Trang 1
Ngày soạn: Ngày dạy:
Chuyên đề 6: SỐ NGUYÊN TỐ. HỢP SỐ.
PHÂN TÍCH MỘT SỐ RA THỪA SỐ NGUYÊN TỐ
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
- HS được củng cố khái niệm về số nguyên tố
- Biết xác định một số là số nguyên tố hay hợp số
- Biết vận dụng hợp lý các kiến thức về chia hết đã học để nhận biết hợp số.
- Biết cách phân tích một số ra thừa số nguyên tố từ đó tìm được các ước của nó.
2. Về năng lực
- Năng lực chung: Hình thành ở HS năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và
hợp tác, năng lực gii quyết vấn đề và sáng tạo;
- Năng lực chuyên biệt: Hình thành và phát triển các năng lực: năng lực ngôn ngữ,
năng lực tính toán, năng lực tư duy và lập luận toán học; năng lực mô hình hoá toán
học; năng lực gii quyết vấn đề toán học; năng lực giao tiếp toán học.
3. Về phẩm chất
- HS phát triển các phẩm chất yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách
nhiệm.
- HS rèn luyện tính trung thực, tình yêu lao động, tinh thần trách nhiệm, ý thức hoàn
thành nhiệm vụ học tập; bồi dưỡng sự tự tin, hứng thú học tập, thói quen đọc sách và
ý thức tìm tòi, khám phá khoa học.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên: giáo án
2. Học sinh: ôn định nghĩa số nguyên tố, hợp số.Các cách nhận biết số nguyên tố.
Cách phân tích một số ra thừa số nguyên tố
III. TIỀN TRÌNH BÀI DẠY
Tiết 1. Số Nguyên tố, hợp số
1. Hoạt động 1: Mở đầu
a) Mục tiêu: giúp học sinh nhớ lại lý thuyết về số nguyên tố, hợp số
b) Nội dung: tr lời câu hỏi
c) Sn phẩm: câu tr lời của học sinh
d) Tổ chức thực hiện: hình thức vấn- đáp
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
- Số nguyên tố là gì?
- Hợp số là gì ?
Để chứng tỏ số
a
là số nguyên tố hay
hợp số ta cần chứng minh a thỏa mãn
I. Kiến thức cần nhớ
1. Số nguyên tố là số tự nhiên lớn hơn
1
,
chỉ có hai ước là
1
và chính nó.
2. Hợp số là số tự nhiên lớn hơn 1, có
nhiều hơn
2
ước.
Để chứng tỏ một số tự nhiên
1a >
là hợp
Trang 2
mấy đk?
Tập hợp số tự nhiên gồm các số nguyên
tố và hợp số có đúng không?
Cách phân tích một số ra thừa số nguyên
tố
số, ta chỉ cần chỉ ra một ước khác 1 và
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
3. Hoạt động 3: Luyện tập
Hoạt động 3.1: Dạng 1: Nhận biết số nguyên tố
a) Mục tiêu: HS nhận biết được số nguyên tố, hợp số
b) Nội dung: sử dụng định nghĩa số nguyên tố, các dấu hiệu chia hết
c) Sn phẩm: bài làm của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và học sinh
Nội dung
Bước 1: Giao nhiệm vụ
-Gv ghi đề bài
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
? Phương pháp gii
- Căn cứ vào định nghĩa số nguyên tố,
hợp số
- Căn cứ vào dấu hiệu chia hết
- Dùng bng các số nguyên tố
Bước 3: Báo cáo thảo luận
- HS tự làm vào vở
Bước 4: Kết luận, nhận định
II. Luyện tập
Bài 1:
Các số sau là số nguyên tố hay hợp số ?
1431;635;119;73
Giải
1431
là hợp số vì chia hết cho
3
và lớn hơn
3
635
chia hết cho
5
và lớn hơn
5
nên là hợp
số
119
chia hết cho
7
và lớn hơn
7
nên là hợp
số
73
là số nguyên tố.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
GV gii thích một trường hợp, HS
gii thích các trường hợp còn lại
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu
bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bài 2: Tổng hiệu sau là số nguyên tố hay
hợp số ?
a)
5.6.7 8.9+
b)
5.7.9.11 – 2.3.7
c)
5.7.11 13.17.19+
d)
4253 1422+
Giải
a)
5.6.7 8.9+
chia hết cho
2
và lớn hơn 2
nên là hợp số
b)
5.7.9.11 – 2.3.7
là hợp số vì chia hết cho
3
và lớn hơn 3
c)
5.7.11 13.17.19+
là số chẵn lớn hơn
2
nên
là hợp số
d)
4253 1422+
chia hết cho 5 và lớn hơn 5
nên là hợp số
Trang 3
Gv giới thiệu cách khác để kiểm tra
xem
a
có là số nguyên tố không:
“ Số tự nhiên a không chia hết cho
mọi số nguyên tố
p
mà
2
p
không vượt
quá
a
thì
a
là số nguyên tố.”
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài và hướng dẫn với số
đầu tiên.
? Tìm các số nguyên tố
p
mà
2
29p <
đó là các số nguyên tố
2;3;5
2
7 49 2( 9=>
nên ta dừng lại ở số
nguyên tố
5
).
GV: Em thử các phép chia 29 cho các
số nguyên tố trên.
? Vậy 29 có phi là số nguyên tố
không.
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
HS gii thích các trường hợp còn lại
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu
bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bài 3:
Xác định các số sau là số nguyên tố hay hợp
số :
29;83;113;179;59;169;247;121
Hướng dẫn
29
không chia hết cho số nguyên tố nào
trong các số
2;3;5
. Vậy
29
là số nguyên tố.
- Các số nguyên tố là
83;113;179;59
vì
83;113;59
không chia hết cho
2;3;5;7.
và
179
không chia hết cho
2;3;5;7;11
- Số
169
và
247
không là số nguyên tố vì
nó chia hết cho
13
121
không là số nguyên tố vì chia hết cho
11
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài, hướng dẫn phần a
? Chứng minh số
7abcabc M
dựa vào
việc phân tích số
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
GV gii thích một trường hợp, HS
phân tích số
HS làm phần b tương tự.
