Đề cương môn Kinh tế vi mô 1 | Học viện Tài chính

Câu 1: Trình bày mô hình vận động của nền kinh tế. Tại sao chỉ có 2 thành viên xuất hiện trong mô hình ? Tiền (chi tiêu) Tiền (doanh thu)
Thị trường hàng hóa, dịch vụ Mua hàng hóa, Bán hàng hóa, dịch vụ dịch vụ Hộ gia đình Doanh nghiệp Bán YTSX Mua YTSX Thị trường YTSX Tiền (thu nhập) Tiền (chi phí sx)
Sơ đồ vòng chu chuyển kinh tế
- Mô hình gồm 2 vòng khép kín:
+ Vòng chu chuyển bên trong thể hiện sự vận động của nguồn lực thực sự.
+ Vòng chu chuyển bên ngoài thể hiện sự vận động của luồng tiền tương ứng.
 Đây là mô hình một nền kinh tế giản đơn. Chỉ gồm 2 thành viên: hộ gia đình và doanh
nghiệp đủ cho chúng ta hiểu 1 cách đơn giản và khách quan về sự vận động của một nền kinh tế.
Câu 2: Trình bày đường giới hạn khả năng sản xuất PPF ?
- Khái niệm: Đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF) Y
là đường mô tả các phương án sx tối đa mà nền kinh tế A
có thể đạt được với nguồn lực và công nghệ hiện có. - Hình v H ẽ: B
+ A, B, C: điểm sản xuất tối ưu.
+ G: điểm sx không hiệu quả. G C
+ H: điểm không sx được X - Đặc điểm:
+ PPF là đường cong lõm so với gốc tọa độ.
+ Phản ánh quy luật chi phí cơ hội tăng dần.
+ Đường PDF có thể dịch chuyển ra ngoài khi có sự cải tiến trong công nghệ hoặc tăng sử dụng nguồn lực. 1
CHƯƠNG II: CUNG - CẦU
Câu 1: Viết PT đường cầu. Tại sao đường cầu hàng hóa điển hình có độ dốc âm ?
* Phương trình đường cầu: - Tổng quát: QD = f(PX) QD = a 0– a P 1 X PD = b0 – b Q 1 X
- Trong đó: QD: lượng cầu về hàng hóa X PX: giá hàng hóa X
a0 : hệ số biểu thị lượng cầu khi hàng hóa = 0
a1: hệ số biểu thị mối quan hệ giữa giá và lượng cầu a0 a1 = b ; 1 a1 = b1
* Đường cầu hàng hóa điển hình có độ dốc âm bởi vì: Mối quan hệ giữa P và QD là tỉ lệ
nghịch được giải thích qua 2 hiệu ứng:
- Hiệu ứng thay thế: khi giá hàng hóa tăng người tiêu dùng có xu hướng chuyển sang dùng
hàng hóa khác có tính năng tương tự để thay thế nó  lượng cầu hàng hóa đó giảm.
- Hiệu ứng thu nhập: khi giá hàng hóa tăng với thu nhập không đổi, người tiêu dùng sẽ trở
nên nghèo hơn trước (thu nhập thực tế giảm) số lượng hàng hóa mua giảm  lượng cầu hàng hóa giảm.
Câu 2: Phân biệt sự thay đổi của cầu và lượng cầu ? Chỉ tiêu Lượng cầu Cầu Khái niệm
Là 1 con số cụ thể chỉ có ý nghĩa Là số lượng hàng hóa mà người mua có
khi có quan hệ với mức giá.
khả năng và sẵn sàng mua ở các mức
giá khác nhau trong điều kiện các yếu
tố khắc không thay đổi.
Nguyên nhân Do giá hàng hóa thay đổi.
Do các yếu tố khác ngoài giá thay đổi. Biểu hiện
Sự di chuyển dọc đường cầu D. Sự dịch chuyển // của đường cầu. Đồ thị P P A P1 P2 B A B D2 D1 Q Q1 Q2 Q 1 Q2 Q 2
Câu 3: Đường cầu thị trường được xây dựng như thế nào từ các đường cầu cá nhân ?
- Cầu cá nhân: là cầu của từng cá nhân về 1 loại hàng hóa d.vụ (q )d.
- Cầu thị trường: là tổng hợp các cầu cá nhân về 1 hàng hóa dịch vụ (QD). 𝑛 𝑄𝐷 𝑇2 = ∑ qdi 𝑖=1
- Có 2 cách xây dựng đường cầu, T2 qua đường cầu quá nhân.
+ Cách 1: Thông qua biểu cầu:
VD: giả định thị trường bia hơi có 2 người dùng, số liệu tình hình tiêu dùng bia của
người dùng A và người dùng B được tổng hợp trong bảng sau: P QA QB Q𝐷 𝑇2 8 1 2 3 7 2 3 5 6 3 4 7 5 4 5 9
+ Cách 2: Đồ thị (đường cầu)
=> Đường cầu thị trường luôn luôn
thoải hơn đường cầu cá nhân. Cầu thị
trường là tổng hợp theo chiều ngang các cầu cá nhân.
Câu 4: Hãy cho biết đường cầu dốc hay thoải phản ứng của người tiêu dùng mạnh hơn ?
