CHƯƠNG 4 TIỀN LƯƠNG

CHƯƠNG 4: TIỀN LƯƠNG
MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG 4
1) Hiểu và trình được khái niệm, bản chất và yêu cầu của tiền lương
2) Hiểu và trình được các chức năng cơ bản của tiền lương
3) Phân biệt và phân tích được tiền lương danh nghĩa và tiền lương thực tế
4) Trình bày và vận dụng được các yêu cầu, nguyên tắc trả lương NỘI DUNG CHƯƠNG 4
4.1.Khái niệm, bản chất, vai trò và yêu cầu của tiền lương
4.2 Chức năng cơ bản của tiền lương
4.3. Tiền lương danh nghĩa và tiền lương thực tế
4.4. Yêu cầu và nguyên tắc trả lương V2.0041022 3 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.1. Các khái niệm Tiền lương
ILO đưa ra các dấu hiệu cơ bản để
nhận biết tiền lương:
- Tiền lương là sự trả công lao động
- Hình thức biểu hiện tiền lương là tiền mặt
- Tiền lương được ấn định bằng sự thỏa thuận
của các bên hoặc bằng pháp luật quốc gia.
- Lý do mà người sử dụng lao động phải trả cho người lao động V2.0041022 4 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.1. Các khái niệm
Điều 90 Bộ luật Lao động 2019 quy định:
Lương (tiền lương) là số tiền mà
người sử dụng lao động trả cho người
lao động theo thỏa thuận để thực
hiện công việc, bao gồm mức lương
theo công việc hoặc chức danh, phụ
cấp lương và các khoản bổ sung khác.
Bộ luật lao động 2019 số 45/2019/QH14 áp dụng 2025 mới nhất V2.0041022 5 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.1. Các khái niệm
Tiền lương là giá cả sức lao động được hình thành qua thỏa
thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động phù hợp
với quan hệ cung cầu lao động trong nền kinh tế thị trường
Tiền lương là khoản tiền mà người lao động nhận được khi họ
đã hoàn thành hoặc sẽ hoàn thành một công việc nào đó.
Tiền lương là khoản thu nhập mang tính thường xuyên mà
người lao động được nhận từ công việc, trong sự thỏa thuận với
người sử dụng lao động và bị điều chế bởi luật lao động.
Tất cả các định nghĩa
đều đúng dưới góc
Tiền lương được hiểu là số lượng tiền tệ mà người sử dụng lao độ khác nhau
động trả cho người lao động, khi họ hoàn thành công việc theo
chức năng- nhiệm vụ, được pháp luật quy định hoặc hai bên đã
thỏa thuận trong hợp đồng lao động. V2.0041022 6 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.1. Các khái niệm
Tiền lương là phạm trù vừa mang tính kinh tế vừa mang tính pháp lý
Dưới góc độ kinh tế, tiền lương được nghiên cứu chủ yếu với tư cách là
một bộ phận của chi phí sản xuất kinh doanh, là giá cả của hàng hóa sức lao động
Dưới góc độ pháp lý tiền lương chủ yếu được xem xét với tư cách là chế
định của luật lao động, là tương quan pháp lý giữa NSDLD và NLD
trong lĩnh vực trả công lao động, thể hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lý
của mỗi bên với mục đích bảo đảm sự công bằng và bảo vệ quyền lợi của người làm công. V2.0041022 7 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.1. Các khái niệm Tiền công V2.0041022 8 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.1. Các khái niệm
Bài tập 4.1 : So sánh giữa Tiền lương và Tiền Công
(nhóm 5 sinh viên thảo luận và trình bày nhanh theo yêu cầu của GV) KHÍA CẠNH ĐIÊM CHUNG
ĐIỂM RIÊNG CHO TIỀN
ĐIỂM RIÊNG CHO TIỀN LƯƠNG CÔNG Căn cứ pháp lý Đối tượng áp dụng Nguồn trả Cơ cấu khoản trong tiền lương Mức độ tuân thủ pháp luật V2.0041022 9 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.2. Bản chất của tiền lương, tiền công
Bản chất của tiền lương, tiền công là giá cả sức lao động và phản ánh giá
trị sức lao động. Tiền lương và tiền công luôn xoay quanh giá trị sức lao động V2.0041022 10 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.2. Bản chất của tiền lương, tiền công
Tiền lương, tiền công bị chi phối bởi quan hệ Cung – Cầu lao động V2.0041022 11 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.2. Bản chất của tiền lương, tiền công
Tiền lương, tiền công bị chi phối bởi quan hệ Cung – Cầu lao động V2.0041022 12 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.3. Vai trò của tiền lương
1- Đối với người lao động:
Tiền lương, tiền công cho hạnh
phúc và cuộc sống ổn định của
+ Là khoản thu nhập chính của người làm gia đình
công, ăn lương cho trang trải chi phí sinh
hoạt, đời sống vật chất và tinh thần hằng
ngày của bản thân và gia đình.
