Trang 1
Ngày soạn: …../…../ …… Ngày dạy: …../…../ ……
BUỔI 29. TỈ SỐ VÀ TỈ SỐ PHẦN TRĂM
BÀI TOÁN VỀ TỈ SỐ PHẦN TRĂM
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
- Củng cố cách tìm tỉ số của hai số, tỉ số phần trăm.
- Nhận dạng được các dạng bài tập và cách giải tương ứng.
- Biết giải và trình bày lời giải các bài tập về tỉ số của hai số, tỉ số phần trăm.
- Vận dụng được các công thức đã học vào bài toán cụ thể và bài toán thực tiễn.
2. Về năng lực
* Năng lực chung:
- Năng lực tự học: HS tự hoàn thành được các nhiệm vụ học tập chuẩn bị ở nhà và tại
lớp.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: HS phân công được nhiệm vụ trong nhóm, biết hỗ trợ
nhau, trao đổi, thảo luận, thống nhất được ý kiến trong nhóm để hoàn thành nhiệm
vụ.
* Năng lực đặc thù:
- Năng lực giao tiếp toán học: trình bày được lời giải trước tập thể lớp, trả lời được
các câu hỏi đặt ra của bạn học và của giáo viên
- Năng lực sử dụng công cụ và phương tiện học toán: sử dụng được máy tính.
- Năng lực tư duy và lập luận toán học, năng lực giải quyết vấn đề toán học, thực hiện
được các thao tác tư duy so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, … để nêu được
phương pháp giải các dạng bài tập và từ đó áp dụng để giải một số dạng bài tập cụ
thể.
3. Về phẩm chất
- Chăm chỉ: thực hiện đầy đủ các hoạt động học tập một cách tự giác, tích cực.
- Trung thực: thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt động cá nhân và theo
nhóm, trong đánh giá và tự đánh giá.
- Trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ, có chất lượng các nhiệm vụ học tập.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Giáo viên: SGK, kế hoạch bài dạy, bảng phụ, phấn màu.
2. Học sinh: SGK, bảng nhóm, bút dạ.
III. TIỀN TRÌNH BÀI DẠY
Tiết 1.
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a) Mục tiêu:
- Học sinh nhắc lại được các lý thuyết đã học về tỉ số của hai số, tỉ số phần trăm.
b) Nội dung:
Trang 2
- Trả lời câu hỏi lý thuyết về các kiến thức tỉ số của hai số, tỉ số phần trăm.
c) Sản phẩm:
- Viết được công thức tính tỉ số của hai số, tỉ số phần trăm.
d) Tổ chức thực hiện:
Kiểm tra lý thuyết bằng trả lời miệng (cá nhân).
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: GV giao nhiệm vụ:
NV1: Nêu định nghĩa tỉ số của hai số và
kí hiệu.
NV2: Để tìm tỉ số phần trăm của hai số a
và b ta làm thế nào?
Bước 2: Thực hiên nhiệm vụ:
- Hoạt động cá nhân trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả
NV1, 2: HS đứng tại chỗ báo cáo
Bước 4: Đánh giá nhận xét kết quả
- GV cho HS khác nhận xét câu trả lời
và chốt lại kiến thức.
- GV yêu cầu HS ghi chép kiến thức vào
vở
I. Nhắc lại lý thuyết
1. Tỉ số của hai số
Định nghĩa: Thương trong phép chia số
a
cho
b
( 0)b
gọi là tỉ số của
a
và
b
Kí hiệu:
hay
a
b
Lưu ý: Khái niệm tỉ số thường được
đùng khi nói về thương của hai đại
lượng (cùng loại và cùng đơn vị).
2. Tỉ số phần trăm
Muốn tìm tỉ số phần trăm của hai số a
và b, ta nhân a với 100 rồi chia cho b
và kí hiệu % vào kết quả, tức là
a
b
=
.100
%
a
b
B. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Dạng 1: Tỉ số của hai số
a) Mục tiêu:
- Tìm được tỉ số của hai số cho trước
- Vận dụng công thức vào các bài tập thực tiễn.
b) Nội dung: Bài 1; 2; 3; 4
c) Sản phẩm: Tìm được kết quả của các phép toán.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ 1
Bài 1: Tìm tỉ số của hai số
a
và
b
biết
Trang 3
- GV cho HS đọc đề bài 1.
Yêu cầu HS hoạt động cá nhân làm bài
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài , thực hiện tìm số nghịch
đảo của các số trên.
Bước 3: Báo cáo kết quả
- HS hoạt động cá nhân, đại diện 2 hs
lên bảng trình bày, mỗi HS làm 2 ý.
Lưu ý: Trước khi tìm tỉ số của hai số, ta
cần đổi hai số về cùng đơn vị.
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét bài làm của HS
và chốt lại một lần nữa cách làm của
dạng bài tập.
a)
2
; 60 .
5
a m b cm
b)
3a
tạ;
40b
kg.
c)
13
3 ; 1
24
ab
.
d)
75
;1
87
ab
.
Giải:
Tỉ số của hai số
a
và
b
là:
a)
2 60 2 5 2
: : .
5 100 5 3 3
ab
b)
40 30
: 3 :
100 4
ab
.
c)
1 3 7 7
: 3 : 1 : 2
2 4 2 4
ab
.
d)
7 5 7 12 2
: : 1 :
8 7 8 7 3
ab
.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 2.
