Trang 1
SỞ GD & ĐT THANH HÓA
TRƯỜNG PT TRIỆU SƠN
ĐỀ KSCL ĐỘI TUYỂN DỰ THI HSG CẤP TỈNH
NĂM HỌC 2020 – 2021
Môn: VẬT LÝ – LỚP 12 THPT
Thời gian: 180 phút (không kể thời gian giao đề)
Đề này có 10 câu, gồm 02 trang
Câu 1 (2 điểm):
Một con lắc lò xo dao động điều hòa theo phương ngang với cơ năng dao động là 1 J và lực
đn hồi cực đại là 10 N, bỏ qua mọi ma sát. Mốc thế năng tại vị trí cân bằng. Gọi Q l đầu cố định của
lò xo với giá đỡ, khong thi gian ngắn nhất giữa 2 lần liên tiếp Q chịu tác dụng lực kéo của lò xo có
độ lớn
53
l 0,1 s. Quãng đưng lớn nhất mà vật nhỏ của con lắc đi đưc trong 0,4 s là bao nhiêu?
Câu 2 (2điểm):
2.1. Một con lắc lò xo đang nằm cân bằng trên mặt phẳng nghiêng một góc
0
37
so với phương ngang.
Tăng góc nghiêng thêm
0
16
thì khi cân bằng lò xo dài thêm 6 cm. Bỏ qua ma sát. Tính tần số góc dao
động riêng của con lắc.
2.2. Con lắc đơn gồm qu cầu có khối lưng 400 (g), chiều dài dây treo là l . Kích thích cho con lắc
dao động trong mặt phẳng thẳng đứng. Biết lực căng dây treo khi con lắc ở vị trí biên là 0,99 N. Xác
định lực căng của dây treo khi vật qua vị trí cân bằng ?
Câu 3 (2.0 điểm):
Trên mặt chất lỏng, tại hai điểm A v B đặt hai nguồn sóng dao động theo phương thẳng đứng
với phương trình dao động lần lưt l:
A1
u = a cos(20πt)
và
B2
π
u = a cos 20πt +
2



. Tốc độ truyền
sóng trên mặt chất lỏng l 40cm/s v biên độ sóng không thay đổi trong quá trình truyền sóng.
1. Cho AB = 20 cm;
và
2
a = 6 3mm
. Viết phương trình sóng tại trung điểm O của AB.
2. Cho AB= 6,75 và
12
a = a = a.
Trên đoạn AB, có hai điểm C và D; C nằm trên đoạn AO; D nằm
trên đoạn BO (với CO= ; DO= 2,5). Hãy xác định số điểm và vị trí điểm gần B nhất dao động với
biên độ cực đại và cùng pha với nguồn B trên đoạn CD.
Câu 4 (2.0 điểm):
Một nguồn điểm S phát sóng âm đẳng hướng ra không gian. Hai điểm A, B cách nhau 100 m
cùng nằm trên phương truyền sóng cùng phía với S. Điểm M l trung điểm AB và cách nguồn 70 m có
mức cưng độ âm 40 dB. Biết cưng độ âm chuẩn I
o
= 10
-12
W/m
2
, tốc độ truyền âm trong không khí
là 340 m/s và môi trưng không hấp thụ âm. Tính công suất nguồn âm và năng lưng của sóng âm
trong vùng không gian giới hạn bởi hai mặt cầu tâm S qua A và B?
Câu 5 (2.0 điểm):
Cho đoạn mạch nối tiếp như hình H1( gồm A,X,M,Y,B). Trong mỗi hộp X, Y chứa một linh
kiện thuộc một trong các loại : điện trở, cuộn cm hoặc tụ điện. Đặt vo hai đầu đoạn mạch một điện
áp xoay chiều u
AB
= 100
cos( 2 f t)(V). Lúc tần số f = 50Hz ,thì U
AM
= 200(V), U
MB
= 100
(V) ;
I= 2A. Giữ điện áp hiệu dụng hai đầu đoạn mạch và giá trị các linh kiện không đổi, tăng f lên quá
50(Hz) thì cưng độ dòng điện hiệu dụng trong mạch gim. Hỏi X, Y chứa linh kiện gì ? Xác định giá
trị của các linh kiện đó.
A
B
H.1
M
X
Y
Trang 2
Câu 6 (2.0 điểm):
Cho đoạn mạch AB gồm R, L, C mắc nối tiếp (hình H2). Đặt vo hai đầu đoạn mạch một điện
áp xoay chiều
-3
AB
2 10
u = 220 2cos100πt(V),R = 50 3(Ω),L = (H),C = (F).
π 5π
1. Viết biểu thức cưng độ dòng điện, biểu thức điện áp u
MB
.
2. Điều chỉnh C để công suất trên c đoạn mạch đạt cực đại. Tìm C v giá trị cực đại của công suất.
3. Giữ nguyên
2
L = (H)
π
, thay điện trở R bằng R
1
= 1000(), điều chỉnh tụ điện C bằng
1
4
C= μF.
9π
Giữ nguyên điện áp hiệu dụng của nguồn, thay đổi tần số f đến giá tri f
0
sao cho điện áp hiệu dụng U
C1
giữa hai bn cực của tụ điện đạt cực đại. Tìm f
0
v giá trị cực đại của U
C1
Câu 7 (2.0 điểm):
Trong vùng chân không có điện tích điểm q
1
=16.10
-6
C đặt tại A.
a) Xác định cưng độ điện trưng tại điểm B cách A một khong 30 cm.
b) Nếu đặt thêm tại B điện tích điểm q
2
=4.10
-6
C. Xác định vị trí điểm M tại đó cưng độ điện trưng
bằng không.
Câu 8. (2.0 điểm):
Cho mạch điện như hình vẽ H3: nguồn điện E= 8V; r =1;
R
1
= 0,6; R
2
= 6; R
3
= 4.
a) Tính cưng độ dòng điện qua mỗi điện trở.
b) Tính công suất của nguồn điện v điện năng tiêu thụ trên điện trở
R
3
trong 8 phút.
Câu 9. (2.0 điểm):
Bằng phép vẽ , hãy dựng nh của vật thật AB qua thấu kính ở hình vẽ (H4). Nêu nhận xét nh
của vật AB qua thấu kính .
Câu 10. (2.0 điểm):
Cho các dụng cụ sau: Một cuộn chỉ, một vật nhỏ có khối lưng 20g, một đồng hồ. Hãy trình
bày và gii thích một phương án thí nghiệm để xác định gần đúng diện tích phòng học của bạn. Coi
lớp học gần đúng l hình chữ nhật.
Chú ý: Toàn bài lấy giá trị 
……………………..HẾT……………………..
(Giám thị không giải thích gì thêm)
,r
R
2
R
3
R
1
A
B
F
F
’
O
A
B
C
A
B
R
L
N
M
H2
H3
H4
Trang 3
SỞ GD & ĐT THANH HÓA
ĐỀ KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
NĂM HỌC 2020 – 2021
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN VẬT LÝ
Câu
Nội dung
Điểm
Câu 1
( 2 điểm)
max
max
2
max
x
5 3 F
F = k x
==
A3
10 F A
x=
F = kA
2
1 W A
A = 20cm
==
kA
W=
10 F 2
2



