Trang 1
Ngày soạn:…. Ngày dạy
Buổi 32: ĐOẠN THẲNG. TRUNG ĐIỂM CỦA ĐOẠN THẲNG
I.MỤC TIÊU
1. Về kiến thức:
- Củng cố kiến thức về tia, tính độ dài đoạn thẳng dựa vào tính chất điểm nằm giữa
hai điểm, trung điểm của đoạn thẳng
- Chứng minh một điểm là trung điểm của đoạn thẳng
2. Về năng lực:
* Năng lực chung:
Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực ngôn ngữ,
năng lực tự học.
*Năng lực đặc thù:
- Năng lực vẽ hình, giải thích được khi nào một điểm nằm giữa hai điểm còn lại. Vận
dụng các kiến thức về trung điểm của đoạn thẳng để tính toán hoặc chứng minh.
3. Phẩm chất:
- Chăm chỉ: thực hiện đầy đủ các hoạt động học tập một cách tự giác, tích cực.
- Trung thực: thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt động cá nhân và theo
nhóm, trong đánh giá và tự đánh giá.
- Trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ, có chất lượng các nhiệm vụ học tập.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1.Giáo viên: SGK, thước, giáo án
2. Học sinh: SGK, vở ghi
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Tiết 1
A.HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a)Mục tiêu:
- HS làm được bài tập đầu giờ
- HS nhắc lại được lý thuyết về tia, đường thẳng, đoạn thẳng, điẻm nằm giữa hai điểm
b) Nội dung:
HS trả lời được lý thuyết và làm được bài tập về đường thẳng, tia, đoạn thẳng
c) Sản phẩm:
- Phân biệt được tia, đoạn thẳng và đường thẳng
- Chỉ ra được điểm nằm giữa hai điểm còn lại
d) Tổ chức thực hiện:
- Kiểm tra lý thuyết HS đứng tại chỗ trả lời miêng
- Kiểm tra tự luận HS lên bảng vẽ hình làm bài
Kiểm tra lý thuyết
a, Thế nào là đoạn thẳng AB? Phân biệt đoạn thẳng AB, đường thẳng AB, tia AB
b, Nếu điểm M nằm giữa hai điểm A và B ta có đẳng thức nào?
Trang 2
Bài tập: Trên một đường thẳng hãy vẽ 3 điểm:
,,A B C
sao cho
7AB cm
,
15 , 30BC cm AC cm
. Hỏi điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại.
Hoạt động của GV - HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ
NV1: Nhắc lại khái niệm tia, đoạn thẳng,
đường thẳng
NV2: Khi nào thì điểm nằm giữa hai
điểm còn lại
NV3: Hoàn thành bài tập đầu giờ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS hoạt động cá nhân trả lời
Bước 3: Báo cáo kết qủa
NV1, 2: HS đứng tại chỗ trả lời
HS khác nhận xét, bổ sung
NV3: HS lên bảng thực hiện
HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
Bước 4: Đánh giá nhận xét kết quả
- GV cho HS khác nhận xét câu trả lời và
chốt lại kiến thức.
- GV yêu cầu HS ghi chép kiến thức vào
vở
I. Nhắc lại lý thuyết
Đường thẳng:
Sợi chỉ căng thẳng, mép bảng.....cho ta
hình ảnh của đường thẳng. Đường thẳng
không bị giới hạn về hai phía.
Người ta dùng chữ cái thường để đặt tên
cho đường thẳng
a
đường thẳng a
Đoạn thẳng:
Tia
Hình gồm điểm O và một phần đường
thẳng bị chia ra bởi điểm O được gọi là
một tia gốc 0 (hay nửa đường thẳng gốc
O)
− Khi đọc (hay viết) tên một tia, phải đọc
(hay viết) tên gốc trước
B. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Hoạt động của GV - HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ 1
- GV cho HS đọc đề bài 1.
Yêu cầu HS hoạt động cá nhân làm bài
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài , thực hiện xác định điểm
nằm giữa, tính độ dài và xác định trung
điểm
Bước 3: Báo cáo kết quả
- 2 HS đứng tại chỗ trả lời và các HS
khác lắng nghe, xem lại bài trong vở.
Bước 4: Đánh giá kết quả
Bài 1: Trên tia
Ox
vẽ 2 đoạn thẳng
OM
và
sao cho
3 OM cm
,
6 ON cm
a) Điểm
M
có nằm giữa hai điểm O và
N không? Tại sao?
b) Tính độ dài đoạn thẳng
MN
.
c) Điểm M có là trung điểm của đoạn
thẳng
ON
không? Tại sao?
d) Lấy E là trung điểm của đoạn thẳng
MN
. Tính độ dài đoạn thẳng
.OE
Giải
Trang 3
- GV cho HS nhận xét bài làm của HS và
chốt lại một lần nữa cách làm của dạng
bài tập.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 2.
