYỄN MINH TUẤN
Sinh viên K14 – Đại học FPT
Email: tuangenk@gmail.com
Facebook: https://www.facebook.com/tuankhmt.fpt
NGUYỄN NHẬT LINH
Chuyên Thái Bình
Email: linhnhatnhatlinhnguyen@gmail.com
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100009880805520
MỘT LẦN NỮA, XIN GỬI LỜI CẢM ƠN MỌI NGƢỜI ĐÃ THEO DÕI FANPAGE TRONG
SUỐT THỜI GIAN QUA, HY VỌNG CÁC BẠN SẼ TIẾP TỤC ỦNG HỘ BỌN MÌNH PHÁT
TRIỂN HƠN NỮA
THANK YOU! HAPPY NEW YEAR!
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 1
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
Nguyễn Minh Tuấn – Nguyễn Nhật Linh
CÂU CHUYỆN MỞ ĐẦU
Trước khi cùng nhau đi vào tìm hiểu các bài toán dãy số của chuyên đề này, bọn mình
muốn gửi tới các bạn một bài viết rất hay về nhà bác học Newton để phần nào làm giảm
bớt độ nhạt nhẽo của chuyên đề, bài viết mang tên “ 10 phát minh nổi tiếng của Newton”
Mời các bạn cùng thưởng thức!
Nhắc tới nhà phát minh vĩ đại Isaac Newton, chắc chắn ai cũng nghĩ tới câu chuyện "quả
táo rơi vào đầu" đã làm nên thuyết vạn vật hấp dẫn. Không chỉ vậy, ông còn sở hữu nhiều
phát minh vĩ đại giúp thay đổi thế giới: ba định luật chuyển động, vi phân, tích phân, giả
thuật kim...
Tại nhà thờ Westminster Abbey, một
dòng chữ bằng tiếng Latin đã được khắc
lên trên bia mộ của Newton "Hic
depositum est, quod mortale fult Isaac
Newtoni" với ý nghĩa là "Một con người đã
từng tồn tại và trang hoàng cho sự phát triển
của nhân loại". Lời ca tụng trên không hề
quá mức đối với những di sản mà thiên
tài Newton đã để lại cho loài người.
Cùng điểm lại 10 phát minh quan trọng
và nổi tiếng nhưng cũng hết sức thú vị
Của Isaac Newton trong suốt sự nghiệp sáng tạo của ông mà có thể chúng ta ít khi chú ý
đến.
I. Ý TƯỞNG CỦA NEWTON KHẨU PHÁO BẮN VÀO QUỸ ĐẠO.
Đối với một số ý kiến xuyên tạc sẽ cho rằng làm sao một người đàn ông đang ngáy ngủ và
một quả táo vô tình rơi xuống lại làm nên một phát minh vĩ đại đến như vậy? Kết quả của
quá trình "chờ sung rụng" chăng? Không hề, điều đó chỉ đến với một bộ óc thiên tài luôn
suy nghĩ về các quy luật vật lý mà cụ thể là lực hấp dẫn. Không chỉ dừng lại ở trọng lực
mà Newton còn đưa ra nhiều ý tưởng khác đi trước thời đại. Trong định luật hấp dẫn phổ
quát, Newton đã diễn tả đến một ngọn núi khổng lồ mà đỉnh của nó là khoảng trên bầu
khí quyển của Trái Đất, trên đỉnh có đặt một khẩu pháo vô cùng lớn có thể bắn một viên
đạn theo chiều ngang ra ngoài không gian.
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
2 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Ý tưởng của Newton khẩu pháo bắn vào quỹ đạo
Newton không hề có ý định tạo ra một loại siêu vũ khí nhằm bắn những kẻ xâm lược
ngoài hành tinh! Khẩu pháo của ông là một ý tưởng thí nghiệm nhằm giải thích làm thế
nào để đưa một vật thể vào một quỹ đạo quay quanh Trái Đất.
Nếu lực hấp dẫn tác động lên quá pháo, nó sẽ bay theo đường tùy thuộc vào vận tốc ban
đầu của nó . Tốc độ thấp, nó chỉ đơn giản là sẽ rơi trở lại trên Trái đất. Nếu tốc độ là tốc độ
quỹ đạo, nó sẽ đi lòng vòng xung quanh Trái đất theo một quỹ đạo tròn cố định giống như
mặt trăng. Tốc độ cao hơn so với vận tốc quỹ đạo, nhưng không đủ lớn để rời khỏi trái đất
hoàn toàn (thấp hơn vận tốc thoát) nó sẽ tiếp tục xoay quanh Trái đất dọc theo một quỹ
đạo hình elip. Tốc độ rất cao, nó thực sự sẽ rời khỏi quỹ đạo và bay ra ngoài vũ trụ.
Thí nghiệm trên đã được trình bày trong Principia Mathematica vào năm 1687, theo đó, tất
cả mọi hạt đều gây ra một lực hấp dẫn và bị hấp dẫn bởi những vật thể khác. Lực tương
tác này phụ thuộc vào trọng lượng và khoảng cách của hạt hay vật thể đó. Quy tắc này chi
phối tất cả các hiện tượng từ mưa rơi cho đến quỹ đạo của các hành tinh. Đây chính là tác
phẩm nổi tiếng với nhiều đóng góp quan trọng cho vật lý học cổ điển và cung cấp cơ sở lý
thuyết cho du hành không gian cũng như sự phát triển của tên lửa sau này. Sau đó,
Einstein cùng các nhà vật lý thế kỷ 16, 17 đã tiếp tục củng cố học thuyết của Newton để
cho chúng ta những hiểu biết về lực hấp dẫn như ngày nay.
II. CÁNH CỬA DÀNH CHO CHÓ MÈO.
Không chỉ có tầm nhìn mang tính vĩ mô như khẩu pháo không gian và phát hiện ra mối
liên hệ giữa vạn vật trong vũ trụ, Newton cũng dùng trí tuệ tuyệt vời của mình để giải
quyết những vấn đề thường thức trong đời sống hàng ngày. Điển hình là phương pháp
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 3
giúp các mèo không cần cào cấu vào cánh cửa nhờ vào tạo ra một lối đi dành riêng cho
chúng.
Như chúng ta đã biết, Newton
không kết hôn và cũng có ít
các mối quan hệ bạn bè, đổi lại
ông chọn mèo và chó làm bầu
bạn trong căn phòng của của
mình. Hiện nay, có nhiều giả
thuyết và lập luận cho rằng
ông dành nhiều mối quan tâm
đến những "người bạn" bé nhỏ
của mình. Một số sử gia
đương đại cho rằng Newton là
một người rất yêu động vật.
Một số còn chỉ ra rằng ông đặt tên cho một con chó của mình là Diamond (kim cương). Dù
vậy, một số nhà sử học vẫn nghi ngờ về giả thuyết trên.
Một câu chuyện kể rằng trong quá trình nghiên cứu của Newton tại Đại học Cambridge,
các thí nghiệm của ông liên tục bị gián đoạn bởi một con mèo của ông luôn cào vào cánh
cửa phòng thí nghiệm gây ra những âm thanh phiều toái. Để giải quyết vấn đề, ông đã
mời một thợ mộc tại Cambridge để khoét 2 cái lỗ trên cửa ra vào phòng thí nghiệm: 1 lỗ
lớn dành cho mèo mẹ và 1 lỗ nhỏ dành cho mèo con!
Dù câu chuyện trên là đúng hay sai thì theo các ghi chép đương thời sau khi Newton qua
đời thì có một sự thật hiển nhiên rằng người ta đã tìm thấy 1 cánh cửa với 2 cái lỗ tương
ứng với kích thước của mèo mẹ và mèo con. Cho tới ngày nay vẫn còn nhiều tranh cãi
xung quanh câu chuyện trên. Tuy nhiên, nhiều ý kiến vẫn cho rằng chính Newton mới là
tác giả của cánh cửa dành cho chó mèo vẫn còn được sử dụng ngày nay.
III. BA ĐỊNH LUẬT CHUYỂN ĐỘNG CỦA NEWTON.
Trong khi các sử gia vẫn còn tranh cãi về những cánh cửa dành cho thú cưng có phải là
của Newton hay không thì không một ai có thể phủ nhận đóng góp của Newton cho hiểu
biết của con người trong vật lý học ngày nay. Tầm quan trọng tương đương với việc phát
hiện ra định luật vạn vật hấp dẫn, 3 định luật về chuyển động được Newton giới thiệu vào
năm 1687 trong tác phẩm Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (Các nguyên lý
toán học trong triết học tự nhiên). 3 định luật của ông đã đặt nền móng vững chắc cho sự
phát triển của cơ học cổ điển (còn gọi là cơ học Newton) trong thời gian sau này.
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
4 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
3 định luật của ông được miêu tả ngắn
gọn như sau:
1. Nếu một vật không chịu tác dụng
của lực nào hoặc chịu tác dụng của các lực
có hợp lực bằng không thì nó giữ nguyên
trạng thái đứng yên hoặc chuyển động
thẳng đều.
2. Gia tốc của 1 vật cùng hướng với
lực tác dụng lên vật. Độ lớn của gia tốc tỷ
lệ thuận với độ lớn của lực và tỉ lệ nghịch
với khối lượng của vật.
Ba định luật chuyển động của Newton
3. Trong mọi trường hợp, khi vật A tác dụng lên vật B một lực, thì vật B cũng tác
dụng lại vật A một lực. Hai lực này có cùng giá, cùng độ lớn nhưng ngược chiều.
Ngày nay, chúng ta có thể dễ dàng phát
biểu và hiểu về 3 định luật nổi tiếng trên.
Tuy nhiên, các học giả trong lịch sử đã phải
vật lộn với những khái niệm cơ bản về
chuyển động trong suốt nhiều thế kỷ. Nhà
triết học Hy Lạp Aristotle từng nghĩ rằng sở
dĩ khói có thể bay lên trên không là vì khói
chứa nhiều không khí. Trước đó, các học giả
khác lại nghĩ rằng khói bay lên trời để tụ
hợp cùng với những đám khói "bạn bè" của
chúng. Nhà triết học Pháp René Descartes
đã từng nghĩ tới những lý thuyết về chuyển
động tương tự như Newton nhưng cuối
cùng, ông vẫn cho rằng Thiên Chúa mới
chính là động lực của các chuyển động.
3 định luật Newton như một vẻ đẹp đến từ
sự tối giản trong khoa học. Dù đơn giản
như thế, nhưng đây chính là căn cứ để các
nhà khoa học có thể hiểu được tất cả mọi thứ chuyển động từ của các hạt electron cho tới
chuyển động xoắn ốc của cả thiên hà.
IV. HÒN ĐÁ PHÙ THỦY CỦA “ NHÀ GIẢ KIM THUẬT “ NEWTON.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 5
Trong một bức vẽ về một nhà giả kim thuật, chúng ta thấy các biểu tượng hành tinh diễn
tả các kim loại trong một quyển sách đang mở ra dưới sàn nhà. Đây được cho là các biểu
tượng mà Newton đã sử dụng trong các ghi chép của ông.
Newton đã cống hiến rất nhiều cho
nhân loại với những khám phá khoa
học của ông. Bên cạnh đó, người ta
cũng nhắc đến ông như 1 trong những
nhà giả kim học lỗi lạc nhất: huyền
thoại giả kim thuật với hòn đá phù
thủy. Các văn bản ghi chép lại còn được
lưu trữ đến ngày nay đã có nhiều mô tả
khác nhau về hòn đá này: từ khả năng
tạo nên người từ đá cho tới khả năng
chuyển hóa từ chì thành vàng. Thậm
chí, những người bấy giờ còn cho rằng
Hòn đá phù thủ của “nhà giả kim thuật” Newton
hòn đá của ông có thể chữa bệnh hoặc có thể biến một con bò không đầu thành một bầy
ong
Có lẽ các bạn sẽ thắc mắc tại sao một biểu tượng của khoa học lại trở thành một nhà giả
kim thuật? Để trả lời câu hỏi đó, hãy nghĩ đến bối cảnh bấy giờ, cuộc cách mạng khoa học
chỉ mới đạt được động cơ hơi nước vào những năm 1600. Các nhà giả kim thuật bấy giờ
vẫn còn tồn tại cùng với những thủ thuật lỗi thời của họ cùng với các học thuyết và triết
học huyền bí nhằm mê hoặc một số người. Dù vậy, các ghi chép giả kim thuật vẫn được
cho là những thí nghiệm hóa học.
Bút tích còn lưu lại của Newton về nghiên cứu giả kim
Tuy nhiên, những ghi chép trong suốt 30 năm làm thí nghiệm của Newton đã tiết lộ rằng
ông cũng hy vọng về một cái gì đó hơn là những phản ứng hóa học bình thường, thậm chí
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
6 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
là hứa hẹn về việc biến các nguyên tố khác thành vàng. Theo sử gia William Newman, ông
cho rằng Newton muốn tìm kiếm những "quyền lực siêu hạn trong tự nhiên."
Đây chính là những căn cứ cho lập luận rằng Newton cũng đã có những nghiên cứu và để
lại ghi chép về giả kim mà người đương thời gọi là "hòn đá phù thủy." Các ghi chép cho
thấy ông đã tìm cách tạo nên những loại nguyên tố bí ẩn lúc bấy giờ. Trên thực tế, Newton
đã có những nỗ lực nhằm tạo ra một loại hợp kim đồng màu tím. Dù vậy, nghiên cứu của
ông đã thất bại.
Đây có thể không phải là một sáng chế của Newton, nhưng nó cũng cho chúng ta một cái
nhìn về những suy nghĩ cũng như thời gian mà ông dành cho các nghiên cứu khoa học.
Vào năm 2005, nhà sử học Newman cũng đã tạo nên một "hòn đá phù thủy" dựa trên các
ghi chép 300 năm trước của Newton và dĩ nhiên, không có sự chuyển hóa tạo thành vàng
xảy ra.
V. CHA ĐẺ CỦA CÁC PHÉP TÍNH VI PHÂN.
Nếu bạn đã hoặc đang đau đầu với môn toán học mà đặc biệt là tích phân và vi phân đã
cày nát bộ não của bạn, bạn có thể đổ một phần lỗi cho Newton! Trên thực tế, hệ thống
toán học chính là một công cụ để chúng ra có thể tìm hiểu được mọi thứ trong vũ trụ này.
Giống như nhiều nhà khoa học cùng thời, Newton cũng đã nhận thấy rằng các lý thuyết
đại số và hình học trước đó không đủ cho yêu cầu nghiên cứu khoa học của ông. Hệ thống
toán học đương thời không đủ để phục vụ ông.
Bút tích của Newton còn lưu giữ đến ngày nay
Các nhà toán học lúc bấy giờ có thể tính toán được vận tốc của một con tàu nhưng họ vẫn
không thể tính toán được mối liên hệ với gia tốc của nó cũng như tỷ lệ của lực tác động.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 7
Họ vẫn chưa thể tính toán được góc bắn là bao nhiêu để viên đạn pháo bay đi xa nhất. Các
nhà toán học đương thời vẫn cần một phương pháp để tính toán các hàm có nhiều biến.
Một sự kiện đã xảy đến trong quá trình nghiên cứu của Newton, một đợt bùng phát bệnh
dịch hạch đã khiến hàng loạt người chết trên khắp các đường phố tại Cambridge. Tất cả
các cửa hàng đều đóng cửa và dĩ nhiên, Newton cũng phải hạn chế đi ra ngoài. Đó là
khoảng thời gian 18 tháng nghiên cứu của Newton để rồi ông xây dựng nên một mô hình
toán học và đặt tên là "khoa học của sự liên tục".
Ngày nay, chúng ta biết đó chính là các phép tính vi-tích phân. Một công cụ quan trọng
trong vật lý, kinh tế học và các môn khoa học xác suất. Vào những năm 1960, chính các
hàm số vi-tích phân này đã cung cấp công cụ cho phép các kỹ sư phi thuyền Apollp có thể
tính toán được các số liệu trong sứ mạng đặt chân lên Mặt Trăng.
Dĩ nhiên, một mình Newton không tạo nên phép toán mà chúng ta sử dụng ngày nay.
Ngoài Newton, nhà toán học người Đức Gottfried Leibniz (1646-1716) cũng đã độc lập
phát triển mô hình phép tính vi - tích phân trong cùng thời gian với Newton. Dù vậy,
chúng ta vẫn phải công nhận tầm quan trọng của Newton trong sự phát triển toán học
hiện đại với các đóng góp không nhỏ của ông.
VI. SINH SỰ VỚI CẦU VỒNG.
Cầu vồng? Cầu vồng là
gì? Bạn nghĩ rằng
Newton để yên cho
những bí mật bên trong
cầu vồng? Không hề!
Thiên tài của chúng ta đã
quyết tâm giải mã những
điều ẩn chứa bên trong
hiện tượng thiên nhiên
này. Vào năm 1704, ông
đã viết một quyển sách
Thí nghiệm của Newton
về vấn đề khúc xạ ánh sáng với tiêu đề "Opticks". Quyển sách đã góp một phần không
nhỏ trong việc thay đổi cách nghĩ của chúng ta về ánh sáng và màu sắc.
Các nhà khoa học bấy giờ đều biết rằng cầu vồng được hình thành khi ánh sáng bị khúc xạ
và phản xạ trong những hạt nước mưa trong không khí. Dù vậy, họ vẫn chưa thể lý giải rõ
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
8 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
ràng được tại sao cầu vồng lại chứa nhiều màu sắc như vậy. Khi Newton bắt đầu nghiên
cứu tại Cambridge, các lý thuyết phổ biến trước đó vẫn cho rằng các hạt nước bằng cách
nào đó đã nhuộm nhiều màu sắc khác nhau lên tia sáng Mặt Trời.
Bằng cách sử dụng một lăng kính và một chiếc đèn, Newton đã thực hiện thí nghiệm bằng
cách cho ánh sáng chiếu qua lăng kính. Và kết quả như tất cả chúng ra đều biết, ánh sáng
bị tách ra thành các màu như cầu vồng.
VII. KÍNH VIỄN VỌNG PHẢN XẠ.
Newton được sinh ra trong thời kỳ mà sự hiện diện của kính viễn vọng vẫn còn khá mờ
nhạt. Mặc dù vậy, các nhà khoa học đã có thể chế tạo nên các mô hình sử dụng một tập
hợp các thấu kính thủy tinh để phóng to hình ảnh. Trong thí nghiệm với các màu sắc của
Newton, ông đã biết được các màu sắc khác nhau sẽ khúc xạ với các góc độ khác nhau, từ
đó tạo nên một hình ảnh lờ mờ cho người xem.
Một bản sao của chiếc kính viễn vọng phản xạ do Newton
chế tạo và đã trình bày trước Hội đồng hoàng gia vào năm
1672
Để cải tiến chất lượng hình ảnh,
Newton đã đề xuất sử dụng
một gương khúc xạthay cho các
thấu kính khúc xạ trước đó. Một
tấm gương lớn sẽ bắt lấy hình
ảnh, sau đó một gương nhỏ hơn
sẽ phản xạ hình ảnh bắt được tới
mắt của người ngắm. Phương
pháp này không chỉ tạo nên
hình ảnh rõ ràng hơn mà con
cho phép tạo nên một kính viễn
vọng với kích thước nhỏ hơn.
Một số ý kiến cho rằng, nhà toán
học người Scotland James
Gregory là người đầu tiên đề
xuất ý tưởng chế tạo kính viễn vọng phản xạ vào năm 1663 dù mô hình này vẫn chưa thể
hoạt động hoàn chỉnh. Tuy nhiên, dựa trên các ghi chép còn lưu trữ lại, các nhà sử học cho
rằng Newton mới là người đầu tiên có thể chế tạo một chiếc kính viễn vọng phản xạ dựa
trên lý thuyết do ông đề xuất.
Trên thực tế, Newton đã tự mài các tấm gương, lắp ráp một mẫu thử nghiệm và trình bày
nó với Hội đồng hoàng gia vào năm 1672. Đó chỉ đơn thuần là 1 thiết bị dài 15 cm, có khả
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 9
năng loại bỏ sự khúc xạ và có độ phóng đại lên tới 40 lần. Đến ngày nay, gần như tất cả
các đài thiên văn học đều sử dụng các biến thể của thiết kế ban đầu nói trên của Newton.
VIII. ĐỒNG XU HOÀN HẢO.
Vào những cuối những năm 1600, hệ thống tài chính tại Anh lâm vào tình trạng khủng
hoảng nghiêm trọng. Bấy giờ, toàn bộ hệ thống tiền tệ trong cả nước Anh đều sử dụng
các đồng xu bạc và dĩ nhiên, bản thân bạc có giá trị cao hơn so với giá trị định danh được
in trên mỗi đồng xu. Lúc đó nảy sinh ra một vấn đề, có người sẽ cắt xén bớt hàm lượng
bạc và thêm vào các kim loại khác trong quá trình nấu và đúc tiền. Lượng bạc cắt xén
được sẽ bị "chảy máu" sang Pháp thông qua đường biên giới để bán được giá cao hơn.
Những đồng 2 pound tại Anh với các khía 2 xung quanh cạnh
Thậm chí, bấy giờ còn là cuộc khủng hoảng của việc tranh giành nhau nhận thầu đúc tiền.
Do đó, lòng tin của người dân vào hệ thống tài chính suy giảm nghiêm trọng. Đồng thời,
các tổ chức tội phạm làm tiền giả cũng mặc sức lan tràn do đã không còn một đồng tiền
chuẩn đáng tin tưởng nào đang lưu thông. Mặt khác, sự gian lận cũng diễn ra ngay trong
quá trình đúc tiền. Sau khi đúc mỗi mẻ tiền xu, người ta sẽ cân mỗi đồng xu lấy ra và xem
nó lệch so với tiêu chuẩn là bao nhiêu. Nếu giá trị bạc dư ra lớn hơn so với giá trị in trên
nó, những kẻ đầu cơ sẽ mua chúng, nấu chảy ra và tiếp tục bán lại cho chính xưởng đúc
tiền để kiếm lời.
Trước tình hình đó, vào năm 1696, chính phủ Anh đã kêu gọi Newton giúp tìm ra giải
pháp tìm ra giải pháp chống nạn sao chép và cắt xén đồng xu bạc. Newton đã có một bước
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
10 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
đi hết sức táo bạo là thu hồi toàn bộ tiền xu trên khắp đất nước, tiến hành nấu lại và đúc
theo một thiết kế mới của ông. Bước đi này đã khiến cho toàn bộ nước Anh không có tiền
trong lưu thông trong suốt 1 năm.
Bấy giờ, Newton đã làm việc cật lực trong suốt 18 giờ mỗi ngày để rồi cuối cùng, thiết kế
tiền xu mới cũng được ra đời. Những đồng tiền mới được đúc ra với chất lượng bạc cao
hơn, đồng thời rìa mỗi đồng xu đều được khía các cạnh theo một công thức đặc biệt. Nếu
không có các cỗ máy khía cạnh chuyên dụng thì sẽ không thể nào tạo ra được các đồng xu
mang đặc trưng như do Hoàng gia đúc ra.
IX. SỰ MẤT NHIỆT.
Trong các nghiên cứu của mình, Newton cũng đã dành nhiều thời gian để tìm hiểu khía
cạnh vật lý của hiện tượng lạnh đi của các chất. Vào cuối những năm 1700, ông đã tiến
hành các thí nghiệm với quả cầu sắt nung đỏ. Ông đã lưu ý trong các ghi chép rằng có sự
khác biệt giữa nhiệt độ của quả bóng sắt và không khí xung quanh. Cụ thể, nhiệt độ chênh
lệch lên tới 10 độ C. Và ông cũng nhận ra rằng tốc độ mất nhiệt tỷ lệ thuận với sự khác biệt
về nhiệt độ.
Từ đó, Newton hình thành nên định luật về trạng thái làm mát. Theo đó, tốc độ mất nhiệt
của cơ thể tỷ lệ thuận với sự khác biệt về nhiệt độ giữa môi trường xung quanh so với
nhiệt độ cơ thể. Sau này, nhà hóa học người Pháp Piere Dulong và nhà vật lý Alexis Prtot
đã hoàn thiện định luật trên vào năm 1817 dựa trên nền tảng từ nghiên cứu của Newton.
Nguyên tắc của Newton đã đặt nền móng cho nhiều nghiên cứu khác của vật lý hiện đại
từ lò phản ứng hạt nhân an toàn cho tới việc thám hiểm không gian.
X. DỰ ĐOÁN CỦA NEWTON VỀ NGÀY TẬN THẾ.
Ngày tận thế luôn là nỗi ám ảnh của con người. Dù vậy, Newton không phải là dạng
người có thể dễ dàng chấp nhận nỗi sợ hãi về ngày tận thế qua những câu chuyện hay
những truyền thuyết. Bản thân Newton là một người thực tế và luôn tìm cách kiểm định,
đưa ra các quan điểm của mình trong quá trình nghiên cứu Kinh Thánh.
Trong quá trình nghiên cứu, Newton đã không đặt nặng khía cạnh Thần học mà dùng các
kiến thức của mình nhằm cố lý giải vấn đề. Theo các ghi chép cách đây 300 năm còn được
lưu trữ đến ngày nay cho thấy Newton đã nghiên cứu Book of Daniel. Để phục vụ nghiên
cứu, ông đã tự học tiếng Do Thái, tập trung nghiên cứu triết học Do Thái bí truyền.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 11
Hình vẽ 4 loài thú dữ xuất hiện vào ngày tận thế mô tả trong Book of Daniel
Qua nghiên cứu, ông dự đoán ngày tận cùng của thế giới là vào năm 2060 hoặc có thể là
sau đó nhưng không thể sớm hơn. Dù sao đi nữa, đó vẫn là những gì mà ông tuyên bố với
mọi người vào thế kỷ 18. Dĩ nhiên, ngày nay, các nhà khoa học đã có một lời giải đáp hoặc
dự đoán tốt hơn cho hiện tượng tận thế nói chung. Qua đó, chúng ta phần nào hiểu được
thêm về quan điểm của 1 nhà khoa học vào thế kỷ 18 về ngày tàn của nhân loại.
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
12 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
A. ĐỀ BÀI.
Câu 1. Cho hàm số
3
2009y x x
có đồ thị là
C
.
1
M
là điểm trên
C
có hoành độ
1
1x
. Tiếp tuyến của
C
tại
1
M
cắt
C
tại điểm
2
M
khác
1
M
, tiếp tuyến của
C
tại
2
M
cắt
C
tại điểm
3
M
khác
2
M
, <, tiếp tuyến của
C
tại
1n
M
cắt
C
tại
n
M
khác
1n
M
4;5;...n
, gọi
;
nn
xy
là tọa độ điểm
n
M
. Tìm
n
để:
2013
2009 2 0
nn
xy
.
A.
685n
B.
679n
C.
672n
D.
675n
Câu 2. Một hình vuông
ABCD
có cạnh
50
2AB
, diện tích
1
S
. Nối 4 trung điểm
1
A
,
1
B
,
1
C
,
1
D
theo thứ tự của 4 cạnh
AB
,
BC
,
CD
,
DA
ta được hình vuông thứ hai là
1 1 1 1
A B C D
có diện tích
2
S
. Tiếp tục như thế ta được hình vuông thứ ba
2 2 2 2
A B C D
có diện tích
3
S
và cứ
tiếp tục như thế, ta được diện tích
45
, ,...SS
Tính
1 2 3 100
... S S S S S
A.
101
22S
B.
101
21S
C.
100
2 2.S
D.
100
21S
Câu 3. Khối tứ diện
ABCD
có thể tích
V
, khối tứ diện
1 1 1 1
A B C D
có thể tích
1
V
, các đỉnh
1
A
,
1
B
,
1
C
,
1
D
lần lượt là trọng tâm các tam giác
BCD
,
CDA
,
DAB
,
ABC
. Khối tứ diện
2 2 2 2
A B C D
có thể tích
2
V
, các đỉnh
2
A
,
2
B
,
2
C
,
2
D
lần lượt là trọng tâm các tam giác
1 1 1
B C D
,
1 1 1
C D A
,
1 1 1
D A B
,
1 1 1
A B C
. Cứ tiếp tục như thế ta được khối tứ diện
n n n n
A B C D
có
thể tích
n
V
, các đỉnh
n
A
,
n
B
,
n
C
,
n
D
lần lượt là trọng tâm các tam giác
1 1 1 n n n
B C D
,
1 1 1 n n n
C D A
,
1 1 1 n n n
D A B
,
1 1 1 n n n
A B C
. Tính
1 2 2018
... S V V V
.
A.
2018
2018
31
2.3
V
S
B.
2019
2019
27 1
26.27
V
S
C.
2018
2018
27 1
26.27
V
S
D.
2019
2019
31
2.3
V
S
Câu 4. Tam giác mà ba đỉnh của nó là ba trung điểm ba cạnh của tam giác
ABC
được gọi
là tam giác trung bình của tam giác
ABC
. Ta xây dựng dãy các tam giác
1 1 1 2 2 2 3 3 3
, , ,...A B C A B C A B C
sao cho
1 1 1
A B C
là một tam giác đều cạnh bằng
3
và với mỗi số
nguyên dương
2n
, tam giác
n n n
A B C
là tam giác trung bình của tam giác
1 1 1 n n n
A B C
.
Với mỗi số nguyên dương
n
, kí hiệu
n
S
tương ứng là diện tích hình tròn ngoại tiếp tam
giác
n n n
A B C
. Tính tổng
12
... ...
n
S S S S
?
A.
15
.
4
S
B.
4.S
C.
9
.
2
S
D.
5.S
Câu 5. Cho dãy số
n
u
có số hạng tổng quát
cos 2 1
6




n
un
. Tổng
2018
số hạng đầu
tiên của dãy số
n
u
bằng bao nhiêu?
A.
0
B.
3
2
C.
3
2
D.
1
2
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 13
Câu 6. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
1
*
1
3
,
21
1 2 1



n
n
n
u
n
u
u
u
.
Khi đó
2019
3, , u a b a b
. Tính tổng
S a b
.
A.
3S
B.
4S
C.
9S
D.
2S
Câu 7. Cho tam giác
ABC
có độ dài các cạnh là
,,a b c
theo thứ tự lập thành một cấp số
cộng. Biết
tan tan
22
A C x
y
với
, xy
và
x
y
tối giản. Tính giá trị của
xy
.
A.
4
B.
1
C.
2
D.
3
Câu 8. Cho dãy số
n
u
xác định
1
1
11
10 1 9 , 1
nn
u
u u n n
. Tính giá trị của
2018
u
?
A.
2018
2018
10u
B.
2018
2018
2018u
C.
2018
2018u
D.
2018
2018
10 2018u
Câu 9. Cho dãy số
()
n
u
thỏa mãn
11
1
; , 1
21
n
n
n
u
u u n
u
. Đặt
3
12
...
1 2 3
n
n
uu
uu
S
n
.
Tìm giá trị nhỏ nhất của
n
để
2019
2020
n
S
?
A.
2019
B.
2020
C.
2018
D.
2021
Câu 10. Cho dãy
n
u
:
0
1
2
21
2
n
n
n
u
u
u
u
. Tìm phần nguyên của
2018
1
i
i
Su
.
A.
2020
B.
2017
C.
2019
D.
2018
.
Câu 11. Cho dãy số
n
u
được xác định bởi:
1
1 2 3 1
2019
2019
... , 1
nn
u
u u u u u n
n
.
Tính giá trị của biểu thức
2 2019
1 2 2019
2. 2 ... 2 . A u u u
.
A.
2019
3
B.
2019
C.
3
D.
2
Câu 12. Cho dãy số
n
x
xác định bởi
1
1
2
2
*
2 1 3
1,
3

nn
nn
x
x n x
n
x n x
A.
2
2018
2019
B.
8144648
12105
C.
8144648
12107
D.
8144648
12103
Câu 13. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
2
11
1, 1, 1
nn
u u au n
,
1a
. Biết rằng
2 2 2
12
lim ... 2
n
u u u n b
. Giá trị của biểu thức
T ab
?
A.
1
B.
2
C.
1
D.
2
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
14 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Câu 14. Cho dãy số
()
n
u
được xác định bởi
1
2
3
u
và
*
1
,.
2 2 1 1


n
n
n
u
un
nu
Tính
tổng
2019
số hạng đầu tiên của dãy số đó ?
A.
4036
4035
B.
4035
4034
C.
4038
4037
D.
4038
4039
Câu 15. Cho dãy số
n
u
xác định như sau:
1
2020 2019
1
1
2018
n n n n
u
u u u u
, với
1, 2,3,...n
Tính
2019 2019
2019 2019
3
12
2 3 4 1
lim ...
2018 2018 2018 2018



n
n
uu
uu
u u u u
.
A.
4
.
2019
B.
3
.
2019
C.
2
.
2019
D.
1
.
2019
Câu 16. Xét dãy số nguyên
1 2 3
34, 334, 3334, , 33...34
n
x x x x
(có n số 3). Hỏi có bao
nhiêu chữ số 3 trong số
3
2018
9x
?
A.
6054
B.
6055
C.
6056
D.
6057
Câu 17. Cho dãy số
n
u
xác định bởi
1
1u
và
1
1
1
2018 2019

n
n
n
u
u
với n nguyên dương.
Tính giới hạn
lim

n
x
Au
A.
2019
2018
B.
2018
C.
2018
2019
D.
0
Câu 18. Cho dãy số
(u )
n
xác định bởi
1
1u
và
1
1
1
2018 2019

n
n
n
u
u
với n nguyên dương.
Tính giới hạn
12
lim

n
x
A u u u
A.
2018
2019
B.
2017
2019
C.
2017
2018
D.
2019
2017
Câu 19. Cho dãy số
()
n
x
có
1
*
1
1
;
1 2 3 1
n n n n n
x
n
x x x x x
. Đặt
1
1
2
n
n
i
i
y
x
.
Biết
lim
n
a
y
b
với
a
b
là phân số tối giản và a, b nguyên dương. Khi đó tọa độ
;M a b
nằm trên đường tròn nào?
A.
2
2
1 2 4 xy
B.
2
2
1 1 4 xy
C.
2
2
1 1 10 xy
D.
2
2
1 10 xy
Câu 20. Cho dãy số
n
u
xác định bởi
1
1
3
16
9 4 1 3 4,
n n n
u
u u u n
Tìm số nguyên dương
n
nhỏ nhất thỏa mãn
8
10 .
n
u
A.
9.
B.
10.
C.
12.
D.
13.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 15
Câu 21. Xét các cấp số nhân có
21n
số hạng dương (
n
là số nguyên dương) thỏa tổng tất
cả các số hạng của nó bằng
400
và tổng tất cả các nghịch đảo của các số hạng của nó bằng
4
. Giá trị lớn nhất của
n
là?
A.
17
B.
18
C.
19
D.
20
Câu 22. Cho dãy số
()
n
u
được xác định bởi
0
1
11
2018
2019
4 3 ; 1

n n n
u
u
u u u n
. Hãy tính
lim
3
n
n
u
.
A.
1
2
B.
1
3
C.
2018
3
D.
2019
3
Câu 23. Cho dãy số
n
u
xác định bởi
*
11
2
3
1; 2 ,
32

nn
n
u u u n
nn
. Hỏi
2018
u
thuộc khoảng nào sau đây?
A.
2015 2016
2 ; 2
B.
2016 2017
2 ; 2
C.
2017 2018
2 ;2
D.
2018 2019
2 ; 2
Câu 24. Cho dãy số
n
u
xác định
1
1
2
3
2
;*
3
n
n
u
nu
un
n
. Tính
12
2
lim
2 2 2



n
n
n
u
uu
L
A.
1
2
L
B.
3
4
L
C.
1L
D.
3
2
L
Câu 25. Cho dãy số
n
x
được xác định bởi:
2019
11
(3 1)
1;
2019
n
nn
x
x x x
với n là số
nguyên dương. Đặt
2018 2018 2018 2018
1 2 3
2 3 4 1
3 1 3 1 3 1 3 1
...
3 1 3 1 3 1 3 1
n
n
n
x x x x
u
x x x x
. Tính
lim
n
u
A.
2019
4
B.
2019
3
C.
673
3
D.
673
4
Câu 26. Cho dãy số thực
n
u
tăng xác định bởi
1
2
1
2019
2018 2020 1 0, 1 1
n n n
u
u u u n
Đặt
12
1 1 1
...
2019 2019 2019
n
n
S
u u u
. Tính
lim
n
S
A.
2018
B.
1
2018
C.
2019
D.
1
2019
Câu 27. Cho dãy số:
1
1
1
1
,2
1 5 .u

n
n
n
n
n
u
u
u
un
. Tìm
lim u
n
.
A.
1616k
B.
808k
C.
404k
D.
1212k
Câu 28. Cho dãy số
n
u
được xác định
12
*
21
1, 3
2 1,


n n n
uu
u u u n
. Tính
2
lim

n
n
u
n
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
16 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
A.
1
B.
1
6
C.
1
3
D.
1
2
Câu 29. Cho dãy số
()
n
u
xác định như sau:
1
2
*
1
4
.
,
2018
n
nn
u
u
u u n
Giả sử giới hạn
*
12
2 3 1
lim ... ,



n
n
u
uu
a
ab
u u u b
và
a
b
tối giản. Tính
3.ab
A.
1012
B.
1021
C.
1015
D.
1018
Câu 30. Cho dãy số
n
x
được xác định như sau
11
2
; , 1,2....
3 2 2 1 1

n
n
n
x
x x n
nx
Hỏi tổng của 2018 số hạng đầu tiên là bao nhiêu?
A.
4035
4036
B.
2017
2018
C.
2018
2019
D.
4036
4037
Câu 31. Cho dãy số
n
u
12
11
1; 2
2 1; 2


n n n
uu
u u u n
. Tổng
2018 2019
1 2 ... 2017 S u u
có giá trị bằng bao nhiêu?
A.
2039190
B.
2035153
C.
2037171
D.
2033136
Câu 32. Cho dãy số
n
u
xác định bởi
1
2
2
11
4
3
,1
21

n n n n
u
n
n u n u u n u
. Tìm
lim
n
u
.
A.
lim 2
n
u
B.
lim 4
n
u
C.
3
lim
4
n
u
D.
lim 3
n
u
Câu 33. Cho dãy
n
u
với
25
25
n
nn
n
n
u
. Giả sử ta có tổng sau
100
1 2 3 100
1 1 1 1
....
1 1 1 1



a
c
b
S
u u u u b a
Trong đó a, b c là các số nguyên dương và a, b là hai số dương nguyên tố cùng nhau . Khi
đó
? S a c
A.
151
B.
153
C.
152
D.
154
Câu 34. Cho dãy số
n
u
được xác định bởi
1
1 1 1
1
9
3.2 2.3 , 2; 3....
n n n
n
nn
u
u u n
.
Tính giá trị của
2018
u
?
A.
2018
2018 2018
2018
3.2 2.3u
B.
2018
2018 2018
2018
9 3.2 2.3 u
C.
2018
2017 2017
2018
3.2 2.3u
D.
2018
2018 2018
2018
3.2 3u
.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 17
Câu 35. Cho dãy số thực
12
; ;...;
n
a a a
được xác định bởi
1
2
12
2008
... . , 1
nn
a
a a a n a n
. Tính
giá trị của
2008
a
.
A.
1
2009
B.
2
2007
C.
1
2007
D.
2
2009
Câu 36. Cho dãy số
n
u
xác định bởi
1
*
1
1
1
,
2



n
nn
u
u u n
. Có bao nhiêu số nguyên
dương
n
sao cho
1999
.
1000
n
u
A.
11
B.
10
C.
15
D. Vô số
Câu 37. Cho dãy số
n
x
xác định bởi
1
1
4
x
. Biết rằng
2
1 2 3 1
2
4 9 ... 1
, 2,3....
1
n
n
x x x n x
xn
nn
Tính
2
lim 30 12 2018
n
n n x
A.
15
B.
30
C.
15
4
D.
15
2
Câu 38. Cho dãy số
n
u
được xác định bởi công thức
1
2
1
2
2019 2018 , 1
n n n
u
u u u n
. Tìm
giới hạn của dãy số
n
S
xác định bởi công thức
12
2 3 1
1 1 1
n
n
n
u
uu
S
u u u
.
A.
lim 2018
n
S
B.
lim 2019
n
S
C.
2018
lim
2019
n
S
D.
lim 1
n
S
Câu 39. Cho dãy số
n
u
được xác định bởi:
11
1, , 1, 2,3,...
1
n
n
n
u
u u n
u
Tính
12
2018 1 1 ... 1
lim
2019
n
u u u
n
.
A.
lim 2018
n
S
B.
lim 2019
n
S
C.
2018
lim
2019
n
S
D.
lim 1
n
S
Câu 40. Cho các số
1 2 3 4 5
, , , , 0a a a a a
lập thành cấp số cộng với công sai d và
1 2 3 4 5
, , , , 0b b b b b
lập thành cấp số nhân với công bội q . Biết rằng
11
ab
và
55
ab
. Hỏi
có bao nhiêu khẳng định luôn đúng trong các khẳng định sau?
i)
22
ab
ii)
33
ab
iii)
44
ab
iv)
dq
A.
1
B.
2
C.
3
D.
4
Câu 41. Cho dãy số
n
u
biết :
1
1u
,
1
3
31
2 3 1
nn
u u n n
n
n
*n
. Giá trị nhỏ
nhất của
n
để
3 2018
.3
n
u n n
là bao nhiêu?
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
18 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
A.
2019n
B.
2018n
C.
2017n
D.
2020n
Câu 42. Cho dãy số không âm
*
,
n
un
được xác định bởi công thức sau
2
2 2 2 2
1 1 2 1 2 1
1
,,
1
2
m n m n m n
u
m n m n
u u u u
Khi đó tổng của
2019
số hạng đầu tiên của dãy khi viết dưới dạng thập phân có chữ số ở
hàng đơn vị bằng bao nhiêu?
A.
1
B.
2
C.
3
D.
4
Câu 43. Cho dãy số
n
x
được xác định bởi
2
11
2019, 1, 1, 2, 3,...
n n n
x x x x n
. Với
mỗi số nguyên dương
n
, đặt
12
1 1 1
2019 ... .



n
n
y
x x x
Khi đó
lim
n
y
bằng?
A.
2018
2019
B.
2019
2018
C.
2018
D.
2019
Câu 44. Cho dãy số (un) được xác định bởi
1
22
1
2020
4 16 6 5 , 1
nn
u
n n u n n u n
.
Gọi
2
4
lim .



n
n
ku
n
thì
k
có giá trị là?
A.
1616k
B.
808k
C.
404k
D.
1212k
Câu 45. Cho dãy
n
u
được xác định bởi
1
2
1
1
1
11
; 2,
n
n
n
u
u
u n n
u
, đặt
12
...
nn
S u u u
. Hãy chọn mệnh đề sai trong các mệnh đề sau?
A.
n
u
là dãy bị chặn.
B.
1
1
11
42







n
n
S
C.
n
u
là dãy giảm
D.
,
n
S n n
.
Câu 46. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
1
1
*
2
2
1
21
2
,.
11
n
n
u
nu
n
un
n
nn
Tìm giới hạn của dãy số
n
s
với
3*
, n .
nn
s n u
A.
lim 
n
s
B.
lim 0
n
s
C.
lim 1
n
s
D.
1
lim .
2
n
s
.
Câu 47. Cho các dãy
n
u
thỏa:
2
1
*
2018
4 4 0
1
2

n n n
u u u
n
u
. Khi đó
1
u
có thể nhận tất cả
bao nhiêu giá trị?
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 19
A.
2017
2
B.
2018
2
C.
2019
2
D.
2018
21
.
Câu 48 . Cho dãy số
n
u
thỏa mãn:
1
1u
;
2*
1
2
,
3
nn
u u a n
.
Biết rằng
2 2 2
12
lim ... 2
n
u u u n b
. Giá trị của biểu thức
T ab
là?
A.
2
B.
1
C.
1
D.
2
Câu 49. Cho 2 dãy cấp số cộng
12
; ;...
nn
u u u u
có công sai
1
d
và
12
; ;...
nn
v v v v
có công sai
2
d
. Gọi tổng của n số hạng đầu của mỗi cấp số theo thứ tự là
12
... 7 1
nn
S u u u n
và
12
... 14 27
nn
T v v v n
. Tính tỉ số của
11
11
u
v
A.
5
3
B.
4
3
C.
9
4
D.
5
4
Câu 50. Cho dãy số
n
a
xác định bởi
11
5, . 3
nn
a a q a
với mọi
1n
, trong đó q là
hằng số,
0q
,
1q
. Biết công thức số hạng tổng quát của dãy số viết được dưới dạng
1
1
1
.
1
n
n
n
q
aq
q
. Tính
2
?
A.
13
B.
9
C.
11
D.
16
Câu 51. Cho cấp số nhân
1 2 3
, , ,..,
n
u u u u
; trong đó
0, 1, 2,...,
i
u i n
. Biết rằng
1 2 3
... 2018
nn
S u u u u
,
1 2 3
1 1 1 1
... 2019
n
n
T
u u u u
và
1 2 3
1
. . ....
100

n
P u u u u
.
Hỏi số tự nhiên nhỏ nhất thỏa mãn P là?
A.
9295
B.
9296
C.
18592
D.
18591
Câu 52. Gọi
q
là công bội của một cấp số nhân , biết tổng ba số hạng đầu bằng
4
16
9
, đồng
thời theo thứ tự , chúng là số hạng thứ nhất , thứ tư và thứ tám của một cấp số cộng . Hỏi
q
thuộc khoảng nào sau đây?
A.
3; 4q
B.
1; 2q
C.
2;3q
D.
0;1q
Câu 53. Cho dãy số
n
u
như sau:
24
1

n
n
u
nn
,
1n
,
2
,
...
Tính giới hạn của tổng
12
lim ...

