Đề cương môn Pháp luật đại cương - Trường Đại học Văn Hiến.

Câu 1 : Hãy xác định các bộ phận cấu thành quy phạm pháp luật sau : “ Điểu 136
Bộ Luật Hình Sự 2015 “ Người nào cướp giật tài sản của người khác, thì bị phạt tù
từ một năm đến năm năm”.
-> Bộ phận cấu thành quy phạm pháp luật là : Giả định, chế tài
Câu 2 : Phân biệt năng lực pháp luật với năng luật hành vi của cá nhân : -> – Khái niệm
+ Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân là khả năng của cá nhân có quyền dân sự và nghĩa vụ dân sự
+ Năng lực hành vi dân sự của cá nhân là khả năng của cá nhân bằng hành vi của
mình xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự – Nội dung
+ Năng lực pháp luật dân sự gồm:Quyền nhân thân không gắn với tài sản và quyền
nhân thân gắn với tài sản; Quyền sở hữu, quyền thừa kế và quyền khác đối với tài
sản; Quyền tham gia quan hệ dân sự và có nghĩa vụ phát sinh từ quan hệ đó.
+ Năng lực hành vi dân sự: Khả năng bằng hành vi của mình xác lập, thực hiện
quyền dân sự và thực hiện nghĩa vụ dân sự cụ thể; Khả năng tự chịu trách nhiệm
bằng tài sản về hành vi của mình, bao gồm cả hành vi hợp pháp và hành vi bất hợp pháp. – Thời điểm phát sinh
+ Năng lực pháp luật dân sự: Từ khi cá nhân sinh ra
+ Năng lực hành vi dân sự: Khi đạt đến một độ tuổi nhất định và có trí tuệ phát
triển bình thường. Cá nhân hiểu và làm chủ được hành vi của mình khi xác lập,
thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự, tự chịu trách nhiệm về những hành vi đó.
– Thời điểm chấm dứt
+ Năng lực pháp luật dân sự: Khi cá nhân chết đi
+ Năng lực hành vi dân sự: Khi có quyết định tuyên bố một người mất năng lực
hành vi dân sự của Tòa án. – Đặc điểm
+ Năng lực pháp luật dân sự: Mọi cá nhân đều có năng lực pháp luật dân sự như nhau; Có tính liên tục.
+ Năng lực hành vi dân sự: Không phải cá nhân nào cũng có khả năng thực hiện,
xác lập quyền, nghĩa vụ dân sự giống nhau; Có thể gián đoạn hoặc bị mất đi. – Hạn chế
+ Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân không bị hạn chế, trừ trường hợp áp dụng
hình phạt hình sự bổ sung hoặc biện pháp xử lý vi phạm hành chính như cấm đảm
nhiệm những chức vụ, cấm làm những nghề hoặc công việc nhất định; cấm cư trú;
quản chế; tước một số quyền công dân; tước danh hiệu quân nhân….
Việc hạn chế này chỉ có thể do Tòa án hoặc cơ quan hành chính quyết định theo
trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
+ Năng lực hành vi dân sự: Mất năng lực hành vi dân sự: Người do bị bệnh tâm
thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi;… được
Tòa án ra quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.
Có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi: Người thành niên do tình trạng thể
chất hoặc tinh thần mà không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi nhưng chưa
đến mức mất năng lực hành vi dân sự; được Tòa án ra quyết định tuyên bố có khó
khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Hạn chế năng lực hành vi dân sự: người nghiện ma túy, nghiện các chất kích thích
khác dẫn đến phá tán tài sản của gia đình được Tòa án ra quyết định tuyên bố bị
hạn chế năng lực hành vi dân sự. – Ví dụ
+ Năng lực pháp luật dân sự: Quyền có họ tên, quyền được khai sinh… của cá nhân có từ khi sinh ra
+ Năng lực hành vi dân sự: Cá nhân đủ 18 tuổi trở lên có quyền bầu cử, cá nhân nữ
từ đủ 18 tuổi có quyền đăng ký kết hôn… – Căn cứ pháp lý
+ Năng lực pháp luật dân sự: Điều 16, Điều 17, Điều 18 Bộ luật Dân sự 2015
+ Năng lực hành vi dân sự: Điều 19 đến Điều 24 Bộ luật Dân sự 2015
Câu 3 : Khi nào một pháp nhân có đầy đủ năng lực chủ thể :
Đối với các pháp nhân theo quy định phải đăng kí hoạt động thì năng lực chủ thể
phát sinh kể từ thời điểm đăng kí.
Mỗi một pháp nhân được thành lập đều có mục đích và nhiệm vụ nhất định (sản
xuất kinh doanh hay một nhiệm vụ xã hội khác).
Câu 4 : Sự kiện một người chết cùng lúc phát sinh thay đổi hay chấm dứt các quan hệ pháp luật nào :
-> Chấm dứt các quan hệ pháp luật
Câu 5 : Một hành vi được cá nhân dự tính lấy cấp tài sản của người khác có bị xem
là vi phạm pháp luật không ? Giải thích ?
-> Hành vi đó được xem là vi phạm pháp luật bởi vì có suy nghĩ đó trong người
không sớm thì muộn cũng sẽ thực hiện hành vi lấy cấp tài sản của người khác.
Câu 6 : Trình bày những điều kiện để trở thành chủ thể quan hệ pháp luật.
-> Để trở thành chủ thể pháp luật chỉ cần có năng lực pháp luật, nhưng để trở thành
chủ thể của một quan hệ pháp luật cụ thể thì phải có năng lực pháp luật và năng lực
hành vi pháp luật, tức là phải có khả năng tự mình thực hiện các quyền và nghĩa vụ
theo quy định của pháp luật.