Độ dốc của đường cầu phản ánh
mức độ của người tiêu dùng khi
mức giá thay đổi. Khi cùng thay
đổi 1 mức giá lượng hàng hóa của
đường cầu thoải sẽ biến đổi nhiều
hơn so với đường cầu dốc. Do
đường cầu càng thoải thì độ co
giãn càng lớn  phản ứng của
người tiêu dùng mạnh hơn đường cầu dốc. 3
Câu 5: Trình bày cách xác định thặng dư tiêu dùng sản xuất thị trường hàng hóa điển
hình khi giá hàng hóa thay đổi (Khái niệm, hình vẽ, phân tích.)
* Thặng dư tiêu dùng (CS):
- Khái niệm: thặng dư tiêu dùng (CS) là chênh lệch giữa số tiền mà người mua sẵn sàng trả
với số tiền thực tế mà họ phải trả tại mức lượng họ được tiêu dùng.
CS = ∑ 𝑛𝑖=1 (P sẵn sàng – P thực tế) . Qi - Hình vẽ + phân tích: P
+ CS là phần diện tích nằm dưới đường
cầu và trên đường giá tại mức lượng họ được 1 tiêu dùng. P0 + CS 2 3 0 = 1 + Khi P P1 ↓  CS 1= 1 + 2 + 3 D  ∆CS ↑ = 2 + 3
Trong đó: 2: CS ↑ thêm của những người đang tiêu dùng Q0 Q1 Q
3: CS ↑ thêm của những người mới gia nhập thị trường
* Thặng dư sản xuất (PS)
- KN: là chênh lệch giữa số tiền mà người bán nhận được với chi phí sản xuất cận biên tại
mức lượng họ bán được.
PS = ∑ 𝑛𝑖=1 (Pthực tế nhận – MC) . Qi = ∑ 𝑛𝑖=1 (Pthực tế nhận – Psẵn sàng bán) . Qi
- PS là phần diện tích nằm trên đường cung P
dưới đường giá tPrị tại mức lượng mà họ bán S ≡ MC được. P2 + PS = 0 4 5 6 + Khi P P ↑ 1  PS = 1 4 + 5 + 6 4  ∆PS ↑ = 5 + 6
Trong đó: 5: PS ↑ thêm của những người đang sản xuất. Q1 Q2 Q
6: PS ↑ thêm của những người mới gia nhập thị trường.
Câu 6: Phân tích trạng thái không cân bằng ?
- Khái niệm: là trạng thái mà tại PT2 có QD ≠ QS
- TH1: khi PT2 > P0 => QS1 > QD 1  Dư cung
->Dư thừa hàng hóa. Lượng hàng hóa dư thừa ∆Q = QS 1 - QD 1 4 - TH2: Khi PT2 < P0  QS1 < QD 1  Dư cầu
 Thiếu hụt hàng hóa. Lượng hàng hóa thiếu hụt ∆Q = QD 1 - QS1
Câu 7: Phân tích tác động của biện pháp hạn chế tiêu dùng của chính phủ: cấm sử dụng
và khuyên sử dụng đối với 1 hàng hóa đến thị trường của hàng hóa đó.
- Chính phủ cấm sử dụng: tác động đến nhà - Chính phủ khuyên không sử dụng: tác động
sản xuất  làm giảm lượng cung.
đến nhà tiêu dùng  làm giảm lượng cầu.
 Đường cung dịch chuyển sang trái P↑, Q ↑,  Đường cầu dịch chuyển sang trái P ↓, Q ↓,
đường cầu không thay đổi.
đường cung không thay đổi.
VD: Chính phủ khuyên người dân không nên sử dụng thuốc lá với cấm sử dụng thuốc lá
+ Khuyên  tác dụng đến người hút  cầu ↓
+ Cấm  tác dụng đến người sản xuất  cung ↓
Câu 8: Tổng thặng dư là chênh lệch giữa giá người tiêu dùng sẵn sàng trả và chi phí cận
biên sản xuất ra hàng hóa đó. Đúng hay sai ? Tại sao?
- Đúng vì: tổng thặng dư (NB) = thặng dư tiêu dùng (CS) + thặng dư sản xuất (PS)
Mà: + Thặng dư tiêu dùng là khoản chênh lệch giữa giá mà người tiêu dùng sẵn sàng trả với
số tiền thực tế mà họ phải trả tại mức lượng họ được tiêu dùng.
+ Thặng dư sản xuất là khoản chênh lệch giữa giá mà người bán nhận được với chi phí cận biên.
 CS = Psẵn sàng trả - Pthực tế trả 5 PS = Pthực tế nhậ - n MC Mà Pthực tế nhậ =
n Pthực tế trả  CS + PS = Psẵn sàng trả - MC
Vậy tổng thặng dư là chênh lệch giữa giá người tiêu dùng sẵn sàng trả và chi phí cận biên sản xuất ra hàng hóa đó.
