Chương I: khái luận chung về luật quốc tế môn Công pháp Quốc Tế| Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh

00:03, 06/01/2026
Khái Quát Luật Quốc Tế: Bài 1 - CPQT - Nội Dung và Đặc Điểm - Studocu
CHƯƠNG I: KHÁI LUẬN CHUNG VỀ LUẬT QUỐC TẾ
I. KHÁI NIỆM “LUẬT QUỐC TẾ” - LQT/CPQT là j
- đặc điểm, phân biệt
-làm rõ mqh giữa LQT với LQG
- hệ thống các nguyên tăc CB của LQT
- PL của mỗi QG thì do QG đó ban hành
- hiệu lực về mặt KG: trong phạm vi lãnh thổ của QG đó
- phạm vi điều chỉnh: những quan hệ XH phát sinh giữa cá nhân vs cá nhân, giữa cá nhân
với tổ chức trong lãnh thổ VN
Hiệp ước (1999) về biên giới và QG :hoạt động song phương, sự thỏa thuận giữa VN và
TQ => hiệp định (2000)
Hiệp ước + hiệp định + thỏa thuận = Điều ước quốc tế: hình thức CB của LQT
Luật quốc tế = Điều ước quốc tế
- LQT song phương chỉ những điều ước QT giữa 2 QG, giữa
VD: Hiệp định tương trợ tư pháp về hình sự VN - Nga
VD: Hiệp định Việt Đức
VD: Hiệp định phân định VBB VN – TQ
- LQT đa phương: chỉ những điều ước do nhiều QG trở lên cùng nhau kí kết, tuân thủ
thực hiện(theo khu vực: ASEAN, liên minh châu Âu EU…)
VD: Hiệp định tương trợ tư pháp vê hình sự (ASEAN 2004)
“Công ước” : đa phương toàn cầu
LQT: là hệ thông PL do các chủ thể của LQT (mà trước tiên và chủ yếu là do các QG)
thỏa thuận XD trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng thông qua việc kí/ kết/ gia nhập các điều 00:03, 06/01/2026
Khái Quát Luật Quốc Tế: Bài 1 - CPQT - Nội Dung và Đặc Điểm - Studocu
ước QT hoặc thừa nhận các tập quán QT (hình thức PL QT xưa cổ - ko được giết hại các
sư giả của nước khác khi ngta đến nước mình, họ phải được đối xử trọng) nhằm điều
chỉnh QH giữa các chủ thể LQT với nhau
Cơ sở hình thành LQT: phải phù hợp với các nguyên tắc chung của LQT II.
CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA LUẬT QUỐC TẾ
II.1. VỀ CHỦ THỂ XD LQT
Chủ thể tham gia vào hoạt động đàm phán kí kết gia nhập vào các ĐƯQT Bao gồm:
 Quốc gia: (chủ yếu và thường xuyên) oLãnh thổ xác định
oDân cư cư trú ổn định oCó CP
oCó khả năng thiết lập các QH với các QG khác
VD: VN thiết lập QHNG với 197 QG trên TG, hiện nay là thành viên của nhiều ..
Thông qua cơ chế đại diện
ủy quyền cho viện trưởng VKS, hoặc bộ trưởng bộ công an
 Tổ chức quốc tế liên CP
oLà tổ chức quốc tế được thành lập bởi các QG, các CP của các CP trên cơ sở của các ĐƯQT
VD: LHQ (United Nations): tổ chức quốc tế đa phương toàn cầu: 194 tv. Cơ sở
thành lập: Hiến chương LHQ
VD: EU, ASEAN. AU, IMF, ICAO, WHO, FAO, ILO, IMO, WTO, UNESCO: tổ
chức quốc tế đa phương khu vực
oCác tổ chức quốc tế phi CP
ko có tư cách và thẩm quyền để kí kết ĐƯQT với các
QG, cần loại bỏ ra khỏi chủ thể của LQT
Ko được thành lập bởi các CP mà bởi các cá nhân, tổ chức XH phi NN của các
QG, nhằm thực hiện 1 số hoạt động nhất định, mang tính quốc tế phi lợi nhuận (từ thiện..)