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu
bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bài 4: Chứng minh rằng các tổng sau đây là
hợp số
a)
7abcabc +
b)
22abcabc +
Giải
a)
7abca bc +=
5 4 3 2
.10 .10 .10 . 10 .10 7a b c a b c+ + + + + +
100100 10010 1001 7a b c= + + +
( )
1001 100 101 7a b c= + + +
Vì
( )
1001 7 1001 100 101 7a b cÞ + + MM
và
7 7.M
Do đó
77abcabc + M
và lớn hơn
7
vậy
7abcabc +
là hợp số
b.
( )
1001 10022 101 22aabca cbc b+ + ++=
Trang 4
( )
1001 100 101 111001 11 a b c++Þ MM
và
22 11M
Suy ra
( )
1001 10022 101 22aabca cbc b+ + ++=
chia
hết cho 11 và
22 11abcabc +>
nên
22abcabc +
là hợp số
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
HS: loại bỏ các hợp số, giữ lại các số
nguyên tố.
Gv làm mẫu loại những số nào
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu
bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bài 5:
Hãy xét xem các số tự nhiên từ
1991
đến
2005
số nào là số nguyên tố?
Hướng dẫn
- Trước hết ta loại bỏ các số chẵn:
1992,1994,...,2004
- Loại bỏ tiếp các số chia hết cho 3:
1995,2001
-Ta còn phi xét các số
1991;1993;1997;
1999;2003
. Số nguyên tố
p
mà
2
2005p <
là
11;13;17;19;23;29;31;37;41;43.
- Số
1991
chia hết cho
11
nên ta loại.
- Các số còn lại
1993;1997;1999;2003
đều
không chia hết cho các số nguyên tố trên.
Vậy từ
1991
đến
2005
chỉ có 4 số nguyên tố
là
1993;1997;1999;2003
Tiết 2
Hoạt động 3.2: Dạng 2: Tìm số nguyên tố
a) Mục tiêu:
b) Nội dung: HS dựa vào bng các số nguyên tố.
c) Sn phẩm: Bài tập trình bày vào vở
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
? Những số nguyên tố nào có 2 chữ số
mà chữ số hàng chục là
7
Từ đó HS tìm các chữ số thích hợp để
điền vào dấu *
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm bài
Bài 1:
Thay chữ số vào dấu * để
7*
là số
nguyên tố.
Giải
{ }
* 1;3;9 .Î
Vậy ta có các số nguyên tố là
71, 73, 79.
Trang 5
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu bài
làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài
GV hướng dẫn HS xét với từng trường
hợp
0; 1; 1.k k k= = >
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm bài
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu bài
làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bài 2:
Tìm số
k
để
5.k
là số nguyên tố
Hướng dẫn
- Với
0k =
thì
5.0 0=
không phi là số
nguyên tố
- Với
1k =
thì
5.1 5=
là số nguyên tố
- Với
1k ³
thì
5.k
có ước bằng
k
(khác
1 và chính nó) nên là hợp số.
Vậy với
1k =
thì
5.k
là số nguyên tố.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
? Hai số nguyên tố cần tìm có đặc điểm
gì
? Cho biết tính chẵn lẻ của hai số tự
nhiên liên tiếp.
Từ đó HS suy nghĩ tìm lời gii
GV nhấn mạnh lại 2 là số nguyên tố
chẵn duy nhất.
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm bài
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu bài
làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bài 3:
Tìm một số nguyên tố, biết rằng số liền
sau của nó cũng là một số nguyên tố
Giải
Hai số nguyên tố cần tìm là hai số tự
nhiên liên tiếp.
Vì trong hai số tự nhiên liên tiếp bao giờ
cũng có một số chẵn và một số lẻ, muốn
c hai là số nguyên tố thì phi có một số
nguyên tố chẵn là số
2
. Số nguyên tố
còn lại là
3
.
Vậy số nguyên tố phi tìm là
2
.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
? Hai số nguyên tố cần tìm có đặc điểm
gì
? Cho biết tính chẵn lẻ của hai số tự
nhiên liên tiếp.
Bài 4:
Tìm hai số nguyên tố biết tổng của
chúng là
601.
Giải
Vì tổng của hai số nguyên tố bằng
601
là số lẻ nên hai số nguyên tố đó khác
tính chẵn lẻ.
Trang 6
Từ đó HS suy nghĩ tìm lời gii
GV nhấn mạnh lại 2 là số nguyên tố
chẵn duy nhất.
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm bài
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu bài
làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Do đó trong hai số nguyên tố cần tìm có
một số chẵn bằng
2
, số nguyên tố kia là
601 2 599-=
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
? Số nguyên tố lớn hơn 3 có chia hết cho
3 không.
Gợi ý HS xét các trường hợp về số dư
của số nguyên tố khi chia cho 3 để tìm ra
giá trị thích hợp của p.
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm bài
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu bài
làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bài 5:
Tìm số nguyên tố
p
biết:
2p +
và
4p +
cũng là số nguyên tố
Giải:
+) Nếu
2p =
thì
24p +=
không là số
nguyên tố.
+) Nếu
3p =
thì
2 5, 4 7pp+ = + =
là
các số nguyên tố
+) Nếu
3p >
. Vì
p
là số nguyên tố nên
p
không chia hết cho 3.
- Nếu
:3p
dư 1 thì
2p +
chia hết cho
3 và lớn hơn 3 nên
2p +
là hợp số.
- Nếu
:3p
dư 2 thì
4p +
chia hết cho
3 và lớn hơn 3 nên
4p +
là hợp số.
Vậy
3p =
Tiết 3
Hoạt động 3.3: Dạng 3: Phân tích một số ra thừa số nguyên tố
a) Mục tiêu: Hs biết cách phân tích một số ra thừa số nguyên tố
b) Nội dung:
c) Sn phẩm: Bài làm của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
GV lưu ý cho HS: chỉ chia cho các số
nguyên tố.
Kết qu cuối cùng phi viết các thừa số
nguyên tố dưới dạng lũy thừa.
Kết qu sau khi phân tích phi bằng số
ban đầu.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài
Bài 1:
Phân tích một số sau ra thừa số nguyên
tố.