Yêu cầu:
- HS thực hiện giải cặp đôi.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, hoạt động cặp đôi giải
toán
Bước 3: Báo cáo kết quả
- 1 đại diện cặp đôi lên bảng trình bày
kết quả
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của
các bạn và chốt lại một lần nữa cách làm
của dạng bài tập.
Bài 2: Tìm hai số biết tỉ số của chúng
bằng
1
4
và tích của chúng bằng
16
.
Giải
Gọi số thứ nhất là
;0aa
thì số thứ hai
là
4a
.
Vì tích của chúng bằng
16
nên ta có:
2
4 16 2aa
hoặc
2a
.
Với
2a
, ta được hai số cần tìm là
2
và
8
.
Với
2a
, ta được hai số cần tìm là
2
và
8
.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 3.
Bài 3: Có một chiếc ca nô đi trên sông.
Lúc đi xuôi dòng ca nô đi với vận tốc
45 /km h
. Lúc đi ngược dòng do bị sức
Trang 4
Yêu cầu:
- HS thực hiện giải toán cá nhân
- HS so sánh kết quả với bạn bên cạnh
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, làm bài cá nhân và thảo
luận cặp đôi theo bàn trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả
- HS hoạt động cá nhân, đại diện 1 hs
lên bảng trình bày.
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của
các bạn và chốt lại một lần nữa cách làm
của dạng bài tập.
cản của nước nên vận tốc giảm đi
1
9
.
Tính tỉ số vận tốc lúc xuôi chiều và
ngược chiều.
Giải
Phân số chỉ số phần vận tốc khi đi
ngược dòng so với xuôi dòng là
18
1
99
.
Suy ra tỉ số vận tốc lúc xuôi chiều và
ngược chiều là
89
1:
98
.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 4.
Yêu cầu:
- HS thực hiện cặp đôi
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, hoạt động cặp đôi giải
toán
Bước 3: Báo cáo kết quả
- 1 đại diện cặp đôi lên bảng trình bày
kết quả
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của
các bạn và chốt lại một lần nữa cách làm
của dạng bài tập.
Bài 4: Tổng của ba số bằng
190
. Tỉ số
của số thứ I với số thứ II là
1
3
. Tỉ số
của số thứ II với số thứ III là
1
5
. Tìm
các số đó.
Giải:
Gọi
,,a b c
lần lượt là số thứ I, thứ II và
thứ III.
Ta có:
1 1 1
; . ; 5
3 5 3
ab
a b c b
bc
và
190a b c
.
Suy ra
1 19
. 5 190 . 190
33
b b b b
19
190 : 30
3
b
. Suy ra
10; 150ac
Vây các số cần tìm là
10;30;150
.
Trang 5
Tiết 2:
Dạng toán: Tỉ số phần trăm. Bài toán về tỉ số phần trăm
a) Mục tiêu:
- Tính được tỉ số phần trăm của hai số cho trước
- Vận dụng công thức vào các bài tập thực tiễn.
b) Nội dung: Bài 1; 2; 3; 4, 5
c) Sản phẩm: Tìm được kết quả của các phép toán.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 1.
Yêu cầu:
- HS thực hiện cá nhân
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, hoạt động cá nhân
và so kết quả với bạn cùng bàn.
Bước 3: Báo cáo kết quả
- 4 đại diện lên bảng trình bày bài
làm.
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm
của các bạn và chốt lại một lần nữa
cách làm của dạng bài tập.
Bài 1: Tính tỉ số phần trăm của hai số:
a)
15
và
40
; b)
3
và
12
;
c)
11
và
22
; d)
24 kg
và
3
tạ.
Giải:
a)
15.100
% 37, 5%
40
;
b)
3.100%
25%
12
;
c)
11.100%
50%
22
;
d) Ta có 3 tạ = 300 kg. Tỉ số phần trăm của
24 kg
và
3
tạ là
24.100
% 8%
300
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 2.
Yêu cầu:
- HS thực hiện cá nhân
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, hoạt động cá nhân
và so kết quả với bạn cùng bàn.
Bước 3: Báo cáo kết quả
- 1 đại diện lên bảng trình bày bài
làm.
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm
của các bạn và chốt lại một lần nữa
Bài 2: Khối lớp 6 của trường THCS có
300
học sinh. Kết quả cuối kì I là
15
bạn chưa
đạt yêu cầu,
30
bạn đạt loại giỏi,
120
bạn
đạt loại khá. Số còn lại xếp loại trung bình.
Tính tỉ số phần trăm số học sinh giỏi, khá,
trung bình, yếu.
Giải
Số học sinh giỏi chiếm
30.100
% 10%
300
Số học sinh khá chiếm
120.100
% 40%
300
Số học sinh yếu chiếm
15.100
% 5%
300
Số học sinh trung bình chiếm:
Trang 6
cách làm của dạng bài tập.
100% 10% 40% 5% 45%
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 3.
Yêu cầu:
- HS thực hiện theo nhóm đôi
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, hoạt động giải bài
toán theo cặp đôi.
HS phân nhiệm vụ và trình bày bài
tập
Bước 3: Báo cáo kết quả
- Yêu cầu 3 đại diện nhóm trình bày
kết quả trên bảng (mỗi đại diện 1 ý)
- Đại diện nhóm trình bày cách làm
- HS phản biện và đại diện nhóm trả
lời
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm
của nhóm.