Chịu sự điều chỉnh của các QG nơi nó hoạt động ( phải xin phép theo nghị định
12 về hoạt động các tổ chức phi CP tại VN)
VD: hội chữ thập đỏ quốc tế và Trăng lưỡi liềm quốc tế, hội bác sĩ quốc tế k biên giới
VD: hội luật gia dân chủ TG, tổ chức HB xanh
 Các vùng lãnh thổ có quy chế đặc biệt 00:03, 06/01/2026
Khái Quát Luật Quốc Tế: Bài 1 - CPQT - Nội Dung và Đặc Điểm - Studocu
VD: Đài Loan thuộc lãnh thổ TQ, VN ko công nhận Đài Loan là 1 vùng lãnh thổ có
độc lập chủ quyền => Quan hệ giữa Đài Loan với VN thì hạn chế kí kết 1 số ĐƯQT:
thực hiện hợp tác giữa 2 bên về các lĩnh vực: KT, TM đầu tư, DL, LĐ…
II.2. CÁCH THỨC XÂY DỰNG LQT
LQT được XD bằng cách các chủ thể LQT (mà trước tiên và chủ yếu là các QG) thỏa
thuận trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng thông qua việc kí kết/ gia nhập các ĐƯQT và
thừa nhận các Tập quán quốc tế
LHQ ko ban hành ra các ĐƯQT
Vai trò của LQH chỉ quan trọng trong các giai đoạn: - tổ chức đàm phán, - XD dự thảo,
- tạo ĐK thuận lợi và tổ chức việc kí điều ước đó,
- cung cấp thông tin cho các QG
Chủ thể kí: phải là các QG (ko phải LHQ)
II.3. ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU CHỈNH CỦA LQT
Đối tượng điều chỉnh của LQT là các QH phát sinh giữa các chủ thể của LQT (mà
trước tiên và chủ yếu là các QH phát sinh giữa các QG) trên nhiều lĩnh vực VD: QHNG, QHLS
Tất cả được giải quyết bằng các ĐƯQT
VD: QH phân định lãnh thổ biên giới giữa các QG với nhau
VD: QH Hòa bình an ninh
II.4. CƠ CHẾ THI HÀNH VÀ BẢO ĐẢM SỰ TUÂN THỦ LQT (18/1/24)
- Cần thực hiện những hành động phù hợp với quy định PL
- Những xử sự mang tính tích cực của chủ thể, trên tinh thần tự giác, ý thức tuân theo PL
- Khi 1 chủ thể VPPL QG thì sẽ có chế tài xử lí họ, phát sinh trách nhiệm pháp lí
- PL QG cần được tôn trọng và thực hiện 1 cách triệt để và hiệu quả - CQ bảo vệ PL: Tư pháp
- Trong TH xung đột giữa LQG và LQT: áp dụng ĐƯQT
- Thi hành vào ĐƯ; phụ thuộc vào tinh thần tự nguyện, trách nhiệm trực tiếp của các QG
trên cơ sở nguyên tắc Pacta sunt servanda
- Tòa án quốc tế/ trọng tài quốc tế: giải quyết thụ lí khi cả 2 bên đồng thuận việc đưa ra
tòa/ trọng tài, bị giới hạn về mặt ý chí - VN: + CQ thi hành án DS: …
+ CQ thi hành án HS: được tổ chức hoạt động theo luật thi hành án HS, có trách nhiệm và
thẩm quyền tổ chức các bản án về hình phạt tù,..HS 00:03, 06/01/2026
Khái Quát Luật Quốc Tế: Bài 1 - CPQT - Nội Dung và Đặc Điểm - Studocu
- phán quyết của hội đồng trọng tài có sự ràng buộc và phải được các bên đồng thuận
Ko thể đơn phương khởi kiện bên còn lại ra tòa/ trọng tài
LQT được thi hành dựa trên nguyên tắc Pacta sunt servanda (nguyên tắc tôn trọng và
tự nguyên thực hiện các cam kết quốc tế
Các chủ thể của LQT tự thi hành các biện pháp nhất định (ngoại giao/ kinh tế/ pháp lí,,)
nhằm đảm bảo sự tuân thủ LQT
Không có CQ cưỡng chế quốc tế chuyên trách được lập ra để bảo đảm sự tuân thủ LQT Điều 26, 27
- tuyên bố cắt đứt QH ngoại giao vì bên kia VP ĐƯQT nào đó đối với mình