CHƯƠNG III: CO GIÃN CUNG, CẦU
Câu 1: So sánh hệ số co giãn 𝑬𝑫
𝑷 và hệ số góc của đường cầu (D) Hệ số co giãn ED Hệ số góc (D) P ED P = %∆𝑄 %∆𝑃 tan𝛼 = ∆𝑃 ∆𝑄 Là số tương đối Là số tuyệt đối
Khác nhau tại mọi điểm
Bằng nhau tại mọi điểm
Câu 2: Tại sao giá trị trung bình cộng được sử dụng trong công thức co giãn khoảng ?
- Độ co giãn của cầu theo giá (ED
P) là chỉ số phản ánh mức độ phản ứng của người tiêu dùng
trước những biến động về giá. ED P = %∆𝑄 %∆𝑃
- Hệ số co giãn khoảng là hệ số co giãn trên 1 P
khoảng hữu hạn nào đố của đường cầu. A ED P = %∆P = ∆ QQ TB . PT ∆B P = ∆Q ∆P . PTB PA B %∆Q Q TB Trong đó: P P TB = B 𝑃 D 𝐴 + 2𝑃
𝐵 , QTB = 𝑄𝐴+ 𝑄𝐵 2 Q Q A QB
- Cần 1 giá trị đại diện cho khoảng hữu hạn AB nằm trên đường cầu nên phải sử dụng giá trị TB cộng.
Câu 3: Trình bày p 2PAPO. Tính 𝑬𝑫 𝑷
- P 2 xác định hệ số co giãn theo p 2PAPO gồm 3 bước:
+ B1: kẻ tiếp tuyến với đường cầu tại điểm P.
+ B2: Đo khoảng cách PA, PO. + B3: ED P = PA PO 6
Câu 4: Trình bày mối quan hệ giữa 𝑬𝑫
𝑷 và tổng doanh thu (TR = P . Q). Doanh nghiệp
thường mu ốn hoạt động trong khoảng giá nào? |ED P↑ P↓ P| |ED P| > 1 TR↓ TR↑ |ED TR↑ TR↓ P | < 1 |ED TRmax TRmax P| = 1
- DN thường muốn hđ trong khoảng | ED
P|≥ 1 vì doanh thu khi đó đang tăng.
Câu 5: Thế nào là hàng hóa thông thường, hàng hóa thứ cấp. Phân biệt?
- Hàng hóa thông thường là những hàng hóa mà cầu và thu nhập có mối quan hệ đồng biến.
- Hàng hóa thứ cấp là những hàng hóa mà cầu và thu nhập có mối quan hệ nghịch biến.
- Phân loại hàng hóa dựa vào độ co giãn của cầu theo thu nhập: EDI = %∆Q %∆P + Nếu ED
I > 0 : hàng hóa thường. + Nếu ED
I< 0 : hàng hóa thứ cấp. + Nếu ED
I= 0 : cầu hàng hóa không liên quand đến thu nhập.
Câu 6: Thế nào là hàng hóa bổ sung, hàng hóa thay thế. Phân biệt ?
- Hàng hóa bổ sung là những hàng hóa mà được tiêu dùng đồng thời với nhau. Khi giá hàng
hóa này tăng thì cầu hàng hóa kia giảm.
- Hàng hóa thay thế là những hàng hóa mà có khả năng thay thế nhau trong tiêu dùng. Khi
giá hàng hóa này tăng thì cầu hàng hóa kia sẽ tăng.
- Phân biệt loại hàng hóa bổ sung và thay thế ta dựa vào co giãn của cầu theo hàng hóa liên quan ED XY = - %∆QX %∆PY 7
+ Là chỉ số phản ánh mức độ phản ứng của người tiêu dùng hàng hóa dịch vụ X với sự
biến đổi của hàng hóa dịch vụ Y. + Nếu ED
XY > 0 : hàng hóa thay thế. + Nếu ED
XY < 0 : hàng hóa bổ sung. + Nếu ED
XY = 0 : hàng hóa này độc lập với nhau.
Câu 7: Phân tích kiểm soát giá. Tại sao nói kiểm soát giá làm lợi cho người này làm hại cho người khác.
- Kiểm soát giá là việc của chính phủ quy định mức giác cụ thể cho phép đối với 1 hàng hóa
dịch vụ trên thị trường.
- Kết quả: làm lợi cho 1 nhóm người và làm thiệt hại cho 1 nhóm người khác
- Chính phủ kiểm soát giá thông qua giá trần và giá sàn. 1. Giá trần (PC).
- Khái niệm: là mức giá tối đa cho phép đối với 1
loại hàng hóa dịch vụ trên thị trường.
- Mục đích: bảo vệ lợi ích người tiêu dùng.
+TH1: PC > P 0: giá trần không ràng buộc.
+TH2: PC < P 0: gây thiếu hụt hàng hóa và dịch vụ Ban đầu PC CS 1+2 1+3 PS 3+4+5 5 NB 1+2+3+4+5 1+3+5 DWL 0 2+4
 PC gây ra mất không cho XH
 PC làm lợi cho người tiêu dùng và làm hại cho người sản xuất vì đã có 1 phần PS chuyển thành CS. 2. Giá sàn (Pf ).
- Khái niệm: là mức giá tối thiểu cho phép đối
với 1 loại hàng hóa, dịch vụ trên thị trường.
- Mục đích: bảo vệ lợi ích người sản xuất.
+ Pf < P0 : giá sàn không ràng buộc.