GV chốt lại kết quả và cách làm bài
Bài 3: Tìm tỉ số phần trăm của a và b biết:
a)
5a cm
và
16b cm
b)
2
3
am
và
1
1
4
b cm
c)
3
0,5am
và
3
2
3
b dm
Giải
a) Tỉ số phần trăm của a và b là:
5.100
% 31,25%
16
b) Ta có
1 5 1
1
4 4 80
b cm cm m
Tỉ số phần trăm của a và b là:
2
.100
16000
3
%%
1
3
80
c) Ta có
33
0,5 500a m dm
Tỉ số phần trăm của a và b là:
500.100
% 75000%
2
3
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 4.
- HS thực hiện theo nhóm đôi
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, hoạt động giải bài
toán theo cặp đôi.
HS phân nhiệm vụ và trình bày bài
tập
Bước 3: Báo cáo kết quả
- Yêu cầu 1 đại diện nhóm trình bày
kết quả trên bảng
Bài 4: Một đội máy cày ngày thứ nhất cày
được
50%
cánh đồng và thêm
3ha
nữa.
Ngày thứ hai cày được
25%
phần còn lại
của cánh đồng và
9ha
cuối cùng. Hỏi diện
tích cánh đồng đó là bao nhiêu ha?
Giải
Ngày thứ hai cày được:
3
9 : 12
4
ha
Diện tích cánh đồng đó là:
50
12 3 : 30
100
ha
Trang 7
- Đại diện nhóm trình bày cách làm
- HS phản biện và đại diện nhóm trả
lời
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm
của nhóm.
GV chốt lại kết quả và cách làm bài
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 5.
Yêu cầu:
- HS thực hiện cá nhân
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, hoạt động cá nhân
và so kết quả với bạn cùng bàn.
Bước 3: Báo cáo kết quả
- 1 đại diện lên bảng trình bày bài
làm.
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm
của các bạn và chốt lại một lần nữa
cách làm của dạng bài tập.
Bài 5: Nước biển chứa
6%
muối (về khối
lượng). Hỏi phải thêm bao nhiêu kg nước
thường vào
50 kg
nước biển để cho hỗn hợp
có
3%
muối?
Giải:
Lượng muối chứa trong
50 kg
nước biển là:
50.6
3
100
kg
Số kg dung dịch chứa trong
3%
muối là:
3: 3% 100 kg
Lượng nước thường cần phải pha vào
50 kg
nước biển để được hỗn hợp cho
3%
muối
là:
100 50 50 kg
Trang 8
Tiết 3:
Dạng toán: Ôn tập tổng hợp và các bài toán nâng cao.
a) Mục tiêu:
- Vận dụng cách tìm tỉ số của hai số và tỉ số phần trăm vào các bài toán.
b) Nội dung: Bài 1; 2; 3; 4
c) Sản phẩm: Tìm được kết quả của các phép toán.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 1.
Yêu cầu:
- Đề toán cho biết gì, cần tìm gì?
- HS giải toán theo cá nhân và trao đổi
kết quả cặp đôi
GV hướng dẫn:
- Tính 30 cuốn sách sau khi thêm vào
ngăn dưới chiếm bao nhiêu phần?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS thực hiện giải bài tập cá nhân, trao
đổi kết quả theo cặp
Bước 3: Báo cáo kết quả
- 1 HS lên bảng trình bày bảng
HS dưới lớp quan sát, nhận xét bài làm
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét bài làm của bạn.
- GV nhận xét kết quả và chốt kiến thức
Bài 1: Một tủ sách gồm hai ngăn. Tỉ số
giữa số sách của ngăn trên so với ngăn
dưới là
4 : 3
. Sau khi thêm 30 cuốn sách
vào ngăn dưới thì tỉ số giữa số sách của
ngăn trên so với ngăn dưới là
10 : 9.
Tính
số sách ở mỗi ngăn lúc đầu.
Giải
Số sách ở ngăn trên lúc đầu và lúc sau
không thay đổi, ta sẽ lấy nó làm đơn vị
để so sánh.
Số sách ở ngăn dưới lúc đầu bằng
3
4
số
sách ở ngăn trên, lúc sau bằng
9
10
số
sách ở ngăn trên.
Số sách tăng thêm ở ngăn dưới
bằng
9 3 3
10 4 20
số sách ở ngăn trên là
30 cuốn.
Vậy số sách ở ngăn trên lúc đầu
là
3
30 : 200
20
cuốn
Số sách ở ngăn dưới lúc đầu
là
3
200. 150
4
cuốn
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 2.
Đặt các câu hỏi hướng dẫn:
- Lượng nước trong quả dưa hấu 1000g?
- Lượng chất khô bằng?
- Lượng chất khô đó chiếm bao nhiêu
Bài 2: Một quả dưa hấu có khối lượng
1000g chứa 93% nước. Một tuần sau,
lượng nước chỉ còn 90%. Hỏi khi đó,
khối lượng quả dưa hấu còn bao nhiêu
gam?
Trang 9
phần trăm khối lượng quả dưa hấu sau
một tuần?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, hoạt động giải bài toán
theo nhóm
HS suy nghĩ và giải toán
Bước 3: Báo cáo kết quả
- Yêu cầu đại diện nhóm trình bày kết
quả
- Đại diện nhóm trình bày cách làm
- HS phản biện và đại diện nhóm trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của
nhóm.
