Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội và sự vận dụng của Đảng ta ở Việt Nam hiện nay | Bài tập lớn môn triết học mác - lênin

Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội và sự vận dụng của Đảng ta ở Việt Nam hiện nay | Tiểu luận môn triết học mác - lênin được siêu tầm và soạn thảo dưới dạng file PDF để gửi tới các bạn sinh viên cùng tham khảo, ôn tập đầy đủ kiến thức, chuận bị cho các buổi học thật tốt. Mời bạn đón xem!

Trường:

Đại học Kinh Tế Quốc Dân 3 K tài liệu

Thông tin:
23 trang 7 tháng trước

Bình luận

Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để gửi bình luận.

Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội và sự vận dụng của Đảng ta ở Việt Nam hiện nay | Bài tập lớn môn triết học mác - lênin

Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội và sự vận dụng của Đảng ta ở Việt Nam hiện nay | Tiểu luận môn triết học mác - lênin được siêu tầm và soạn thảo dưới dạng file PDF để gửi tới các bạn sinh viên cùng tham khảo, ôn tập đầy đủ kiến thức, chuận bị cho các buổi học thật tốt. Mời bạn đón xem!

37 19 lượt tải Tải xuống
lOMoARcPSD| 23022540
BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
---------oOo---------
BÀI TẬP LỚN
TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN
ĐỀ TÀI
:
Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội và sự vận dụng của Đảng
ta ở Việt Nam hiện nay
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Đặng Thái
Mã sinh viên: 11225726
Lớp:
Tài chính ngân hàng 64C
Giảng viên hướng dẫn:
Nguyễn Văn Thuân
Hà Nội, 01/2023
lOMoARcPSD| 23022540
2
MỤC LỤC
Lời nói đầu......................................................................................................................................................3
Nội dung bài luận............................................................................................................................................4
I. HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI MÁC – LÊNIN...................................................................................4
1. Học thuyết hình thái kinh tế là một nội dung cơ bản của chủ nghĩa duy vật lịch sử................................4
2. Sản xuất vật chất là cơ sở của sự tồn tại và phát triển xã hội....................................................................5
3. Biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.........................................................................7
3.1. Phương thức sản xuất..............................................................................................................................7
a. Lực lượng sản xuất.......................................................................................................................................7
b. Quan hệ sản xuất..........................................................................................................................................9
3.2. Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất............................10
3.3. Ý nghĩa trong đời sống xã hội của quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực
lượng sản xuất:..............................................................................................................................................11
4. Biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng........................................................................11
4.1. Khái niệm cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng của xã hội..............................................................11
a. Khái niệm cơ sở hạ tầng.............................................................................................................................11
b. Khái niệm kiến trúc thượng tầng................................................................................................................12
4.2. Quy luật về mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng của xã hội...........12
a. Cơ sở hạ tầng quy định kiến trúc thượng tầng............................................................................................12
b. Sự tác động trở lại của kiến trúc thương tầng với cơ sở hạ tầng................................................................13
5. Sự phát triển các hình thái kinh tế - xã hội là một quá trình lịch sử - tự nhiên......................................13
a. Phạm trù hình thái kinh tế - xã hội.............................................................................................................13
b. Tiến trình lịch sử - tự nhiên của xã hội loài người......................................................................................14
II. QUÁ TRÌNH VẬN DỤNG HỌC THUYẾT HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA ĐẢNG TA
VIỆT NAM....................................................................................................................................................14
1. Các nội dung đã áp dụng...........................................................................................................................14
a. Lựa chọn con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa........................................14
b. Hướng đi xây dựng xã hội ........................................................................................................................... 19
2. Thành tựu đạt được .................................................................................................................................... 19
3. Hạn chế ....................................................................................................................................................... 20
4. Biện pháp giải quyết ................................................................................................................................... 21
KẾT LUẬN .................................................................................................................................................... 22
*Danh mục tài liệu tham khảo ...................................................................................................................... 23
lOMoARcPSD| 23022540
3
Lời nói đầu
Họcl thuyếtl hìnhl tháil kinhl tếl -l l hộil l mộtl nộil dungl l bảnl củal chủl nghĩal
duyl vậtl lịchl sử,l chỉl l cácl nguyênl l l bảnl củal sựl vậnl độngl phátl triểnl l hộil l
l nềnl tảngl khoal họcl trongl xâyl dựng,l cảil tạol l hội.l Ngàyl nay,l thếl giớil đangl l
nhiềul biếnl chuyểnl lớn,l phứcl tạpl nhưngl l luậnl hìnhl tháil kinhl tếl -l l hộil luônl cònl
vẹnl nguyênl ýl nghĩal khoal họcl l thựcl tiễn.l Ngày nay, nhiềul chínhl đảngl l nhàl
nướcl đãl dùngl họcl thuyếtl hìnhl tháil kinhl tếl -l l hộil đểl xâyl dựngl đườngl lốil củal
mìnhl trongl đól l đảngl Cộngl Sảnl Việtl Nam.l Trongl conl đườngl xâyl dựngl đil tớil
CNXHl bỏl qua tl bảnl chủl nghĩal (Cácl Mácl chỉl l lịchl sửl nhânl loạil đãl từngl trảil
nghiệml nhiềul hìnhl tháil kinhl tếl thếl giớil như:l thựcl dân,l chếl độl l lệ,l phongl kiến,l
đếl quốcl l cộngl sảnl chủl nghĩa.l n nướcl chúngl tal đãl bỏl qual HTKTl l bảnl chủl
nghĩal đểl tiếnl thẳngl tớil CNXH)l củal Việtl Naml hiệnl nayl l họcl thuyếtl hìnhl tháil
kinhl tế-l hộil l l sởl khoal họcl củal sựl lựal chọnl conl đườngl phátl triển.l Đạil hộil
Đảngl toànl quốcl lầnl thứl VIIl (thángl 6/1991)l củal Đảngl cũngl đãl khẳngl định:l "Xâyl
dựngl nướcl việtl naml trởl thànhl mộtl ớcl côngl nghiệpl l nềnl vậtl chấtl l thuậtl hiệnl
đại,l cấul trúcl kinhl tếl hợpl lý,l quanl hệl sảnl xuấtl tiênl tiến,l tươngl xứngl vớil tínhl chấtl
l trìnhl độl phátl triểnl củal lựcl lượngl sảnl xuất,l đờil sốngl vậtl chấtl l tinhl thầnl cao,l
quốcl phòngl anl ninhl vững,l dânl giàul nướcl mạnh,l l hộil côngl bằngl vănl minh".l Mụcl
tiêul cũngl chínhl l sự cụl thểl hoál họcl thuyếtl Mácl l Lêninl trongl thựcl tiễnl hìnhl tháil
kinhl tếl -l l hội.l Đềl tàil "Họcl thuyếtl hìnhl tháil kinhl tếl -l l hộil l sựl lãnhl đạol củal
Đảngl cộngl sảnl l Việtl Naml hiệnl nay"l rấtl phứcl tạpl l rộngl nhưngl l nóil lênl phầnl
nàol việcl đảngl l chínhl phủl đãl vậnl dụngl họcl thuyếtl Mácl l Lêninl trongl quál trìnhl
hoạtl độngl chol nênl eml lựal chọnl đềl tàil này.l Nhưngl trìnhl độl củal eml cũngl chỉl l
hạnl cùngl vốnl kiếnl thứcl ítl ỏil chol nênl khól tránhl ral cácl sail sótl nhưl khil thựcl hiệnl
đềl tài,l rấtl mongl muốnl xinl đượcl sựl gópl ýl củal Thầy!l
lOMoARcPSD| 23022540
l l l
4
Nộil dungl bàil luậnl
I.l HÌNHl THÁIl KINHl TẾl -l l HỘIl MÁCl l LÊNIN.l 1.l Họcl thuyếtl hìnhl tháil
kinhl tếl l mộtl nộil dungl l bảnl củal chủl nghĩal duyl vậtl lịchl sử.l
Chủl nghĩal duyl vậtl lịchl sửl l hệl thốngl quanl điểml duyl vậtl biệnl chứngl vềl l
hộil củal triếtl họcl Mác-Lênin,l l kếtl quảl củal sựl vậnl dụngl phươngl phápl luậnl củal
chủl nghĩal duyl vậtl biệnl chứngl l phépl biệnl chứngl duyl vậtl vàol việcl nghiênl cứul
đờil sốngl l hộil l lịchl sửl nhânl loại.l Chủl nghĩal duyl vậtl lịchl sửl l mộtl trongl bal
bộl phậnl hợpl thànhl triếtl họcl Mácxit.l Chủl nghĩal duyl vậtl lịchl sửl l giảil sựl tiếnl hóal