+ Pf > P 0: gây hiện tượng dư thừa hàng hóa và dịch vụ. 8 Ban đầu Có Pf CS 1 + 2 + 3 1 PS 4 + 5 2 + 4 TSB 1 + 2 + 3 + 4 + 5 1 + 2 + 4 DWL 0 3 + 5
 1 phần chuyển thành PS.
 Làm lợi cho người sản xuất hại cho người tiêu dùng.
Câu 8: Phân tích trường hợp chính phủ áp đặt giá
sàn với thu mua và không thu mua hàng hóa dư
thừa.
- Khái niệm: giá sàn là mức độ tối thiểu cho
phép đối với 1 loại hàng hóa, dịch vụ trên thị trường. Ban đầu Có Pf, không thu mua Có Pf, thu mua hàng hóa hàng hóa dư thừa dư thừa CS = 1 + 2 + 3 CS = 1 CS = 1 PS = 4 + 5 PS = 2 + 4 PS = 2 + 3 + 4 + 5 +6 G = - Pf . ∆𝑄 = - (3 + 5 +6 + 7) TSB = 1 + 2 + 3 + 4 +5 TSB = 1 + 2 + 4 TSB = CS + PS + G = 1 + 2 + 4 – 7 DWL = 0 DWL = 3 + 5 DWL = 3 + 5 + 7
 Khi chính phủ thua mua hàng hóa dư thừa DWL lớn hơn.
Câu 9: Giả sử đường cung của 1 sản phẩm hoàn toàn không co giãn, nếu chính phủ áp
đặt mức giá tối đa trên thị trường (giá trần) liệu có gây ra mất không không ? Giải thích.
- Đường cung hoàn toàn không co giãn  ES P P= 0 S - ESP= %∆QS %∆P 1 Ban đầu Có thuế P0 CS 1 1 + 2 + 3 P 2 Giá trần C PS 2 + 3 3 3 NB 1 + 2 + 3 1 + 2 + 3 D DWL 0 0 Q0 Q
 Khi đường cung của 1 sản phẩm hoàn toàn không co giãn, nếu chính phủ áp đặt mức
giá tối đa trên thị trường thì không có DWL. 9
Câu 10: Vận dụng lí thuyết co giãn, giải thích 1 hiện tượng thực tế thường xảy ra. “Được
mùa là điều xấu đối với thu nhập của người nông dân”. Cho biết biện pháp mà chính
phủ đưa ra để giải quyết vấn đề này ?
- Độ co giãn của cầu theo giá ED
P là chỉ tiêu phản ánh mức độ phản ứng của người tiêu
dùng trước những biến động về giá. ED P = %∆Q %∆P
- Do nông sản là hàng hóa thiết yếu nên 0 < | ED
P | < 1  cầu về nông sản không đổi. (D) giữ nguyên.
- Ban đầu thị trường CB tại A(P0, Q )0
- Được mùa, Q↑  Q 0  Q1
 S dịch chuyển sang phải  S 1
- Nếu mức giá vẫn duy trì ở P0 lượng cung Q1
thì dẫn đến dư thừa nông sản.
=> Do đó, buộc người nông dân phải hạ giá
xuống P1 để thị trường đạt trạng thái cân bằng mới tại B (P1, Q ) 1 - Lúc này: | ED P | < 1, P↓  TR↓
 Lợi nhuận giảm  điều xấu đối với nông dân.
* Biện pháp của chính phủ: áp đặt giá sàn Pf.
- Pf là mức giá tối thiểu cho phép đối với 1 loại hàng hóa, dịch vụ.
- Mục đích: bảo vệ lợi ích người sản xuất. Ban đầu Có Pf CS 1 + 2 + 3 1 PS 4 + 5 2 + 4 NB 1 + 2 + 3 + 4 + 5 1 + 2 + 4 DWL 0 3 + 5
 1 phần CS chuyển PS  lợi ích người sản xuất tăng lên. 10
Câu 11: So sánh tác động của thuế khi đánh vào người mua và người bán. * Giống nhau
- Cả người mua và người bán đều phải chịu thuế.
- Lượng giao dịch khi có thuế giảm xuống.
- Tỉ lệ chịu thuế phụ thuộc vào ED P và ES P gánh nặng
thuế nghiêng về thị trường kém co giãn hơn.
- Thuế gây ra mất không cho xã hội. * Khác nhau
1. Thuế đánh vào người bán.
- Tác động trực tiếp đến cung  (S )  PCb↑ ; QCb↓
 Quy mô thị trường giảm. Ban đầu Có thuế CS 1 + 2 + 3 1 PS 4 + 5 + 6 6 T = t . Q 1= 2 + 4 NB 1 + 2 + 3 + 4 + 1 + 6 + 2 + 4 5 + 6 DWL 0 3 + 5
Vậy khi có thuế thì CS↓, PS↓ và xuất hiện DWL.
2.Thuế đánh vào người mua.
- Tác động trực tiếp đến cầu  (D )  PCb↓  , QCb ↓
 Quy mô thị trường giảm. Ban đầu Có thuế CS = 1 + 2 + 3 CS = 1 PS = 4 + 5 + 6 PS = 6 T = 2 + 4 NB = 1 + 2 + 3 NB = 1 + 2 + 4 + 6 DWL = 0 DWL = 3 + 5
 PS ↓ , CS ↓ , xuất hiện DWL. 11
Câu 12: Phân tích yếu tố quyết định DWL khi đánh thuế.