n
x
u u u
.
A.
1
4
B.
1.
C.
1
2
D.
1
3
Câu 54. Cho hàm số
10 khi 2018
11 khi 2018


xx
fx
f f x x
. Tính giá trị
1 2018ff
.
A.
1999
B.
2009
C.
4018
D.
4036
Câu 55. Cho dãy
n
u
thỏa mãn
5 1 5 5
1
2 1 2
25.2 15.2 5.2 15.2 4 0
u u u u
u
và
1
8.

nn
uu
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
20 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Giá trị nhỏ nhất của
n
để
2019.
n
u
A.
512.
B.
258.
C.
511.
D.
257.
Câu 56. Cho một cấp số cộng :
1 2 3 4
, , ,u u u u
thỏa
1 4 2 3
6u u u u
. Tìm tập xác định D của
hàm
1 2 3 4
9 f x x u x u x u x u
A.
;6 D
B.
6; D
C.
D
D.
6;6D
Câu 57. Biết tổng
2 2 2
2
2
1 1 1
2 2 ... 2
2 2 2
n
n
n
S
. Giá trị nhỏ nhất của n để
99
3 2 4
4
n
n
n
n
S
,
*
n
A.
41
B.
40
C.
51
D.
50
Câu 58. Cho dãy
()
n
x
thỏa mãn
2
11
5, 2, 1
nn
x x x n
. Tính giá trị của
1 1 2 1 2
1 1 1
lim ........
...



n
M
x x x x x x
A.
5 21
2
M
B.
5 21
2
M
C.
3 31
3
M
D.
3 15
3
M
Câu 59. Cho hàm số
2
1
ln 1



y f x
x
. Biết rằng :
2 3 ... 2018 ln ln ln ln f f f a b c d
trong đó
, , a c d
là các số nguyên tố và
a b c d
. Tính
P a b c d
A.
1986
B.
1698
C.
1689
D.
1989
Câu 60. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
1 1 10 10
log 2 log 2 log 2 log u u u u
và
1
2
nn
uu
với
mọi
1n
. Giá trị nhỏ nhất để
100
5
n
u
bằng
A.
247
B.
248
C.
229
D.
290
Câu 61. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
2
6 8 4
ln ln ln 1 u u u
và
1
.e 1
nn
u u n
. Tìm
1
u
A.
e
B.
2
e
C.
3
e
D.
4
e
Câu 62. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
18 18
11
44
e 5 e e e
uu
uu
và
1
3

nn
uu
với mọi
1n
.
Giá trị lớn nhất của
n
để
3
log ln 2018
n
u
bằng?
A.
1419
B.
1418
C.
1420
D.
1417
Câu 63. Cho dãy số
n
a
thỏa mãn
1
1a
và
1
3
51
32

nn
aa
n
, với mọi
1n
. Tìm số
nguyên dương
1n
nhỏ nhất để
n
a
là một số nguyên.
A.
123n
B.
41n
C.
39n
D.
49n
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 21
Câu 64. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
9 9 1 9
11
2
2
*
1
4 2 4 3
3,
u u u u
uu
nn
e e e e e
u u n
. Giá trị nhỏ nhất của
số n để
1
n
u
?
A. 725
B. 682
C. 681
D. 754
Câu 65. Cho dãy số
n
u
có số hạng đầu tiên
1
1u
thỏa mãn đẳng thức sau :
2 2 2 2
2 1 2 1 2 2
log 5 log 7 log 5 log 7 uu
và
1
7
nn
uu
với mọi
1n
. Giá trị nhỏ nhất của
n
để
1111111
n
u
bằng?
A.
11
B.
8
C.
9
D.
10
Câu 66. Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số a thuộc đoạn
0;2018
sao cho ba số
11
5 5 ; ;25 25
2

x x x x
a
theo thứ tự đó, lập thành một cấp số cộng?
A.
2008
B.
2006
C.
2018
D.
2007
Câu 67. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
12
2 1 3
2
3 3 1
8
22
1
log 4 4
4






uu
uu
và
1
2
nn
uu
với
mọi
1n
. Giá trị nhỏ nhất của
n
để
12
...
nn
S u u u
100
5
bằng
A.
230
B.
231
C.
233
D.
234
Câu 68. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
3 5 4
log 2 63 2 log 8 8
n
u u n
,
*
n
.
Đặt
12
...
nn
S u u u
. Tìm số nguyên dương lớn nhất
n
thỏa mãn
2
2
.
148
. 75
nn
nn
uS
uS
.
A.
18
B.
17
C.
16
D.
19
Câu 69. Cho hàm số
22
11
1
1
e

x
x
fx
. Biết
1 . 2 . 3 ... 2017 e
m
n
f f f f
, mn
với
m
n
là phân số tối giản. Tính
2
P m n
.
A.
2018
B.
2018
C.
1
D.
1
Câu 70. Cho cấp số cộng
n
u
có tất cả các số hạng đều dương thoả mãn điều kiện
1 2 2018 1 2 1009
... 4 ... u u u u u u
. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
2 2 2
3 2 3 5 3 14
log log log P u u u
.
A.
3
B.
1
C.
2
D.
4
Câu 71. Cho cấp số cộng
n
a
, cấp số nhân
n
b
thỏa mãn
21
0aa
và
21
1bb
; và hàm
số
3
3f x x x
sao cho
21
2f a f a
và
2 2 2 1
log 2 logf b f b
. Số nguyên
dương
n
nhỏ nhất và lớn hơn
1
sao cho
2018
nn
ba
là
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
22 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
A.
16
B.
15
C.
17
D.
18
Câu 72. Cho cấp số nhân
n
b
thỏa mãn
21
1bb
và hàm số
3
3f x x x
sao cho
2 2 2 1
log 2 logf b f b
. Giá trị nhỏ nhất của
n
để
100
5
n
b
bằng
A.
234
B.
229
C.
333
D.
292
Câu 73. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
21
4 7 6 6
2
1 1 3 1
3
*
1
2
11
log 3
48
34
,
2 3 2








uu
nn
u u u e e
n
u u n
nn
Giá trị lớn nhất của số n để
2018
3 1 2
1

n
n
u
n
A. 3472
B. 3245
C. 3665
D. 3453
Câu 74. Cho
2
2*
11 f n n n n N
. Đặt
1 . 3 ... 2 1
2 . 4 ... 2
n
f f f n
u
f f f n
.
Tìm số
n
nguyên dương nhỏ nhất sao cho
n
u
thỏa mãn điều kiện
2
10239
log
1024

nn
uu
.
A.
23n
B.
29n
C.
21n
D.
33n
Câu 75. Cho biểu thức
log 2017 log 2016 log 2015 log ... log 3 log 2 ... A
Biểu thức
A
có giá trị thuộc khoảng nào trong các khoảng dưới đây?
A.
log 2017;log 2018
B.
log 2019;log 2020
C.
log 2018;log 2019
D.
log 2020;log 2021
Câu 76. Cho dãy số
n
u
xác định bởi
22
ln 2 1 ln 1 , 1
n
u n n n n
. Tìm số
nguyên n lớn nhất sao cho
2
3

nn
uu
. Biết
a
kí hiệu phần nguyên của số a là số tự
nhiên nhỏ nhất không vượt quá a.
A.
37
B.
36
C.
38
D.
40
Câu 77. Cho dãy số
n
u
có tất cả số hạng đều dương thỏa mãn
1
2
nn
uu
và đồng thời
2 2 2 2
1 2 1 2
4
... 1 , 1
3

n n n
u u u u u n
. Số tự nhiên n nhỏ nhất để
100
5
n
u
là?
A.
232
B.
233
C.
234
D.
235
Câu 78. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
22
1 2 1 2
ln 10 ln 2 6 u u u u
và đồng thời
21
2 1, 1

n n n
u u u n
. Giá trị nhỏ nhất của n để
5050
n
u
A. 100
B. 99
C. 101
D. 102
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 23
Câu 79. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
21
1
*
2
2
391 1 39
log log 2
40 4 4
21
2
,
11
n
n
uu
nu
n
un
n
nn
.
Giá trị nhỏ nhất của n để
100 2
100 3
51
5

n
n
u
nn
.
A. 235
B. 255
C. 233
D. 241
Câu 80. Gọi
q
là công bội của một cấp số nhân , biết tổng ba số hạng đầu bằng
4
16
9
, đồng
thời theo thứ tự , chúng là số hạng thứ nhất , thứ tư và thứ tám của một cấp số cộng . Hỏi
q
thuộc khoảng nào sau đây?
A.
3; 4q
B.
1; 2q
C.
2;3q
D.
0;1q
Câu 81. Cho
2
0
sin
n
n
I xdx
với
n
nguyên dương. Tính
2
lim .
n
n
I
I
A.
1
B.
1
C.
2
D.

Câu 82. Với mỗi số nguyên dương
n
ta kí hiệu
1
22
0
1d
n
n
I x x x
. Tính
1
lim

n
n
n
I
I
.
A.
1
B.
2
C.
3
D.
5
Câu 83. Đặt
2
2
2
1
2 1 1
0
22
1 2 1
21
.
11









n
n
n
n
nn
xx
x
I dx
xx
Tính
1
.
n
n
I
lim
I
A.
1
B.
1
2
C.
1
D.
3
2
Câu 84. Ta đặt
1
n
n
n
n
xx
F x dx
x
. Biết
10
n
Fn
. Tính
lim 2

n
n
F
.
A.
1
B.

C.
1
D.

Câu 85. Cho tích phân
1
0
e
d
1e
nx
n
x
Ix
với
n
.
Đặt
1 2 2 3 3 4 1
1. 2 3 ...
n n n
u I I I I I I n I I n
. Biết
lim
n
uL
. Mệnh đề nào
sau đây là đúng?
A.
1;0L
B.
2; 1 L
C.
0;1L
D.
1; 2L
Câu 86. Có bao nhiêu giá trị nguyên dương
n
thỏa mãn tích phân
2
2 2 3 1
0
1 2 3 4 ... 2
n
n x x x nx dx
A.
1
B.
2
C.
0
D.
3
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
24 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Câu 87. Cho hàm số
fx
có đạo hàm liên tục trên đoạn
0;1
thỏa mãn điều kiện
2018 2017 2018 , f x f x x
. Tính tích phân
1
2
0


f x dx
?
A.
2
4
1
3


f
B.
2
5
1
3


f
C.
2
7
1
3


f
D.
2
8
1
3


f
Câu 88. Cho
tan d
n
n
I x x
với
n
. Khi đó
0 1 2 3 8 9 10
2 ... I I I I I I I
bằng?
A.
9
1
tan
r
r
x
C
r
B.
1
9
1
tan
1
r
r
x
C
r
C.
10
1
tan
r
r
x
C
r
D.
1
10
1
tan
1
r
r
x
C
r
Câu 89. Cho dãy số xác định bởi
1
2
1
62
4
2. 1

nn
U
UU
,
*
1,n n N
. S= lim
n
U
n
có giá trị là ?
A.
1
B.
1
2
C.
0
D.
1
4
Câu 90. Cho dãy số
n
U
xác định bởi
1
22
1
1
2
,1
1
nn
n
U
n
U n U n
U
n
Khi đó
1 2 3
1 1 1 1
lim



n
S
U U U U
thuộc khoảng nào sau đây?
A.
3; 1
B.
1; 2
C.
1; 2
D.
1; 1
Câu 91. Trong dịp hội trại hè 2017, bạn Anh thả một quả bóng cao su từ độ cao
6m
so
với mặt đất, mỗi lần chạm đất quả bóng lại nảy lên một độ cao bằng ba phần tư độ cao lần
rơi trước. Biết rằng quả bóng luôn chuyển động vuông góc với mặt đất. Tổng quãng
đường quả bóng đã bay (từ lúc thả bóng cho đến lúc bóng không nảy nữa) khoảng ?
A.
44 m
B.
45 m
C.
42 m
D.
43 m
Câu 92. Có hai cơ sở khoan giếng A và B. Cơ sở A giá mét khoan đầu tiên là
8000
(đồng)
và kể từ mét khoan thứ hai, giá của mỗi mét sau tăng thêm
500
(đồng) so với giá của mét
khoan ngay trước đó. Cơ sở B: Giá của mét khoan đầu tiên là
6000
(đồng) và kể từ mét
khoan thứ hai, giá của mỗi mét khoan sau tăng thêm
7%
giá của mét khoan ngay trước
đó. Một công ty giống cây trồng muốn thuê khoan hai giếng với độ sâu lần lượt là
20
m
và
25
m
để phục vụ sản xuất. Giả thiết chất lượng và thời gian khoan giếng của hai cơ
sở là như nhau. Công ty ấy nên chọn cơ sở nào để tiết kiệm chi phí nhất?
A. luôn chọn A.
B. luôn chọn B.
C. giếng
20
m
chọn A còn giếng
25
m
chọn B.
D. giếng
20
m
chọn B còn giếng
25
m
chọn B.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 25
Câu 93. Cho cấp số cộng
n
u
có các số hạng đều dương, số hạng đầu
1
1u
và tổng của
100
số hạng đầu tiên bằng
14950
. Tính giá trị của tổng sau?
2 1 1 2 3 2 2 3 2018 2017 2017 2018
1 1 1
...
S
u u u u u u u u u u u u
A.
11
1
3
6052



B.
1
1
6052
C.
2018
D.
1
Câu 94. Giá trị của tổng
4 44 444 ... 44...4
(tổng đó có
2018
số hạng) bằng?
A.
2018
40
10 1 2018
9

.
B.
2019
4 10 10
2018
99



.
C.
2019
4 10 10
2018
99



.
D.
2018
4
10 1
9
.
Câu 95. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
1
6

nn
uu
,
2n
và
2 5 9
2
log log 8 11 uu
. Đặt
12
...
nn
S u u u
. Tìm số tự nhiên
n
nhỏ nhất thỏa mãn
20172018
n
S
.
A.
2587
B.
2590
C.
2593
D.
2584
Câu 96. Cho hai cấp số cộng
n
a
:
1
4a
;
2
7a
;...;
100
a
và
n
b
:
1
1b
;
2
6b
;...;
100
b
. Hỏi có
bao nhiêu số có mặt đồng thời trong cả hai dãy số trên?
A.
32
B.
20
C.
33
D.
53
Câu 97. Cho tam giác
ABC
cân tại
A
. Biết rằng độ dài cạnh
BC
, trung tuyến
AM
và độ
dài cạnh
AB
theo thứ tự đó lập thành một cấp số nhân có công bội
q
. Tìm công bội
q
của
cấp số nhân đó?
A.
12
2
q
B.
2 2 2
2
q
C.
12
2

q
D.
2 2 2
2

q
Câu 98. Cho hàm số
cos 2017
2
32
x
f x x x
và dãy số
n
u
được xác định bởi công thức
tổng quát
log 1 log 2 log
n
u f f f n
Tìm tổng tất cả các giá trị của n thỏa mãn
điều kiện
2018
1
n
u
A.
21
B.
18
C.
3
D.
2018
Câu 99. Biết rằng
2 2018
2 2018
2019
4
44
2
22
lim

nn
nn
nn
nn
u u u u
ab
L
c
u u u u
Trong đó
n
u
xác định
bởi
11
0; 4 3
nn
u u u n
và a b c , , là các số nguyên dương và
2019b
. Tính
S a b c
A.
1
B.
0
C.
2017
D.
2018
Câu 100. Cho ba số dương a , b , c theo thứ tự lập thành cấp số cộng. Giá trị lớn nhất của
biểu thức
2
2
83
21


a bc
P
ac
có dạng
, x y x y
Hỏi
xy
bằng bao nhiêu?
A.
9
B.
11
C.
13
D.
7
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
26 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Câu 101. Cho các số hạng dương a, b, c là số hạng thứ m, n, p của một cấp số cộng và một
cấp số nhân. Tính giá trị của biểu thức
2
log

b c c a a b
a b c
A.
0
B.
2
C.
1
D.
4
Câu 102. Cho
2
a b c
và
cot , cot , cota b c
Tạo thành cấp số cộng. Giá trị của
cot .cotac
bằng?
A.
1
B.
2
C.
3
D.
4
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 27
B. LỜI GIẢI.
Câu 1. Cho hàm số
3
2009y x x
có đồ thị là
C
.
1
M
là điểm trên
C
có hoành độ
1
1x
. Tiếp tuyến của
C
tại
1
M
cắt
C
tại điểm
2
M
khác
1
M
, tiếp tuyến của
C
tại
2
M
cắt
C
tại điểm
3
M
khác
2
M
, <, tiếp tuyến của
C
tại
1n
M
cắt
C
tại
n
M
khác
1n
M
4;5;...n
, gọi
;
nn
xy
là tọa độ điểm
n
M
. Tìm
n
để:
2013
2009 2 0
nn
xy
.
A.
685n
B.
679n
C.
672n
D.
675n
Lời giải
Phương trình hoành độ giao điểm của
C
và tiếp tuyến là
3 2 3
1 1 1 1
2009 3 2009 2009 x x x x x x x
1
.
Phương trình
1
có một nghiệm kép
1
1x
và một nghiệm
2
x
.
Ta có
1
3
3 2 0 xx
.
Áp dụng định lí Viét cho phương trình bậc ba, ta có
12
2
1 1 2
2
12
20
23
.2


xx
x x x
xx
21
2 xx
.
Suy ra
1
1x
,
2
2x
,
3
4x
, <,
1
2

n
n
x
.
Ta có:
2013
2009 2 0
nn
xy
3 2013
2009 2009 2 0
n n n
x x x
33
2013
22
n
3 3 2013 n
672n
.
Chọn ý C.
Câu 2. Một hình vuông
ABCD
có cạnh
50
2AB
, diện tích
1
S
. Nối 4 trung điểm
1
A
,
1
B
,
1
C
,
1
D
theo thứ tự của 4 cạnh
AB
,
BC
,
CD
,
DA
ta được hình vuông thứ hai là
1 1 1 1
A B C D
có diện tích
2
S
. Tiếp tục như thế ta được hình vuông thứ ba
2 2 2 2
A B C D
có diện tích
3
S
và cứ
tiếp tục như thế, ta được diện tích
45
, ,...SS
Tính
1 2 3 100
... S S S S S
A.
101
22S
B.
101
21S
C.
100
2 2.S
D.
100
21S
Lời giải
Dễ thấy
100 99 98
1 2 3 100
2 ; 2 ; 2 ; ; 2 S S S S
Như vậy
1 2 3 100
, , ,...,S S S S
là cấp số nhân với công bội
1
2
q
.
Khi đó ta có
100
100
100 99 98 101
1 2 100
1
2 . 1
2
... 2 2 2 ... 2 2 2
1
1
2



S S S S
Chọn ý B.
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
28 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Câu 3. Khối tứ diện
ABCD
có thể tích
V
, khối tứ diện
1 1 1 1
A B C D
có thể tích
1
V
, các đỉnh
1
A
,
1
B
,
1
C
,
1
D
lần lượt là trọng tâm các tam giác
BCD
,
CDA
,
DAB
,
ABC
. Khối tứ diện
2 2 2 2
A B C D
có thể tích
2
V
, các đỉnh
2
A
,
2
B
,
2
C
,
2
D
lần lượt là trọng tâm các tam giác
1 1 1
B C D
,
1 1 1
C D A
,
1 1 1
D A B
,
1 1 1
A B C
. Cứ tiếp tục như thế ta được khối tứ diện
n n n n
A B C D
có
thể tích
n
V
, các đỉnh
n
A
,
n
B
,
n
C
,
n
D
lần lượt là trọng tâm các tam giác
1 1 1 n n n
B C D
,
1 1 1 n n n
C D A
,
1 1 1 n n n
D A B
,
1 1 1 n n n
A B C
. Tính
1 2 2018
... S V V V
.
A.
2018
2018
31
2.3
V
S
B.
2019
2019
27 1
26.27
V
S
C.
2018
2018
27 1
26.27
V
S
D.
2019
2019
31
2.3
V
S
Lời giải
Ta có
1 1 1
//B C D BCD
nên
1 1 1 1 1
1
, , ,
3
d A B C D d D BCD d A BCD
.
Lại có
1 1 1
B C D BCD
với tỉ số đồng dạng
1
3
k
nên
1 1 1
1
9
B C D BCD
SS
.
Do đó
1
1
27
VV
. Tương tự ta có
21
2
11
27 27
V V V
,
32
3
11
27 27
V V V
, <,
2018
2018
1
27
VV
.
2 2018
1 1 1
...
27 27 27



SV
2018
1
1
1
27
.
1
27
1
27
V
2018
2018
27 1
26.27
V
.
Câu 4. Tam giác mà ba đỉnh của nó là ba trung điểm ba cạnh của tam giác
ABC
được gọi
là tam giác trung bình của tam giác
ABC
.Ta xây dựng dãy các tam giác
1 1 1 2 2 2 3 3 3
, , ,...A B C A B C A B C
sao cho
1 1 1
A B C
là một tam giác đều cạnh bằng
3
và với mỗi số
nguyên dương
2n
, tam giác
n n n
A B C
là tam giác trung bình của tam giác
1 1 1 n n n
A B C
.
Với mỗi số nguyên dương
n
, kí hiệu
n
S
tương ứng là diện tích hình tròn ngoại tiếp tam
giác
n n n
A B C
. Tính tổng
12
... ...
n
S S S S
?
A.
15
.
4
S
B.
4.S
C.
9
.
2
S
D.
5.S
Lời giải
A
B
C
D
1
C
1
B
1
A
1
D
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 29
Vì dãy các tam giác
1 1 1 2 2 2 3 3 3
, , ,...A B C A B C A B C
là các tam giác đều nên bán kính đường
tròn ngoại tiếp các tam giác bằng cạnh
3
3
.
Với
1n
thì tam giác đều
1 1 1
A B C
có cạnh bằng
3
nên đường tròn ngoại tiếp tam giác
1 1 1
A B C
có bán kính
1
3
3.
3
R
2
1
3
3.
3




S
.
Với
2n
thì tam giác đều
2 2 2
A B C
có cạnh bằng
3
2
nên đường tròn ngoại tiếp tam giác
2 2 2
A B C
có bán kính
2
13
3. .
23
R
2
2
13
3. .
23




S
.
Với
3n
thì tam giác đều
3 3 3
A B C
có cạnh bằng
3
4
nên đường tròn ngoại tiếp tam giác
2 2 2
A B C
có bán kính
3
13
3. .
43
R
2
3
13
3. .
43




S
.
Như vậy tam giác đều
n n n
A B C
có cạnh bằng
1
1
3.
2



n
nên đường tròn ngoại tiếp tam giác
n n n
A B C
có bán kính
1
13
3. .
23



n
n
R
2
1
13
3. .
23







n
n
S
.
Khi đó ta được dãy
1
S
,
2
S
,
... ...
n
S
là một cấp số nhân lùi vô hạn với số hạng đầu
11
3 uS
và công bội
1
4
q
.
Do đó tổng
12
... ...
n
S S S S
1
4
1
u
q
.
Câu 5. Cho dãy số
n
u
có số hạng tổng quát
cos 2 1
6




n
un
. Tổng
2018
số hạng đầu
tiên của dãy số
n
u
bằng bao nhiêu?
A.
0
B.
3
2
C.
3
2
D.
1
2
Lời giải
Ta có
6
cos 2 11 cos 2 1 2 cos 2 1
6 6 6
nn
u n n n u
,
*
n
.
1 7 13 2011 2017
2 8 14 2012 2018
3 9 15 2013
4 10 16 2014
5 11 17 2015
6 12 18 2016
...
...
...
...
...
...
u u u u u
u u u u u
u u u u
u u u u
u u u u
u u u u
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
30 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
1 2 6 7 8 12 2011 2012 2016
... ... ... ... . u u u u u u u u u
2018 1 2 6 7 8 12 2011 2012 2016 2017 2018
... ... ... ... S u u u u u u u u u u u
1 2 6 1 2
336. ... u u u u u
3 3 3 3 3
336. 0 0 0
2 2 2 2 2




3
2
.
Câu 6. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
1
*
1
3
,
21
1 2 1



n
n
n
u
n
u
u
u
.
Khi đó
2019
3, , u a b a b
. Tính tổng
S a b
.
A.
3S
B.
4S
C.
9S
D.
2S
Lời giải
Ta có
2
2
2 tan
8
1 tan tan 2 tan 1 0 tan 2 1
4 8 8 8
1 tan
8
vì
tan 0
8
Do đó
1
2
1
tan tan
21
38
tan
38
1 2 1
1 tan tan
38








u
u
u
2
3
2
tan tan
21
3 8 8
tan 2.
38
1 2 1
1 tan tan
3 8 8














u
u
u
Bằng phương pháp quy nạp ta chứng minh được
*
tan 1 ,
38




n
u n n
Do đó
2019
tan 2018. 2 3 3
38




uS
.
Câu 7. Cho tam giác
ABC
có độ dài các cạnh là
,,a b c
theo thứ tự lập thành một cấp số
cộng. Biết
tan tan
22
A C x
y
với
, xy
và
x
y
tối giản. Tính giá trị của
xy
.
A.
4
B.
1
C.
2
D.
3
Lời giải
Theo giả thiết ta có
2 sin sin 2 sin 2 sin .cos 4sin .cos
2 2 2 2

A C A C B B
a c b A C B
2 sin .cos 4sin .cos
2 2 2 2

A C A C A C A C
cos 2 cos cos cos sin sin 2 cos cos 2sin sin
2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

A C A C A C A C A c A C
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 31
1
3sin sin cos cos 3tan tan 1 tan tan
2 2 2 2 2 2 2 2 3
A C A C A C A C
.
Do đó
1 3 4 xy
.
Câu 8. Cho dãy số
n
u
xác định
1
1
11
10 1 9 , 1
nn
u
u u n n
. Tính giá trị của
2018
u
?
A.
2018
2018
10u
B.
2018
2018
2018u
C.
2018
2018u
D.
2018
2018
10 2018u
Lời giải
Cách 1.
Ta nhận thấy
1
2
21
3
32
11 10 1
10 1 9 10.11 8 102 10 2
10 1 18 10.102 17 1003 10 3
u
uu
uu
Nên dự đoán
10
n
n
un
Chứng minh bằng quy nạp. Ta có
1
11 10 1 u
. Giả sử đúng với
1 10
k
k
n k u k
khi đó
1
1
10. 1 9. 10. 10 1 9 10 1
kk
kk
u u k k k k
.
Vậy
10
n
n
un
nên
2018
2018
10 2018u
.
Cách 2. Ta có
11
10 1 9 1 10

n n n n
u u n u n u n
Đặt
11
1

n n n n
v u n v u n
và
11
1 10 vu
Ta có dãy số
1
1
10
10 , 1
nn
v
v v n
,
n
v
là một cấp số nhân có công bội
10q
và
1
10v
.
Ta có công thức tổng quát
11
1
10.10 10 10 10

n n n n n
n n n n
v v q v u n u n
Do đó
2018
2018
10 2018u
Câu 9. Cho dãy số
()
n
u
thỏa mãn
11
1
; , 1
21
n
n
n
u
u u n
u
. Đặt
3
12
...
1 2 3
n
n
uu
uu
S
n
.
Tìm giá trị nhỏ nhất của
n
để
2019
2020
n
S
?
A.
2019
B.
2020
C.
2018
D.
2021
Lời giải
Từ hệ thức truy hồi ta có
0, 1
n
un
.
Ta có
1
1
11
1
1
n
n
n n n
u
u
u u u
. Do đó
1



n
u
là cấp số cộng có
1
1
2
u
và công sai
1d
,
Từ đó suy ra
1
2 1 1
n
nn
u
,
1n
.
Do đó
1
1
n
u
n
,
1n
1 1 1
11

n
u
n n n n n
.
Ta có
1 1 1 1 1 1 1 1 1
... 1
1 2 2 3 3 4 1 1

n
S
n n n
.
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
32 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Khi đó
2019 1 2019
1 2019
2020 1 2020
n
Sn
n
. Do đó
2020n
.
Câu 10. Cho dãy
n
u
:
0
1
2
21
2
n
n
n
u
u
u
u
. Tìm phần nguyên của
2018
1
i
i
Su
.
A.
2020
B.
2017
C.
2019
D.
2018
.
Lời giải
Ta có
1
1
1
13
11
2 1 1
n
n
n n n
u
u
u u u
.
Đặt
0
1
1
1
n
n
aa
u
và
1
31

nn
aa
1
1
3 1 2
1
2 3 1
n
nn
n
au
.
2018 2018 2018
1
1 1 1
1 2 1
2018 2 2018 2018 2019
3 1 3 3
i
ii
i i i
S u S
Phần nguyên của
S
. bằng
2018
.
Câu 11. Cho dãy số
n
u
được xác định bởi:
1
1 2 3 1
2019
2019
... , 1
nn
u
u u u u u n
n
.
Tính giá trị của biểu thức
2 2019
1 2 2019
2. 2 ... 2 . A u u u
.
A.
2019
3
B.
2019
C.
3
D.
2
Lời giải
Ta có đẳng thức sau
1
1
1!
1 1 ! 1 1
. . .
1 1 !. ! 1 1
1 ! 1 1 !


kk
nn
n
n
CC
k k k n k n n
k n k
Suy ra
S
11
2018 1 2019 2019
11
. .2019
1 2019


k k k
C u C C
k
Từ giả thiết ta có
1 2 3 2 1
2019 ... 2019

n n n
nu u u u u u
1 1 1
1 2019 2020
n n n
n u u n u
1
2020

nn
n
uu
n
.
1 1 2
2 1 2018 1 2018 2019
23
2 1 2018 1 2019
34
3 2018 1 2019
2018 2019
2019 2018 1 2019
2018 1 1
.2019
2 2 2
2017.2018 1
.
2.3 3
2016.2017.2018 1
2.3.4 4
...
1
2019

u u C u C C
u u C u C
u C u C
u C u C
1 2 2 3 3 4 4 2019 2019
2019 2019 2019 2019 2019
2. 2 2 2 ... 2 S C C C C C
2019
2 1 1 2
.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 33
Câu 12. Cho dãy số
n
x
xác định bởi
1
1
2
2
*
2 1 3
1,
3

nn
nn
x
x n x
n
x n x
A.
2
2018
2019
B.
8144648
12105
C.
8144648
12107
D.
8144648
12103
Lời giải
Ta có
2
2
11
1
2
2 2 2
2
1
2 1 3
1
3 3 3
1
13


n
n
n n n n
n
n
n n n n
x
nx
x n x x x
n
x
x
x n x n x n x
n
n
Đặt dãy số
1
2
1
11
, * 3
13
n
n
nn
n n n
y
x
y n y
n y y y
và
1
2y
Đặt
1
1
, * 3
n n n
n
u n u u
y
Suy ra
n
u
là cấp số cộng với
1
1
2
u
và công sai
3d
15
1 3 3
22
n
u n n
2
*
2
,
65
n
n
xn
n
2018
8144648
12103
x
Câu 13. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
2
11
1, 1, 1
nn
u u au n
,
1a
. Biết rằng
2 2 2
12
lim ... 2
n
u u u n b
. Giá trị của biểu thức
T ab
?
A.
1
B.
2
C.
1
D.
2
Lời giải
Theo giả thiết ta có
2 2 2 2
11
11
1
11





n n n n
u au u a u
aa
Đặt
2
1
1
1
n n n n
v u v av
a
n
v
là cấp số nhân với công bội
qa
Suy ra
1 2 1 1 2 1
11
11
..
1 1 1 1



n n n n
nn
aa
v v a u a a u a
a a a a
Ta có
2
1
2
2 2 2 1
2
12
21
1
11
1
.
1
... 1 ... .
11
11
.............................
1
.
11







n
n
n
n
a
u
aa
a
ua
a
u u u a a n
aa
aa
a
ua
aa
2 2 2
12
11
... . .
1 1 1
n
n
aa
u u u n
a a a
Thực hiện phép đồng nhất ta được
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
34 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
1
2
1
2
1
1
1
1
1
2
lim 2
lim .
1
11
1
2
















n
n
a
a
T
aa
b
b
aa
Câu 14. Cho dãy số
()
n
u
được xác định bởi
1
2
3
u
và
*
1
,.
2 2 1 1


n
n
n
u
un
nu
Tính
tổng
2019
số hạng đầu tiên của dãy số đó ?
A.
4036
4035
B.
4035
4034
C.
4038
4037
D.
4038
4039
Lời giải
Theo giả thiết ta có
1
11
42
nn
n
uu
11
11
4 1 2 4 2 4.1 2 4.2 2 ... 4 2



n
n n n
uu
2
2
3 4 8 3
24
22

nn
nn
1
2
22
4 8 3 2 1 2 3
n
u
n n n n
2 1 1
2 1 2 1 2 1 2 1
n
u
n n n n
Từ đó suy ra
12
1 1 1 1 1 1
.... 1 ... 1
3 3 5 2 1 2 1 2 1
nn
S u u u
n n n
2019
1 4038
1.
2.2019 1 4039
S
Câu 15. Cho dãy số
n
u
xác định như sau:
1
2020 2019
1
1
2018
n n n n
u
u u u u
, với
1, 2,3,...n
Tính
2019 2019
2019 2019
3
12
2 3 4 1
lim ...
2018 2018 2018 2018



n
n
uu
uu
u u u u
.
A.
4
.
2019
B.
3
.
2019
C.
2
.
2019
D.
1
.
2019
Lời giải
Ta dễ ràng thấy rằng
1
n
u
với mọi
1, 2,3,...n
Xét
2020 2019
1
2018 0
n n n n
u u u u
với mọi
1, 2,3,...n
, nên dãy
n
u
tăng.
Giả sử dãy
n
u
bị chặn trên, khi đó
n
u
có giới hạn. Giả sử
lim 1
n
ua
.
Từ hệ thức
2020 2019
1
2018
n n n n
u u u u
chuyển qua giới hạn có
2020 2019
2018 0 2018 a a a a a a
- Điều này vô lý
Vậy, dãy
n
u
không bị chặn trên. Suy ra
lim 
n
u
.
Ta có
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 35
2019
2019
1
1 1 1 1
2018
11
.
2018 2018 2018 2018 2018 2018 2018
kk
k k k
k k k k k k k
uu
u u u
u u u u u u u
2019 2019
2019 2019
3
12
2 3 4 1 1 1
11
...
2018 2018 2018 2018 2018 2018

n
nn
uu
uu
u u u u u u
Vậy
2019 2019
2019 2019
3
12
2 3 4 1 1 1
11
lim ... lim
2018 2018 2018 2018 2018 2018

n
nn
uu
uu
u u u u u u
1
11
.
2018 2019

u
Câu 16. Xét dãy số nguyên
1 2 3
34, 334, 3334, , 33...34
n
x x x x
(có n số 3). Hỏi có bao
nhiêu chữ số 3 trong số
3
2018
9x
?
A.
6054
B.
6055
C.
6056
D.
6057
Lời giải
Ta đặt
32
nn
ux
. Khi đó
1
10
n
n
u
3
1
1 3 3
3 2 2 1
10 2
10 2 10 1
9 2.10 4.10 3
3 3 3



n
nn
nn
nn
xx
Lại có
3 3 3 2 3 1
10 1 10 1 10 10 10 1
n n n
33
3 2 3 1
10 1
3 10 10 10 1
3

n
nn
3 3 2 3 1 2 2 1
9 3 10 10 10 1 2.10 4.10 3
n n n n
n
x
Để ý rằng
3 2 3 1
10 10 10 1 111...111

nn
(có 3n +2 số 1)
22
2.10 2000...00
n
(có 2n +2 số 0) và
1
4.10 400...00
n
(có n+1 số 0)
3
9 33...33533...33733...336
n
x
(trước 5 có n số 3, giữa 5 và 7 có n số 3, giữa 7 và 6 có n số 3)
3
9
n
x
có 3n số 3.
Câu 17. Cho dãy số
n
u
xác định bởi
1
1u
và
1
1
1
2018 2019

n
n
n
u
u
với n nguyên dương.
Tính giới hạn
lim

n
x
Au
A.
2019
2018
B.
2018
C.
2018
2019
D.
0
Lời giải
Do
1
1
11
1
1 2018
2018 2018
2018 2019 2019




n
nn
n
n n n
n
u
u u u
.
Đặt
2018
n
nn
vu
ta được
1
2018v
và
1
1
2018
2019




n
nn
vv
với n nguyên dương.
Suy ra
1 1 2 2 1 1
( ) ( ) ( )
n n n n n
v v v v v v v v
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
36 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
1
1
2018
1
2018 2018
2019
2018 2018
2018
2019 2019
1
2019
2018 2018 2018 1 2018
2018 2 2 2
2019 2018 2018 2019 2018 2019












n
k
n
k
n n n
n
n
n n n
v
u
Vì
*
0,
n
un
mà
1
1 2018
lim lim 2 0 lim 0
2018 2019
  











n
nn
n
x x x
uu
Câu 18. Cho dãy số
(u )
n
xác định bởi
1
1u
và
1
1
1
2018 2019

n
n
n
u
u
với n nguyên dương.
Tính giới hạn
12
lim

n
x
A u u u
A.
2018
2019
B.
2017
2019
C.
2017
2018
D.
2019
2017
Lời giải
Do
1
1
11
1
1 2018
2018 2018
2018 2019 2019




n
nn
n
n n n
n
u
u u u
.
Đặt
2018
n
nn
vu
ta được
1
2018v
và
1
1
2018
2019




n
nn
vv
với n nguyên dương.
Suy ra
1 1 2 2 1 1
n n n n n
v v v v v v v v
1
2018
1
2018 2018
2019
2018 2018
2018
2019 2019
1
2019












n
k
n
k
1
2018 2018 2018 1 2018
2018 2 2 2
2019 2018 2018 2019 2018 2019
n n n
n
n
n n n
v
u
Do đó
1
1 1 1 1
1 2018 1 1
2 4036 2018
2018 2019 2018 2019







k
n n n n
k
k k k
k k k k
u
Áp dụng công thức tính tổng cấp số nhân lùi vô hạn ta được
12
11
4036 2019
2018 2019
lim 4036 2018 1
11
2017 2017
11
2018 2019


n
x
A u u u
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 37
Câu 19. Cho dãy số
()
n
x
có
1
*
1
1
;
1 2 3 1
n n n n n
x
n
x x x x x
. Đặt
1
1
2
n
n
i
i
y
x
.
Biết
lim
n
a
y
b
với
a
b
là phân số tối giản và a, b nguyên dương. Khi đó tọa độ
;M a b
nằm trên đường tròn nào?
A.
2
2
1 2 4 xy
B.
2
2
1 1 4 xy
C.
2
2
1 1 10 xy
D.
2
2
1 10 xy
Lời giải
Từ giả thiết
2
2 2 2 2
1
3 3 2 1 3 1 3 1
n n n n n n n n n
x x x x x x x x x
Lại có
2
2*
1
2 1 1 0;
n n n n n
x x x x x n
.
Suy ra
n
x
là một dãy số tăng. Giả sử
n
x
là dãy bị chặn trên
2
lim 3 1 1
n
x a a a a a
. Vô lý. Vậy
lim 
n
x
.
Mặt khác
2
11
1 3 2 1 1 2

n n n n n n
x x x x x x
11
1 1 1 1 1
2 1 1 1 2 1

n n n n n n
x x x x x x
1
1 1 1
2 1 1
n n n
x x x
.
Vậy
1
11
21

n
n
y
x
1
lim
2
n
y
2;1 M
.
Câu 20. Cho dãy số
n
u
xác định bởi
1
1
3
16
9 4 1 3 4,
n n n
u
u u u n
Tìm số nguyên dương
n
nhỏ nhất thỏa mãn
8
10 .
n
u
A.
9.
B.
10.
C.
12.
D.
13.
Lời giải
Đặt dãy số
1 3 ,
nn
x u n
Ta có
0
n
x
và
2
2
1
1 3 ,
3
n
n n n
x
x u n u
Thay vào giả thiết ta được
22
1
11
9 4 4
33

nn
n
xx
x
2
2
1
32
nn
xx
Suy ra
1
32

nn
xx
.
n
Giả sử
1
3
nn
xx
thì
1.
Xét dãy
n
y
xác định bởi
1
nn
yx
. Khi đó
n
y
là cấp số nhân với
11
9
1,
4
yx
công
bội
3q
2
1
11
9
.3 1 1
99
4
.3 .3 1
4 4 3





n
nn
n n n
y x u
Có
2
8 1 8
9
10 .3 1 3.10 1
4



n
n
u
18
9
.3 1 3.10 1
4
n
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
38 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
8
3
4
log 3.10 1 1 . 1 9,14.
9






nn
Vậy
n
nhỏ nhất bằng 10
Câu 21. Xét các cấp số nhân có
21n
số hạng dương (
n
là số nguyên dương) thỏa tổng tất
cả các số hạng của nó bằng
400
và tổng tất cả các nghịch đảo của các số hạng của nó bằng
4
. Giá trị lớn nhất của
n
là?
A.
17
B.
18
C.
19
D.
20
Lời giải
Đặt các số hạng của cấp số nhân là
1
12
, , ,..., , , ,..., ,

nn
n n n
a a a a
a aq aq aq
q q q q
với
,aq
là các
số dương.
Ta có
1
1
1
1
1
1
1
1
11
... 1 ... 400
... ... 400
1 1 1
1 1 1
... ... 4
... 1 ... 4










nn
nn
nn
nn
nn
nn
nn
nn
aa
a q q
a aq aq
qq
qq
qq
qq
a a a aq aq
a q q
1
1
1
1
2
1 1 1
11
... 1 40 *
... 1 ... 400
10
100






nn
nn
nn
nn
q q q
a q q
q q q
qq
a
a
Muốn tồn tại cấp số nhân thì điều kiện cần và đủ là phương trình
*
phải có nghiệm
dương. Xét hàm số
1
1
1 1 1
... 1
nn
nn
f x x x x
x x x
liên tục trên
0; D
.
Theo bất đẳng thức AM – GM ta có
1
1
1 1 1
... 1 2 2 ... 2 1 2 1
nn
nn
f x x x x n
x x x
Dấu bằng xảy ra khi
1x
. Mặt khác
0
lim , lim

 
xx
f x f x
Suy ra tập giá trị của hàm số
f
trên
D
là
2 1; n
.
Phương trình
*
có nghiệm dương khi và chỉ khi
40 2 1 19, 5 nn
.
Vậy giá trị lớn nhất của
n
là
19
.
Câu 22. Cho dãy số
()
n
u
được xác định bởi
0
1
11
2018
2019
4 3 ; 1

n n n
u
u
u u u n
. Hãy tính
lim
3
n
n
u
.
A.
1
2
B.
1
3
C.
2018
3
D.
2019
3
Lời giải
Ta có
1 1 1 1
4 3 3
n n n n n n n
u u u u u u u
.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 39
Đặt
1

n n n
v u u
ta có
1
1
1
3 ; 2
nn
v
v v n
. Suy ra
1
3 ; 1.
n
n
vn
Ta được
1 1 2 2 1 1
n n n n n
u u u u u u u u
12
3 1 3 1
3 3 3 2019 2018 2018
3 1 2


nn
nn
Suy ra
3 1 2018 1
lim lim .
3 2.3 3 2



n
n
n n n
u
Câu 23. Cho dãy số
n
u
xác định bởi
*
11
2
3
1; 2 ,
32

nn
n
u u u n
nn
. Hỏi
2018
u
thuộc khoảng nào sau đây?
A.
2015 2016
2 ; 2
B.
2016 2017
2 ; 2
C.
2017 2018
2 ;2
D.
2018 2019
2 ; 2
Lời giải
Ta có
1 1 1
3 1 2 1 1
2 2 2
1 2 2 1 2 1



n n n n n n
n
u u u u u u
n n n n n n
Đặt
1
,*
1
nn
v u n
n
, suy ra
11
1
11
22
2 , *
nn
vu
v v n
Do đó dãy số
n
v
là cấp số nhân có công bội
2q
và
1
1
2
v
.
Suy ra
1 2 * 2 *
11
.2 2 , 2 ,
21



n n n
nn
v n u n
n
.
Vậy
2016 2016 2017
2018
1
2 2 ; 2
2019
u
.
Câu 24. Cho dãy số
n
u
xác định
1
1
2
3
2
;*
3
n
n
u
nu
un
n
. Tính
12
2
lim
2 2 2



n
n
n
u
uu
L
A.
1
2
L
B.
3
4
L
C.
1L
D.
3
2
L
Lời giải
Ta có
11
2
1 2 3 2 1 2 ; *
3

n
n n n
nu
u n n n u n n n u n
n
Đặt
12
nn
v n n n u
ta được dãy
n
v
thỏa mãn
11
4; 2 ; *
nn
v v v n
nên dãy
n
v
là một cấp số nhân có công thức
11
4.2 2


nn
n
v
. Vậy
1
2
12

n
n
u
n n n
2 1 1 1 1 1 1
2 1 2 1 1 2 1 1 2
n
n
u
n n n n n n n n n n n
.
12
2
1 1 1 1
lim lim
2 2 2 2 1 2 2
 






n
n
nn
u
uu
L
nn
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
40 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Câu 25. Cho dãy số
n
x
được xác định bởi:
2019
11
(3 1)
1;
2019
n
nn
x
x x x
với n là số
nguyên dương. Đặt
2018 2018 2018 2018
1 2 3
2 3 4 1
3 1 3 1 3 1 3 1
...
3 1 3 1 3 1 3 1
n
n
n
x x x x
u
x x x x
. Tính
lim
n
u
A.
2019
4
B.
2019
3
C.
673
3
D.
673
4
Lời giải
Ta có
2019
1
(3 1)
2019