củal l hộil loài ngườil bằngl sựl phátl triểnl củal trìnhl độl sảnl xuất.l Trìnhl độl sảnl xuấtl
thayl đổil khiếnl quanl hệl sảnl xuấtl cũngl thayl đổil dẫnl đếnl nhữngl mốil quanl hệl l hộil
thíchl ứngl vớil nhữngl quanl hệl sảnl xuấtl đól cùngl vớil nhữngl l tưởngl nảyl sinhl ral từl
nhữngl quanl hệl l hộil đól cũngl thayl đổil kéol theol sựl thay đổil hệl thốngl phápl l l
chínhl trị.l Trướcl Mácl đãl l nhữngl quanl điểml triếtl họcl mặcl l rấtl l giál trịl l
đượcl Mácl kếl thừal thếl nhưngl đềul l 1sail lầml chungl l thiếul tínhl thựcl tiễn.l Chủl
nghĩal duyl vậtl lịchl sửl đãl lầnl đầul tiênl trongl lịchl sửl l tưởngl triếtl họcl chl ral nhữngl
quyl luật,l độngl lựcl phátl triểnl l hộil mộtl cáchl thựcl tiễn,l đúngl đắn.l Họcl thuyếtl hìnhl
tháil kinhl tếl -l l hộil l mộtl nộil dungl l bảnl của chủl nghĩal duyl vậtl lịchl sử,l vạchl
ral nhữngl quyl luậtl l bảnl củal sựl vậnl độngl phátl triểnl l hội,l l phươngl phápl luậnl
khoal họcl đểl nhậnl thức,l cảil tạol l hội.l Ngàyl nayl thếl giớil chứngl kiếnl nhữngl sựl
biếnl đổil chóngl mặtl vềl khoal học,l kéol theol đól l sựl thayl đổil củal cácl hệl thốngl phápl
lý,l chínhl trịl thếl nhưngl l luậnl hìnhl tháil kinhl tếl -l l hộil vẫnl giữl nguyênl giál trịl
khoal họcl l giál trịl thờil đại.l Đâyl l l sởl thếl giớil quan,l phươngl phápl luậnl khoal
họcl chỉl đạol chol cácl chínhl đảngl l nhàl nướcl l hộil chủl nghĩavậnl dụngl sángl tạol
trongl xácl địnhl cươngl lĩnh,l đườngl lối,l chủl trương,l chínhl sáchl xâyl dựngl chủl nghĩal
l hội;l l l sởl khoal họcl củal việcl xácl định conl đườngl phát triểnl quál độl lênl chủl
lOMoARcPSD| 23022540
l l l l
5
nghĩal l hội,l bỏl qual chếl độ l bảnl chủl nghĩal củal Việtl Nam hiệnl nay.l Học thuyếtl
hìnhl thái kinhl tếl -l l hộil của Chủl nghĩal Mácl l Lêninbaol gồml mộtl hệl thốngl cácl
quanl điểml l bản:l
-l Sảnl xuấtl vậtl chấtl l l sở,l nềnl tảngl củal sựl vậnl động,l phátl triểnl củal l hội.l -l
Biệnl chứngl giữal lựcl lượngl sảnl xuấtl l quanl hệl sảnl xuất.l l l
-l Biệnl chứngl giữal l sởl hạl tầngl l kiếnl trúcl thượngl tầngl củal l hội.l
-l Sựl phátl triểnl cácl hìnhl tháil kinhl tếl -l l hộil l mộtl quál trìnhl lịchl sửl -l tựl nhiên.l
2.l Sảnl xuấtl vậtl chấtl l l sởl củal sựl tồnl tạil l phátl triểnl l hội.l
Đểl tồnl tạil l phátl triểnl conl ngườil phảil tiếnl hànhl sảnl xuất.l Sảnl xuấtl l hoạtl
độngl khôngl ngừngl sángl tạpl ral giál trịl vậtl chấtl l tinhl thầnnhằml mụcl đíchl thỏal
mãnl nhul cầul tồnl tạil l phátl triểnl củal conl người.l Sảnl xuấtl l hoạtl độngl đặcl trưngl
củal l hộil loàil ngườil l khôngl mộtl loàinàol khácl l được.l l dụl cácl loàil vậtl
khácl mặcl l cũngl l nhữngl hoạtl độngl tạol ral giál trịl vậtl chấtl nhưl conl ongl xâyl tổl
nhưngl hànhl độngl “xâyl tổ”l củal conl ongl lạil hoànl toànl dựal vàol bảnl năngl giốngl loài,l
l khácl vớil hoạtl độngl “xâyl dựng”l củal conl ngườil đòil hỏil l sựl sángl tạo.l Quál
trìnhl sảnl xuấtl diễnl ral trongl l hộil loàil ngườil chínhl l sựl sảnl xuấtl l hộil l sảnl
xuấtl l táil sảnl xuấtl ral đờil sốngl hiệnl thực.l Ph.l Ăngghenl từngl khẳngl định:l “Theol
quanl điểml duyl vậtl vềl lịchl sử,l nhânl tốl quyếtl địnhl trongl lịchl sửl xétl đếnl cùngl l sựl
sảnl xuấtl l táil sảnl xuấtl ral đờil sốngl hiệnl thực.l Cảl Mácl l tôil chưal baol giờl khẳngl
địnhl l hơn.l Nếul nhưl l ail xuyênl tạcl khiếnl chol câul trênl l nghĩal l chỉl l nhânl
tốl kinhl tếl l nhânl tốl duyl nhấtl quyếtl định,l thìl họl đãl biếnl câul đól thànhl mộtl câul
trốngl rỗng,l l nghĩa”.l Sựl sảnl xuấtl l hội,l nghĩal l sảnl xuấtl l táil sảnl xuấtl ral đờil
sốngl hiệnl thực,l baol gồml bal phươngl diệnl khôngl táchl rờil nhaul l sảnl xuấtl vậl tchất,l
sảnl xuấtl tinhl thầnl l sảnl xuấtl ral bảnl thânl conl người.l Mỗil phươngl diệnl l vịl trí,l
vail tròl khácl nhau.l Sảnl xuấtl vậtl chấtl giữl vail tròl l l sởl củal sựl tồnl tạil l phátl
lOMoARcPSD| 23022540
l l l
l l l
6
triểnl củal l hộil loàil người,l l xétl đếnl cùngl quyếtl địnhl toànl bộl sựl vậnl động,l phátl
triểnl củal đờil sốngl l hội.l Bênl cạnhl đó,l conl ngườil cònl tiếnl hànhl sảnl xuấtl tinhl
thần.l Sảnl xuấtl tinhl thầnl l hoạl tđộngl sángl tạol ral cácl giál trịl tinhl thầnl nhằml thỏa
mãnl cácl nhul cầul tồnl tạivà phátl triển củal conl ngườil l l hội.l Đồngl thờil conl ngườil
cònl sảnl xuấtral ral bảnl thânl conl người.l Sảnl xuấtl ral bảnl thânl conl ngườil trongl phạml
vil l nhân,l gial đìnhl l việcl sinhl đẻl l nuôil dạyl conl cái.l Cònl trongl phạml vil l
hộil l sựl tăngl trưởngl dânl số,l phátl triểnl conl ngườil vớil tínhl cáchl l thựcl thểl sinhl
họcl l l hội.l Trongl cácl loạil sảnl xuấtl trên,l theol em,l sảnl xuấtl vậtl chấtl l loạil sảnl
xuấtl quanl trọngl nhấtl trongl suốtl tiếnl trìnhl phátl triểnl củal conl ngườil từl thờil nguyênl
thủyl đếnl nay.l Sảnl xuấtl vậtl chấtl l quál trìnhl l trongl đól conl ngườil sửl dụngl côngl
cụl laol độngl tácl độngl trựcl tiếpl hoặcl giánl tiếpl vàol tựl nhiên,l cảil biếnl cácdạngl vậtl
chấtl củal giớil tựl nhiênl đểl tạol ral củal cảil l l l hội,l nhằml thoảl mãnl nhul cầul tồnl tạil
l phátl triểnl củal conl người.l Thuởl l khai,l hoạtl độngl sảnxuấtl vậtl chấtl củal conl
ngườil dừngl lạil l nhữngl việcl l cùngl đơnl giảnl nhưl nhóml lửa,l háil lượm,l sănl thú,l
chặtl cây,…l thếl nhưngl thờil điểml hiệnl tạil hoạtl độngl nàyl đãl phứcl tạpl hơn,l mangl
nhiềul sứcl sángl tạol hơnl rấtl nhiềul l dụl nhưl sảnl xuấtl thiếtl bịl điệnl tửl thôngl minh,l
xâyl nhà,l làml đường,…Sảnl xuấtl vậtl chấtl l l sởl củal sựl tồnl tạil l phátl triểnl l
hộil loàil người.l Vail tròl củal sảnl xuấtl vậtl chấtl đượcl thểl hiện,l trướcl tiên,l sảnl xuấtl
vậtl chấtl l tiềnl đềl trựcl tiếpl tạol ral “tưl liệul sinhl hoạtl củal conl người”l nhằml duyl trìl
sựl tồnl tạil l phátl triểnl củal conl ngườil nóil chungl cũngl nhưl từngl cáthểl ngườil nóil
riêng.l Nhờl l sảnl xuấtl vậtl chấtl nênl conl ngườil tạol ral giál trịl thặngl l l tiềnl đềl
đểl phânl chial giail cấpl từl đól hìnhl thànhl nênl cácl cấul trúcl l hội,l điềul l khôngl hềl
l l cácl loàil khác.l Sảnl xuấtl vậtl chấtl đãl tạol ral cácl điềul kiện,l phươngl tiệnl bảol
đảml chohoạtl độngl tinhl thầnl củal conl ngườil l duyl trì,l phátl triểnl phươngl thứcl
lOMoARcPSD| 23022540
l l l l
7
sảnxuấtl tinhl thầnl củal l hội.l C.Mácl chil :l “Việcl sảnl xuấtl ral nhữngl l liệul sinhl
hoạtl vậtl chấtl trựcl tiếpl ...l tạol ral mộtl l sởl từl đól l ngườil tal pháttriểnl cácl thểl chếl
nhàl nướcl ,l cácl quanl điểml phápl quyềnl ,l nghệl thuậtl vàthậml chíl cảl nhữngl quanl
niệml tônl giáol củal conl ngườil ta".l Nhờl sựl sảnl xuấtl ral củal cảil vậtl chấtl đểl duy trìl
sựl tồnl tạil và phátl triểnl củal mình,l conl ngườil đồngl thờil sángl tạo ral toảnl
lOMoARcPSD| 23022540
l l l l l
8
Downloaded by Hoàng Kim Chi
(chi.qh2002@gmail.com)
bộl đờil sốngl vậtl chấtl đờil sốngl tinh thầnl củal l hội vớil tấtl cả sựl phong phú,l phứcl
tạpl củal nó.l Sảnl xuấtl vậtl chấtl l điềul kiệnl chủl yếul sángl tạol ral bảnl thânl conl người.l
Nhờl hoạtl độngl sảnl xuấtl vậtl chấtl l conl ngườil hìnhl thànhl nênl ngônl ngữ,l nhậnl
thức,l l duy,l tìnhl cảm,l đạol đức,l phẩml chấtl l hộil củal conl người.l Ph.l Ăngghenl
khẳngl địnhl rằng,l “laol độngl đãl sángl tạol ral bảnl thânl conl người”.l Nhờl laol độngl sảnl
xuấtl l conl ngườil vừal táchl khỏil tựl nhiên,l vừal hoàl nhậpl vớil tựl nhiên,l cảil tạol tựl
nhiên,l sángl tạol ral mọil giál trịl vậtl chấtl l tinhl thần,l đồngl thờil sángl tạol ral chínhl
bảnl thânl conl người.l Xétl đếnl cùng,l khôngl thểl dùngl tinhl thầnl đểl giảil thíchl đờil sốngl
tinhl thần,l đểl phátl triểnl l hộil phảil bắtl đầul từl phátl triểnl đờil sốngl kinhl tếl -l vậtl
chất. l 3.l Biệnl chứngl giữal lựcl lượngl sảnl xuấtl l quanl hệl sảnl xuất.l 3.1.l Phươngl
thứcl sảnl xuất.l
a.l Lựcl lượngl sảnl xuất.l
Phươngl thứcl sảnl xuấtl l cáchl conl ngườil kếtl hợpl đồngl thờil sựl tácl độngl giữal
conl ngườil vớil nhaul l sựl tácl độngl giữal thiênl nhiênl vớil ngườil nhằml tạol nênl củal
cảil vậtl chấtl đápl ứngl nhul cầul conl ngườil l l hộil vàol mộtl sốl giail đoạnl lịchl sửl cụl
thể.l "Ngườil sẽl khôngl thểl sảnl xuấtl tốtl nếul khôngl phốil hợpl vớil nhaul theol cáchl nàol
đấyl trongl sinhl hoạtl cộngl đồngl l cùngl thaml gial làml việcl vớil nhau.l Muốnl sảnl
xuấtl tốtl thìl ngườil laol độngl cầnl l cácl mốil liênl kếtl l quanl hệl chặtl chẽl vớil nhaul
giốngl nhưl quanl hệl củal họl vớil giớil thiênl nhiên,l tứcl l quál trìnhl sảnl xuất.l "(C.l Mácl
l Ph.l Ăngghenl Toànl tậpl 1993,l nxbl Chínhl trịl quốcl gia,l l Nội)l .l Ngườil laol độngl
l conl ngườil l kiếnl thức,l kinhl nghiệm,l kỹl năngl laol độngl cùngl năngl lựcl tríl tuệl
cầnl thiếtl đốil vớil quál trìnhl sảnl xuấtl củal l hội.l Đâyl l lựcl lượngl chủl yếu,l l tậnl
l đặcl biệtl củal sảnl xuất.l ngàyl nay,l trongl quál trìnhl sảnl xuấtl l hội,l tỷl trọngl laol
độngl chânl tayl đangl l xul hướngl giảm,l cùngl lúcl laol độngl tríl ócl lạil tăngl lên.l
lOMoARcPSD| 23022540
l l l
9
Downloaded by Hoàng Kim Chi
(chi.qh2002@gmail.com)