Vì là lực kéo nên lúc này lò xo dãn. Vật đi từ
3
2
A
x =
đến
xA=
rồi đến
3
2
A
x =
Thi gian sẽ đi l:
T T T
Δt = + = = 0,1 T = 0, 6(s)
12 12 6
…………………………..
max
'
t = 0,4s = 0,3+0,1= S = 2A + 2Asin = 3A = 60(cm)
26
T T t
T
+
…………
0,25
0,5
0,25
0,5
0,5
Câu 2
( 2 điểm)
2.1. Độ biến dạng lò xo ở vị trí cân bằng:
0
2
0
2
sin sin
sin sin
mg g
l
k
mg g
l
k


= =

= =
….………
( )
00
0
2 2 2
9,8 sin53 -sin37
gsinα gsinα
Δl - Δl = - 0,06 = 5, 66( / )
ω ω ω
rad s
=
…………
0,5
0,5
2.2:
( )
min max max max
0,99
3cos 2cos 0,99 cos
0,4.9,8
mg
= − = =
………………..
( ) ( )
max max
0,99
3cos0 2cos 0,4.9,8. 3 2. 9,78
0,4.9,8
mg N


= − = − =


……………..
0,5
0,5
Câu 3
( 2 điểm)
1. a) Bước sóng = v/f= 4cm …………………………………………………………..
Phương trình sóng tại O do các nguồn gửi đến là:
2 10
6 20
4
AO
.
u cos t mm

= −


và
2 10
6 3 20
24
BO
.
u cos t mm


= + −


Phương trình sóng tổng hp tại O:
14
12 20
3
AO BO
u u u cos t mm.