n
nn
x
xx
,
1n
2018
1
1 1 1
3 3 1
11
3 1 3 1 3 1 3 1 673 3 1

n n n
n n n n n
x x x
x x x x x
2018
11
1 1 1 1
31
1 1 1 1
673 673
3 1 3 1 3 1 3 1 3 1


nn
i
n
ii
i i i n
x
u
x x x x x
Mặt khác:
2019
1
31
0
2019
n
nn
x
xx
nên dãy
n
x
là dãy số tăng
1n
.
Nếu
n
x
bị chặn thì
lim
n
x
tồn tại hữu hạn.
Giả sử
lim 
n
xa
1a
và
2019
( 1)
2019

a
aa
- Điều này vô lý
Suy ra
n
x
không bị chặn trên hay
lim 
n
x
.
Do đó
1
1
lim 0
31
n
x
. Suy ra
1
673 673
lim
3 1 4


n
n
u
x
.
Câu 26. Cho dãy số thực
n
u
tăng xác định bởi
1
2
1
2019
2018 2020 1 0, 1 1
n n n
u
u u u n
Đặt
12
1 1 1
...
2019 2019 2019
n
n
S
u u u
. Tính
lim
n
S
A.
2018
B.
1
2018
C.
2019
D.
1
2019
Lời giải
Do
n
u
là dãy tăng nên
2018, 1
n
un
.
Ta có
2
1
2018 2020 1 0
n n n
u u u
2
1
2018 1
2020


nn
n
uu
u
2
1
2018 2019
1
2020

nn
n
uu
u
1
2020 1 1 2019
n n n
u u u
1
2020 1
1 2019 1

n n n
u u u
1
1 1 1
*
2019 1 1
n n n
u u u
Thay
n
bởi
1, 2, 3,..., n
vào (*) và cộng vế với vế các đẳng thức ta suy ra
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 41
1 2 1 1 1
1 1 1 1 1 1 1
...
2019 2019 2019 1 1 2018 1

n
n n n
S
u u u u u u
Do
n
u
là dãy số tăng nên có hai trường hợp xảy ra.
Dãy
n
u
bị chặn trên suy ra tồn tại
lim
n
u
. Giả sử
lim
n
ux
thì
2018x
. Chuyển
qua giới hạn hệ thức (1) khi
n
ta có
22
2018 2020 1 0 2 1 0 1 x x x x x x
- Điều này vô lý
Dãy
n
u
không bị chặn trên, do
n
u
tăng và không bị chặn trên nên
1
1
1
lim lim 1 lim 0
1
 
nn
n
uu
u
Do vậy,
1
1 1 1
lim lim
2018 1 2018



n
n
S
u
Câu 27. Cho dãy số:
1
1
1
1
,2
1 5 .u

n
n
n
n
n
u
u
u
un
. Tìm
lim u
n
.
A.
1616k
B.
808k
C.
404k
D.
1212k
Lời giải
Từ hệ thức truy hồi ta có
1
11
11
5
1 5 .u

n
n
n
n
n n n
u
u
uu
.
Đặt dãy số
1
n
n
v
u
11
55

nn
n n n n
v v v v
1 1 2 2 1 1
...
n n n n n
v v v v v v v v
12
5 21 1
5 5 ... 5 1 .5 limu 0
5 21
44
.5
44
n n n
n n n
n
vu
.
Câu 28. Cho dãy số
n
u
được xác định
12
*
21
1, 3
2 1,


n n n
uu
u u u n
. Tính
2
lim

n
n
u
n
A.
1
B.
1
6
C.
1
3
D.
1
2
Lời giải
Ta có
2 1 1
1, 1, 2,...
n n n n
u u u u n
2 1 1 1 2 1
1 2 ...
n n n n n n
u u u u u u u u n
21
2

nn
u u n
Do đó
1 1 1 2 2 1
... 1 ... 2
n n n n n
u u u u u u u u n n
22
11
1
1 2 ... lim lim
2 2 2
 

n
n
nn
n n n n
u
un
nn
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
42 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Câu 29. Cho dãy số
()
n
u
xác định như sau:
1
2
*
1
4
.
,
2018
n
nn
u
u
u u n
Giả sử giới hạn
*
12
2 3 1
lim ... ,



n
n
u
uu
a
ab
u u u b
và
a
b
tối giản. Tính
3.ab
A.
1012
B.
1021
C.
1015
D.
1018
Lời giải
Từ cách xác định dãy số suy ra
()
n
u
là dãy số tăng, nên tồn tại giới hạn hữu hạn hoặc vô
hạn.
Giả sử tồn tại giới hạn hữu hạn
lim
n
lu
Khi đó
4.l
Từ
2
*
1
,
2018
n
nn
u
u u n
lấy giới hạn hai vế ta có
2
0
2018
l
l l l
(mâu thuẫn).
Vậy
lim . 
n
u
Từ công thức truy hồi ta có
2
1
1 1 1 1
2018
11
2018



nn
nn
n n n n n n n
uu
uu
u u u u u u u
12
2 3 1 1
1 1 1 1 1009
lim lim 2018 lim 2018
42
n
n n n
u
uu
u u u u u u
Vậy
3 1015.ab
Câu 30. Cho dãy số
n
x
được xác định như sau
11
2
; , 1, 2....
3 2 2 1 1

n
n
n
x
x x n
nx
Hỏi tổng của 2018 số hạng đầu tiên là bao nhiêu?
A.
4035
4036
B.
2017
2018
C.
2018
2019
D.
4036
4037
Lời giải
Dễ thấy
0, 1, 2,...
n
xn
. Nên theo giả thiết ta có
1
1
1 1 1
2 2 1 , *
1
2 2 1

n
nn
n
x n n
xx
n
x
.
Đặt
11
2
3; 4 2 1 , *
n n n
n
u u u n u n
x
1
12
1
8 4, 1, 2,....
8 1 4 8 1 2 2.4
..... 8 1 2 .... 2 1 .4
2 1 2 1





nn
n n n
u u n n
u u n u n n
u n n n
nn
Do đó
2 2 1 1
, 1, 2....
2 1 2 1 2 1 2 1
n
n
xn
u n n n n
1 2 2018
1 1 1 1 1 1 4036
...... ....
1 3 3 5 4035 4037 4037
x x x
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 43
Câu 31. Cho dãy số
n
u
12
11
1; 2
2 1; 2


n n n
uu
u u u n
. Tổng
2018 2019
1 2 ... 2017 S u u
có giá trị bằng bao nhiêu?
A.
2039190
B.
2035153
C.
2037171
D.
2033136
Lời giải
Cách 1. Từ công thức truy hồi suy ra
1
2
3 2 1
4 3 2
12
1
2
21
21
....
21

n n n
u
u
u u u
u u u
u u u
Cộng
n
đẳng thức trên theo vế ta được
11
21
nn
u u u n
1
nn
u u n
*
Từ đề bài và
*
ta lại suy ra
1
21
32
43
1
1
1
2
3
....
1



nn
u
uu
uu
uu
u u n
Cộng
n
đẳng thức trên theo vế ta được
2
1
1
1 1 2 3 ... 1 1 2
22
n
nn
u n n n
Vậy số hạng tổng quát của dãy số đã cho là
2
1
2 , 1
2
u n n n
n
2
2018
2
2019
1
2018 2018 2 2035154
2
1
2019 2019 2 2037172
2
u
u
2018 2019
1 2 ... 2017 1 2 ... 2017 2035154 2037172
2018.2019
1 2 ... 2017 2018 2037171
2
S u u
Cách 2.
Ta có
1 1 1 1
2 1; 2 1; 2 *
n n n n n n n
u u u n u u u u n
Đặt
1
,2
n n n
v u u n
và
1 2 1
1 v u u
Khi đó
1
* 1, 2
nn
v v n
là cấp số cộng có
1
1v
công sai
1d
1 1 .1 , 1
n
v n n n
2018 2019 2019 2018 2018
1 2 ... 2017 1 2 ... 2017 1 2 ... 2017
2018.2019
1 2 ... 2017 2018 2037171
2
S u u u u v
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
44 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Câu 32. Cho dãy số
n
u
xác định bởi
1
2
2
11
4
3
,1
21

n n n n
u
n
n u n u u n u
. Tìm
lim
n
u
.
A.
lim 2
n
u
B.
lim 4
n
u
C.
3
lim
4
n
u
D.
lim 3
n
u
Lời giải
Dễ thấy
*
0,
n
un
. Từ giả thiết ta có
2
2
1
2
1
nn
n
n
n
uu
Với mỗi
*
n
, đặt
11
4

n
n
v
u
ta có
1
1v
và
2
22
22
1 1 1
2
11
2 1 2
44
2
n n n n n n
n
n v n v n n v n v v v
n
2 2 2 2 2 2
11
22
22
1 2 3 3 2 1 4 4
...
1 1 5 4 3
11


n
n n n
v v v
n n n
n n n n
lim 0
n
v
.
Ta có
1 1 1 1 1 1
lim lim lim 0 lim lim 4
4 4 4



nn
n n n
vu
u u u
.
Câu 33. Cho dãy
n
u
với
25
25
n
nn
n
n
u
. Giả sử ta có tổng sau
100
1 2 3 100
1 1 1 1
....
1 1 1 1



a
c
b
S
u u u u b a
Trong đó a, b c là các số nguyên dương và a, b là hai số dương nguyên tố cùng nhau . Khi
đó
? S a c
A.
151
B.
153
C.
152
D.
154
Lời giải
Ta có
2 5 2.5 1 2 5 1 2
1 1 1
2 5 2 5 1 2.5 2 5







n
n n n n n
n
n n n n n
n
u
u
1 2 100
1 2 3 100
100 100
100
1 1 1 1 1 2 2 2
100
1 1 1 1 2 5 5 5
22
1 151
1 2 1 2 2
55
100 100 1
2
2 5 2 3 5 3
1
5























S
u u u u
Từ đó suy ra
2, b=5, c=151a
nên :
153.ac
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 45
Câu 34. Cho dãy số
n
u
được xác định bởi
1
1 1 1
1
9
3.2 2.3 , 2; 3....
n n n
n
nn
u
u u n
.
Tính giá trị của
2018
u
?
A.
2018
2018 2018
2018
3.2 2.3u
B.
2018
2018 2018
2018
9 3.2 2.3 u
C.
2018
2017 2017
2018
3.2 2.3u
D.
2018
2018 2018
2018
3.2 3u
.
Lời giải
Ta có
1 1 1
1
1 2 2 2
12
2 3 3 3
23
3 2 2 2
32
2 1 1 1
21
3.2 2.3
3.2 2.3
3.2 2.3
...
3.2 2.3
3.2 2.3


n n n n
nn
n n n n
nn
n n n n
nn
uu
uu
uu
uu
uu
1 1 2 1 1 2 1
1
3. 2 2 ... 2 2. 3 3 ... 3

n n n
n
uu
.
11
1 2 1 3
9 3.2. 2.3. 3.2 3
1 2 1 3



nn
nn
Vậy
2018
2018 2018
2018
3.2 3u
.
Câu 35. Cho dãy số thực
12
; ;...;
n
a a a
được xác định bởi
1
2
12
2008
... . , 1
nn
a
a a a n a n
. Tính
giá trị của
2008
a
.
A.
1
2009
B.
2
2007
C.
1
2007
D.
2
2009
Lời giải
Ta có
2
1 2 1 1
... 1

nn
a a a n a
.
Do đó
2
1 2 1 2 1 1
... ... 1

n n n n n
a a a a a a a n a a
.
Ta có phương trình
2
2
11
1
1
1

n n n n n
n
n a a n a a a
n
.
Suy ra
1
1
2
1 2 3 2 1
. . ... . .
1 1 4 3 1

n
a
n n n
aa
n n n n n
.
Cho
2008n
ta được
2008
2.2008 2
2008.2009 2009
a
.
Câu 36. Cho dãy số
n
u
xác định bởi
1
*
1
1
1
,
2



n
nn
u
u u n
. Có bao nhiêu số nguyên
dương
n
sao cho
1999
.
1000
n
u
A.
11
B.
10
C.
15
D. Vô số
Lời giải
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
46 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Ta có
1
21
2
32
2 1 1
1
1
1
1
2
1
1
1 1 1 1 1 1
2
1 ... 2 1 2
1
2 2 2 2 2 2
1
2
............
1
2













n
n
n n n
n
nn
u
uu
u u u
uu
Theo giả thiết ta có
1
11
2
1999 1 1999 1 1 1
2 1 log 10 11
1000 2 1000 2 1000 1000




n
nn
u n n
Suy ra có 10 số nguyên dương
n
thỏa mãn đề bài.
Câu 37. Cho dãy số
n
x
xác định bởi
1
1
4
x
. Biết rằng
2
1 2 3 1
2
4 9 ... 1
, 2,3....
1
n
n
x x x n x
xn
nn
Tính
2
lim 30 12 2018
n
n n x
A.
15
B.
30
C.
15
4
D.
15
2
Lời giải
Ta có
2
2
1 2 3 1
1
2
4 9 ... 1
1


nn
n
x x x n x n x
x
nn
22
1
2
1
1


nn
n
n n x n x
x
nn
3
2
11
22
11


n
n n n
nx
n
x x x
n n n
2
2
1
1
nn
n x n x
.
2
2
1 2 1
1
1 ... 4 1.
4
nn
n x n x x x
2
1
4

n
x
n
2
2
22
30 12 2018 15 3 1009 15
lim 30 12 2018 lim lim
4 2 2 2




n
nn
n n x
n n n
Câu 38. Cho dãy số
n
u
được xác định bởi công thức
1
2
1
2
2019 2018 , 1
n n n
u
u u u n
. Tìm
giới hạn của dãy số
n
S
xác định bởi công thức
12
2 3 1
1 1 1
n
n
n
u
uu
S
u u u
.
A.
lim 2018
n
S
B.
lim 2019
n
S
C.
2018
lim
2019
n
S
D.
lim 1
n
S
Lời giải
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 47
Trước tiên ta có hai nhận xét sau
2
11
1 2018 2019, 1
n n n
u u u u n
2, 1
n
un
nên
2
1, 1
nn
u u n
.
Theo giả thiết ta có
2
1
11
2019 2018 2019 1
2019 1

n n n
n n n n n n n
n
u u u
u u u u u u u
u
1
1 1 1 1
11
2019
2019 1 1 1 1 1 1



n n n n
n n n n n n
u u u u
u u u u u u
11
11
2019
11




n
n
S
uu
.
Để tính
1
1
lim
1
n
u
, ta chứng minh mệnh đề
*
:
1
2019 4036 , 1
n
u n n
bằng quy nạp.
Từ
2
2019 4 4036 4040 4037 u
suy ra mệnh đề
*
đúng khi
1n
.
Giả sử
1
2019 4036 , 1
k
u k k
. Khi đó
2
2 1 1 1 1 1
2019 2018 1 2018 1 2019 1 4036
k k k k k k
u u u u u u k
.
Suy ra
*
đúng khi
1nk
. Hay
1
2019 4036 , 1
n
u n n
.
Do đó
1
1
1 2019
2019 1 2019
1 2019

n
n
un
un
.
Ta lại có
2019
lim 0
2019
n
nên
1
1
lim 0
1
n
u
.
Vậy
11
11
lim 2019 lim 2019
11




n
n
S
uu
.
Câu 39. Cho dãy số
n
u
được xác định bởi:
11
1, , 1,2, 3,...
1
n
n
n
u
u u n
u
Tính
12
2018 1 1 ... 1
lim
2019
n
u u u
n
.
A.
lim 2018
n
S
B.
lim 2019
n
S
C.
2018
lim
2019
n
S
D.
lim 1
n
S
Lời giải
Do
1
0 0, *
n
u u n
. Ta có
1
1
1 1 1
1
1
n
nn
n n n
u
uu
u u u n
,
1, 2,...n
12
1 1 1 2 3 1
1 1 ... 1 1 1 ... 1 . ... 1
1 2 1 2
n
n
u u u n
nn
12
1
2018 1
2018 1 1 ... 1 2018 1
2018
lim lim lim
2019 2019 2019 2019



n
u u u n
n
nn
Vậy
12
2018 1 1 ... 1
2018
lim
2019 2019
n
u u u
n
.
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
48 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Câu 40. Cho các số
1 2 3 4 5
, , , , 0a a a a a
lập thành cấp số cộng với công sai d và
1 2 3 4 5
, , , , 0b b b b b
lập thành cấp số nhân với công bội q . Biết rằng
11
ab
và
55
ab
. Hỏi
có bao nhiêu khẳng định luôn đúng trong các khẳng định sau?
i)
22
ab
ii)
33
ab
iii)
44
ab
iv)
dq
A.
1
B.
2
C.
3
D.
4
Lời giải
Đặt
1 1 5 5
, a b x a b y
, mà
51
4a a d
và
21
a a d
nên
41
2
3
3
.
44

xy
aa
a
Tương tự ta tính được
3
2
xy
a
và
4
3
.
4
xy
a
Lập luận tương tự với CSN, ta cũng có
33
44
2 3 4
,, b x y b xy b xy
.
Theo bất đẳng thức AM – GM ta có
33
44
3 3 2 2 4 4
33
,,
2 4 4
x y x y x y
a xy b a x y b a xy b
Do đó, cả i), ii) và iii) đều đúng. Tuy nhiên, điều kiện iv) không luôn đúng, chẳng hạn khi
xy
thì
0d
nhưng
1.q
Câu 41. Cho dãy số
n
u
biết :
1
1u
,
1
3
31
2 3 1
nn
u u n n
n
n
*n
. Giá trị nhỏ
nhất của
n
để
3 2018
.3
n
u n n
là bao nhiêu?
A.
2019n
B.
2018n
C.
2017n
D.
2020n
Lời giải
Biến đổi giả thiết ta có
2
3 2 2
11
1
31
2 3 1 3 2 2 1 1 3
11





n n n n
nn
n
u u u u
u u n n n n n n
n n n n n
Đặt
2

n
n
u
Sn
n
.Ta có
1
3 * ,

nn
S S n
Dãy số
n
S
là cấp số nhân với công bội
3q
và
1
2S
1*
2.3 ,
n
n
S n N
Theo bài ra,
3 2018 2 2018 1 2018 2019
1
.3 3 2.3 3 3
2

nn
n
n
u
u n n n
n
33
11
2019 log log 2019 2018, 369...
22
nn
Vậy giá trị nhỏ nhất của
n
là
2019n
.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 49
Câu 42. Cho dãy số không âm
*
,
n
un
được xác định bởi công thức sau
2
2 2 2 2
1 1 2 1 2 1
1
,,
1
2
m n m n m n
u
m n m n
u u u u
Khi đó tổng của
2019
số hạng đầu tiên của dãy khi viết dưới dạng thập phân có chữ số ở
hàng đơn vị bằng bao nhiêu?
A.
1
B.
2
C.
3
D.
4
Lời giải
Cho
nm
ta có
2 2 2 2
2 1 1 2 1 2 1 1
1
0
2
m m m
u u u u u
1
Cho
0n
ta có
2 2 2 2 2 2
1 1 2 1 1 2 1 1 2 1 1
1
4 2 2
2
m m m m m m m
u u u u u u u u
Vì
2
1u
nên
3 2.1 1 1 1 2
5 2.2 1 2 1 3
2. 2 2.
2 2 4.


u u u u
u u u u
2 2 2 2 2
2 1 1 2 1 1 4 1 2 1 4 4
1
93
2
u u u u u u
.
Ta chứng minh
1
,
n
u n n
3
Thật vậy, với
0, 1, 2, 3 n n n n
thì
3
đúng.
Giả sử
5
đúng đến
, , 3 n k k k
, tức là
1
k
uk
và
1
k
uk
. Khi đó
2 2 2 2 2
1 1 1 1 2 1 3 1
22
2 2 2
2
2
11
44
22
2 2 1 2 1 1
1
k k k k
k
k
u u u u u
u k k k k k
uk
Vậy tổng của 2019 số hạng đầu tiên của dãy là
2019
0 1 2 ... 2018 2037171 S
.
Do đó chữ số ở hàng đơn vị là 1.
Câu 43. Cho dãy số
n
x
được xác định bởi
2
11
2019, 1, 1, 2, 3,...
n n n
x x x x n
. Với
mỗi số nguyên dương
n
, đặt
12
1 1 1
2019 ... .



n
n
y
x x x
Khi đó
lim
n
y
bằng?
A.
2018
2019
B.
2019
2018
C.
2018
D.
2019
Lời giải
Ta có
2
2
11
2 1 1 0 , 1.

n n n n n n n
x x x x x x x n
Do đó
n
x
tăng.
Giả sử dãy
n
x
có giới hạn hữu hạn bằng A
1
lim lim 2019
nn
x x A
. Chuyển qua
giới hạn hai vế phương trình
2
1
1
n n n
x x x
ta được
2
1 1 2019 A A A A
vô lý.
Vậy
lim 
n
x
.
Ta có
1
11
n n n
x x x
1
1 1 1 1
1 1 1
n n n n n
x x x x x
1
1 1 1
.
11

n n n
x x x
Do đó
1 2 1 1 1
1 1 1 1 1 1 1
2019 ... 2019 2019
1 1 2018 1

n
n n n
y
x x x x x x
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
50 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Từ
1
lim lim 0 
n
n
x
x
. Vậy
2019
lim .
2018
n
y
Câu 44. Cho dãy số (un) được xác định bởi
1
22
1
2020
4 16 6 5 , 1
nn
u
n n u n n u n
.
Gọi
2
4
lim .



n
n
ku
n
thì
k
có giá trị là?
A.
1616k
B.
808k
C.
404k
D.
1212k
Lời giải
Ta có
22
1
4 16 6 5
nn
n n u n n u
2
2
1
4 4 1 4 1


nn
n n u n n u
2
1
1
2
22
1 4 1
11
..
4 4 4 4
1 4 1

nn
nn
nn
uu
uu
n n n n
nn
Đặt dãy số
1
2
1
44
n
n n n
u
v v v
nn
n
v
là cấp số nhân có công bội
1
4
q
và số hạng đầu
1
1
1
.2020 404
55
u
v
11
2
11
404. 404. 4
44

nn
nn
v u n n
1
2
2
41
lim .404. 4
4







n
n
k n n
n
2
2
4
lim .4.404



nn
n
4
lim 1 .1616 1616



n
Câu 45. Cho dãy
n
u
được xác định bởi
1
2
1
1
1
11
; 2,
n
n
n
u
u
u n n
u
, đặt
12
...
nn
S u u u
. Hãy chọn mệnh đề sai trong các mệnh đề sau?
A.
n
u
là dãy bị chặn.
B.
1
1
11
42







n
n
S
C.
n
u
là dãy giảm
D.
,
n
S n n
.
Lời giải
Cách 1. Ta có
2
12
1 tan 1
1 os
4
4
1 tan ; tan
4 2.4
tan sin
44



c
uu
.
Từ đây ta dự đoán
1
tan , 1
2 .4
n
n
u n N
.
Thật vậy, giả sử
1
tan , 1
2 .4
k
k
uk
, khi đó
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 51
2
1
1
1
11
1 tan 1
1 os
2 .4
2 .4
tan
2 .4
tan sin
2 .4 2 .4



k
k
k
k
kk
c
u
.
Theo nguyên lý quy nạp suy ra công thức
1
đúng.
Vì
1
0 0 1
2 .4 4

n
n
u
nên
n
u
là dãy bị chặn.
Vì
tan x
là hàm số đồng biến trên
0;
4


suy ra
n
u
là dãy giảm.
Ta có
1 2 1
... .
nn
S u u u nu n
Xét hàm
( ) tan ; 0;
4



f x x x x
, có
2
2
1
( ) 1 tan 0, 0;
cos 4



f x x x
x
.
tan , 0;
4



x x x
đẳng thức xảy ra khi và chỉ khi
0x
. Do đó
1
21
1
1 1 1
2.4 2 .4 2 .4 4 2







n
n
n
S
Cách 2.
Từ giả thiết suy ra
0,
n
un
. Ta có
2
1
1
1
2
1
1
11
11



n
n
nn
n
n
u
u
uu
u
u
.
Suy ra
n
u
giảm (C đúng) và
0;1 ,
n
un
hay A đúng. Và khi đó
n
Sn
tức D
đúng. Vậy chọn B.
Câu 46. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
1
1
*
2
2
1
21
2
,.
11
n
n
u
nu
n
un
n
nn
Tìm giới hạn của dãy số
n
s
với
3*
, n .
nn
s n u
A.
lim 
n
s
B.
lim 0
n
s
C.
lim 1
n
s
D.
1
lim .
2
n
s
.
Lời giải
Ta có
22
2
2 2 2 2 2
1 1 1 2 1 1 1 1 1 n n n n n n n n
Theo giả thiết ta có
2
1
1
2
2
2
2
21
22
21
1 1 1
11

n
n n n
nu
n n n
u nu n u
n
nn
nn
11
22
22
1 2 1 1 1
2 1 1 1
1 2 1
1 1 1 1





n n n n
nu n u n u nu
nn
nn
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
52 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Đặt
*
2
1
, .
1
nn
v nu n
n
Khi đó
1
trở thành
*
1
1
,
2
n n n
v v n v
là một cấp
số nhân với công bội
1
,
2
q
11
11
22
vu
1
1
11
.
22
nn
n
vv
3
11
2
n
n
u
n n n
32
3
3
.
2
nn
n
nn
s n u
nn
Ta có
3
3
2
1
lim lim 1
1
1

n
nn
n
;
Với mọi số nguyên dương
3n
, ta có
33
0 1 2 3 0 1 2 3
5 6 5 6
2 ... 2 2
66
n n n
n n n n n n n n n
n n n n
C C C C C C C C C
Mặt khác
2
vẫn đúng mới
1; 2n
. Do vậy nên
3
*
56
2 , .
6

n
nn
n
2 2 2 2 2
*
33
23
6
66
, ; lim lim 0 lim 0.
56
2 2 5 6 5 6 2
1

n n n
n n n n n
n
n
n n n n
nn
Vậy
32
3
lim lim 1.
2



n
n
nn
s
nn
Câu 47. Cho các dãy
n
u
thỏa:
2
1
*
2018
4 4 0
1
2

n n n
u u u
n
u
. Khi đó
1
u
có thể nhận tất cả
bao nhiêu giá trị?
A.
2017
2
B.
2018
2
C.
2019
2
D.
2018
21
.
Lời giải
Xét hàm số:
2
44f x x x
với
0;1x
ta có
0;1fx
Mặt khác
2018 2017 2017 1
1
0;1 0;1 ... 0;1
2
u f u u u
Ta chứng minh bằng quy nạp
01
n
u
.
Theo trên có
12
0;1 ; 0;1uu
. Giả sử
0;1
k
u
khi đó do
1
0;1

kk
u f u
nên có
điều chứng minh.
Vì
1
01u
nên tồn tại số
0;
2




sao cho
2
1
sinu
Khi đó
2 2 2
2 1 1
4 1 4sin 1 sin sin 2 u u u
Theo nguyên lý quy nạp ta có
21
sin 2

n
n
u
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 53
Theo giả thiết ta có
2 2017 2018
2018
1 1 1 1 1
sin 2 cos 2
2 2 2 2 2
u
2018
2019 2018
cos 2 0
22

kk
Vì
2017
2019 2018
11
0; nên 0 2
2 2 2 2 2 2



kk
Vậy
2017
{0;1; 2;...; 2 1}k
Do đó có
2017
2
giá trị
1
2019 2018
22

uk
với
2017
0;1;2; ;2 1 k
thỏa yêu cầu.
Câu 48 . Cho dãy số
n
u
thỏa mãn:
1
1u
;
2*
1
2
,
3
nn
u u a n
.
Biết rằng
2 2 2
12
lim ... 2
n
u u u n b
. Giá trị của biểu thức
T ab
là?
A.
2
B.
1
C.
1
D.
2
Lời giải
Biến đổi giả thiết ta có
2 2 2
11
22
33
33

n n n n
u u a u a u a
Đặt
2
3
nn
v u a
thì
n
v
là cấp số nhân với
1
13va
và công bội
2
3
q
.
Do đó
11
2
22
1 3 3 1 3 3
33

nn
n n n
v a u v a a a
.
2 2 2
12
2
1
2
3
... 2 1 3 2 3 3 1 3 1 3 2
2
3
1
3










n
n
n
u u u n a n na a n a
.
Mặt khác ta lại có
2 2 2
12
lim ... 2
n
u u u n b
2
3 2 0
2
lim 3 1 3 1 3 2
3
3 1 3
3
3
















n
a
a
a n a b
ba
b
,
Vậy
2 T ab
.
Câu 49. Cho 2 dãy cấp số cộng
12
; ;...
nn
u u u u
có công sai
1
d
và
12
; ;...
nn
v v v v
có công sai
2
d
. Gọi tổng của n số hạng đầu của mỗi cấp số theo thứ tự là
12
... 7 1
nn
S u u u n
và
12
... 14 27
nn
T v v v n
. Tính tỉ số của
11
11
u
v
A.
5
3
B.
4
3
C.
9
4
D.
5
4
Lời giải
Từ giả thiết, ta có
11
21
2



n
n u n d
S
và
12
21
2



n
n v n d
T
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
54 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
11
12
11 1 1 1 1
11 1 2 1 2
21
71
1
2 1 4 27
10 2 20
2
10 2 20




n
n
u n d
S
n
T v n d n
u u d u d
v v d v d
.
So sách (1) và (2) bằng cách đồng nhất
11
11
148 4
1 20 21
111 3
u
nn
v
Câu 50. Cho dãy số
n
a
xác định bởi
11
5, . 3
nn
a a q a
với mọi
1n
, trong đó q là
hằng số,
0q
,
1q
. Biết công thức số hạng tổng quát của dãy số viết được dưới dạng
1
1
1
.
1
n
n
n
q
aq
q
. Tính
2
?
A.
13
B.
9
C.
11
D.
16
Lời giải
Ta có
1
nn
a k q a k
3 k kq
3
1

k
q
Đặt

nn
v a k
2
1 1 1
. . ... .

n
n n n
v q v q v q v
Khi đó
1 1 1
11
3
. . . 5
1



n n n
n
v q v q a k q
q
Vậy
1
1 1 1
1
3 3 3
. 5 . 5 5. 3.
1 1 1 1
n
n n n
nn
q
a v k q k q q
q q q q
.
Do đó
5; 3
2 5 2.3 11
.
Câu 51. Cho cấp số nhân
1 2 3
, , ,..,
n
u u u u
; trong đó
0, 1, 2,...,
i
u i n
. Biết rằng
1 2 3
... 2018
nn
S u u u u
,
1 2 3
1 1 1 1
... 2019
n
n
T
u u u u
và
1 2 3
1
. . ....
100

n
P u u u u
.
Hỏi số tự nhiên nhỏ nhất thỏa mãn P là?
A.
9295
B.
9296
C.
18592
D.
18591
Lời giải
Ta có
1
1 2 3
1
... 2018
1
n
nn
uq
S u u u u
q
1
Và
1
1 2 3 1
1
1 1 1 1
... 2019
1
n
n
n
n
q
T
u u u u u q q
2
Từ
1
và
2
suy ra
21
1
2018
2019

n
n
n
T
uq
S
Ta có
1
2
2 1 2 1
2
2
1 2 3 1 1 1 1 1 1
2018
. . .... . . . . .... .
2019




n
nn
n
n n n
nn
Q u u u u u u q u q u q u q u q
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 55
Theo đề
2
2018 min
2019
2018 1 1
2 log 18591,1 18592
2019 100 100
n
nn
Câu 52. Gọi
q
là công bội của một cấp số nhân , biết tổng ba số hạng đầu bằng
4
16
9
, đồng
thời theo thứ tự , chúng là số hạng thứ nhất , thứ tư và thứ tám của một cấp số cộng . Hỏi
q
thuộc khoảng nào sau đây?
A.
3; 4q
B.
1; 2q
C.
2;3q
D.
0;1q
Lời giải
Gọi :
1 2 3
,,u u u
là 3 số hạng đầu tiên của cấp số nhân , với công bội
q
. Gọi
n
v
là cấp số
cộng tương ứng với công sai là d . Theo giả thiết ta có :
2
1 2 3
1 1 1
11
11
2
2 4 1
11
381
4
4
16
16 1
9
9
3 2
3
7 3
7




u u u
u u q u q
uv
u q u d
u v v d
u q u d
u v v d
Khử d từ (2) và (3) ta được :
2
1
3 7 4 0 4 u q q
.
Do (1) nên :
1
1
04
4
3
q
u
q
. Theo định nghĩa thì
1q
, do vậy
4
3
q
Câu 53. Cho dãy số
n
u
như sau:
24
1

n
n
u
nn
,
1n
,
2
,
...
Tính giới hạn của tổng
12
lim ...

n
x
u u u
.
A.
1
4
B.
1.
C.
1
2
D.
1
3
Lời giải
Ta có
2
22
22
22
1 1 1
2 1 1
11
1




n
nn
u
n n n n
n n n n
nn
Ta có
12
22
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
... 1 ...
2 3 3 7 7 13 13 21 1 1



n
u u u
n n n n
2
22
1 1 1
1
2 1 2 1



nn
n n n n
12
2
1
1
11
lim ... lim
11
22
1

n
n
u u u
nn
.
Câu 54. Cho hàm số
10 khi 2018
11 khi 2018


xx
fx
f f x x
. Tính giá trị
1 2018ff
.
A.
1999
B.
2009
C.
4018
D.
4036
Lời giải
Ta có
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
56 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
2018 2018 11 2029 2019 10 2009
2017 2017 11 2028 2018 2009
...
2009 2009 11 2020 2010 2009
2008 2008 11 2019 2009 2009
2007 2007 11 2018 2009 2009
...
1 1 11 12 2009
f f f f f
f f f f f f
f f f f f f
f f f f f f
f f f f f f
f f f f f
Do đó ta có
2018 2018 ... 1 2009 1 2018 4018 f f f f f
Câu 55. Cho dãy
n
u
thỏa mãn
5 1 5 5
1
2 1 2
25.2 15.2 5.2 15.2 4 0
u u u u
u
và
1
8.

nn
uu
Giá trị nhỏ nhất của
n
để
2019.
n
u
A.
512.
B.
258.
C.
511.
D.
257.
Lời giải
Từ
1
8.
n n n
u u u
là CSC công sai
1 5 1
8 8 1 32
n
d u u n u u
Thay vào giả thiết ta được:
11
2
32 32
2 5.2 3 2 5.2 3 2 4 0


uu
Có dạng phương trình bậc 2 suy ra:
1
32
12
32
1 33 1 33
5.2 3 2 log
4
4 5.2 3




u
u
1
1 min
2019
8 1 2019 1 257,63 258
8
n
u
u u n n n
Câu 56. Cho một cấp số cộng :
1 2 3 4
, , ,u u u u
thỏa
1 4 2 3
6u u u u
. Tìm tập xác định D của
hàm
1 2 3 4
9 f x x u x u x u x u
A.
;6 D
B.
6; D
C.
D
D.
6;6D
Lời giải
Theo tính chất của cấp số cộng , ta có :
1 4 2 3
u u u u
Do đó
22
1 2 3 4 1 4 1 4 2 3 2 3
x u x u x u x u x u u x u u x u u x u u
*
Đặt
22
1 4 2 3
t x u u x x u u x
, khi đó :
*
2
1 4 2 3 1 4 2 3 1 4 2 3
99 f t t u u t u u t u u u u t u u u u
Với :
22
1 4 1 3 1 2 3 4 1 4 2 3
4 36 36
t
u u u u u u u u u u u u
.
Rõ ràng
1 4 2 3
6 0 0,
t
u u u u f t t
fx
có nghĩa với mọi x
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 57
Câu 57. Biết tổng
2 2 2
2
2
1 1 1
2 2 ... 2
2 2 2
n
n
n
S
. Giá trị nhỏ nhất của n để
99
3 2 4
4
n
n
n
n
S
,
*
n
A.
41
B.
40
C.
51
D.
50
Lời giải
Ta có
2 4 2
2 4 2
1 1 1
2 2 2 2 ... 2 2
2 2 2
n
n
n
S
2 4 2
2 4 2
1 1 1
2 2 .. 2 2 ..
2 2 2



n
n
n
Áp dụng công thức tính tổng của n số hạng đầu của một cấp số nhân :
1
1
1
n
n
q
Su
q
:
1
1
1
4 1 4 1
4 1 1
4
4. 2 . 2
1
3 4 3.4
1
4




n
nn
n
n
n
S n n
Theo đề bài ta có:
1
99
1 100
min
4 1 4 1
3 2 4
2 4 1 4 1 3 39,124... 40
3.4 4

nn
n
nn
nn
n
n n n
Câu 58. Cho dãy
()
n
x
thỏa mãn
2
11
5, 2, 1
nn
x x x n
. Tính giá trị của
1 1 2 1 2
1 1 1
lim ........
...



n
M
x x x x x x
A.
5 21
2
M
B.
5 21
2
M
C.
3 31
3
M
D.
3 15
3
M
Lời giải
Đầu tiên dễ thấy

n
x
Ta có
2
2
2 2 2 2 2 2
1 1 1 2 1
2 4 4 ... . .... 4

n n n n n n
x x x x x x x x x
11
22
1 2 1 2
1 2 1 2
44
21 lim lim 21 21
. .... . ....
. .... . ....

nn
nn
nn
xx
x x x x x x
x x x x x x
Lại có
2
1
1
1 2 1 2 1 1 1 2 1 1 2 1 2
2
2 1 1 1
... 2 ........
... ... ... ... ...



n n n
n n n n n
x x x
x
x x x x x x x x x x x x x x x x x
1
1
1 1 2 1 2 1 2
1
1 1 2 1 2 1 2
1 1 1 1
........
... 2 ...
1 1 1 1 5 21
lim ........ 5 lim
... 2 ... 2



n
nn
n
nn
x
x
x x x x x x x x x
x
x x x x x x x x x
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
58 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Câu 59. Cho hàm số
2
1
ln 1



y f x
x
. Biết rằng :
2 3 ... 2018 ln ln ln ln f f f a b c d
trong đó
, , a c d
là các số nguyên tố và
a b c d
. Tính
P a b c d
A.
1986
B.
1698
C.
1689
D.
1989
Lời giải
Ta có
2
2
1
ln ln 1 ln 1 2 ln



x
y x x x
x
Khi đó:
2 ln 1 ln 3 2 ln 2
3 ln 2 ln 4 2 ln 3
4 ln 3 ln 5 2ln 4
..........
2017 ln 2016 ln 2018 2 ln 2017
2018 ln 2017 ln 2019 2 ln 2018
2 3 4 ... 2017 2018
ln 2 ln 2018 ln 2019 ln 3 ln 4 ln 673 ln 1019
f
f
f
f
f
f f f f f
Câu 60. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
1 1 10 10
log 2 log 2 log 2 log u u u u
và
1
2
nn
uu
với
mọi
1n
. Giá trị nhỏ nhất để
100
5
n
u
bằng
A.
247
B.
248
C.
229
D.
290
Lời giải
Vì
1
2
nn
uu
nên dễ thấy dãy số
n
u
là cấp số nhân có công bội
2q
.
Ta có
99
10 1 1
. 2 .u u q u
. Xét
1 1 10 10
log 2 log 2 log 2 log u u u u
99
1 1 1 1
log 2 log 2 . 2 log 2 log 2 . 0 u u u u
1 1 1 1
log 18log 2 2 log 2 log 18log 2 2 log 0 u u u u
11
log 18log 2 2 log 18log 2 0 uu
Đặt
1
2 log 18log 2 0 u t t
. Phương trình trên trở thành
22
1
2 0 2 0
2

t
t t t t
tL
Với
1 1 1
17
5
1 2 log 18log 2 1 2 log 18log 2 1
2
t u u u
Trong trường hợp này ta có:
1 100 18 99
2
17
5
.2 5 2 5 99log 5 18
2

nn
n
un
Mà
*
n
nên giá trị nhỏ nhất trong trường hợp này là
248n
.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 59
Chọn ý B.
Câu 61. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
2
6 8 4
ln ln ln 1 u u u
và
1
.e 1
nn
u u n
. Tìm
1
u
A.
e
B.
2
e
C.
3
e
D.
4
e
Lời giải
Từ giả thiết suy ra dãy số
n
u
là cấp số nhân với công bội
e
và
01
n
un
.
Ta có
5 7 3
6 1 8 1 4 1
.e ; .e ; .e u u u u u u
. Do đó ta có:
2 2 5 7 3
6 8 4 1 1 1
22
1 1 1 1 1
4
11
ln ln ln 1 ln .e ln .e ln .e 1
ln 5 ln 7 ln 3 1 ln 8 ln 16 0
ln 4 e
u u u u u u
u u u u u
uu
Chọn ý D.
Câu 62. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
18 18
11
44
e 5 e e e
uu
uu
và
1
3

nn
uu
với mọi
1n
.
Giá trị lớn nhất của
n
để
3
log ln 2018
n
u
bằng?
A.
1419
B.
1418
C.
1420
D.
1417
Lời giải
Ta có
1
3

nn
uu
với mọi
1n
nên
n
u
là cấp số cộng có công sai
3d
18 18 18 18
1 1 1 1
4 4 4 4
e 5 e e e 5 e e e e 1
u u u u
u u u u
Đặt
18
1
4
e e 0
u
u
tt
Phương trình
1
trở thành
5 5 0 5 0 0 0 t t t t t t t t
Với
0t
ta có
18
1
4
18 1 1 1 1
e e 4 51 4 17
u
u
u u u u u
Vậy
1
1 17 1 3 3 14
n
u u n d n n
Khi đó ta được
ln2018
ln2018 ln2018
3
3 14
log ln 2018 3 3 14 3 1419,98
3
nn
u u n n
Vậy giá trị lớn nhất của
n
là
1419
.
Chọn ý A.
Câu 63. Cho dãy số
n
a
thỏa mãn
1
1a
và
1
3
51
32

nn
aa
n
, với mọi
1n
. Tìm số
nguyên dương
1n
nhỏ nhất để
n
a
là một số nguyên.
A.
123n
B.
41n
C.
39n
D.
49n
Lời giải
Từ giả thiết ta có
1
3
51
32

nn
aa
n
1
35
5
32

nn
aa
n
n
15
35
log
32
nn
n
aa
n
Từ đó suy ra
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
60 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
1 5 2 5 5
1 5 5 5 5
5 5 5
3 2 3 1 3 2
log log log
3 1 3 4 3 1
...
8 11 3 1 3 2
log log ... log log
5 8 3 4 3 1
8 11 3 1 3 2 3 2
1 log . ... . 1 log log 3 2
5 8 3 4 3 1 5







n n n
n n n
a a a
n n n
nn
a
nn
n n n
n
nn
Do đó
5
log 3 2
n
an
. Vì
1n
nên
55
log 3 2 log 5 1
n
an
, đồng thời dễ thấy
n
a
là dãy tăng. Lại có
5
52
log 3 2
3
n
a
n
a n n
.
Lần lượt thử các giá trị
2; 3; 4;...
n
a
ta có
3
n
a
là giá trị nguyên, lớn hơn 1, nhỏ nhất, cho
giá trị tương ứng
41n
.
Vậy
41n
.
Chọn ý B.
Câu 64. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
9 9 1 9
11
2
2
*
1
4 2 4 3
3,
u u u u
uu
nn
e e e e e
u u n
. Giá trị nhỏ nhất của
số n để
1
n
u
?
A. 725
B. 682
C. 681
D. 754
Lời giải
Từ giả thiết ta suy ra
n
u
là CSC có công sai
91
3 24 d u u
.
Biến đổi giả thiết tương đương
9 9 1 9
11
1 1 1 1 1
11
1
2
2
2 48 24 2 24 2
2
22
24 24
2
24
1
24
4 2 4 3
4 2 4 3 0
2 1 2 1 3 0
1 13 1 13
2 1 ln
2
2 2 1




u u u u
uu
u u u u u
uu
u
e e e e e
e e e e e
e e e e
e e u
e
Ta có
1
3 1 2018 681 682
n
u u n n n
Chọn ý B.
Câu 65. Cho dãy số
n
u
có số hạng đầu tiên
1
1u
thỏa mãn đẳng thức sau :
2 2 2 2
2 1 2 1 2 2
log 5 log 7 log 5 log 7 uu
và
1
7
nn
uu
với mọi
1n
. Giá trị nhỏ nhất của
n
để
1111111
n
u
bằng?
A.
11
B.
8
C.
9
D.
10
Lời giải
Vì
1
7
nn
uu
nên dễ thấy dãy số
n
u
là cấp số nhân có công bội
7q
.
Biến đổi giả thiết tương đương
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 61
2 2 2 2
2 1 2 1 2 2
22
22
2 2 1 2 2 1 2 2
2
2 2 1 2 1 2 2 1
21
1
1
2 2 1 2
21
log 5 log 7 log 5 log 7
log 5 log log 7 log log 5 log 7
2 log 5.log 2 log 2 log 7.log 0
log 0
1
1
2 log 5 2 log 2 log 7 0
35
log 35 0
uu
uu
u u u
u
uL
u
u
u
Ta có
1
1
.7
n
n
uu
.
1111111
n
u
1
1
.7 1111111
35

n
1
7 35.1111111

n
7
log 35.1111111 1 n
. Mà
*
n
nên giá trị nhỏ nhất trong trương hợp này là
10n
.
Chọn ý D.
Câu 66. Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số a thuộc đoạn
0;2018
sao cho ba số
11
5 5 ; ;25 25
2

x x x x
a
theo thứ tự đó, lập thành một cấp số cộng?
A.
2008
B.
2006
C.
2018
D.
2007
Lời giải
Ba số
11
55

xx
;
2
a
;
25 25
xx
, theo thứ tự đó lập thành cấp số cộng khi và chỉ khi
11
5 5 25 25
x x x x
a
11
2 5 5 2 25 25
x x x x
12
.
Dấu “=” xảy ra khi và chỉ khi
11
55
0
25 25


xx
xx
x
.
Như vậy nếu xét
0;2018a
thì ta nhận
12; 2018a
. Có
2007
số
a
thoả đề.
Chọn ý D.
Câu 67. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
12
2 1 3
2
3 3 1
8
22
1
log 4 4
4






uu
uu
và
1
2
nn
uu
với
mọi
1n
. Giá trị nhỏ nhất của
n
để
12
...
nn
S u u u
100
5
bằng
A.
230
B.
231
C.
233
D.
234
Lời giải
Theo giả thiết ta có
1
2
nn
uu
nên
n
u
là một cấp số nhân với công bội
2q
. Suy ra
1
1
.2
n
n
uu
với mọi
*
n
,
2n
. Ta lại có :
12
2 1 3
2
3 3 1
8
22
1
log 4 4
4






uu
uu
1
1
2
3 3 3
88
2.4
1
4
log 4
4





u
u
uu
1
Mà
1
1
8
2.4
4
u
u
8
và
2
3 3 3
8
1
log 4
4




uu
2
33
8
1
log 1 3
2








u
8
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
62 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Nên phương trình
1
tương đương
1
1
1
2
3 3 3
8
2.4 8
4
1
8
8
2
1
log 4
4






u
u
u
uu
Khi đó
12
...
nn
S u u u
1
12
12
n
u
21
2
n
Do đó,
100
5
n
S
21
2
n
100
5
5
21
log 100
2
n
233n
Chọn ý D.
Câu 68. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
3 5 4
log 2 63 2 log 8 8
n
u u n
,
*
n
.
Đặt
12
...
nn
S u u u
. Tìm số nguyên dương lớn nhất
n
thỏa mãn
2
2
.
148
. 75
nn
nn
uS
uS
.
A.
18
B.
17
C.
16
D.
19
Lời giải
Ta có
*
n
,
3 5 4
log 2 63 2 log 8 8
n
u u n
3 5 2
log 2 63 log 8 8
n
u u n
.
Đặt
35
log 2 63tu
5
2 63 3
8 8 2

t
t
n
u
un
5
5
2 63 3
32 2


t
t
u
u
1 3 2.2
tt
2t
84
n
un
2
12
... 4
nn
S u u u n
Do đó
2
2
2
2
8 4 .16
.
148
. 16 4 .4 75

nn
nn
nn
uS
u S n n
19n
.
Chọn ý A.
Câu 69. Cho hàm số
22
11
1
1
e

x
x
fx
. Biết
1 . 2 . 3 ... 2017 e
m
n
f f f f
, mn
với
m
n
là phân số tối giản. Tính
2
P m n
.
A.
2018
B.
2018
C.
1
D.
1
Lời giải
Biến đổi giả thiết ta có
22
11
1
1
e

x
x
fx
2
1 1 2
1
11
e




x x x x
2
1 1 1 1
21
11
e

x x x x
2
11
1
1
e




xx
11
1
1
e

xx
11
1
e.e
xx
.
Do đó ta được:
1
1
2
1 e.e
f
;
11
23
2 e.e
f
;
11
34
3 e.e
f
;<;
11
2016 2017
2016 e.e
f
;
11
2017 2018
2017 e.e
f
.
1 . 2 . 3 ... 2017 f f f f
1
1
2017
2018
e .e
2017
2017
2018
e
2
2018 1
2018
e
2
2018 1 m
,
2018n
. Vậy
1P
.
Chọn ý D.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 63
Câu 70. Cho cấp số cộng
n
u
có tất cả các số hạng đều dương thoả mãn điều kiện
1 2 2018 1 2 1009
... 4 ... u u u u u u
. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
2 2 2
3 2 3 5 3 14
log log log P u u u
.
A.
3
B.
1
C.
2
D.
4
Lời giải
Ta có
2018 1
2018
2 2017
2
S u d
,
1009 1
1009
2 1008
2
S u d
.
Theo giả thiết, ta có
1 2 2018 1 2 1009
... 4 ... u u u u u u
1
2018
2 2017
2
ud
1
1009
4. 2 1008
2
ud
1 1 1
2 2017 2 2 1008
2
d
u d u d u
Dãy số
n
u
:
2
d
,
3
2
d
,
5
2
d
, ...
Ta có
2 2 2
3 2 3 5 3 14
log log log P u u u
222
333
3 9 27
log log log
2 2 2
d d d
2 2 2
3 3 3
1 log 2 log 3 log
2 2 2
d d d
.
Đặt
3
log
2
d
x
thì
2 2 2
2
1 2 3 3 12 14 2 P x x x x x
Dấu bằng xảy ra khi
2
2
9
xd
. Vậy giá trị nhỏ nhất của
P
bằng 2.
Câu 71. Cho cấp số cộng
n
a
, cấp số nhân
n
b
thỏa mãn
21
0aa
và
21
1bb
; và hàm
số
3
3f x x x
sao cho
21
2f a f a
và
2 2 2 1
log 2 logf b f b
. Số nguyên
dương
n
nhỏ nhất và lớn hơn
1
sao cho
2018
nn
ba
là
A.
16
B.
15
C.
17
D.
18
Lời giải
Hàm số
3
3f x x x
có bảng biến thiên như sau
x

