Đề tài: thiết kế lắp ráp mạch dao động đa hài tạo xung vuông sử dụng transistor c828 | Thực tập cơ bản | Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội

ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
Trường Điện – Điện tử
BÁO CÁO THỰC TẬP CƠ BẢN
ĐỀ TÀI: THIẾT KẾ LẮP RÁP MẠCH DAO ĐỘNG ĐA HÀI TẠO XUNG
VUÔNG SỬ DỤNG TRANSISTOR C828
Giảng viên hướng dẫn: Phạm Văn Phương
Sinh viên thực hiện: Cao Văn Hoàng MSSV: 20223978 Lớp: Điện tử 02 – K67 Mã lớp: 735432
Hà Nội, tháng 1/2024 1
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Giảng viên đánh giá: Phan Văn Phương
Sinh viên thực hiện: Cao Văn Hoàng
Tên báo cáo: Thiết kế lắp ráp mạch dao động đa hài tạo xung vuông sử dụng đèn bán dẫn C828
Nhận xét của Thầy:
............................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................ Ngày 11 tháng 1 năm 2024 Người nhận xét 2 Mục lục
1. Giới thiệu chung.....................................................................................................................4
1.1.............................................................................................................................................M
ục đích thực hành.............................................................................................................4
1.2.............................................................................................................................................Y
êu cầu đạt được................................................................................................................4
2. Nguyên lý................................................................................................................................4
2.1.............................................................................................................................................C
ấu tạo mạch.......................................................................................................................4
2.2.............................................................................................................................................N
guyên lý hoạt động...........................................................................................................5
3. Tiến hành lắp ráp...................................................................................................................6
3.1.............................................................................................................................................S
ơ đồ lắp ráp.......................................................................................................................6
3.2.............................................................................................................................................C
ác bước hàn mạch............................................................................................................7
4. Nhận xét/ Đánh giá quá trình đo đạc....................................................................................7
5. Kết luận....................................................................................................................................10 3 1. Giới thiệu chung 1.1.
Mục đính thực hành -
Tính toán, lắp ráp và đo đạc các thông số của mạch đa hài tự dao dộng -
Đo đạc, điều chỉnh chế độ làm việc tĩnh và chế độ làm việc của mạch. Xác định quan hệ
giữa tần số giao động và thông số mạch -
Sử dụng thành thạo thiếu bị đo : Đồng hồ vạn năng, dao động ký, máy phát hàm, nguồn cung cấp -
Ôn định kỹ năng nhận dạng linh kiện rời rạc, lắp ráp, hàn 1.2.
Yêu cầu đạt được -
Nắm vững được nguyên lý hoạt động của bộ tạo dao động cũng như các điều kiện để
mạch hoạt động . Hiểu được tác dụng của từng linh kiện cũng như từng khối trong mạch -
Nắm được cách lắp ráp mạch cũng như sử dụng được các thiết bị đo 2. Nguyên lí
2.1. Cấu tạo mạch 4
Mạch này chính là mạch ghép nối hai khóa điện tử với nhau bằng tụ C1 , C2 tạo thành mạch
khuếch đại có phản hồi toàn phần. 2.2.
Nguyên lí hoạt động
Mạch chia làm 2 giao đoạn: -
Giai đoạn 1 : Khi mới cấp nguồn, thì tất cả các bản tụ của C1 lẫn C2 đều được nạp điện,
một trong 2 transistor Q1 hoặc Q2 hoạt động trước (vì trên thực tế dù 2 transistor cùng
một loại nhưng không hề giống nhau hoàn toàn, sẽ có con transistor này nhạy hơn con
kia). Ta giả sử Q1 nhạy hơn nên hoạt động trước, đồng nghĩa Q1 có Vbe lớn hơn hoặc
bằng 0.6V (do điện áp tại cực B của Q1 tăng từ 0 đến 0.6V, trước khi điện áp ở đây
bằng 0.6V thì cực âm tụ C1 vẫn đang được nạp), dòng điện có thể đi từ cực C xuống
cực E và xuống mass nên led D2 sáng, đầu cực dương tụ C2 không được nạp điện do
dòng điện chỉ đi xuống mass. Cùng lúc đó vì Q2 không dẫn (không hoạt động) nên led
D1 không sáng, cực dương tụ C1 sẽ được nạp điện, nhưng sẽ không nạp được bao nhiêu 5
vì dòng điện lúc này chủ yếu chạy về mass, cực âm tụ C2 lẫn âm tụ C1 cũng vậy, không
nạp được bao nhiêu. Khi Q1 hoạt động thì cực B cũng được coi như đang nối với cực E
xuống mass nên đòng điện ở chân B được đi qua chân E xuống mass, đồng nghĩa điện
áp tại B giảm từ 0.6 V về OV (cực âm tụ C1 xả điện). Khi điện áp tại chân B xả hết thì
Q1 ngưng dẫn, đèn led D2 tắt. -
Giai đoạn 2: Q1 ngưng dẫn, cực âm C2 được nạp điện áp thông qua dòng điện đi qua
điện trở R1, khi giá trị được nạp đạt 0.6V thì Q2 dẫn (do V-BE >= 0.6V), cực C của Q2
nối thông với cực E xuống mass, đèn led D1 sáng, cực dương tụ C1 xả điện, cực dương
tụ C2 được nạp điện vì Q1 không dẫn. Nguyên lý tương tự như giai đoạn 1, cực âm tụ
C2 xả điện áp xuống mass do cực B của Q2 nối thông với cực E, khi điện áp xả hết từ
0.6V về OV thì Q2 ngưng dẫn, led D1 tắt, sau đó cực âm tụ C1 lại được nạp điện làm
điện áp tại cực B của Q1 tăng dân lên 0.6V, điện áp này bằng 0.6V thì Q1 lại dẫn. Các
quá trình này lặp đi lặp lại luân phiên sẽ tạo ra một mạch đa hài với dạng sóng điện áp
tại cực C của 2 transistor.