l liệul sảnl xuấtl l nguồnl lựcl vật chấtl quanl trọng trongl quá trìnhl sảnl xuất,l
gồml l liệul laol độngl l đốil tượngl làml việc.l
Đốil tượngl laol độngl lànhữngl yếul tốl vậtl chấtl củal sảnl xuấtl l laol độngl conl
ngườil lấyl l liệul laol độngl tácl độngl đến,l đểl điềul chỉnhl chúngl mộtl cáchl thíchl hợpl
vớil nhul cầul sửl dụngl củal conl người.l Đốil tượngl laol độngl gồml 2l loạil là:l l sẵnl
trongtựl nguyênl l đãl l chếl (thànhl phẩm)l .l
l liệul laol độngl l cácl yếul tốl vậtl chấtl củal sảnl xuấtl đượcl conl ngườil nl cứl
trênl chúngl nhằml ảnhl hưởngl đếnl đốil tượngl laol độngl l biếnl đốil tượngl nàyl trởl
thànhl hàngl hoál theol nhul cầul sảnl xuấtl củal conl người.l l liệul laol độngl gồml côngl
cụl sảnl xuấtl l phươngl tiệnl laol động.l
Phươngl tiệnl laol độngl l cácl yếul tốl vậtl chấtl củal sảnl xuấtl kếtl hợpl vớil côngl
cụl laol độngl tácl dụngl đếnl đốil tượngl laol động.l
Côngl cụl laol độngl l phươngl tiệnl conl ngườil sửl dụngl đểl ảnhl ởngl đếnl
tượngl laol động,l l yếul tốl vậtl chấtl "trungl gian"l hoặcl "kếtl nốil giữal lựcl lượngl laol
độngl l đốil tượngl laol động.l Ngườil xưal dùngl côngl cụl laol độngl "rìul đá"l nhằml tácl
dụngl vớil đốil tượngl laol độngl "thânl cây"l đểl biếnl chúngl trởl thànhl cácl khúcl gỗl nhỏl
phụcl vụl nhul cầul việcl làml nhàl cửa.l Ngàyl nayl thìcôngl cụl laol độngl "rìul đá"l đãl biếnl
trởl thànhl "cưal máy"l nhằml khail thácl đốil tượngl laol độngl "thânl cây"l cũngl l kiếml
gỗl xâyl nhàl giốngl ngườil thờil tiềnl sửl thếl nhưngl vớil năngl suấtl l giál trịl gỗl thul vềl
caol gấpl nhiều.l Thếl chol nênl C.l Mácl đãl khẳngl định:l "Cácl thờil đạil kinhl tếl nàyl khácl
nhaul khôngl phảil l việcl chúngl sảnl xuấtl đượcl thứl l l cònl l l chl chúngl sảnl
xuấtl theol cáchl thứcl ol l vớil sựl l liệul laol độngl nào".l Lựcl lượngl sảnl xuấtl l sựl
phốil hợpl giữal ngườil laol độngl vớil l liệul sảnl xuấtl đểl sinhl ral sảnl xuấtl l năngl lựcl
thựcl tếl nhằml thayl đổil nhữngl đốil tượngl vậtl chấtl củal giớil thiênl nhiênl theol nhul cầul
cụl thểl củal conl ngườil l l hội.l
lOMoARcPSD| 23022540
l l l
l l l
10
Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com)
Vềl bảnl chất,l lựcl lượngl sảnl xuấtl đượcl xétl trênl l sởl hail mặt,l đól l mặtl kinh
tếl -l l thuậtl (tư liệul sảnl xuất)l l mặtl kinhl tếl -l l hộil (ngườil lao động)l .l Lựcl lượngl
sảnl xuấtl còn l sựl phốil hợpl giữal "laol động sống"l với "laol độngl vậtl hoá"l gâyl ral
việcl làm.l Nhưl vậy,l lựcl lượngl sảnl xuấtlàl mộtl hệl thốngl baol gồml cácl yếul tốl "ngườil
laol động"l l "tưl liệul sảnl xuất"l l mốil quanl hệl (phươngl phápl tổngl hợp)l nhằml tìml
nhữngl đặcl tínhl cụl thểl (khảl năngl sảnl xuất)l đểl biếnl đổil giớil thiênl nhiên,l sángl tạol
nênl củal cảil vậtl chấtl theol ýl muốnl củal conl người.l Đâyl l sựl biểul hiệnl năngl lựcl
thựcl tếl quanl trọngl nhấtl -l năngl lựcl laol độngl sảnl xuấtl vậtl chấtl củal conl người.l Đặcl
trưngl l bảnl củal lựcl lượngl sảnl xuấtl l mốil quanl hệl giữangườil laol độngl l côngl
cụl laol động.l
Trongl lựcl lượngl sảnl xuất,l ngườil laol độngl l yếul tốl đầul tiênl đóngl vail tròl
quanl trọng.l Sởl l nhưl thếl l dol laol độngl l chủl thểl sảnl xuấtl l dùngl côngl cụl laol
động.l Ngườilaol độngl sinhl nênl l liệul sảnl xuấtl l l liệul sảnl xuấtl kol l thểl tạol
ral côngl cụl laol độngl tốt.l Trìnhl độl củal l liệul sảnl xuấtl đượcl xácl địnhl dol ngườil laol
độngl làml nênl chúng.l Năngl suấtl củal l liệul sảnl xuấtl cũngl đượcl quyếtđịnhl dol
ngườil laol độngl sởl hữul chúng.l Cùngl vớil sựl tiếnl bộl củal l hội,l lựcl lượngl sảnl xuấtl
cũngl khôngl ngừngl tăngl theo.l Sựl phátl triểnl đượcl thểl hiệnl l 2l tínhl chấtl l tínhl chấtl
kinhl tếl l tínhl chấtl l hộil khil ápl dụngl l liệul sảnl xuất.l Trongl bốil cảnhl hiệnl nayl
lựcl lượngl sảnl xuấtl l tínhl chấtl l hộil hoál rấtl cao.l Sựl phátl triểnl củal lựcl lượngl
sảnl xuấtl cũngl đượcl phảnl ánhl trênl bal khíal cạnhl trìnhl độl củal lựcl lượngl sảnl xuấtl
cònl baol gồml cảl trìnhl độl củal ngườil laol động,l côngl cụl laol độngl l ápl dụngl laol
độngl vàol thựcl tiễn,l .l ..l Ngàyl nayl khoal họcl trởl thànhl lựcl lượngl sảnl xuấtl mới,l khoal
họcl trởl thànhl trungl tâml củal sựl thayl đổil trongl lựcl lượngl sảnl xuấtl l khiếnl chol
năngl suấtl khôngl ngừngl tăng.l Khoal họcl ngl đãl giảil quyếtl nhữngl vấnl đềl lựcl
lOMoARcPSD| 23022540
l l l
11
Downloaded by Hoàng Kim Chi
(chi.qh2002@gmail.com)
lượngl sảnl xuấtl chỉl khil l xâml nhậpl vàol cácl yếul tốl vàcácl côngl đoạnl thenl chốtl
củal quál trìnhl sảnl xuấtl l ngàyl nayl khôngl l quál trìnhl nàol l khôngl cầnl đếnl
khoal học.l
lOMoARcPSD| 23022540
12
Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com)
b.l Quanl hệl sảnl xuất.l
Quanl hệl sảnl xuấtl l tậpl hợpl nhữngl mốil quanl hệl kinhl tếl -l vậtl chấtl giữal
ngườil vớil ngườil thôngl qual quál trìnhl phânl phối.l Quanl hệl sảnl xuấtl thểl hiệnl trongl
3l khíal cạnh:l Quanl hệl sởl hữul cácl l liệul sảnl xuất,l quanl hệl giữal ngườil vớil ngườil
trongl quál trìnhl tổl chứcl laol độngl l quanl hệl giữal ngườil vớil ngườil trongl tiêul thụl
sảnl phẩm.l Quanl hệl sởl hữul vềl l liệul sảnl xuấtl l quanl hệl giữal nhữngl tậpl đoànl
ngườil thôngl qual việcl chiếml hữul l phânl phốil mộtl sốl l liệul sảnl xuấtl l hội.l Đâyl
l quanl hệl quyl địnhl vịl tl kinhl tếl -l l hộil củal mỗil tậpl đoànl ngườil trongl laol độngl
đểl qual việcl quyl địnhl quanl hệl sảnl xuấtl l tiêul thụ.l Quanl hệl chủl sởl hữul đốil vớil
l liệul sảnl xuấtl l quanl hệl cốtl lõi,l nềnl tảng,l trungl tâml củal quanl hệl sảnl xuấtl l
l l vail tròl chil phốil nhiềul hoạtl độngl khác.l Bởil vì,l lựcl lượngl l hộil đól nắml
phươngl tiệnl vậtl chấtl chínhl củal quál trìnhl laol độngl thìl l thểl quyếtl địnhl việcl kiểml
soátl quál trìnhl chếl tạol l tiêul thụl sảnl phẩm.l Quanl hệl trongl côngl tácl tổl chứcl kinhl
tếl l quanl hệl giữal nhữngl tậpl đoànl ngườil việcl điềul hànhl sảnl xuấtl l phânl chial laol
động.l
Quanl hệl trênl l vail tròl quyếtl địnhl trựcl tiếpl đốil vớil quil mô,l chấtl lượng,l hiệul
quảl củal nềnl kinhl tếl l l cl dụngl thúcl đẩyl nhanhl chóngl hayl chậml quál trìnhl tăngl
trưởngl củal hoạtl độngl sảnl xuấtl xãhội.l Ngàyl nay,l khoal họcl vềl quảnl trịl côngl nghiệpl
cũngl l vail tròl quantrọngl quanl trọngl đểl nângl caol chấtl lượngl quál trìnhl này.l Quanl
hệl vớil tiêul thụl sảnl phẩml laol độngl l quanl hệl giữal nhữngl tậpl đoànl ngườil thaml
gial việcl phânl phốil sảnl phẩml laol độngl l hội,l nóil nênl cáchthứcl vềl giál trịl củal cảil
vậtl chấtl dol mỗil tậpl đoànl ngườil đól hưởng.l Quanl hệl trênl l vail tròl rấtl lớn,l thúcl
đẩyl trựcl tiếpl lợil íchl íchconl người,l l "chấtl xúcl tác"l kinhl tếl tăngl năngl suấtl l nhịpl
độl laol động,l gópl phầnl thayl đổil hoànl toànl đờil sốngl kinhl tếl l hội.l Hoặcl ngượcl
lại,l nócól thểl làml đìnhl trệl l cảnl trởl quál trìnhl sảnl xuất.l
lOMoARcPSD| 23022540
13
Downloaded by Hoàng Kim Chi
(chi.qh2002@gmail.com)
3.2.l Quyl luậtl quanl hệl sảnl xuấtl phùl hợpl vớil trìnhl độl phátl triểnl củal lựcl lượngl
sảnl xuất.l
Lựcl lượngl sảnl xuấtl quyếtl địnhl quanl hệl sảnl xuấtl thểl hiệnl l 3l khíal cạnh:l Lựcl
lượngl sảnl xuấtl nàol quanl hệl sảnl xuấtl đó,l khil lựcl lượngl sảnl xuấtl thayl đổil thìl quanl
hệl sảnl xuấtl ngl thayl đổi,l nộil dungl quanl hệl sảnxuấtl dol lựcl lượngl sảnl xuấtl quyếtl
định.l l dụl khil lựcl lượngl sảnl xuấtl dựavàol côngl cụl thôl l thìl cácl quanl hệl sảnl
xuấtl đil kèml cũngl chủl yếul chỉl l quảnl l nhỏ,l phânl tán,l hìnhl thứcl phânl phốil chủl
yếul theol hiệnl vật.l Cònl khil lựcl lượngl sảnl xuấtl dựal vàol côngl cụl laol độngl hiệnl đạil
thìl cácl quanl hệl sảnl xuấtl cũngl lớnl hơnl đal dạngl hơnl nhưl sởl hữul lớn,l quảnl l theol
phongl cáchl hiệnl đại,l hìnhl thứcl phânl phốil đal dạng.l
Quanl hệl sảnl xuấtl lạil tácl độngl ngượcl lạil lựcl lượngl sảnl xuấtl theol 2l chiềul
hướng:l Nếul QHSXl phùl hợpl vớil trìnhl độl phátl triểnl củal LLSXl thìsẽl tạol đàl phátl
triểnl chol LLSX,l ngượcl lạil nếul QHSXl khôngl phùl hợpl vớil trìnhl độl phátl triểnl củal
LLSXl thìl sẽl cảnl l l trởl LLSXl phátl triển.l Đểl xétl sựl phùl hợpl giữal QHSXl l
LLSXl tal xétl cácl khíal cạnhl sau:l
-l Sựl kếtl hợpl đúngl đắnl giữal cácl yếul tốl cấul thànhl LLSX.l
-l Sựl kếtl hợpl đúngl đắnl giữal cácl yếul tốl cấul thànhl QHSXl
-l Sựl kếtl hợpl đúngl đắnl giữal LLSXl vớil QHSX.l
-l Tạol điềul kiệnl tốil ưul sửl dụngl l kếtl hợpl giữal laol độngl l TLSX.l
-l Tạol điềul kiệnl hợpl l chol ngườil laol độngl sángl tạol trongl sảnl xuấtl l hưởngl thụl
thànhl quảl vậtl chất,l tinhl thầnl củal laol động.l
Quyl luậtl QHSXl phùl hợpl vớil trìnhl độl củal LLSXl l quyl luậtl quyếtl địnhl sựl
vậnl động,l phátl triểnl nộil tạil củal bảnl thânl PTSXl l l quyl luậtl phổl biếnl tácl độngl
tớil toànl bộl tiếnl trìnhl lịchl sửl nhânl loại. l 3.3.l Ýl nghĩal trongl đờil sốngl l hộil củal
quyl luậtl quanl hệl sảnl xuấtl phùl hợpl vớil trìnhl độl phátl triểnl củal lựcl lượngl sảnl
xuất:l
-l Muốnl phátl triểnl kinhl tếl phảil phátl triểnl lựcl lượngl sảnl xuấtl trước.