- bản chất của LQT khác với bản chất của LQG
LƯU Ý: HỘI ĐỒNG BẢO AN LHQ được áp dụng các biện pháp trừng phạt (theo
chương 7 của Hiến chương LHQ 1945) đối với QG VP đặc biệt nghiêm trọng LQT
như xâm lược QG khác hoặc phá hoại HB, AN quốc tế
- chức năng chính: bảo vệ HB và AN quốc tế
VN là thành viên k thường trực
VD: cấm vận, trừng phạt kinh tế,… nhằm thúc đẩy tuân thủ quốc tế và bảo vệ HB và ANQT
VD: Triều Tiên 2007 thử vũ khí nguyên tử  HĐ BALHQ triệu tập cuộc họp bất
thường bỏ phiếu thông qua nghị quyết để trừng phạt hành động của Triều tiên  
nghị quyết được thông qua 
- cấm vận 1 số mặt hàng nhất định,
- phong tỏa 1 số tài sản thuộc sở hữu của 1 số công ty doanh nghiệp ở Triều tiên,
- cấm các quan chức của CP Triều tiên nhập cảnh vào lãnh thổ,
- gia tăng việc hoạt động thanh tra giám sát quốc tế về tàu biển chuyên chở vận tải
hàng hóa khi đến lãnh thổ Triều Tiên,
- cắt đứt các chu trình tín dụng quốc tế tư bản cho Triều Tiên tại các cơ chế tài chính
quốc tế (ko cho vay vốn tại các ngân hàng, cắt đứt quan hệ tín dụng giữa Qũy tiền tệ quốc tế IMF) TAQT và TAQG: 00:03, 06/01/2026
Khái Quát Luật Quốc Tế: Bài 1 - CPQT - Nội Dung và Đặc Điểm - Studocu
- Thẩm quyền của TAQT bị thu hẹp hơn: chỉ thụ lí và giải quyết 1 vụ tranh chấp nào
đó khi được các bên đồng ý với nhau về việc đưa vụ tranh chấp đó ra Trọng tài quốc
tế đó thụ lí (ko có chuyện QG này đơn phương khởi kiện QG bên kia)
- TAQG: thẩm quyền do NN quyết định
CẦN THÌ NGHE LẠI 40P BÊN PHẢI 18/1
III. MQH GIỮA LUẬT QUỐC TẾ VỚI LUẬT QUỐC GIA (đọc giáo trình)
LQT và LQG là 2 hệ thống PL độc lập nhưng có MQH ảnh hưởng lẫn nhau - Khác nhau 4 dấu hiệu + Chủ thể XD
+ Đối tượng điều chỉnh + Cách thức XD
+ Cơ chế thi hành và bảm đảm
Cơ sở dẫn tới MQH của hai hệ thống:
oCơ sở lí luận
Sự thống nhất về nhân tố NN trong việc XD LQT (các NN)/ LQG (NN)
MQH biện chứng giữa chức năng đối nội và đối ngoại của NN
Bảo vệ các quyền tự do cho CD
- ko có 1 NN nào kí kết 1 ĐƯ mà bất lợi cho chính QG đó cả, phải có lợi mới kí
- muốn gia tăng hoạt động XK, NK thì phải kí kết các hiệp định thương mại 
đòn bẩy để kinh tế của QG phát triển
oCơ sở pháp lí
Nguyên tắc Pacta Sunt Servanda trong LQT Đặt ra các nghĩa vụ
Yêu cầu các nghĩa vụ của các QG phải bảo đảm sự phù hợp giữa luật pháp QG với ĐƯQT
- QG phải rà soát PLQG của mình theo hướng ĐƯQT, thấy trái thì bãi bỏ
- QP nào chưa phù hợp thì sửa đối, thiếu thì BS
- Cứ tham gia vào 1 ĐƯ thì luật pháp của 1 QG phải thay đổi theo
VD: điều 46 quyền được sống trong môi trường trong lành – quyền con người
IV. CÁC NGUYÊN TẮC CB CỦA LUẬT QUỐC TẾ
Khái niệm: các nguyên tắc CB của LQT là những quy phạm mang tính chất chỉ đạo, định
hướng, có giá trị bắt buộc tuân thủ đối với các QG trong việc thiết lập và thực hiện QHQT. 00:03, 06/01/2026
Khái Quát Luật Quốc Tế: Bài 1 - CPQT - Nội Dung và Đặc Điểm - Studocu
Hệ thống các nguyên tắc CB của LQT như cột nhà z ák
VD: nguyên tắc nhân đạo, nguyên tắc pháp chế, nguyên tắc bình đẳng, nguyên tắc bảo đảm