Trang 7
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
* HS phân tích vào vở nháp
a)
1 20
b)
900
c)
100 000
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-Ba hs lên bng phân tích
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu bài
làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
a)
3
120 2 .3 .5=
b)
222
900 2 .3 .5=
c)
55
100 000 2 .5 .=
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
* Hai hs lên bng phân tích
? Số 450 chia hết cho các số nguyên tố
nào
GV gii thích một trường hợp, HS gii
thích các trường hợp còn lại
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu bài
làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bài 2:
Phân tích các số sau ra thừa số nguyên tố
rồi cho biết mỗi số đó chia hết cho các số
nguyên tố nào ?
a)
450
b)
2100
Giải
a)
22
450 2.3 .5 .=
Số
450
chia hết cho các số nguyên tố
2;3;5.
b)
22
2100 2 .3.5 .7=
Số
2100
chia hết cho các số nguyên tố
2;3;5;7
.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
GV gii thích một trường hợp, HS gii
thích các trường hợp còn lại
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu bài
làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bài 3. Viết tất c các ước của
, , a b c
biết
rằng:
a)
7.11a =
b)
4
2b =
c)
2
3 .5c =
Giải
a) Các ước của
a
là
1;7;11;77.
b) Các ước của
b
là
1;2;4;8;16.
c) Các ước của
c
là
1;3;5;9;15;45
- Cách xác định số lượng các ước của
một số
( )( )( )
1 2 3
. . có 1 . 1 . 1
k l m
A p p p k l m= + + +
ước
Bài 4.
Mỗi số
,,a b c
sau có bao nhiêu ước ?
a)
3. 5a =
b)
5
2b =
Trang 8
Từ đó GV yêu cầu hs làm bài tập 4
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
GV gii thích một trường hợp, HS gii
thích các trường hợp còn lại
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu bài
làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
c)
22
2 . 3. 5 .11c =
Giải
a)
a
có
( )( )
1 1 1 1 4+ + =
ước.
b)
b
có
5 1 6+=
ước.
c)
c
có
( )( )( )( )
2 1 1 1 2 1 1 1 36+ + + + =
ước.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv ghi đề bài
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
* GV hướng dẫn: phân tích 78 ra thừa số
nguyên tố
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết qu bài
làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bài 5. Tích của hai số tự nhiên bằng 78.
Tìm mỗi số
Giải
Ta có
78 2.3.13.=
Vậy
78 2.39 3.26 6.13.= = =
Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà
- Ôn lại lí thuyết và các dạng bài tập đã chữa.
- Làm bài sau:
Bài 1: Trong các số sau, số nào là số nguyên tố, số nào là hợp số?
0;1;87;73;1675;547.
Bài 2: Các số sau đây là số nguyên tố hay hợp số?
a)
526
;
1467
;
73
;
b)
11...1
( gồm
2010
chữ số
1
);
c)
33...3
(gồm
2009
chữ số
3
)
Bài 3: Không tính kết qu, xét xem tổng ( hiệu) sau là số nguyên tố hay hợp số ?
a)
15 3.40 8.9++
b)
5.7.9 2.5.6-
c)
90.17 34.40 12.51-+
d)
2010 4149+
Bài 4: Cho
2 3 100
5 5 5 5A = + + + ¼ +
a) Số A là số nguyên tố hay hợp số?
b) Số A có phi là số chính phương không?
Bài 5: Tổng của
2
số nguyên tố có thể bằng
2003
hay không? Vì sao?
Trang 9
Bài 6: Cho số
10 *
. Điền chữ số thích hợp vào * để được:
a) Hợp số ;
b) Số nguyên tố.
Bài 7: Thay chữ số vào dấu
*
trong các số sau
2 ; 5 ; 7* * *
để được:
a) Số nguyên tố
b) Hợp số
Bài 8: Tìm
k Î ¥
để tích
19.k
là số nguyên tố.
Bài 9: Tìm số nguyên tố
p
sao cho
57p +
là số nguyên tố.
Bài 10: Phân tích các số sau ra thừa số nguyên tố:
a.
180
b.
2034
c.
1500
d.
4000
e.
504
Bài 11: Tìm các số thỏa mãn yêu cầu sau
a) Hai số tự nhiên liên tiếp có tích bằng
650
b) Ba số tự nhiên liên tiếp cho tích bằng
10626
c) Ba số lẻ liên tiếp có tích bằng
15525
Bài 12: Tìm các ước của số sau:
a)
33
b)
81
c)
45
Bài 13: Tìm số các ước của các số sau:
124; 265; 1236; 19197
Bài 14: Tìm số nguyên tố p sao cho
4p +
và
8p +
đều là số nguyên tố
Bài 15: Thiện An có
18
viên bi, muốn xếp số bi đó vào các túi sao cho số bi ở các túi
đều bằng nhau. Thiện An có thể xếp
18
viên bi đó vào mấy túi? (kể c trường hợp
xếp vào một túi). Khi đó mỗi túi có bao nhiêu viên bi?
HƯỚNG DẪN
Bài 1.
Các số 0 và 1 không phi là số nguyên tố, không phi là hợp số.
Số
87
là hợp số vì
87 1>
và
87 3M
(ngoài 1 và chính nó) ;
Số
1675
là hợp số vì
1675 1>
và
1675 5M
(ngoài 1 và chính nó) ;
Số
73
là số nguyên tố vì
73 1>
và
73
chỉ chia hết cho 1 và chính nó) ;
Số
547
là số nguyên tố (vì có trong bng các số nguyên tố nhỏ hơn
1000
) ;
Bài 2.
526
là hợp số vì nó chia hết cho
2
và lớn hơn
2
.
1467
là hợp số vì
1 4 6 7 18+ + + =
chia hết cho
3
và
9
nên nó chia hết cho
3
và
9
73
là số nguyên tố
11...1
( gồm
2010
chữ số
1
) là hợp số vì nó chia hết cho
3
và lớn hơn
3
.
33...3
(gồm
2009
chữ số
3
) là hợp số vì nó chia hết cho
3
và lớn hơn
3
.
Bài 3. a)
15 3.40 8.9++
có các số hạng chia hết cho
3
và lớn hơn
3
, nên nó chia hết
cho
3
. Vậy tổng đó là hợp số.
b)
5.7.9 2.5.6-
có các số hạng đều chia hết cho
5
và lớn hơn
5
, nên nó chia hết cho
5
Trang 10
Vậy hiệu đó là hợp số.
c)
90.17 34.40 12.51-+
có các số hạng đều chia hết cho
17
và lớn hơn
17
, nên nó chia
hết cho
17
.Vậy tổng đó là hợp số.
d)
2010 4149+
có các số hạng chia hết cho
3
và lớn hơn
3
, nên nó chia hết cho
3
.