GV chốt lại kết quả và cách làm bài,
khen thưởng nhóm giải nhanh và chính
xác bài toán
Giải
Lượng nước trong quả dưa hấu lúc đầu
là:
93
1000. 930
100
g
Lượng chất khô trong quả dưa hấu lúc
đầu là:
1000 930 70 g
Lượng chất khô trong quả dưa hấu lúc
sau vẫn là 70g, chiếm:
100% 90% 10%
(Khối lượng quả dưa hấu lúc sau)
Khối lượng quả dưa hấu lúc sau là:
10
70 : 700
100
g
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 3.
Đặt câu hỏi hướng dẫn
- Giá bán trong ngày khai trương so với
ngày thường là bao nhiêu?
- Giá bán trong ngày khai trương so với
giá gốc?
- Giá ngày thường so với giá gốc?
- Cách tính số phần trăm cửa hàng lãi?
- HS giải toán theo cá nhân và trao đổi
kết quả cặp đôi
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS thực hiện giải bài tập cá nhân, trao
đổi kết quả theo cặp
Bước 3: Báo cáo kết quả
- 1 HS lên bảng trình bày bảng
HS dưới lớp quan sát, nhận xét bài làm
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét bài làm của bạn.
- GV nhận xét kết quả và chốt kiến thức
Bài 3: Một cửa hàng trong ngày khai
trương hạ giá hàng 12% so với giá bán
trong ngày thường. Tuy vậy, cửa hàng
vẫn lãi 10% so với giá gốc. Hỏi nếu
không hạ giá thì cửa hàng lãi bao nhiêu
phần trăm so với giá gốc?
Giải
Giá bán trong ngày khai trương so với
ngày thường bằng
100% 12% 88%
Giá bán trong ngày khai trương so với
giá gốc bằng
100% 10% 110%
Như vậy 88% giá ngày thường bằng
110% giá gốc
Giá ngày thường so với giá gốc bằng
110% : 88% 1,25 125%
Nếu không hạ giá 12% thì cửa hàng lãi
so với giá gốc là:
125% 100 25%
Trang 10
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 4.
- Yêu cầu HS hoạt động cá nhân giải
toán
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- 1 HS lên bảng giải bài tập
Bước 3: Báo cáo kết quả
- 1 HS lên bảng trình bày bảng
HS dưới lớp quan sát, nhận xét bài làm
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét bài làm của bạn.
- GV nhận xét kết quả và chốt kiến thức
GV tóm tắt kiến thức toàn buổi dạy
Bài 4: Ông Ngọc có
500
kg hạt cà phê
tươi, đem phơi khô để tỉ lệ nước trong
hạt cà phê còn
5%.
Biết tỉ lệ nước trong
hạt cà phê là
24%.
Tính lượng nước cần
bay hơi.
Giải
Lượng nước trong
500 kg
cà phê tươi
bằng
24
500. 120
100
kg
Lượng chất khô trong cà phê tươi bằng
500 120 380 kg
Lượng chất khô trong cà phê khô vẫn
bằng 380kg, chiếm
100% 5% 95%
lượng cà phê khô
Lượng cà phê khô là
95
380 : 400
100
kg
Lượng nước trong cà phê khô là
5%.400 20 kg
Lượng nước cần bay hơi là
120 20 100 kg
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Yêu cầu HS học thuộc công thức tính tỉ số của hai số và tỉ số bằng nhau.
- Hoàn thành các bài tập
Bài 1: Tìm tỉ số của hai số
a
và
b
biết:
a)
3
, 60
4
a m b cm
b)
10 , 0, 3a kg b
tạ
Bài 2: Tỉ số của hai số a và b bằng 3 : 5. Tìm hai số đó biết tổng của chúng là
64.
Bài 3: Một mảnh vườn có diện tích là
2
374 m
được chia làm hai khoảnh. Tỉ số diện
tích giữa khoảnh I và khoảnh II là
37,5%.
Tính diện tích của mỗi khoảnh.
Bài 4. Tỉ số của hai số
a
và
b
là
3
7
, tỉ số của hai số
b
và
c
là
35
36
. Tính tỉ số của hai
số
a
và
c
.
Bài 5. Tìm tỉ số phần trăm của hai số:
a)
3
2
4
và
5
b)
0,2
tạ và
24 kg
Trang 11
Bài 6*: Giá hàng lúc đầu tăng
20%
và sau đó lại giảm
20%.
Hỏi giá ban đầu và giá
cuối cùng giá nào rẻ hơn và rẻ hơn mấy phần trăm?

Preview text:

Ngày soạn: …../…../ ……
Ngày dạy: …../…../ ……
BUỔI 29. TỈ SỐ VÀ TỈ SỐ PHẦN TRĂM
BÀI TOÁN VỀ TỈ SỐ PHẦN TRĂM I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- Củng cố cách tìm tỉ số của hai số, tỉ số phần trăm.
- Nhận dạng được các dạng bài tập và cách giải tương ứng.
- Biết giải và trình bày lời giải các bài tập về tỉ số của hai số, tỉ số phần trăm.