sự lãnh đạo của Đảng - CSPL:
+ HIến chương LQH 1945 (điều 2)
+ Tuyên bố của Đại hội đồng LQH về những nguyên tắc của LQT điều chỉnh QH hữu nghị
và hợp tác giữa các QG theo HC LHQ (nghị quyết số 2625 ngày 24/10/197)
CÁC NGUYÊN TẮC CB CỦA LQT HIỆN ĐẠI:
1) NT bình đẳng về chủ quyền giữa các QG
2) NT cấm SD vũ lực và đe dọa SD vũ lực trong QHQT
3) NT hòa bình giải quyết các tranh chấp QT
4) NT cấm can thiệp vào công việc nội bộ của QG khác
5) NT tôn trọng và tự nguyện thực hiện các cam kết quốc tế
(Pasta sunt servanda)
6) NT quyền dân tộc tự quyết
7) NT các QG có nghĩa vụ hợp tác với nhau
Đặc điểm của nguyên tắc CB của LQT
 Tính bắt buộc chung – tính mệnh lệnh chung
Bắt buộc mọi QG phải tôn trọng và tuân thủ, thực hiện các NTCB của LQT
( tất cả các QG dù là thành viên hay ko thì đều phải tuân thủ)
 Tính phổ cập
Các NTCB của LQT được thừa nhận rộng rãi và áp dụng đối với tất cả QH giữa các
QG trên tất cả các lĩnh vực
VD: việc thiết lập các QHQT ở các lĩnh vực: KHKT, VH, Du lịch, đấu tranh phòng chống tội phạm
 Tính hệ thống
Các NTCB của LQT có sự liên hệ chặt chẽ về nội dung để bảo vệ và thực hiện hiệu
quả các mục đích của LQT
VD: 1 hành động của 1 QG VP trực tiếp vào 1 nguyên tắc thì cũng coi như là VP gián
tiếp lên các nguyên tắc khác – SD vũ lực trong việc tranh chấp quốc tế (tầm 30p bên phải 23/1)
 Tính kế thừa và phát triển:
- Có những NTCB của LQT hiện đại hình thành từ những tập quán quốc tế xa xưa giữa các QG
- Có những NTCB của LQT hiện đại mới được hình thành từ các quy định của Hiến Chương LQH năm 1945 00:03, 06/01/2026
Khái Quát Luật Quốc Tế: Bài 1 - CPQT - Nội Dung và Đặc Điểm - Studocu
NỘI DUNG CỤ THỂ - TRÌNH BÀY, PHÂN TÍCH CÁC NGUYÊN TẮC CB
CỦA LQT – CHẮC CHẮN CÓ – GIÁO TRÌNH ( 1 NGƯỜI 1 CÂU Á) – THI VẤN ĐÁP
SD vũ lực để tự vệ trong TH QG của mình bị tấn công – quyền tự vệ QG (điều 51) -
là ko vi phạm nguyên tắc CB – việc SD này được coi là hợp pháp – chỉ phát sinh khi
QG đó bị QG khác tấn công bằng LLVT thì mới chống trả bằng LLVT
VD: sự kiến 17/2/1979 TQ tấn công VN
Cho biết biện pháp HB để giải quyết các tranh chấp quốc tế là biện pháp gì mà các
QG phải có nghĩa vụ để áp dụng (tất cả các biện pháp k SD vũ lực)
- giải quyết các tranh chấp giữa các QG tại các tổ chức liên CP; các UB hòa giải, tòa
án quốc tế– điều 33 HC LHQ
- Đàm phán, đưa ra TAQT,…
- thỏa thuận k phải là biện pháp duy nhất để giải quyết tranh chấp quốc tế
- Phân tích: cấm SD vũ lực là cấm gì, cấm đe dọa SD vũ lực là cấm gì
+ Hành động SD vũ lực hợp pháp: để tự vệ trong TH QG mình bị QG khác tấn công (điều 51 HC LHQ)
- Liệu có hành vi SD vũ lực nào giữa QG này với QG khác không trái với nguyên tắc này k?
- Cấm can thiệp nội bộ QG: can thiệp nội bộ QG là gì, liệu có hành động can thiệp nào
vào lãnh thổ của QG mà k VP nguyên tắc này k
- Liệu có cam kết Quốc tế nào mà các QG k thực hiện, k tôn trọng mà k bị coi là VP nguyên tắc k? XONG 00:03, 06/01/2026
Khái Quát Luật Quốc Tế: Bài 1 - CPQT - Nội Dung và Đặc Điểm - Studocu