Preview text:
UBND XÃ ……….
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
TRƯỜNG …………. NĂM HỌC 2025 - 2026 ĐỀ CHÍ NH THỨC
Môn thi: LỊCH SỬ&ĐỊA LÍ (Phần Lịch sử) Ngày thi: Đề …………………
gồm có 01 trang, 5 câu
Thời gian làm bài: 150 phút (Không kể thời gian giao đề) Câu 1. (4,0 điểm)
Phân tích tính tất yếu của việc thực dân Pháp xâm lược Việt Nam vào cuối thế
kỷ XIX. Từ đó, em hãy nhận xét về thái độ, hành động của triều đình nhà Nguyễn
trong cuộc kháng chiến chống xâm lược (1858 - 1884) và rút ra bài học lịch sử cho
công cuộc bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Câu 2. (4,0 điểm)
Phân tích vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong việc truyền bá chủ nghĩa Mác –
Lênin vào Việt Nam và chuẩn bị cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam (1930).
Liên hệ vai trò của tuổi trẻ hôm nay trong việc kế thừa và phát huy lý tưởng cách mạng đó. Câu 3. (5,0 điểm)
Trình bày hoàn cảnh lịch sử, diễn biến và ý nghĩa của cách mạng Tháng Tám
năm 1945. Từ thắng lợi vĩ đại đó, em hãy rút ra bài học lịch sử có giá trị nhất và liên
hệ, vận dụng vào công cuộc xây dựng “Trường học hạnh phúc” cũng như góp phần
xây dựng xã hội Việt Nam văn minh, hạnh phúc trong giai đoạn hiện nay. Câu 4. (3,0 điểm)
Phân tích nguyên nhân và ý nghĩa của Công xã Pa-ri (1871) – chính quyền vô
sản đầu tiên trong lịch sử. Liên hệ với việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay. Câu 5. (4,0 điểm)
Phân tích ý nghĩa của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 đối với lịch sử
nhân loại. Từ thực tiễn đó, em hãy liên hệ với công cuộc đổi mới toàn diện ở Việt
Nam hiện nay dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác – Lênin. ---Hết---
Thí sinh không được sử dụng tài liệu
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm. UBND XÃ …………..
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
TRƯỜNG …………….. NĂM HỌC 2025 - 2026 Hướng dẫ n chấm thi
Môn thi: LỊCH SỬ&ĐỊA LÍ (Phần Lịch sử) Đề chính thức
Ngày thi: …………….
Thời gian làm bài: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
Hướng dẫn chấm gồm có 05 trang I. Hướng dẫn chung
1. Thí sinh có thể trả lời theo cách riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản
của hướng dẫn chấm thi thì vẫn cho điểm.
2. Ở từng câu, từng ý chỉ cho điểm tối đa khi: Trả lời đúng, có phân tích cụ thể;
diễn đạt tốt, chữ viết rõ ràng, đúng chính tả.
3. Giám khảo không quy tròn điểm thành phần của từng câu, điểm bài thi.
II. Hướng dẫn chấm thi và thang điểm chi tiết Câu 1. (4,0 điểm)
Phân tích tính tất yếu của việc thực dân Pháp xâm lược Việt Nam vào cuối thế
kỷ XIX. Từ đó, em hãy nhận xét về thái độ, hành động của triều đình nhà Nguyễn
trong cuộc kháng chiến chống xâm lược (1858–1884) và rút ra bài học lịch sử cho
công cuộc bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Nội dung Điểm
1. Tính tất yếu của việc Pháp xâm lược Việt Nam (2,0 điểm)
- Nguyên nhân khách quan: Do nhu cầu mở rộng thị trường, tìm kiếm thuộc
địa của chủ nghĩa tư bản phương Tây, trong đó Pháp đi đầu trong quá trình 0,5 xâm chiếm châu Á.
- Nguyên nhân chủ quan: Việt Nam thời Nguyễn thực hiện chính sách “bế
quan tỏa cảng”, bảo thủ, lạc hậu, kinh tế trì trệ, quốc phòng yếu, chính trị 0,75 khủng hoảng.