lOMoARcPSD| 23022540
14
Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com)
-l l Việtl Naml xâyl dựngl kinhl tếl thịl trườngl thànhl nhiềul thànhl phần.l
-l l Việtl Naml xácl địnhl côngl nghiệpl hóa,l hiệnl đạil hóal l nhiệml vụtrọngl tâml đểl
phátl triểnl lựcl lượngl sảnl xuất.l
4.l Biệnl chứngl giữal l sởl hạl tầngl l kiếnl trúcl thượngl tầng.l
4.1.l Kháil niệml l sởl hạl tầngl l kiếnl trúcl thượngl tầngl củal l hội.l
a.l Kháil niệml l sởl hạl tầng.l
l sởl hạl tầngl l toànl bộl nhữngl quanl hệl sảnl xuấtl củal mộtl l hộil trongl Sựl
vậnl độngl hiệnl thựcl củal chúng,l hợpl thànhl l cấul kinhl tếl củal l hộil đó.l l sởl hạl
tầngl đượcl hìnhl thànhl mộtl cáchl kháchl quanl trongl quál trìnhl sảnl xuấtl vậtl chấtl củal
l hội.l Đâyl l toànl bộl cácl quanl hệl sảnl xuấtl tồnl tạil trênl thựcl tếl l trongl quál trìnhl
vậnl độngl củal l hợpl thànhl mộtl l cấul kinhl tếl hiệnl thực.l Cácl quanl hệl sảnl xuấtl
l cácl quanl hệl l bản,l đầul tiên,l chủl yếu,l quyếtl địnhl mọil quanl hệl l hộil khác.l l
dụl nềnl kinhl tếl Việtl Naml hiệnl nayl l 4l thànhl phầnl kinhl tếl là:l Kinhl tếl l nhân,l
kinhl tếl nhàl nước,l kinhl tếl 100%l vốnl nướcl ngoài,l kinhl tếl tậpl thể.l Cácl quanl l l hệl
sảnl xuấtl nàyl hợpl thànhl l cấul nềnl kinhl tếl Việtl Nam.l Cấul trúcl CSHTl baol gồm:l
QHSXl tànl dư,l QHSXl thốngl trị,l QHSXl mầml mống.l Trongl đól QHSXl tànl l l
QHSXl củal l hộil cũ,l QHSXl thốngl trịl giữl vail tròl chủl đạol quyếtl địnhl xul hướngl
chungl củal l sởl hạl tầng,l QHSXl mầml mốngl l QHSXl củal l hộil tươngl lai.l
b.l Kháil niệml kiếnl trúcl thượngl tầng.l
Kiếnl trúcl thượngl tầngl l toànl bộl nhữngl quanl điểm,l l tưởngl l hộil vớil
nhữngl thiếtl chếl l hộil tươngl ứngl cùngl nhữngl quanl hệl nộil tạil củal thượngl tầngl
hìnhl thànhl trênl mộtl l sởl hạl tầngl nhấtl định.l Cấul trúcl củal kiếnl trúcl thượngl tầngl
baol gồml toànl bộl nhữngl quanl điểml l tưởngl vềl chínhl trị,l phápl quyền,l đạol đức,l
tônl giáo,l nghệl thuật,l triếtl học...l cùngl nhữngl thiếtl chếl l hộil tươngl ứngl nhưl nhàl
nước,l đảngl phái,l giáol hội,l cácl đoànl thểl l tổl chứcl l hộil khác.l Cácl yếul tốl vềl
điểml l tưởngl l thiếtl chếl l hộil l quanl hệl vớil nhau,l cùngl vớil nhữngl quanl hệl
lOMoARcPSD| 23022540
15
Downloaded by Hoàng Kim Chi
(chi.qh2002@gmail.com)
nộil tạil trongl cácl yếul tốl đól hợpl thànhl kiếnl trúcl thượngl tầngl củal l hộil quan.l
Trongl đól thìl nhàl nướcl l quanl trọngl nhấtl l nhàl nướcl l l quanl duyl nhấtl l
quyềnl banl hànhl phápl luậtl cáil l l sựl cưỡngl chếl cácl bộl phậnl cònl lại.l Chínhl nhờl
nhàl nướcl l l tưởngl củal giail cấpl thốngl trịl trởl thànhl thốngl trịl trongl l hội.l
4.2.l Quyl luậtl vềl mốil quanl hệl biệnl chứngl giữal l sởl hạl tầngl l kiếnl trúcl
thượngl tầngl củal l hội.l
a.l l sởl hạl tầngl quyl địnhl kiếnl trúcl thượngl tầng.l
Kiếnl trúcl thượngl tầngl củngl cố,l phátl triểnl l bảol tồnl l sởl hạl tầngl sảnl sinhl
nênl nó.l Suyl chol đếnl cùngl cũngl l đảml bảol quyềnl lợil củal giail cấpl thốngl trị,l phátl
triểnl CSHTl mới,l loạil bỏl tànl l CSHTl cũ;l củngl cố,l xâyl dựngl l xâydựngl thểl chếl
kinhl tế.l l Nếul KTTTl ảnhl hưởngl lênl CSHTl cùngl chiềul vớil nềnl kinhl tếl l thểl đẩyl
l hộil thayl đổi,l hayl sụpl đổ.l KTTTl chínhl trịl l aQuyl luậtl vềl mốil quanl hệl chặtl
chẽl vớil l sởl hạl tầngl l kiếnl trúcl thượngl tầngl củal l hộil l 1l trongl 2l quyl luậtl
l bảnl củal quál trìnhl hoạtl độngvàl xâyl dựngl lịchl sửl l hộil nhânl loại.l Trongl mốil
quanl hệl biệnl chứngl l sởl hạl tầngl quyếtl địnhl kiếnl trúcl thượngl tầng.l Bởil vì,l quanl
hệl vănl hoál quyếtđịnhl quanl hệl tinhl thầnl l tínhl quyl luậtl kinhl tếl quyếtl địnhl đếnl
tínhl biệnl chứngl chínhl trịl -l l hội.l CSHTl nhưl thếl nàol tl KTTTl nhưl thếl ấy,l
QHSXl nàol l chủl đạol thìl l sẽl hìnhl thànhl nênl mộtl KTTTl nhưl thếl đấy,l giail cấpl
nàol khôngl thốngtrl trongl l hộil thìl tấtl cảl l tưởngl củal giail cấpl đól sẽl l l tưởngl
độcl tônl trongl l hội.l CSHTl sẽl giảml dầnl khil CSHTl mớil xuấtl hiệnl thìl nhanhl hoặcl
muộnl KTTTl cũngl mấtl đil đểl hìnhl thànhl mộtl KTTTl mới.l Nộil dungl củal KTTTl dol
CSHTl quyếtl định.l l dụl trongl l hộil l bảnl quanl hệl sởl hữul l l hữul thìl kiếnl
trúcl thượngl tầngl l nl nướcl l sảnl xâyl dựngl phápl luậtl bảol hộl chếl độl l hữu,l
khil l hộil l hữul chuyểnl đổil thànhl côngl hữu,l nhàl nướcl l sảnthànhl nhàl nướcl l
hộil chủl nghĩal banl hànhl phápl luậtl quảnl l chếl độl côngl hữuvail tròl lớnnhấtl l phảnl
ánhl trựcl tiếpl CSHTl l l sựl tậpl trungl củal kinhl tế..l
lOMoARcPSD| 23022540
16
Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com)
b.l Sựl tácl độngl trởl lạil củal kiếnl trúcl thươngl tầngl vớil l sởl hạl tầng.l
Kiếnl trúcl thượngl tầngl củngl cố,l phátl triểnl l bảol tồnl l sởl hạl tầngl đẻl ral
đờil nó.l Suyl chol đếnl cùngl cũngl l đảml bảol quyềnl lợil củal giail cấpl thốngl trị,l phátl
triểnl CSHTl mới,l loạil bỏl tànl l CSHTl cũ;l củngl cố,l xâyl dựngl l xâydựngl thểl chếl
kinhl tế.l
Nếul KTTTl ảnhl hưởngl lênl CSHTl cùngl chiềul vớil nềnl kinhl tếl l thểl đẩyl l
xuống,l hayl sụpl đổ.l KTTTl chínhl trịl l ảnhl hưởngl lớnnhấtl khil đềl cậpl trựcl tiếpl
CSHTl hơnl l sựl phátl triểnl củal kinhl tế..l
5.l Sựl phátl triểnl cácl hìnhl tháil kinhl tếl -l l hộil l mộtl quál trìnhl lịchl sửl -l tựl
nhiên.l
a.l Phạml trùl hìnhl tháil kinhl tếl -l l hội.l
Hìnhl tháil kinhl tếl -l l hộil l mộtl phạml trùl củal chủl nghĩal duyl vậtl lịchl sử,l
dùngl đểl l tảl l hộil l cácl thờil kỳl lịchl sửl cụl thểl gắnl vớil mộtl loạil QHSXl đạil
diệnl chol l hộil đó,l phùl hợpl vớil mộtl mứcl độl nhấtl địnhl củal LLSXl l vớil mộtl
KTTTl tươngl xứngl đượcl tạol dựngl trênl mẫul QHSXl đó.l Phạml trùl hìnhl tháil kinhl tếl
-l l hộil vạchl ral kếtl cấul l hộil củal từngl thờil kỳl lịchl sửl cụl thểl gồml bal nhânl tốl
chính,l đól l Lựcl lượngl sảnl xuất,l quanl hệl sảnl xuấtl (cơl sởl hạl tầng)l l kiếnl trúcl
thượngl tầng.l
Lựcl lượngl sảnl xuấtl l l sởl vậtl chấtl củal l hội,l tiêul chuẩnl chungl giúpl sol
sánhl từngl thờil kỳl lịchl sửl vớil đặcl điểml l nhânl tốl tínhl theol cùngquyếtl địnhl việcl
tồnl tại,l phátl triểnl củal hìnhl tháil kinhl tếl -l l hội.l Quanl hệl sảnl xuấtl l yếul tốl kháchl
quan,l cụl thể,l baol trùml l địnhl đoạtl cácl quanl hệl l hội,l cũngl l tiêul chíl l bảnl
nhấtl nhằml phânl biệtl giữal nhữngl chếl độl l hộil vớil nhau.l Kiếnl trúcl thượngl tầngl l
việcl l tảl nhữngl mốil quanl hệl giữal conl ngườil vớil nhaul trongl thếl giớil tâml linhl
l biểul hiệnl lênl diệnl mạol chungl củal toànl l hội.l l l
lOMoARcPSD| 23022540
17
Downloaded by Hoàng Kim Chi
(chi.qh2002@gmail.com)
b.l Tiếnl trìnhl lịchl sửl -l tựl nhiênl củal l hộil loàil người.l
Lịchl sửl l hộil nhânl loạil đãl l đangl phátl triểnl theol 5l hìnhl tháil l hội:l
Nguyênl thuỷ,l dânl chủl l lệ,l phongl kiến,l l sảnl chủnghĩal l hiệnl nayl l đangl đil
tớil cnxh.l Sựl phátl triểnl nàyl l tiếnl trìnhl lịchl sửl tựl nhiênl l mộtl sốl l dol như:l -l Sựl
hìnhl thànhl l vậnl độngl củal l hộil thuậnl theol nhữngl quyl luậtl tấtl yếul l -l Lịchl sửl
củal mọil sựl hìnhl thànhl l phátl triểnl củal l hộil luônl đượcl nhânl trựcl tiếpl hoặcl giánl
tiếpl bởil sựl tiếnl hoál củal LLSXl l hội.l l -l Quál trìnhl biếnl đổil củal mỗil kinhl tếl -l l
hộil đềul l sựl ảnhl hưởngl củal nhữngl yếul tốl bấtl lợil khácl nênl xul thếl chủl đạol củal
mọil HTKTl l XHl l sựl tăngl trưởngl từl thấpl đếnl cao.l Nhưngl sựl thayl đổil l thểl
diễnl ral theol mọil hướng.l l -l Hoànl cảnhl lịchl sửl củal cácl nướcl nàyl khácl nhaul (yếul
tốl tựl nhiênl l chủl quan).