Vậy tổng đó là hợp số.
Bài 4.
a)
5; 5AA> M
(vì mỗi hạng tử đều chia hết cho
5
) nên A là hợp số.
b)
2
5 25M
nên
3 100
5 25, , 5 25¼MM
nhưng
5 25M
nên
25A M
Số A
M
5 nhưng
25A M
nên A không phi là số chính phương
Bài 5
Vì tổng của 2 số nguyên tố bằng
2003
, nên trong 2 số nguyên tố đó tồn tại 1 số
nguyên tố chẵn. Mà số nguyên tố chẵn duy nhất là 2. Do đó số nguyên tố còn lại là
2001
. Do
2001
chia hết cho 3 và
2001 3.>
Suy ra
2001
không phi là số nguyên tố. Vậy nên tổng 2 số nguyên tố không thể
bằng 2003 được.
Bài 6.
a) Với số
10 *
ta có thể chọn * ϵ
{ }
0;2;4;6;8
để
10 *
chia hết cho 2, có thể chọn * là 5
để
10 *
chia hết cho 5. Vậy để cho
10 *
là hợp số ta có thể chọn * ϵ
{ }
0;2;4;6;8;5
b) Các số
101;103;107;109
đều là số nguyên tố (dùng bng số nguyên tố nhỏ hơn
1000
).
Vậy
10 *
là số nguyên tố, ta chọn * ϵ
{ }
1;3;7;9
.
Bài 7.
a) Số nguyên tố:
23,29,53,59,71,73,79.
b) Hợp số:
20,22,24,25,26,27,28,50,51,52,54,55,56,57,58,70,72,74,75,76,77,78.
Bài 8.
• Với
0k =
thì
19 0k =
, số 0 không phi là số nguyên tố.
• Với
1k =
thì
19 19k =
, số 19 là số nguyên tố.
• Với
2k ³
thì
19k
là hợp số vì ngoài các ước là 1 và chính nó còn có ước là 19.
Bài 9.
Với
2p =
thì
5 7 17p +=
là số nguyên tố;
Với
2p >
mà
p
là số nguyên tố nên
p
là số lẻ , suy ra
5p
cũng là số lẻ
57pÞ+
là số chẵn (loại)
Vậy
2p =
Bài 10.
22
180 2 .3 .5=
2
2034 2.3 .113=
(số
113
trong bng số nguyên tố).
Bài 11.
a)
( )
2
. 1 650 2.5 .13 25.26 25n n n+ = = = Þ =
.
Hai số tự nhiên liên tiếp là:
25;26
b)
( ) ( )
. 1 . 2 10626 2.3.7.11.23 21.22.23 21n n n n+ + = = = Þ =
.
Ba số tự nhiên liên tiếp đó là:
21;22;23
Trang 11
c)
( ) ( )
32
. 2 . 4 15525 3 .5 .23 23.25.27 23n n n n+ + = = = Þ =
.
Ba số tự nhiên lẻ liên tiếp là:
23;25;27
Bài 12.
( ) { }
33 3.11 U 33 1; 3; 11; 33)a = Þ =
( )
{ }
{ }
4 2 3 4
81 3 81 1; 3; 3 ; 3 ; 3 1; 3; 9; 27; 8)U 1b Þ= = =
( ) { }
2
45 3 .5 U 45 1; 3; 9; 5) ; 15; 45c = Þ =
Bài 13. a)
2
124 2 .31=
. Số các ước của
124
là:
( ) ( )
2 1 . 1 1 6+ + =
(số)
b)
265 5.53=
. Số các ước của
265
là:
( ) ( )
1 1 . 1 1 4+ + =
(số)
c)
2
1236 2 .3.103=
. Số các ước là
( ) ( ) ( )
2 1 . 1 1 . 1 1 12+ + + =
(số)
d)
5
19197 3 .79=
. Số các ước là
( ) ( )
5 1 . 1 1 12+ + =
(số)
Bài 14.
Nếu
2p =
thì
46p +=
là hợp số trái đề bài
Nếu
3p =
thì
4 7; 8 11pp+ = + =
là số nguyên tố
Nếu
3p >
thì
31pk=+
hoặc
32pk=+
+)
3 1 8 3 9p k p k= + Þ + = +
. Khi đó
83p + M
và
81p +>
nên
8p +
là hợp số trái đề
bài.
+)
3 2 4 3 6p k p k= + Þ + = +
. Khi đó
43p + M
và
41p +>
nên
4p +
là hợp số trái đề
bài.
Vậy
3p =
Bài 15.
{ }
(18) 1;2;3;6;9;18U =
Vậy, Thiện An có thể xếp được 18 viên bi vào 6 túi.
Nếu xếp đều vào
1
túi thì số bi trong túi là
18
viên.
Nếu xếp đều vào
2
túi thì số bi trong mỗi túi là
18 :2 9=
viên.
Nếu xếp đều vào
3
túi thì số bi trong mỗi túi là
18 : 3 6=
viên.
Nếu xếp đều vào
6
túi thì số bi trong mỗi túi là
18 : 6 3=
viên.
Nếu xếp đều vào
9
túi thì số bi trong mỗi túi là
18 : 9 2=
viên.
Nếu xếp đều vào
19
túi thì số bi trong mỗi túi là
18 :18 1=
viên.

Preview text:

Ngày soạn: Ngày dạy:
Chuyên đề 6: SỐ NGUYÊN TỐ. HỢP SỐ.
PHÂN TÍCH MỘT SỐ RA THỪA SỐ NGUYÊN TỐ I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức

- HS được củng cố khái niệm về số nguyên tố
- Biết xác định một số là số nguyên tố hay hợp số
- Biết vận dụng hợp lý các kiến thức về chia hết đã học để nhận biết hợp số.