- Pháp chọn Việt Nam làm nơi xâm lược đầu tiên ở Đông Dương vì vị trí địa 0,75
lý, tài nguyên phong phú, thuận lợi cho việc mở rộng ảnh hưởng.
2. Nhận xét về thái độ và hành động của triều đình nhà Nguyễn (1,0 điểm)
- Triều đình thiếu đường lối đúng đắn, chia rẽ nội bộ, chủ trương cầu hòa, ký 0,5
hiệp ước nhượng đất, dâng quyền lợi quốc gia cho thực dân.
- Tuy có một số lực lượng địa phương, nhân dân kiên cường kháng chiến 0,5
nhưng không được triều đình ủng hộ, nên thất bại.
3. Bài học lịch sử cho công cuộc bảo vệ Tổ quốc hiện nay (1,0 điểm)
- Bài học về tinh thần độc lập, tự cường; đoàn kết toàn dân; xây dựng nền 0,5 quốc phòng vững mạnh.
- Chủ động hội nhập, nắm bắt thời cơ, giữ vững chủ quyền và toàn vẹn lãnh 0,5
thổ trong thời đại toàn cầu hóa. Câu 2. (4,0 điểm)
Phân tích vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong việc truyền bá chủ nghĩa Mác –
Lênin vào Việt Nam và chuẩn bị cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam (1930).
Liên hệ vai trò của tuổi trẻ hôm nay trong việc kế thừa và phát huy lý tưởng cách mạng đó. Nội dung Điểm
1. Vai trò của Nguyễn Ái Quốc (3,0 điểm)
- Tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc – con đường cách 0,75
mạng vô sản (qua Luận cương Lênin, 1920).
- Tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin vào phong trào công nhân và
phong trào yêu nước Việt Nam qua các tổ chức như Hội Việt Nam Cách 1,25
mạng Thanh niên, báo Thanh niên, tác phẩm Đường Kách mệnh.
- Chuẩn bị tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản 1,0 Việt Nam.
2. Liên hệ vai trò tuổi trẻ hôm nay (1,0 điểm)
- Thanh niên cần kế thừa lý tưởng cách mạng, học tập, rèn luyện, cống hiến 0,5 cho đất nước.
- Phát huy tinh thần sáng tạo, bản lĩnh, trách nhiệm trong sự nghiệp công 0,5
nghiệp hóa – hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Câu 3. (5,0 điểm)
Trình bày hoàn cảnh lịch sử, diễn biến và ý nghĩa của cách mạng Tháng Tám
năm 1945. Từ thắng lợi vĩ đại đó, em hãy rút ra bài học lịch sử có giá trị nhất và liên
hệ, vận dụng vào công cuộc xây dựng “Trường học hạnh phúc” cũng như góp phần
xây dựng xã hội Việt Nam văn minh, hạnh phúc trong giai đoạn hiện nay. Nội dung Điểm
1. Trình bày hoàn cảnh lịch sử (1,5 điểm)
- Tình hình thế giới: Cuối Chiến tranh thế giới thứ hai (8/1945), phát xít
Nhật đầu hàng Đồng minh vô điều kiện, trật tự thế giới thay đổi, tạo thời 0,5
cơ thuận lợi cho cách mạng Việt Nam.
- Tình hình trong nước: Nhật đảo chính Pháp (3/1945), nhân dân ta sống
trong cảnh một cổ hai tròng, nạn đói, nạn dốt hoành hành, đời sống nhân 0,5
dân cực khổ, chính quyền tay sai Nhật rệu rã.
- Chủ trương của Đảng: Nhận thấy thời cơ “ngàn năm có một”, Đảng Cộng
sản Đông Dương kịp thời đề ra chủ trương Tổng khởi nghĩa giành chính 0,5 quyền trong cả nước.
2. Diễn biến chính của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 (1,5 điểm)
- 14 - 15/8/1945: Hội nghị toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào (Tuyên 0,25
Quang), quyết định Tổng khởi nghĩa trong cả nước.
- 16 - 17/8/1945: Quốc dân Đại hội ở Tân Trào thông qua 10 chính sách 0,25
lớn, bầu Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam (Chủ tịch Hồ Chí Minh).