= + = −


0,25
0,25
0,5
Trang 4
2. Xét điểm N trên CD: NA= d
1
; NB= d
2
Phương trình sóng tại N do các nguồn gửi đến:
u
AN
= a cos( 20t-2d
1
/) mm; u
BN
= a cos( 20t+/2 -2d
2
/) mm
Phương trình sóng tổng hp tại N:
1 2 1 2
2 20
44
N
u acos ( d d ) cos t (d d ) mm
= − + − + +



Có
12
6 75d d AB , .+ = =
Nên:
12
2 20 7
42
N
u acos ( d d ) cos t mm
= − + − +


Để N dao động với biên độ cực đại và cùng pha với B:
1 2 1 2
1 2 1
44
cos ( d d ) d d ( k )

− + = − − = + −


N trên CD:
12
1 375 2 125AM BM d d AN BN , k ,− − − −
Vậy có 4 điểm dao động với biên độ cực đại và cùng pha với B trên đoạn CD.
12
2
12
21
2 1 4
4
2 8 2
min
d d ( k )
AB
( k ) d cm
d d AB
− = + −

+ − + = =
+=
0,25
0,25
0,25
0,25
Câu 4
( 2 điểm)
+ Công suất của nguồn
4
M
22
0 M 0 M
PP
L 10log 10
I 4 r I 4 r
= =

P= 6,15.10
-4
(w)
+ Năng lưng đưc giới hạn trong các mặt cầu
( )
42
0M
E Pt 10 I 4 r t= =
Với t là thi gian sóng truyền đến mặt cầu đang xét
Thay các giá trị vào biểu thức:
( )
42
B A 0 M
SA SB
E E E 10 I 4 r
vv

= − = −


( )
4 12 2 4
120 20
E 10 .10 4 .70 1,81.10 J
340 340
−−

= − =


0,5
0,5
0,5
0,5
Câu 5
( 2 điểm)
- Khi tần số f = 50Hz, ta thấy
2 2 2
AM AB MB
U U U=+
chứng tỏ u
AB
vuông pha với u
MB
nên
đoạn AB không thể chứa :
+ R v C, vì khi đó u
AM
vuông pha u
MB
.
+ R và cuộn thuần cm L, vì khi đó u
AM
vuông pha u
MB
+ cuộn thuần cm L và tụ điện C, vì khi đó u
AM
ngưc pha u
MB
0,25
0,25
Trang 5
+ cuộn cm có điện trở thuần v điện trở thuần R, vì khi đó góc lệch pha giữa u
AB
và u
MB
là
góc nhọn
Do đó, đoạn AB có thể chứa cuộn cm có điện trở thuần r, độ tự cm L và tụ điện C.
• Gi thuyết 1 : Hộp X chứa tụ điện, Y chứa cuộn cm(r,L).
Khi
ta thấy
2 2 2 2
200 ; (100 3)
C MB r L L C L C
U V U U U U U Z Z= = + = → →
dễ thấy khi tăng tần số lên quá 50Hz thì Z
L
tăng Z
C
gim, đến lúc Z
L
= Z
C
thì dòng điện
hiệu dụng mới đạt cực đại, nghĩa l tăng tần số lên quá 50Hz thì I tăng, trái gi thuyết .
Do đó gi thuyết này bị loại.
• Gi thuyết 2 : Hộp X chứa cuộn cm(r,L) và hộp Y chứa tụ C.
+ Khi
, ta có hệ phương trình:
2 2 2 2
2 2 2 2
100 3
100 3
200 100 3
100
( ) 100
C
C
AM r L L
r
AB r L C
UV
UV
U U U U V
UV
U U U U
=
=

= + = → =


=
= + − =
3
50 3
10 / 5 3 ( )
50 3 0,5 3 / ( )
50( )
50
C
L
Z
CF
Z L H
r
r
−
=
=

→ = → =


=
=
+ Dễ thấy lúc
50f Hz=
thì xy ra cộng hưởng, I
max
= U/R nên nếu tăng f lên quá 50Hz thì
I gim tho mãn gi thuyết.
Vậy: hộp X chứa cuộn cm có
50( ); 0,5 3 / ( )r L H
= =
và hộp Y chứa tụ
3
10 /5 3( )CF
−
=
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
Câu 6
( 2 điểm)
1. Tính: Z
L
= L= 200; Z
C
= 1/C= 50
Tổng trở:
22
( ) 100 3( )
LC
Z R Z Z= + − =
……………………………………….
Cưng độ dòng điện:
0
0
1,8
U
IA
Z
=
.
Độ lệch pha:
tan 3
33
LC
iu
ZZ
R

−
= = = = − = −
……………………..
Biểu thức cưng độ dòng điện:
1,8cos(100 )
3
i t A
=−
Biểu thức u
MB
:
150
AN L C
Z Z Z= − =
;
00
1,8.150 270
MB MB
U I Z= = =
(V)
Vì Z
L
>Z
C
nên
270cos(100 )( ) 270cos(100 )( )
2 3 2 6
MB MB
u t V t V
= = − + = +
.
0,25
0,25
0,25
0,25
2. Công suất trên đoạn mạch đạt cực đại khi:
200
CL
ZZ= =
Điện dung của tụ:
4
1 10
.2
C
CF
Z