II.l QUÁl TRÌNHl VẬNl DỤNGl HỌCl THUYẾTl HÌNHl THÁIl KINHl TẾl -l l
HỘIl CỦAl ĐẢNGl TAl l VIỆTl NAM.l
1.l Cácl nộil dungl đãl ápl dụng.l
a.l Lựal chọnl conl đườngl tiếnl lênl chủl nghĩal l hộil bỏl qual chếl độl l bảnl chủl
nghĩal
Theol Ăngghenl thìl mộtl sốl nướcl nghèo,l tiềnl đếl quốcl chỉl l tiếnl đếnl cáchl
mạngl l sảnl vớil nhữngl conl đườngl phátl triểnl bỏl qual l bảnl chủl nghĩa.l Hơnl làml
tốtl việcl đól chắcl chắnl cáchl mạngl l sảnl sẽl thànhl côngl l nhânl dânl laol độngl dướil
sựl dẫnl dắtl củal Đảngl cộngl sảnl đãl thựcl hiệnl khởil nghĩal giànhl lạil quyềnl lựcl khỏil
bànl tayl giail cấpl thốngl trịl l nhữngl nướcl ấyl đãl nhậnl đượcl sựl trợl giúpl bởil mộtl sốl
nướcl phươngl Tây.l Muốnl thếl hơnl nữa,l quanl điểml củal chủl nghĩal Mácl đốil vớil hìnhl
tháil kinhl tếl -l l hộil đãl xácl địnhl rằngl cácl quốcl gial l dânl tộcl sẽl phátl triểnl lầnl
lượtl theol từngl giail đoạnl quál độl củal nhữngl hìnhl tháil kinhl tếl -l l hộil kếl tiếpl nhaul
từl l bảnl sangl cộngl sản,l nhưngl tuỳl thuộcl vàol điềul kiệnl lịchl sựl riêngl l mỗil nướcl
lạil bỏl qual mộtl hoặcl nhiềul hìnhl tháil kinhl tếl -l l hội.l
Theol Lêninl thìl l 2l loạil quál độl l quál độl trựcl tiếpl l ql độl giánl tiếp.l
lOMoARcPSD| 23022540
18
Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com)
-ninl tinl rằngl chỉl ớcl nàol chủl nghĩal l bảnl đãl phátl triểnl hoànl toànl sẽl tiếnl đếnl
chủl nghĩal l hộil bằngl quál độl trựcl tiếp.l Ngượcl lại,l cácl nướcl nàyl phảil tiếnl đếnl chủl
nghĩal l hộil thôngl qual ql độl giánl tiếp.l Cănl cứl chínhl l sựl bỏl qual l đil dầnl tớil
conl đườngl l hộichủl nghĩa.l Nướcl việtl naml l nướcl lạcl hậul vềl l hộil lạil dol chếl
độl đếl quốcl cail trịl mộtl thờil kỳl lâu,l l sởl hạl tầngl kinhl tếl l thuậtl cònl nghèol nànl
l thiếul thốn.l Đảngl đãl chứngl minhl rằngl khil Việtl Naml thựcl hiệnl cuộcl cáchl mạngl
l hộil chủl nghĩal l phátl triểnl chủl nghĩal l hộil thànhl mộtl nướcl hướngl tớil chủl
nghĩal bỏl qual chủl nghĩal l bảnl sựl chọnl lựal trênl 2l l sởl dướil đây.l
Mộtl ,l chỉl l CNXHl mớil đưal toànl bộl nhânl dânl tal ral khỏil ápl bức,l bócl lộtl
l mangl tớil sựl anl yênl tựl dol chol nhânl dân.l
Hail ,l thànhl côngl củal sựl nghiệpl cáchl mạngl nướcl Ngal năml 1971l đãl mởl
sangl mộtl kỷl nguyênl mớil l tạol điềul kiệnl phátl triểnl đểl nhiềul dânl tộcl khácl hướngl
tớil conl đườngl CNXH.l
Sựl lựal chọnl đól khôngl tráil vớil quyl luậtl vậnl độngl lịchl sửl kháchl quanl củal
XHCN,l khôngl xungl độtl vớil hìnhl tháil kinhl tếl l hộil l chủl nghĩal Mácl -nin.l
Trongl điềul kiệnl hiệnl nayl sựl lựal chọnl ấyl cònl l sựl lựal chọnl conl đườngl rútl ngắnl
bỏl qual chếl độl TBCN.l Conl đườngl CNXHl giúpl tal l thểl tăngl nhanhl chóngl sảnl
xuấtl theol hướngl côngl nghiệpl hiệnl đạil hoál đểl xửl l l hiệul quảl mọil mâul thuẫnl
l hộil phátl triểnl l hộil theol xul thếl tiếnl bộl vừal đảml bảol khôngl làml l hộil cùngl
nhânl dânl laol độngl phảil trảl thêml cácl chil pl củal l hộil l bảnl l chủl yếul l
nhữngl ngườil bócl lộtl người,l l sựl phânl biệtl ngườil vớil người.l ..l l cảl nhữngl l dol
trênl nênl nướcl việtl naml đãl chọnl conl đườngl đil tớil chủl nghĩal l hộil bỏl qual ưl bảnl
côngl nghiệp.l Nướcl việtl naml đil tớil chủl nghĩal l hộil trongl điềul kiệnl l cùngl gianl
nanl l khól khăn.l Vớil trênl 80%l sinhl sốngl bằngl nôngl thìl điềul kiệnl vềl vậtl chấtl củal
chủl nghĩal l hộil hầul nhưl khôngl có.l Vớil chủl nghĩal Mácl l Lêninl vàol điềul kiệnl
thựcl tếl củal nướcl việtl nam,l Đảngl chúngl tal xácl định:l độcl lậpl dânl tộcl l chủl nghĩal
l hộil khôngl táchl rờil nhau.l Viêcl Đảngl chúngl tal vẫnl kiênl tl conl đườngl đil tớil chủl
lOMoARcPSD| 23022540
19
Downloaded by Hoàng Kim Chi
(chi.qh2002@gmail.com)
nghĩal l hộil l đúngl vớil sựl vậnl độngl củal lịchl sửl l xul thếl củal thờil đạil vàol điềul
kiệnl thựcl tếl củal Việtl Nam.l
b. Hướng đi xây dựng xã hội.
Xã hội mà nhân dân chúng ta phấn đấu xây dựng là một xã hội của dân, do dân,
bởi dân, một nền kinh tế phát triển dựa trên lực lượng sản xuất tiên tiến theo thị
trường về tư liệu sản xuất, nền văn hoá đậm đà chất hồn dân tộc, con người được
giải phóng, hưởng thụ sự sung sướng, phồn vinh về mọi mặt trong cộng đồng dân tộc
anh em hoà bình, tôn trọng và đoàn kết, thân thiện với nhân dân các nước trên thế giới
quan.
Đây là còn là nội dung "kinh tế vật chất cơ sở của sổn định phồn vinh của
xã hội" "đó khẳng đinh của cơ sở hạ tầng với kiến trúc thượng tầng". Đại hội Đảng
toàn quốc lần thứ VII (tháng 6/1991) của Đảng ta đã khẳng định: "Đưa nước ta là một
nước công nghiệp svật chất kỹ thuật hiện đại, cấu kinh tế hợp lý, quan hệ
sản xuất tiến bộ, phù hợp với tính chất trình đphát triển của lực lượng sản xuất,
đời sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng an ninh vững, dân giàu nước mạnh, xã
hội công bằng văn minh". Vì đấy cũng là sự hiện thực hoá từ nội dung "biện chứng v
cơ sở hạ tầng đến kiến trú cthượng cao của xã hội”.
2. Thành tựu đạt được.
Trong thời kỳ trước đó (1986-1990) , tốc độ tăng GDP bình quân hàng năm chỉ
khoảng 4,4% thì đến năm 2019 con số này đãđạt 7,02% và quy mô nền kinh tế là trên
262 tỷ USD; thu nhập bình mỗi người dân đã đạt tới 2.800 USD. Danh sách được
Forbes Asia 2019 cập nhật thì trong 200 công ty nguồn thu trên 1 tỷ USD lớn nhất
thị trường châu Á - Thái Bình Dương đã có khoảng 7 dn của Việt Nam. Ngoài ra, Việt
Nam được đứng vị trí 8 của danh sách các nền kinh tế hấp dẫn nhất toàn cầu cho nhà
đầu năm 2019, tăng 15 hạng so với năm 2018. Số liệu do Bộ Công Thương chỉ ra,
tính hết năm 2019, Việt Nam đã quan hệ ngoại giao với 189/193 thành viên của Liên
lOMoARcPSD| 23022540
20
Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com)
hợp quốc; quan hệ kinh tế - thương mại đầu với trên 224 nước vùng lãnh
thổ; 16 đối tác chiến lược, 11 đối tác chiến lược khác; 71 nước đã thừa nhận Việt
Nam là một nền kinh tế thị trường. Việt Nam đã góp phần hình thành một nền kinh tế
thị trường hoàn chỉnh, đồng bộ toàn diện để phục vụ nhu cầu của hội nhập thông
qua các thể chế, chính sách tạo điều kiện thúc đẩy, huy động tối đa sức mạnh của người
dân, dn tham gia hợp tác kinh tế quốc tế. Hội nhập kinh tế cũng giúp Việt Nam thành
một "mắt xích" trọng yếu của chuỗi kết nối kinh tế với những nền kinh tế hàng đầuthế
giới. Thống kê tại Bộ Công Thương cho biết, tính đến năm 2019, Việt Nam đã có quan
hệ ngoại giao với 189/193 thành viên của Liên hợp quốc; có quan hệ kinh tế - thương
mại và đầu tư với trên 224 nước vùnglãnh thổ; 16 đối tác chiến lược, 11 đối tác
chiến lược dài hạn; 71 nước đã thừa nhận Việt Nam là một nền kinh tế thị trường.
3. Hạn chế.
Trình độ sản xuất của Việt Nam hiện nay là không đồng nhất. Đây đặc điểm
khá nét. Sự không đồng nhất của trình độ lựclượng được biểu hiện bởi tất cả hai
nhân tố chính là người lao động từ chức cụ lao động.