+ Khẳng định vai trò chính của họ trong gia đình.
+ Khẳng định địa vị của họ trong tổ chức, doanh nghiệp và xã hội.
+ Là động lực tham gia vào làm việc và rèn luyện bản than. V2.0041022 13 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.3. Vai trò của tiền lương
1- Đối với tổ chức, doanh nghiệp:
+ Là khoản chi phí trả cho người lao động
Tiền lương, tiền công
tạo nên cầu nối giữa người lao động và
người sử dụng lao động.
+ Ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm và
khả năng cạnh tranh sản phẩm trên thị trường.
+ Thu hút và giữ chân người lao động có trình độ, tay nghề cao.
+ Động lực làm việc và gắn bó của người
lao động đối với tổ chức, doanh nghiệp V2.0041022 14 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.4. Yêu cầu của tiền lương
1- Tiền lương là nguồn thu nhập chính, đủ sống, bảo
đảm cho người làm công ăn lương phải sống được
bằng tiền lương, đảm bảo tái sản xuất sức lao động
của bản thân người lao động và gia đình học
2- Tiền lương phải được tính đúng, tính đủ hao phí
sức lao động→ trở thành động lực khuyến khích
NLĐ tăng NSLĐ, hiệu quả làm việc V2.0041022 15 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.4. Yêu cầu của tiền lương
3- Tiền lương được xác định dựa trên vị trí công việc
đảm nhận, điều kiện làm việc, tiêu chuẩn lao động và theo quy định của PL.
4- Tiền lương phải được đặt trong mối quan hệ với các
chỉ tiêu lợi nhuận, năng suất lao động, sự tăng trưởng
của kinh tế và các chính sách xã hội V2.0041022 16 phenikaa-uni.edu.vn
4.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ YÊU
CẦU CỦA TIỀN LƯƠNG
4.1.4. Yêu cầu của tiền lương
5- Tiền lương là công cụ tạo động lực để
phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng đội
ngũ CBCC, giảm tham nhũng trong nền kinh tế
6- Tiền lương phải theo nguyên tắc thị
trường, do thị trường quyết định V2.0041022 17 phenikaa-uni.edu.vn
4.2. CHỨC NĂNG CỦA TIỀN LƯƠNG
4.2.1. Chức năng tái sản xuất sức lao động
4.2.2. Chức năng thước đo giá trị sức lao động V2.0041022 18 phenikaa-uni.edu.vn
4.2. CHỨC NĂNG CỦA TIỀN LƯƠNG
4.2.3. Chức năng kích thích lao động V2.0041022 19 phenikaa-uni.edu.vn
4.2. CHỨC NĂNG CỦA TIỀN LƯƠNG
4.2.4. Chức năng giám sát lao động
Tiền lương giúp nhà quản lý tiến hành kiểm tra, theo dõi,
giám sát người lao động làm việc để bảo đảm rằng tiền
lương chi ra đúng, có hiệu quả
4.2.5. Chức năng điều hòa lao động
Tiền lương giúp điều phối lao động từ chỗ lao động có tiền
lương thấp sang nơi có tiền lương cao khi lao động có tay
nghề cao hơn và hiệu quả hơn. V2.0041022 20 phenikaa-uni.edu.vn