DWL = 12 t . ∆Q Trong đó: t: thuế
∆Q: mức độ thay đổi của sản lượng
Mà ∆Q phụ thuộc vào 𝐸 𝑆 𝑃
𝐷 𝑣à 𝐸𝑃𝑆 => Yếu tố quyết định DWL phụ thuộc vào thuế (t), 𝐸𝑃𝐷, 𝐸𝑃
 Cầu càng co giãn thì mất không càng lớn.
 Cung càng co giãn thì mất không càng lớn.
Vậy gánh nặng thuế nghiêng về thị trường kém co giãn, bởi vì bên phía thị trường đó khó
phản ứng với thuế thông qua cách thức thay đổi lượng mua hay lượng bán.
CHƯƠNG IV: LÝ THUYẾT HÀNH VI NGƯỜI TIÊU DÙNG
Câu 1: Trình bày quy luật lợi ích cận biên giảm dần
- Nội dung: Lợi ích cận biên của một hàng hóa, dịch vụ luôn có xu hướng giảm dần khi
lượng hàng hóa, dịch vụ đó tiêu dùng nhiều hơn trong một thời gian.
(Lợi ích cận biên giảm khi tăng tiêu dùng).
- Ý nghĩa: Không nên tiêu dùng quá nhiều một mặt hàng nào đó trong một thời gian.
- Ví dụ: Một người thỏa mãn cơn khát của mình bằng việc đi uống bia trong một tuần. Tổng
lợi ích và lợi ích cận biên của người này như sau: Q TU MU Hành vi hợp lý 1 4 4
MU > 0, TU tăng => Nên tiêu dùng 2 7 3 3 9 2 4 10 1 5 10 0 MU = 0, TUMAX 6 9 -1
MU < 0, TU giảm => Nên giảm tiêu dùng 7 7 -2 12 - Hình vẽ KẾT LUẬN: Nếu MU > 0, TU tăng MU < 0, TU giảm MU = 0, TUMAX
Câu 2: Tại sao đường cầu (D) có độ dốc xuống
- Lợi lích cận biên (MU) càng cao, ngưới tiêu dùng sẵn sàng trả giá (P) càng lớn. Mà theo
quy luật lợi ích cận biên giảm dần. Lợi ích cận biên luôn có xu hướng giảm dần khi tăng tiêu
dùng dẫn đến mức giá sẵn sàng trả cũng giảm khi tăng QD. Cho nên P và QD có mối quan hệ
nghịch biến nên (D) dốc xuống.
Câu 3: Cho biết hình dạng của đường bàng quan U và chứng minh hình dạng đó.
- Đường bàng quan là đường mô tả các kết hợp hàng
hóa X và Y mà mang lại cùng 1 mức lợi ích cho người tiêu dùng.
- Đường bàng quan có hình cong lồi về phía gốc O.
- MRSXY là giá trị dương của hệ số góc đường U. Mà MRSXy = 𝑀𝑈𝑋 𝑀𝑈𝑌
=> Di chuyển từ A đến B: {𝑋 ↑ {𝑀𝑈 𝑌 ↓ 𝑋↓ 𝑄𝑢𝑦 →
𝑙𝑢 ậ 𝑡 𝑙 ợ 𝑖 í 𝑐 ℎ 𝑏 𝑖ê 𝑛 𝑔 𝑖ả 𝑚 𝑑 ầ 𝑛
𝑀𝑈𝑌↑→𝑀𝑅𝑆𝑋𝑌 ↓
=> Đường bàng quan cong lồi so với gốc tọa độ 13
Câu 4: Trình bày cách lựa chọn tiêu dùng tối ưu từ việc tiếp cận mô hình đường ngân
sách và đường bàng quan. (Bằng tại sao người tiêu dùng sẽ lựa chọn tiêu dùng tối ưu tại
điểm tỷ lệ cận biến bằng tỷ lệ về giá. Và điều kiện tối ưu trong tiêu dùng không được thỏa mãn khi nào?)
- Cách lựa chọn tiêu dùng tối ưu: Người tiêu dùng lựa
chọn giỏ hàng hóa nằm trên đường ngân sách và đường
bàng quan cao nhất có thể để cho người tiêu dùng có
lợi ích tối đa và phù hợp với khả năng chi trả của mình.
=> Khi người đó tiêu dùng sẽ lựa chọn tiêu dùng tại
tiếp điểm của đường bàng quan với đường ngân sách.