- Vận dụng được các công thức đã học vào bài toán cụ thể và bài toán thực tiễn. 2. Về năng lực
* Năng lực chung:
- Năng lực tự học: HS tự hoàn thành được các nhiệm vụ học tập chuẩn bị ở nhà và tại lớp.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: HS phân công được nhiệm vụ trong nhóm, biết hỗ trợ
nhau, trao đổi, thảo luận, thống nhất được ý kiến trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ. * Năng lực đặc thù:
- Năng lực giao tiếp toán học: trình bày được lời giải trước tập thể lớp, trả lời được
các câu hỏi đặt ra của bạn học và của giáo viên
- Năng lực sử dụng công cụ và phương tiện học toán: sử dụng được máy tính.
- Năng lực tư duy và lập luận toán học, năng lực giải quyết vấn đề toán học, thực hiện
được các thao tác tư duy so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, … để nêu được
phương pháp giải các dạng bài tập và từ đó áp dụng để giải một số dạng bài tập cụ thể. 3. Về phẩm chất
- Chăm chỉ: thực hiện đầy đủ các hoạt động học tập một cách tự giác, tích cực.
- Trung thực: thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt động cá nhân và theo
nhóm, trong đánh giá và tự đánh giá.
- Trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ, có chất lượng các nhiệm vụ học tập.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Giáo viên: SGK, kế hoạch bài dạy, bảng phụ, phấn màu.
2. Học sinh: SGK, bảng nhóm, bút dạ.
III. TIỀN TRÌNH BÀI DẠY Tiết 1.
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a) Mục tiêu:
- Học sinh nhắc lại được các lý thuyết đã học về tỉ số của hai số, tỉ số phần trăm. b) Nội dung: Trang 1
- Trả lời câu hỏi lý thuyết về các kiến thức tỉ số của hai số, tỉ số phần trăm. c) Sản phẩm:
- Viết được công thức tính tỉ số của hai số, tỉ số phần trăm.
d) Tổ chức thực hiện:
Kiểm tra lý thuyết bằng trả lời miệng (cá nhân).
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: GV giao nhiệm vụ:
NV1: Nêu định nghĩa tỉ số của hai số và I. Nhắc lại lý thuyết kí hiệu.
1. Tỉ số của hai số
NV2: Để tìm tỉ số phần trăm của hai số a Định nghĩa: Thương trong phép chia số và b ta làm thế nào?
a cho b (b
0) gọi là tỉ số của a và b Kí hiệu a : a : b hay Bướ b
c 2: Thực hiên nhiệm vụ:
Lưu ý: Khái niệm tỉ số thường được
- Hoạt động cá nhân trả lời.
đùng khi nói về thương của hai đại
lượng (cùng loại và cùng đơn vị).
Bước 3: Báo cáo kết quả
2. Tỉ số phần trăm
NV1, 2: HS đứng tại chỗ báo cáo
Muốn tìm tỉ số phần trăm của hai số a
và b, ta nhân a với 100 rồi chia cho b a
Bước 4: Đánh giá nhận xét kết quả
và kí hiệu % vào kết quả, tức là = b
- GV cho HS khác nhận xét câu trả lời a .100 %
và chốt lại kiến thức. b
- GV yêu cầu HS ghi chép kiến thức vào vở
B. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Dạng 1: Tỉ số của hai số a) Mục tiêu:
- Tìm được tỉ số của hai số cho trước
- Vận dụng công thức vào các bài tập thực tiễn.
b) Nội dung: Bài 1; 2; 3; 4
c) Sản phẩm: Tìm được kết quả của các phép toán.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ 1
Bài 1: Tìm tỉ số của hai số a và b biết Trang 2
- GV cho HS đọc đề bài 1. 2
Yêu cầu HS hoạt động cá nhân làm bài a)a m;b 60cm. 5
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài , thực hiện tìm số nghịch b)a 3 tạ; b 40kg. đảo của các số trên. 1 3
Bước 3: Báo cáo kết quả c)a 3 ;b 1 . 2 4
- HS hoạt động cá nhân, đại diện 2 hs 7 5
lên bảng trình bày, mỗi HS làm 2 ý. d) a ;b 1 . Lưu ý: Trướ 8 7
c khi tìm tỉ số của hai số, ta Giải:
cần đổi hai số về cùng đơn vị.
Tỉ số của hai số a và b là:
Bước 4: Đánh giá kết quả 2 60 2 5 2
- GV cho HS nhận xét bài làm của HS a) a : b : . 5 100 5 3 3
và chốt lại một lần nữa cách làm của dạng bài tập. 40 30 b) a : b 3 : . 100 4 1 3 7 7 c) a : b 3 : 1 : 2 . 2 4 2 4 7 5 7 12 2 d) a : b : 1 : . 8 7 8 7 3
Bài 2: Tìm hai số biết tỉ số của chúng
Bước 1: Giao nhiệm vụ 1
bằng và tích của chúng bằng 16 .
- GV cho HS đọc đề bài bài 2. 4 Yêu cầu: Giải
- HS thực hiện giải cặp đôi.
Gọi số thứ nhất là a; a 0 thì số thứ hai
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, hoạt động cặp đôi giải là 4a . toán
Vì tích của chúng bằng 16 nên ta có: Bướ 2
c 3: Báo cáo kết quả 4a 16 a 2 hoặc a 2 .