1
1

'y
0
0
y

2

2
Theo giả thiết
2 1 2 1
2 1 2 1
2
00





f a f a f a f a
a a a a
Từ đó suy ra
12
12
01
01
aa
aa
, hơn nữa
2 0 0 f x x
. Ta xét các trường hợp
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
64 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Nếu
12
01 aa
thì
22
2
1
11
2 0 2
1
0
00






f a f a
a
a
f a f a
.
Nếu
12
01 aa
thì
2
1
20
0

fa
fa
điều này là không thể.
Do đó chỉ xảy ra trường hợp
12
0; 1aa
.
Từ đó suy ra
11
n
a n n
. Tương tự vì
21
1bb
nên
2 2 2 1
log log 0bb
, suy ra
2 2 2
1
2 1 1
log 1 1
21
log 0 1





n
n
bb
bn
ab
.
Xét hàm số
2 2018
x
g x x
trên nữa khoảng
0;
, ta có bảng biến thiên
x

2
2018
log
ln 2

'gx
0
gx

1
2
2018
log
ln 2



g
Ta có
2
2
2018
log 0
ln 2
2018
log 11
ln 2
12 20120
13 18042
14 11868
15 2498 0







g
g
g
g
g
nên số nguyên dương nhỏ nhất
n
thỏa
10gn
là
1 15 16 nn
.
Chọn ý A.
Câu 72. Cho cấp số nhân
n
b
thỏa mãn
21
1bb
và hàm số
3
3f x x x
sao cho
2 2 2 1
log 2 logf b f b
. Giá trị nhỏ nhất của
n
để
100
5
n
b
bằng
A.
234
B.
229
C.
333
D.
292
Lời giải
Xét hàm số
3
3f x x x
.
Có
2
33
f x x
,
0
fx
1 x
.
Ta có bảng biến thiên sau
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 65
x

1
1

'y
0
0
y

2

2
Mặt khác, ta có
12
1bb
. Đặt
2 2 2 1
log log 0 a b b b
. Ta có:
33
3 2 3 a a b b
1
.
Nếu
1b
1 ab
33
33 a a b b
1
vô nghiệm.
Nếu
01b
3
2 3 0 bb
3
3 2 0 aa
2
1 2 0 aa
.
Suy ra
1a
0b
. Khi đó
0
1
1
2
21
22


b
b
1 100
25
n
n
b
2
1 100log 5 n
234n
.
Vậy giá trị nhỏ nhất của
n
là
234
.
Chọn ý A.
Câu 73. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
21
4 7 6 6
2
1 1 3 1
3
*
1
2
11
log 3
48
34
,
2 3 2








uu
nn
u u u e e
n
u u n
nn
Giá trị lớn nhất của số n để
2018
3 1 2
1

n
n
u
n
A. 3472
B. 3245
C. 3665
D. 3453
Lời giải
Biến đổi giả thiết ta có
11
3 3 2 3 3 3
2 1 2 2 2 1

n n n n
u u u u
n n n n
Đặt
1
33
12
n n n n n
v u v v v
n
là CSN với công bội
3
2
q
.
Khi đó
1 1 1
1 1 1
3 3 3 3 3 3
2 2 2 1 2 2
n n n
nn
v v u u u
n
Ta có
3 1 2 1
33 9 13 3
,
8 4 4 2
u u u u
, thay vào giả thiết ta được
11
6 6 6 6
2
1 1 1
3
log 2 4 3

uu
u u e e
Theo bất đẳng thức AM – GM ta có
1 1 1 1
6 6 6 6 6 6 6 6
3 2 . 3 1
u u u u
e e e e
Mặt khác ta cũng có
2
2
1 1 1 1 1
33
log 2 4 log 1 3 1 u u u
Do đó
VT VP
, đẳng thức xảy ra khi và chỉ khi
1
1
3 1 3
1
1 2 2



n
n
uu
n
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
66 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Để
1
2018 2018
3 1 2 3 1 2
3 1 3
3453
1 1 2 2 1



n
n
nn
un
n n n
Chọn ý D.
Câu 74. Cho
2
2*
11 f n n n n N
. Đặt
1 . 3 ... 2 1
2 . 4 ... 2
n
f f f n
u
f f f n
.
Tìm số
n
nguyên dương nhỏ nhất sao cho
n
u
thỏa mãn điều kiện
2
10239
log
1024

nn
uu
.
A.
23n
B.
29n
C.
21n
D.
33n
THPT Chuyên Biên Hòa – Hà Nam lần 1 năm học 2017 – 2018
Lời giải
Từ giả thiết ta có
2
2
11 f n n n
2
2
1 1 1


nn
.
Khi đó ta có
2
2 2 2 2 2
2
2 2 2 2 2
1 1 2 1 3 1 4 1 ... 2 1 1 4 1
2 1 3 1 4 1 5 1 ... 4 1 2 1 1








n
nn
u
nn
2
2
2 1 1
n
2
1
2 2 1
nn
Theo đề bài ta có
2
10239
log
1024

nn
uu
2
2
2
1 10239
log 2 2 1 0
2 2 1 1024

nn
nn
.
Xét hàm số
2
2
2
1 10239
log 2 2 1
2 2 1 1024

g n n n
nn
với
1n
.
Ta có
2
2
2
4 2 4 2
0
2 2 1 ln 2
2 2 1



nn
gn
nn
nn
với
1n
gn
nghịch biến.
Mà
1 2047
0
2





g
nên
2
2
2
1 10239
log 2 2 1 0
2 2 1 1024

nn
nn
1 2047
2

n
. Do
n
nguyên dương nhỏ nhất thỏa mãn nên
23n
Chọn ý A.
Câu 75. Cho biểu thức
log 2017 log 2016 log 2015 log ... log 3 log 2 ... A
Biểu thức
A
có giá trị thuộc khoảng nào trong các khoảng dưới đây?
A.
log 2017;log 2018
B.
log 2019;log 2020
C.
log 2018;log 2019
D.
log 2020;log 2021
Lời giải
Đặt
1
log 2017 log 2016 log 2015 log ... log 3 log 2 ...
n n n
A A n A
Ta có
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 67
2
32
98
10 9
0 log 2 1 0 1
0 log 3 log 3 log 4 1
...
0 log 9 log 9 log 10 1
1 log 10 log 10 log 11 2
A
AA
AA
AA
11 10
1 log 12 log 11 log 13 2
...
AA
997 996
998 997
999 998
2017 2016
2 log 999 log 997 log 1000 3
3 log 1000 log 998 log 1001 4
3 log 1002 A log 999 log 1003 4
...
3 log 2020 log 2017 log 2021 4
AA
AA
A
AA
Vậy
2017
log 2020;log 2021A
Câu 76. Cho dãy số
n
u
xác định bởi
22
ln 2 1 ln 1 , 1
n
u n n n n
. Tìm số
nguyên n lớn nhất sao cho
2
3

nn
uu
. Biết
a
kí hiệu phần nguyên của số a là số tự
nhiên nhỏ nhất không vượt quá a.
A.
37
B.
36
C.
38
D.
40
Lời giải
Ta có
2
2
21
ln 0;ln 2 0
1

nn
n
uu
nn
22
3
2
22
2 2 2 1 2 2 1
ln 37.462
3 3 1 3 1




n n n
nn
u u u e n
n n n n
Chọn ý A.
Câu 77. Cho dãy số
n
u
có tất cả số hạng đều dương thỏa mãn
1
2
nn
uu
và đồng thời
2 2 2 2
1 2 1 2
4
... 1 , 1
3

n n n
u u u u u n
. Số tự nhiên n nhỏ nhất để
100
5
n
u
là?
A.
232
B.
233
C.
234
D.
235
Lời giải
Ta có
1
11
22
n
n n n
u u u u
, đẳng thức đúng với mọi
1n
nên đúng với
1n
nên
2 2 2 2
1 2 3 1 1 1
2
1 1 1 1
44
1 4 4 1
33
4 4 1
2 1 1
3 3 3
u u u u u u
u u u u
Do đó
1
100 1 100
22
2
5 2 3.5 log 3 100log 5 233
3
n
n
n
un
.
Chọn ý C.
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
68 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Câu 78. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
22
1 2 1 2
ln 10 ln 2 6 u u u u
và đồng thời
21
2 1, 1

n n n
u u u n
. Giá trị nhỏ nhất của n để
5050
n
u
A. 100
B. 99
C. 101
D. 102
Lời giải
Biến đổi giả thiết ta có
22
1
22
1 2 1 2 1 2
2
1
ln 10 ln 2 6 1 3 0
3
u
u u u u u u
u
Mặt khác ta có
2 1 2 1 1
2 1 1
n n n n n n n
u u u u u u u
.
Đặt
11
1

n n n n n n
v u u v v v
là CSC có công sai
1d
Khi đó
21
32
11
2
1
2
3
1
11
...................
2



n
n n n n
i
nn
uu
uu
nn
v n u u n u u i
u u n
Vậy để
5050
n
u
1
5050 100
2
nn
n
Chọn ý C.
Câu 79. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
21
1
*
2
2
391 1 39
log log 2
40 4 4
21
2
,
11
n
n
uu
nu
n
un
n
nn
.
Giá trị nhỏ nhất của n để
100 2
100 3
51
5

n
n
u
nn
.
A. 235
B. 255
C. 233
D. 241
Lời giải
Ta có
22
2
2 2 2 2 2
1 1 1 2 1 1 1 1 1 n n n n n n n n
Biến đổi giả thiết tương đương
2
2
2
11
22
22
11
22
22
1 2 1 1
2
2 1 2 1
1 1 1 1 1 1
1 2 1 1 1
2 1 1
1 2 1
1 1 1 1






n n n
n n n n
nn
nn
nu n u n u
n n n n
nu n u n u nu
nn
nn
Đặt
1
2
11
12
n n n n n
v nu v v v
n
là CSN có công bội
1
2
q
Từ đó suy ra
11
1 1 1
31
1 1 1 1 1 1
2 2 2 2 2

nn
nn
n
v v u u u
n n n
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 69
Thay
21
11
40 4
uu
vào giả thiết ta được
1 1 1
3
1 39 1 39 1 1
log log 2 1
4 4 4 4 2
n
n
u u u u
n n n
Để
100 2
2
100 3
51
100log 5 233
5

n
n
u n n
nn
Chọn ý C.
Câu 80. Gọi
q
là công bội của một cấp số nhân , biết tổng ba số hạng đầu bằng
4
16
9
, đồng
thời theo thứ tự , chúng là số hạng thứ nhất , thứ tư và thứ tám của một cấp số cộng . Hỏi
q
thuộc khoảng nào sau đây?
A.
3; 4q
B.
1; 2q
C.
2;3q
D.
0;1q
Lời giải
Gọi :
1 2 3
,,u u u
là 3 số hạng đầu tiên của cấp số nhân , với công bội
q
. Gọi
n
v
là cấp số
cộng tương ứng với công sai là d . Theo giả thiết ta có :
2
1 2 3
1 1 1
11
11
2
2 4 1
11
381
4
4
16
16 1
9
9
3 2
3
7 3
7




u u u
u u q u q
uv
u q u d
u v v d
u q u d
u v v d
Khử d từ (2) và (3) ta được :
2
1
3 7 4 0 4 u q q
.
Do (1) nên :
1
1
04
4
3
q
u
q
. Theo định nghĩa thì
1q
, do vậy
4
3
q
Câu 81. Cho
2
0
sin
n
n
I xdx
với
n
nguyên dương. Tính
2
lim .
n
n
I
I
A.
1
B.
1
C.
2
D.

Lời giải
Xét
21
22
2
00
sin sin .sin




nn
n
I xdx x xdx
Đặt
1
1 sin .cosxdx
sin
sin x
cos



n
n
du n x
ux
dv dx
vx
1
2
2
2
0
0
cos .sin cos . 1 sin .cos
nn
n
I x x x n x xdx
22
22
2
00
0 1 sin .cos 1 sin . 1 sin


nn
n
I n x xdx n x x dx
2
22
22
00
1 sin 1 sin 1 . 1 .



nn
n n n
I n xdx n xdx n I n I
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
70 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
2
2 . 1 .
nn
n I n I
2
1
2

n
n
I
n
In
2
1
lim lim 1.
2
n
n
I
n
In
Chọn ý B.
Câu 82. Với mỗi số nguyên dương
n
ta kí hiệu
1
22
0
1d
n
n
I x x x
. Tính
1
lim

n
n
n
I
I
.
A.
1
B.
2
C.
3
D.
5
Lời giải
Cách 1. Tự luận
Xét
1
22
0
1d
n
n
I x x x
. Đặt
2
d 1 d

n
ux
v x x x
1
2
dd
1
21

n
ux
x
v
n
.
1
1
2
11
11
22
00
0
1
11
1 d 1 d
1 2 1 2 1



n
nn
n
xx
I x x x x
n n n
1
1
22
1
0
1
1 1 d
22
n
n
I x x x
n
11
11
2 2 2
1
00
1
1 d 1 d
22






nn
n
I x x x x x
n
11
1
21
22



n n n
I n I I
n
11
21
lim 1
25


nn
n
nn
II
n
I n I
.
Cách 2. Trắc nghiệm
Ta thấy
2
0 11 x
với mọi
0;1x
, nên
1 1 1
1
2 2 2 2 2 2 2
1
0 0 0
1 d 1 1 d 1 d
n n n
nn
I x x x x x x x x x x I
,
Suy ra
1
1
n
n
I
I
, nên
1
lim 1
n
n
I
I
. Dựa vào các đáp án, ta chọn A.
Chọn ý A.
Câu 83. Đặt
2
2
2
1
2 1 1
0
22
1 2 1
21
.
11









n
n
n
n
nn
xx
x
I dx
xx
Tính
1
.
n
n
I
lim
I
A.
1
B.
1
2
C.
1
D.
3
2
Lời giải
Ta có bước biến đổi sau
2
22
1
2
2 2 2
0
2
1
2 1 2 1 1
..
1 1 1
1






nn
n
x
xx
I dx
x x x
x
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 71
2
2
22
11
22
22
00
22
11
2 1 2 1 2
..
11
11





nn
xx
x x xdx
dx
xx
xx
Đến lúc này ta sẽ đổi biến. Đặt
2
2
2
2 1 2
1
1
x xdx
u du
x
x
3
2
1
1
1
33
22
11
1
3
.1
1
12





n
n
n
n
n
n
n
un
I udu u du
n
n
n
1
2
11
1
3
.1
12
lim 1
13
.1
22









n
n
nn
n
nn
n
n
n
II
II
n
n
Chọn ý A.
Câu 84. Ta đặt
1
n
n
n
n
xx
F x dx
x
. Biết
10
n
Fn
. Tính
lim 2

n
n
F
.
A.
1
B.

C.
1
D.

Lời giải
Ta có
1
1
11
1
1
1
1




n
n
n
n
n
n
n
n
n n n
x
x
xx
x
F x dx dx dx
x x x
Đặt
1
11
1
1
n n n
n dx du
u du dx
x x x n
1
1
.
1
11

n
n
n
nn
uu
F x G u du C
n
nn
n
1
21
1
.1
1



n
n
n
n
n
F x C
nx
. Mà
1 0 0
n
F n C n
1
21
1
21
12



n
n
n
n
n
F
n
. Có
2
1
lim
1
1
lim 1 1 lim 2
2
1
lim 1

 






n
n
n
nn
n
n
n
F
n
n
Chọn ý D.
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
72 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Câu 85. Cho tích phân
1
0
e
d
1e
nx
n
x
Ix
với
n
.
Đặt
1 2 2 3 3 4 1
1. 2 3 ...
n n n
u I I I I I I n I I n
. Biết
lim
n
uL
. Mệnh đề nào
sau đây là đúng?
A.
1;0L
B.
2; 1 L
C.
0;1L
D.
1; 2L
Lời giải
Với
n
, biến đổi giả thiết ta có
1
1
1
0
e
d
1e

nx
n
x
Ix
1
0
e .e
d
1e

nx x
x
x
11
00
e
e d d
1e


nx
nx
x
xx
1
0
ed

nx
n
xI
1
1
0
ed
nx
nn
I x I
1
1
1e
n
nn
II
n
Do đó
1 2 3
1 e 1 e 1 e ... 1 e
n
n
un
1 2 3
e e e ... e
n
n
u
Ta thấy
n
u
là tổng
n
số hạng đầu của một cấp số nhân lùi vô hạn với
1
1
e
u
và
1
e
q
,
nên
1
e
lim
1
1
e
n
u
1
e1

L
1;0 L
.
Chọn ý A.
Câu 86. Có bao nhiêu giá trị nguyên dương
n
thỏa mãn tích phân
2
2 2 3 1
0
1 2 3 4 ... 2
n
n x x x nx dx
A.
1
B.
2
C.
0
D.
3
Lời giải
Biến đổi giả thiết ta có:
2
2 2 3 1
0
1 2 3 4 ... d 2
n
n x x x nx x
2
2 2 3 4
0
... 2
n
x n x x x x x
2 2 3 4
2 2 2 2 2 ... 2 2
n
n
2 1 2
1 2 2 ... 2 1
n
n
22
2 1 1 2 2 0
nn
nn
.
Thử với các giá trị
1; 2; 3; 4n
đều không thỏa mãn.
Với
n
,
5n
ta chứng minh
2
22
n
n
1
. Dễ thấy
5n
thì
1
đúng.
Giả sử
1
đúng với
nk
với
k
,
5k
. Khi đó
2
22
k
k
.
Khi đó:
1 2 2 2
2 2 2 2 2
k
k k k
2
2
2 1 2 1 2 k k k
.
Do đó
1
đúng với
1nk
. Theo nguyên lý quy nạp thì
1
đúng.
Vậy không tồn tại số nguyên
n
.
Chọn ý C.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 73
Câu 87. Cho hàm số
fx
có đạo hàm liên tục trên đoạn
0;1
thỏa mãn điều kiện
2018 2017 2018 , f x f x x
. Tính tích phân
1
2
0


f x dx
?
A.
2
4
1
3


f
B.
2
5
1
3


f
C.
2
7
1
3


f
D.
2
8
1
3


f
Lời giải
Xét biểu thức
2018 2017 2018f x f x
. Lấy đạo hàm 2 vế ta được
2018 ' 2018 2017 2018 'f x f x
Thay x bởi
2018 2017x
, ta được
2
2
2017
2018 1
2018 1
2018
' ' '
2018 2018











x
x
f x f f
Thay đến n lần và bằng quy nạp ta chứng minh được
2018 1 1
' ' ' 1
2018 2018 2018







n
n n n
xx
f x f f
Khi
' ' 1 ' 1 *  n f x f f x f x C
Thay
1 1 2018 1 1 0 x f f f
Thay
1 * : 1 ' 1 0 ' 1 x f f C f C
Vậy
1
22
0
7
' 1 1 1
3
f x f x f x dx f
Chọn ý C.
Câu 88. Cho
tan d
n
n
I x x
với
n
. Khi đó
0 1 2 3 8 9 10
2 ... I I I I I I I
bằng?
A.
9
1
tan
r
r
x
C
r
B.
1
9
1
tan
1
r
r
x
C
r
C.
10
1
tan
r
r
x
C
r
D.
1
10
1
tan
1
r
r
x
C
r
Lời giải
Biến đổi tích phân ban đầu ta có
22
tan .tan d

n
n
I x x x
2
2
1
tan . 1 d
cos



n
xx
x
1
2
tan
1
n
n
x
IC
n
2
2
tan . tan d

n
n
x x x I
1
2
tan
1
n
nn
x
I I C
n
.
Khi đó
0 1 2 3 8 9 10
2 ... I I I I I I I
=
10 8 9 7 3 1 2 0
... I I I I I I I I
9 8 2
tan tan tan
.... tan
9 8 2
x x x
xC
9
1
tan

r
r
x
C
r
.
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
74 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Câu 89. Cho dãy số xác định bởi
1
2
1
62
4
2. 1

nn
U
UU
,
*
1,n n N
. S= lim
n
U
n
có giá trị là ?
A.
1
B.
1
2
C.
0
D.
1
4
Lời giải
Đây là một bài toán lượng giác hoá quen thuộc, với ý tưởng gợi mở từ công thức biến đổi
hạ bậc
2
cos 2 x 2 cos 1x
Nhận thấy
1
22
21
21
1
62
cos
4 12
2. 1 2.cos 1 cos 2.
12 12
....
2. 1 cos 2
12



n
nn
U
UU
UU
Lại có
1
cos2
1
12
0
n
n
U
n n n
và lim
1
0
n
lim 0
n
U
n
Câu 90. Cho dãy số
n
U
xác định bởi
1
22
1
1
2
,1
1
nn
n
U
n
U n U n
U
n
Khi đó
1 2 3
1 1 1 1
lim



n
S
U U U U
thuộc khoảng nào sau đây?
A.
3; 1
B.
1; 2
C.
1; 2
D.
1; 1
Lời giải
Đây là một bài toán khá khó. Với những dạng toán nhưng này, hướng biến đổi nằm ở câu
hỏi, tức là ta phải tìm cách đưa dãy về dạng
1
k
U
Để có được điều này, hướng giải quyết cơ bản và ưu tiên là thêm vào 2 vế
fx
sao cho
khi chia
k
U
xuống mẫu, ta được một dãy có khả năng triệt tiêu
Cụ thể, ta thấy
22
2 2 2
1
1
1
kk
k k k k
k
U k U k
U kU k k U kU
Uk
k k k
Thêm vào 2 vế
1k
( có thể nói là chuyển
1k
sang trái , nhưng mình dùng từ theo
đúng phương pháp trên vì phương pháp này còn áp dụng vào nhiều dạng toán) , ta được:
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 75
2
1
2
1
1 1 1
1
1
kk
k
k k k k k
U kU
k
Uk
k U k U kU U k U
1
1 1 1
1
k k k
U U k U k
Áp dụng vào dãy số
1 1 2
2 2 3
1
1 1 1
12
1 1 1
23
....
1 1 1
n1





n n n
U U U
U U U
U U n U
Cộng vế với vế ta được
1 2 3 n 1 n 1 n 1
1 1 1 1 1 1 1
2
U U U U U 1 U n 1 U n 1

Lại có
3
k
Uk
- Chứng minh qua quy nạp
1
3 1 1 2 n 2 0
nn
U n U n
1
11
n 1 2 2

n
Un
Mà lim
1
11
0 lim 0
2 2 1
n
n U n
1
1
2 2 2
n1

n
S
U
Câu 91. Trong dịp hội trại hè 2017, bạn Anh thả một quả bóng cao su từ độ cao
6m
so
với mặt đất, mỗi lần chạm đất quả bóng lại nảy lên một độ cao bằng ba phần tư độ cao lần
rơi trước. Biết rằng quả bóng luôn chuyển động vuông góc với mặt đất. Tổng quãng
đường quả bóng đã bay (từ lúc thả bóng cho đến lúc bóng không nảy nữa) khoảng ?
A.
44 m
B.
45 m
C.
42 m
D.
43 m
Lời giải
Ta có quãng đường bóng bay bằng tổng quảng đường bóng nảy lên và quãng đường bóng
rơi xuống.
Vì mỗi lần bóng nảy lên bằng
3
4
lần nảy trước nên ta có tổng quãng đường bóng nảy lên
là
23
1
3 3 3 3
6. 6. 6. ... 6. ...
4 4 4 4
n
S
Đây là tổng của cấp số nhân lùi vô hạn có số hạng đầu
1
39
6.
42
u
và công bội
3
4
q
.
Suy ra
1
9
2
18
3
1
4

S
.
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
76 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Tổng quãng đường bóng rơi xuống bằng khoảng cách độ cao ban đầu và tổng quãng
đường bóng nảy lên nên là
2
2
3 3 3
6 6. 6. ... 6. ...
4 4 4
n
S
Đây là tổng của cấp số nhân lùi vô hạn với số hạng đầu
1
6u
và công bội
3
4
q
.
Suy ra
2
6
24
3
1
4

S
.
Vậy tổng quãng đường bóng bay là
12
18 24 42 S S S
.
Câu 92. Có hai cơ sở khoan giếng A và B. Cơ sở A giá mét khoan đầu tiên là
8000
(đồng)
và kể từ mét khoan thứ hai, giá của mỗi mét sau tăng thêm
500
(đồng) so với giá của mét
khoan ngay trước đó. Cơ sở B: Giá của mét khoan đầu tiên là
6000
(đồng) và kể từ mét
khoan thứ hai, giá của mỗi mét khoan sau tăng thêm
7%
giá của mét khoan ngay trước
đó. Một công ty giống cây trồng muốn thuê khoan hai giếng với độ sâu lần lượt là
20
m
và
25
m
để phục vụ sản xuất. Giả thiết chất lượng và thời gian khoan giếng của hai cơ
sở là như nhau. Công ty ấy nên chọn cơ sở nào để tiết kiệm chi phí nhất?
A. luôn chọn A.
B. luôn chọn B.
C. giếng
20
m
chọn A còn giếng
25
m
chọn B.
D. giếng
20
m
chọn B còn giếng
25
m
chọn B.
Lời giải
Cơ sở
A
giá mét khoan đầu tiên là
8000
(đồng) và kể từ mét khoan thứ hai, giá của mỗi
mét sau tăng thêm
500
(đồng) so với giá của mét khoan ngay trước đó. Do đó theo tổng
của một cấp số cộng ta có:
+ Nếu đào giếng
20
m
hết số tiền là:
20
20
2.8000 20 1 500 255000
2


S
(đồng).
+ Nếu đào giếng
25
m
hết số tiền là:
25
25
2.8000 25 1 500 350000
2


S
(đồng).
Cơ sở
B
giá của mét khoan đầu tiên là
6000
(đồng) và kể từ mét khoan thứ hai, giá của
mỗi mét khoan sau tăng thêm
7%
giá của mét khoan ngay trước đó. Do đó theo tổng của
một cấp số nhân ta có:
+ Nếu đào giếng
20
m
hết số tiền là:
20
20
1 1,07
6000 245973
1 1,07

S
(đồng).
+ Nếu đào giếng
25
m
hết số tiền là:
25
25
1 1,07
6000 379494
1 1,07

S
(đồng).
Ta thấy
20 20
SS
,
25 25
SS
nên giếng
20
m
chọn B còn giếng
25
m
chọn A.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 77
Câu 93. Cho cấp số cộng
n
u
có các số hạng đều dương, số hạng đầu
1
1u
và tổng của
100
số hạng đầu tiên bằng
14950
. Tính giá trị của tổng sau?
2 1 1 2 3 2 2 3 2018 2017 2017 2018
1 1 1
...
S
u u u u u u u u u u u u
A.
11
1
3
6052



B.
1
1
6052
C.
2018
D.
1
Lời giải
Gọi
d
là công sai của cấp số cộng. Khi đó
100 1
100.99
100 100 4950 14950 3
2
S u d d d
.
Do đó
2018 1
2017 6052 u u d
.
Ta có
1
1 1 1 1
11
1 1 1 1 1 1
..
.
..





kk
k k k k k k k k
k k k k
uu
dd
u u u u u u u u
u u u u
.
1 2 2 3 2017 2018
1 2018
1 1 1 1 1 1 1 1 1
. . ... .
1 1 1 1 1
.1
3
6052











S
d d d
u u u u u u
d
uu
Câu 94. Giá trị của tổng
4 44 444 ... 44...4
(tổng đó có
2018
số hạng) bằng?
A.
2018
40
10 1 2018
9

.
B.
2019
4 10 10
2018
99



.
C.
2019
4 10 10
2018
99



.
D.
2018
4
10 1
9
.
Lời giải
Cách 1. Đặt
4 44 444 ... 44...4 S
(tổng đó có
2018
số hạng). Ta có
9
9 99 999 ... 99...9
4
S
2 3 2018
10 1 10 1 10 1 ... 10 1
9
4
S
2 3 2018
10 10 10 ... 10 2018
2018A
.
Với
2 3 2018
10 10 10 ... 10 A
là tổng
2018
số hạng của một cấp số nhân có số hạng đầu
1
10u
, công bội
10q
nên ta có
2018
1
1
1
q
Au
q
2018
1 10
10
9
2019
10 10
9
.
Do đó
2019
9 10 10
2018
49
S
2019
4 10 10
2018
99



S
.
Cách 2. Xét dãy số có
1
1
1
1
4
4
44
10 4
10
99





nn
nn
u
u
uu
uu
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
78 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Đặt
1
1
40
4
9
9
10
nn
nn
v
v u v n
vv
là cấp số nhân.
Ta có
1 2 2018 1 2 2018 1 2 2018
4 4 2018.4
....... ... ...
9 9 9 9
n
v
S u u u v v v v v v
Trong đó
2018
2018
1
2018
40. 10 1
1
1 10 40
..
1 1 10 9 81

n
v
q
Sv
q
Vậy tổng là
2019
2018
40 4 4 10 10
10 1 .2018 2018 .
81 9 9 9



S
Câu 95. Cho dãy số
n
u
thỏa mãn
1
6

nn
uu
,
2n
và
2 5 9
2
log log 8 11 uu
. Đặt
12
...
nn
S u u u
. Tìm số tự nhiên
n
nhỏ nhất thỏa mãn
20172018
n
S
.
A.
2587
B.
2590
C.
2593
D.
2584
Lời giải
Ta có dãy số
n
u
là cấp số cộng có công sai
6d
.
2 5 9 2 5 9
2
log log 8 11 log 8 11 u u u u
*
với
5
0u
.
Mặt khác
5 1 1
4 24 u u d u
và
9 1 1
8 48 u u d u
.
Thay vào
*
ta được
15
15
8 32
88 64
uu
uu
. Suy ra
1
8u
.
2
1
20172018 2 1 20172018 3 5 20172018 0
2


n
n
S u n d n n
.
Vậy số tự nhiên
n
nhỏ nhất thỏa mãn
20172018
n
S
là
2593n
.
Câu 96. Cho hai cấp số cộng
n
a
:
1
4a
;
2
7a
;...;
100
a
và
n
b
:
1
1b
;
2
6b
;...;
100
b
. Hỏi có
bao nhiêu số có mặt đồng thời trong cả hai dãy số trên?
A.
32
B.
20
C.
33
D.
53
Lời giải
Cấp số cộng
n
a
:
1
4a
;
2
7a
;...;
100
a
có số hạng tổng quát:
4 1 3 3 1
n
a n n
.
Cấp số cộng
n
b
:
1
1b
;
2
6b
;...;
100
b
có số hạng tổng quát:
1 1 5 5 4
m
b m m
.
Các số có mặt đồng thời trong cả hai dãy số trên thỏa mãn hệ
3 5 1
3 1 5 4
1 100 1 100
1 100 1 100



nm
nm
nn
mm
Vì
3 5 1nm
nên
5n
và
13m
với
10m
Ta lại có
100 3 300 5 1 300 61 n n m m
.
Có
1 3 3 1 m m t
,
*t
. Vì
1 61 1 3 1 61 0 20 m t t
.
Vì
* 1; 2;3;...; 20 tt
.
Vậy có
20
số hạng có mặt đồng thời ở hai dãy số trên.
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 79
Câu 97. Cho tam giác
ABC
cân tại
A
. Biết rằng độ dài cạnh
BC
, trung tuyến
AM
và độ
dài cạnh
AB
theo thứ tự đó lập thành một cấp số nhân có công bội
q
. Tìm công bội
q
của
cấp số nhân đó?
A.
12
2
q
B.
2 2 2
2
q
C.
12
2

q
D.
2 2 2
2

q
Lời giải
Ta có
2 2 2
2
2
4

AB AC BC
AM
1
.
Do ba cạnh
BC
,
AM
,
AB
lập thành cấp số nhân nên ta có:
2
. BC AB AM
2
Thay
2
vào
1
ta được
2 2 2
2
.
4

AB AC BC
BC AB
22
4 4 . 0 AB AB BC BC
2
4 4 1 0



AB AB
BC BC
12
2
12
2
AB
BC
AB
loai
BC
12
2

AB
BC
1 2 2 2 2
22

q
.
Câu 98. Cho hàm số
cos 2017
2
32
x
f x x x
và dãy số
n
u
được xác định bởi công thức
tổng quát
log 1 log 2 log
n
u f f f n
Tìm tổng tất cả các giá trị của n thỏa mãn
điều kiện
2018
1
n
u
A.
21
B.
18
C.
3
D.
2018
Lời giải
Ta có
11
log cos 2017 log 1 log 2




nn
n
kk
u f k k k k k chan k le
Trường hợp 1:
2np
khi đó ta có khai triển
log 3 log 4 log 2 1 log 2 1 log 2 log 3 log 2 log 2 1
n
u p p p p
Như vậy
log 1
n
up
2018
1 9 18
n
u p n
Trường hợp 2:
21np
khi đó ta có khai triển
log 3 log 4 log 2 1 log 2 1 log 2 log 3 log 2 2 log 2 3
n
u p p p p
Như vậy
log 4 6
n
up
2018
1 1 3
n
u p n
Tổng các giá trị của n thỏa mãn điều kiện
2018
1
n
u
là 21.
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
80 | Chinh phục olympic toán Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
Câu 99. Biết rằng
2 2018
2 2018
2019
4
44
2
22
lim

nn
nn
nn
nn
u u u u
ab
L
c
u u u u
Trong đó
n
u
xác định
bởi
11
0; 4 3
nn
u u u n
và a b c , , là các số nguyên dương và
2019b
. Tính
S a b c
A.
1
B.
0
C.
2017
D.
2018
Lời giải
Ta có
2
1
4 1 2 3
n n n
u u n u n n
Ta xét
2 2018 2 2018
12
, 4 , 4 , .4 , , 2 , 2 , 2 S n n n n S n n n n
Có
2
2
3
2 3 2 2. 2
2 3 2
k
k
u k k k k k
k k k
Vậy
1
2
2019
2019
2
2019
2
3 4 1
2
3
21
2 3 2
lim
3
3
2 2 1
2 3 2






kS
kS
k
n
k k k
L
k
n
k k k
Câu 100. Cho ba số dương a , b , c theo thứ tự lập thành cấp số cộng. Giá trị lớn nhất của
biểu thức
2
2
83
21


a bc
P
ac
có dạng
, x y x y
Hỏi
xy
bằng bao nhiêu?
A.
9
B.
11
C.
13
D.
7
Lời giải
Ta có
22
2 2 2 2 2
2 2 2 8 4 4 8 2 a c b a b c a b c a bc b bc c a bc b c
22
2 3 3
10 2
1
21

b c t
P t b c
t
bc
Dấu bằng xảy ra khi
1
2 11
3
b c x y
Câu 101. Cho các số hạng dương a, b, c là số hạng thứ m, n, p của một cấp số cộng và một
cấp số nhân. Tính giá trị của biểu thức
2
log

b c c a a b
a b c
A.
0
B.
2
C.
1
D.
4
Lời giải
Ta có a, b, c là số hạng thứu m, n, p của một cấp số cộng và một cấp số nhân nên
1
11
1
11
1
11
1
1
1


n
n
p
a u m d a q a b m n d
b u n d a q b c n p d
c u p d a q c a p m d
1
1 0 0
2 2 1 1 2 1
log log log 0
m n d
n p d
p
mb c c a a b
P a b c a q a q a q
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor Chinh phục olympic toán | 81
Câu 102. Cho
2
a b c
và
cot , cot , cota b c
Tạo thành cấp số cộng. Giá trị của
cot .cotac
bằng?
A.
1
B.
2
C.
3
D.
4
Lời giải
Ta có
cot cot 1 1
cot cot tan
2 2 2 cot cot cot



ab
a b c a b a b c c
a b c
cot cot 1 1
cot cot tan
2 2 2 cot cot cot



ab
a b c a b a b c c
a b c
cot cot cot cot cot cot a b c a b c
Mặt khác
cot cot 2 cota c b
cot cot cot 3 cot cot cot 3 a b c b a c
Ta có
2 sin sin 2 sin a c b A C B
2 sin cos 4sin cos 4sin cos
2 2 2 2 2 2
cos 2 cos cos cos sin sin 2 cos cos 2 sin sin
2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
1
3sin sin cos cos 3 tan tan 1 tan tan
2 2 2 2 2 2 2 2 3

A C A C B B A C A C
A C A C A C A C A C A C
A C A C A C A C
LỜI KẾT
Vậy là ta đã đi đến những trang cuối cùng của tuyển tập này với hơn 100 bài toán
đa dạng chắc hẳn đã mang tới cho bạn đọc một cái nhìn khác và mới lạ hơn về
chủ đề dãy số này. Các bạn thấy đó với hình thức thi trắc nghiệm như thế này sẽ
xuất hiện rất nhiều các dạng toán mới lạ mà nó liên kết nhiều mảng kiến thức với
nhau yêu cầu chúng ta cần phải tìm hiểu kỹ, sâu và rộng thì mới có thể giải quyết
được chúng. Hy vọng qua ebook này các bạn đã học thêm được nhiều điều và rút
ra được kinh nghiệm cho bản thân trong việc giải quyết các dạng toán mà bọn
mình đưa ra và nhiều dạng toán có liên quan khác. Sau đây bọn mình sẽ giới
thiệu cho các bạn một số tài liệu và sách tham khảo, trang web có thể giúp ích
được cho các bạn trong quá trình học tập.
1. Chuyên khảo dãy số - Nguyễn Tài Chung
2. Trắc nghiệm nâng cao chuyên đề dãy số - Đặng Việt Đông
3. Đi tìm công thức tổng quát của dãy số – Trần Duy Sơn
4. Các dạng toán phương pháp quy nạp toán học, dãy số, cấp số cộng và cấp
số nhân – Trần Quốc Nghĩa
5. Dãy số và giới hạn của dãy số – Nguyễn Tất Thu
6. Bài tập trắc nghiệm xác định số hạng thứ n của dãy số – Nguyễn Chiến
7. Tài liệu dãy số – cấp số dành cho học sinh khối chuyên – Lê Quang Ánh
8. Website toanmath.com
9. Website lovetoan.wordpress.com
Blog Chinh Phục Olympic Toán
https://lovetoan.wordpress.com/
Email: tuangenk@gmail.com
Blog chuyên chia sẻ tài liệu ôn học sinh giỏi môn toán
với rất nhiều tài liệu chất và thư viện tài liệu được
xây dựng rất đồ sộ
Ngoài ấn phẩm các bạn đang đọc thì các bạn có thể tìm hiểu thêm một số ấn
phẩm khác được đăng miễn phí trên blog sau
- Tham khảo thêm -
Bên cạnh blog của chúng tôi các bạn có thể theo dõi
trang fanpage: Tạp chí và tư liệu toán học – Đây là một
trang chúng tôi đăng free các tài liệu liên quan tới toán
VDC, VD, Ôn Olympic, HSG… Cảm ơn mọi người
Tài liệu được chia sẻ miễn phí

Preview text:

` CHINH PHỤC OLYMPIC TOÁN Các bài toán VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ HAPPY NEW YEAR 2019 TẠP CHÍ VÀ TƯ LIỆU TOÁN HỌC LỜI GIỚI THIỆU
Nhân dịp năm mới 2019 thay mặt nhóm quản trị viên Tạp chí và tƣ liệu toán học ,
lời đầu tiên xin gửi tới các bạn đọc , các thầy cô theo dõi fanpage một lời chúc sức
khỏe, mong rằng sang năm mới các thầy cô sẽ đạt đƣợc nhiều thành công hơn
trong công việc, các bạn học sinh sẽ thực hiện ƣớc mơ nguyện vọng vào các
trƣờng Đại học của mình. Chuyên đề “CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ”
đƣợc 2 thành viên trong nhóm Chinh Phục Olympic Toán sƣu tầm và biên soạn với
mục đích chào xuân năm mới cũng nhƣ là một món quà với các bạn theo dõi page
trong suốt 1 năm vừa qua và đồng thời ủng hộ bọn mình phát triển tới nay, xin
gửi lời cảm ơn tới tất cả mọi ngƣời. Nhƣ các bạn đã biết, trƣớc kia thì dãy số tuy
không phải là một phần quan trọng trong kì thi THPT Quốc Gia, kì thi đại học
nhƣng trong 2 năm gần đây vấn đề này đã đƣợc các trƣờng kết nối với các mảng
khác nhƣ hàm số, mũ – logarit, tích phân... và cũng gây ra không ít những bỡ
ngỡ, những sự lúng túng cho các bạn lần đầu gặp những bài nhƣ thế. Vì vậy trong
chủ đề này, chúng mình và các bạn sẽ cùng tìm hiểu các bài toán liên quan tới
chúng, hy vọng phần nào sẽ giúp mọi ngƣời có kinh nghiệm và hƣớng giải quyết
khi gặp các bài toán nhƣ thế này. Để hoàn thành đƣợc chuyên đề này bọn mình
cũng đã sƣu tầm và tham khảo, đồng thời cũng nhận đƣợc sự giúp đỡ của các
thầy cô, xin gửi lời cảm ơn tới
 NHÓM STRONG TEAM TOÁN VD – VDC.
 ANH PHẠM MINH TUẤN – ADMIN NHÓM PI
 CÁC THÀNH VIÊN TRONG NHÓM CHINH PHỤC OLYMPIC TOÁN
Mặc dù chuyên đề đƣợc biên soạn cẩn thận tuy nhiên sẽ không thể tránh khỏi
những thiếu sót, mọi ý kiến thắc mắc vui lòng gửi về 1 trong 2 địa chỉ sau NGUYỄN MINH TUẤN
Sinh viên K14 – Đại học FPT Email: tuangenk@gmail.com
Facebook: https://www.facebook.com/tuankhmt.fpt NGUYỄN NHẬT LINH Chuyên Thái Bình
Email: linhnhatnhatlinhnguyen@gmail.com
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100009880805520
MỘT LẦN NỮA, XIN GỬI LỜI CẢM ƠN MỌI NGƢỜI ĐÃ THEO DÕI FANPAGE TRONG
SUỐT THỜI GIAN QUA, HY VỌNG CÁC BẠN SẼ TIẾP TỤC ỦNG HỘ BỌN MÌNH PHÁT TRIỂN HƠN NỮA THANK YOU! HAPPY NEW YEAR!
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
Nguyễn Minh Tuấn – Nguyễn Nhật Linh
CÂU CHUYỆN MỞ ĐẦU
Trước khi cùng nhau đi vào tìm hiểu các bài toán dãy số của chuyên đề này, bọn mình
muốn gửi tới các bạn một bài viết rất hay về nhà bác học Newton để phần nào làm giảm
bớt độ nhạt nhẽo của chuyên đề, bài viết mang tên “ 10 phát minh nổi tiếng của Newton”
Mời các bạn cùng thưởng thức!
Nhắc tới nhà phát minh vĩ đại Isaac Newton, chắc chắn ai cũng nghĩ tới câu chuyện "quả
táo rơi vào đầu" đã làm nên thuyết vạn vật hấp dẫn. Không chỉ vậy, ông còn sở hữu nhiều
phát minh vĩ đại giúp thay đổi thế giới: ba định luật chuyển động, vi phân, tích phân, giả thuật kim...
Tại nhà thờ Westminster Abbey, một
dòng chữ bằng tiếng Latin đã được khắc
lên trên bia mộ của Newton "Hic
depositum est, quod mortale fult Isaac
Newtoni" với ý nghĩa là "Một con người đã
từng tồn tại và trang hoàng cho sự phát triển
của nhân loại". Lời ca tụng trên không hề
quá mức đối với những di sản mà thiên
tài Newton đã để lại cho loài người.
Cùng điểm lại 10 phát minh quan trọng
và nổi tiếng nhưng cũng hết sức thú vị
Của Isaac Newton trong suốt sự nghiệp sáng tạo của ông mà có thể chúng ta ít khi chú ý đến.
I. Ý TƯỞNG CỦA NEWTON KHẨU PHÁO BẮN VÀO QUỸ ĐẠO.
Đối với một số ý kiến xuyên tạc sẽ cho rằng làm sao một người đàn ông đang ngáy ngủ và
một quả táo vô tình rơi xuống lại làm nên một phát minh vĩ đại đến như vậy? Kết quả của
quá trình "chờ sung rụng" chăng? Không hề, điều đó chỉ đến với một bộ óc thiên tài luôn
suy nghĩ về các quy luật vật lý mà cụ thể là lực hấp dẫn. Không chỉ dừng lại ở trọng lực
mà Newton còn đưa ra nhiều ý tưởng khác đi trước thời đại. Trong định luật hấp dẫn phổ
quát, Newton đã diễn tả đến một ngọn núi khổng lồ mà đỉnh của nó là khoảng trên bầu
khí quyển của Trái Đất, trên đỉnh có đặt một khẩu pháo vô cùng lớn có thể bắn một viên
đạn theo chiều ngang ra ngoài không gian.
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 1
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
Ý tưởng của Newton khẩu pháo bắn vào quỹ đạo
Newton không hề có ý định tạo ra một loại siêu vũ khí nhằm bắn những kẻ xâm lược
ngoài hành tinh! Khẩu pháo của ông là một ý tưởng thí nghiệm nhằm giải thích làm thế
nào để đưa một vật thể vào một quỹ đạo quay quanh Trái Đất.
Nếu lực hấp dẫn tác động lên quá pháo, nó sẽ bay theo đường tùy thuộc vào vận tốc ban
đầu của nó . Tốc độ thấp, nó chỉ đơn giản là sẽ rơi trở lại trên Trái đất. Nếu tốc độ là tốc độ
quỹ đạo, nó sẽ đi lòng vòng xung quanh Trái đất theo một quỹ đạo tròn cố định giống như
mặt trăng. Tốc độ cao hơn so với vận tốc quỹ đạo, nhưng không đủ lớn để rời khỏi trái đất
hoàn toàn (thấp hơn vận tốc thoát) nó sẽ tiếp tục xoay quanh Trái đất dọc theo một quỹ
đạo hình elip. Tốc độ rất cao, nó thực sự sẽ rời khỏi quỹ đạo và bay ra ngoài vũ trụ.
Thí nghiệm trên đã được trình bày trong Principia Mathematica vào năm 1687, theo đó, tất
cả mọi hạt đều gây ra một lực hấp dẫn và bị hấp dẫn bởi những vật thể khác. Lực tương
tác này phụ thuộc vào trọng lượng và khoảng cách của hạt hay vật thể đó. Quy tắc này chi
phối tất cả các hiện tượng từ mưa rơi cho đến quỹ đạo của các hành tinh. Đây chính là tác
phẩm nổi tiếng với nhiều đóng góp quan trọng cho vật lý học cổ điển và cung cấp cơ sở lý
thuyết cho du hành không gian cũng như sự phát triển của tên lửa sau này. Sau đó,
Einstein cùng các nhà vật lý thế kỷ 16, 17 đã tiếp tục củng cố học thuyết của Newton để
cho chúng ta những hiểu biết về lực hấp dẫn như ngày nay.
II. CÁNH CỬA DÀNH CHO CHÓ MÈO.
Không chỉ có tầm nhìn mang tính vĩ mô như khẩu pháo không gian và phát hiện ra mối
liên hệ giữa vạn vật trong vũ trụ, Newton cũng dùng trí tuệ tuyệt vời của mình để giải
quyết những vấn đề thường thức trong đời sống hàng ngày. Điển hình là phương pháp
2 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
giúp các mèo không cần cào cấu vào cánh cửa nhờ vào tạo ra một lối đi dành riêng cho chúng.
Như chúng ta đã biết, Newton
không kết hôn và cũng có ít
các mối quan hệ bạn bè, đổi lại
ông chọn mèo và chó làm bầu
bạn trong căn phòng của của
mình. Hiện nay, có nhiều giả
thuyết và lập luận cho rằng
ông dành nhiều mối quan tâm
đến những "người bạn" bé nhỏ
của mình. Một số sử gia
đương đại cho rằng Newton là
một người rất yêu động vật.
Một số còn chỉ ra rằng ông đặt tên cho một con chó của mình là Diamond (kim cương). Dù
vậy, một số nhà sử học vẫn nghi ngờ về giả thuyết trên.
Một câu chuyện kể rằng trong quá trình nghiên cứu của Newton tại Đại học Cambridge,
các thí nghiệm của ông liên tục bị gián đoạn bởi một con mèo của ông luôn cào vào cánh
cửa phòng thí nghiệm gây ra những âm thanh phiều toái. Để giải quyết vấn đề, ông đã
mời một thợ mộc tại Cambridge để khoét 2 cái lỗ trên cửa ra vào phòng thí nghiệm: 1 lỗ
lớn dành cho mèo mẹ và 1 lỗ nhỏ dành cho mèo con!
Dù câu chuyện trên là đúng hay sai thì theo các ghi chép đương thời sau khi Newton qua
đời thì có một sự thật hiển nhiên rằng người ta đã tìm thấy 1 cánh cửa với 2 cái lỗ tương
ứng với kích thước của mèo mẹ và mèo con. Cho tới ngày nay vẫn còn nhiều tranh cãi
xung quanh câu chuyện trên. Tuy nhiên, nhiều ý kiến vẫn cho rằng chính Newton mới là
tác giả của cánh cửa dành cho chó mèo vẫn còn được sử dụng ngày nay.
III. BA ĐỊNH LUẬT CHUYỂN ĐỘNG CỦA NEWTON.
Trong khi các sử gia vẫn còn tranh cãi về những cánh cửa dành cho thú cưng có phải là
của Newton hay không thì không một ai có thể phủ nhận đóng góp của Newton cho hiểu
biết của con người trong vật lý học ngày nay. Tầm quan trọng tương đương với việc phát
hiện ra định luật vạn vật hấp dẫn, 3 định luật về chuyển động được Newton giới thiệu vào
năm 1687 trong tác phẩm Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (Các nguyên lý
toán học trong triết học tự nhiên). 3 định luật của ông đã đặt nền móng vững chắc cho sự
phát triển của cơ học cổ điển (còn gọi là cơ học Newton) trong thời gian sau này.
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 3
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
3 định luật của ông được miêu tả ngắn gọn như sau:
1. Nếu một vật không chịu tác dụng
của lực nào hoặc chịu tác dụng của các lực
có hợp lực bằng không thì nó giữ nguyên
trạng thái đứng yên hoặc chuyển động thẳng đều.
2. Gia tốc của 1 vật cùng hướng với
lực tác dụng lên vật. Độ lớn của gia tốc tỷ
lệ thuận với độ lớn của lực và tỉ lệ nghịch
với khối lượng của vật.
Ba định luật chuyển động của Newton
3. Trong mọi trường hợp, khi vật A tác dụng lên vật B một lực, thì vật B cũng tác
dụng lại vật A một lực. Hai lực này có cùng giá, cùng độ lớn nhưng ngược chiều.
Ngày nay, chúng ta có thể dễ dàng phát
biểu và hiểu về 3 định luật nổi tiếng trên.
Tuy nhiên, các học giả trong lịch sử đã phải
vật lộn với những khái niệm cơ bản về
chuyển động trong suốt nhiều thế kỷ. Nhà
triết học Hy Lạp Aristotle từng nghĩ rằng sở
dĩ khói có thể bay lên trên không là vì khói
chứa nhiều không khí. Trước đó, các học giả
khác lại nghĩ rằng khói bay lên trời để tụ
hợp cùng với những đám khói "bạn bè" của
chúng. Nhà triết học Pháp René Descartes
đã từng nghĩ tới những lý thuyết về chuyển
động tương tự như Newton nhưng cuối
cùng, ông vẫn cho rằng Thiên Chúa mới
chính là động lực của các chuyển động.
Bìa quyển sách Philosophiae Naturalis Principia 3 định luật Newton như một vẻ đẹp đến từ
Mathematica (Các nguyên lý toán học trong
sự tối giản trong khoa học. Dù đơn giản
triết học tự nhiên) xuất bản năm 1687
như thế, nhưng đây chính là căn cứ để các
nhà khoa học có thể hiểu được tất cả mọi thứ chuyển động từ của các hạt electron cho tới
chuyển động xoắn ốc của cả thiên hà.
IV. HÒN ĐÁ PHÙ THỦY CỦA “ NHÀ GIẢ KIM THUẬT “ NEWTON.
4 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Trong một bức vẽ về một nhà giả kim thuật, chúng ta thấy các biểu tượng hành tinh diễn
tả các kim loại trong một quyển sách đang mở ra dưới sàn nhà. Đây được cho là các biểu
tượng mà Newton đã sử dụng trong các ghi chép của ông.
Newton đã cống hiến rất nhiều cho
nhân loại với những khám phá khoa
học của ông. Bên cạnh đó, người ta
cũng nhắc đến ông như 1 trong những
nhà giả kim học lỗi lạc nhất: huyền
thoại giả kim thuật với hòn đá phù
thủy. Các văn bản ghi chép lại còn được
lưu trữ đến ngày nay đã có nhiều mô tả
khác nhau về hòn đá này: từ khả năng
tạo nên người từ đá cho tới khả năng
chuyển hóa từ chì thành vàng. Thậm
chí, những người bấy giờ còn cho rằng
Hòn đá phù thủ của “nhà giả kim thuật” Newton
hòn đá của ông có thể chữa bệnh hoặc có thể biến một con bò không đầu thành một bầy ong
Có lẽ các bạn sẽ thắc mắc tại sao một biểu tượng của khoa học lại trở thành một nhà giả
kim thuật? Để trả lời câu hỏi đó, hãy nghĩ đến bối cảnh bấy giờ, cuộc cách mạng khoa học
chỉ mới đạt được động cơ hơi nước vào những năm 1600. Các nhà giả kim thuật bấy giờ
vẫn còn tồn tại cùng với những thủ thuật lỗi thời của họ cùng với các học thuyết và triết
học huyền bí nhằm mê hoặc một số người. Dù vậy, các ghi chép giả kim thuật vẫn được
cho là những thí nghiệm hóa học.
Bút tích còn lưu lại của Newton về nghiên cứu giả kim
Tuy nhiên, những ghi chép trong suốt 30 năm làm thí nghiệm của Newton đã tiết lộ rằng
ông cũng hy vọng về một cái gì đó hơn là những phản ứng hóa học bình thường, thậm chí
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 5
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
là hứa hẹn về việc biến các nguyên tố khác thành vàng. Theo sử gia William Newman, ông
cho rằng Newton muốn tìm kiếm những "quyền lực siêu hạn trong tự nhiên."
Đây chính là những căn cứ cho lập luận rằng Newton cũng đã có những nghiên cứu và để
lại ghi chép về giả kim mà người đương thời gọi là "hòn đá phù thủy." Các ghi chép cho
thấy ông đã tìm cách tạo nên những loại nguyên tố bí ẩn lúc bấy giờ. Trên thực tế, Newton
đã có những nỗ lực nhằm tạo ra một loại hợp kim đồng màu tím. Dù vậy, nghiên cứu của ông đã thất bại.
Đây có thể không phải là một sáng chế của Newton, nhưng nó cũng cho chúng ta một cái
nhìn về những suy nghĩ cũng như thời gian mà ông dành cho các nghiên cứu khoa học.
Vào năm 2005, nhà sử học Newman cũng đã tạo nên một "hòn đá phù thủy" dựa trên các
ghi chép 300 năm trước của Newton và dĩ nhiên, không có sự chuyển hóa tạo thành vàng xảy ra.
V. CHA ĐẺ CỦA CÁC PHÉP TÍNH VI PHÂN.
Nếu bạn đã hoặc đang đau đầu với môn toán học mà đặc biệt là tích phân và vi phân đã
cày nát bộ não của bạn, bạn có thể đổ một phần lỗi cho Newton! Trên thực tế, hệ thống
toán học chính là một công cụ để chúng ra có thể tìm hiểu được mọi thứ trong vũ trụ này.
Giống như nhiều nhà khoa học cùng thời, Newton cũng đã nhận thấy rằng các lý thuyết
đại số và hình học trước đó không đủ cho yêu cầu nghiên cứu khoa học của ông. Hệ thống
toán học đương thời không đủ để phục vụ ông.
Bút tích của Newton còn lưu giữ đến ngày nay
Các nhà toán học lúc bấy giờ có thể tính toán được vận tốc của một con tàu nhưng họ vẫn
không thể tính toán được mối liên hệ với gia tốc của nó cũng như tỷ lệ của lực tác động.
6 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Họ vẫn chưa thể tính toán được góc bắn là bao nhiêu để viên đạn pháo bay đi xa nhất. Các
nhà toán học đương thời vẫn cần một phương pháp để tính toán các hàm có nhiều biến.
Một sự kiện đã xảy đến trong quá trình nghiên cứu của Newton, một đợt bùng phát bệnh
dịch hạch đã khiến hàng loạt người chết trên khắp các đường phố tại Cambridge. Tất cả
các cửa hàng đều đóng cửa và dĩ nhiên, Newton cũng phải hạn chế đi ra ngoài. Đó là
khoảng thời gian 18 tháng nghiên cứu của Newton để rồi ông xây dựng nên một mô hình
toán học và đặt tên là "khoa học của sự liên tục".
Ngày nay, chúng ta biết đó chính là các phép tính vi-tích phân. Một công cụ quan trọng
trong vật lý, kinh tế học và các môn khoa học xác suất. Vào những năm 1960, chính các
hàm số vi-tích phân này đã cung cấp công cụ cho phép các kỹ sư phi thuyền Apollp có thể
tính toán được các số liệu trong sứ mạng đặt chân lên Mặt Trăng.
Dĩ nhiên, một mình Newton không tạo nên phép toán mà chúng ta sử dụng ngày nay.
Ngoài Newton, nhà toán học người Đức Gottfried Leibniz (1646-1716) cũng đã độc lập
phát triển mô hình phép tính vi - tích phân trong cùng thời gian với Newton. Dù vậy,
chúng ta vẫn phải công nhận tầm quan trọng của Newton trong sự phát triển toán học
hiện đại với các đóng góp không nhỏ của ông.
VI. SINH SỰ VỚI CẦU VỒNG.
Cầu vồng? Cầu vồng là gì? Bạn nghĩ rằng Newton để yên cho những bí mật bên trong cầu vồng? Không hề!
Thiên tài của chúng ta đã
quyết tâm giải mã những
điều ẩn chứa bên trong hiện tượng thiên nhiên này. Vào năm 1704, ông
đã viết một quyển sách
Thí nghiệm của Newton
về vấn đề khúc xạ ánh sáng với tiêu đề "Opticks". Quyển sách đã góp một phần không
nhỏ trong việc thay đổi cách nghĩ của chúng ta về ánh sáng và màu sắc.
Các nhà khoa học bấy giờ đều biết rằng cầu vồng được hình thành khi ánh sáng bị khúc xạ
và phản xạ trong những hạt nước mưa trong không khí. Dù vậy, họ vẫn chưa thể lý giải rõ
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 7
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
ràng được tại sao cầu vồng lại chứa nhiều màu sắc như vậy. Khi Newton bắt đầu nghiên
cứu tại Cambridge, các lý thuyết phổ biến trước đó vẫn cho rằng các hạt nước bằng cách
nào đó đã nhuộm nhiều màu sắc khác nhau lên tia sáng Mặt Trời.
Bằng cách sử dụng một lăng kính và một chiếc đèn, Newton đã thực hiện thí nghiệm bằng
cách cho ánh sáng chiếu qua lăng kính. Và kết quả như tất cả chúng ra đều biết, ánh sáng
bị tách ra thành các màu như cầu vồng.
VII. KÍNH VIỄN VỌNG PHẢN XẠ.
Newton được sinh ra trong thời kỳ mà sự hiện diện của kính viễn vọng vẫn còn khá mờ
nhạt. Mặc dù vậy, các nhà khoa học đã có thể chế tạo nên các mô hình sử dụng một tập
hợp các thấu kính thủy tinh để phóng to hình ảnh. Trong thí nghiệm với các màu sắc của
Newton, ông đã biết được các màu sắc khác nhau sẽ khúc xạ với các góc độ khác nhau, từ
đó tạo nên một hình ảnh lờ mờ cho người xem.
Để cải tiến chất lượng hình ảnh,
Newton đã đề xuất sử dụng
một gương khúc xạthay cho các
thấu kính khúc xạ trước đó. Một
tấm gương lớn sẽ bắt lấy hình
ảnh, sau đó một gương nhỏ hơn
sẽ phản xạ hình ảnh bắt được tới
mắt của người ngắm. Phương
pháp này không chỉ tạo nên
hình ảnh rõ ràng hơn mà con
cho phép tạo nên một kính viễn
vọng với kích thước nhỏ hơn.
Một số ý kiến cho rằng, nhà toán
Một bản sao của chiếc kính viễn vọng phản xạ do Newton học người Scotland James
chế tạo và đã trình bày trước Hội đồng hoàng gia vào năm
Gregory là người đầu tiên đề 1672
xuất ý tưởng chế tạo kính viễn vọng phản xạ vào năm 1663 dù mô hình này vẫn chưa thể
hoạt động hoàn chỉnh. Tuy nhiên, dựa trên các ghi chép còn lưu trữ lại, các nhà sử học cho
rằng Newton mới là người đầu tiên có thể chế tạo một chiếc kính viễn vọng phản xạ dựa
trên lý thuyết do ông đề xuất.
Trên thực tế, Newton đã tự mài các tấm gương, lắp ráp một mẫu thử nghiệm và trình bày
nó với Hội đồng hoàng gia vào năm 1672. Đó chỉ đơn thuần là 1 thiết bị dài 15 cm, có khả
8 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
năng loại bỏ sự khúc xạ và có độ phóng đại lên tới 40 lần. Đến ngày nay, gần như tất cả
các đài thiên văn học đều sử dụng các biến thể của thiết kế ban đầu nói trên của Newton.
VIII. ĐỒNG XU HOÀN HẢO.
Vào những cuối những năm 1600, hệ thống tài chính tại Anh lâm vào tình trạng khủng
hoảng nghiêm trọng. Bấy giờ, toàn bộ hệ thống tiền tệ trong cả nước Anh đều sử dụng
các đồng xu bạc và dĩ nhiên, bản thân bạc có giá trị cao hơn so với giá trị định danh được
in trên mỗi đồng xu. Lúc đó nảy sinh ra một vấn đề, có người sẽ cắt xén bớt hàm lượng
bạc và thêm vào các kim loại khác trong quá trình nấu và đúc tiền. Lượng bạc cắt xén
được sẽ bị "chảy máu" sang Pháp thông qua đường biên giới để bán được giá cao hơn.
Những đồng 2 pound tại Anh với các khía 2 xung quanh cạnh
Thậm chí, bấy giờ còn là cuộc khủng hoảng của việc tranh giành nhau nhận thầu đúc tiền.
Do đó, lòng tin của người dân vào hệ thống tài chính suy giảm nghiêm trọng. Đồng thời,
các tổ chức tội phạm làm tiền giả cũng mặc sức lan tràn do đã không còn một đồng tiền
chuẩn đáng tin tưởng nào đang lưu thông. Mặt khác, sự gian lận cũng diễn ra ngay trong
quá trình đúc tiền. Sau khi đúc mỗi mẻ tiền xu, người ta sẽ cân mỗi đồng xu lấy ra và xem
nó lệch so với tiêu chuẩn là bao nhiêu. Nếu giá trị bạc dư ra lớn hơn so với giá trị in trên
nó, những kẻ đầu cơ sẽ mua chúng, nấu chảy ra và tiếp tục bán lại cho chính xưởng đúc tiền để kiếm lời.
Trước tình hình đó, vào năm 1696, chính phủ Anh đã kêu gọi Newton giúp tìm ra giải
pháp tìm ra giải pháp chống nạn sao chép và cắt xén đồng xu bạc. Newton đã có một bước
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 9
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
đi hết sức táo bạo là thu hồi toàn bộ tiền xu trên khắp đất nước, tiến hành nấu lại và đúc
theo một thiết kế mới của ông. Bước đi này đã khiến cho toàn bộ nước Anh không có tiền
trong lưu thông trong suốt 1 năm.
Bấy giờ, Newton đã làm việc cật lực trong suốt 18 giờ mỗi ngày để rồi cuối cùng, thiết kế
tiền xu mới cũng được ra đời. Những đồng tiền mới được đúc ra với chất lượng bạc cao
hơn, đồng thời rìa mỗi đồng xu đều được khía các cạnh theo một công thức đặc biệt. Nếu
không có các cỗ máy khía cạnh chuyên dụng thì sẽ không thể nào tạo ra được các đồng xu
mang đặc trưng như do Hoàng gia đúc ra.
IX. SỰ MẤT NHIỆT.
Trong các nghiên cứu của mình, Newton cũng đã dành nhiều thời gian để tìm hiểu khía
cạnh vật lý của hiện tượng lạnh đi của các chất. Vào cuối những năm 1700, ông đã tiến
hành các thí nghiệm với quả cầu sắt nung đỏ. Ông đã lưu ý trong các ghi chép rằng có sự
khác biệt giữa nhiệt độ của quả bóng sắt và không khí xung quanh. Cụ thể, nhiệt độ chênh
lệch lên tới 10 độ C. Và ông cũng nhận ra rằng tốc độ mất nhiệt tỷ lệ thuận với sự khác biệt về nhiệt độ.
Từ đó, Newton hình thành nên định luật về trạng thái làm mát. Theo đó, tốc độ mất nhiệt
của cơ thể tỷ lệ thuận với sự khác biệt về nhiệt độ giữa môi trường xung quanh so với
nhiệt độ cơ thể. Sau này, nhà hóa học người Pháp Piere Dulong và nhà vật lý Alexis Prtot
đã hoàn thiện định luật trên vào năm 1817 dựa trên nền tảng từ nghiên cứu của Newton.
Nguyên tắc của Newton đã đặt nền móng cho nhiều nghiên cứu khác của vật lý hiện đại
từ lò phản ứng hạt nhân an toàn cho tới việc thám hiểm không gian.
X. DỰ ĐOÁN CỦA NEWTON VỀ NGÀY TẬN THẾ.
Ngày tận thế luôn là nỗi ám ảnh của con người. Dù vậy, Newton không phải là dạng
người có thể dễ dàng chấp nhận nỗi sợ hãi về ngày tận thế qua những câu chuyện hay
những truyền thuyết. Bản thân Newton là một người thực tế và luôn tìm cách kiểm định,
đưa ra các quan điểm của mình trong quá trình nghiên cứu Kinh Thánh.
Trong quá trình nghiên cứu, Newton đã không đặt nặng khía cạnh Thần học mà dùng các
kiến thức của mình nhằm cố lý giải vấn đề. Theo các ghi chép cách đây 300 năm còn được
lưu trữ đến ngày nay cho thấy Newton đã nghiên cứu Book of Daniel. Để phục vụ nghiên
cứu, ông đã tự học tiếng Do Thái, tập trung nghiên cứu triết học Do Thái bí truyền.
10 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Hình vẽ 4 loài thú dữ xuất hiện vào ngày tận thế mô tả trong Book of Daniel
Qua nghiên cứu, ông dự đoán ngày tận cùng của thế giới là vào năm 2060 hoặc có thể là
sau đó nhưng không thể sớm hơn. Dù sao đi nữa, đó vẫn là những gì mà ông tuyên bố với
mọi người vào thế kỷ 18. Dĩ nhiên, ngày nay, các nhà khoa học đã có một lời giải đáp hoặc
dự đoán tốt hơn cho hiện tượng tận thế nói chung. Qua đó, chúng ta phần nào hiểu được
thêm về quan điểm của 1 nhà khoa học vào thế kỷ 18 về ngày tàn của nhân loại.
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 11
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ A. ĐỀ BÀI. Câu 1. Cho hàm số 3
y x  2009x có đồ thị là C . M C 1 là điểm trên   có hoành độ x  1 C M C M M C 1
. Tiếp tuyến của   tại 1 cắt 
 tại điểm 2 khác 1, tiếp tuyến của   tại M C M M C M C M 2 cắt 
 tại điểm 3 khác 2 , <, tiếp tuyến của   tại n1 cắt   tại n khác M n  4; 5;... x y M x y   n ; n1   , gọi 
n  là tọa độ điểm
n . Tìm n để: 2013 2009 n n 2 0 .
A. n  685
B. n  679
C. n  672 D. n  675
Câu 2. Một hình vuông ABCD có cạnh 50
AB  2 , diện tích S A B 1 . Nối 4 trung điểm 1 , 1 , C D A B C D 1 ,
1 theo thứ tự của 4 cạnh AB , BC , CD , DA ta được hình vuông thứ hai là 1 1 1 1 có diện tích S A B C D S
2 . Tiếp tục như thế ta được hình vuông thứ ba 2 2 2 2 có diện tích 3 và cứ
tiếp tục như thế, ta được diện tích S ,S ,...
S S S S  ...  S 4 5 Tính 1 2 3 100 A. 101 S  2  2 B. 101 S  2  1 C. 100 S  2  2. D. 100 S  2  1
Câu 3. Khối tứ diện ABCD có thể tích V , khối tứ diện A B C D V 1 1 1 1 có thể tích 1 , các đỉnh A B C D 1 , 1 , 1 ,
1 lần lượt là trọng tâm các tam giác BCD , CDA , DAB , ABC . Khối tứ diện A B C D V A B C D 2 2 2 2 có thể tích 2 , các đỉnh 2 , 2 , 2 ,
2 lần lượt là trọng tâm các tam giác B C D C D A D A B A B C A B C D 1 1 1 , 1 1 1 , 1 1 1 ,
1 1 1 . Cứ tiếp tục như thế ta được khối tứ diện n n n n có thể tích V A B C D B C D n , các đỉnh n , n , n ,
n lần lượt là trọng tâm các tam giác n1 n1 n1 , C D A D A B A B C
S V V  ... V n1 n1 n1 , n1 n1 n1 ,
n1 n1 n1 . Tính 1 2 2018 .  2018 3  1V  2019 27  1V  2018 27  1V  2019 3  1V A. S B. S C. S D. S  2018 2.3 2019 26.27 2018 26.27 2019 2.3
Câu 4. Tam giác mà ba đỉnh của nó là ba trung điểm ba cạnh của tam giác ABC được gọi
là tam giác trung bình của tam giác ABC . Ta xây dựng dãy các tam giác
A B C , A B C , A B C ,... A B C 1 1 1 2 2 2 3 3 3
sao cho 1 1 1 là một tam giác đều cạnh bằng 3 và với mỗi số
nguyên dương n  2 , tam giác A B C A B C n n
n là tam giác trung bình của tam giác
n1 n1 n1 .
Với mỗi số nguyên dương n , kí hiệu Sn tương ứng là diện tích hình tròn ngoại tiếp tam giác A B C
S S S  ...  S n ... n n n . Tính tổng 1 2 ? 15 9 A. S  . S   S  . S   4 B. 4 . C. 2 D. 5 .  
Câu 5. Cho dãy số u
u  cos 2n  1
n  có số hạng tổng quát n   
. Tổng 2018 số hạng đầu 6   
tiên của dãy số un  bằng bao nhiêu? 3 3 1 A. 0 B. C. D. 2 2 2
12 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN u  3 1 
Câu 6. Cho dãy số u *  u n n 2  1 , 
n  thỏa mãn u  . n1  1    2 1un Khi đó u
a b 3, a,b S a b 2019
. Tính tổng   .
A. S  3
B. S  4
C. S  9 D. S  2
Câu 7. Cho tam giác ABC có độ dài các cạnh là a, b,c theo thứ tự lập thành một cấp số A C x x cộng. Biết tan
tan  với x, y  và tối giản. Tính giá trị của x y . 2 2 y y A. 4 B. 1 C. 2 D. 3  u  11
Câu 8. Cho dãy số u u n  xác định 1  . Tính giá trị của ? u
u   n n   2018 n 10 n 1 9 , 1 1 A. 2018 u  10 u  2018 u  2018 u  10  2018 2018 B. 2018 2018 C. 2018 D. 2018 2018 1 u u u u u
Câu 9. Cho dãy số (u u  ; un n  1 2 S     n ... n n , 1 n ) thỏa mãn 1 1 . Đặt 3 . 2 u  1 1 2 3 n n 2019
Tìm giá trị nhỏ nhất của n để S n ? 2020 A. 2019 B. 2020 C. 2018 D. 2021 u  2 0  2018
Câu 10. Cho dãy u  2u  1 S   u n  : un . Tìm phần nguyên của i . n1  u   2 i1 n A. 2020 B. 2017 C. 2019 D. 2018 . u  2019 1 
Câu 11. Cho dãy số un  được xác định bởi:  2019 . u  
u u u ... u n    , 1 1 2 3 1   n n n
Tính giá trị của biểu thức 2 2019
A  2.u  2 u  ...  2 .u 1 2 2019 . A. 2019 3 B. 2019 C. 3 D. 2 x  2 1 
Câu 12. Cho dãy số xx n   x n 2 1 3 *
n  xác định bởi 1  1  n ,n  2 x n   3x n n 2 2018 8144648 8144648 8144648 A. B. C. D. 2019 12105 12107 12103
Câu 13. Cho dãy số u u  1, uau  n a nn 1, 1
n thỏa mãn 2 1 1 , 1 . Biết rằng lim  2 2 2
u u  ...  u  2n b T ab 1 2 n
. Giá trị của biểu thức  ? A. 1 B. 2 C. 1 D. 2
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 13
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ 2 u
Câu 14. Cho dãy số (u u un nn , * . 1 
n ) được xác định bởi 1 và Tính 3
22n  1u  1 n
tổng 2019 số hạng đầu tiên của dãy số đó ? 4036 4035 4038 4038 A. B. C. D. 4035 4034 4037 4039 u  1 1
Câu 15. Cho dãy số u n
n  xác định như sau:  , với 1,2,3,... 2020 2019 uuu   u nn 2018 1 n n 2019 2019 2019 2019  u u u u  Tính 1 2 3 lim    ... n  .
u  2018 u  2018 u  2018 u   n 2018 2 3 4 1  4 3 2 1 A. . B. . C. . D. . 2019 2019 2019 2019
Câu 16. Xét dãy số nguyên x  34, x  334, x  3334, , x n 33...34 1 2 3
(có n số 3). Hỏi có bao
nhiêu chữ số 3 trong số 3 9x2018 ? A. 6054 B. 6055 C. 6056 D. 6057 un 1
Câu 17. Cho dãy số u u  1 u  
n  xác định bởi 1 và n1 với n nguyên dương. n1 2018 2019
Tính giới hạn A  lim u  n x 2019 2018 A. B. 2018 C. D. 0 2018 2019 un 1
Câu 18. Cho dãy số (u u  1 u   n ) xác định bởi 1 và n1 với n nguyên dương. n1 2018 2019
Tính giới hạn A  lim u u u 1 2 n x 2018 2017 2017 2019 A. B. C. D. 2019 2019 2018 2017 x  1  n 1 1
Câu 19. Cho dãy số (x *  ;n y nn ) có . Đặt . xx x x x    ix  2  1 2 3 1  n 1 n n
 n  n  1 i a a Biết lim y M a;b n với
là phân số tối giản và a, b nguyên dương. Khi đó tọa độ   b b
nằm trên đường tròn nào? 2 2
A. x  1  y  22  4
B. x  1  y  12  4 2
C. x  1  y  12  10 D. x  2 2 1  y  10  3 u   1
Câu 20. Cho dãy số u  16
n  xác định bởi
u  9u  4 1 3u  4,  n  n1 n n
Tìm số nguyên dương n nhỏ nhất thỏa mãn 8 u  10 . n A. 9. B. 10. C. 12. D. 13.
14 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Câu 21. Xét các cấp số nhân có 2n  1 số hạng dương ( n là số nguyên dương) thỏa tổng tất
cả các số hạng của nó bằng 400 và tổng tất cả các nghịch đảo của các số hạng của nó bằng
4 . Giá trị lớn nhất của n là? A. 17 B. 18 C. 19 D. 20 u  2018 0  u
Câu 22. Cho dãy số (uu  2019 n
n ) được xác định bởi 1 . Hãy tính lim .  3n uu un   n 4 n 3 n ; 1 1 1 1 1 A. B. 2 3 C. 2018 3 D. 2019 3 n  3
Câu 23. Cho dãy số u u  1; uu  nu n 2 n ,
n  xác định bởi * 1 1 . Hỏi 2 n  3n  2 2018
thuộc khoảng nào sau đây? A.  2015 2016 2 ; 2  B.  2016 2017 2 ; 2  C.  2017 2018 2 ; 2  D.  2018 2019 2 ; 2   2 u   1  3  u u un
Câu 24. Cho dãy số u L  lim    n  xác định  . Tính 1 2 2  n   2 n unu  2 2 2 n n  n ; * 1  n  3 1 3 3 A. L B. L
C. L  1 D. L  2 4 2 2019 (3x n 1)
Câu 25. Cho dãy số  x được xác định bởi: x  1; x
x với n là số n  1 n1 2019 n 3x 1 3x  1 3x  1 3x n 1 1
2018  2 2018  3 2018  2018
nguyên dương. Đặt u     n ... . Tính 3x  1 3x  1 3x  1 3xn 1 2 3 4 1 lim un 2019 2019 673 673 A. B. C. D. 4 3 3 4 u   2019 1
Câu 26. Cho dãy số thực un  tăng xác định bởi  2
u  2018u  2020u   n   n n n 1 0, 1 1 1   1 1 1 Đặt S    S n ... . Tính lim
u  2019 u  2019 u  2019 n 1 2 n 1 1 A. 2018 B. C. 2019 D. 2018 2019 u  1 1 
Câu 27. Cho dãy số: u u n   n1 u
, n  2 . Tìm lim un . n 1  5n.un1
A. k  1616
B. k  808
C. k  404 D. k  1212
u  1, u  3 1 2 u
Câu 28. Cho dãy số u lim n
n  được xác định  . Tính * u
u u  n  2 n n n 2 nn 1, 2 1
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 15
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ 1 1 1 A. 1 B. C. D. 6 3 2 u  4 1 
Câu 29. Cho dãy số (u 2  u .
n ) xác định như sau: Giả sử giới hạn n * uu n  nn , 1  2018  u u u a a 1 2 lim 
 ... n    * a,b
 và tối giản. Tính a 3 .bu u u b b 2 3 n1  A. 1012 B. 1021 C. 1015 D. 1018 2 x
Câu 30. Cho dãy số x x  ; xn n n , 1,2....
n  được xác định như sau 1 1 3 22n  1   x  1 n
Hỏi tổng của 2018 số hạng đầu tiên là bao nhiêu? 4035 2017 2018 4036 A. B. C. D. 4036 2018 2019 4037
u  1;u  2
Câu 31. Cho dãy số u
S  1  2  ...  2017  uu n  1 2  . Tổng u
u u  n   2018 2019 n 2 n n 1; 2 1 1
có giá trị bằng bao nhiêu? A. 2039190 B. 2035153 C. 2037171 D. 2033136  4 u   1
Câu 32. Cho dãy số u  3 ,n  1 u
n  xác định bởi . Tìm lim n . 
n  22 u n 1 2 u u   n u n n n1 n1 3 A. lim u u   lim u u   n 2 B. lim n 4 C. n D. lim n 3 4 2n  5n
Câu 33. Cho dãy u u n  với n
. Giả sử ta có tổng sau 2n  5n 100  a  c 1 1 1 1   S ....  b      
u  1 u  1 u  1 u  1 b a 1 2 3 100
Trong đó a, b c là các số nguyên dương và a, b là hai số dương nguyên tố cùng nhau . Khi
đó S a c  ? A. 151 B. 153 C. 152 D. 154 u  9  1
Câu 34. Cho dãy số un  được xác định bởi  . 1 1 1 u u   n   n n n n n n 3.2 2.3 , 2;3.... 1
Tính giá trị của u2018 ? A. 2018 2018 2018 u  3.2  2.3 u  9  3.2  2.3 2018 B. 2018 2018 2018 2018 C. 2018 2017 2017 u  3.2  2.3 u  3.2  3 2018 D. 2018 2018 2018 2018 .
16 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN a  2008 1
Câu 35. Cho dãy số thực a ; a ;...; a 1 2
n được xác định bởi  . Tính 2
a a  ...  a n .a ,n   n n 1 1 2
giá trị của a2008 . 1 2 1 2 A. B. C. D. 2009 2007 2007 2009  u  1 1 
Câu 36. Cho dãy số u n
n  xác định bởi   1  . Có bao nhiêu số nguyên * uu  n  nn   , 1   2  1999
dương n sao cho u n . 1000 A. 11 B. 10 C. 15 D. Vô số 1
Câu 37. Cho dãy số x x
n  xác định bởi 1 . Biết rằng 4
x  4x  9x  ... n  12 x 1 2 3 n1 x n n ,  2,3.... 2 n n  1 Tính  2
lim 30n  12n  2018xn 15 15 A. 15 B. 30 C. D. 4 2 u  2 1
Câu 38. Cho dãy số un  được xác định bởi công thức  . Tìm 2 2019uu u n   nn 2018 n, 1 1 u u u
giới hạn của dãy số S S     n
n  xác định bởi công thức 1 2 n . u  1 u  1 un 1 2 3 1 2018 A. lim S S  lim S S n 2018
B. lim n 2019 C. n D. lim n 1 2019 u
Câu 39. Cho dãy số u u  1, un n n , 1, 2, 3,...
n  được xác định bởi: 1 1 u  1 n
2018u  1 u  1 ... u n 1 1  2    Tính lim . 2019n 2018 A. lim S S  lim S S n 2018
B. lim n 2019 C. n D. lim n 1 2019
Câu 40. Cho các số a , a , a , a , a  0 1 2 3 4 5
lập thành cấp số cộng với công sai d và
b ,b ,b ,b ,b  0 a b a b 1 2 3 4 5