−
==
Công suất cực đại là:
2
2
max max
220
. .50 3 558,7(W)
50 3
P I R

= =


.
3. Điện áp hiệu dụng giữa hai bn tụ:
1
11
2 2 2
2
1
1
2
11
.
.
()
1
C
CC
LC
L
CC
UZ
U
U I Z
R Z Z
RZ
ZZ
= = =
+−

+−


Ta thấy
1C
U
đạt cực đại khi mẫu số cực tiểu. Biến đối biểu thức ở mẫu số ta đưc:
2 2 4 2 2 2
1 1 1 1
( 2 ) 1Ms L C C R LC

= + − +
0,25
0,25
Trang 6
Mẫu số cực tiểu khi:
22
0
1 1 1
00
22
1
2
1000 ( / ) 500 .
22
C L C R
rad s f Hz
CL

−
= = = =
Giá trị cực đại của
1C
U
là:
01
1
2
2
10
01
1
.
480,2( ).
1
C Max
U
C
UV
RL
C
==

+−


0,25
0,25
Câu 7
( 2 điểm)
a.Cưng độ điện trưng do q
1
gây ra tại B là
B
E
có:
+ điểm đặt, phương, chiều như hình vẽ:
+ Độ lớn:
1
9
2
9.10
B
q
E
r
=
=
6
9
2
16.10
9.10 .
0,3
−
= 16.10
5
V/m
b. Ta có
E
M
=
1
E
+
2
E
= 0
1
E
= -
2
E
vì hai điện tích cùng dấu nên M phi nằm trong đoạn thẳng AB
mà |q
1
| > |q
2
| nên M nằm gần B hơn A như hình vẽ:.
Gọi x là khong cách từ M đến B ta có E
1
= E
2
.
12
22
()
qq
kk
r x x
=
−
22
12
. ( )x q r x q = −
x
2
.16.10
-6
= (30 – x)
2
.4.10
-6
(2x)
2
= (30 – x)
2
2x = 30 – x → x = 10 cm.
Vậy M cách A là 20 cm cách B là 10 cm
0,25
0,5
0,25
0,25
0,25
0,5
Câu 8
( 2 điểm)
a. R
2
//R
3
23
23
23
6.4
64
RR
R
RR
= =
++
= 2,4 ...........................................
R
23
nt với R
1
nên R = R
1
+ R
23
= 0,6 + 2,4 = 3( )...........................................
0,25
0,25
1
E
2
E
A
B
1
q
M
2
q
x
1
q
B
E
A
B
Trang 7
Ta có
1 23
8
31
I I I
Rr
= = = =
++
E
= 2 (A)
U
2
= U
3
= U
23
= I
23
.R
23
= 2.2,4 = 4,8 (V) ...........................................
2
2
2
U
4,8
I
R6
==
= 0,8 A;
3
3
3
4,8
4
U
I
R
==
= 1,2 (A) ...............................................
b. Công suất của nguồn điện: P
ng
=E.I = 8.2 = 16 (W)
Điện năng R
3
tiêu thụ: A
3
= R
3
.I
3
2
.t = 4.1,2
2
.8.60 =2764,8 (J).................................
0,5
0,5
0,5
Câu 9
( 2 điểm)
Nêu rõ các tia sáng đã dùng:
- Tia qua vật AB (qua F) cho tia ló song song trục chính.
- Từ B vẽ tia qua O thì truyền thẳng
- Từ A vẽ tia song song trục chính cho tia ló qua F
’
Xác định nh A
’
và B
’
của A, B
Nhận xét:
- Ảnh có hai phần , một phần thật từ A ra vô cực, một phần o từ B
’
ra vô cực
- Hai nh ny đều song song với trục chính
0,25
0,25
0,25
0,75
0,25
0,25
Câu 10
( 2 điểm)
Tạo con lắc đơn: lấy vật nhỏ làm qu nặng và si chỉ làm dây treo.
Dùng đồng hồ đo chu kì con lắc đơn, rồi tìm ra độ di dây treo để lấy đó lm thước dây đo
độ dài.
Dùng cuộn chỉ đo độ dài các cạnh a, b của phòng lớp học, rồi so sánh với thước dây đã tạo
ở trên
Nếu độ dài các cạnh a, b không là số nguyên của thước dây ban đầu thì phi cắt phần
không nguyên đó v tạo thành con lắc để đo phần chiều di đó.
Từ đó tính diện tích S = a.b
0,5
0,5
0,5
0,5
Chú ý: Học sinh giải cách khác nhưng đúng bản chất Vật lí và đáp số vẫn cho điểm tối đa
----------------------------------- HẾT ---------------------------------------------
F
F
’
O
A
B
A
’
B
’