- 1 đại diện cặp đôi lên bảng trình bày Với a
2 , ta được hai số cần tìm là 2 và kết quả 8 .
Bước 4: Đánh giá kết quả Với a
2 , ta được hai số cần tìm là 2
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của và 8.
các bạn và chốt lại một lần nữa cách làm của dạng bài tập.
Bài 3: Có một chiếc ca nô đi trên sông.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Lúc đi xuôi dòng ca nô đi với vận tốc
- GV cho HS đọc đề bài bài 3.
45km/h . Lúc đi ngược dòng do bị sức Trang 3 Yêu cầu:
cản của nước nên vận tốc giảm đi 1 .
- HS thực hiện giải toán cá nhân 9
- HS so sánh kết quả với bạn bên cạnh
Tính tỉ số vận tốc lúc xuôi chiều và
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ngược chiều.
- HS đọc đề bài, làm bài cá nhân và thảo Giải
luận cặp đôi theo bàn trả lời câu hỏi.
Phân số chỉ số phần vận tốc khi đi
Bước 3: Báo cáo kết quả
ngược dòng so với xuôi dòng là
- HS hoạt động cá nhân, đại diện 1 hs 1 8 1 lên bảng trình bày. . 9 9
Bước 4: Đánh giá kết quả
Suy ra tỉ số vận tốc lúc xuôi chiều và
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của 8 9
các bạn và chốt lại một lần nữa cách làm ngược chiều là 1 : . 9 8 của dạng bài tập.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 4: Tổng của ba số bằng 190 . Tỉ số
- GV cho HS đọc đề bài bài 4. 1
của số thứ I với số thứ II là . Tỉ số Yêu cầu: 3
- HS thực hiện cặp đôi 1
của số thứ II với số thứ III là . Tìm
- Nêu lưu ý sau khi giải toán 5
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ các số đó.
- HS đọc đề bài, hoạt động cặp đôi giải Giải: toán Gọi , a ,
b c lần lượt là số thứ I, thứ II và
Bước 3: Báo cáo kết quả thứ III.
- 1 đại diện cặp đôi lên bảng trình bày a 1 b 1 1 Ta có: ; a . ; b c 5b kết quả b 3 c 5 3
Bước 4: Đánh giá kết quả và a b c 190 .
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của 1 19 Suy ra .b b 5b 190 .b 190
các bạn và chốt lại một lần nữa cách làm 3 3 của dạng bài tập. 19 b 190 : 30 . Suy ra 3 a 10;c 150
Vây các số cần tìm là 10;30;150 . Trang 4 Tiết 2:
Dạng toán: Tỉ số phần trăm. Bài toán về tỉ số phần trăm a) Mục tiêu:
- Tính được tỉ số phần trăm của hai số cho trước
- Vận dụng công thức vào các bài tập thực tiễn.
b) Nội dung: Bài 1; 2; 3; 4, 5
c) Sản phẩm: Tìm được kết quả của các phép toán.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 1: Tính tỉ số phần trăm của hai số:
- GV cho HS đọc đề bài bài 1. a) 15 và 40 ; b) 3 và 12 ; Yêu cầu: c) 11 và 22 ; d) 24kg và 3 tạ.
- HS thực hiện cá nhân Giải:
- Nêu lưu ý sau khi giải toán 15.100
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ a) % 37,5% ; 40
- HS đọc đề bài, hoạt động cá nhân 3.100%
và so kết quả với bạn cùng bàn. b) 25% ; 12
Bước 3: Báo cáo kết quả 11.100%
- 4 đại diện lên bảng trình bày bài c) 50% ; 22 làm. Bướ
d) Ta có 3 tạ = 300 kg. Tỉ số phần trăm của
c 4: Đánh giá kết quả 24.100
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm 24kg và 3 tạ là % 8% 300
của các bạn và chốt lại một lần nữa
cách làm của dạng bài tập.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 2: Khối lớp 6 của trường THCS có 300
- GV cho HS đọc đề bài bài 2.
học sinh. Kết quả cuối kì I là 15 bạn chưa Yêu cầu:
đạt yêu cầu, 30 bạn đạt loại giỏi, 120 bạn
- HS thực hiện cá nhân
đạt loại khá. Số còn lại xếp loại trung bình.
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
Tính tỉ số phần trăm số học sinh giỏi, khá,
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ trung bình, yếu.
- HS đọc đề bài, hoạt động cá nhân Giải
và so kết quả với bạn cùng bàn. 30.100
Số học sinh giỏi chiếm % 10%
Bước 3: Báo cáo kết quả 300
- 1 đại diện lên bảng trình bày bài 120.100 Số học sinh khá chiếm % 40% làm. 300
Bước 4: Đánh giá kết quả 15.100 Số học sinh yếu chiếm % 5%
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm 300
của các bạn và chốt lại một lần nữa Số học sinh trung bình chiếm: Trang 5
cách làm của dạng bài tập. 100% 10% 40% 5% 45%
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 3.
Bài 3: Tìm tỉ số phần trăm của a và b biết: Yêu cầu: a) a 5cm và b 16cm
- HS thực hiện theo nhóm đôi 2 1 b) a m và b 1 cm
- Nêu lưu ý sau khi giải toán 3 4
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ 2 c) 3 a 0, 5m và 3 b dm
- HS đọc đề bài, hoạt động giải bài 3 toán theo cặp đôi.