- Biết cách phân tích một số ra thừa số nguyên tố từ đó tìm được các ước của nó. 2. Về năng lực
- Năng lực chung: Hình thành ở HS năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và
hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo;
- Năng lực chuyên biệt: Hình thành và phát triển các năng lực: năng lực ngôn ngữ,
năng lực tính toán, năng lực tư duy và lập luận toán học; năng lực mô hình hoá toán
học; năng lực giải quyết vấn đề toán học; năng lực giao tiếp toán học. 3. Về phẩm chất
- HS phát triển các phẩm chất yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm.
- HS rèn luyện tính trung thực, tình yêu lao động, tinh thần trách nhiệm, ý thức hoàn
thành nhiệm vụ học tập; bồi dưỡng sự tự tin, hứng thú học tập, thói quen đọc sách và
ý thức tìm tòi, khám phá khoa học.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên: giáo án
2. Học sinh: ôn định nghĩa số nguyên tố, hợp số.Các cách nhận biết số nguyên tố.
Cách phân tích một số ra thừa số nguyên tố
III. TIỀN TRÌNH BÀI DẠY
Tiết 1. Số Nguyên tố, hợp số
1. Hoạt động 1: Mở đầu

a) Mục tiêu: giúp học sinh nhớ lại lý thuyết về số nguyên tố, hợp số
b) Nội dung: trả lời câu hỏi
c) Sản phẩm: câu trả lời của học sinh
d) Tổ chức thực hiện: hình thức vấn- đáp
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
I. Kiến thức cần nhớ - Số nguyên tố là gì?
1. Số nguyên tố là số tự nhiên lớn hơn1 , - Hợp số là gì ?
chỉ có hai ước là 1 và chính nó.
2. Hợp số là số tự nhiên lớn hơn 1, có
Để chứng tỏ số a là số nguyên tố hay nhiều hơn 2 ước.
hợp số ta cần chứng minh a thỏa mãn Để chứng tỏ một số tự nhiên a > 1 là hợp Trang 1 mấy đk?
số, ta chỉ cần chỉ ra một ước khác 1 và . a
Tập hợp số tự nhiên gồm các số nguyên
tố và hợp số có đúng không?
Cách phân tích một số ra thừa số nguyên tố
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
3. Hoạt động 3: Luyện tập
Hoạt động 3.1: Dạng 1: Nhận biết số nguyên tố
a) Mục tiêu: HS nhận biết được số nguyên tố, hợp số
b) Nội dung: sử dụng định nghĩa số nguyên tố, các dấu hiệu chia hết
c) Sản phẩm: bài làm của học sinh d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và học sinh Nội dung
Bước 1: Giao nhiệm vụ II. Luyện tập -Gv ghi đề bài Bài 1:
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Các số sau là số nguyên tố hay hợp số ? ? Phương pháp giải 1431;635;119;73
- Căn cứ vào định nghĩa số nguyên tố, Giải hợp số
1431 là hợp số vì chia hết cho 3 và lớn hơn
- Căn cứ vào dấu hiệu chia hết 3
- Dùng bảng các số nguyên tố
635 chia hết cho 5 và lớn hơn 5 nên là hợp
Bước 3: Báo cáo thảo luận số - HS tự làm vào vở Bướ
119 chia hết cho 7 và lớn hơn 7 nên là hợp
c 4: Kết luận, nhận định số 73 là số nguyên tố.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 2: Tổng hiệu sau là số nguyên tố hay Gv ghi đề bài hợp số ?
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ a) 5.6.7 + 8.9
GV giải thích một trường hợp, HS b) 5.7.9.11 – 2.3.7
giải thích các trường hợp còn lại c) 5.7.11 + 13.17.19
Bước 3: Báo cáo thảo luận d) 4253 + 1422
-HS làm tiếp phần còn lại Giải
Bước 4: Kết luận, nhận định
a) 5.6.7 + 8.9 chia hết cho 2 và lớn hơn 2
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả nên là hợp số bài làm của bạn.
b) 5.7.9.11 – 2.3.7 là hợp số vì chia hết cho 3
- GV nhận xét và chốt kiến thức và lớn hơn 3
c) 5.7.11 + 13.17.19 là số chẵn lớn hơn 2 nên là hợp số
d) 4253 + 1422 chia hết cho 5 và lớn hơn 5 nên là hợp số Trang 2
Gv giới thiệu cách khác để kiểm tra Bài 3:
xem a có là số nguyên tố không:
Xác định các số sau là số nguyên tố hay hợp
“ Số tự nhiên a không chia hết cho số : 29;83;113;179;59;169;247;121
mọi số nguyên tố p mà 2 p không vượt Hướng dẫn
quá a thì a là số nguyên tố.”
29 không chia hết cho số nguyên tố nào
Bước 1: Giao nhiệm vụ
trong các số 2;3;5 . Vậy 29 là số nguyên tố.
Gv ghi đề bài và hướng dẫn với số
- Các số nguyên tố là 83;113;179;59 đầu tiên.
vì 83;113;59 không chia hết cho 2;3;5;7.
? Tìm các số nguyên tố p mà 2
p < 29 và 179 không chia hết cho 2;3;5;7;11
đó là các số nguyên tố 2;3;5 2
(7 = 49 > 29 nên ta dừng lại ở số - Số 169 và 247 không là số nguyên tố vì nguyên tố 5 ). nó chia hết cho 13
GV: Em thử các phép chia 29 cho các 121 không là số nguyên tố vì chia hết cho11 số nguyên tố trên.
? Vậy 29 có phải là số nguyên tố không.
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
HS giải thích các trường hợp còn lại
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bài 4: Chứng minh rằng các tổng sau đây là
Bước 1: Giao nhiệm vụ hợp số
Gv ghi đề bài, hướng dẫn phần a a) abcabc + 7
? Chứng minh số abcabc 7
M dựa vào b) abcabc + 22 việc phân tích số
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ Giải
GV giải thích một trường hợp, HS a) abcabc + 7 = phân tích số 5 4 3 2 a.10 + . b 10 + . c 10 + a. 10 + . b 10 + c + 7
HS làm phần b tương tự. Bướ
= 100100a + 10010b + 1001c + 7
c 3: Báo cáo thảo luận
= 1001(100a + 101b + c)+ 7
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định Vì 1001 7
M Þ 1001(100a + 101b + c) 7 M và 7 7 M.