=> -MUX / MUY = -PX / PY  MUX / MUY = PX / PY Trong đó:
-MUX / MUY :phản ánh đánh giá của người tiêu dùng về hàng hóa, dịch vụ
-PX / PY :phản ánh đánh giá của thị trường về hàng hóa, dịch vụ
=> Người tiêu dùng sẽ chọn tiêu dùng tối ưu tại tỷ lệ cận biên bằng tỷ lệ về giá
- Điều kiện tối ưu trong tiêu dùng không được
thỏa mãn khi người tiêu dùng chỉ tiêu dùng một loại hàng hóa
 Trường hợp cực đoan (giải pháp góc)  MUX / MUY ≠ PX / PY
CHƯƠNG V: LÝ THUYẾT HÀNH VI DOANH NGHIỆP
Câu 1: Chứng minh hàm sản xuất có hiệu suất thay đổi theo quy mô
- Hàm sản xuất Cobb-Douglas: Q = A.Kα.Lβ (0< α, β <1)
=> α, β cho biết khi K hoặc L tăng 1% thì sản lượng đầu ra Q tăng lên α% hoặc β%.
=> Khi cả K và L cùng tăng lên 1% thì Q↑ (α+β)%.
- Giả sử cho K và L cùng tăng t lần => K’ = t.K L’ = t.L =>Q’ = A.(t.K)α.(t.L)β Q’ = tα+β.Q
+ Nếu (α+β)>1, Q’ > t.Q thì hàm sản xuất có hiệu suất tăng theo quy mô
+ Nếu (α+β)<1, Q’ < t.Q thì hàm sản xuất có hiệu suất giảm theo quy mô
+ Nếu (α+β)=1, Q’=t.Q thì hàm sản xuất có hiệu suất không đổi theo quy mô 14
Câu 2: Cho hàm sản xuất Cobb-Douglas: Q=A.Kα.Lβ. Chứng minh rằng: α=EKQ; β=ELQ
(Tương tự với hàm sản xuất Cobb-Douglas đặc biệt: Q=A.Kα.L1-α. Chứng minh rằng α=EKQ; 1-α=ELQ)
EKQ = %∆𝑄𝐾 = ∆𝑄 : ∆𝐾 = ∆𝑄 ∆𝐾 . 𝐾 𝑄
 EKQ = Q’(K).𝐾𝑄 = A.α.Kα-1.Lβ.𝐾𝑄 = 𝐴.𝛼.𝐾𝛽 𝑄 . 𝐿𝛽 = α.𝑄 𝑄 = α.
𝐸𝐿𝑄= 𝑄′(𝐿).𝐿 𝑄= 𝛽. 𝐴. 𝐾𝛼. 𝐿𝛽−1.𝐿 𝐴. 𝐾𝛼. 𝐿𝛽= 𝛽
α(β)cho biết khi K(L) tăng 1% thì Q tăng α%(β%). Khi cả K và L cùng tăng 1% thì Q tăng ( α + β)%
Câu 3: Hàm sx ko đổi theo quy mô. Hãy chứng minh năng suất cận biên tỷ lệ với năng
suất bình quân?
- Hàm sx không đổi theo quy mô: Q=A.Kα.L1-α
- Năng suất bình quân hay sản phẩm bình quân lao động được định nghĩa là sản lượng trên
một đơn vị đầu vào lao động. APL= 𝑄 𝐿
- Năng suất lao động cận biên hay sản phẩm cận biên là sự thay đổi của sản lượng khi tăng sử
dụng thêm một đơn vị đầu vào biến đổi, cố định đầu vào khác: MPL=∆𝑄 ∆𝐿=Q’(L)
- Mối quan hệ APʟ và MPʟ
+ MPʟ > APʟ → APʟ tăng
+ MPʟ < APL → APʟ giảm + MPʟ = APL → APʟ max
(QL năng suất cận biên giảm dần: NS cận biên
của 1 yếu tố đầu vào biến đổi có xu hướng giảm
dàn tại 1 thời điểm nào đó khi cứ liên tiếp tăng
SD đầu vào đó trong khi cố định đầu vào khác)
Câu 4: Chứng minh hình dạng của đường đồng lượng?
- Đường đồng lượng là đường mô tả các kết hợp K và L mà DN có thể sx ra cùng mức sản lượng. K
- Tỷ lệ thay thế kỹ thuật biên MRTSL/K là tỷ lệ cho biết để
tăng SD thêm 1 đvị lđ, cần giảm SD bao nhiêu đvị vốn để A K1 s B ản lượng không đổi. K2 Q1
𝑀𝑅𝑇𝑆𝐿/𝐾 = − ∆𝐾∆𝐿 = − tan 𝛼 L1 L2 L
=> MRTSL/K cũng là giá trị dương của hệ số góc của đường đồng lượng 15
- Di chuyển từ A đến B: ∆𝑄 = 0 ∆𝑄𝐾+ ∆𝑄𝐿= 0
𝑀𝑃𝐾. ∆𝐾 + 𝑀𝑃𝐿. ∆𝐿 = 0 −∆𝐾 ∆𝐿 =𝑀𝑃𝐿
𝑀𝑃𝐾= 𝑀𝑅𝑇𝑆𝐿/𝐾
 Theo QL năng suất cận biên giảm dần có MRTSL/K giảm dần khi di chuyển từ trên
xuống dưới => đường đồng lượng cong lồi so với gốc tọa độ.