Preview text:

SỞ GD & ĐT THANH HÓA
ĐỀ KSCL ĐỘI TUYỂN DỰ THI HSG CẤP TỈNH
TRƯỜNG PT TRIỆU SƠN
NĂM HỌC 2020 – 2021
Môn: VẬT LÝ – LỚP 12 THPT
Thời gian: 180 phút (không kể thời gian giao đề)
Đề này có 10 câu, gồm 02 trang Câu 1 (2 điểm):
Một con lắc lò xo dao động điều hòa theo phương ngang với cơ năng dao động là 1 J và lực
đàn hồi cực đại là 10 N, bỏ qua mọi ma sát. Mốc thế năng tại vị trí cân bằng. Gọi Q là đầu cố định của
lò xo với giá đỡ, khoảng thời gian ngắn nhất giữa 2 lần liên tiếp Q chịu tác dụng lực kéo của lò xo có
độ lớn 5 3 là 0,1 s. Quãng đường lớn nhất mà vật nhỏ của con lắc đi được trong 0,4 s là bao nhiêu? Câu 2 (2điểm):
2.1. Một con lắc lò xo đang nằm cân bằng trên mặt phẳng nghiêng một góc 0 37 so với phương ngang. Tăng góc nghiêng thêm 0
16 thì khi cân bằng lò xo dài thêm 6 cm. Bỏ qua ma sát. Tính tần số góc dao
động riêng của con lắc.
2.2. Con lắc đơn gồm quả cầu có khối lượng 400 (g), chiều dài dây treo là l . Kích thích cho con lắc
dao động trong mặt phẳng thẳng đứng. Biết lực căng dây treo khi con lắc ở vị trí biên là 0,99 N. Xác
định lực căng của dây treo khi vật qua vị trí cân bằng ? Câu 3 (2.0 điểm):
Trên mặt chất lỏng, tại hai điểm A và B đặt hai nguồn sóng dao động theo phương thẳng đứng  π 
với phương trình dao động lần lượt là: u = a cos(20πt) và u = a cos 20πt + . Tốc độ truyền A 1 B 2    2 
sóng trên mặt chất lỏng là 40cm/s và biên độ sóng không thay đổi trong quá trình truyền sóng.
1. Cho AB = 20 cm; a = 6mm và a = 6 3mm . Viết phương trình sóng tại trung điểm O của AB. 1 2
2. Cho AB= 6,75 và a = a = a. Trên đoạn AB, có hai điểm C và D; C nằm trên đoạn AO; D nằm 1 2
trên đoạn BO (với CO= ; DO= 2,5). Hãy xác định số điểm và vị trí điểm gần B nhất dao động với
biên độ cực đại và cùng pha với nguồn B trên đoạn CD. Câu 4 (2.0 điểm):
Một nguồn điểm S phát sóng âm đẳng hướng ra không gian. Hai điểm A, B cách nhau 100 m
cùng nằm trên phương truyền sóng cùng phía với S. Điểm M là trung điểm AB và cách nguồn 70 m có
mức cường độ âm 40 dB. Biết cường độ âm chuẩn Io = 10-12 W/m2, tốc độ truyền âm trong không khí
là 340 m/s và môi trường không hấp thụ âm. Tính công suất nguồn âm và năng lượng của sóng âm
trong vùng không gian giới hạn bởi hai mặt cầu tâm S qua A và B? Câu 5 (2.0 điểm):
Cho đoạn mạch nối tiếp như hình H1( gồm A,X,M,Y,B). Trong mỗi hộp X, Y chứa một linh
kiện thuộc một trong các loại : điện trở, cuộn cảm hoặc tụ điện. Đặt vào hai đầu đoạn mạch một điện
áp xoay chiều uAB= 100√2 cos( 2 f t)(V). Lúc tần số f = 50Hz ,thì UAM= 200(V), UMB= 100√3 (V) ;
I= 2A. Giữ điện áp hiệu dụng hai đầu đoạn mạch và giá trị các linh kiện không đổi, tăng f lên quá
50(Hz) thì cường độ dòng điện hiệu dụng trong mạch giảm. Hỏi X, Y chứa linh kiện gì ? Xác định giá
trị của các linh kiện đó. M X Y H.1 A B Trang 1 Câu 6 (2.0 điểm):
Cho đoạn mạch AB gồm R, L, C mắc nối tiếp (hình H2). Đặt vào hai đầu đoạn mạch một điện -3 áp xoay chiều 2 10 u