Yêu cầu:
- HS thực hiện giải toán cá nhân
- HS so sánh kết quả với bạn bên cạnh
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, làm bài cá nhân và thảo
luận cặp đôi theo bàn trả lời câu hỏi .
a) Trên tia Ox có
OM ON
(vì
36cm cm
) nên điểm M nằm giữa hai
điểm O và N.
b) Vì điểm M nằm giữa hai điểm O và N
nên ta có:
OM MN ON
– 6 3 3 MN ON OM cm
c) Vì điểm M nằm giữa hai điểm O và N;
3OM MN cm
nêm điểm M là trung
điểm của đoạn thẳng
.ON
d) Vì E là trung điểm của đoạn thẳng
MN
nên ta có:
11
EN MN 3 1,5(cm)
22
Trên tia NO có
NE NO
(vì
1,5 6cm cm
) nên điểm E nằm giữa hai điểm O và N
OE EN ON
– 6 – 1,5 4, 5 OE ON NE cm
Bài 2: Cho O là điểm thuộc đường thẳng
xy
. Trên tia Ox lần lượt lấy các điểm A;
B và C sao cho
3OA cm
,
8OB cm
,
6OC cm
.
a) Trong ba điểm
;;O B A
, điểm nào nằm
giữa hai điểm còn lại?
b) Điểm A có là trung điểm của đoạn
thẳng
OC
không? Vì sao?
c) Trên tia Oy lấy điểm D sao cho
6OD cm
. So sánh độ dài đoạn thẳng
AD
và
OB
.
Giải
a) Trên tia
Ox
có
OA OB
(vì 3cm <
x
O
M
N
E
y
x
O
A
C
B
D
Trang 4
Bước 3: Báo cáo kết quả
- HS hoạt động cá nhân, đại diện hs lên
bảng trình bày
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của
các bạn và chốt lại một lần nữa cách làm
của dạng bài tập.
8cm) nêm điểm A nằm giữa hai điểm O
và B.
b) Trên tia
Ox
có
OA OC
(vì 3cm <
6cm) nên điểm A nằm giữa hai điểm O
và C
OA AC OC
– 6 3 3AC OC OA
(cm)
Vì điểm A nằm giữa hai điểm O và C;
3OA AC cm
nêm điểm A là trung
điểm của đoạn thẳng OC.
c) Vì tia Ox và Oy là hai tia đối nhau mà
A Ox, D Oy ên điểm O nằm giữa
hai điểm O và D
3 6 9AD OA OD
(cm)
Vậy
AD OB
(vì
98cm cm
)
Tiết 2:
a) Mục tiêu: Củng cố kiến thức về điểm, điểm nằm giữa hai điểm, trung điểm của
đoạn thẳng, tính độ dài đoạn thẳng.
b) Nội dung: bài 1, bài 2
c) Sản phẩm:
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV - HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 1.
Yêu cầu:
- HS thực hiện theo nhóm 4
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, hoạt động giải bài toán
theo nhóm.
HS phân nhiệm vụ và trình bày bài tập
vào bảng nhóm
Bước 3: Báo cáo kết quả
- HS trưng kết quả nhóm
- 1 đại diện nhóm trình bày cách làm
- HS phản biện và đại diện nhóm trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của
Bài 1: Trên tia
Ax
lấy hai điểm
B
và
C
sao cho
3AB cm
,
4AC cm
.
a. Tính độ dài đoạn
BC
.
b. Vẽ tia
Ay
là tia đối của tia
Ax
, trên tia
Ay
lấy điểm
D
sao cho
3AD cm
. Tính
và
CD
.
Giải
a. Trên tia
Ax
:
3AB cm
,
4AC cm
. Vì
x
Trang 5
nhóm. GV chốt lại các tính chất đã
được áp dụng trong việc giải bài tập
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 2.
Yêu cầu:
- HS thực hiện theo nhóm 4
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, hoạt động giải bài toán
theo nhóm.
HS phân nhiệm vụ và trình bày bài tập
vào bảng nhóm
Bước 3: Báo cáo kết quả
- HS trưng kết quả nhóm
- 1 đại diện nhóm trình bày cách làm
- HS phản biện và đại diện nhóm trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của
nhóm. GV chốt lại các tính chất đã
được áp dụng trong việc giải bài tập
AB AC
nên điểm
B
nằm giữa hai điểm
A
và
C
.
Do đó:
AB BC AC
Hay
4 3 1( )BC AC AB cm
.
b. Vì tia
Ay
là tia đối của tia
Ax
, trên tia
Ay
lấy điểm
D
, trên tia
Ax
lấy hai điểm
B
và
C
nên điểm
A
nằm giữa hai điểm
D
và
C
; điểm
A
nằm giữa hai điểm
D
và
B
.