lập thành cấp số nhân với công bội q . Biết rằng 1 1 và 5 5 . Hỏi
có bao nhiêu khẳng định luôn đúng trong các khẳng định sau? i) a b a b a b d q 2 2 ii) 3 3 iii) 4 4 iv)  A. 1 B. 2 C. 3 D. 4 3n  1
Câu 41. Cho dãy số u u  1 3 u
u n n  n * nn 2 3 1 n  biết : 1 , 1 . Giá trị nhỏ n nhất của n để 3 2018 u n  .3 n n là bao nhiêu?
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 17
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
A. n  2019
B. n  2018
C. n  2017 D. n  2020
Câu 42. Cho dãy số không âm u   * , nn
 được xác định bởi công thức sau u  1 2   1
m, n ,m n 2 2 uuu        2 2 u 1 1 2m1 2n1     m n m n 2
Khi đó tổng của 2019 số hạng đầu tiên của dãy khi viết dưới dạng thập phân có chữ số ở
hàng đơn vị bằng bao nhiêu? A. 1 B. 2 C. 3 D. 4
Câu 43. Cho dãy số x x  2019, xx x n nn n 1, 1, 2, 3,...
n  được xác định bởi 2 1 1 . Với  1 1 1 
mỗi số nguyên dương n , đặt y y n 2019   ... . Khi đó lim bằng? x x x n 1 2 n  2018 2019 A. B. C. 2018 D. 2019 2019 2018 u  2020  1
Câu 44. Cho dãy số (un) được xác định bởi  2 . 4n  16 
nu n n u n   n  2 6 5 , 1 1  n  4n  Gọi k  lim 
.u thì k có giá trị là? 2 n   n
A. k  1616
B. k  808
C. k  404 D. k  1212 u  1 1 
Câu 45. Cho dãy u 2
n  được xác định bởi  1  u  , đặt n 1 1 u n n n ;  2,   un1
S u u  ...  u n 1 2
n . Hãy chọn mệnh đề sai trong các mệnh đề sau? n1    1   A.u S n 1  1 
n  là dãy bị chặn. B.    4   2    C.u S n n n  là dãy giảm D. ,     n . u  1 1 
Câu 46. Cho dãy số u 2 n  1  un 2  n n  thỏa mãn   1 * u   n n n      n n  1 , . 2 2  1
Tìm giới hạn của dãy số s
s n u   n  với 3 * n n , n .
A. lim s    lim s  0 n B.n
C. lim sn   1 D.s  1 lim  n . . 2 2
u u u n 4 n 4 n 0 1 
Câu 47. Cho các dãy u *  nu n  thỏa: 1 
 . Khi đó có thể nhận tất cả u  1  2018  2 bao nhiêu giá trị?
18 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN A. 2017 2 B. 2018 2 C. 2019 2 D. 2018 2  1 . 2
Câu 48 . Cho dãy số u u  1 u
u a nn , n  thỏa mãn: 1 ; 2 * 1 . 3 n Biết rằng lim  2 2 2
u u  ...  u  2n b T ab 1 2 n
 . Giá trị của biểu thức  là? A. 2 B. 1 C. 1 D. 2
Câu 49. Cho 2 dãy cấp số cộng u u u u d v v v v n ; ;... n ; ;... 1 2 n có công sai 1 và 1 2 n có công sai
d2 . Gọi tổng của n số hạng đầu của mỗi cấp số theo thứ tự là u
S u u  ...  u  7n
T v v  ...  v  14n n n 27 n n 1 1 2 và 1 2
. Tính tỉ số của 11 v11 5 4 9 5 A. B. C. D. 3 3 4 4
Câu 50. Cho dãy số a a  5, aq a n n . n 3
n  xác định bởi 1 1 với mọi 1 , trong đó q là
hằng số, q  0 , q  1 . Biết công thức số hạng tổng quát của dãy số viết được dưới dạng n1  n1 1  q a q    n .    . Tính 2 ? 1  q A. 13 B. 9 C. 11 D. 16
Câu 51. Cho cấp số nhân u , u , u ,.., u u  i n 1 2 3 n ; trong đó i 0, 1, 2,..., . Biết rằng 1 1 1 1 1
S u u u  ...  u T     ... 
P u .u .u ....u n 2019 n n 2018 1 2 3 , và . u u u u 1 2 3 n 100 1 2 3 n
Hỏi số tự nhiên nhỏ nhất thỏa mãn P là? A. 9295 B. 9296 C. 18592 D. 18591 4
Câu 52. Gọi q là công bội của một cấp số nhân , biết tổng ba số hạng đầu bằng 16 , đồng 9
thời theo thứ tự , chúng là số hạng thứ nhất , thứ tư và thứ tám của một cấp số cộng . Hỏi
q thuộc khoảng nào sau đây?
A. q 3; 4
B. q 1; 2
C. q 2; 3
D. q 0;1 n
Câu 53. Cho dãy số u u  n n  như sau: n ,
1 , 2 ,... Tính giới hạn của tổng 2 4 1  n n
lim u u  ... u 1 2 n  . x 1 1 1 A. D. 4 B. 1. C. 2 3  x  10 khi x  2018 
Câu 54. Cho hàm số f x  
. Tính giá trị f 1  f 2018 .
f f x  11 khi x   2018 A. 1999 B. 2009 C. 4018 D. 4036
Câu 55. Cho dãy u 2u 1 u u 2 25.2  15.2
 5.2u  15.2u  4  0 uu nn 8. n thỏa mãn 5 1 5 5 1 và 1
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 19
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
Giá trị nhỏ nhất của n để u n 2019. A. 512. B. 258. C. 511. D. 257.
Câu 56. Cho một cấp số cộng : u , u , u , u
u u u u  6 1 2 3 4 thỏa 1 4 2 3
. Tìm tập xác định D của
hàm f x  x u x u x u x u  9 1   2   3   4 
A. D  ;6
B. D  6;  C. D D. D   6  ;6 2 2 2  1   1   n 1 
Câu 57. Biết tổng 2 S n 2   2    ... 2    
. Giá trị nhỏ nhất của n để 2 2 2 2n        99 3  2n4n S n n , *  4n A. 41 B. 40 C. 51 D. 50
Câu 58. Cho dãy (x x  5, x
x  n nn 2, 1 n ) thỏa mãn 2 1 1 . Tính giá trị của  1 1 1  M  lim   ........   x x x x x ...x 1 1 2 1 2 n  5  21 5  21 3  31 3  15 A. M B. M C. M D. M  2 2 3 3  1 
Câu 59. Cho hàm số y f x  ln 1   . Biết rằng : 2   x
f 2  f 3  ... f 2018  ln a  ln b  ln c  ln d
trong đó a, c, d là các số nguyên tố và a b c d . Tính P a b c d A. 1986 B. 1698 C. 1689 D. 1989
Câu 60. Cho dãy số u
log u  2  log u  2 log u  2 log u uu n 2 n  thỏa mãn 1 1 10 10 và 1 n với
mọi n  1 . Giá trị nhỏ nhất để 100 u  5 n bằng A. 247 B. 248 C. 229 D. 290
Câu 61. Cho dãy số u
ln u  ln u  ln u  1 uu n u nn .e 1 n  thỏa mãn 2 6 8 4 và 1 . Tìm 1 A. e B. 2 e C. 3  e D. 4  e
Câu 62. Cho dãy số u u u 4u 4 e  5 e  e  e u uu n nn 3 n  thỏa mãn 18 18 1 1 và 1 với mọi 1 .
Giá trị lớn nhất của n để log u n ln 2018 3 bằng? A. 1419 B. 1418 C. 1420 D. 1417 a a 3
Câu 63. Cho dãy số a a  1
5 n  n  1  n n  thỏa mãn 1 và 1 , với mọi 1 . Tìm số 3n  2
nguyên dương n  1 nhỏ nhất để an là một số nguyên. A. n  123 B. n  41 C. n  39 D. n  49
20 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN 2 9 u 9 u 1 u  9 u 1 u 2 1
4e  2e  4ee u e  3
Câu 64. Cho dãy số un  thỏa mãn 
. Giá trị nhỏ nhất của * u
u  n  nn 3, 1 số n để u n 1 ? A. 725 B. 682 C. 681 D. 754
Câu 65. Cho dãy số u u  1
n  có số hạng đầu tiên 1
thỏa mãn đẳng thức sau : 2 log 5u  2  log 7u  2 2  log 5  log 7 uu n n 7 2 1 2 1 2 2 và 1 n với mọi
1 . Giá trị nhỏ nhất của n để u n 1111111 bằng? A. 11 B. 8 C. 9 D. 10
Câu 66. Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số a thuộc đoạn 0; 2018 sao cho ba số x1 1 a 5
5 x ; ; 25x 25  
x theo thứ tự đó, lập thành một cấp số cộng? 2 A. 2008 B. 2006 C. 2018 D. 2007 u  u 8
Câu 67. Cho dãy số u 2 1 3 2  2  uu n 2 n  thỏa mãn 1 2 và với  1 1 n 2  log u  4u   4 3 3 1 4   
mọi n  1 . Giá trị nhỏ nhất của n để S u u  ...  u 100  5 n 1 2 n bằng A. 230 B. 231 C. 233 D. 234
Câu 68. Cho dãy số u
log 2u  63  2 log u  8n n n 8 n  thỏa mãn 3  5  4  , *   . u .S n n 148
Đặt S u u  ...  un 1 2
n . Tìm số nguyên dương lớn nhất n thỏa mãn 2 . u .S 75 2n n A. 18 B. 17 C. 16 D. 19 1 1 1  m 2 2 x x
Câu 69. Cho hàm số f x  1  e
. Biết 1. 2. 3... 2017  en f f f f
m, n   với
m là phân số tối giản. Tính 2
P m n . n A. 2018 B. 2018 C. 1 D. 1
Câu 70. Cho cấp số cộng un  có tất cả các số hạng đều dương thoả mãn điều kiện
u u  ... u
 4 u u  ... u 1 2 2018  1 2
1009  . Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức 2 2 2
P  log u  log u  log u 3 2 3 5 3 14 . A. 3 B. 1 C. 2 D. 4
Câu 71. Cho cấp số cộng a b a a  0 b b  1
n  , cấp số nhân  n  thỏa mãn 2 1 và 2 1 ; và hàm số f x 3
x  3x sao cho f a  2  f a
f log b  2  f log b 2   1 và  2 2   2 1. Số nguyên
dương n nhỏ nhất và lớn hơn 1 sao cho b a n 2018 n là
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 21
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ A. 16 B. 15 C. 17 D. 18
Câu 72. Cho cấp số nhân b b b  1
f x x x n  thỏa mãn 2 1 và hàm số   3 3 sao cho
f log b  2  f log b b  2  2 
 2  1. Giá trị nhỏ nhất của n để 100 5 n bằng A. 234 B. 229 C. 333 D. 292   2 1 1  4 2 u 7 6 1 u 6
log u u u   ee     3 1 1 3 1   4 8 
Câu 73. Cho dãy số u 3 n  thỏa mãn   3  n  4  * uu  nn  n  , 1 2  2 
n  3n  2   n   2018 3 1 2
Giá trị lớn nhất của số n để u n n  1 A. 3472 B. 3245 C. 3665 D. 3453
f 1. f 3...f 2n  1
Câu 74. Cho f n  n n  2 2 *
1  1 nN . Đặt u n .
f 2. f 4... f 2n 10239 
Tìm số n nguyên dương nhỏ nhất sao cho u log u u
n thỏa mãn điều kiện 2 n n . 1024 A. n  23 B. n  29 C. n  21 D. n  33
Câu 75. Cho biểu thức A  log 2017  log2016 log 2015 log ... lo  g 3 log  2 ... 
Biểu thức A có giá trị thuộc khoảng nào trong các khoảng dưới đây?
A. log 2017;log 2018
B. log 2019;log 2020
C. log 2018;log 2019
D. log 2020;log 2021
Câu 76. Cho dãy số u 2 2
u  ln 2n  1  ln n n  1 ,n  1
n  xác định bởi n     . Tìm số
nguyên n lớn nhất sao cho u  u  2  a n n
. Biết   kí hiệu phần nguyên của số a là số tự 3
nhiên nhỏ nhất không vượt quá a. A. 37 B. 36 C. 38 D. 40
Câu 77. Cho dãy số u uu n 2
n  có tất cả số hạng đều dương thỏa mãn 1 n và đồng thời 2 2 2 2 4
u u  . .  u uu   n u n nn 1 , 1 1 2 1 2
. Số tự nhiên n nhỏ nhất để 100 5 là? 3 n A. 232 B. 233 C. 234 D. 235
Câu 78. Cho dãy số u 2 2
ln u u  10  ln 2u  6u n  thỏa mãn  1 2   1 2  và đồng thời u
u u  n u nn 2 n 1, 1 2 1
. Giá trị nhỏ nhất của n để n 5050 A. 100 B. 99 C. 101 D. 102
22 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN   391   1 39  log u     log u     2 2 1   40   4 4 
Câu 79. Cho dãy số un  thỏa mãn  2 n  1u . n  1 2 n * u   n n n      n n  1 , 2 2  1 100 2 5  n  1
Giá trị nhỏ nhất của n để u n . 100 5  3 n nA. 235 B. 255 C. 233 D. 241 4
Câu 80. Gọi q là công bội của một cấp số nhân , biết tổng ba số hạng đầu bằng 16 , đồng 9
thời theo thứ tự , chúng là số hạng thứ nhất , thứ tư và thứ tám của một cấp số cộng . Hỏi
q thuộc khoảng nào sau đây?
A. q 3; 4
B. q 1; 2
C. q 2; 3
D. q 0;1  I Câu 81. Cho 2 I  sin  n xdx nn
với n nguyên dương. Tính 2 lim . 0 In A. 1 B. 1 C. 2 D.  1 n I
Câu 82. Với mỗi số nguyên dương n ta kí hiệu 2 I x x x n n  2 1    d . Tính 1 lim  . n I 0 n A. 1 B. 2 C. 3 D. 5
 x 12n  2 2x  1  2 1 2x   1 I Câu 83. Đặt  I dx n lim . n  n   Tính nn nx  1 . 2 1 x 1 1 0 2 2    I   n1 1 3 A. 1 B. 2 C. 1 D. 2 n x n x
Câu 84. Ta đặt F x dx F n lim F 2 n 1  0  n     . Biết   . Tính  . n1 x  n n A. 1 B.  C. 1 D.  1 enx
Câu 85. Cho tích phân I x n n d  với  . 1  ex 0
Đặt u  1.I I  2 I I  3 I I  ...  n I In u L n 1 2   2 3  3 4
n n1 . Biết lim  n . Mệnh đề nào sau đây là đúng? A. L  1  ;0 B. L  2  ; 1  
C. L 0;1
D. L 1; 2
Câu 86. Có bao nhiêu giá trị nguyên dương n thỏa mãn tích phân 2  2 2 3 1 1   2  3  4  ...   2   n n x x x nx dx 0 A. 1 B. 2 C. 0 D. 3
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 23
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
Câu 87. Cho hàm số f x có đạo hàm liên tục trên đoạn 0;1 thỏa mãn điều kiện 1
f 2018x  2017  2018f x ,x 2 . Tính tích phân   f x   dx ? 0 4 5 7 8
A.  f  1   2 
B.  f  1   2 
C.  f  1   2 
D.  f  1   2  3  3  3  3 
Câu 88. Cho I  tan xd  n x n
I I  2 I I  ... I I I n với  . Khi đó 0 1  2 3 8  9 10 bằng? 9 tan xr tanxr1 9 10 tan xr tanxr1 10 A.  C B.  C C.  C D.  C r r r r r1 r 1 1 r1 r 1 1  6  2 U U
Câu 89. Cho dãy số xác định bởi 1  4 , *
n  1,nN . S= lim n có giá trị là ?  n 2 UU   n 2. n 1 1 1 1 A. 1 B. C. 0 D. 2 4  1 U   1  2
Câu 90. Cho dãy số U  ,n  1 n xác định bởi 2 U n U n n   n 1 2  U n1  n  1 1 1 1  Khi đó S  lim    
 thuộc khoảng nào sau đây? U U U U 1 2 3 n
A. 3; 1
B. 1; 2
C. 1; 2 D. 1; 1
Câu 91. Trong dịp hội trại hè 2017, bạn Anh thả một quả bóng cao su từ độ cao 6 m so
với mặt đất, mỗi lần chạm đất quả bóng lại nảy lên một độ cao bằng ba phần tư độ cao lần
rơi trước. Biết rằng quả bóng luôn chuyển động vuông góc với mặt đất. Tổng quãng
đường quả bóng đã bay (từ lúc thả bóng cho đến lúc bóng không nảy nữa) khoảng ? A. 44 m B. 45m C. 42 m D. 43m
Câu 92. Có hai cơ sở khoan giếng A và B. Cơ sở A giá mét khoan đầu tiên là 8000 (đồng)
và kể từ mét khoan thứ hai, giá của mỗi mét sau tăng thêm 500 (đồng) so với giá của mét
khoan ngay trước đó. Cơ sở B: Giá của mét khoan đầu tiên là 6000 (đồng) và kể từ mét
khoan thứ hai, giá của mỗi mét khoan sau tăng thêm 7% giá của mét khoan ngay trước
đó. Một công ty giống cây trồng muốn thuê khoan hai giếng với độ sâu lần lượt là 20 m
và 25 m để phục vụ sản xuất. Giả thiết chất lượng và thời gian khoan giếng của hai cơ
sở là như nhau. Công ty ấy nên chọn cơ sở nào để tiết kiệm chi phí nhất? A. luôn chọn A. B. luôn chọn B.
C. giếng 20 m chọn A còn giếng 25 m chọn B.
D. giếng 20 m chọn B còn giếng 25 m chọn B.
24 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Câu 93. Cho cấp số cộng u u  1
n  có các số hạng đều dương, số hạng đầu 1 và tổng của
100 số hạng đầu tiên bằng 14950 . Tính giá trị của tổng sau? 1 1 1 S    ... u u u u u u u u u uu u 2 1 1 2 3 2 2 3 2018 2017 2017 2018 1  1  1 A. 1  B. 1  3  C. 2018 D. 1  6052  6052
Câu 94. Giá trị của tổng 4  44  444  ...  44...4 (tổng đó có 2018 số hạng) bằng? 40 2019    A.  2018 10  1  2018. 4 10 10   9 B. 2018 . 9  9  2019 4  10  10  4 2018 C.   2018. D. 10  1. 9  9  9
Câu 95. Cho dãy số u u u  n  log u  log u  8  11 n n 6 n  thỏa mãn 1 , 2 và 2 5 . Đặt 2 9
S u u  ...  u S n 1 2
n . Tìm số tự nhiên n nhỏ nhất thỏa mãn n 20172018 . A. 2587 B. 2590 C. 2593 D. 2584
Câu 96. Cho hai cấp số cộng a a  4 a  7 a b b  1 b  6 b n  : 1 ; 2
;...; 100 và  n  : 1 ; 2 ;...; 100 . Hỏi có
bao nhiêu số có mặt đồng thời trong cả hai dãy số trên? A. 32 B. 20 C. 33 D. 53
Câu 97. Cho tam giác ABC cân tại A . Biết rằng độ dài cạnh BC , trung tuyến AM và độ
dài cạnh AB theo thứ tự đó lập thành một cấp số nhân có công bội q . Tìm công bội q của cấp số nhân đó? 1  2 2  2 2 1   2 2   2 2 A. q B. q C. q D. q  2 2 2 2 cos 2017 x
Câu 98. Cho hàm số f x   2
x  3x  2 
 và dãy số un được xác định bởi công thức
tổng quát u  log f 1  log f 2  f n n
log   Tìm tổng tất cả các giá trị của n thỏa mãn điều kiện 2018 u  1 n A. 21 B. 18 C. 3 D. 2018 2019
u u u  u 2 2018 n 4n n n ab Câu 99. Biết rằng 4 4 L  lim 
Trong đó un  xác định
u u u  u c 2 2018 n 2n 2 n 2 n bởi u  0; uu n b S a b c nn 4 3 1 1
và a b c , , là các số nguyên dương và 2019 . Tính    A. 1 B. 0 C. 2017 D. 2018
Câu 100. Cho ba số dương a , b , c theo thứ tự lập thành cấp số cộng. Giá trị lớn nhất của 2 a  8bc  3 biểu thức P
có dạng x y x, y   Hỏi x y bằng bao nhiêu?
2a c2  1 A. 9 B. 11 C. 13 D. 7
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 25
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
Câu 101. Cho các số hạng dương a, b, c là số hạng thứ m, n, p của một cấp số cộng và một
cấp số nhân. Tính giá trị của biểu thức log bc ca a   b a b c 2 A. 0 B. 2 C. 1 D. 4 
Câu 102. Cho a b c
và cot a, cot b, cot c Tạo thành cấp số cộng. Giá trị của cot . a cot c 2 bằng? A. 1 B. 2 C. 3 D. 4
26 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN B. LỜI GIẢI. Câu 1. Cho hàm số 3
y x  2009x có đồ thị là C . M C 1 là điểm trên   có hoành độ x  1 C M C M M C 1
. Tiếp tuyến của   tại 1 cắt 
 tại điểm 2 khác 1, tiếp tuyến của   tại M C M M C M C M 2 cắt 
 tại điểm 3 khác 2 , <, tiếp tuyến của   tại n1 cắt   tại n khác M n  4; 5;... x y M x y   n ; n1   , gọi 
n  là tọa độ điểm
n . Tìm n để: 2013 2009 n n 2 0 .
A. n  685
B. n  679
C. n  672 D. n  675 Lời giải
Phương trình hoành độ giao điểm của C  và tiếp tuyến là 3
x  2009x   2
3x  2009x x  3
x  2009x 1 1 1 1 1   .
Phương trình 1 có một nghiệm kép x  1 x 1 và một nghiệm 2 . Ta có 1  3
x  3x  2  0 .
2x x  0 1 2 
Áp dụng định lí Viét cho phương trình bậc ba, ta có 2
x  2x x  3   x  2  x 1 1 2 2 1 .  2 x .x  2   1 2
Suy ra x  1 x  2 x  4 x 1 , 2 , 3 , <,   1 2    n n . Ta có: 2013
2009x y  2  3 2013
 2009x x  2009x  2  n n n 0 n n 0   3n3 2013 2  2 
 3n  3  2013  n  672 . Chọn ý C.
Câu 2. Một hình vuông ABCD có cạnh 50
AB  2 , diện tích S A B 1 . Nối 4 trung điểm 1 , 1 , C D A B C D 1 ,
1 theo thứ tự của 4 cạnh AB , BC , CD , DA ta được hình vuông thứ hai là 1 1 1 1 có diện tích S A B C D S
2 . Tiếp tục như thế ta được hình vuông thứ ba 2 2 2 2 có diện tích 3 và cứ
tiếp tục như thế, ta được diện tích S ,S ,...
S S S S  ...  S 4 5 Tính 1 2 3 100 A. 101 S  2  2 B. 101 S  2  1 C. 100 S  2  2. D. 100 S  2  1 Lời giải Dễ thấy 100 99 98
S  2 ;S  2 ;S  2 ;;S  2 1 2 3 100 1
Như vậy S ,S ,S ,...,S q  1 2 3
100 là cấp số nhân với công bội . 2 100  1  2 . 1   100 2    Khi đó ta có 100 99 98 101
S S S  ... S  2  2  2  ... 2   2  2 1 2 100 1 1  2 Chọn ý B.
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 27
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
Câu 3. Khối tứ diện ABCD có thể tích V , khối tứ diện A B C D V 1 1 1 1 có thể tích 1 , các đỉnh A B C D 1 , 1 , 1 ,
1 lần lượt là trọng tâm các tam giác BCD , CDA , DAB , ABC . Khối tứ diện A B C D V A B C D 2 2 2 2 có thể tích 2 , các đỉnh 2 , 2 , 2 ,
2 lần lượt là trọng tâm các tam giác B C D C D A D A B A B C A B C D 1 1 1 , 1 1 1 , 1 1 1 ,
1 1 1 . Cứ tiếp tục như thế ta được khối tứ diện n n n n có thể tích V A B C D B C D n , các đỉnh n , n , n ,
n lần lượt là trọng tâm các tam giác n1 n1 n1 , C D A D A B A B C
S V V  ... V n1 n1 n1 , n1 n1 n1 ,
n1 n1 n1 . Tính 1 2 2018 .  2018 3  1V  2019 27  1V  2018 27  1V  2019 3  1V A. S B. S C. S D. S  2018 2.3 2019 26.27 2018 26.27 2019 2.3 Lời giải A C1 D B 1 1 B D A1 C 1
Ta có B C D // BCD
dA , B C D d D , BCD d A, BCD 1 1 1 1   1      1 1 1    nên   . 3 1 1 Lại có B C DBCD k SS 1 1 1
với tỉ số đồng dạng nên . 3 1 B C1 1 D 9 BCD 1 1 1 1 1 1 Do đó V V V V V V V V VV 1 . Tương tự ta có , , <, . 27 2 1 2 27 27 3 2 3 27 27 2018 2018 27 1  1 1 1  1  2018 2018 27 1V  1 S    ...  V 27  . V  . 2 2018 27 27 27    27 1 2018 1  26.27 27
Câu 4. Tam giác mà ba đỉnh của nó là ba trung điểm ba cạnh của tam giác ABC được gọi
là tam giác trung bình của tam giác ABC .Ta xây dựng dãy các tam giác
A B C , A B C , A B C ,... A B C 1 1 1 2 2 2 3 3 3
sao cho 1 1 1 là một tam giác đều cạnh bằng 3 và với mỗi số
nguyên dương n  2 , tam giác A B C A B C n n
n là tam giác trung bình của tam giác
n1 n1 n1 .
Với mỗi số nguyên dương n , kí hiệu Sn tương ứng là diện tích hình tròn ngoại tiếp tam giác A B C
S S S  ...  S n ... n n n . Tính tổng 1 2 ? 15 9 A. S  . S   S  . S   4 B. 4 . C. 2 D. 5 . Lời giải
28 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Vì dãy các tam giác A B C , A B C , A B C ,... 1 1 1 2 2 2 3 3 3
là các tam giác đều nên bán kính đường 3
tròn ngoại tiếp các tam giác bằng cạnh . 3
Với n  1 thì tam giác đều A B C
1 1 1 có cạnh bằng 3 nên đường tròn ngoại tiếp tam giác 2 3  3  A B C R  3.  S   3. 1 1 1 có bán kính 1  . 3 1  3    3
Với n  2 thì tam giác đều A B C 2 2 2 có cạnh bằng
nên đường tròn ngoại tiếp tam giác 2 2 1 3  1 3  A B C R  3. .  S   3. . 2 2 2 có bán kính 2  . 2 3 2  2 3    3
Với n  3 thì tam giác đều A B C 3 3 3 có cạnh bằng
nên đường tròn ngoại tiếp tam giác 4 2 1 3  1 3  A B C R  3. .  S   3. . 2 2 2 có bán kính 3  . 4 3 3  4 3    n1  1 
Như vậy tam giác đều A B C 3. n n n có cạnh bằng 
nên đường tròn ngoại tiếp tam giác 2    n1 2  1  3 n1  1 3    A B C R   S   n  3.  .  n 3.  . n n n có bán kính .  2  3  2 3     
Khi đó ta được dãy S S S 1 ,
2 , ... n ... là một cấp số nhân lùi vô hạn với số hạng đầu 1 u S  3 q  1 1 và công bội . 4 u
Do đó tổng S S S  ...  S  1   4 n ... 1 2 . 1  q  
Câu 5. Cho dãy số u
u  cos 2n  1
n  có số hạng tổng quát n   
. Tổng 2018 số hạng đầu 6   
tiên của dãy số un  bằng bao nhiêu? 3 3 1 A. 0 B. C. D. 2 2 2 Lời giải        Ta có un   n     n   u n n cos 2 11 cos 2 1 2 cos 2 1 6        , *   . 6   6   6        n
u u u  ...  uu 1 7 13 2011 2017
u u u  ...  u u 2 8 14 2012 2018 
u u u  ...  u 3 9 15 2013  
u u u  ...   u 4 10 16 2014
u u u  ...  u 5 11 17 2015 
u u u   ...  u 6 12 18 2016
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 29
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
u u  ... u u u  ... u  ...  uu  ... u . 1 2 6 7 8 12 2011 2012 2016  S
u u  ... u u u  ... u  ... uu  ... uuu 2018  1 2 6   7 8 12   2011 2012 2016   2017 2018
 336.u u  ... u u u 1 2 6   1 2   3  3   3  3   3   3 336.  0         0      0  . 2  2   2  2  2          2 u  3 1 
Câu 6. Cho dãy số u *  u n n 2  1 , 
n  thỏa mãn u  . n1  1    2 1un Khi đó u
a b 3, a,b S a b 2019
. Tính tổng   .
A. S  3
B. S  4
C. S  9 D. S  2 Lời giải  2 tan      Ta có 8 2 1  tan   tan
 2 tan  1  0  tan  2  1 vì tan  0 4  2 8 8 8 1  tan 8 8   tan  tan u  2  1     Do đó 3 8 u       1  1 tan 2 2  1   u  3 8  1 1  tan tan 3 8      tan     tan u  2  1  3 8  8     u       1  2 tan 2. 3 2  1u       3 8  2 1  tan    tan  3 8  8  
Bằng phương pháp quy nạp ta chứng minh được u   n n n    * tan 1 ,   3 8        Do đó u  tan   2018.   2   3  S  3  2019 .  3 8 
Câu 7. Cho tam giác ABC có độ dài các cạnh là a, b,c theo thứ tự lập thành một cấp số A C x x cộng. Biết tan
tan  với x, y  và tối giản. Tính giá trị của x y . 2 2 y y A. 4 B. 1 C. 2 D. 3 Lời giải Theo giả thiết ta có A C A    C B B
a c 2b  sin A  sinC  2 sin B  2 sin .cos  4sin .cos 2 2 2 2 A C A C A C A   C 2 sin .cos  4sin .cos 2 2 2 2 A C A   C A C A C A c A C cos  2 cos
 cos cos  sin sin  2 cos cos  2 sin sin 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
30 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN A C A C A C A C 1
 3sin sin  cos cos  3tan tan  1  tan tan  2 2 2 2 2 2 2 2 3 .
Do đó x y  1  3  4 .  u  11
Câu 8. Cho dãy số u u n  xác định 1  . Tính giá trị của ? u
u   n n   2018 n 10 n 1 9 , 1 1 A. 2018 u  10 u  2018 u  2018 u  10  2018 2018 B. 2018 2018 C. 2018 D. 2018 2018 Lời giải Cách 1.
u  11  10  1 1  Ta nhận thấy 2
u  10u  1  9  10.11  8  102  10  2 2 1  3
u  10u  1  18  10.102  17  1003  10   3 3 2 Nên dự đoán u n n 10n
Chứng minh bằng quy nạp. Ta có u  11  10  1
n k   u k k 1 . Giả sử đúng với 1 k 10 khi đó uu   k
k k   k kk k 10. 1 9. 10. k 10  1 1 9 10 1 1 . Vậy u n u  10  2018 n 10n  nên 2018 2018 .
Cách 2. Ta có u
u   n un   u n n 10 n 1 9 n 1 10 1 1  
n
Đặt v u n vu n
v u  1  10 n n nn 1 1 1   và 1 1 v  10 Ta có dãy số 1  , v q v  10
n  là một cấp số nhân có công bội 10 và . vv n   1 n 10 n , 1 1
Ta có công thức tổng quát n1 n1 v v qv u n u n n n 10.10  10n    n 10n   n 10n  1 Do đó 2018 u  10  2018 2018 1 u u u u u
Câu 9. Cho dãy số (u u  ; un n  1 2 S     n ... n n , 1 n ) thỏa mãn 1 1 . Đặt 3 . 2 u  1 1 2 3 n n 2019
Tìm giá trị nhỏ nhất của n để S n ? 2020 A. 2019 B. 2020 C. 2018 D. 2021 Lời giải
Từ hệ thức truy hồi ta có u  0, n n 1 . u  1  1 n 1 1 Ta có u      2 d n 1 1 . Do đó   là cấp số cộng có và công sai 1 , u  1 u u u u n n1 nn  1 1 Từ đó suy ra
 2  n  1  n  1 ,n  1 . un 1 un 1 1 1 Do đó u  n      n , 1 . n  1 n
nn  1 n n  1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Ta có S        n ...   1 . 1 2 2 3 3 4 n n  1 n  1
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 31
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ 2019 1 2019 Khi đó S   n n n 1     2019 . Do đó 2020 . 2020 n  1 2020 u  2 0  2018
Câu 10. Cho dãy uu S   u n  : 2 1 un . Tìm phần nguyên của i . n1  u   2 i1 n A. 2020 B. 2017 C. 2019 D. 2018 . Lời giải u n 1 1 3 Ta có u      n 1 1 1 . u  2 uu n n 1 1 1 n 1 n1 3  1 2 Đặt a   a a
a   a   u n n 1  n 3 n 1 n 1 0 và . u  1 1 n1 2 3  1 n 2018 2018 2018 1 2 1
S  u S i 2018  2  2018   2018  i   2019 1 i ii  1 1 3 1 3 i1 3
Phần nguyên của S . bằng 2018 . u  2019 1 
Câu 11. Cho dãy số un  được xác định bởi:  2019 . u  
u u u ... u n    , 1 1 2 3 1   n n n
Tính giá trị của biểu thức 2 2019
A  2.u  2 u  ...  2 .u 1 2 2019 . A. 2019 3 B. 2019 C. 3 D. 2 Lời giải 1 n n k 1 ! 1  1! 1 Ta có đẳng thức sau k1 C C n .   k  1
k  1 k!.n k .
! n  1 k  1! n
n  1  k  1 . 1 ! n  1  1 k 1 Suy ra S k1 k1 C .u C .2019  C 2018 1 2019 2019 k  1 2019
Từ giả thiết ta có nu  20
 19u u u  ... uu n n 2019 1 2 3 2  n1 n   2020 n  1u un uu u n 2019 n 2020 1 1   n1 n n1 . n  2018 1 1 1 1 2 u   u   C u   C .2019    C 2 1 2018 1 2018 2019 2 2 2  2017.2018 1  2 3 u u C .u C 2 1 2018 1 2019  2.3 3  2016.2017.2018 1 3 4  u  
  C u  C 3 2018 1 2019 2.3.4 4   ...  1 2018 2019 uC u C 2019 2018 1 2019  2019  1 2 2 3 3 4 4 2019 2019  S  2.C  2 C  2 C  2 C  ... 2 C     2019 2019 2019 2019 2019  2019 2 1 1 2 .
32 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN x  2 1 
Câu 12. Cho dãy số xx n   x n 2 1 3 *
n  xác định bởi 1  1  n ,n  2 x n   3x n n 2 2018 8144648 8144648 8144648 A. B. C. D. 2019 12105 12107 12103 Lời giải xn x n   x n x x x n 2 1 3  12 2 Ta có 1 n n n1  1      nn x 2 n1 2 x n  3x n  3xn 12 2 n  3x x 1  3 n n n n n 2 n x y n n 1 1 Đặt dãy số y n y y  2 n ,  *      n 3 và 2 1 n 1  3y y y 1 n n1 n 1 Đặt u  ,n *  uu n nn 3 1 yn 1 Suy ra u u d
n  là cấp số cộng với 1 và công sai 3 2 2 2n * 8144648 1  x nxn ,   2018
u   n   5 1 3  3n  6n  5 12103 n 2 2
Câu 13. Cho dãy số u u  1, uau  n a nn 1, 1
n thỏa mãn 2 1 1 , 1 . Biết rằng lim  2 2 2
u u  ...  u  2n b T ab 1 2 n
. Giá trị của biểu thức  ? A. 1 B. 2 C. 1 D. 2 Lời giải 1  1  Theo giả thiết ta có 2 2 2 2 u
au   u   a u n 1 1 n n1 1  an 1    a  1 Đặt 2 v u   vav v q a n n n 1
n  là cấp số nhân với công bội  1   n a n  1  nna na 1 Suy ra 1 2 1 1 2 1 v v au aa u a n   .   .  1 1  1  a a  1 n a  1 1  a  2 a 1 u    1 a  1 1   a  2 a 1 u  . aa n 1 Ta có 2 2 2 2  a  1 1  a
u u  ... u a a n n 1   ...  . 1 2  1  a  1 1  .............................  a   2 n1 a 1 u a .   n a  1 1  a an 2 2 2 1 1    a u u ... u n n .  . 1 2 1  a a  1 1  a
Thực hiện phép đồng nhất ta được
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 33
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ  1 a  1   2  2  1 a    1 n     T n  1       1  a 1  a  b  b    2 lim  .  lim    2 
a  1 1  a   1   1    2     2 u
Câu 14. Cho dãy số (u u un nn , * . 1 
n ) được xác định bởi 1 và Tính 3
22n  1u  1 n
tổng 2019 số hạng đầu tiên của dãy số đó ? 4036 4035 4038 4038 A. B. C. D. 4035 4034 4037 4039 Lời giải Theo giả thiết ta có 1 1     1 1 4n  2  
 4n  1  2  4n  2 
 4.1 2  4.2  2 ... 4n  2 u u u u n1 nn1  1 2 3   2 4 8 3   2 2 2  4  n n n nu   2 2 n1 2
4n  8n  3 2n  12n  3 2 1 1  u n   
2n  12n  1 2n  1 2n  1  1   1 1   1 1  1
Từ đó suy ra S u u  ....  u n n 1        ...     1  1 2  3   3 5 
 2n  1 2n  1  2n  1 1 4038  S  1   . 2019 2.2019  1 4039 u  1 1
Câu 15. Cho dãy số u n
n  xác định như sau:  , với 1, 2, 3,... 2020 2019 uuu   u nn 2018 1 n n 2019 2019 2019 2019  u u u u  Tính 1 2 3 lim    ... n  .
u  2018 u  2018 u  2018 u   n 2018 2 3 4 1  4 3 2 1 A. . B. . C. . D. . 2019 2019 2019 2019 Lời giải
Ta dễ ràng thấy rằng u n n 1 với mọi 1,2,3,... Xét 2020 2019 uu uun u nn n 2018 n 0 1 với mọi
1,2,3,... , nên dãy  n  tăng. Giả sử dãy u u u a
n  bị chặn trên, khi đó  n  có giới hạn. Giả sử lim n 1 . Từ hệ thức 2020 2019 uuuu nn 2018 1 n
n chuyển qua giới hạn có 2020 2019 a a  2018a
a a  0  a  20  18 - Điều này vô lý Vậy, dãy u u
n  không bị chặn trên. Suy ra lim   n . Ta có
34 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN 2019 2019 u u u u u k k   k 2018  kk 1 1 1     . u u u u u u u k 2018 k 2018 k 2018 k 2018 k 2018 k 2018 k 2018 1  1    1   1 2019 2019 2019 2019 u u u un 1 1 1 2 3     ...  
u  2018 u  2018 u  2018 uu un 2018 2018 n 2018 2 3 4 1 1 1 2019 2019 2019 2019  u u u u   n 1 1  Vậy 1 2 3 lim    ...   lim  
u  2018 u  2018 u  2018 uu u   n 2018   2018 n 2018 2 3 4 1 1 1  1 1   . u  2018 2019 1
Câu 16. Xét dãy số nguyên x  34, x  334, x  3334, , x n 33...34 1 2 3
(có n số 3). Hỏi có bao
nhiêu chữ số 3 trong số 3 9x2018 ? A. 6054 B. 6055 C. 6056 D. 6057 Lời giải
Ta đặt u  3x u n n 2 . Khi đó 1 10   n n 10n  2 10n   2 n  3  3 1 1 3 3  10 1 2n2 n1 x   x n 9    n 2.10  4.10  3 3 3 3 Lại có
3n3      3n2 3n1 10 1 10 1 10  10   10  1 3n3 10  1   3 3n2 3n1 10  10   10  1 3 3  x n  3n2 3n1      2n2 n1 9 3 10 10 10 1  2.10  4.10  3 Để ý rằng 3n2 3n1 10  10
  10  1  111...111 (có 3n +2 số 1) 2n2 2.10
 2000...00 (có 2n +2 số 0) và n1 4.10
 400...00 (có n+1 số 0) 3  9x n 33...33533...33733...336
(trước 5 có n số 3, giữa 5 và 7 có n số 3, giữa 7 và 6 có n số 3) 3
 9xn có 3n số 3. un 1
Câu 17. Cho dãy số u u  1 u  
n  xác định bởi 1 và n1 với n nguyên dương. n1 2018 2019
Tính giới hạn A  lim u  n x 2019 2018 A. B. 2018 C. D. 0 2018 2019 Lời giải n1 un 1 nn  2018  Do 1 u    uu n 2018 . nn 2018 1 1 1 2018 2019 n  2019    n1  2018 
Đặt v  2018n u v  2018 vv n n ta được 1 và n1 n  với n nguyên dương. 2019   
Suy ra v  (v vv v
  v v v n n n ) ( nn ) ( ) 1 1 2 2 1 1
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 35
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ  2018 n    n k  1      2018  2018   2019  2018         2018 k      2019 2019 2018 1 1   2019     2018 n vn 2018  2018 n  1  2018 n         2018 2      u   n  2  n n      2  n    1  2019  2018 2018  2019  2018  2019               1   2018 n   Vì * u  0,n lim u u n lim   2  n     0  lim  n 0 n mà 1 x x  2018   2019  x     un 1
Câu 18. Cho dãy số (u u  1 u   n ) xác định bởi 1 và n1 với n nguyên dương. n1 2018 2019
Tính giới hạn A  lim u u u 1 2 n x 2018 2017 2017 2019 A. B. C. D. 2019 2019 2018 2017 Lời giải n1 un 1 nn  2018  Do 1 u    uu n 2018 . nn 2018 1 1 1 2018 2019 n  2019    n1  2018 
Đặt v  2018n u v  2018 vv n n ta được 1 và n1 n  với n nguyên dương. 2019   
Suy ra v  v vv v
  v v v n n n1 
n1 n2   2 1 1  2018 n    n k  1      2018  2018   2019  2018         2018 k      2019 2019 2018 1 1   2019     2018 n vn 2018  2018 n  1  2018 n         20182     u   n  2  n n      2  n    1  2019  2018 2018  2019  2018  2019              n n 1  2018 k    n 1 n 1 Do đó u k   2  k     4036  2018 k  1   k k1 k1 2018  2019  k1 2018 k1 2019  
Áp dụng công thức tính tổng cấp số nhân lùi vô hạn ta được 1 1 A  lim  2018 2019 4036 2019
u u u n 4036  2018   1  1 2  x 1 1 2017 2017 1  1  2018 2019
36 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN x  1  n 1 1
Câu 19. Cho dãy số (x *  ;n y nn ) có . Đặt . xx x x x    ix  2  1 2 3 1  n 1 n n
 n  n  1 i a a Biết lim y M a;b n với
là phân số tối giản và a, b nguyên dương. Khi đó tọa độ   b b
nằm trên đường tròn nào? 2 2
A. x  1  y  22  4
B. x  1  y  12  4 2
C. x  1  y  12  10 D. x  2 2 1  y  10 Lời giải Từ giả thiết xx x x x    x x   x x n
n 3 n n 3 n 2 1  n 3 n 12 2 2 2 2 n 3 n 1 1 Lại có x
x x x   x   nnn n
2 n 1  n 12 2 * 0; 1 . Suy ra x x
n  là một dãy số tăng. Giả sử  n  là dãy bị chặn trên 2
 lim x a a  3a  1  a a   x n 1 . Vô lý. Vậy lim   n . Mặt khác 2 x
  x x   x   x x n 1 n 3 n 2 n 1 n 1 n 2 1 1    1 1 1 1 1  1 1 1         .
x  2x  1 x x x x
x  2 x  1 xn n n 1 n n n 1 1 2 n n n 1 1 1 1 1 1 Vậy y    1
lim y   M 2;1 n . 2 xn 2 n 1 1  3 u   1
Câu 20. Cho dãy số u  16
n  xác định bởi
u  9u  4 1 3u  4,  n  n1 n n
Tìm số nguyên dương n nhỏ nhất thỏa mãn 8 u  10 . n A. 9. B. 10. C. 12. D. 13. Lời giải Đặt dãy số x 1 3u ,    nn n 2 x  Ta có x  2  1 x u n u n 1  3 n ,    n n 0 và n 3 2 2 xx n 1 n 1
Thay vào giả thiết ta được 1  9  4x   xx n 3 n 2 1  2 2 n 4 3 3 Suy ra xx   n  . x    x      n 3 n 3 n 2 1 Giả sử 1  n  thì 1. 9 Xét dãy y y x y
y x  1  ,
n  xác định bởi n n
1 . Khi đó  n  là cấp số nhân với 1 1 công 4 2  9 n1  .3  1    1 9 n 9 n  4  bội q  3 1 1  y x u n .3   n .3  1   4 4 n 3 2  9 n  9 Có 8 1 8 u n1 8  .3  1  3.10  1 n 10  .3  1  3.10    1  4  4
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 37
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ   n     8 4 log 3.10  1  1 .  1  n    9,14. 3   9   
Vậy n nhỏ nhất bằng 10
Câu 21. Xét các cấp số nhân có 2n  1 số hạng dương ( n là số nguyên dương) thỏa tổng tất
cả các số hạng của nó bằng 400 và tổng tất cả các nghịch đảo của các số hạng của nó bằng
4 . Giá trị lớn nhất của n là? A. 17 B. 18 C. 19 D. 20 Lời giải a a a a
Đặt các số hạng của cấp số nhân là n1 , ,
,..., , a, aq,..., aq , n
aq với a, q là các n n1 n2 q q q q số dương. a a     n1 n 1 1 n1 
 ... a  ... aqaq  400 a q q n nn     ... 1  ...  n n   400 1 1 q q   q q  Ta có   n n  1 q q 1 1 1  1   n n1 1 1   ...  ...   4 nnq q      n n   1 ... 1 ... 4  a a a aq aq  1  a q q    1 1  n1 n  1 n 1 n1 1 a 
 ... 1  ... qq q q q n n   400      ...   1  40  n n * 1 1   q q    q q q  2  a   100 a   10
Muốn tồn tại cấp số nhân thì điều kiện cần và đủ là phương trình * phải có nghiệm 1 n 1 n 1
dương. Xét hàm số f x 1   x   x
 ...  x  1 liên tục trên D  0; . n n1 x x x
Theo bất đẳng thức AM – GM ta có f x 1 n 1 n1 1   x   x
 ...  x  1  2  2  ... 2  1  2n  1 n n1 x x x