Vật thể trình độ của người lao động tại việt nam mình cũng biết là những người lao
động với trình độ cao trên bình diện thế giới vừa người lao động với trình độ lao
động giản đơn bằng chân tay vừa có người công nhân vừa trình độ kỹ thuật cao
ở khâu sản xuất nhưng lại có tay nghề thấp ở mắt xích cuối cùng của chuỗi giá trị. Với
phương tiện lao động cũng vậy, skết hợp của dụng clao động thô sơ và máy móc
thiết bị tiên tiến, hiện đại. Iều của sản phẩm hàng hoá cũng tương tự, vừa hiện đại lại
vừa không tiên tiến, vừa đầu vào truyền thống vừa đầu vào phi vật thể. Các
yếu tố của công nghiệp giao thông như nhà ga, bến phà, đường xá, cầu cống cũng giống
vừa hiện đạivừa bán hiện đại đôi khi rất thô sơ. Từ đây thể biết đặc điểm của trình
độ sản xuất tại Việt Nam là không đồng nhất giữa hiện đại, bán hiện đại và thô sơ xen
kẽ, kết hợp. Đối với quan hệ quốc tế. Một nhược điểm là ta hầu như không chú ý về
quan hệ mua bán của nền kinh tế thị trường - điều được những người theo chủ nghĩa
| 1/23

Preview text:

lOMoAR cPSD| 23022540
BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN ---------oOo--------- BÀI TẬP LỚN
TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN
ĐỀ TÀI : Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội và sự vận dụng của Đảng
ta ở Việt Nam hiện nay
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Đặng Thái
Mã sinh viên: 11225726
Lớp: Tài chính ngân hàng 64C
Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Văn Thuân Hà Nội, 01/2023 lOMoAR cPSD| 23022540 MỤC LỤC
Lời nói đầu......................................................................................................................................................3
Nội dung bài luận............................................................................................................................................4
I. HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI MÁC – LÊNIN...................................................................................4
1. Học thuyết hình thái kinh tế là một nội dung cơ bản của chủ nghĩa duy vật lịch sử................................4
2. Sản xuất vật chất là cơ sở của sự tồn tại và phát triển xã hội....................................................................5
3. Biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.........................................................................7
3.1. Phương thức sản xuất..............................................................................................................................7
a. Lực lượng sản xuất.......................................................................................................................................7
b. Quan hệ sản xuất..........................................................................................................................................9
3.2. Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất............................10
3.3. Ý nghĩa trong đời sống xã hội của quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực
lượng sản xuất:..............................................................................................................................................11
4. Biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng........................................................................11
4.1. Khái niệm cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng của xã hội..............................................................11
a. Khái niệm cơ sở hạ tầng.............................................................................................................................11
b. Khái niệm kiến trúc thượng tầng................................................................................................................12
4.2. Quy luật về mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng của xã hội...........12
a. Cơ sở hạ tầng quy định kiến trúc thượng tầng............................................................................................12
b. Sự tác động trở lại của kiến trúc thương tầng với cơ sở hạ tầng................................................................13
5. Sự phát triển các hình thái kinh tế - xã hội là một quá trình lịch sử - tự nhiên......................................13
a. Phạm trù hình thái kinh tế - xã hội.............................................................................................................13
b. Tiến trình lịch sử - tự nhiên của xã hội loài người......................................................................................14
II. QUÁ TRÌNH VẬN DỤNG HỌC THUYẾT HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA ĐẢNG TA Ở
VIỆT NAM....................................................................................................................................................14
1. Các nội dung đã áp dụng...........................................................................................................................14
a. Lựa chọn con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa........................................14
b. Hướng đi xây dựng xã hội ........................................................................................................................... 19
2. Thành tựu đạt được .................................................................................................................................... 19
3. Hạn chế ....................................................................................................................................................... 20
4. Biện pháp giải quyết ................................................................................................................................... 21
KẾT LUẬN .................................................................................................................................................... 22
*Danh mục tài liệu tham khảo ...................................................................................................................... 23 2 lOMoAR cPSD| 23022540
Lời nói đầu
Họcl thuyếtl hìnhl tháil kinhl tếl -l xãl hộil làl mộtl nộil dungl cơl bảnl củal chủl nghĩal
duyl vậtl lịchl sử,l chỉl rõl cácl nguyênl lýl cơl bảnl củal sựl vậnl độngl phátl triểnl xãl hộil vàl
làl nềnl tảngl khoal họcl trongl xâyl dựng,l cảil tạol xãl hội.l Ngàyl nay,l thếl giớil đangl cól
nhiềul biếnl chuyểnl lớn,l phứcl tạpl nhưngl lýl luậnl hìnhl tháil kinhl tếl -l xãl hộil luônl cònl
vẹnl nguyênl ýl nghĩal khoal họcl vàl thựcl tiễn.l Ngày nay, nhiềul chínhl đảngl vàl nhàl
nướcl đãl dùngl họcl thuyếtl hìnhl tháil kinhl tếl -l xãl hộil đểl xâyl dựngl đườngl lốil củal
mìnhl trongl đól cól đảngl Cộngl Sảnl Việtl Nam.l Trongl conl đườngl xâyl dựngl đil tớil
CNXHl bỏl qua ttưl bảnl chủl nghĩal (Cácl Mácl chỉl rõl lịchl sửl nhânl loạil đãl từngl trảil
nghiệml nhiềul hìnhl tháil kinhl tếl thếl giớil như:l thựcl dân,l chếl độl nôl lệ,l phongl kiến,l
đếl quốcl vàl cộngl sảnl chủl nghĩa.l Tên nướcl chúngl tal đãl bỏl qual HTKTl tưl bảnl chủl
nghĩal đểl tiếnl thẳngl tớil CNXH)l củal Việtl Naml hiệnl nayl vàl họcl thuyếtl hìnhl tháil
kinhl tế-xãl hộil làl cơl sởl khoal họcl củal sựl lựal chọnl conl đườngl phátl triển.l Đạil hộil
Đảngl toànl quốcl lầnl thứl VIIl (thángl 6/1991)l củal Đảngl cũngl đãl khẳngl định:l "Xâyl
dựngl nướcl việtl naml trởl thànhl mộtl nướcl côngl nghiệpl cól nềnl vậtl chấtl kĩl thuậtl hiệnl
đại,l cấul trúcl kinhl tếl hợpl lý,l quanl hệl sảnl xuấtl tiênl tiến,l tươngl xứngl vớil tínhl chấtl
vàl trìnhl độl phátl triểnl củal lựcl lượngl sảnl xuất,l đờil sốngl vậtl chấtl vàl tinhl thầnl cao,l
quốcl phòngl anl ninhl vững,l dânl giàul nướcl mạnh,l xãl hộil côngl bằngl vănl minh".l Mụcl
tiêul cũngl chínhl làl sự cụl thểl hoál họcl thuyếtl Mácl –l Lêninl trongl thựcl tiễnl hìnhl tháil
kinhl tếl -l xãl hội.l Đềl tàil "Họcl thuyếtl hìnhl tháil kinhl tếl -l xãl hộil vàl sựl lãnhl đạol củal
Đảngl cộngl sảnl ởl Việtl Naml hiệnl nay"l rấtl phứcl tạpl vàl rộngl nhưngl nól nóil lênl phầnl
nàol việcl đảngl vàl chínhl phủl đãl vậnl dụngl họcl thuyếtl Mácl –l Lêninl trongl quál trìnhl
hoạtl độngl chol nênl eml lựal chọnl đềl tàil này.l Nhưngl trìnhl độl củal eml cũngl chỉl cól
hạnl cùngl vốnl kiếnl thứcl ítl ỏil chol nênl khól tránhl ral cácl sail sótl nhưl khil thựcl hiệnl
đềl tài,l rấtl mongl muốnl xinl đượcl sựl gópl ýl củal Thầy!l 3 lOMoAR cPSD| 23022540
Nộil dungl bàil luậnl
I.l HÌNHl THÁIl KINHl TẾl -l XÃl HỘIl MÁCl –l LÊNIN.l 1.l Họcl thuyếtl hìnhl tháil
kinhl tếl làl mộtl nộil dungl cơl bảnl củal chủl nghĩal duyl vậtl lịchl sử.l
Chủl nghĩal duyl vậtl lịchl sửl làl hệl thốngl quanl điểml duyl vậtl biệnl chứngl vềl xãl
hộil củal triếtl họcl Mác-Lênin,l làl kếtl quảl củal sựl vậnl dụngl phươngl phápl luậnl củal
chủl nghĩal duyl vậtl biệnl chứngl vàl phépl biệnl chứngl duyl vậtl vàol việcl nghiênl cứul
đờil sốngl xãl hộil vàl lịchl sửl nhânl loại.l Chủl nghĩal duyl vậtl lịchl sửl làl mộtl trongl bal
bộl phậnl hợpl thànhl triếtl họcl Mácxit.l Chủl nghĩal duyl vậtl lịchl sửl lýl giảil sựl tiếnl hóal
củal xãl hộil loài ngườil bằngl sựl phátl triểnl củal trìnhl độl sảnl xuất.l Trìnhl độl sảnl xuấtl