+ Ta có:
DA AB DB
Hay
3 3 6( )BD cm
+ Có:
DA AC CD
Hay
3 4 7( )CD cm
Vậy
6 ; 7BD cm CD cm
.
Bài 2: Trên tia Ox lấy hai điểm sao cho
2OA cm
,
6OB cm
.
a) Tính độ dài đoạn thẳng AB.
b) Trên tia đối của tia Ox lấy điểm C sao
cho
3OC cm
. Tính độ dài đọan thẳng
AC.
c) Gọi I là trung điểm của đoạn thẳng OB.
Điểm O có là trung điểm của đoạn thẳng CI
không? Vì sao?
Giải
a) Trên tia Ox có
OA OB
(vì 2cm < 6cm)
nên điểm A nằm giữa hai điểm O và B.
OA AB OB
– 6 – 2 4AB OB OA
(cm)
b) Vì OC là tia đối của tia Ox,
A Ox
nên
điểm O nằm giữa hai điểm A và C
2 3 5AC OA OC
(cm)
c) Vì I là trung điểm của OB nên
11
OI OB 6 3(cm)
22
Vì OC và Ox là hai tia đối nhau mà
I Ox
nên điểm O nằm giữa hai điểm I và
C, lại có
3OC OI cm
nên O là trung
x
C
O
B
A
I
Trang 6
điểm của đoạn thẳng
CI
Bước 1: Giao nhiệm vụ
GV đưa đề bài lên bảng cho hs quan
sát, đọc, phân tích bài toán.
H1: Từ
1,5AN cm
chúng ta tính được
độ dài đọan thẳng nào? Vì sao?
H2:Từ độ dài đoạn thẳng
AM
vừa tính,
hãy tính độ dài đoạn thẳng
?AB
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ.
Đ1: Do
N
là trung điểm của
AM
nên
ta có:
2
AM
AN NM
2 1,5.2 3( )AM AN cm
Đ2: Do
M
là trung điểm của
AB
nên
ta có:
2
AB
AM BM
2 3.2 6( )AB AM cm
Bước 3: Báo cáo thảo luận.
- HS lên bảng thực hiện.
- HS khác làm bài vào vở
Bước 4: Kết luận, nhận định.
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài
làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức
Bài 3: Cho đoạn thẳng
AB
. Gọi
M
và
N
lần lượt là trung điểm của
AB
và
AM
.
Giả sử
1,5AN
cm. Tính
.
Giải
Do
N
là trung điểm của
AM
nên ta có:
2
AM
AN NM
2 1,5.2 3( )AM AN cm
Do
M
là trung điểm của
AB
nên ta có:
2
AB
AM BM
2 3.2 6( )AB AM cm
Vậy
6AB cm
Tiết 3:
Mục tiêu: Củng cố kiến thức về điểm, điểm nằm giữa hai điểm, trung điểm của đoạn
thẳng, tính độ dài đoạn thẳng.
b) Nội dung: Bài 1; 2
c) Sản phẩm: Tìm được kết quả của các phép toán.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV - HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 1.
Yêu cầu:
- HS thực hiện theo nhóm đôi
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Bài 1: Trên tia Ox, lấy hai điểm A và B sao
cho
2 OA cm
,
5 OB cm
.
a) Tính AB.
b) Vẽ tia Oy là tia đối của tia Ox, trên tia
Oy lấy điểm C sao cho
1 OC cm
. Tính
AC.
Trang 7
- HS đọc đề bài, hoạt động giải bài toán
theo cặp đôi.
HS phân nhiệm vụ và trình bày bài tập
Bước 3: Báo cáo kết quả
- Yêu cầu 2 đại diện nhóm trình bày kết
quả trên bảng
- Đại diện nhóm trình bày cách làm
- HS phản biện và đại diện nhóm trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của
nhóm.
GV chốt lại kết quả và cách làm bài
Bước 1: Giao nhiệm vụ
- GV cho HS đọc đề bài bài 2.
Yêu cầu:
- Tương tự cách làm bài tập 1, làm bài
tập 2 cá nhân
- HS lên bảng.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS lên bảng giải toán
- HS dưới lớp làm vào vở
Bước 3: Báo cáo kết quả
- HS làm việc cá nhân dưới lớp
Bước 4: Đánh giá kết quả
c) Điểm A có là trung điểm của BC không?
Vì sao?
Giải
Bài 1:
a) Trên tia Ox có
OA OB
( 2cm < 5cm)
Nên điểm A nằm giữa hai điểm O và B.
Suy ra:
OA AB OB
2 5AB
3AB cm
b) Vì
A Ox
,
C Oy
và Ox, Oy là hai
tia đối nhau nên điểm O nằm giữa hai điểm
C và A.