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài làm của bạn. Do đó abcabc + 7 7 M và lớn hơn 7
- GV nhận xét và chốt kiến thức
vậy abcabc + 7 là hợp số
b. abcabc + 22 = 1001(100a + 101b + c)+ 22 Trang 3 1001 1
M 1 Þ 1001(100a + 101b + c) 1 M 1 và 22 1 M 1 Suy ra
abcabc + 22 = 1001(100a + 101b + c)+ 22chia hết cho 11 và abcabc + 22 > 11 nên
abcabc + 22 là hợp số
Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 5: Gv ghi đề bài
Hãy xét xem các số tự nhiên từ 1991 đến
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
2005 số nào là số nguyên tố? Hướng dẫn
HS: loại bỏ các hợp số, giữ lại các số - Trước hết ta loại bỏ các số chẵn: nguyên tố. 1992,1994,..., 2004
Gv làm mẫu loại những số nào
- Loại bỏ tiếp các số chia hết cho 3:
Bước 3: Báo cáo thảo luận 1995, 2001
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định
-Ta còn phải xét các số 1991;1993;1997;
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả 1999;2003 . Số nguyên tố p mà 2p < 2005 là bài làm của bạn.
11;13;17;19;23;29;31;37;41;43.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
- Số 1991 chia hết cho 11 nên ta loại.
- Các số còn lại 1993;1997;1999;2003 đều
không chia hết cho các số nguyên tố trên.
Vậy từ 1991 đến 2005 chỉ có 4 số nguyên tố là 1993;1997;1999;2003 Tiết 2
Hoạt động 3.2: Dạng 2: Tìm số nguyên tố
a) Mục tiêu:
b) Nội dung: HS dựa vào bảng các số nguyên tố.
c) Sản phẩm: Bài tập trình bày vào vở
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 1: Gv ghi đề bài
Thay chữ số vào dấu * để 7 * là số
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ nguyên tố.
? Những số nguyên tố nào có 2 chữ số Giải
mà chữ số hàng chục là 7 * Î {1;3; } 9 .
Từ đó HS tìm các chữ số thích hợp để điền vào dấu *
Vậy ta có các số nguyên tố là 71, 73, 79.
Bước 3: Báo cáo thảo luận -HS làm bài Trang 4
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức Bài 2:
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Tìm số k để 5.k là số nguyên tố Gv ghi đề bài Hướng dẫn
GV hướng dẫn HS xét với từng trường - Với k = 0 thì 5.0 = 0 không phải là số hợp nguyên tố
k = 0; k = 1; k > 1.
- Với k = 1 thì 5.1 = 5 là số nguyên tố
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
- Với k ³ 1 thì 5.k có ước bằng k (khác
Bước 3: Báo cáo thảo luận
1 và chính nó) nên là hợp số. -HS làm bài
Bước 4: Kết luận, nhận định
Vậy với k = 1 thì 5.k là số nguyên tố.
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 3: Gv ghi đề bài
Tìm một số nguyên tố, biết rằng số liền
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ
sau của nó cũng là một số nguyên tố
? Hai số nguyên tố cần tìm có đặc điểm Giải gì
Hai số nguyên tố cần tìm là hai số tự
? Cho biết tính chẵn lẻ của hai số tự nhiên liên tiếp. nhiên liên tiếp.
Vì trong hai số tự nhiên liên tiếp bao giờ
Từ đó HS suy nghĩ tìm lời giải
cũng có một số chẵn và một số lẻ, muốn
GV nhấn mạnh lại 2 là số nguyên tố cả hai là số nguyên tố thì phải có một số chẵn duy nhất.
nguyên tố chẵn là số 2 . Số nguyên tố
Bước 3: Báo cáo thảo luận còn lại là 3 . -HS làm bài
Vậy số nguyên tố phải tìm là2 .
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 4: Gv ghi đề bài
Tìm hai số nguyên tố biết tổng của
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ chúng là 601.
? Hai số nguyên tố cần tìm có đặc điểm Giải gì
Vì tổng của hai số nguyên tố bằng 601
? Cho biết tính chẵn lẻ của hai số tự là số lẻ nên hai số nguyên tố đó khác nhiên liên tiếp. tính chẵn lẻ. Trang 5
Từ đó HS suy nghĩ tìm lời giải
Do đó trong hai số nguyên tố cần tìm có
GV nhấn mạnh lại 2 là số nguyên tố một số chẵn bằng 2 , số nguyên tố kia là chẵn duy nhất. 601- 2 = 599
Bước 3: Báo cáo thảo luận -HS làm bài
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 5: Gv ghi đề bài
Tìm số nguyên tố p biết: p + 2 và p + 4
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ cũng là số nguyên tố
? Số nguyên tố lớn hơn 3 có chia hết cho Giải: 3 không.
+) Nếu p = 2 thì p + 2 = 4 không là số
Gợi ý HS xét các trường hợp về số dư nguyên tố.
của số nguyên tố khi chia cho 3 để tìm ra
giá trị thích hợp của p.
+) Nếu p = 3 thì p + 2 = 5, p + 4 = 7 là
Bước 3: Báo cáo thảo luận các số nguyên tố -HS làm bài
+) Nếu p > 3. Vì p là số nguyên tố nên
Bước 4: Kết luận, nhận định
p không chia hết cho 3.
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài - Nếu p : 3 dư 1 thì p + 2 chia hết cho làm của bạn.
3 và lớn hơn 3 nên p + 2 là hợp số.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
- Nếu p : 3 dư 2 thì p + 4 chia hết cho
3 và lớn hơn 3 nên p + 4 là hợp số. Vậy p = 3 Tiết 3
Hoạt động 3.3: Dạng 3: Phân tích một số ra thừa số nguyên tố
a) Mục tiêu: Hs biết cách phân tích một số ra thừa số nguyên tố b) Nội dung:
c) Sản phẩm: Bài làm của học sinh d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
GV lưu ý cho HS: chỉ chia cho các số nguyên tố.
Kết quả cuối cùng phải viết các thừa số
nguyên tố dưới dạng lũy thừa.