Câu 5: Phân loại chi phí
- Chi phí là phí tổn doanh nghiệp bỏ ra để thực hiện quá trình sản xuất , kinh doanh của mình
* Căn cứ vào nội dung, tính chất:
- Chi phí kinh tế ( chi phí cơ hội) là toàn bộ chi phí phải bỏ ra khi lựa chọn một phương án
nào đó và bỏ qua các phương án khác
+ Chi phí cơ hội hiện (chi phí kế toán) : là những khoản chi phí thực tế phát sinh được
ghi chép trên sổ sách, giấy tờ.
+ Chi phí cơ hội ẩn là những khoản chi phí không được ghi chép trên sổ sách giấy tờ
nhưng thể hiện phần thu nhập bị mất.
→ CPKT = CP kế toán + CP cơ hội ẩn
- Chi phí chìm là những khoản chi phí đã chi ra không thể thu hồi và không ảnh hưởng đến
lựa chọn của doanh nghiệp
- Chi phí tài nguyên là toàn bộ chi phí về tài nguyên mà doanh nghiệp đã sử dụng
* Căn cứ vào sự thay đổi yếu tố đầu vào:
- Chi phí ngắn hạn: phát sinh trong ngắn hạn, doanh nghiệp không đủ điều kiện để thay đổi
toàn bộ yếu tố đầu vào
- Chi phí dài hạn:phát sinh trong dài hạn, doanh nghiệp đủ điều kiện để thay đổi toàn bộ yếu tố đầu vào
Câu 6: So sánh chi phí chìm và chi phí cơ hội Chi phí chìm Chi phí cơ hội
-Là chi phí đã chi ra không thu lại được
-Là toàn bộ số tiền bỏ ra thay vì lựa chọn mục
tiêu này mà chuyển sang mục tiêu khác
-Ko thể tránh được dù có lựa chọn khác
-Có thể tránh được khi có sự lựa chọn khác
-Chi bằng tiền thật, nhìn thấy được
-Bao gồm khoản tiền chi phí cơ hội ẩn không
chi ra bằng tiền thật, không nhìn thấy được
-Ko được tính vào TPᴋᴛ, ko thu hồi được -Tính vào TPᴋᴛ 16
Câu 7: Giải thích câu nói: “Lấy công làm lãi”
- Chi phí là phí tổn mà doanh nghiệp bỏ ra để thực hiện quá trình sản xuất, KD của mình.
- Có 2 loại chi phí cơ hội:
+ CPCH ẩn là những khoản chi phí không được ghi chép trên sổ sách giấy tờ nhưng thể
hiện phần thu nhập bị mất.
+ CPCH hiện(chi phí kế toán) : là những khoản chi phí thực tế phát sinh được ghi chép
trên sổ sách, giấy tờ.
TPᴋᴛ = TR – TC= TR – ( CP ẩn + CP hiện)
- Những doanh nghiệp kinh doanh nhỏ lẻ, hạn chế về tài chính họ phải tính toán làm sao lấy
công làm lãi để tiết kiệm chi phí
TPᴋᴛ = TR – TC = TR – CP hiện
- Công là công sức của người lao động thể hiện phần chi phí cơ hội ẩn. Nhà kế toán bỏ qua
CP ẩn là công, coi lợi nhuận đó là lãi. Nhưng thực chất không phải lãi → lấy công làm lãi.
- VD: KD online phải ship hàng, nếu thuê shiper thì mất tiền, nhưng để tiết kiệm chi phí thì tự đi ship hàng.
Câu 8: Phân biệt lợi nhuận kinh tế và lợi nhuận kế toán?
- Khác nhau ở chi phí kinh tế và chi phí kế toán.
TPkinh tế = TR – TCkinh tế
TPkế toán = TR – TCkế toán
TCkinh tế = TCkế toán + Chi phí cơ hội ẩn
=> TPkinh tế = TPkế toán – Chi phí cơ hội ẩn
Câu 9: Cho biết hình dạng của đường CP cận biên (MC) và tổng chi phí biến đổi bình
quân (AVC). Chứng minh hình dạng đó dựa vào năng suất cận biên (MP) và năng suất bình quân (AP)
- MC và AVC có dạng hình chữ U - Chứng minh: Chi phí cận biên MC Tổng CP biến đổi bình
Dựa vào mqh MPL = Q’(L) quân AVC MC = VC’ AVC = (Q) = (w.L)’(Q) 𝑉𝐶 𝑄 = 𝑊.𝐿 𝑄 = 𝑊 𝑄 = W’ 𝐿 = (Q) . L + w.L’(Q) 𝑊 = 𝑄𝑊 ′(𝐿) = 𝑊 𝐴𝑃ʟ → AVC và APʟ có mqh 𝑀𝑃ʟ → MC và MPʟ có mqh nghịch biến nghịch biến → APʟ↑ → AVC↓ → MP ↑ → MC↓ APʟ↓ → AVC ↑ MPʟ↓ → MC↑ APʟ max → AVCmin MPʟ max → MC min → AVC có hình chữ U → MC có dạng chữ U 17
Câu 10: Tại sao đường đồng phí (TC) là đường tuyến tính?
- Đường đồng phí (TC) là đường mô tả các kết hợp K với L mà doanh nghiệp có thể sử dụng với cùng 1 mức chi phí K
- Phương trình: TC = R.K + W.L TC/R → K = 𝑇𝐶 𝑅 - 𝑊𝑅. 𝐿
- Hệ số góc của TC: ( − 𝑊 𝑅 )
→ TC là đường thẳng dốc xuống (TC) L TC/W
CHƯƠNG VI: CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
Câu 1: DN cạnh tranh hoàn hảo lựa chọn sản lượng như thế nào trong ngắn hạn ?