Suy ra:
CO OA CA
1 2 CA
3CA cm
c) Điểm A là trung điểm của BC vì:
- Hai điểm O , C nằm cùng phía đối với
điểm A. Điểm A lại nằm giữa hai điểm O
và B nên điểm A nằm giữa hai điểm B và
C.
và
AC AB
( = 3cm)
Bài 2: Vẽ đoạn thẳng MN dài 8cm. Gọi R
là trung điểm của MN.
a) Tính
,MR RN
b) Lấy hai điểm P và Q trên đoạn thẳng
MN sao cho
3MP NQ cm
. Tính
,PR QR
c) Điểm R có là trung điểm của đoạn PQ
không? Vì sao ?
Giải
Bài 2:
a, Vì R là trung điểm của MN nên :
MR RN 4cm
2
MN
b, P nằm giữa M và R vì
MP MR
(3cm
y
A
y
C
O
B
M
N
R
P
Q
Trang 8
- GV cho HS nhận xét bài làm của bạn.
- Yêu cầu HS ghi nhớ các bươc giải
toán
< 4cm)
MP PR MR
3 4 1PR PR cm
Q nằm giữa N và R vì
NQ NR
(3cm <
4cm)
NP QR NR
3 4 1 QR QR cm
c, Vì P nằm giữa M và N nên
MP PN MN
3 8 5PN PN cm
Trên đoạn thẳng MN có
NQ NR NP
(vì 3cm < 4cm <5cm) nên R nằm giữa P và
Q mà
1PR RQ cm
R là trung điểm
của P và Q
Bước 1: Giao nhiệm vụ
GV đưa đề bài lên bảng cho hs quan
sát, đọc, phân tích bài toán.
H1: Cách tính độ dài
EF
?
H2: Điểm
O
là trung điểm của đoạn
thẳng
EF
cần thoả mãn điều kiện gì?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Đ1: Ta cần tính độ dài của
,OFEO
Đ2: Cần chỉ ra
O
nằm giữa
E
và
F
và
OFEO
Bước 3: Báo cáo thảo luận
- HS đứng tại chỗ trả lời
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả câu
trả lời của bạn
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét và chốt kiến thức.
Chú ý :
- Từ kết quả của câu a, ta có thể khái
quát : Độ dài của đoạn thẳng
EF
không phụ thuộc vào vị trí khi chọn
điểm
O
mà luôn luôn bằng nửa đoạn
MN
.
Bài 3: Cho đoạn thẳng
8MN cm
và điểm
O
nằm giữa hai điểm
M
và
N
. Gọi
E
là
trung điểm của đoạn thẳng
,MO
F
là trung
điểm của đoạn thẳng
ON
.
a) Tính độ dài đoạn thẳng
EF
.
b) Cần thêm điều kiện gì để điểm
O
là
trung điểm của đoạn thẳng
EF
? Tại sao?
GIẢI
a)
E
là trung điểm của
OM
, nên
2
MO
EO
(1)
F
là trung điểm của
ON
, nên
2
ON
OF
(2)
Hai điểm
E
và
F
thuộc hai tia đối nhau
là
OM
và
ON
, nên điểm
O
nằm giữa hai
điểm
E
và
F
.
ta có :
EF OFEO
(3)
Thay (1), (2) vào (3) ta có :
Trang 9
- Trường hợp câu b là trường hợp đặc
biệt : Nếu
O
là trung điểm của đoạn
MN
thì
O
cũng là trung điểm của đoạn
EF
.
2 2 2
MO ON MO ON
EF
Vậy.
8
4( )
22
MN
EF cm
b) Muốn cho
O
là trung điểm của
EF
thì
phải có thêm điểu kiện
OFOE
.
Từ (1) và (2) suy ra :
22
OM ON
hay
OM ON
. Tức là,
O
phải là trung điểm
của đoạn
NM
(không phải là điểm bất kì ).
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
Yêu cầu hs về nhà học thuộc nội dung lý thuyết về đoạn thẳng, đường thẳng, tia,
trung điểm của đoạn thẳng
-Hoàn thành các bài tập:
Bài 1: Trên tia Ox vẽ 3 đoạn thẳng OA, OB, OC sao cho
3 OA cm
,
6 OB cm
,
4 OC cm
.
a) Vẽ hình đã cho.
b) Trong 3 điểm O, A, B điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại? Vì sao?
c) Tính AB.
d) Điểm A có là trung điểm của đoạn thẳng OB không? Vì sao?
e) Điểm C có là trung điểm của đoạn thẳng AB không? Vì sao?
Hướng dẫn
b) Điểm A nằm giữa 2 điểm O và B
c)
3OA AB cm
d) Điểm A là trung điểm của OB
e) Điểm C không là trung điểm của AB
Bài 2:
Trên tia Ox lấy 3 điểm A, B, C sao cho
2OA cm
,
6OB cm
;
8OC cm
.
a) Tính độ dài đoạn thẳng AB, BC.
b) Điểm B có là trung điểm của đoạn thẳng AC không? Vì sao?