Dấu bằng xảy ra khi x  1 . Mặt khác lim f x  , lim f x   x0 x
Suy ra tập giá trị của hàm số f trên D là 2n  1;  .
Phương trình * có nghiệm dương khi và chỉ khi 40  2n  1  n  19, 5 .
Vậy giá trị lớn nhất của n là 19 . u  2018 0  u
Câu 22. Cho dãy số (uu  2019 n
n ) được xác định bởi 1 . Hãy tính lim .  3n uu un   n 4 n 3 n ; 1 1 1 1 1 A. B. 2 3 C. 2018 3 D. 2019 3 Lời giải Ta có uu u
u u u u n 4 n 3 nnn 3 1 1 1  n n1 .
38 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN v  1
Đặt v u u nv  n n n n1 ta có 1  . Suy ra 1 3 ; 1. v  3vn   n n n ; 2 1
Ta được u  u uu u
  u u u n n n1 
n1 n2   2 1  1 n n n1 n   2 3 1 3 1
 3  3   3  2019   2018   2018 3  1 2 un 3n  1 2018  1 Suy ra lim  lim n   n n   . 3  2.3 3  2 n  3
Câu 23. Cho dãy số u u  1; uu  nu n 2 n ,
n  xác định bởi * 1 1 . Hỏi 2 n  3n  2 2018
thuộc khoảng nào sau đây? A.  2015 2016 2 ; 2  B.  2016 2017 2 ; 2  C.  2017 2018 2 ; 2  D.  2018 2019 2 ; 2  Lời giải n  3 1 2 1  1  Ta có uu   uu    u   u n 2 n n 2 n n 2 1
n 1n 2 1 1 n 2 n 1 n 2   n n 1          1 1 1
v u   
Đặt v u n n n ,   * , suy ra 1 1  2 2 n  1
v v n  n 2 n , * 1 1 Do đó dãy số v q v  
n  là cấp số nhân có công bội 2 và 1 . 2  1  nn 1 Suy ra 1 2 * n2 * v   n u n n .2  2  ,     2 ,   .  2  n n  1 1 Vậy 2016 u   2  2016 2017 2 ; 2 2018 . 2019  2 u   1  3  u u un
Câu 24. Cho dãy số u L  lim    n  xác định  . Tính 1 2 2  n   2 n unun n  2 2 2  n ; * 1  n  3 1 3 3 A. L B. L
C. L  1 D. L  2 4 2 Lời giải 2nu Ta có un n n n un n
n u nn 1 2 3 n 2 1 2 n ; * 1     1    n  3
Đặt v nn  1n u v v  4; vv nn 2 n ; * n
2 n ta được dãy  n  thỏa mãn 1 1 nên dãy n1  2 v nnv   u
n  là một cấp số nhân có công thức 1 1 n 4.2 2 . Vậy n
nn  1n  2 un 2 1 1  1 1   1 1          . 2n
nn 1n 2 nn 1 n 1n 2  n n 1  
  n 1 n 2            u u un   1 1 1  1 1 2  L  lim      n  lim    2   n  2 2 2 n 
 2 n  1 n  2  2
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 39
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ 2019 (3x n 1)
Câu 25. Cho dãy số  x được xác định bởi: x  1; x
x với n là số n  1 n1 2019 n 3x 1 3x  1 3x  1 3x n 1 1
2018  2 2018  3 2018  2018
nguyên dương. Đặt u     n ... . Tính 3x  1 3x  1 3x  1 3xn 1 2 3 4 1 lim un 2019 2019 673 673 A. B. C. D. 4 3 3 4 Lời giải 2019 (3x  1) Ta có xx n   n1 n , n 1 2019 1 1 3x x x nn  3 n 12018 1     3x x x x x n 1 3     n 1 3 n 1 3 n 1 673 3 n 1 1   1   1  n 3x i 1  2018 n      1 1 1 1 u n   673    673   ix x x x x i i     1 3  1   3 i 1 3 i 1   3 1 3 n 1 1 1 1 1 1  3x n 12019 Mặt khác: xx   xn n 0 1 n
nên dãy  n  là dãy số tăng 1 . 2019 Nếu x x
n  bị chặn thì lim n tồn tại hữu hạn. 2019 (a  1)
Giả sử lim x a   a  1 a   a n và - Điều này vô lý 2019 Suy ra x x
n  không bị chặn trên hay lim   n . 1 673 673 Do đó lim
 0 . Suy ra lim u   . 3x   n n 3x  1 4 n 1 1 1 u   2019 1
Câu 26. Cho dãy số thực un  tăng xác định bởi  2
u  2018u  2020u   n   n n n 1 0, 1 1 1   1 1 1 Đặt S    S n ... . Tính lim
u  2019 u  2019 u  2019 n 1 2 n 1 1 A. 2018 B. C. 2019 D. 2018 2019 Lời giải Do u u  n
n  là dãy tăng nên n 2018, 1 . 2
u  2018u  1 Ta có 2
u  2018u  2020u    un n n n n 1 0 1 n1 2020 2
u  2018u  2019  u   n n
 2020 u   u u n 1 n 1 n 2019 n 1 1  1     2020 2020 1  1 1 1      *
u  1u  2019 u
u  2019 u  1 un n n 1 n n n 1 1 1
Thay n bởi 1, 2, 3,..., n vào (*) và cộng vế với vế các đẳng thức ta suy ra
40 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN 1 1 1 1 1 1 1 S    n ...    
u  2019 u  2019
u  2019 u  1 uun n 1 2018 n 1 1 2 1 1 1
Do un  là dãy số tăng nên có hai trường hợp xảy ra.  Dãy u u u x x
n  bị chặn trên suy ra tồn tại lim n . Giả sử lim  n thì 2018 . Chuyển
qua giới hạn hệ thức (1) khi n   ta có 2 2
x  2018x  2020x  1  0  x  2x  1  0  x  1 - Điều này vô lý  Dãy u u
n  không bị chặn trên, do  n  tăng và không bị chặn trên nên u    u n  1 lim lim      n 1 lim 0 1  un 1 1  1 1  1 Do vậy, lim S n lim    2018 u   n 1  2018 1 u  1 1 
Câu 27. Cho dãy số: u u n   n1 u
, n  2 . Tìm lim un . n 1  5n.un1
A. k  1616
B. k  808
C. k  404 D. k  1212 Lời giải un 1 1
Từ hệ thức truy hồi ta có 1 u     n 5n . 1  5 .nu u u n1 n n1 1 Đặt dãy số v
v v n v vn n n 5 n n 5 n u 1 1 n
v  v vv v
  v v v n n nnn ... 1   1 2   2 1 1 n n1 2 5 n 21 1  v u n 5  5  ... 5  1  .5     n limu  n 0 . 4 4 5 n 21 .5  4 4
u  1, u  3 1 2 u
Câu 28. Cho dãy số u lim n
n  được xác định  . Tính * u
u u  n  2 n n n 2 nn 1, 2 1 1 1 1 A. 1 B. C. D. 6 3 2 Lời giải Ta có uu
u u n nnnn 1, 1, 2,... 2 1 1  uu
u u   u u    u u n uun nn 2 nnnn 1 n n 2 ... 2 1 1 1 2 1 2 1
Do đó u u u uu u
  u u n n    n n nnn ... 1 ... 2 1  1   1 2   2 1       nn  1 u n n n   1 1  u n n 1  2  ...    lim  lim  2 2 2 n n n 2n 2
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 41
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ u  4 1 
Câu 29. Cho dãy số (u 2  u .
n ) xác định như sau: Giả sử giới hạn n * uu n  nn , 1  2018  u u u a a 1 2 lim 
 ... n    * a,b
 và tối giản. Tính a 3 .bu u u b b 2 3 n1  A. 1012 B. 1021 C. 1015 D. 1018 Lời giải
Từ cách xác định dãy số suy ra (un ) là dãy số tăng, nên tồn tại giới hạn hữu hạn hoặc vô hạn.
Giả sử tồn tại giới hạn hữu hạn l  lim u l n Khi đó 4. 2 u 2 l Từ n * uu nl l   l  0 nn , 1
lấy giới hạn hai vế ta có (mâu thuẫn). 2018 2018 Vậy lim u  .  n 2 u u 2018u u   n n n1 n  1 1
Từ công thức truy hồi ta có    2018   u u u u u u u n1 n n1 n n1  n n1   u u u   n 1 1   1 1  1009 1 2  lim     lim 2018    lim 2018     u u u u u u n   n   4 n  2 2 3 1 1
Vậy a  3b  1015. 2 x
Câu 30. Cho dãy số x x  ; xn n n , 1,2....
n  được xác định như sau 1 1 3 22n  1   x  1 n
Hỏi tổng của 2018 số hạng đầu tiên là bao nhiêu? 4035 2017 2018 4036 A. B. C. D. 4036 2018 2019 4037 Lời giải
Dễ thấy x  0, n n
1, 2,.... Nên theo giả thiết ta có 1 1 1 x    n   nn 2 2 1 , * 1   . 2 2n  1 1 x x n1  n xn 2 Đặt u   u  3; u
n   u nn n 4 2 1 n , * 1 1   xnu
u n  n nn 8 4, 1, 2,.... 1
u u n    u   n   n    n n 8 1 4 n 8 1 2 2.4 1   2    
 .....  u  8  n  1  n  2  .... 2  1  .4 n 1     
 2n  12n  1 2 2 1 1 Do đó x   n n u n n n n n        ,   1,2.... 2 1 2 1 2  1 2  1  1 1   1 1   1 1  4036
x x  ...... x          ....   1 2 2018 1 3 3 5  4035 4037        4037
42 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
u  1;u  2
Câu 31. Cho dãy số u
S  1  2  ...  2017  uu n  1 2  . Tổng u
u u  n   2018 2019 n 2 n n 1; 2 1 1
có giá trị bằng bao nhiêu? A. 2039190 B. 2035153 C. 2037171 D. 2033136 Lời giải u  1 1 u  2 2 
u  2u u  1
Cách 1. Từ công thức truy hồi suy ra 3 2 1 
u  2u u  1  4 3 2 ....   u   u u n 2   nn 1 1 2
Cộng n đẳng thức trên theo vế ta được u u u
  n   u u n * n n 2 1 1 1 n n1 u  1 1 u u 1 2 1  u u  2
Từ đề bài và * ta lại suy ra 3 2  u u  3  4 3 ....   u un   n n 1 1
Cộng n đẳng thức trên theo vế ta được n n
u       n    1 1 1 1 2 3 ... 1  1    2 n n n 2 2 2 1
Vậy số hạng tổng quát của dãy số đã cho là u n
 2n n2,n  1 2  1 u    2
2018  2018  2  2035154 2018   2   1 u   2
2019  2019  2  2037172 2019   2
S  1  2  ... 2017  uu
 1  2  ... 2017  2035154  2037172 2018 2019 2018.2019
 1  2  ... 2017  2018   2037171 2 Cách 2. Ta có u
u u  n   u u u u  n n 2 n n 1; 2 nn n n 1; 2 * 1 1 1 1   Đặt v uu n
v u u  1 n nn , 2 1 và 1 2 1
Khi đó *  v v  n v  1 d n n 1, 2 1 là cấp số cộng có 1 công sai 1
v  1  n  1.1  n,n n 1
S  1  2  ... 2017  uu
 1  2  ...  2017  uu
 1  2  ...  2017  v 2018 2019  2019 2018 2018 2018.2019
 1  2  ... 2017  2018   2037171 2
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 43
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ  4 u   1
Câu 32. Cho dãy số u  3 ,n  1 u
n  xác định bởi . Tìm lim n . 
n  22 u n 1 2 u u   n u n n n1 n1 3 A. lim u u   lim u u   n 2 B. lim n 4 C. n D. lim n 3 4 Lời giải n 22 2 n Dễ thấy * u  0,n   n  1 n . Từ giả thiết ta có u u n1 n 1 1 Với mỗi * n  , đặt v   v  1 n ta có và u 4 1 n 2  2  1   1   n n 2 v   n v
n   n vn v v   v n   n   1  22 2 2 1 n1 n n1  4   4 
n 22 n 2 2 2 2 2 2
n  1   n  2   n  3   3   2   1  4 4  v  ... v v n             1
n  1   n   n  1   5   4   3  n  12 1 nn  12 2 2 n  lim v n 0 .  1 1  1 1 1 1 Ta có lim v u n lim
   lim   0  lim    lim  n 4  .  u u u n 4  n 4 n 4 2n  5n
Câu 33. Cho dãy u u n  với n
. Giả sử ta có tổng sau 2n  5n 100  a  c 1 1 1 1   S ....  b      
u  1 u  1 u  1 u  1 b a 1 2 3 100
Trong đó a, b c là các số nguyên dương và a, b là hai số dương nguyên tố cùng nhau . Khi
đó S a c  ? A. 151 B. 153 C. 152 D. 154 Lời giải 2  5 2  .5 1 2  5 1    2 n n n n n n   Ta có u n 1   1     1  n n n n n    2  5 2  5 u n 1 2  .5 2   5    1 2 100 1 1 1 1 1    2   2   2    S      100          
u  1 u  1 u  1 u  1 2   5   5   5  1 2 3 100   100 100  2     2   1     100             151 1 2 5 1 2  2      5 100  100  1       2  5 2  2  3   5       3 1   5   
Từ đó suy ra a  2, b=5, c=151 nên : a c  153.
44 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN u  9  1
Câu 34. Cho dãy số un  được xác định bởi  . 1 1 1 u u   n   n n n n n n 3.2 2.3 , 2; 3.... 1
Tính giá trị của u2018 ? A. 2018 2018 2018 u  3.2  2.3 u  9  3.2  2.3 2018 B. 2018 2018 2018 2018 C. 2018 2017 2017 u  3.2  2.3 u  3.2  3 2018 D. 2018 2018 2018 2018 . Lời giải n n1 n1 n1 u u   n n 3.2 2.3 1  n1 n2 n2 n2 uu    nn 3.2 2.3 1 2  n2 n3 n3 n3 uu   nn 3.2 2.3 Ta có 2 3  n 1
u u  3. n  1 2 n1
2  2  ...  2   2. 1 2 n1 3  3  ...  3 1  . . . .   3 2 2 2
u u  3.2  2.3 3 2  2 1 1 1
u u  3.2   2.3 2 1 n1 n1 1  2 1  3  9  3.2.  2.3.  3.2n  3n 1  2 1  3 Vậy 2018 2018 2018 u  3.2  3 2018 . a  2008 1
Câu 35. Cho dãy số thực a ; a ;...; a 1 2
n được xác định bởi  . Tính 2
a a  ...  a n .a ,n   n n 1 1 2
giá trị của a2008 . 1 2 1 2 A. B. C. D. 2009 2007 2007 2009 Lời giải
Ta có a a  ...  an a n  12 1 2 1 n1 .
Do đó a a  ...  a  a a  ...  aa n aa n n  n  12 1 2 1 2 1 n1 n . n  1
Ta có phương trình n  12 2 a
a n a a a n1 n n n n1 . n  1
n  1 n  2 n  3 2 1 2a Suy ra 1 a a n . . ... . .  1 . n  1 n n  1 4 3 nn  1 2.2008 2
Cho n  2008 ta được a   2008 . 2008.2009 2009  u  1 1 
Câu 36. Cho dãy số u n
n  xác định bởi   1  . Có bao nhiêu số nguyên * uu  n  nn   , 1   2  1999
dương n sao cho u n . 1000 A. 11 B. 10 C. 15 D. Vô số Lời giải
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 45
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ u  1  1    1  u u  2 1  2    1 2 1  1  1 1 1    n  1  1 Ta có 2
u u      u n 1    ...   2 n 1   n  2  3 2 2 1 n1   2  2 2 2 1   2  2 1  ............   2   n1   1   u u   n n1   2      Theo giả thiết ta có 1999 1 1999 1 1  1  u   n n n 2       1  log  10   n n   11 1 1 1 1000 2 1000 2 1000  1000  2
Suy ra có 10 số nguyên dương n thỏa mãn đề bài. 1
Câu 37. Cho dãy số x x
n  xác định bởi 1 . Biết rằng 4
x  4x  9x  ... n  12 x 1 2 3 n1 x n n ,  2,3.... 2 n n  1 Tính  2
lim 30n  12n  2018xn 15 15 A. 15 B. 30 C. D. 4 2 Lời giải
x  4x  9x ... n 12 2  xn x 2 2 1 2 3 n1   n
n n  1x n x Ta có x   xn n n1  n  12 n n1 n 12 n 3 2  xn x n nx
x  n  12 2 xn x n1  . n  2 n1 nn 2 1 1 n n1 n  1
n x  n  2 2 1 1 x
  x x   x n n ... 4 1. 1 2 1 4 n 2 4n   n n  2 n n  2 30 12 2018  15 3 1009  15 lim 30 12 2018 x n lim  lim    2  2 4n 2 n 2   n  2 u  2 1
Câu 38. Cho dãy số un  được xác định bởi công thức  . Tìm 2 2019uu u n   nn 2018 n , 1 1 u u u
giới hạn của dãy số S S     n
n  xác định bởi công thức 1 2 n . u  1 u  1 un 1 2 3 1 2018 A. lim S S  lim S S n 2018
B. lim n 2019 C. n D. lim n 1 2019 Lời giải
46 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Trước tiên ta có hai nhận xét sau  2 u  1  uu u  n nn 2018 n 2019, 1 1 1
u  2,n
u u  n n 1 nên 2 1, 1 n n . u uu Theo giả thiết ta có 2 2019uu u u
u u u   nn n nn 2018 n 2019 nn n n 1 1 1 1 2019 u  1 n u uu u   n nn n 1 1 1      2019   2019 uu uuu un 1 n 1 n 1 n 1  n 1 n 1 1    1  1 1   1 1   S n 2019   u  1 u   n 1 1 1  . 1 Để tính lim
, ta chứng minh mệnh đề * : 2019u   n n n 4036 , 1 bằng quy nạp. u  1 n 1 1
Từ 2019u  4  4036  4040  4037 * n  2
suy ra mệnh đề   đúng khi 1 . Giả sử 2019u   k k k 4036 , 1 1 . Khi đó 2 2019uu uu   u   u    k kk 2018 kk 1 2018 k 1 2019 k 1 4036 2 1 1 1 1 1 .
Suy ra * đúng khi n k  1 . Hay 2019u   n n n 4036 , 1 1 . 1 2019 Do đó 2019 u    n   n 1 2019 1  . un n 1 2019 1 2019 1 Ta lại có lim  0 nên lim  0 . n  2019 un 1 1  1 1  Vậy lim S n 2019  lim   2019 . u  1 u   n 1 1 1  u
Câu 39. Cho dãy số u u  1, un n n , 1, 2, 3,...
n  được xác định bởi: 1 1 u  1 n
2018u  1 u  1 ... u n 1 1  2    Tính lim . 2019n 2018 A. lim S S  lim S S n 2018
B. lim n 2019 C. n D. lim n 1 2019 Lời giải un 1 1 1
Do u  0  u  0,n u      u n n 1 n * 1 . Ta có 1 , 1, 2,... u  1 n u u n n n1 n   1  1   1  2 3 n  1
u  1 u  1 ... u  1   1  1 ...  1  . ...  n n      1 1  2  
 1 2  n  1 2 n  1   20181  2018 u 1 u 1 ... u n n 1 2018 1      1  2       n  2018  lim  lim  lim  2019n 2019n 2019 2019
2018u  1 u  1 ... u n 1 1  2    2018 Vậy lim  . 2019n 2019
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 47
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
Câu 40. Cho các số a , a , a , a , a  0 1 2 3 4 5
lập thành cấp số cộng với công sai d và
b ,b ,b ,b ,b  0 a b a b 1 2 3 4 5
lập thành cấp số nhân với công bội q . Biết rằng 1 1 và 5 5 . Hỏi
có bao nhiêu khẳng định luôn đúng trong các khẳng định sau? i) a b a b a b d q 2 2 ii) 3 3 iii) 4 4 iv)  A. 1 B. 2 C. 3 D. 4 Lời giải a  3a 3 
Đặt a b x, a b y
a a  4d
a a d a   x y . 1 1 5 5 , mà 5 1 và 2 1 nên 4 1 2 4 4   3
Tương tự ta tính được  x y ax y a . 3 và 2 4 4
Lập luận tương tự với CSN, ta cũng có 3 3 4 4
b x y ,b xy ,b xy 2 3 4 .
Theo bất đẳng thức AM – GM ta có x y 3x y x  3 3y 3 4 4 a
xy b , a
x y b ,a   xy b 3 3 2 2 4 4 2 4 4
Do đó, cả i), ii) và iii) đều đúng. Tuy nhiên, điều kiện iv) không luôn đúng, chẳng hạn khi
x y thì d  0 nhưng q  1. 3n  1
Câu 41. Cho dãy số u u  1 3 u
u n n  n * nn 2 3 1 n  biết : 1 , 1 . Giá trị nhỏ n nhất của n để 3 2018 u n  .3 n n là bao nhiêu?
A. n  2019
B. n  2018
C. n  2017 D. n  2020 Lời giải
Biến đổi giả thiết ta có 3n  1 u u u u nn nn  1 1 u
u n n   
n n    n    n nn 2 3 1 3 2 2 1 1 3 1  2 3 2 2 n n 1 n n 1      nu Đặt n 2 S   n SS nn 3 n , * n .Ta có n 1  Dãy số S q S  2 n1 *  S n N n 2.3 , 
n  là cấp số nhân với công bội 3 và 1 u Theo bài ra, 3 2018 n 2 2018 n1 2018 n2019 1
u n n n n .3    3  2.3  3  3  n 2 1 1  n  2019  log  n  log  2019  2018,369... 3 3 2 2
Vậy giá trị nhỏ nhất của n là n  2019 .
48 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Câu 42. Cho dãy số không âm u   * , nn
 được xác định bởi công thức sau u  1 2   1
m, n ,m n 2 2 uuu        2 2 u 1 1 2m1 2n1     m n m n 2
Khi đó tổng của 2019 số hạng đầu tiên của dãy khi viết dưới dạng thập phân có chữ số ở
hàng đơn vị bằng bao nhiêu? A. 1 B. 2 C. 3 D. 4 Lời giải 1
Cho n m ta có 2 2 uu uuu  1 m  2 2 mm 0 2 1 1 2 1 2 1  1   2 1 Cho n  0 ta có 2 2 uuuu uuuu mm  2 2 m  2 2 m 4 mm 2 m 2 1 1 2 1 1 2 1 1 2 1 1   2 u uu u   2.  2 2. 1 Vì u  1 2 2  uuuu
u   u        9 3 2 1 1 2 1 1  2 2 4 1 2 1  2 2 nên 3 2.1 1 1 1 2  . u uu u   4 4  2  2 4. 2 5 2.2 1 2 1 3 Ta chứng minh un n 3 n , 1  
Thật vậy, với n  0, n  1, n  2, n  3 thì 3 đúng.
Giả sử 5 đúng đến n k, k  , k  3 , tức là uk u k k1 và k 1 . Khi đó 2 2 1 uuuu uk  k   2 2 k  1 2 4 k 4 1 1 1 1 2 1 3 1  2 2  u
k   k
k k   k k 2 2  12 2 1  12 2 2 2 2  uk k 1 2
Vậy tổng của 2019 số hạng đầu tiên của dãy là S
 0  1  2  ... 2018  2037171 2019 .
Do đó chữ số ở hàng đơn vị là 1.
Câu 43. Cho dãy số x x  2019, xx x n nn n 1, 1, 2, 3,...
n  được xác định bởi 2 1 1 . Với  1 1 1 
mỗi số nguyên dương n , đặt y y n 2019   ... . Khi đó lim bằng? x x x n 1 2 n  2018 2019 A. B. C. 2018 D. 2019 2019 2018 Lời giải Ta có x
x x x   x    xx n x nn n
2 n 1  n 12 2 0 nn , 1. 1 1
Do đó  n  tăng. Giả sử dãy x
 lim x  lim xA n n 2019
n  có giới hạn hữu hạn bằng A 1 . Chuyển qua
giới hạn hai vế phương trình 2 xx x
A A A   A   n 1 1 n n ta được 2 1 1 2019 vô lý. Vậy lim x   n . 1 1 1 1 1 1 1 Ta có x   x x         . n 1 n n 1 1   xx x x x x x  1 xn n n 1 n 1 1 1 1 n nn n 1  1 1 1   1 1   1 1  Do đó y n 2019   ...   2019    2019   x x x x x x n 1      n 1   2018 n 1 1 2 1 1 1 
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 49
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ 1 2019
Từ lim x    lim  lim y n . n 0 . Vậy x 2018 nu  2020  1
Câu 44. Cho dãy số (un) được xác định bởi  2 . 4n  16 
nu n n u n   n  2 6 5 , 1 1  n  4n  Gọi k  lim 
.u thì k có giá trị là? 2 n   n
A. k  1616
B. k  808
C. k  404 D. k  1212 Lời giải 2 Ta có  2
4n  16nu n n u  4 2
n  4nu   n   n   u n 1 4 1 1     n  2 6 5 1  n   n
1 n  12  4n  1 u u n 1 1  uu   n n . n . 1 2 4 n  4n
n  12  4n  1 2 4 n  4n un 1 Đặt dãy số v   vv n 2 n1 n  4n 4 n  1 v q
n  là cấp số nhân có công bội và số hạng đầu 4 u 1 n1 n1  1   1  1 v
 .2020  404  v u n n n 404.   n 404.  2      4  1 5 5  4   4  n1  4n 1    2  n n   4  4  k  lim .404.   2
n  4n   lim .4.404  lim 1  .1616    1616 2    n 4    2    n   n  u  1 1 
Câu 45. Cho dãy u 2
n  được xác định bởi  1  u  , đặt n 1 1 u n n n ;  2,   un1
S u u  ...  u n 1 2
n . Hãy chọn mệnh đề sai trong các mệnh đề sau? n1    1   A.u S n 1  1 
n  là dãy bị chặn. B.    4   2    C.u S n n n  là dãy giảm D. ,     n . Lời giải  2  1  tan  1 1 o c s  4 
Cách 1. Ta có 4
u  1  tan ; u    tan 1 2 . 4   2.4 tan sin 4 4 
Từ đây ta dự đoán u  tan ,  nN n . n 1 1 2 .4 
Thật vậy, giả sử u  tan ,k k 1, khi đó k1 2 .4
50 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN  2  1  tan  1  c k 1 os 1 k1 2 .4 2 .4  u    k tan 1   . 2k.4 tan sin k1 k1 2 .4 2 .4
Theo nguyên lý quy nạp suy ra công thức 1 đúng.    Vì 0 
  0  u  nên un  là dãy bị chặn. n n 1 1 2 .4 4    
Vì tan x là hàm số đồng biến trên  0;
suy ra un  là dãy giảm. 4   
 Ta có S u u  ... u nu n n n . 1 2 1       1 
Xét hàm f (x)  tan x x; x  0;  , có 2 f (x) 
 1  tan x  0,x  0; . 4    2 cos  x 4     
 tan x x,x  0; 
đẳng thức xảy ra khi và chỉ khi x  0 . Do đó 4    n1       1   S n 1      1 1 n    2 1 2.4 2 .4 2 .4 4   2    Cách 2. 2 1  un 1 u
Từ giả thiết suy ra u 0,   n 1 n1 u    u n . Ta có n n1 . 2 un1 1  un 1 1 Suy ra u u n S n n 0;1 ,    
n  giảm (C đúng) và   hay A đúng. Và khi đó  n tức D đúng. Vậy chọn B. u  1 1 
Câu 46. Cho dãy số u 2 n  1  un 2  n n  thỏa mãn   1 * u   n n n      n n  1 , . 2 2  1
Tìm giới hạn của dãy số s
s n u   n  với 3 * n n , n .
A. lim s    lim s  0 n B.n
C. lim sn   1 D.s  1 lim  n . . 2 Lời giải 2 2 2 Ta có  2
n n      2
n    n 2 n   2  n    2 1 1 1 2 1 1
n  1 n 1  1
Theo giả thiết ta có 2 n  1 2 un  n n  1 2 2     n u nu n u n n 2  1  2   nn 2 n n  1 1  1
n 1n12 2  1 nu n u n u nu n    1 2 1 1  1    2 1        n 1 n  n  1 1 2 2   1 2  
n  1 n  1  1 n1 2  1 2  n  1 
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 51
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ 1 1 Đặt * v nu n 1 * vv n  v nn , n n ,  
. Khi đó   trở thành 1
n là một cấp 2 n  1 2 1 1 1 n1  1   1 n
số nhân với công bội q
, v u    v v n .  2 1 1 2 2 1  2   2      1 1 3 2  n n u   3
s n u   n n . n 3
n n 2nn 3
n n 2n Ta có 3  n 1 lim  lim  1 ; 3 n n 1 1  2 n
 Với mọi số nguyên dương n  3 , ta có 3 3 n n n n n n n  0 1 2 3 0 1 2 3 5 6 5 6
2  C C C C C C C C C n n n n ...       n n n n n 2  2 6 6 3 n n  5n  6
Mặt khác 2 vẫn đúng mới n 1;  2 . Do vậy nên * 2  , n . 6 6 2 2 2 2 2 n n 6n * 6    n n n ,n ; lim  lim  0  lim  0. n n 3 3 2 2 n  5n  6 n  5n  6 5 6 2n 1   2 3 n n 3 2  n n  Vậy lim s n lim  n   1. 3
n n 2  2
u u u n 4 n 4 n 0 1 
Câu 47. Cho các dãy u *  nu n  thỏa: 1 
 . Khi đó có thể nhận tất cả u  1  2018  2 bao nhiêu giá trị? A. 2017 2 B. 2018 2 C. 2019 2 D. 2018 2  1 . Lời giải
Xét hàm số: f x 2
 4x  4x với x 0;1 ta có f x0;1 1 Mặt khác uf u   0;1  u
 0;1  ...  u  0;1 2018  2017    2017   1   2
Ta chứng minh bằng quy nạp 0  u n 1 .
Theo trên có u  0; 1 ; u  0; 1 u uf u kk 0;1 k 0;1 1
  2   . Giả sử   khi đó do 1     nên có điều chứng minh.    Vì 0  u  1  u  sin  1 nên tồn tại số 0; sao cho 2 2    1
Khi đó u  4u 1  u  2  4sin  2 1  sin   sin  2 2  2 1 1 
Theo nguyên lý quy nạp ta có 2 unn 1 sin 2   
52 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN 1 1 1 1 1 Theo giả thiết ta có 2 u   sin  2017 2     cos 2018 2   2018  2 2 2 2 2    cos 2018 2   0     kk  2019 2018 2 2       1 1 Vì 2017  0; nên 0   k     k  2    2019 2018  2  2 2 2 2 2 Vậy 2017 k {0;1; 2;...; 2  1}   Do đó có 2017 2 giá trị u   k 2017 k  0;1; 2;; 2  1 1 với   thỏa yêu cầu. 2019 2018 2 2 2
Câu 48 . Cho dãy số u u  1 u
u a nn , n  thỏa mãn: 1 ; 2 * 1 . 3 n Biết rằng lim  2 2 2
u u  ...  u  2n b T ab 1 2 n
 . Giá trị của biểu thức  là? A. 2 B. 1 C. 1 D. 2 Lời giải 2 2
Biến đổi giả thiết ta có 2 2 u
u a ua u a nn n 3  2 3 1 1 n  3 3 2 Đặt 2
v u  3a v v  1  3a q n n
thì  n  là cấp số nhân với 1 và công bội . 3 n1 n1  2   2  Do đó v a u v a a a n 13  2    n n 3  1 3      3 .  3   3   2 n 1     n  2 2 2  3   2 
u u  ... u n a n na a n a n 2  1  3
 2  3  3 1  3 1      3  2 1 2       2  .  3  1     3
Mặt khác ta lại có lim  2 2 2
u u  ...  u  2n b 1 2 nn  2     a a     a  2       
lim 3 1 3 1      n3a  2 3 2 0   b       ,  3       b      a 3 3 1 3 b  3  
Vậy T ab  2  .
Câu 49. Cho 2 dãy cấp số cộng u u u u d v v v v n ; ;... n ; ;... 1 2 n có công sai 1 và 1 2 n có công sai
d2 . Gọi tổng của n số hạng đầu của mỗi cấp số theo thứ tự là u
S u u  ...  u  7n
T v v  ...  v  14n n n 27 n n 1 1 2 và 1 2
. Tính tỉ số của 11 v11 5 4 9 5 A. B. C. D. 3 3 4 4 Lời giải
n 2u n  1 d  
n 2v n  1 d   1   1     Từ giả thiết, ta có 1 S  2 T n và 2 n 2
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 53
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ S
2u n  1 d n n 1   1 7 1    1 T v n d n n 2   1 4  27 1     2   . u u  10d 2u   20d 11 1 1 1 1   2  v v  10d 2v   20d 11 1 2 1 2 u 148 4
So sách (1) và (2) bằng cách đồng nhất 11
n  1  20  n  21    v 111 3 11
Câu 50. Cho dãy số a a  5, aq a n n . n 3
n  xác định bởi 1 1 với mọi 1 , trong đó q là
hằng số, q  0 , q  1 . Biết công thức số hạng tổng quát của dãy số viết được dưới dạng n1  n1 1  q a q    n .    . Tính 2 ? 1  q A. 13 B. 9 C. 11 D. 16 Lời giải 3 Ta có a
k q a k k kq  3  k n1  n  1  q
Đặt v a k 2  vq v q v   n q v n . n . n ... . n n 1 1 1   nnn 3 Khi đó 1 1 v q v q a k q n .  .   1  .5  1 1  1   q n1      n 3 n 3 3 q Vậy 1 1 n1 1
a v k q k q q n n .5     .5     5.  3. . 1  q 1  q 1  q 1      q
Do đó   5;   3    2  5  2.3  11 .
Câu 51. Cho cấp số nhân u , u , u ,.., u u  i n 1 2 3 n ; trong đó i 0, 1, 2,..., . Biết rằng 1 1 1 1 1
S u u u  ...  u T     ... 
P u .u .u ....u n 2019 n n 2018 1 2 3 , và . u u u u 1 2 3 n 100 1 2 3 n
Hỏi số tự nhiên nhỏ nhất thỏa mãn P là? A. 9295 B. 9296 C. 18592 D. 18591 Lời giải n u q  1 1  
Ta có S u u u u 1 n ...   n 2018 1 2 3   q  1 1 1 1 1 1 nq Và T     2 n ...   2019   n1 u u u u u q q n 1  1 2 3 1   Tn n 2018
Từ 1 và 2 suy ra 2 1  u q  1 S 2019 n n n n1 n 2 nn n  2018 
Ta có Q u u u u u u q u q u q u q u q n . . ....  n . . . 2 . .... 1 .       2 1 2 2  1 2 3 1 1 1 1 1 1  2019   
54 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN n 2  2018  1  1  Theo đề   n  2 log  18591,1  n      18592 2018 min  2019  100  100  2019 4
Câu 52. Gọi q là công bội của một cấp số nhân , biết tổng ba số hạng đầu bằng 16 , đồng 9
thời theo thứ tự , chúng là số hạng thứ nhất , thứ tư và thứ tám của một cấp số cộng . Hỏi
q thuộc khoảng nào sau đây?
A. q 3; 4
B. q 1; 2
C. q 2; 3
D. q 0;1 Lời giải
Gọi : u , u , u v 1 2
3 là 3 số hạng đầu tiên của cấp số nhân , với công bội q . Gọi  n  là cấp số
cộng tương ứng với công sai là d . Theo giả thiết ta có :  4  2 4
u u u  16
u u q u q   1 2 3 16 1  1 1 1   9 9   u   v 1 1
 u q u  3d 2 1 1  
u v v  3  d 2 2 4 1
u q u  7d 3   1 1  
u v v   7d 3 8 1 
Khử d từ (2) và (3) ta được : u  2
3q  7q  4  0 4 1   . q  1 4 Do (1) nên : u 0 4     q q  1   4  . Theo định nghĩa thì 1 , do vậy q  3  3 n
Câu 53. Cho dãy số u u  n n  như sau: n ,
1 , 2 ,... Tính giới hạn của tổng 2 4 1  n n
lim u u  ... u 1 2 n  . x 1 1 1 A. D. 4 B. 1. C. 2 3 Lời giải n n 1  1 1  Ta có u n      
1  n 2  n
 2n n1 2 2 2 n n  1 2 2
2  n n  1 n n  1  1  1 1 1 1 1 1 1 1 1 
Ta có u u  ...  u n 1         ...  1 2 2 2 2  3 3 7 7 13 13 21 n n 1 n n 1       1 2 1  1  1 n  1   n 1 n 1 1   
 lim u u ... u n lim  1 2  . 2  2 2 
n n  1  2 n n  1 2 1 1 2 1   2 n nx  10 khi x  2018 
Câu 54. Cho hàm số f x  
. Tính giá trị f 1  f 2018 .
f f x  11 khi x   2018 A. 1999 B. 2009 C. 4018 D. 4036 Lời giải Ta có
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 55
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
f 2018  f f 2018  11  f f 2029  2019  10  2009
f 2017  f f 2017  11  f f 2028  f 2018  2009 ...
f 2009  f f 2009  11  f f 2020  f 2010  2009
f 2008  f f 2008  11  f f 2019  f 2009  2009
f 2007  f f 2007  11  f f 2018  f 2009  2009 ...
f 1  f f 1  11  f f 12  2009
Do đó ta có f 2018  f 2018  ...  f 1  2009  f 1  f 2018  4018
Câu 55. Cho dãy u 2u 1 u u 2 25.2  15.2
 5.2u  15.2u  4  0 uu nn 8. n thỏa mãn 5 1 5 5 1 và 1
Giá trị nhỏ nhất của n để u n 2019. A. 512. B. 258. C. 511. D. 257. Lời giải Từ uu   u
d  8  u u  8 n  1  u u n 32 nn 8. 1
n  là CSC công sai 1   5 1
Thay vào giả thiết ta được: u u    2 32 1     32 2 5.2 3 2 5.2  3 1 2  4  0 u 1 33  1 33     
Có dạng phương trình bậc 2 suy ra:  32 5.2  3 1 2   u  log   1 2 4  4 32 5.2  3      u u u 8n  1 2019 1  2019  n   1  257,63  nn 258 1 min 8
Câu 56. Cho một cấp số cộng : u , u , u , u
u u u u  6 1 2 3 4 thỏa 1 4 2 3
. Tìm tập xác định D của
hàm f x  x u x u x u x u  9 1   2   3   4 
A. D  ;6
B. D  6;  C. D D. D   6  ;6 Lời giải
Theo tính chất của cấp số cộng , ta có : u u u u 1 4 2 3
Do đó x u x u x u x u  2
 x  u u  2
x u u  x u u x u u  * 1 2 3 4  1 4 1 4    2 3  2 3    Đặt 2
t x  u u  2
x x u u x 1 4  2 3 , khi đó :
*  f t  t u u t u u  2
 9  t u u u u t u u u u  9 1 4 2 3  1 4 2 3 1 4 2 3 2 2
Với :   u u u u
 4u u u u  36  u u u ut 36 1 4 1 3  1 2 3 4  1 4 2 3  .
Rõ ràng u u u u  6    f t t f xt 0   0,  1 4 2 3  
có nghĩa với mọi x
56 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN 2 2 2  1   1   n 1 
Câu 57. Biết tổng 2 S n 2   2    ... 2    
. Giá trị nhỏ nhất của n để 2 2 2 2n        99 3  2n4n S n n , *  4n A. 41 B. 40 C. 51 D. 50 Lời giải  1   1   n 1  Ta có 2 4 2 S  2  2   n   2  2    ...   2  2   2 4 2 2 2 2 n         2 4 2    n   1 1 1   2 2 .. 2  2n    ..  2 4 2 2 2 2 n    n q  1
Áp dụng công thức tính tổng của n số hạng đầu của một cấp số nhân : S u n 1 : q  1  1 n n   1 4  1 1 n n  4  4 1 1 4  1 S n n n 4.  2  .  2  3 4 1 3.4n  1 4 Theo đề bài ta có:
4n 1 n1 4  1 99 3  2n4n 2n    n n n n
4n 1 n1 4  1 100  3   39,124...   40 min 3.4 4
Câu 58. Cho dãy (x x  5, x
x  n nn 2, 1 n ) thỏa mãn 2 1 1 . Tính giá trị của  1 1 1  M  lim   ........   x x x x x ...x 1 1 2 1 2 n  5  21 5  21 3  31 3  15 A. M B. M C. M D. M  2 2 3 3 Lời giải
Đầu tiên dễ thấy x   n 2 2 Ta có 2 xx
x   x x    x x x x n  2n 2 2 2 n 4 n  2n
4 ...  . .... n   2 4 1 1 1 2 1  x x n 4 n 4 1 1        x x x x x x x x x n  21 lim lim 21 21 . .... . .... . .... x x x n n . .... 1 2 2  1 2 n2 1 2 1 2 2 x x x   nn 2 n 2 1 1 1 Lại có 1   
 ...  x  2   ........ 1  x x ...x x x x x x x x x x x x x x x n ... n ... n ... n  ... 1 2 1 2 1 1 1 2 1 1 2 1 2 n  1 1 1 1  xn1    ........  x  1  x x x x x ...x x x x n 2  ... 1 1 2 1 2 1 2 n   1 1 1  1  x   n 5 21 1  lim    ........    5  lim    x x x x x ...x x x x n  2  ... n  2 1 1 2 1 2 1 2
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 57
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ  1 
Câu 59. Cho hàm số y f x  ln 1   . Biết rằng : 2   x
f 2  f 3  ... f 2018  ln a  ln b  ln c  ln d
trong đó a, c, d là các số nguyên tố và a b c d . Tính P a b c d A. 1986 B. 1698 C. 1689 D. 1989 Lời giải 2  x  1  Ta có y  ln 
  ln x  1  ln x  1  2 ln x 2  x  Khi đó:
f 2  ln 1  ln 3  2 ln 2
f 3  ln 2  ln 4  2 ln 3
f 4  ln 3  ln 5  2 ln 4 ..........
f 2017  ln 2016  ln 2018  2 ln 2017
f 2018  ln 2017  ln 2019  2 ln 2018
f 2  f 3  f 4  ... f 2017  f 2018
  ln 2  ln 2018  ln 2019  ln 3  ln 4  ln 673 ln 1019
Câu 60. Cho dãy số u
log u  2  log u  2 log u  2 log u uu n 2 n  thỏa mãn 1 1 10 10 và 1 n với
mọi n  1 . Giá trị nhỏ nhất để 100 u  5 n bằng A. 247 B. 248 C. 229 D. 290 Lời giải Vì uu u q n 2 1
n nên dễ thấy dãy số  n  là cấp số nhân có công bội 2 . Ta có 9 9
u u .q  2 .u
log u  2  log u  2 log u  2 log u 10 1 1 . Xét 1 1 10 10
 log u  2 log  9
2 .u   2  log u  2log  9 2 .u  0 1 1 1 1 
 log u  18log 2  2 log u  2  log u  18log 2  2 log u  0 1 1 1 1
 log u  18log 2  2  log u  18log 2  0 1 1
Đặt 2  log u  18 log 2  t t  0 1 
. Phương trình trên trở thành t  1 2 2
t  2  t  0  t t  2  0   t  2   L 5
Với t  1  2  log u  18log 2  1  2  log u  18log 2  1  u  1 1 1 17 2 5
Trong trường hợp này ta có: n1 100 n18 99 u n n .2  5  2  5   99log 5  18 17 2 2 Mà * n
nên giá trị nhỏ nhất trong trường hợp này là n  248 .
58 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN Chọn ý B.
Câu 61. Cho dãy số u
ln u  ln u  ln u  1 uu n u nn .e 1 n  thỏa mãn 2 6 8 4 và 1 . Tìm 1 A. e B. 2 e C. 3  e D. 4  e Lời giải
Từ giả thiết suy ra dãy số u u  n
n  là cấp số nhân với công bội e và n 0 1 . Ta có 5 7 3
u u .e ;u u .e ;u u .e 6 1 8 1 4 1 . Do đó ta có: 2 2
ln u  ln u  ln u  1  ln  5 u .e   ln  7 u .e   ln  3 u .e  1 6 8 4 1 1 1 
 ln u  52 ln u  7  ln u  3  1  ln u 2  8 ln u  16  0 1 1 1 1  1  4  ln u  4   u  e 1 1 Chọn ý D.
Câu 62. Cho dãy số u u u 4u 4 e  5 e  e  e u uu n nn 3 n  thỏa mãn 18 18 1 1 và 1 với mọi 1 .
Giá trị lớn nhất của n để log u n ln 2018 3 bằng? A. 1419 B. 1418 C. 1420 D. 1417 Lời giải Ta có uu n u d nn 3 1 với mọi
1 nên  n  là cấp số cộng có công sai 3 1 u 8 1 u 8 4 1 u 4 1 u 1 u 8 4 1 u 4 1 u 1 u 8 e  5 e  e  e  5 e  e  e  e 1 Đặt 18 u 4 1  e  e u t
t  0 Phương trình 1 trở thành
5 t  t t  5 t  0  t t  5  0  t  0  t  0 Với t  0 ta có 18 u 4 1
e  e u u  4u u  51  4u u  17 18 1 1 1 1
Vậy u u n  1 d  17  n  1 3  3n n 14 1     ln 2018 3  14 Khi đó ta được ln 2018 ln 2018
log u  ln 2018  u  3  3n  14  3  n   n n 1419,98 3 3
Vậy giá trị lớn nhất của n là 1419 . Chọn ý A. a a 3
Câu 63. Cho dãy số a a  1
5 n  n  1  n n  thỏa mãn 1 và 1 , với mọi 1 . Tìm số 3n  2
nguyên dương n  1 nhỏ nhất để an là một số nguyên. A. n  123 B. n  41 C. n  39 D. n  49 Lời giải n a a n aa 3  3 5 3 5
Từ giả thiết ta có n1 5 n  1  n1  5 n   aa nn log 3n  2 3n  2 1 5 3n  2 Từ đó suy ra
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 59
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ 3n  2 3n  1 3n  2 a a   a   n n log n log log 1 5 2 5 5 3n  1 3n  4 3n  1 ... 8 11 3n  1 3n  2  a  log  log  ... log  log 1 5 5 5 5 5 8 3n  4 3n  1
 8 11 3n  1 3n  2  3n  2  1  log . ... .  1  log  log 3n    2 5 5 5    5 8
3n  4 3n  1  5
Do đó a  log 3n n
a  log 3n  2  log 5  a n 1 n 2 5  . Vì 1 nên 5   5
, đồng thời dễ thấy  n  5 na  2
là dãy tăng. Lại có a n n n log 3  2   5   . 3
Lần lượt thử các giá trị a a n
2; 3; 4;... ta có n 3 là giá trị nguyên, lớn hơn 1, nhỏ nhất, cho
giá trị tương ứng n  41 . Vậy n  41 . Chọn ý B. 2 9 u 9 u 1 u  9 u 1 u 2 1
4e  2e  4ee u e  3
Câu 64. Cho dãy số un  thỏa mãn 
. Giá trị nhỏ nhất của * u
u  n  nn 3, 1 số n để u n 1 ? A. 725 B. 682 C. 681 D. 754 Lời giải
Từ giả thiết ta suy ra u
d  3  u u  24
n  là CSC có công sai 9 1 .
Biến đổi giả thiết tương đương 2 9 u 9 u 1 u  9 u 1 u 2 1 4e  2e  4ee u e  3 2 1 u 48 1 u 24 2 1 u 24 1 u 2 1  4e  2e  4ee u e  3  0   24 2e  1 2 2 1 u e    24 2e  1 2 1u e   3  0     u     24 2e  1 2 1 13 1 13 1 e   u  ln   1 2 2  24 2e  1  