Kết quả sau khi phân tích phải bằng số ban đầu. Bài 1:
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Phân tích một số sau ra thừa số nguyên Gv ghi đề bài tố. Trang 6
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ a) 3 120 = 2 .3 .5
* HS phân tích vào vở nháp b) 2 2 2 900 = 2 .3 .5 a) 1 20 c) 5 5 100 000 = 2 .5 . b) 900 c) 100 000
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-Ba hs lên bảng phân tích
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức Bài 2:
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Phân tích các số sau ra thừa số nguyên tố Gv ghi đề bài
rồi cho biết mỗi số đó chia hết cho các số
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ nguyên tố nào ? a) 450
* Hai hs lên bảng phân tích b) 2100
? Số 450 chia hết cho các số nguyên tố Giải nào a) 2 2 450 = 2.3 .5 .
GV giải thích một trường hợp, HS giải Số 450 chia hết cho các số nguyên tố
thích các trường hợp còn lại 2;3;5.
Bước 3: Báo cáo thảo luận b) 2 2 2100 = 2 .3.5 .7
-HS làm tiếp phần còn lại Bướ
Số 2100 chia hết cho các số nguyên tố
c 4: Kết luận, nhận định 2;3;5;7 .
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 3. Viết tất cả các ước của , a , b c biết Gv ghi đề bài rằng:
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ a) a = 7.11
GV giải thích một trường hợp, HS giải b) 4 b = 2
thích các trường hợp còn lại Bướ c) 2 c = 3 .5
c 3: Báo cáo thảo luận Giải
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định
a) Các ước của a là 1;7;11;77.
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài b) Các ước của b là 1;2;4;8;16. làm của bạn.
c) Các ước của c là 1;3;5;9;15;45
- GV nhận xét và chốt kiến thức
- Cách xác định số lượng các ước của Bài 4. một số Mỗi số , a ,
b c sau có bao nhiêu ước ? k = . l. m A p p p
có k + 1 . l + 1 . m + 1 1 2 3 ( ) ( ) ( ) a) a = 3. 5 ước b) 5 b = 2 Trang 7
Từ đó GV yêu cầu hs làm bài tập 4 c) 2 2 c = 2 . 3. 5 .11
Bước 1: Giao nhiệm vụ Giải Gv ghi đề bài a) a có (1 + ) 1 (1 + ) 1 = 4 ước.
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ b) + = ước. b có 5 1 6
2 + 1 1 + 1 2 + 1 1 + 1 = 36 ướ
GV giải thích một trường hợp, HS giải c) c có ( )( )( )( ) c.
thích các trường hợp còn lại
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 5. Tích của hai số tự nhiên bằng 78. Gv ghi đề bài Tìm mỗi số
Bước 2: thực hiện nhiệm vụ Giải
* GV hướng dẫn: phân tích 78 ra thừa số Ta có 78 = 2.3.13. nguyên tố
Vậy 78 = 2.39 = 3.26 = 6.13.
Bước 3: Báo cáo thảo luận
-HS làm tiếp phần còn lại
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà
- Ôn lại lí thuyết và các dạng bài tập đã chữa. - Làm bài sau:
Bài 1: Trong các số sau, số nào là số nguyên tố, số nào là hợp số? 0;1;87;73;1675;547.
Bài 2: Các số sau đây là số nguyên tố hay hợp số? a) 526; 1467 ; 73 ;
b) 11...1 ( gồm 2010 chữ số 1);
c) 33...3 (gồm 2009 chữ số 3 )
Bài 3: Không tính kết quả, xét xem tổng ( hiệu) sau là số nguyên tố hay hợp số ? a) 15 + 3.40 + 8.9 b) 5.7.9 - 2.5.6 c) 90.17 - 34.40 + 12.51 d) 2010 + 4149 Bài 4: Cho 2 3 100 A = 5 + 5 + 5 + ¼ + 5
a) Số A là số nguyên tố hay hợp số?
b) Số A có phải là số chính phương không?
Bài 5: Tổng của 2 số nguyên tố có thể bằng 2003 hay không? Vì sao? Trang 8
Bài 6: Cho số 10 * . Điền chữ số thích hợp vào * để được: a) Hợp số ; b) Số nguyên tố.
Bài 7: Thay chữ số vào dấu * trong các số sau 2 *; 5 *; 7 * để được: a) Số nguyên tố b) Hợp số
Bài 8: Tìm k Î ¥ để tích 19.k là số nguyên tố.
Bài 9: Tìm số nguyên tố p sao cho 5p + 7 là số nguyên tố.
Bài 10: Phân tích các số sau ra thừa số nguyên tố: a. 180 b. 2034 c. 1500 d. 4000 e. 504
Bài 11: Tìm các số thỏa mãn yêu cầu sau
a) Hai số tự nhiên liên tiếp có tích bằng 650
b) Ba số tự nhiên liên tiếp cho tích bằng 10626
c) Ba số lẻ liên tiếp có tích bằng 15525
Bài 12: Tìm các ước của số sau: a) 33 b) 81 c) 45
Bài 13: Tìm số các ước của các số sau: 124; 265; 1236; 19197
Bài 14: Tìm số nguyên tố p sao cho p + 4 và p + 8 đều là số nguyên tố
Bài 15: Thiện An có 18 viên bi, muốn xếp số bi đó vào các túi sao cho số bi ở các túi
đều bằng nhau. Thiện An có thể xếp 18 viên bi đó vào mấy túi? (kể cả trường hợp
xếp vào một túi). Khi đó mỗi túi có bao nhiêu viên bi? HƯỚNG DẪN Bài 1.
Các số 0 và 1 không phải là số nguyên tố, không phải là hợp số.
Số 87 là hợp số vì 87 > 1 và 87 3
M (ngoài 1 và chính nó) ;
Số 1675 là hợp số vì 1675 > 1và 1675 5
M (ngoài 1 và chính nó) ;
Số 73 là số nguyên tố vì 73 > 1và 73 chỉ chia hết cho 1 và chính nó) ;
Số 547 là số nguyên tố (vì có trong bảng các số nguyên tố nhỏ hơn1000 ) ; Bài 2.
526 là hợp số vì nó chia hết cho 2 và lớn hơn 2 .
1467 là hợp số vì 1 + 4 + 6 + 7 = 18 chia hết cho 3 và 9 nên nó chia hết cho 3 và 9 73 là số nguyên tố
11...1 ( gồm 2010 chữ số 1) là hợp số vì nó chia hết cho 3 và lớn hơn 3 .