Preview text:

Ngày soạn:…. Ngày dạy
Buổi 32: ĐOẠN THẲNG. TRUNG ĐIỂM CỦA ĐOẠN THẲNG I.MỤC TIÊU 1. Về kiến thức:
- Củng cố kiến thức về tia, tính độ dài đoạn thẳng dựa vào tính chất điểm nằm giữa
hai điểm, trung điểm của đoạn thẳng
- Chứng minh một điểm là trung điểm của đoạn thẳng 2. Về năng lực: * Năng lực chung:
Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực ngôn ngữ, năng lực tự học. *Năng lực đặc thù:
- Năng lực vẽ hình, giải thích được khi nào một điểm nằm giữa hai điểm còn lại. Vận
dụng các kiến thức về trung điểm của đoạn thẳng để tính toán hoặc chứng minh. 3. Phẩm chất:
- Chăm chỉ: thực hiện đầy đủ các hoạt động học tập một cách tự giác, tích cực.
- Trung thực: thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt động cá nhân và theo
nhóm, trong đánh giá và tự đánh giá.
- Trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ, có chất lượng các nhiệm vụ học tập.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1.Giáo viên: SGK, thước, giáo án 2. Học sinh: SGK, vở ghi
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC Tiết 1
A.HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU a)Mục tiêu:
- HS làm được bài tập đầu giờ
- HS nhắc lại được lý thuyết về tia, đường thẳng, đoạn thẳng, điẻm nằm giữa hai điểm b) Nội dung:
HS trả lời được lý thuyết và làm được bài tập về đường thẳng, tia, đoạn thẳng c) Sản phẩm:
- Phân biệt được tia, đoạn thẳng và đường thẳng
- Chỉ ra được điểm nằm giữa hai điểm còn lại d) Tổ chức thực hiện:
- Kiểm tra lý thuyết HS đứng tại chỗ trả lời miêng
- Kiểm tra tự luận HS lên bảng vẽ hình làm bài Kiểm tra lý thuyết
a, Thế nào là đoạn thẳng AB? Phân biệt đoạn thẳng AB, đường thẳng AB, tia AB
b, Nếu điểm M nằm giữa hai điểm A và B ta có đẳng thức nào? Trang 1
Bài tập: Trên một đường thẳng hãy vẽ 3 điểm: , A , B C sao cho AB 7cm , BC 15c , m AC
30cm . Hỏi điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại.
Hoạt động của GV - HS
Sản phẩm cần đạt Bước 1: Giao nhiệm vụ
I. Nhắc lại lý thuyết
NV1: Nhắc lại khái niệm tia, đoạn thẳng, Đường thẳng: đường thẳng
Sợi chỉ căng thẳng, mép bảng.....cho ta
NV2: Khi nào thì điểm nằm giữa hai
hình ảnh của đường thẳng. Đường thẳng điểm còn lại
không bị giới hạn về hai phía.
NV3: Hoàn thành bài tập đầu giờ
Người ta dùng chữ cái thường để đặt tên cho đường thẳng a
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS hoạt động cá nhân trả lời đường thẳng a
Bước 3: Báo cáo kết qủa Đoạn thẳng:
NV1, 2: HS đứng tại chỗ trả lời Tia
HS khác nhận xét, bổ sung
Hình gồm điểm O và một phần đường
NV3: HS lên bảng thực hiện
thẳng bị chia ra bởi điểm O được gọi là
HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
một tia gốc 0 (hay nửa đường thẳng gốc
Bước 4: Đánh giá nhận xét kết quả O)
- GV cho HS khác nhận xét câu trả lời và − Khi đọc (hay viết) tên một tia, phải đọc chốt lại kiến thức.
(hay viết) tên gốc trước
- GV yêu cầu HS ghi chép kiến thức vào vở
B. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Hoạt động của GV - HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ 1
Bài 1: Trên tia Ox vẽ 2 đoạn thẳng OM
- GV cho HS đọc đề bài 1.
và ON sao cho OM 3 cm , ON 6 cm
Yêu cầu HS hoạt động cá nhân làm bài
a) Điểm M có nằm giữa hai điểm O và
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ N không? Tại sao?
- HS đọc đề bài , thực hiện xác định điểm b) Tính độ dài đoạn thẳng MN .
nằm giữa, tính độ dài và xác định trung
c) Điểm M có là trung điểm của đoạn điểm
thẳng ON không? Tại sao?