= 220 2cos100πt(V), R = 50 3(Ω), L = (H),C = (F). AB π 5π R L C A B H2 M N
1.
Viết biểu thức cường độ dòng điện, biểu thức điện áp uMB.
2. Điều chỉnh C để công suất trên cả đoạn mạch đạt cực đại. Tìm C và giá trị cực đại của công suất. 4 3. Giữ nguyên 2 L =
(H) , thay điện trở R bằng R C = μF. π
1 = 1000(), điều chỉnh tụ điện C bằng 1 9π
Giữ nguyên điện áp hiệu dụng của nguồn, thay đổi tần số f đến giá tri f0 sao cho điện áp hiệu dụng UC1
giữa hai bản cực của tụ điện đạt cực đại. Tìm f0 và giá trị cực đại của UC1 Câu 7 (2.0 điểm):
Trong vùng chân không có điện tích đi ểm q1 =16.10-6C đặt tại A.
a) Xác định cường độ điện trường tại điểm B cách A một khoảng 30 cm.
b) Nếu đặt thêm tại B điện tích điểm q2 =4.10-6 C. Xác định vị trí điểm M tại đó cường độ điện trường bằng không. Câu 8. (2.0 điểm): ,r
Cho mạch điện như hình vẽ H3: nguồn điện E= 8V; r =1; R1 R
1 = 0,6; R2 = 6; R3 = 4. R2
a) Tính cường độ dòng điện qua mỗi điện trở. A R3 B
b) Tính công suất của nguồn điện và điện năng tiêu thụ trên điện trở R3 trong 8 phút. H3 Câu 9. (2.0 điểm):
Bằng phép vẽ , hãy dựng ảnh của vật thật AB qua thấu kính ở hình vẽ (H4). Nêu nhận xét ảnh
của vật AB qua thấu kính . B A H4 F F’ O Câu 10. (2.0 điểm):
Cho các dụng cụ sau: Một cuộn chỉ, một vật nhỏ có khối lượng 20g, một đồng hồ. Hãy trình
bày và giải thích một phương án thí nghiệm để xác định gần đúng diện tích phòng học của bạn. Coi
lớp học gần đúng là hình chữ nhật.
Chú ý: Toàn bài lấy giá trị 𝑔 = 9,8𝑚/𝑠2
……………………..HẾT……………………..
(Giám thị không giải thích gì thêm) Trang 2
SỞ GD & ĐT THANH HÓA
ĐỀ KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
NĂM HỌC 2020 – 2021
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN VẬT LÝ Câu Nội dung Điểm Câu 1   ( 2 điể 5 3 F x m)  F = k x  = =  A 3 0,25   10 F A  x = max F = kA     max 2 1 W A    2 kA = = A = 20cm W =  10 F 2  0,5 max  2 A 3 A 3 0,25
Vì là lực kéo nên lúc này lò xo dãn. Vật đi từ x =
đến x = A rồi đến x = 2 2 Thời gian sẽ đi là: T T T Δt = + =
= 0,1 T = 0,6(s) ………………………….. 12 12 6 0,5 T Tt  ' t = 0, 4s = 0,3 + 0,1 = +  S = 2A + 2Asin = 3A = 60(cm) ………… max 2 6 T 0,5 Câu 2 mg sin  g sin  ( 2 điể l  = = m)  0 2  k
2.1. Độ biến dạng lò xo ở vị trí cân bằng:  ….……… mg sin   g sin    0,5 l   = = 0 2  k   9,8( 0 0 sin53 - sin37 gsinα gsinα ) Δl - Δl = -  0,06 =
  = 5,66(rad / s) ………… 0,5 0 2 2 2 ω ω ω 0,99 2.2:  = mg 3cos − 2cos = 0,99  cos = ……………….. min ( max max ) max 0, 4.9,8 0,5 0,99  0,5 mg 3cos 0 2 cos   =  − = 0,4.9,8. 3− 2.
= 9,78 N …………….. max ( max )   ( )  0, 4.9,8  Câu 3
1. a) Bước sóng = v/f= 4cm ………………………………………………………….. 0,25
( 2 điểm) Phương trình sóng tại O do các nguồn gửi đến là:  2 1 . 0    2 1 . 0  0,25 u = 6cos 20 t  − mm và u = 6 3 cos 20 t  + − mm AO      4  BO  2 4     Phương trình sóng tổ 14
ng hợp tại O: u = u
+ u =12cos 20 t  − mm. AO BO    3  0,5 Trang 3
2. Xét điểm N trên CD: NA= d1; NB= d2
Phương trình sóng tại N do các nguồn gửi đến:
uAN= a cos( 20t-2d1/) mm; uBN= a cos( 20t+/2 -2d2/) mm 0,25
Phương trình sóng tổng hợp tại N:        u = 2a cos ( d − d ) + cos 20 t
 − ( d + d )+ mm N  1 2   1 2   4    4 
Có d + d = AB = 6,75. 1 2       0,25 Nên: u = 2a cos ( d − d ) + cos 20 t  − 7 + mm N  1 2     4   2 
Để N dao động với biên độ cực đại và cùng pha với B:     0,25 cos ( d − d ) + = 1
−  d − d = ( 2k +1) −  1 2  1 2  4  4
N trên CD: AM − BM d − d AN − BN  −1,375  k  2 125 , 1 2
Vậy có 4 điểm dao động với biên độ cực đại và cùng pha với B trên đoạn CD. 0,25  
d − d = ( 2k +1) − AB   1 2  4 
+ −( 2k +1) d =  = 4cm 2 2 8 2 min
d + d = AB  1 2 Câu 4 + Công suất của nguồn ( 2 điểm) P P 4 L =10log  =10 M 2 2 I 4 r  I 4 r  0 M 0 M 0,5 P= 6,15.10-4(w) 0,5 + Năng lượng đượ
c giới hạn trong các mặt cầu 0,5 0,5 E = Pt = ( 4 2 10 I 4 r  t 0 M )
Với t là thời gian sóng truyền đến mặt cầu đang xét  SA SB 
Thay các giá trị vào biểu thức:  E  = E − E = ( 4 2 10 I 4 r  − B A 0 M )    v v     E  = ( − 120 20 4 12 2 10 .10 4 .  70 ) 4 − =1,81.10− J    340 340  Câu 5
- Khi tần số f = 50Hz, ta thấy 2 2 2 U
= U +U chứng tỏ u 0,25 AM AB MB
AB vuông pha với uMB nên
( 2 điểm) đoạn AB không thể chứa : + R và C, vì khi đó u AM vuông pha uMB.
+ R và cuộn thuần cảm L, vì khi đó uAM vuông pha uMB 0,25
+ cuộn thuần cảm L và tụ điện C, vì khi đó uAM ngược pha uMB Trang 4
+ cuộn cảm có điện trở thuần và điện trở thuần R, vì khi đó góc lệch pha giữa uAB và uMB là góc nhọn
Do đó, đoạn AB có thể chứa cuộn cảm có điện trở thuần r, độ tự cảm L và tụ điện C.
• Giả thuyết 1 : Hộp X chứa tụ điện, Y chứa cuộn cảm(r,L).
Khi f = 50Hz ta thấy 2 2 2 2
U = 200V ;U
=U +U = (100 3) →U U → Z Z C MB r L L C L C 0,25
dễ thấy khi tăng tần số lên quá 50Hz thì ZL tăng ZC giảm, đến lúc ZL= ZC thì dòng điện
hiệu dụng mới đạt cực đại, nghĩa là tăng tần số lên quá 50Hz thì I tăng, trái giả thuyết .
Do đó giả thuyết này bị loại.
• Giả thuyết 2 : Hộp X chứa cuộn cảm(r,L) và hộp Y chứa tụ C. 0,25
+ Khi f = 50Hz , ta có hệ phương trình: U  =100 3V U  =100 3V 3 −  =   =  C C   Z 50 3 C 10 / 5 3 (F )   C   2 2 2 2   U  = U +U = 200 → U  =100 3V →  =  →  =  0,25 AM r L L Z 50 3 L 0,5 3 / (H )   L 2 2 2 2   U
= U + (U −U ) =100 U = 100V r = 50 r = 50() rAB r L C     0,25
+ Dễ thấy lúc f = 50Hz thì xảy ra cộng hưởng, Imax= U/R nên nếu tăng f lên quá 50Hz thì
I giảm thoả mãn giả thuyết. 0,25
Vậy: hộp X chứa cuộn cảm có r = 50(); L = 0, 5 3 /  (H ) và hộp Y chứa tụ 3 C 10− = / 5 3(F ) 0,25 Câu 6
1. Tính: ZL= L= 200; ZC= 1/C= 50
( 2 điểm) Tổng trở: 2 2 Z =
R + (Z − Z ) = 100 3() ………………………………………. L C 0,25 Cường độ U dòng điện: 0 I = 1,8A . 0 Z Z − Z   Độ 0,25 lệch pha: tan L C  =
= 3   =   =  − = − …………………….. R 3 i u 3  0,25
Biểu thức cường độ dòng điện: i = 1,8cos(100 t − ) A 3 Biểu thức u = − =  = = = MB : Z Z Z 150 ;U I Z 1,8.150 270 (V) AN L C 0MB 0 MB 0,25     Vì Z  =  =  − + =  + L>ZC nên u 270 cos(100 t )(V ) 270 cos(100 t )(V ) . MB 2 MB 3 2 6