thayl đổil khiếnl quanl hệl sảnl xuấtl cũngl thayl đổil dẫnl đếnl nhữngl mốil quanl hệl xãl hộil
thíchl ứngl vớil nhữngl quanl hệl sảnl xuấtl đól cùngl vớil nhữngl tưl tưởngl nảyl sinhl ral từl
nhữngl quanl hệl xãl hộil đól cũngl thayl đổil kéol theol sựl thay đổil hệl thốngl phápl lýl vàl
chínhl trị.l Trướcl Mácl đãl cól nhữngl quanl điểml triếtl họcl mặcl dùl rấtl cól giál trịl vàl
đượcl Mácl kếl thừal thếl nhưngl đềul cól 1sail lầml chungl làl thiếul tínhl thựcl tiễn.l Chủl
nghĩal duyl vậtl lịchl sửl đãl lầnl đầul tiênl trongl lịchl sửl tưl tưởngl triếtl họcl chỉl ral nhữngl
quyl luật,l độngl lựcl phátl triểnl xãl hộil mộtl cáchl thựcl tiễn,l đúngl đắn.l Họcl thuyếtl hìnhl
tháil kinhl tếl -l xãl hộil làl mộtl nộil dungl cơl bảnl của chủl nghĩal duyl vậtl lịchl sử,l vạchl
ral nhữngl quyl luậtl cơl bảnl củal sựl vậnl độngl phátl triểnl xãl hội,l làl phươngl phápl luậnl
khoal họcl đểl nhậnl thức,l cảil tạol xãl hội.l Ngàyl nayl thếl giớil chứngl kiếnl nhữngl sựl
biếnl đổil chóngl mặtl vềl khoal học,l kéol theol đól làl sựl thayl đổil củal cácl hệl thốngl phápl
lý,l chínhl trịl thếl nhưngl lýl luậnl hìnhl tháil kinhl tếl -l xãl hộil vẫnl giữl nguyênl giál trịl
khoal họcl vàl giál trịl thờil đại.l Đâyl làl cơl sởl thếl giớil quan,l phươngl phápl luậnl khoal
họcl chỉl đạol chol cácl chínhl đảngl vàl nhàl nướcl xãl hộil chủl nghĩavậnl dụngl sángl tạol
trongl xácl địnhl cươngl lĩnh,l đườngl lối,l chủl trương,l chínhl sáchl xâyl dựngl chủl nghĩal
xãl hội;l làl cơl sởl khoal họcl củal việcl xácl định conl đườngl phát triểnl quál độl lênl chủl l l l 4 lOMoAR cPSD| 23022540 l l l l
nghĩal xãl hội,l bỏl qual chếl độ tưl bảnl chủl nghĩal củal Việtl Nam hiệnl nay.l Học thuyếtl
hìnhl thái kinhl tếl -l xãl hộil của Chủl nghĩal Mácl –l Lêninbaol gồml mộtl hệl thốngl cácl quanl điểml cơl bản:l
-l Sảnl xuấtl vậtl chấtl làl cơl sở,l nềnl tảngl củal sựl vậnl động,l phátl triểnl củal xãl hội.l -l
Biệnl chứngl giữal lựcl lượngl sảnl xuấtl vàl quanl hệl sảnl xuất.l l l
-l Biệnl chứngl giữal cơl sởl hạl tầngl vàl kiếnl trúcl thượngl tầngl củal xãl hội.l
-l Sựl phátl triểnl cácl hìnhl tháil kinhl tếl -l xãl hộil làl mộtl quál trìnhl lịchl sửl -l tựl nhiên.l
2.l Sảnl xuấtl vậtl chấtl làl cơl sởl củal sựl tồnl tạil vàl phátl triểnl xãl hội.l
Đểl tồnl tạil vàl phátl triểnl conl ngườil phảil tiếnl hànhl sảnl xuất.l Sảnl xuấtl làl hoạtl
độngl khôngl ngừngl sángl tạpl ral giál trịl vậtl chấtl vàl tinhl thầnnhằml mụcl đíchl thỏal
mãnl nhul cầul tồnl tạil vàl phátl triểnl củal conl người.l Sảnl xuấtl làl hoạtl độngl đặcl trưngl
củal xãl hộil loàil ngườil màl khôngl mộtl loàinàol khácl cól được.l Víl dụl cácl loàil vậtl
khácl mặcl dùl cũngl cól nhữngl hoạtl độngl tạol ral giál trịl vậtl chấtl nhưl conl ongl xâyl tổl
nhưngl hànhl độngl “xâyl tổ”l củal conl ongl lạil hoànl toànl dựal vàol bảnl năngl giốngl loài,l
nól khácl vớil hoạtl độngl “xâyl dựng”l củal conl ngườil đòil hỏil cól sựl sángl tạo.l Quál
trìnhl sảnl xuấtl diễnl ral trongl xãl hộil loàil ngườil chínhl làl sựl sảnl xuấtl xãl hộil –l sảnl
xuấtl vàl táil sảnl xuấtl ral đờil sốngl hiệnl thực.l Ph.l Ăngghenl từngl khẳngl định:l “Theol
quanl điểml duyl vậtl vềl lịchl sử,l nhânl tốl quyếtl địnhl trongl lịchl sửl xétl đếnl cùngl làl sựl
sảnl xuấtl vàl táil sảnl xuấtl ral đờil sốngl hiệnl thực.l Cảl Mácl vàl tôil chưal baol giờl khẳngl
địnhl gìl hơn.l Nếul nhưl cól ail xuyênl tạcl khiếnl chol câul trênl cól nghĩal làl chỉl cól nhânl
tốl kinhl tếl làl nhânl tốl duyl nhấtl quyếtl định,l thìl họl đãl biếnl câul đól thànhl mộtl câul
trốngl rỗng,l vôl nghĩa”.l Sựl sảnl xuấtl xãl hội,l nghĩal làl sảnl xuấtl vàl táil sảnl xuấtl ral đờil
sốngl hiệnl thực,l baol gồml bal phươngl diệnl khôngl táchl rờil nhaul làl sảnl xuấtl vậl tchất,l
sảnl xuấtl tinhl thầnl vàl sảnl xuấtl ral bảnl thânl conl người.l Mỗil phươngl diệnl cól vịl trí,l
vail tròl khácl nhau.l Sảnl xuấtl vậtl chấtl giữl vail tròl làl cơl sởl củal sựl tồnl tạil vàl phátl 5 lOMoAR cPSD| 23022540 l l l
triểnl củal xãl hộil loàil người,l vàl xétl đếnl cùngl quyếtl địnhl toànl bộl sựl vậnl động,l phátl
triểnl củal đờil sốngl xãl hội.l Bênl cạnhl đó,l conl ngườil cònl tiếnl hànhl sảnl xuấtl tinhl
thần.l Sảnl xuấtl tinhl thầnl làl hoạl tđộngl sángl tạol ral cácl giál trịl tinhl thầnl nhằml thỏa
mãnl cácl nhul cầul tồnl tạivà phátl triển củal conl ngườil vàl xãl hội.l Đồngl thờil conl ngườil
cònl sảnl xuấtral ral bảnl thânl conl người.l Sảnl xuấtl ral bảnl thânl conl ngườil trongl phạml
vil cál nhân,l gial đìnhl làl việcl sinhl đẻl vàl nuôil dạyl conl cái.l Cònl trongl phạml vil xãl
hộil làl sựl tăngl trưởngl dânl số,l phátl triểnl conl ngườil vớil tínhl cáchl làl thựcl thểl sinhl
họcl –l xãl hội.l Trongl cácl loạil sảnl xuấtl trên,l theol em,l sảnl xuấtl vậtl chấtl làl loạil sảnl
xuấtl quanl trọngl nhấtl trongl suốtl tiếnl trìnhl phátl triểnl củal conl ngườil từl thờil nguyênl
thủyl đếnl nay.l Sảnl xuấtl vậtl chấtl làl quál trìnhl màl trongl đól conl ngườil sửl dụngl côngl
cụl laol độngl tácl độngl trựcl tiếpl hoặcl giánl tiếpl vàol tựl nhiên,l cảil biếnl cácdạngl vậtl
chấtl củal giớil tựl nhiênl đểl tạol ral củal cảil xãl l l hội,l nhằml thoảl mãnl nhul cầul tồnl tạil
vàl phátl triểnl củal conl người.l Thuởl sơl khai,l hoạtl độngl sảnxuấtl vậtl chấtl củal conl
ngườil dừngl lạil ởl nhữngl việcl vôl cùngl đơnl giảnl nhưl nhóml lửa,l háil lượm,l sănl thú,l
chặtl cây,…l thếl nhưngl thờil điểml hiệnl tạil hoạtl độngl nàyl đãl phứcl tạpl hơn,l mangl
nhiềul sứcl sángl tạol hơnl rấtl nhiềul víl dụl nhưl sảnl xuấtl thiếtl bịl điệnl tửl thôngl minh,l
xâyl nhà,l làml đường,…Sảnl xuấtl vậtl chấtl làl cơl sởl củal sựl tồnl tạil vàl phátl triểnl xãl
hộil loàil người.l Vail tròl củal sảnl xuấtl vậtl chấtl đượcl thểl hiện,l trướcl tiên,l sảnl xuấtl
vậtl chấtl làl tiềnl đềl trựcl tiếpl tạol ral “tưl liệul sinhl hoạtl củal conl người”l nhằml duyl trìl
sựl tồnl tạil vàl phátl triểnl củal conl ngườil nóil chungl cũngl nhưl từngl cáthểl ngườil nóil
riêng.l Nhờl cól sảnl xuấtl vậtl chấtl nênl conl ngườil tạol ral giál trịl thặngl dưl làl tiềnl đềl
đểl phânl chial giail cấpl từl đól hìnhl thànhl nênl cácl cấul trúcl xãl hội,l điềul màl khôngl hềl
cól ởl cácl loàil khác.l Sảnl xuấtl vậtl chấtl đãl tạol ral cácl điềul kiện,l phươngl tiệnl bảol
đảml chohoạtl độngl tinhl thầnl củal conl ngườil vàl duyl trì,l phátl triểnl phươngl thứcl l l l 6 lOMoAR cPSD| 23022540 l l l l
sảnxuấtl tinhl thầnl củal xãl hội.l C.Mácl chil rõ:l “Việcl sảnl xuấtl ral nhữngl tưl liệul sinhl
hoạtl vậtl chấtl trựcl tiếpl ...l tạol ral mộtl cơl sởl từl đól màl ngườil tal pháttriểnl cácl thểl chếl
nhàl nướcl ,l cácl quanl điểml phápl quyềnl ,l nghệl thuậtl vàthậml chíl cảl nhữngl quanl
niệml tônl giáol củal conl ngườil ta".l Nhờl sựl sảnl xuấtl ral củal cảil vậtl chấtl đểl duy trìl
sựl tồnl tạil và phátl triểnl củal mình,l conl ngườil đồngl thờil sángl tạo ral toảnl 7 lOMoAR cPSD| 23022540 l l l l l
bộl đờil sốngl vậtl chấtl và đờil sốngl tinh thầnl củal xãl hội vớil tấtl cả sựl phong phú,l phứcl
tạpl củal nó.l Sảnl xuấtl vậtl chấtl làl điềul kiệnl chủl yếul sángl tạol ral bảnl thânl conl người.l
Nhờl hoạtl độngl sảnl xuấtl vậtl chấtl màl conl ngườil hìnhl thànhl nênl ngônl ngữ,l nhậnl
thức,l tưl duy,l tìnhl cảm,l đạol đức,l phẩml chấtl xãl hộil củal conl người.l Ph.l Ăngghenl
khẳngl địnhl rằng,l “laol độngl đãl sángl tạol ral bảnl thânl conl người”.l Nhờl laol độngl sảnl
xuấtl màl conl ngườil vừal táchl khỏil tựl nhiên,l vừal hoàl nhậpl vớil tựl nhiên,l cảil tạol tựl
nhiên,l sángl tạol ral mọil giál trịl vậtl chấtl vàl tinhl thần,l đồngl thờil sángl tạol ral chínhl
bảnl thânl conl người.l Xétl đếnl cùng,l khôngl thểl dùngl tinhl thầnl đểl giảil thíchl đờil sốngl
tinhl thần,l đểl phátl triểnl xãl hộil phảil bắtl đầul từl phátl triểnl đờil sốngl kinhl tếl -l vậtl
chất. l 3.l Biệnl chứngl giữal lựcl lượngl sảnl xuấtl vàl quanl hệl sảnl xuất.l 3.1.l Phươngl
thứcl sảnl xuất.l
a.l Lựcl lượngl sảnl xuất.l
Phươngl thứcl sảnl xuấtl làl cáchl conl ngườil kếtl hợpl đồngl thờil sựl tácl độngl giữal
conl ngườil vớil nhaul vàl sựl tácl độngl giữal thiênl nhiênl vớil ngườil nhằml tạol nênl củal
cảil vậtl chấtl đápl ứngl nhul cầul conl ngườil vàl xãl hộil vàol mộtl sốl giail đoạnl lịchl sửl cụl
thể.l "Ngườil sẽl khôngl thểl sảnl xuấtl tốtl nếul khôngl phốil hợpl vớil nhaul theol cáchl nàol
đấyl trongl sinhl hoạtl cộngl đồngl vàl cùngl thaml gial làml việcl vớil nhau.l Muốnl sảnl
xuấtl tốtl thìl ngườil laol độngl cầnl cól cácl mốil liênl kếtl vàl quanl hệl chặtl chẽl vớil nhaul
giốngl nhưl quanl hệl củal họl vớil giớil thiênl nhiên,l tứcl làl quál trìnhl sảnl xuất.l "(C.l Mácl
vàl Ph.l Ăngghenl Toànl tậpl 1993,l nxbl Chínhl trịl quốcl gia,l Hàl Nội)l .l Ngườil laol độngl
làl conl ngườil cól kiếnl thức,l kinhl nghiệm,l kỹl năngl laol độngl cùngl năngl lựcl tríl tuệl
cầnl thiếtl đốil vớil quál trìnhl sảnl xuấtl củal xãl hội.l Đâyl làl lựcl lượngl chủl yếu,l vôl tậnl
vàl đặcl biệtl củal sảnl xuất.l ngàyl nay,l trongl quál trìnhl sảnl xuấtl xãl hội,l tỷl trọngl laol
độngl chânl tayl đangl cól xul hướngl giảm,l cùngl lúcl laol độngl tríl ócl lạil tăngl lên.l 8 Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com) lOMoAR cPSD| 23022540 l l l
Tưl liệul sảnl xuấtl làl nguồnl lựcl vật chấtl quanl trọng trongl quá trìnhl sảnl xuất,l