Bước 3: Báo cáo kết quả
d) Lấy E là trung điểm của đoạn thẳng
- 2 HS đứng tại chỗ trả lời và các HS
MN . Tính độ dài đoạn thẳng OE.
khác lắng nghe, xem lại bài trong vở. Giải
Bước 4: Đánh giá kết quả Trang 2
- GV cho HS nhận xét bài làm của HS và O M E N
chốt lại một lần nữa cách làm của dạng x bài tập. a) Trên tia Ox có OM ON (vì 3cm
6cm ) nên điểm M nằm giữa hai điểm O và N.
b) Vì điểm M nằm giữa hai điểm O và N nên ta có: OM MN ON
MN ON –OM 6 3 3 cm
c) Vì điểm M nằm giữa hai điểm O và N; OM MN
3cm nêm điểm M là trung
điểm của đoạn thẳng ON.
d) Vì E là trung điểm của đoạn thẳng MN nên ta có: 1 1 EN MN 3 1,5(cm) 2 2 Trên tia NO có NE NO (vì 1,5cm 6cm
) nên điểm E nằm giữa hai điểm O và N  OE EN ON OE ON NE cm – 6 – 1, 5 4, 5
Bài 2: Cho O là điểm thuộc đường thẳng
xy . Trên tia Ox lần lượt lấy các điểm A;
Bước 1: Giao nhiệm vụ B và C sao cho O A 3cm , OB 8cm
- GV cho HS đọc đề bài bài 2. , OC 6cm . Yêu cầu: a) Trong ba điểm ; O ;
B A , điểm nào nằm
- HS thực hiện giải toán cá nhân
giữa hai điểm còn lại?
- HS so sánh kết quả với bạn bên cạnh
b) Điểm A có là trung điểm của đoạn
thẳng OC không? Vì sao?
c) Trên tia Oy lấy điểm D sao cho OD
6cm . So sánh độ dài đoạn thẳng AD và OB .
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ Giải
- HS đọc đề bài, làm bài cá nhân và thảo
luận cặp đôi theo bàn trả lời câu hỏi . y D O A C B x
a) Trên tia Ox có O A OB (vì 3cm < Trang 3
8cm) nêm điểm A nằm giữa hai điểm O
Bước 3: Báo cáo kết quả và B.
- HS hoạt động cá nhân, đại diện hs lên b) Trên tia Ox có O A OC (vì 3cm < bảng trình bày
6cm) nên điểm A nằm giữa hai điểm O và C OA AC OC
Bước 4: Đánh giá kết quả
AC OC –OA 6 3 3 (cm)
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của Vì điểm A nằm giữa hai điểm O và C;
các bạn và chốt lại một lần nữa cách làm OA AC
3cm nêm điểm A là trung của dạng bài tập.
điểm của đoạn thẳng OC.
c) Vì tia Ox và Oy là hai tia đối nhau mà
A  Ox, D  Oy ên điểm O nằm giữa hai điểm O và D  AD O A OD 3 6 9 (cm) Vậy AD OB (vì 9cm 8cm ) Tiết 2:
a) Mục tiêu: Củng cố kiến thức về điểm, điểm nằm giữa hai điểm, trung điểm của
đoạn thẳng, tính độ dài đoạn thẳng. b) Nội dung: bài 1, bài 2 c) Sản phẩm: d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV - HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 1: Trên tia Ax lấy hai điểm B và C sao cho AB 3cm , AC 4cm .
- GV cho HS đọc đề bài bài 1.
a. Tính độ dài đoạn BC . Yêu cầu:
b. Vẽ tia Ay là tia đối của tia Ax , trên tia
- HS thực hiện theo nhóm 4
Ay lấy điểm D sao cho AD 3cm . Tính
- Nêu lưu ý sau khi giải toán BD và CD .
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc đề bài, hoạt động giải bài toán theo nhóm. x
HS phân nhiệm vụ và trình bày bài tập vào bảng nhóm
Bước 3: Báo cáo kết quả - HS trưng kết quả nhóm Giải
- 1 đại diện nhóm trình bày cách làm
- HS phản biện và đại diện nhóm trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả a. Trên tia Ax : AB 3cm , AC 4cm . Vì
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của Trang 4
nhóm. GV chốt lại các tính chất đã AB
AC nên điểm B nằm giữa hai điểm
được áp dụng trong việc giải bài tập A và C . Do đó: AB BC AC Hay BC AC AB 4 3 1(c ) m .
b. Vì tia Ay là tia đối của tia Ax , trên tia
Ay lấy điểm D , trên tia Ax lấy hai điểm
B và C nên điểm A nằm giữa hai điểm D
và C ; điểm A nằm giữa hai điểm D và B . + Ta có: DA AB DB Hay BD 3 3 6(c ) m + Có: DA AC CD HayCD 3 4 7(c ) m Vậy BD 6c ; m CD 7cm .
Bài 2: Trên tia Ox lấy hai điểm sao cho OA 2cm , OB 6cm .
Bước 1: Giao nhiệm vụ
a) Tính độ dài đoạn thẳng AB.