3. Tiến hành lắp ráp 3.1. Sơ đồ lắp ráp 6
3.2. Các bước hàn mạch Đi dây:
- Bước 1: Tiến hành chà lớp cách điện của dây đồng thau bằng giấy nhám.
- Bước 2: Từ hình vẽ mặt dưới, tiến hành đi dây qua các điểm được đánh dấu.
- Bước 3: Chỉnh sửa dây và vết hàn để đạt độ thẩm mỹ cao Hàn chân linh kiện:
- Bước 1: Làm sạch chân linh kiện và các điểm hàn.
- Bước 2: Tráng thiếc vào điểm hàn và chân linh kiện
4. Nhận xét/ Đánh giá quá trình đo đạc Các bước đo đạc :
- Cấp nguồn 6V vào mạch. Sau khi đèn sáng luân phiên thì đo Ube ở thang 3 VDC và Uce
ở thang 12 VDC đo ở cả 2 đèn Led 1 - D1 và Led 2- D2 .
- Gỡ 1 chân Led của cả 2 đèn, thay 2 tụ C1 và C2 băng tụ gồm 103 .
- Đo Oscilloscope ở chân C của 2 đèn. - Đo VDD và T
- Trả lại mạch về vị trí ban đầu .
→ Kết quả : Hai đèn sáng luân phiên
Căn cứ vào sơ đồ và các chỉ tiêu đã cho thì ta đo được: UCE1 = 5.8 (V) UCE2 = 5.6 (V) UBE1 = 0.6 (V) UBE2 = 0.52 (V) 7 8
Kết quả đo bằng Oscilloscope ta thu được: VDD = 2.8 * 2 = 5.6 (V) T = 1.8 * 0.5 = 0.9 (m/s) f = 1/T =1111 (Hz) 9 5. Kết luận
Qua bài thực hành môn học với nội dung Thực hiện mạch tạo xung, em đã nắm được các kiến thức:
- Tính toán, lắp ráp và đo đạc các thông số của mạch tọa xung vuông và răng cưa dùng
đên bán dẫn trên cơ sở mạch đa hài.
- Đo đạc, điều chỉnh chế độ làm việc tĩnh và chế độ làm việc của mạch. Xác định quan hệ
giữa tần số giao động và thông số mạch; nghiên cứu tính không đối xứng của mạch .
- Sử dụng thành thạo thiết bị đo như : đồng hồ vạn năng, dao động ký, máy phát hàn,
nguồn cung cấp định kỳ dạng linh kiện rời rạc, lắp ráp, hàn.
- Nắm vững được nguyên lý hoạt động của bộ tạo dao động cũng như các điều kiện để
mạch hoạt động . Hiểu được tác dụng của từng linh kiện cũng như từng khối trong mạch.
- Năm được cách lắp ráp mạch cũng như cách hàn mạch lên panel thực hành.
Do giới hạn về thời gian thực hiện cũng như kiến thức tìm hiểu được, bài báo cáo còn có
những thiếu sót nhất định . Mỗn học đã giúp em có thêm những nền tảng kiến thức vững
chắc để áp dụng vào các môn học chuyên ngành cũng như công việc sau này đồng thời
tiếp thêm cho em niềm đam mê theo đuổi ngành Điện tử - Viễn thông.
Em xin chân thành cảm ơn thầy Phan Văn Phương đã tận tình giúp em hoàn thành bài
thực hành này . Kính chúc thầy mạnh khỏe và công tác tốt. Hà Nội, ngày 11/1/2024 10