HS phân nhiệm vụ và trình bày bài Giải tập
Bước 3: Báo cáo kết quả
a) Tỉ số phần trăm của a và b là:
- Yêu cầu 3 đại diện nhóm trình bày 5.100 % 31,25%
kết quả trên bảng (mỗi đại diện 1 ý) 16
- Đại diện nhóm trình bày cách làm 1 5 1 b) Ta có b 1 cm cm m
- HS phản biện và đại diện nhóm trả 4 4 80 lời
Tỉ số phần trăm của a và b là: Bướ 2
c 4: Đánh giá kết quả .100 16000 3
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm % % 1 3 của nhóm. 80
GV chốt lại kết quả và cách làm bài c) Ta có 3 3 a 0, 5m 500dm
Tỉ số phần trăm của a và b là: 500.100 % 75000% 2 3
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 4: Một đội máy cày ngày thứ nhất cày
- GV cho HS đọc đề bài bài 4.
được 50% cánh đồng và thêm 3ha nữa.
- HS thực hiện theo nhóm đôi
Ngày thứ hai cày được 25% phần còn lại
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
của cánh đồng và 9ha cuối cùng. Hỏi diện
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
tích cánh đồng đó là bao nhiêu ha?
- HS đọc đề bài, hoạt động giải bài Giải toán theo cặp đôi. 3
Ngày thứ hai cày được: 9 : 12 ha
HS phân nhiệm vụ và trình bày bài 4 tập
Diện tích cánh đồng đó là:
Bước 3: Báo cáo kết quả 50 12 3 : 30 ha
- Yêu cầu 1 đại diện nhóm trình bày 100 kết quả trên bảng Trang 6
- Đại diện nhóm trình bày cách làm
- HS phản biện và đại diện nhóm trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của nhóm.
GV chốt lại kết quả và cách làm bài
Bước 1: Giao nhiệm vụ

Bài 5: Nước biển chứa 6%muối (về khối
- GV cho HS đọc đề bài bài 5.
lượng). Hỏi phải thêm bao nhiêu kg nước Yêu cầu:
thường vào 50kg nước biển để cho hỗn hợp
- HS thực hiện cá nhân có 3% muối?
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ Giải:
- HS đọc đề bài, hoạt động cá nhân Lượng muối chứa trong 50kg nước biển là:
và so kết quả với bạn cùng bàn. 50.6 3 kg Bướ
c 3: Báo cáo kết quả 100
- 1 đại diện lên bảng trình bày bài Số kg dung dịch chứa trong 3% muối là: làm. 3: 3% 100 kg
Bước 4: Đánh giá kết quả
Lượng nước thường cần phải pha vào 50kg
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm nước biển để được hỗn hợp cho 3% muối
của các bạn và chốt lại một lần nữa là: 100 50 50 kg
cách làm của dạng bài tập. Trang 7 Tiết 3:
Dạng toán: Ôn tập tổng hợp và các bài toán nâng cao. a) Mục tiêu:
- Vận dụng cách tìm tỉ số của hai số và tỉ số phần trăm vào các bài toán.
b) Nội dung: Bài 1; 2; 3; 4
c) Sản phẩm: Tìm được kết quả của các phép toán.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 1: Một tủ sách gồm hai ngăn. Tỉ số
- GV cho HS đọc đề bài bài 1.
giữa số sách của ngăn trên so với ngăn Yêu cầu:
dưới là 4 : 3 . Sau khi thêm 30 cuốn sách
- Đề toán cho biết gì, cần tìm gì?
vào ngăn dưới thì tỉ số giữa số sách của
- HS giải toán theo cá nhân và trao đổi
ngăn trên so với ngăn dưới là 10 : 9.Tính kết quả cặp đôi
số sách ở mỗi ngăn lúc đầu. GV hướng dẫn: Giải
- Tính 30 cuốn sách sau khi thêm vào ngăn dướ
Số sách ở ngăn trên lúc đầu và lúc sau i chiếm bao nhiêu phần? Bướ
không thay đổi, ta sẽ lấy nó làm đơn vị
c 2: Thực hiện nhiệm vụ để so sánh.
- HS thực hiện giải bài tập cá nhân, trao 3 đổi kết quả theo cặp
Số sách ở ngăn dưới lúc đầu bằng số 4
Bước 3: Báo cáo kết quả
sách ở ngăn trên, lúc sau bằng 9 số
- 1 HS lên bảng trình bày bảng 10
HS dưới lớp quan sát, nhận xét bài làm sách ở ngăn trên.
Bước 4: Đánh giá kết quả
Số sách tăng thêm ở ngăn dưới 9 3 3
- GV cho HS nhận xét bài làm của bạn. bằng
số sách ở ngăn trên là 10 4 20
- GV nhận xét kết quả và chốt kiến thức 30 cuốn.
Vậy số sách ở ngăn trên lúc đầu 3 là 30 : 200 cuốn 20
Số sách ở ngăn dưới lúc đầu 3 là 200. 150 cuốn 4
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 2: Một quả dưa hấu có khối lượng
- GV cho HS đọc đề bài bài 2.
1000g chứa 93% nước. Một tuần sau,
Đặt các câu hỏi hướng dẫn:
lượng nước chỉ còn 90%. Hỏi khi đó,
- Lượng nước trong quả dưa hấu 1000g? khối lượng quả dưa hấu còn bao nhiêu
- Lượng chất khô bằng? gam?