- GV cho HS đọc đề bài bài 2.
b) Trên tia đối của tia Ox lấy điểm C sao Yêu cầu: cho OC
3cm . Tính độ dài đọan thẳng
- HS thực hiện theo nhóm 4 AC.
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
c) Gọi I là trung điểm của đoạn thẳng OB.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Điểm O có là trung điểm của đoạn thẳng CI
- HS đọc đề bài, hoạt động giải bài toán không? Vì sao? theo nhóm. Giải
HS phân nhiệm vụ và trình bày bài tập vào bảng nhóm C O A I B x
Bước 3: Báo cáo kết quả - HS trưng kết quả nhóm
a) Trên tia Ox có OA OB (vì 2cm < 6cm) nên điể
- 1 đại diện nhóm trình bày cách làm
m A nằm giữa hai điểm O và B.
- HS phản biện và đại diện nhóm trả lời  OA AB OB
Bước 4: Đánh giá kết quả
AB OB –OA 6 – 2 4 (cm)
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của b) Vì OC là tia đối của tia Ox, A Ox nên
nhóm. GV chốt lại các tính chất đã điểm O nằm giữa hai điểm A và C
được áp dụng trong việc giải bài tập
AC OA OC 2 3 5 (cm)
c) Vì I là trung điểm của OB nên 1 1 OI OB 6 3(cm) 2 2
Vì OC và Ox là hai tia đối nhau mà I
Ox nên điểm O nằm giữa hai điểm I và C, lại có OC OI 3cm nên O là trung Trang 5
điểm của đoạn thẳng CI
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 3: Cho đoạn thẳng AB . Gọi M và N
GV đưa đề bài lên bảng cho hs quan lần lượt là trung điểm của AB và AM .
sát, đọc, phân tích bài toán. Giả sử AN 1,5 cm. Tính AB . H1: Từ AN
1,5cm chúng ta tính được Giải
độ dài đọan thẳng nào? Vì sao?
H2:Từ độ dài đoạn thẳng AM vừa tính, hãy tính độ
dài đoạn thẳng AB ?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ.
Đ1: Do N là trung điểm của AM nên AM ta có: AN NM 2
Do N là trung điểm của AM nên ta có: AM 2AN 1,5.2 3(c ) m AM AN NM
Đ2: Do M là trung điểm của AB nên 2 AB AM 2AN 1,5.2 3(c ) m ta có: AM BM 2
Do M là trung điểm của AB nên ta có: AB 2AM 3.2 6(c ) m AB Bướ AM BM
c 3: Báo cáo thảo luận. 2
- HS lên bảng thực hiện. AB 2AM 3.2 6(c ) m
- HS khác làm bài vào vở Vậy AB 6cm
Bước 4: Kết luận, nhận định.
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả bài làm của bạn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức Tiết 3:
Mục tiêu:
Củng cố kiến thức về điểm, điểm nằm giữa hai điểm, trung điểm của đoạn
thẳng, tính độ dài đoạn thẳng.
b) Nội dung: Bài 1; 2
c) Sản phẩm: Tìm được kết quả của các phép toán.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV - HS
Sản phẩm cần đạt
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 1: Trên tia Ox, lấy hai điểm A và B sao
- GV cho HS đọc đề bài bài 1. cho OA 2 cm , OB 5 cm . Yêu cầu: a) Tính AB.
- HS thực hiện theo nhóm đôi
b) Vẽ tia Oy là tia đối của tia Ox, trên tia
- Nêu lưu ý sau khi giải toán
Oy lấy điểm C sao cho OC 1 cm . Tính
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ AC. Trang 6
- HS đọc đề bài, hoạt động giải bài toán c) Điểm A có là trung điểm của BC không? theo cặp đôi. Vì sao?
HS phân nhiệm vụ và trình bày bài tập Giải
Bước 3: Báo cáo kết quả Bài 1:
- Yêu cầu 2 đại diện nhóm trình bày kết C O quả trên bảng A y B y
- Đại diện nhóm trình bày cách làm a) Trên tia Ox có O A OB ( 2cm < 5cm)
- HS phản biện và đại diện nhóm trả lời Nên điểm A nằm giữa hai điểm O và B.