Ta có u u  3 n  1  2018  n  681  n n 682 1   Chọn ý B.
Câu 65. Cho dãy số u u  1
n  có số hạng đầu tiên 1
thỏa mãn đẳng thức sau : 2 log 5u  2  log 7u  2 2  log 5  log 7 uu n n 7 2 1 2 1 2 2 và 1 n với mọi
1 . Giá trị nhỏ nhất của n để u n 1111111 bằng? A. 11 B. 8 C. 9 D. 10 Lời giải Vì uu u q n 7 1
n nên dễ thấy dãy số  n  là cấp số nhân có công bội 7 .
Biến đổi giả thiết tương đương
60 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN 2 log 5u  2  log 7u  2 2  log 5  log 7 2 1 2 1 2 2
 log 5  log u 2  log 7  log u 2 2 2  log 5  log 7 2 2 1 2 2 1 2 2 2
 2 log 5.log u  2 log u  2 log 7.log u  0 2 2 1 2 1 2 2 1 log u  0 u  1 L 2 1 1   1      u  1
2 log 5  2 log u  2 log 7  0 log 35u  0 35 2 2 1 2 2 1 1 Ta có 1 u u .7   n u n1  .7  1111111 n1  7  35.1111111 n 1 . n 1111111 35
n  log 35.1111111  1 n 7   . Mà * 
nên giá trị nhỏ nhất trong trương hợp này là n  10 . Chọn ý D.
Câu 66. Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số a thuộc đoạn 0; 2018 sao cho ba số x1 1 a 5
5 x ; ; 25x 25  
x theo thứ tự đó, lập thành một cấp số cộng? 2 A. 2008 B. 2006 C. 2018 D. 2007 Lời giải a Ba số x1 1 5 5   x ; ; 25x 25 
x , theo thứ tự đó lập thành cấp số cộng khi và chỉ khi 2  x1 1 5
5 x  25x 25     x ax1 1 2 5
5 x 2 25x 25     x  12 . x1 1 5  5 x
Dấu “=” xảy ra khi và chỉ khi   x  0 .
25x  25x
Như vậy nếu xét a 0; 2018 thì ta nhận a 12; 2018 . Có 2007 số a thoả đề. Chọn ý D. u  u 8
Câu 67. Cho dãy số u 2 1 3 2  2  uu n 2 n  thỏa mãn 1 2 và với  1 1 n 2  log u  4u   4 3 3 1 4   
mọi n  1 . Giá trị nhỏ nhất của n để S u u  ...  u 100  5 n 1 2 n bằng A. 230 B. 231 C. 233 D. 234 Lời giải
Theo giả thiết ta có uu u q n 2 1
n nên  n  là một cấp số nhân với công bội 2 . Suy ra 1 u u .2   n n n n 1 với mọi *  , 2 . Ta lại có : 2u  u 8 u 8 8 1 1 3 2 2  2   1 2.4   1  1 1 u 2  4  1  log u  4u   4 2 log u u   4 3 3 1 4     3 3 3  4  u 8 8 8 Mà 1 2.4   8 và   8 1 4u  1 2 2    log u u   4  1  3 3 3 4    log  u   1   3 3 3   2   
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 61
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ  u 8 1 2.4   8  1 4u  1
Nên phương trình 1 tương đương  8  u  1  8 2   1 2  log u u   4 3 3 3  4    1  2n 2n  1
Khi đó S u u  ...  u un 1 2 n 1 1  2 2 n  2n  1 Do đó, 100 S  5  2 1 100  5  log  100  n  233 n 2 5 2 Chọn ý D.
Câu 68. Cho dãy số u
log 2u  63  2 log u  8n n n 8 n  thỏa mãn 3  5  4   , *   . u .S n n 148
Đặt S u u  ...  un 1 2
n . Tìm số nguyên dương lớn nhất n thỏa mãn 2 . u .S 75 2n n A. 18 B. 17 C. 16 D. 19 Lời giải Ta có * n
, log 2u  63  2 log u  8n
 log 2u  63  log u  8n n 8 3  5  2   n 8 3  5  4   .
2u  63  3t
2u  63  3t
Đặt t  log 2u  63  5 
 1  3t  2.2t t  2 3  5  5   u   8n  8  2tu   32  2t n 5  u  8n  2
S u u  ... u n n n 4 n 4 1 2 u S n n n . 8  4 2 .16 n 148 Do đó 2    n  19 . u S n n n . n 16  4 2 .4 75 2 Chọn ý A. 1 1 1  m 2 2 x x
Câu 69. Cho hàm số f x  1  e
. Biết 1. 2. 3... 2017  e n f f f f
m, n   với
m là phân số tối giản. Tính 2
P m n . n A. 2018 B. 2018 C. 1 D. 1 Lời giải
Biến đổi giả thiết ta có 1 1 2 2 2 1   1 1  2     1 1   1 1   1 1    1  2       1    1 1 1   1 1 1  f x 2 xx12  e  x x1  xx1  e  1   1 e   x x x x  1 e   x x x x1  e x x1  e.e . Do đó ta được: 1 1 1  1 1  1 1  1 1  f   1 2 1  e.e ; f   2 3 2  e.e ; f   3 4 3  e.e ;<; f   2016 2017 2016  e.e ; f   2017 2018 2017  e.e . 1 2017 2 2018 1  1 2017
f 1. f 2. f 3... f 2017 2017 2018  e .e 2018  e 2018  e 2
m  2018  1 , n  2018 . Vậy P  1 . Chọn ý D.
62 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Câu 70. Cho cấp số cộng un  có tất cả các số hạng đều dương thoả mãn điều kiện
u u  ... u
 4 u u  ... u 1 2 2018  1 2
1009  . Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức 2 2 2
P  log u  log u  log u 3 2 3 5 3 14 . A. 3 B. 1 C. 2 D. 4 Lời giải 2018 1009 Ta có S  2u  2017d S  2u  1008d 2018  1 , 1009  1  . 2 2
Theo giả thiết, ta có u u  ...  u
 4 u u  ... u 1 2 2018  1 2 1009  2018   1009
2u  2017d  4.
2u 1008d  2  2017  2 2 1008   d u d u d u 1  1  1  1  2 2 1 2 d 3d 5d
Dãy số un  : , , , ... 2 2 2 3d 9d 27d Ta có 2 2 2
P  log u  log u  log u 2 2 2  log  log  log 3 2 3 5 3 14 3 3 3 2 2 2 2 2 2  d   d   d   1  log  2  log  3       log 3 3 3 . 2 2 2        d 2 2 2 Đặt log  x 2
P  1  x  2  x  3  x  3x  12x  14  2 3 thì       2 2
Dấu bằng xảy ra khi x  2
  d  . Vậy giá trị nhỏ nhất của P bằng 2. 9
Câu 71. Cho cấp số cộng a b a a  0 b b  1
n  , cấp số nhân  n  thỏa mãn 2 1 và 2 1 ; và hàm số f x 3
x  3x sao cho f a  2  f a
f log b  2  f log b 2   1 và  2 2   2 1. Số nguyên
dương n nhỏ nhất và lớn hơn 1 sao cho b a n 2018 n là A. 16 B. 15 C. 17 D. 18 Lời giải
Hàm số f x 3
x  3x có bảng biến thiên như sau x  1 1  y '  0  0   y 2  2
 f a  2  f a
 f a f a 2   1  2   1 Theo giả thiết    a a   0 a a   0 2 1 2 1
0  a a  1 Từ đó suy ra 1 2 
, hơn nữa f x  2  0x  0 . Ta xét các trường hợp 0  a  1   a 1 2
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 63
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
 f a  2  0  f a  2  a  2   2  1
 Nếu 0  a a  1 2     1 2 thì .  f   a  0  f a  0 a    0 1   1 1
 f a  2  0 2 
 Nếu 0  a  1  a 1 2 thì 
điều này là không thể.
 f a  0 1 
Do đó chỉ xảy ra trường hợp a  0; a  1 1 2 .
Từ đó suy ra a n  1n b b  1
log b  log b  0 n 1 . Tương tự vì 2 1 nên 2 2 2 1 , suy ra log b  1 b  1 2 2 2 n1     b n n 2   1. log a  0 b    1 2 1 1
Xét hàm số    2x g x
 2018x trên nữa khoảng 0;, ta có bảng biến thiên 2018 x  log2  ln 2 g'x  0   g x 1  2018  g log2 ln 2      2018  g log     0 2  ln 2    2018 log  11  2 ln 2 
Ta có g12  20120 
nên số nguyên dương nhỏ nhất n thỏa g n  1  0  g 13  18042  g14  11868  
g15  2498  0
là n  1  15  n  16 . Chọn ý A.
Câu 72. Cho cấp số nhân b b b  1
f x x x n  thỏa mãn 2 1 và hàm số   3 3 sao cho
f log b  2  f log b b  2  2 
 2  1. Giá trị nhỏ nhất của n để 100 5 n bằng A. 234 B. 229 C. 333 D. 292 Lời giải
Xét hàm số f x 3  x  3x . Có f x 2
 3x  3, f x  0  x  1 .
Ta có bảng biến thiên sau
64 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN x  1 1  y '  0  0   y 2  2
Mặt khác, ta có b b  1
a  log b  log b b  0
a a   b b 1 1 2 . Đặt 2 2 2 1 . Ta có: 3 3 3 2 3   .
 Nếu b  1  a b  1 3 3
a  3a b  3b  1 vô nghiệm.  2 Nếu 0  b  1 3
 2  b  3b  0 3
a  3a  2  0  a  1 a  2  0. 0 b  2  1
Suy ra a  1  b  0 . Khi đó 1  n1 100  b  2
 5  n  1  100log 5  n  234 . 1 b n 2  2  2 2
Vậy giá trị nhỏ nhất của n là 234 . Chọn ý A.   2 1 1  4 2 u 7 6 1 u 6
log u u u   ee     3 1 1 3 1   4 8 
Câu 73. Cho dãy số u 3 n  thỏa mãn   3  n  4  * uu  nn  n  , 1 2  2 
n  3n  2   n   2018 3 1 2
Giá trị lớn nhất của số n để u n n  1 A. 3472 B. 3245 C. 3665 D. 3453 Lời giải 3  3 2  3 3  3 
Biến đổi giả thiết ta có uu    u   u n1  nn1 2  n 1 n 2 
n 2 2  n n 1       3 3 3
Đặt v u   vv v q n n n1 n
n là CSN với công bội . n  1 2 2 n1 n1 n1  3   3   3  3  3   3  Khi đó v v u   u   u n   1    1  n    1  2   2   2  n 1  2   2    33 9 13 3 Ta có u   u ,u   u 3 1 2
1 , thay vào giả thiết ta được 8 4 4 2 log  2 u 2u 4  u u     ee  3 1 1 1  6 6 1 6 1 6 3
Theo bất đẳng thức AM – GM ta có 66 1 u 6 1 u 6 66 1 u 6 1 u 6 ee  3  2 e .e  3  1 2
Mặt khác ta cũng có log  2
u  2u  4  log u  1  3  1  1 1 1  1  1   3 3 n1 3 1  3 
Do đó VT VP , đẳng thức xảy ra khi và chỉ khi u  1  u   1 n n 1 2  2    
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 65
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ  n   2018 n1 3 1  3   n   2018 3 1 2 3 1 2 Để u      n n   3453 n  1 n  1 2  2  n  1 Chọn ý D.
f 1. f 3... f 2n  1
Câu 74. Cho f n  n n  2 2 *
1  1 nN . Đặt u n .
f 2. f 4... f 2n 10239 
Tìm số n nguyên dương nhỏ nhất sao cho u log u u
n thỏa mãn điều kiện 2 n n . 1024 A. n  23 B. n  29 C. n  21 D. n  33
THPT Chuyên Biên Hòa – Hà Nam lần 1 năm học 2017 – 2018 Lời giải
Từ giả thiết ta có f n  n n  2 2
1  1  n  n  2 2 1 1  1   .
1 12 13 14 1...2n12 2 2 2 2 2  1 4n  1     Khi đó ta có u n
2  13  14  15  1...4n  1 2n  12 2 2 2 2 2  1     2  1   2n  12  1 2 2n  2n  1 10239  1 10239
Theo đề bài ta có log u u   log  2
2n  2n  1    0 2  2 n n . 1024 2 2n  2n  1 1024 1 10239
Xét hàm số g n   log  2
2n  2n  1   n  2  với 1 . 2 2n  2n  1 1024 4n  2 4n  2
Ta có gn    
 0 với n  1  g n nghịch biến. 2
2n  2n  1ln 2  2
2n  2n  12  1   2047  1 10239 Mà g    0 2 
nên  log 2n  2n  1    0 2   2    2 2n  2n  1 1024 1   2047  n
. Do n nguyên dương nhỏ nhất thỏa mãn nên n  23 2 Chọn ý A.
Câu 75. Cho biểu thức A  log 2017  log 2016  log 2015  log ... log 3  log 2... 
Biểu thức A có giá trị thuộc khoảng nào trong các khoảng dưới đây?
A. log 2017;log 2018
B. log 2019; log 2020
C. log 2018;log 2019
D. log 2020;log 2021 Lời giải
Đặt A  log 2017  log2016 log2015 log... log 3 log 
2 .. .   A  n A n n n1  Ta có
66 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
0  log 2  1  0  A  1 2
 0  log 3  A  log 3  A  log 4  1 3  2  ...
 0  log 9  A  log 9  A  log 10  1 9  8 
 1  log 10  A  log 10  A  log 11  2 10  9 
 1  log 12  A  log 11  A  log 13  2 11  10  ...
 2  log 999  A  log 997  A  log 1000  3 997  996 
 3  log 1000  A  log 998  A  log 1001  4 998  997 
 3  log 1002  A  log 999  A  log 1003  4 999  998  ...
 3  log 2020  A  log 2017  A  log 2021  4 2017  2016  Vậy A  log 2020;log 2021 2017  
Câu 76. Cho dãy số u 2 2
u  ln 2n  1  ln n n  1 ,n  1
n  xác định bởi n     . Tìm số
nguyên n lớn nhất sao cho u  u  2  a n n
. Biết   kí hiệu phần nguyên của số a là số tự 3
nhiên nhỏ nhất không vượt quá a. A. 37 B. 36 C. 38 D. 40 Lời giải 2 2n  1 Ta có u u n ln  0;ln 2   n 0 2     n n  1   n n u u u e n nn 2 2 2 2  2  1  2 2  1 3 2     n ln        37.462 2 2 3 3
n n  1  3 n n  1 Chọn ý A.
Câu 77. Cho dãy số u uu n 2
n  có tất cả số hạng đều dương thỏa mãn 1 n và đồng thời 2 2 2 2 4
u u  ... u uu   n u n nn 1 , 1 1 2 1 2
. Số tự nhiên n nhỏ nhất để 100 5 là? 3 n A. 232 B. 233 C. 234 D. 235 Lời giải Ta có n 1 uu u u n n n 2   n n 2  1
1 , đẳng thức đúng với mọi 1 nên đúng với 1 nên 2 2 4 2 2 4
u u u  1   u  4u  4u  1  1 2 3 1 1 1 3 3 2 4 4 1
u  2u  1   u  1   u  1 1 1 1 3 3 3 n1 2 Do đó 100 n1 100 u   n n 5  2
 3.5   log 3  100log 5  233 2 2 . 3 Chọn ý C.
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 67
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
Câu 78. Cho dãy số u 2 2
ln u u  10  ln 2u  6u n  thỏa mãn  1 2   1 2  và đồng thời u
u u  n u nn 2 n 1, 1 2 1
. Giá trị nhỏ nhất của n để n 5050 A. 100 B. 99 C. 101 D. 102 Lời giải
Biến đổi giả thiết ta có u  ln  1 2 2
u u  10  ln 2u  6u u  1  u  3  0  1 2   1 2   1 2  2 2 1  u   3 2 Mặt khác ta có u
u u   uuu u nn 2 n 1 nnnn 1 2 1 2 1 1 . Đặt v uu vv   v d n nn nn 1 1 1
n  là CSC có công sai 1 u u  2 2 1  u u  3 n n n  1 3 2  
Khi đó  v n u u n u u i n 1      n n     n    1 1 1 ................... i  2 2 u u   n n n1 nn  1 Vậy để u    5050  n  100 n 5050 2 Chọn ý C.   391   1 39  log u     log u     2 2 1   40   4 4 
Câu 79. Cho dãy số un  thỏa mãn  2 n  1u . n  1 2 n * u   n n n      n n  1 , 2 2  1 100 2 5  n  1
Giá trị nhỏ nhất của n để u n . 100 5  3 n nA. 235 B. 255 C. 233 D. 241 Lời giải 2 2 2 Ta có  2
n n      2
n    n 2 n   2  n    2 1 1 1 2 1 1
n  1 n 1  1
Biến đổi giả thiết tương đương 2n n
n  12  2 2 2 n  1  nu n u n u n 2   1 1     n 2 1 1  n
n  1 n  12  1 
 1 n 1 n12 2 2  1 nu n u n u nu n    1 2 1 1  1    2 1        n 1 1 2 2   n 1  nn   n  1 1  1 n 12 2  1 2  n  1  1 1 1
Đặt v nu   vv v q n n là CSN có công bội 2 n1 nnn  1 2 2 n1 n1  1   1   1  1 1  1  Từ đó suy ra v v u   u   u n   1    1  n 3 n1  1  2   2   2  n n 2 n  2   
68 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN 1 1 Thay u    u 2
1 vào giả thiết ta được 40 4  1 39   1 39  1 1 log u    log u   
 2  u  1  u    1 1 1 3  4 4   4 4  n
n n 2nn 100 2 5  n  1 Để u   n n n 100log 5   233 100 5  3 n n 2 Chọn ý C. 4
Câu 80. Gọi q là công bội của một cấp số nhân , biết tổng ba số hạng đầu bằng 16 , đồng 9
thời theo thứ tự , chúng là số hạng thứ nhất , thứ tư và thứ tám của một cấp số cộng . Hỏi
q thuộc khoảng nào sau đây?
A. q 3; 4
B. q 1; 2
C. q 2; 3
D. q 0;1 Lời giải
Gọi : u , u , u v 1 2
3 là 3 số hạng đầu tiên của cấp số nhân , với công bội q . Gọi  n  là cấp số
cộng tương ứng với công sai là d . Theo giả thiết ta có :  4  2 4
u u u  16
u u q u q   1 2 3 16 1  1 1 1   9 9    u   v 1 1
 u q u  3d 2 1 1  
u v v  3  d 2 2 4 1
u q u  7d 3   1 1  
u v v   7d 3 8 1 
Khử d từ (2) và (3) ta được : u  2
3q  7q  4  0 4 1   . q  1 4 Do (1) nên : u 0 4     q q  1   4  . Theo định nghĩa thì 1 , do vậy q  3  3  I Câu 81. Cho 2 I  sin  n xdx nn
với n nguyên dương. Tính 2 lim . 0 In A. 1 B. 1 C. 2 D.  Lời giải   Xét n2 n1 2 2 Ixdx x xdx n sin sin .sin 2   0 0 n1 u  sin x
du  n  1sinn x.cosxdx Đặt    dv   sin xdxv    cos x   n1 2 2  I   x x x n n x xdx n cos .sin cos . 1 sin .cos 2    0 0    I   n n x xdx n n xx dx n 0   1 2 sin .cos  1 sin .   2 2 2 1 sin 2  0 0    In n xdx n n xdx n I n I n  1 sin   1 2 2 2 sin 1 . n 1 . 2      n2 0 0
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 69
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ I n    n 1 n  2.In I 2   n 1 . 2   n I n  2 n I n n 1 2  lim  lim  1. I n  2 n Chọn ý B. 1 n I
Câu 82. Với mỗi số nguyên dương n ta kí hiệu 2 I x x x n n  2 1    d . Tính 1 lim  . n I 0 n A. 1 B. 2 C. 3 D. 5 Lời giải
Cách 1. Tự luận d  u  dx 1 u x n   n1 Xét 2 I x x x    2 1  x n  2 1    d . Đặt  . v x  2 d 1  n  x  dxv  0 2  n  1 xn 1  x  1 1 2 1 1  I   x x x x n    1 n1 1 n 1 d  1  1 2 2 n  n   d 1 2 1 2 n  1 0   0 0 1 1 1 1  n n   1   Ix x x Ix x x x x n      1 d 1 d 1   1    1 2 2 2 n  n    1 1  1 2 2 d 1  2n  2 2n  2 0 0 0  1 I n   I n 2 1 I
n I I  1 n1    lim  1 n 2 1 1 . 2n 2    n n1  I 2n  5 n I n n
Cách 2. Trắc nghiệm Ta thấy   2 0
1  x   1 với mọi x 0;1 , nên 1 Ix x x x x x x x x x I n   n    n    n   1  1 d  1  1  1 1 2 2 2 2 2 2 d   2 1 d 1  n , 0 0 0 I I
Suy ra n1  1 , nên n1 lim
 1. Dựa vào các đáp án, ta chọn A. I I n n Chọn ý A.
 x 12n  2 2x  1  2 1 2x   1 I Câu 83. Đặt  I dx n lim . n  n   Tính nn nx  1 . 2 1 x 1 1 0 2 2    I   n1 1 3 A. 1 B. C. 1 D. 2 2 Lời giải  
2x  1 x  12 2 2 1 2x  1 1
Ta có bước biến đổi sau  I . .     n n dx n 2  x  1 x x  x 2 2 2 0 2  1   1 1  
70 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
2x  1 x  12   2 2 x  1 2 1 1 2x  1 2  xdx n . dx n .   2 x  1  2x 2 2 0 0 x   1 1  2x 12 2 2x  1 2xdx
Đến lúc này ta sẽ đổi biến. Đặt u   du  2 x  1  2x 1 3 n 2 1 n1 3 3 1 nu n n 3  n 2 2  I udu n u du   n .  1   1 1 n  1 n  1  2    n 1 n1  n 3  . n  1 n  1  2  I I n      lim n  1 n2 I   I n1 nn n 1 1 3 1 .  1 n  2  2    Chọn ý A. n x n x
Câu 84. Ta đặt F x dx F n lim F 2 n 1  0  n     . Biết   . Tính  . n1 x  n n A. 1 B.  C. 1 D.  Lời giải n  1  1 n xn n  1   n n  1 1 n1 x xxx Ta có F x dx dx dx n       n  n  1 1 n x x x 1 1  n dx du Đặt u   1  du dx   n1 n n x x x 1  n n1 n nu u F x G u du C n    n   1   .   1  n 1  n n  1 n n1 F xn  1    n C F n C n n 1  0    0  n .   1  . Mà   2 n1 1   n x   n lim    2
n 1  n n1    1  F   n  1   n lim   1  F n  1
  lim n 2   n 2    1 . Có    2 n1 1 n 2     1 n   2 n   n  1 lim  1 n  n Chọn ý D.
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 71
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ 1 enx
Câu 85. Cho tích phân I x n n d  với  . 1  ex 0
Đặt u  1.I I  2 I I  3 I I  ...  n I In u L n 1 2   2 3  3 4 
n n1 . Biết lim  n . Mệnh đề nào sau đây là đúng? A. L  1  ;0 B. L  2  ; 1  
C. L 0;1
D. L 1; 2 Lời giải Với n
, biến đổi giả thiết ta có 1 n1 e x 1 enx.ex 1 1 nx 1 nx e Ix  dx  e dx  dx e  dx I n d 1      nx 1  ex 1  ex 1  ex n 0 0 0 0 0 1  1 I  e x   II   n  d I nn 1 e 1  nx n n 1   n 0 Do đó u  1    2    3 1 e 1 e 1 e  ... 1 e          n n 1  2  3 un e e e ... e        n n  1 Ta thấy u u e   q
n là tổng n số hạng đầu của một cấp số nhân lùi vô hạn với 1 1 và , e 1 e  1  nên lim u   L   L  1  ;0 n 1   . 1  e  1 e Chọn ý A.
Câu 86. Có bao nhiêu giá trị nguyên dương n thỏa mãn tích phân 2  2 2 3 1 1   2  3  4  ...   2   n n x x x nx dx 0 A. 1 B. 2 C. 0 D. 3 Lời giải
Biến đổi giả thiết ta có: 2  2 2 3 1 1   2  3  4  ... d  2   n n x x x nx x        ... n x n x x x x x  2 2 2 3 4  2 0 0 2 2 3 4
 2  2  2  2  2  ... 2n n  2  2 n1 2  1  2  2  ... 2  n  1 n 2 n 2
 2  1  n  1  2  n  2  0 .
Thử với các giá trị n 1; 2; 3;  4 đều không thỏa mãn.
Với n  , n  5 ta chứng minh n 2
2  n  2 1 . Dễ thấy n  5 thì 1 đúng.
Giả sử 1 đúng với n k với k  , k  5 . Khi đó k 2 2  k  2 .
Khi đó: k1   2 k   2 2 2 2
2  k k  2  2  k k    k  2 2 2 1 2 1  2 .
Do đó 1 đúng với n k  1 . Theo nguyên lý quy nạp thì 1 đúng.
Vậy không tồn tại số nguyên n . Chọn ý C.
72 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Câu 87. Cho hàm số f x có đạo hàm liên tục trên đoạn 0;1 thỏa mãn điều kiện 1
f 2018x  2017  2018 f x ,x  2 . Tính tích phân   f x   dx ? 0 4 5 7 8
A.  f  1   2 
B.  f  1   2 
C.  f  1   2 
D.  f  1   2  3  3  3  3  Lời giải
Xét biểu thức f 2018x  2017   2018 f x . Lấy đạo hàm 2 vế ta được
2018 f '2018x  2017  2018 f 'x  x  2017   2018  1 2  2018 
x  2018  1 
Thay x bởi 2018x  2017 , ta được f 'x  f '   f ' 2  2018    2018   
Thay đến n lần và bằng quy nạp ta chứng minh được n f x
x  2018  1   x 1  '  f ' f n   '   1   2018  2018n 2018n   
Khi n    f 'x  f ' 1
   f x  f ' 1
 x C * Thay x  1   f  1
   2018 f  1    f  1    0 Thay x  1
  * : f  1
    f ' 1
  C  0  f ' 1    C 1 2 7 2
Vậy f x  f ' 1
 x  1  
f x dx   f  1       0 3 Chọn ý C.
Câu 88. Cho I  tan xd  n x n
I I  2 I I  ... I I I n với  . Khi đó 0 1  2 3 8  9 10 bằng? 9 tan xr tanxr1 9 10 tan xr tanxr1 10 A.  C B.  C C.  C D.  C r r r r r1 r 1 1 r1 r 1 1 Lời giải
Biến đổi tích phân ban đầu ta có n1 2 2   1  tan x I  tan . x tan d x x   n 2 tan .   n x  1dx   IC n 2  cos xn2 n  1 n1 2 tan x tan . x tan x  dx   n II I  C n2 n n2 . n  1
Khi đó I I  2 I I  ...  I I I
I I I I  ... I I I I 0 1  2 3 8  9 10 =  10 8   9 7   3 1  2 0  9 8 2 tan x tan x tan 9    x tan x ....
 tan x C   rC . 9 8 2 r1 r
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 73
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ  6  2 U U
Câu 89. Cho dãy số xác định bởi 1  4 , *
n  1,nN . S= lim n có giá trị là ?  n 2 UU   n 2. n 1 1 1 1 A. 1 B. C. 0 D. 2 4 Lời giải
Đây là một bài toán lượng giác hoá quen thuộc, với ý tưởng gợi mở từ công thức biến đổi hạ bậc 2
cos 2 x  2 cos x 1  6  2  U   cos 1 4 12     2 2
U  2.U  1  2.cos  1  cos 2. Nhận thấy 2 1  12 12 ....    n  2 1 U U n 2.   n 1 cos 2 1  12 n  1 cos 2 U 1 U n 1 Lại có 12 0  
 và lim  0  lim n  0 n n n n n  1 U   1  2
Câu 90. Cho dãy số U  ,n  1 n xác định bởi 2 U n U n n   n 1 2  U n1  n  1 1 1 1  Khi đó S  lim    
 thuộc khoảng nào sau đây? U U U U 1 2 3 n
A. 3; 1
B. 1; 2
C. 1; 2 D. 1; 1 Lời giải
Đây là một bài toán khá khó. Với những dạng toán nhưng này, hướng biến đổi nằm ở câu 1
hỏi, tức là ta phải tìm cách đưa dãy về dạng Uk
Để có được điều này, hướng giải quyết cơ bản và ưu tiên là thêm vào 2 vế f x sao cho
khi chia Uk xuống mẫu, ta được một dãy có khả năng triệt tiêu 2 U k U k k  1 k  2 2 2 2 
U kU k k U kU Cụ thể, ta thấy U   k kk k k k 1 1 k k k
Thêm vào 2 vế  k  1 ( có thể nói là chuyển k  1 sang trái , nhưng mình dùng từ theo
đúng phương pháp trên vì phương pháp này còn áp dụng vào nhiều dạng toán) , ta được:
74 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN 2 U kU k k k 1 1 1 Uk       k 1 1   k Uk U kU U k U k  1 2 1 k k k k 1 1 1    U U k Uk k k k 1 1    1 1 1  
U U 1 U 2 1 1 2   1 1 1   
Áp dụng vào dãy số U U  2 U   3 2 2 3 ....    1 1 1  
U U n U    n n n n 1 1  
Cộng vế với vế ta được 1 1 1 1 1 1 1       2   U U U U U  1 U      n 1 U  n 1 1 2 3 n 1 n 1   n 1  
Lại có U k k
3 - Chứng minh qua quy nạp  1 1 Un
U n       n 3 1 n 1 2 n 2 0 1     U   n n n 1 2 2 1   1 1 1 Mà lim  0  lim  0  2   2   S  2  2n  2 Un U   n n 1 1   n 1 1  
Câu 91. Trong dịp hội trại hè 2017, bạn Anh thả một quả bóng cao su từ độ cao 6 m so
với mặt đất, mỗi lần chạm đất quả bóng lại nảy lên một độ cao bằng ba phần tư độ cao lần
rơi trước. Biết rằng quả bóng luôn chuyển động vuông góc với mặt đất. Tổng quãng
đường quả bóng đã bay (từ lúc thả bóng cho đến lúc bóng không nảy nữa) khoảng ? A. 44 m B. 45m C. 42 m D. 43m Lời giải
Ta có quãng đường bóng bay bằng tổng quảng đường bóng nảy lên và quãng đường bóng rơi xuống. 3
Vì mỗi lần bóng nảy lên bằng
lần nảy trước nên ta có tổng quãng đường bóng nảy lên 4 2 3 3  3   3   3 n là S  6.  6.  6.  ... 6.        ... 1 4  4   4   4  3 9 3
Đây là tổng của cấp số nhân lùi vô hạn có số hạng đầu u  6.  q  1 và công bội . 4 2 4 9 Suy ra 2 S   18 1 3 . 1  4
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 75
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ
Tổng quãng đường bóng rơi xuống bằng khoảng cách độ cao ban đầu và tổng quãng 2  3   3   3 n
đường bóng nảy lên nên là S  6  6.  6.  ... 6.        ... 2  4   4   4  3
Đây là tổng của cấp số nhân lùi vô hạn với số hạng đầu u  6 q  1 và công bội . 4 6 Suy ra S   24 2 3 . 1  4
Vậy tổng quãng đường bóng bay là S S S  18  24  42 1 2 .
Câu 92. Có hai cơ sở khoan giếng A và B. Cơ sở A giá mét khoan đầu tiên là 8000 (đồng)
và kể từ mét khoan thứ hai, giá của mỗi mét sau tăng thêm 500 (đồng) so với giá của mét
khoan ngay trước đó. Cơ sở B: Giá của mét khoan đầu tiên là 6000 (đồng) và kể từ mét
khoan thứ hai, giá của mỗi mét khoan sau tăng thêm 7% giá của mét khoan ngay trước
đó. Một công ty giống cây trồng muốn thuê khoan hai giếng với độ sâu lần lượt là 20 m
và 25 m để phục vụ sản xuất. Giả thiết chất lượng và thời gian khoan giếng của hai cơ
sở là như nhau. Công ty ấy nên chọn cơ sở nào để tiết kiệm chi phí nhất? A. luôn chọn A. B. luôn chọn B.
C. giếng 20 m chọn A còn giếng 25 m chọn B.
D. giếng 20 m chọn B còn giếng 25 m chọn B. Lời giải
Cơ sở A giá mét khoan đầu tiên là 8000 (đồng) và kể từ mét khoan thứ hai, giá của mỗi
mét sau tăng thêm 500 (đồng) so với giá của mét khoan ngay trước đó. Do đó theo tổng
của một cấp số cộng ta có: 20
+ Nếu đào giếng 20 m hết số tiền là: S
2.8000  20  1 500  255000 20    (đồng). 2  25
+ Nếu đào giếng 25 m hết số tiền là: S
2.8000  25  1 500  350000 25    (đồng). 2 
Cơ sở B giá của mét khoan đầu tiên là 6000 (đồng) và kể từ mét khoan thứ hai, giá của
mỗi mét khoan sau tăng thêm 7% giá của mét khoan ngay trước đó. Do đó theo tổng của
một cấp số nhân ta có: 1  1,0720
+ Nếu đào giếng 20 m hết số tiền là:  S  6000  245973 20 (đồng). 1  1,07 1  1,0725
+ Nếu đào giếng 25 m hết số tiền là:  S  6000  379494 25 (đồng). 1  1,07
Ta thấy S  S S  S m m 20 20 , 25 25 nên giếng 20 
 chọn B còn giếng 25   chọn A.
76 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Câu 93. Cho cấp số cộng u u  1
n  có các số hạng đều dương, số hạng đầu 1 và tổng của
100 số hạng đầu tiên bằng 14950 . Tính giá trị của tổng sau? 1 1 1 S    ... u u u u u u u u u uu u 2 1 1 2 3 2 2 3 2018 2017 2017 2018 1  1  1 A. 1  B. 1  3  C. 2018 D. 1  6052  6052 Lời giải
Gọi d là công sai của cấp số cộng. Khi đó 100.99 S  100u
d  100  4950d  14950  d  3 100 1 . 2 Do đó u
u  2017d  6052 2018 1 . 1 1 1 uu   kk 1 1 1 Ta có   .  .     . u u u u u u u u d u u d u u kk k kk .  k . k k k . 1  1  1 1 1 k1  k k1  1  1 1  1  1 1  1  1 1   S  .    .    ... .         d u u d u u d u u 1 2   2 3   2017 2018  1  1 1  1  1   .    1 d u u 3     6052   1 2018 
Câu 94. Giá trị của tổng 4  44  444  ...  44...4 (tổng đó có 2018 số hạng) bằng? 40 2019    A.  2018 10  1  2018. 4 10 10   9 B. 2018 . 9  9  2019 4  10  10  4 2018 C.   2018. D. 10  1. 9  9  9 Lời giải
Cách 1. Đặt S  4  44  444  ...  44...4 (tổng đó có 2018 số hạng). Ta có
9 S  999999...99...9     2   3    2018 10 1 10 1 10 1 ... 10  1 4 9  S   2 3 2018
10  10  10  ...  10
2018  A2018. 4 Với 2 3 2018
A  10  10  10 ... 10
là tổng 2018 số hạng của một cấp số nhân có số hạng đầu 2018 1  q 2018 1  10 2019 10  10 u  10 q A u  10  1 , công bội 10 nên ta có 1 . 1  q 9  9 2019 9 10  10 2019 4  10  10  Do đó S   2018  S    2018 . 4 9 9  9  u  4 1 u  4 
Cách 2. Xét dãy số có 1    4  4  uu u   u   n 10 4 nn 10 1 1  9   n 9 
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 77
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ  40 4 v  Đặt 1 v u   v n n n  9
   là cấp số nhân. 9 v   v n 10 1 n 4 v 4 2018.4
Ta có S u u  .......  u
v   v  ... v
  v v  ... vn 1 2 2018 1 2 2018 1 2 2018 9 9 9 9 1  n q 1  10 40 40. 2018 2018 10  1 Trong đó S v v  .  .  2018 1 1  q 1  10 9 81 40 4 4  10  10  Vậy tổng là S  10 1 2019 2018  .2018    2018. 81 9 9  9 
Câu 95. Cho dãy số u u u  n  log u  log u  8  11 n n 6 n  thỏa mãn 1 , 2 và 2 5 . Đặt 2 9
S u u  ...  u S n 1 2
n . Tìm số tự nhiên n nhỏ nhất thỏa mãn n 20172018 . A. 2587 B. 2590 C. 2593 D. 2584 Lời giải Ta có dãy số u d
n  là cấp số cộng có công sai 6 . log u  log
u  8  11  log u u  8  11 * u  0 2 5   với . 2 9 2 5  9  5
Mặt khác u u  4d u  24
u u  8d u  48 5 1 1 và 9 1 1 .
u  8  u  32 Thay vào * ta được 1 5  . Suy ra u  8 . u  8  8  u  6   4 1 1 5  n S u n d n n n 20172018  2    1 2
  20172018  3  5  20172018  0 1 . 2 
Vậy số tự nhiên n nhỏ nhất thỏa mãn S n n 20172018 là 2593 .
Câu 96. Cho hai cấp số cộng a a  4 a  7 a b b  1 b  6 b n  : 1 ; 2
;...; 100 và  n  : 1 ; 2 ;...; 100 . Hỏi có
bao nhiêu số có mặt đồng thời trong cả hai dãy số trên? A. 32 B. 20 C. 33 D. 53 Lời giải Cấp số cộng a a  4 a  7 a
a  4  n  1 3  3n n 1 n  : 1 ; 2
;...; 100 có số hạng tổng quát:   . Cấp số cộng b b  1 b  6 b
b  1  m  1 5  5m m 4 n  : 1 ; 2
;...; 100 có số hạng tổng quát:   .
Các số có mặt đồng thời trong cả hai dãy số trên thỏa mãn hệ
3n  1  5m  4
3n  5m  1   1  n  100  1  n  100 1 m 100    1  m   100 
Vì 3n  5m  1 nên n 5 và m  1 3 với m  1  0
Ta lại có n  100  3n  300  5m  1  300  m  61.
Có m  1 3  m  3t  1 , t
* . Vì 1  m  61  1  3t  1  61  0  t  20 .
Vì t  *  t  1; 2; 3;...;  20 .
Vậy có 20 số hạng có mặt đồng thời ở hai dãy số trên.
78 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN
Câu 97. Cho tam giác ABC cân tại A . Biết rằng độ dài cạnh BC , trung tuyến AM và độ
dài cạnh AB theo thứ tự đó lập thành một cấp số nhân có công bội q . Tìm công bội q của cấp số nhân đó? 1  2 2  2 2 1   2 2   2 2 A. q B. q C. q D. q  2 2 2 2 Lời giải
2 AB AC BC 2  2 2  2 Ta có AM  1 . 4
Do ba cạnh BC , AM , AB lập thành cấp số nhân nên ta có: 2
BC.AB AM 2  2 2 AB AC  2 2  BC
Thay 2 vào 1 ta được  BC.AB 2 2  4AB  4A .
B BC BC  0 4  AB 1  2 2    AB   AB 4  4  1  BC 2   0    BC BCAB 1  2   loai  BC 2 AB 1  2     1 2 2 2 2  q   . BC 2 2 2 cos 2017 x
Câu 98. Cho hàm số f x   2
x  3x  2 
 và dãy số un được xác định bởi công thức
tổng quát u  log f 1  log f 2  f n n
log   Tìm tổng tất cả các giá trị của n thỏa mãn điều kiện 2018 u  1 n A. 21 B. 18 C. 3 D. 2018 Lời giải n n Ta có u f k k k k k chan k le n
log    cos2017 log 
 1log  2      k1 k1
 Trường hợp 1: n  2p khi đó ta có khai triển u p p p p n
log3log 4log2 1log2 1log2 log3log2 log2 1
Như vậy u  log  p  2018  u
 1  p  9  n n 18 n 1
 Trường hợp 2: n  2p  1 khi đó ta có khai triển u p p p p n
log3log 4log2 1log2 1log2log3log2  2log2  3
Như vậy u   log 4p  2018  u
 1  p  1  n n 3 n 6
Tổng các giá trị của n thỏa mãn điều kiện 2018 u  1 n là 21.
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 79
CÁC BÀI TOÁN VẬN DỤNG CAO DÃY SỐ 2019
u u u  u 2 2018 n 4n n n ab Câu 99. Biết rằng 4 4 L  lim 
Trong đó un  xác định
u u u  u c 2 2018 n 2n 2 n 2 n bởi u  0; uu n b S a b c nn 4 3 1 1
và a b c , , là các số nguyên dương và 2019 . Tính    A. 1 B. 0 C. 2017 D. 2018 Lời giải Ta có 2 u u
n   u n n n n 4 1 n 2 3 1 Ta xét S   2 2018
n, 4n, 4 n, .4   n ,S   2 2018
n, 2n, 2 n,2 n 1 2  k  3 Có 2 u k k k k k k
2   3  2   2.   2 2
2k k  3  2k 2019 k  3  4  1    2n  2 2019  k S
2k k  3  2  k  3  2  1 Vậy 1 L  lim  k  3   n 2019   3 2 2 1 2  k S
2k k  3  2  k 2
Câu 100. Cho ba số dương a , b , c theo thứ tự lập thành cấp số cộng. Giá trị lớn nhất của 2 a  8bc  3 biểu thức P
có dạng x y x, y   Hỏi x y bằng bao nhiêu?
2a c2  1 A. 9 B. 11 C. 13 D. 7 Lời giải 2 2 Ta có 2
a c b a b c a   b c 2 2 2 2 2 2 2
a  8bc  4b  4bc c a  8bc  2b c 2b c  3 t  3  P  
 10 t  2b c 2b c2 2  1 t  1 1
Dấu bằng xảy ra khi 2b c
x y  11 3
Câu 101. Cho các số hạng dương a, b, c là số hạng thứ m, n, p của một cấp số cộng và một
cấp số nhân. Tính giá trị của biểu thức log bc ca a   b a b c 2 A. 0 B. 2 C. 1 D. 4 Lời giải
Ta có a, b, c là số hạng thứu m, n, p của một cấp số cộng và một cấp số nhân nên
a u  m  1 n1 d a q
a b m n d 1 1    b un    n  1 1 d a q
 b c n p d 1 1    pc up 1 1     d a q
c a p m d 1 1    n   p d m n d log b  c ca a   b P a b c  log  m1 a q    pa q   1 0 0  log a q  0 2 2 1 1 2 1
80 | Chinh phục olympic toán
Điều ta biết là giọt nước, điều ta chưa biết là đại dương - Newton
TUYỂN TẬP MỘT SỐ NHÓM CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO MÔN TOÁN 
Câu 102. Cho a b c
và cot a, cot b, cot c Tạo thành cấp số cộng. Giá trị của cot . a cot c 2 bằng? A. 1 B. 2 C. 3 D. 4 Lời giải Ta có      ab
a b c   a b   ab cot cot 1 1 cot  cot  c    tanc   2 2  2  cot a  cot b cot c      ab
a b c   a b   ab cot cot 1 1 cot  cot  c    tanc   2 2  2  cot a  cot b cot c
 cot acot b cot c  cot a  cot b  cot c
Mặt khác cot a  cot c  2 cot b  cot a  cot b  cot c  3 cot b  cot a cot c  3
Ta có a c  2b  sin A  sin C  2 sin B A C A C B B A C A   C 2 sin cos  4sin cos  4sin cos 2 2 2 2 2 2 A C A   C A C A C A C A C cos  2 cos
 cos cos  sin sin  2 cos cos  2 sin sin 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 A C A C A C A C 1
 3sin sin  cos cos  3tan tan  1  tan tan  2 2 2 2 2 2 2 2 3
Tinh hoa của toán học nằm ở tự do của nó – Georg Cantor
Chinh phục olympic toán | 81 LỜI KẾT
Vậy là ta đã đi đến những trang cuối cùng của tuyển tập này với hơn 100 bài toán
đa dạng chắc hẳn đã mang tới cho bạn đọc một cái nhìn khác và mới lạ hơn về
chủ đề dãy số này. Các bạn thấy đó với hình thức thi trắc nghiệm như thế này sẽ
xuất hiện rất nhiều các dạng toán mới lạ mà nó liên kết nhiều mảng kiến thức với
nhau yêu cầu chúng ta cần phải tìm hiểu kỹ, sâu và rộng thì mới có thể giải quyết
được chúng. Hy vọng qua ebook này các bạn đã học thêm được nhiều điều và rút
ra được kinh nghiệm cho bản thân trong việc giải quyết các dạng toán mà bọn
mình đưa ra và nhiều dạng toán có liên quan khác. Sau đây bọn mình sẽ giới
thiệu cho các bạn một số tài liệu và sách tham khảo, trang web có thể giúp ích
được cho các bạn trong quá trình học tập.
1. Chuyên khảo dãy số - Nguyễn Tài Chung
2. Trắc nghiệm nâng cao chuyên đề dãy số - Đặng Việt Đông
3. Đi tìm công thức tổng quát của dãy số – Trần Duy Sơn
4. Các dạng toán phương pháp quy nạp toán học, dãy số, cấp số cộng và cấp
số nhân – Trần Quốc Nghĩa
5. Dãy số và giới hạn của dãy số – Nguyễn Tất Thu
6. Bài tập trắc nghiệm xác định số hạng thứ n của dãy số – Nguyễn Chiến
7. Tài liệu dãy số – cấp số dành cho học sinh khối chuyên – Lê Quang Ánh 8. Website toanmath.com
9. Website lovetoan.wordpress.com
Blog Chinh Phục Olympic Toán
https://lovetoan.wordpress.com/ Email: tuangenk@gmail.com
Blog chuyên chia sẻ tài liệu ôn học sinh giỏi môn toán
với rất nhiều tài liệu chất và thư viện tài liệu được xây dựng rất đồ sộ
Ngoài ấn phẩm các bạn đang đọc thì các bạn có thể tìm hiểu thêm một số ấn
phẩm khác được đăng miễn phí trên blog sau - Tham khảo thêm -
Tài liệu được chia sẻ miễn phí
Bên cạnh blog của chúng tôi các bạn có thể theo dõi
trang fanpage: Tạp chí và tư liệu toán học – Đây là một
trang chúng tôi đăng free các tài liệu liên quan tới toán
VDC, VD, Ôn Olympic, HSG… Cảm ơn mọi người