- 19/8/1945: Nhân dân Hà Nội khởi nghĩa thắng lợi, mở đầu cao trào khởi nghĩa trên cả 0,25 nước.
- 25/8/1945: Khởi nghĩa giành chính quyền ở Sài Gòn – Gia Định. 0,25
- 28/8/1945: Cách mạng Tháng Tám thắng lợi hoàn toàn, chính quyền về tay nhân dân 0,25 trong cả nước.
- Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh
đọc Bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng 0,25 hòa.
3. Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 (1,0 điểm)
- Đập tan ách thống trị của thực dân, phong kiến, giành chính quyền về tay nhân dân 0,25 sau hơn 80 năm nô lệ.
- Mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc: độc lập, tự do, nhân dân làm 0,5 chủ đất nước.
- Cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới;
khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, sức mạnh 0,25
đại đoàn kết toàn dân tộc.
4. Bài học lịch sử và liên hệ, vận dụng trong thực tiễn (1,0 điểm)
- Bài học lịch sử: Nắm bắt thời cơ, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn
dân, tin tưởng vào sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, đề cao tinh thần tự lực, 0,5
tự cường, dám nghĩ, dám làm.
- Liên hệ vận dụng: Vận dụng tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo để
xây dựng “Trường học hạnh phúc” – nơi thầy và trò yêu thương, tôn trọng, 0,25 cùng phát triển;
- Góp phần xây dựng xã hội Việt Nam văn minh, nhân ái, hạnh phúc, kế 0,25
thừa truyền thống yêu nước, tự lực, tự cường. Câu 4. (3,0 điểm)
Phân tích nguyên nhân và ý nghĩa của Công xã Pa-ri (1871) – chính quyền vô
sản đầu tiên trong lịch sử. Liên hệ với việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay. Nội dung Điểm
1. Nguyên nhân bùng nổ (1,0 điểm)
- Thất bại của Pháp trong chiến tranh Pháp – Phổ; mâu thuẫn giai cấp gay 0,5 gắt.
- Giai cấp công nhân Pa-ri có ý thức chính trị cao, đứng lên đấu tranh giành 0,5 chính quyền.
2. Ý nghĩa lịch sử (1,0 điểm)
- Là chính quyền vô sản đầu tiên trong lịch sử loài người, mở đầu thời kỳ 0,75
đấu tranh giành chính quyền của giai cấp công nhân.
- Để lại nhiều bài học quý về tổ chức, đoàn kết và lãnh đạo cách mạng. 0,25
3. Liên hệ (1,0 điểm)
- Việt Nam xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN: của dân, do dân, vì 0,5
dân; lấy dân làm trung tâm.
- Phát huy dân chủ, công bằng, bảo đảm quyền con người, quyền công dân 0,5 trong mọi lĩnh vực. Câu 5. (4,0 điểm)
Phân tích ý nghĩa của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 đối với lịch sử
nhân loại. Từ thực tiễn đó, em hãy liên hệ với công cuộc đổi mới toàn diện ở Việt
Nam hiện nay dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác – Lênin. Nội dung Điểm
1. Khái quát về Cách mạng Tháng Mười (1,0 điểm)
- Hoàn cảnh ra đời, diễn biến chính (Lênin lãnh đạo, lật đổ chế độ tư sản, 1,0
đưa chính quyền về tay Xô viết).
2. Ý nghĩa lịch sử (2,0 điểm)
- Mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử loài người: kỷ nguyên quá độ lên 1,0 CNXH.
- Cổ vũ phong trào cách mạng thế giới, đặc biệt là phong trào giải phóng 1,0
dân tộc ở các nước thuộc địa, trong đó có Việt Nam.
3. Liên hệ thực tiễn Việt Nam (1,0 điểm)
- Dưới ánh sáng chủ nghĩa Mác – Lênin, Đảng ta kiên định con đường đổi
mới toàn diện, xây dựng đất nước dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công 0,75 bằng, văn minh.
- Học sinh rút ra nhận thức, trách nhiệm trong học tập, rèn luyện, đóng góp 0,25
cho sự nghiệp đổi mới. ---Hết---