- Lượng chất khô đó chiếm bao nhiêu Trang 8
phần trăm khối lượng quả dưa hấu sau Giải một tuần?
Lượng nước trong quả dưa hấu lúc đầu 93 là: 1000. 930 g
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ 100
- HS đọc đề bài, hoạt động giải bài toán Lượng chất khô trong quả dưa hấu lúc theo nhóm
đầu là: 1000 930 70 g HS suy nghĩ và giải toán
Lượng chất khô trong quả dưa hấu lúc
sau vẫn là 70g, chiếm: 100% 90% 10%
Bước 3: Báo cáo kết quả
(Khối lượng quả dưa hấu lúc sau)
- Yêu cầu đại diện nhóm trình bày kết Khối lượng quả dưa hấu lúc sau là: quả 10
- Đại diện nhóm trình bày cách làm 70 : 700 g 100
- HS phản biện và đại diện nhóm trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của nhóm.
GV chốt lại kết quả và cách làm bài,
khen thưởng nhóm giải nhanh và chính xác bài toán
Bước 1: Giao nhiệm vụ

Bài 3: Một cửa hàng trong ngày khai
- GV cho HS đọc đề bài bài 3.
trương hạ giá hàng 12% so với giá bán
Đặt câu hỏi hướng dẫn
trong ngày thường. Tuy vậy, cửa hàng
- Giá bán trong ngày khai trương so với
vẫn lãi 10% so với giá gốc. Hỏi nếu
ngày thường là bao nhiêu?
không hạ giá thì cửa hàng lãi bao nhiêu
- Giá bán trong ngày khai trương so với
phần trăm so với giá gốc? giá gốc? Giải
- Giá ngày thường so với giá gốc?
Giá bán trong ngày khai trương so với
- Cách tính số phần trăm cửa hàng lãi? ngày thường bằng
- HS giải toán theo cá nhân và trao đổi 100% 12% 88% kết quả cặp đôi
Giá bán trong ngày khai trương so với
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ giá gốc bằng
- HS thực hiện giải bài tập cá nhân, trao 100% 10% 110% đổ
Như vậy 88% giá ngày thường bằng i kết quả theo cặp 110% giá gốc
Bước 3: Báo cáo kết quả
Giá ngày thường so với giá gốc bằng
- 1 HS lên bảng trình bày bảng 110% : 88% 1,25 125%
HS dưới lớp quan sát, nhận xét bài làm
Nếu không hạ giá 12% thì cửa hàng lãi
Bước 4: Đánh giá kết quả so với giá gốc là:
- GV cho HS nhận xét bài làm của bạn. 125% 100 25%
- GV nhận xét kết quả và chốt kiến thức Trang 9
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 4: Ông Ngọc có 500 kg hạt cà phê
- GV cho HS đọc đề bài bài 4.
tươi, đem phơi khô để tỉ lệ nước trong
- Yêu cầu HS hoạt động cá nhân giải hạt cà phê còn 5%. Biết tỉ lệ nước trong toán
hạt cà phê là 24%. Tính lượng nước cần
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ bay hơi.
- 1 HS lên bảng giải bài tập Giải Bướ
c 3: Báo cáo kết quả
Lượng nước trong 500kg cà phê tươi
- 1 HS lên bảng trình bày bảng bằng
HS dưới lớp quan sát, nhận xét bài làm Bướ 24
c 4: Đánh giá kết quả 500. 120 kg 100
- GV cho HS nhận xét bài làm của bạn.
Lượng chất khô trong cà phê tươi bằng
- GV nhận xét kết quả và chốt kiến thức 500 120 380 kg
GV tóm tắt kiến thức toàn buổi dạy
Lượng chất khô trong cà phê khô vẫn bằng 380kg, chiếm 100% 5% 95% lượng cà phê khô Lượng cà phê khô là 95 380 : 400 kg 100
Lượng nước trong cà phê khô là 5%.400 20 kg
Lượng nước cần bay hơi là 120 20 100 kg HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
-
Yêu cầu HS học thuộc công thức tính tỉ số của hai số và tỉ số bằng nhau.
- Hoàn thành các bài tập
Bài 1: Tìm tỉ số của hai số a và b biết: 3 a) a , m b 60cm b) a 10kg, b 0, 3 tạ 4
Bài 2: Tỉ số của hai số a và b bằng 3 : 5. Tìm hai số đó biết tổng của chúng là 64.
Bài 3: Một mảnh vườn có diện tích là 2
374m được chia làm hai khoảnh. Tỉ số diện
tích giữa khoảnh I và khoảnh II là 37,5%. Tính diện tích của mỗi khoảnh. 3 35
Bài 4. Tỉ số của hai số a và b là , tỉ số của hai số b và c là . Tính tỉ số của hai 7 36 số a và c .
Bài 5. Tìm tỉ số phần trăm của hai số: 3 a) 2 và 5
b) 0,2 tạ và 24kg 4 Trang 10
Bài 6*: Giá hàng lúc đầu tăng 20% và sau đó lại giảm 20%. Hỏi giá ban đầu và giá
cuối cùng giá nào rẻ hơn và rẻ hơn mấy phần trăm? Trang 11