33...3 (gồm 2009 chữ số 3 ) là hợp số vì nó chia hết cho 3 và lớn hơn 3 .
Bài 3. a) 15 + 3.40 + 8.9 có các số hạng chia hết cho 3 và lớn hơn 3 , nên nó chia hết
cho 3 . Vậy tổng đó là hợp số.
b) 5.7.9 - 2.5.6 có các số hạng đều chia hết cho 5 và lớn hơn 5 , nên nó chia hết cho 5 Trang 9
Vậy hiệu đó là hợp số.
c) 90.17 - 34.40 + 12.51 có các số hạng đều chia hết cho 17 và lớn hơn 17 , nên nó chia
hết cho 17 .Vậy tổng đó là hợp số.
d) 2010 + 4149 có các số hạng chia hết cho 3 và lớn hơn 3 , nên nó chia hết cho 3 .
Vậy tổng đó là hợp số. Bài 4.
a) A > 5; A 5
M (vì mỗi hạng tử đều chia hết cho 5 ) nên A là hợp số. b) 2 5 25 M nên 3 100 5 2 M5, ¼ , 5 2 M5 nhưng 5 2 M 5 nên A 25 M Số AM5 nhưng A 25
M nên A không phải là số chính phương Bài 5
Vì tổng của 2 số nguyên tố bằng2003 , nên trong 2 số nguyên tố đó tồn tại 1 số
nguyên tố chẵn. Mà số nguyên tố chẵn duy nhất là 2. Do đó số nguyên tố còn lại là
2001 . Do 2001 chia hết cho 3 và 2001 > 3.
Suy ra 2001 không phải là số nguyên tố. Vậy nên tổng 2 số nguyên tố không thể bằng 2003 được. Bài 6.
a) Với số 10 * ta có thể chọn * ϵ {0;2;4;6;8} để 10 * chia hết cho 2, có thể chọn * là 5
để 10 * chia hết cho 5. Vậy để cho 10 * là hợp số ta có thể chọn * ϵ {0;2;4;6;8; } 5
b) Các số 101;103;107;109 đều là số nguyên tố (dùng bảng số nguyên tố nhỏ hơn1000 ).
Vậy 10 * là số nguyên tố, ta chọn * ϵ {1;3;7; } 9 . Bài 7.
a) Số nguyên tố: 23, 29, 53, 59, 71, 73, 79.
b) Hợp số: 20,22,24,25,26,27,28, 50, 51, 52, 54, 55, 56, 57, 58, 70, 72, 74, 75, 76, 77, 78. Bài 8.
• Với k = 0thì 19k = 0 , số 0 không phải là số nguyên tố.
• Với k = 1thì 19k = 19, số 19 là số nguyên tố.
• Với k ³ 2thì 19k là hợp số vì ngoài các ước là 1 và chính nó còn có ước là 19. Bài 9.
Với p = 2 thì 5p + 7 = 17 là số nguyên tố;
Với p > 2mà p là số nguyên tố nên p là số lẻ , suy ra 5p cũng là số lẻ
Þ 5p + 7 là số chẵn (loại) Vậy p = 2 Bài 10. 2 2 180 = 2 .3 .5 2
2034 = 2.3 .113 (số 113 trong bảng số nguyên tố). Bài 11. a) n (n + ) 2 .
1 = 650 = 2.5 .13 = 25.26 Þ n = 25 .
Hai số tự nhiên liên tiếp là: 25;26 b) n.(n + )
1 .(n + 2)= 10626 = 2.3.7.11.23 = 21.22.23 Þ n = 21 .
Ba số tự nhiên liên tiếp đó là: 21;22;23 Trang 10
c) n (n + ) (n + ) 3 2 . 2 .
4 = 15525 = 3 .5 .23 = 23.25.27 Þ n = 23 .
Ba số tự nhiên lẻ liên tiếp là: 23;25;27
Bài 12. a) 33 = 3.11 Þ U (33) = {1; 3; 11; 33} 4 ) b = Þ U( ) = { 2 3 4 81 3 81
1; 3; 3 ; 3 ; 3 } = {1; 3; 9; 27; 8 } 1 2
c) 45 = 3 .5 Þ U (45) = {1; 3; 9; 5; 15; 4 } 5 Bài 13. a) 2
124 = 2 .31. Số các ước của 124 là: (2 + ) 1 .(1 + ) 1 = 6 (số)
b) 265 = 5.53. Số các ước của 265 là: (1 + ) 1 .(1 + ) 1 = 4 (số) c) 2
1236 = 2 .3.103 . Số các ước là (2 + ) 1 .(1 + ) 1 .(1 + ) 1 = 12 (số) d) 5
19197 = 3 .79 . Số các ước là (5 + ) 1 .(1 + ) 1 = 12 (số) Bài 14.
Nếu p = 2 thì p + 4 = 6 là hợp số trái đề bài
Nếu p = 3 thì p + 4 = 7; p + 8 = 11 là số nguyên tố
Nếu p > 3 thì p = 3k + 1 hoặc p = 3k + 2
+) p = 3k + 1 Þ p + 8 = 3k + 9 . Khi đó p + 8 3
M và p + 8 > 1 nên p + 8 là hợp số trái đề bài.
+) p = 3k + 2 Þ p + 4 = 3k + 6. Khi đó p + 4 3
M và p + 4 > 1 nên p + 4 là hợp số trái đề bài. Vậy p = 3
Bài 15. U (18) = {1;2;3;6;9;18}
Vậy, Thiện An có thể xếp được 18 viên bi vào 6 túi.
Nếu xếp đều vào 1 túi thì số bi trong túi là 18 viên.
Nếu xếp đều vào 2 túi thì số bi trong mỗi túi là 18 : 2 = 9 viên.
Nếu xếp đều vào 3 túi thì số bi trong mỗi túi là 18 : 3 = 6 viên.
Nếu xếp đều vào 6 túi thì số bi trong mỗi túi là 18 : 6 = 3 viên.
Nếu xếp đều vào 9 túi thì số bi trong mỗi túi là 18 : 9 = 2 viên.
Nếu xếp đều vào 19 túi thì số bi trong mỗi túi là 18 : 18 = 1 viên. Trang 11