- Thị trường cạnh tranh hoàn hảo là thị trường có nhiều người bán và người mua, không
quyết định của người bán hay người mua nào có thể ảnh hưởng đến giá cả trên thị trường.
- Điều kiện sản xuất của doanh nghiệp cạnh tranh hoàn hảo: doanh nghiệp sản xuất P=MC
Ta có: TP = TR – TC = P.Q – ATC.Q = (P-ATC).Q
- Các trường hợp xảy ra:
TH1: DN có lãi P1>ATCMIN TH2: DN hòa vốn: P = 2 ATCMIN Qhòa v n ố = 𝐹𝐶 𝑃−𝐴𝑉𝐶 ; TP = 0 TR – TC = 0 P.Q – (FC+AVC.Q) = 0 (P – AVC).Q = FC
TH3: DN thua lỗ nhưng vẫn tiếp tục sản xuất AVCMIN
TH4: DN đóng cửa sản xuất: P4=AVCMIN
- Nếu tiếp tục sx: P=MC→A (3P 3Q )3 TP = -SP3A3B3C3 -
Nếu đóng cửa sx thì doanh nghiệp phải
thanh toán toàn bộ chi phí cố định (FC) FC = thua lỗ 18 FC = TC-VC => DN đóng cửa sx Mà TC = ATC.Q3 = SC3B3Q3O VC = AVC.Q3 = SNMQ3O
=> FC = TC-VC=SC3B3MN → FC > thua lỗ
=> Nên tiếp tục sản xuất vì doanh thu thu
được sẽ bù đắp toàn bộ chi phí biến đổi
và một phần chi phí cố định.
Câu 2: Trình bày đường cung trong ngắn hạn và dài hạn của DN CTHH?
*Đường cung trong ngắn hạn
- DN sx tại P=MC => Khi P thay đổi thì
quyết định sx sẽ thay đổi nhưng các điểm
sx luôn nằm trên đường MC, đồng thời DN đóng cửa sx khi P=AVCmin
=> Đường cung trong ngắn hạn của DN
cạnh tranh hoàn hảo là đường MC tính từ điểm AVCMIN trở lên
*Đường cung trong dài hạn
- DN chỉ sx khi P≥ 𝐿𝐴𝑇𝐶𝑚𝑖𝑛
- Quyết định sx tại P=LMC
=> Đường cung trong dài hạn của DN CTHH là
đường LMC tính từ điểm LATCmin trở lên.
Câu 3: Trình bày cân bằng dài hạn của DN cạnh tranh hoàn hảo?
-Ban đầu, cân bằng cung cầu tại E 1(P1,Q1)
-Doanh nghiệp gặp đường cầu nằm ngang tại P ,1 quyết định sản xuất tại P = LMC
- Tại đây, TPmax >0 => Tạo động cơ gia nhập thị trường dẫn đến cung tăng và dịch chuyển
dần sang phải dẫn đến Pcb giảm dần cho đến khi P2 = LATCmin. Tại đây TPkinh tế = 0, CB dài hạn đạt được
=> CB dài hạn trong DN đối với thị trường CTHH là: P = LATCmin 19
Câu 4: Tác động của thuế và trợ cấp đến quyết định sx của doanh nghiệp CTHH? * Thuế: t
- Doanh nghiệp lựa chọn sản xuất tại TPmax : P = MC - Ban đầu: TC ,o MCo
- Khi chính phủ đánh thuế t vào DN CTHH thì: + TCt = TC o+ t.Q + MCt = (TCt)’(Q) = MCo + t
=> Đường MC dịch chuyển lên trên một khoảng t
=> Quyết định sx thay đổi thì Q giảm, P* không đổi * Trợ cấp (e)
- Doanh nghiệp lựa chọn sản xuất tại TPmax: P = MC - Ban đầu: TC ,o MCo
- Khi chính phủ trợ cấp một khoản e thì: + TCe = TC o– e.Q + MCe = TCe’(Q) = MCe – e
=> Đường MC dịch chuyển xuống dưới một khoảng e: Q↑: Q*→Q*e
Câu 5: Tại sao DN viễn thông Việt Nam khuyến
mại 50% hay 100% mà vẫn có lãi?
- Vì doanh nghiệp viễn thông Việt Nam là một
dạng độc quyền tự nhiên nên doanh nghiệp đạt
được tính kinh tế theo quy mô
=> Khuyến mại là để kích cầu, doanh nghiệp càng
mở rộng quy mô sản xuất thì chi phí bình quân ATC càng giảm => Q↑ → ATC↓
=> Doanh nghiệp càng có lãi
Câu 6: Tại sao trong độc quyền không có đường cung?
- Do doanh nghiệp độc quyền xác định giá
dựa trên đường cầu (phụ thuộc 𝐸𝐷) 𝑃
=> Không có sự đồng thời giữa giá và lượng
- Trong độc quyền không có tỷ lệ 1:1 giữa P và Q 20