Bước 4: Đánh giá kết quả Suy ra: OA AB OB
- GV cho HS nhận xét chéo bài làm của 2 AB 5 nhóm. AB 3cm
GV chốt lại kết quả và cách làm bài b) Vì A Ox , C Oy và Ox, Oy là hai tia đối nhau nên điể m O nằm giữa hai điểm C và A. Suy ra: CO OA CA 1 2 CA CA 3cm
c) Điểm A là trung điểm của BC vì:
- Hai điểm O , C nằm cùng phía đối với
điểm A. Điểm A lại nằm giữa hai điểm O
và B nên điểm A nằm giữa hai điểm B và C. và AC AB ( = 3cm)
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 2: Vẽ đoạn thẳng MN dài 8cm. Gọi R
- GV cho HS đọc đề bài bài 2.
là trung điểm của MN. Yêu cầu: a) Tính M , R RN
- Tương tự cách làm bài tập 1, làm bài
b) Lấy hai điểm P và Q trên đoạn thẳng tập 2 cá nhân MN sao cho MP NQ 3cm . Tính - HS lên bảng. P , R QR
c) Điểm R có là trung điểm của đoạn PQ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ không? Vì sao ? - HS lên bảng giải toán Giải
- HS dưới lớp làm vào vở Bài 2:
Bước 3: Báo cáo kết quả M P R Q N
- HS làm việc cá nhân dưới lớp
a, Vì R là trung điểm của MN nên : MN MR RN 4cm
Bước 4: Đánh giá kết quả 2
b, P nằm giữa M và R vì MP MR (3cm Trang 7
- GV cho HS nhận xét bài làm của bạn. < 4cm)
- Yêu cầu HS ghi nhớ các bươc giải  MP PR MR toán 3 PR 4 PR 1cm
Q nằm giữa N và R vì NQ NR (3cm < 4cm)  NP QR NR 3 QR 4 QR 1cm
c, Vì P nằm giữa M và N nên MP PN MN 3 PN 8 PN 5cm
Trên đoạn thẳng MN có NQ NR NP
(vì 3cm < 4cm <5cm) nên R nằm giữa P và Q mà PR RQ
1cm  R là trung điểm của P và Q
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Bài 3: Cho đoạn thẳng MN 8cm và điểm
GV đưa đề bài lên bảng cho hs quan O nằm giữa hai điểm M và N . Gọi E là
sát, đọc, phân tích bài toán.
trung điểm của đoạn thẳng , MO F là trung
H1: Cách tính độ dài EF ?
điểm của đoạn thẳng ON .
H2: Điểm O là trung điểm của đoạn
a) Tính độ dài đoạn thẳng EF .
thẳng EF cần thoả mãn điều kiện gì?
b) Cần thêm điều kiện gì để điểm O là
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
trung điểm của đoạn thẳng EF ? Tại sao?
Đ1: Ta cần tính độ dài của , EO OF GIẢI
Đ2: Cần chỉ ra O nằm giữa E và F và EO OF Bướ
c 3: Báo cáo thảo luận
a) E là trung điểm của OM , nên
- HS đứng tại chỗ trả lời MO
- GV gọi HS khác nhận xét kết quả câu EO (1) 2 trả lời của bạn ON
Bước 4: Kết luận, nhận định
F là trung điểm của ON , nên OF 2
- GV nhận xét và chốt kiến thức. (2) Chú ý :
Hai điểm E và F thuộc hai tia đối nhau
- Từ kết quả của câu a, ta có thể khái
là OM và ON , nên điểm O nằm giữa hai
quát : Độ dài của đoạn thẳng EF điểm E và F .
không phụ thuộc vào vị trí khi chọn ta có : EF EO OF (3)
điểm O mà luôn luôn bằng nửa đoạn
Thay (1), (2) vào (3) ta có : MN . Trang 8
- Trường hợp câu b là trường hợp đặc MO ON MO ON EF
biệt : Nếu O là trung điểm của đoạn 2 2 2
MN thì O cũng là trung điểm của đoạn MN 8 Vậy. EF 4(cm) EF . 2 2
b) Muốn cho O là trung điểm của EF thì
phải có thêm điểu kiện OE OF . OM ON Từ (1) và (2) suy ra : 2 2 hay OM
ON . Tức là,O phải là trung điểm
của đoạn NM (không phải là điểm bất kì ). HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
Yêu cầu hs về nhà học thuộc nội dung lý thuyết về đoạn thẳng, đường thẳng, tia,
trung điểm của đoạn thẳng
-Hoàn thành các bài tập:
Bài 1: Trên tia Ox vẽ 3 đoạn thẳng OA, OB, OC sao cho O A 3 cm , OB 6 cm , OC 4 cm . a) Vẽ hình đã cho.
b) Trong 3 điểm O, A, B điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại? Vì sao? c) Tính AB.
d) Điểm A có là trung điểm của đoạn thẳng OB không? Vì sao?
e) Điểm C có là trung điểm của đoạn thẳng AB không? Vì sao?
Hướng dẫn
b) Điểm A nằm giữa 2 điểm O và B c) OA AB 3cm
d) Điểm A là trung điểm của OB
e) Điểm C không là trung điểm của AB Bài 2:
Trên tia Ox lấy 3 điểm A, B, C sao cho OA 2cm , OB 6cm ; OC 8cm .
a) Tính độ dài đoạn thẳng AB, BC.
b) Điểm B có là trung điểm của đoạn thẳng AC không? Vì sao? Trang 9