2. Công suất trên đoạn mạch đạt cực đại khi: Z = Z = 200 C L 4 − Điệ 1 10 n dung của tụ: C = = F  .Z 2 C 0,25 2  220  Công suất cực đại là: 2 P = I .R = .50 3  558, 7(W) . max max    50 3 
3. Điện áp hiệu dụng giữa hai bản tụ: 0,25 U.Z U C1 U = I.Z = = C1 C1 2 2 2 + − 2 R (Z Z )   1 L C R Z 1 L +  −1 2 Z Z C1  C1  Ta thấyU
đạt cực đại khi mẫu số cực tiểu. Biến đối biểu thức ở mẫu số ta được: C1 2 2 4 2 2 2 Ms =
L C  + (C R − 2LC ) +1 1 1 1 1 Trang 5 A EB q B 1 2 2 2C L − C R  0,25 Mẫu số cực tiểu khi: 1 1 1 0  =
=1000 (rad / s)  f = = 500H . z 0 2 2 0 2C L 2 1 1 U .  C
Giá trị cực đại củaU là: 0 1 U = = 480, 2(V ). C1 C1Max 2  0,25 1  2 R +  L −  1 0  C  0 1  Câu 7
a.Cường độ điện trường do q 0,25
1 gây ra tại B là E có: B
( 2 điểm) + điểm đặt, phương, chiều như hình vẽ: q 6 − 0,5 + Độ 16.10 lớn: 9 1 E = 9.10 = 9 9.10 . = 16.105 V/m B 2 r 2 0,3 0,25
b. Ta có E M= E + E = 0  E = - E 1 2 1 2
vì hai điện tích cùng dấu nên M phải nằm trong đoạn thẳng AB 0,25
mà |q1| > |q2| nên M nằm gần B hơn A như hình vẽ:. A E B 2 E1 q M x q 0,25 1 2
Gọi x là khoảng cách từ M đến B ta có E1 = E2.  q q 1 2 k = k 2 2
x . q = (r − x) q 2 2 (r − x) x 1 2 0,5
x2.16.10-6 = (30 – x)2.4.10-6  (2x)2 = (30 – x)2  2x = 30 – x → x = 10 cm.
Vậy M cách A là 20 cm cách B là 10 cm Câu 8 R R 6.4  = = 0,25 ( 2 điể a. R R
= 2,4  ........................................... m) 2//R3 2 3 23 R + R 6 + 4 2 3 R 0,25
23 nt với R1 nên R = R1 + R23 = 0,6 + 2,4 = 3( )........................................... Trang 6 E 8 Ta có I = I = I = = = 2 (A) 1 23 R + r 3 + 1 0,5
U2 = U3 = U23 = I23.R23 = 2.2,4 = 4,8 (V) ........................................... U 4,8 U 4,8 2 I = = = 0,8 A; 3 I = =
= 1,2 (A) ............................................... 0,5 2 R 6 3 R 4 2 3
b. Công suất của nguồn điện: Png =E.I = 8.2 = 16 (W) 0,5 Điện năng R 2
3 tiêu thụ: A3 = R3.I3 .t = 4.1,22.8.60 =2764,8 (J)................................. Câu 9
Nêu rõ các tia sáng đã dùng: ( 2 điểm)
- Tia qua vật AB (qua F) cho tia ló song song trục chính. 0,25
- Từ B vẽ tia qua O thì truyền thẳng 0,25
- Từ A vẽ tia song song trục chính cho tia ló qua F’ 0,25
Xác định ảnh A’ và B’ của A, B 0,75 A’ B’ B A O F F’ Nhận xét:
- Ảnh có hai phần , một phần thật từ A ra vô cực, một phần ảo từ B’ ra vô cực 0,25
- Hai ảnh này đều song song với trục chính 0,25 Câu 10
Tạo con lắc đơn: lấy vật nhỏ làm quả nặng và sợi chỉ làm dây treo. 0,5 ( 2 điểm)
Dùng đồng hồ đo chu kì con lắc đơn, rồi tìm ra độ dài dây treo để lấy đó làm thước dây đo 0,5 độ dài. 0,5
Dùng cuộn chỉ đo độ dài các cạnh a, b của phòng lớp học, rồi so sánh với thước dây đã tạo ở trên
Nếu độ dài các cạnh a, b không là số nguyên của thước dây ban đầu thì phải cắt phần
không nguyên đó và tạo thành con lắc để đo phần chiều dài đó. 0,5
Từ đó tính diện tích S = a.b
Chú ý: Học sinh giải cách khác nhưng đúng bản chất Vật lí và đáp số vẫn cho điểm tối đa
----------------------------------- HẾT --------------------------------------------- Trang 7