gồml tưl liệul laol độngl vàl đốil tượngl làml việc.l
Đốil tượngl laol độngl lànhữngl yếul tốl vậtl chấtl củal sảnl xuấtl màl laol độngl conl
ngườil lấyl tưl liệul laol độngl tácl độngl đến,l đểl điềul chỉnhl chúngl mộtl cáchl thíchl hợpl
vớil nhul cầul sửl dụngl củal conl người.l Đốil tượngl laol độngl gồml 2l loạil là:l cól sẵnl
trongtựl nguyênl vàl đãl sơl chếl (thànhl phẩm)l .l
Tưl liệul laol độngl làl cácl yếul tốl vậtl chấtl củal sảnl xuấtl đượcl conl ngườil cănl cứl
trênl chúngl nhằml ảnhl hưởngl đếnl đốil tượngl laol độngl vàl biếnl đốil tượngl nàyl trởl
thànhl hàngl hoál theol nhul cầul sảnl xuấtl củal conl người.l Tưl liệul laol độngl gồml côngl
cụl sảnl xuấtl vàl phươngl tiệnl laol động.l
Phươngl tiệnl laol độngl làl cácl yếul tốl vậtl chấtl củal sảnl xuấtl kếtl hợpl vớil côngl
cụl laol độngl tácl dụngl đếnl đốil tượngl laol động.l
Côngl cụl laol độngl làl phươngl tiệnl conl ngườil sửl dụngl đểl ảnhl hưởngl đếnl
tượngl laol động,l làl yếul tốl vậtl chấtl "trungl gian"l hoặcl "kếtl nốil giữal lựcl lượngl laol
độngl vàl đốil tượngl laol động.l Ngườil xưal dùngl côngl cụl laol độngl "rìul đá"l nhằml tácl
dụngl vớil đốil tượngl laol độngl "thânl cây"l đểl biếnl chúngl trởl thànhl cácl khúcl gỗl nhỏl
phụcl vụl nhul cầul việcl làml nhàl cửa.l Ngàyl nayl thìcôngl cụl laol độngl "rìul đá"l đãl biếnl
trởl thànhl "cưal máy"l nhằml khail thácl đốil tượngl laol độngl "thânl cây"l cũngl làl kiếml
gỗl xâyl nhàl giốngl ngườil thờil tiềnl sửl thếl nhưngl vớil năngl suấtl vàl giál trịl gỗl thul vềl
caol gấpl nhiều.l Thếl chol nênl C.l Mácl đãl khẳngl định:l "Cácl thờil đạil kinhl tếl nàyl khácl
nhaul khôngl phảil ởl việcl chúngl sảnl xuấtl đượcl thứl gìl màl cònl làl ởl chỗl chúngl sảnl
xuấtl theol cáchl thứcl nàol vàl vớil sựl tưl liệul laol độngl nào".l Lựcl lượngl sảnl xuấtl làl sựl
phốil hợpl giữal ngườil laol độngl vớil tưl liệul sảnl xuấtl đểl sinhl ral sảnl xuấtl vàl năngl lựcl
thựcl tếl nhằml thayl đổil nhữngl đốil tượngl vậtl chấtl củal giớil thiênl nhiênl theol nhul cầul
cụl thểl củal conl ngườil vàl xãl hội.l 9 Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com) lOMoAR cPSD| 23022540 l l l
Vềl bảnl chất,l lựcl lượngl sảnl xuấtl đượcl xétl trênl cơl sởl hail mặt,l đól làl mặtl kinh
tếl -l kĩl thuậtl (tư liệul sảnl xuất)l vàl mặtl kinhl tếl -l xãl hộil (ngườil lao động)l .l Lựcl lượngl
sảnl xuấtl còn làl sựl phốil hợpl giữal "laol động sống"l với "laol độngl vậtl hoá"l gâyl ral
việcl làm.l Nhưl vậy,l lựcl lượngl sảnl xuấtlàl mộtl hệl thốngl baol gồml cácl yếul tốl "ngườil
laol động"l vàl "tưl liệul sảnl xuất"l cól mốil quanl hệl (phươngl phápl tổngl hợp)l nhằml tìml
nhữngl đặcl tínhl cụl thểl (khảl năngl sảnl xuất)l đểl biếnl đổil giớil thiênl nhiên,l sángl tạol
nênl củal cảil vậtl chấtl theol ýl muốnl củal conl người.l Đâyl làl sựl biểul hiệnl năngl lựcl
thựcl tếl quanl trọngl nhấtl -l năngl lựcl laol độngl sảnl xuấtl vậtl chấtl củal conl người.l Đặcl
trưngl cơl bảnl củal lựcl lượngl sảnl xuấtl làl mốil quanl hệl giữangườil laol độngl vàl côngl cụl laol động.l
Trongl lựcl lượngl sảnl xuất,l ngườil laol độngl làl yếul tốl đầul tiênl đóngl vail tròl
quanl trọng.l Sởl dĩl nhưl thếl làl dol laol độngl làl chủl thểl sảnl xuấtl vàl dùngl côngl cụl laol
động.l Ngườilaol độngl sinhl nênl tưl liệul sảnl xuấtl màl tưl liệul sảnl xuấtl kol cól thểl tạol
ral côngl cụl laol độngl tốt.l Trìnhl độl củal tưl liệul sảnl xuấtl đượcl xácl địnhl dol ngườil laol
độngl làml nênl chúng.l Năngl suấtl củal tưl liệul sảnl xuấtl cũngl đượcl quyếtđịnhl dol
ngườil laol độngl sởl hữul chúng.l Cùngl vớil sựl tiếnl bộl củal xãl hội,l lựcl lượngl sảnl xuấtl
cũngl khôngl ngừngl tăngl theo.l Sựl phátl triểnl đượcl thểl hiệnl ởl 2l tínhl chấtl làl tínhl chấtl
kinhl tếl vàl tínhl chấtl xãl hộil khil ápl dụngl tưl liệul sảnl xuất.l Trongl bốil cảnhl hiệnl nayl
lựcl lượngl sảnl xuấtl cól tínhl chấtl xãl hộil hoál rấtl cao.l Sựl phátl triểnl củal lựcl lượngl
sảnl xuấtl cũngl đượcl phảnl ánhl trênl bal khíal cạnhl trìnhl độl củal lựcl lượngl sảnl xuấtl
cònl baol gồml cảl trìnhl độl củal ngườil laol động,l côngl cụl laol độngl vàl ápl dụngl laol
độngl vàol thựcl tiễn,l .l ..l Ngàyl nayl khoal họcl trởl thànhl lựcl lượngl sảnl xuấtl mới,l khoal
họcl trởl thànhl trungl tâml củal sựl thayl đổil trongl lựcl lượngl sảnl xuấtl vàl khiếnl chol
năngl suấtl khôngl ngừngl tăng.l Khoal họcl cũngl đãl giảil quyếtl nhữngl vấnl đềl lựcl l l l 10
Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com) lOMoAR cPSD| 23022540 l l l
lượngl sảnl xuấtl chỉl khil nól xâml nhậpl vàol cácl yếul tốl vàcácl côngl đoạnl thenl chốtl
củal quál trìnhl sảnl xuấtl vàl ngàyl nayl khôngl cól quál trìnhl nàol màl khôngl cầnl đếnl khoal học.l 11 Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com) lOMoAR cPSD| 23022540
b.l Quanl hệl sảnl xuất.l
Quanl hệl sảnl xuấtl làl tậpl hợpl nhữngl mốil quanl hệl kinhl tếl -l vậtl chấtl giữal
ngườil vớil ngườil thôngl qual quál trìnhl phânl phối.l Quanl hệl sảnl xuấtl thểl hiệnl trongl
3l khíal cạnh:l Quanl hệl sởl hữul cácl tưl liệul sảnl xuất,l quanl hệl giữal ngườil vớil ngườil
trongl quál trìnhl tổl chứcl laol độngl vàl quanl hệl giữal ngườil vớil ngườil trongl tiêul thụl
sảnl phẩm.l Quanl hệl sởl hữul vềl tưl liệul sảnl xuấtl làl quanl hệl giữal nhữngl tậpl đoànl
ngườil thôngl qual việcl chiếml hữul vàl phânl phốil mộtl sốl tưl liệul sảnl xuấtl xãl hội.l Đâyl
làl quanl hệl quyl địnhl vịl tríl kinhl tếl -l xãl hộil củal mỗil tậpl đoànl ngườil trongl laol độngl
đểl qual việcl quyl địnhl quanl hệl sảnl xuấtl vàl tiêul thụ.l Quanl hệl chủl sởl hữul đốil vớil
tưl liệul sảnl xuấtl làl quanl hệl cốtl lõi,l nềnl tảng,l trungl tâml củal quanl hệl sảnl xuấtl vàl
nól cól vail tròl chil phốil nhiềul hoạtl độngl khác.l Bởil vì,l lựcl lượngl xãl hộil đól nắml
phươngl tiệnl vậtl chấtl chínhl củal quál trìnhl laol độngl thìl cól thểl quyếtl địnhl việcl kiểml
soátl quál trìnhl chếl tạol vàl tiêul thụl sảnl phẩm.l Quanl hệl trongl côngl tácl tổl chứcl kinhl
tếl làl quanl hệl giữal nhữngl tậpl đoànl ngườil việcl điềul hànhl sảnl xuấtl vàl phânl chial laol động.l
Quanl hệl trênl cól vail tròl quyếtl địnhl trựcl tiếpl đốil vớil quil mô,l chấtl lượng,l hiệul
quảl củal nềnl kinhl tếl vàl cól tácl dụngl thúcl đẩyl nhanhl chóngl hayl chậml quál trìnhl tăngl
trưởngl củal hoạtl độngl sảnl xuấtl xãhội.l Ngàyl nay,l khoal họcl vềl quảnl trịl côngl nghiệpl
cũngl cól vail tròl quantrọngl quanl trọngl đểl nângl caol chấtl lượngl quál trìnhl này.l Quanl
hệl vớil tiêul thụl sảnl phẩml laol độngl làl quanl hệl giữal nhữngl tậpl đoànl ngườil thaml
gial việcl phânl phốil sảnl phẩml laol độngl xãl hội,l nóil nênl cáchthứcl vềl giál trịl củal cảil
vậtl chấtl dol mỗil tậpl đoànl ngườil đól hưởng.l Quanl hệl trênl cól vail tròl rấtl lớn,l thúcl
đẩyl trựcl tiếpl lợil íchl íchconl người,l làl "chấtl xúcl tác"l kinhl tếl tăngl năngl suấtl vàl nhịpl
độl laol động,l gópl phầnl thayl đổil hoànl toànl đờil sốngl kinhl tếl xãl hội.l Hoặcl ngượcl
lại,l nócól thểl làml đìnhl trệl vàl cảnl trởl quál trìnhl sảnl xuất.l 12
Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com) lOMoAR cPSD| 23022540
3.2.l Quyl luậtl quanl hệl sảnl xuấtl phùl hợpl vớil trìnhl độl phátl triểnl củal lựcl lượngl
sảnl xuất.l
Lựcl lượngl sảnl xuấtl quyếtl địnhl quanl hệl sảnl xuấtl thểl hiệnl ởl 3l khíal cạnh:l Lựcl
lượngl sảnl xuấtl nàol quanl hệl sảnl xuấtl đó,l khil lựcl lượngl sảnl xuấtl thayl đổil thìl quanl
hệl sảnl xuấtl cũngl thayl đổi,l nộil dungl quanl hệl sảnxuấtl dol lựcl lượngl sảnl xuấtl quyếtl
định.l Víl dụl khil lựcl lượngl sảnl xuấtl dựavàol côngl cụl thôl sơl thìl cácl quanl hệl sảnl
xuấtl đil kèml cũngl chủl yếul chỉl làl quảnl lýl nhỏ,l phânl tán,l hìnhl thứcl phânl phốil chủl
yếul theol hiệnl vật.l Cònl khil lựcl lượngl sảnl xuấtl dựal vàol côngl cụl laol độngl hiệnl đạil
thìl cácl quanl hệl sảnl xuấtl cũngl lớnl hơnl đal dạngl hơnl nhưl sởl hữul lớn,l quảnl lýl theol
phongl cáchl hiệnl đại,l hìnhl thứcl phânl phốil đal dạng.l
Quanl hệl sảnl xuấtl lạil tácl độngl ngượcl lạil lựcl lượngl sảnl xuấtl theol 2l chiềul
hướng:l Nếul QHSXl phùl hợpl vớil trìnhl độl phátl triểnl củal LLSXl thìsẽl tạol đàl phátl
triểnl chol LLSX,l ngượcl lạil nếul QHSXl khôngl phùl hợpl vớil trìnhl độl phátl triểnl củal
LLSXl thìl sẽl cảnl l l trởl LLSXl phátl triển.l Đểl xétl sựl phùl hợpl giữal QHSXl vàl
LLSXl tal xétl cácl khíal cạnhl sau:l
-l Sựl kếtl hợpl đúngl đắnl giữal cácl yếul tốl cấul thànhl LLSX.l
-l Sựl kếtl hợpl đúngl đắnl giữal cácl yếul tốl cấul thànhl QHSXl
-l Sựl kếtl hợpl đúngl đắnl giữal LLSXl vớil QHSX.l
-l Tạol điềul kiệnl tốil ưul sửl dụngl vàl kếtl hợpl giữal laol độngl vàl TLSX.l
-l Tạol điềul kiệnl hợpl lýl chol ngườil laol độngl sángl tạol trongl sảnl xuấtl vàl hưởngl thụl
thànhl quảl vậtl chất,l tinhl thầnl củal laol động.l
Quyl luậtl QHSXl phùl hợpl vớil trìnhl độl củal LLSXl làl quyl luậtl quyếtl địnhl sựl
vậnl động,l phátl triểnl nộil tạil củal bảnl thânl PTSXl vàl làl quyl luậtl phổl biếnl tácl độngl
tớil toànl bộl tiếnl trìnhl lịchl sửl nhânl loại. l 3.3.l Ýl nghĩal trongl đờil sốngl xãl hộil củal
quyl luậtl quanl hệl sảnl xuấtl phùl hợpl vớil trìnhl độl phátl triểnl củal lựcl lượngl sảnl xuất:l
-l Muốnl phátl triểnl kinhl tếl phảil phátl triểnl lựcl lượngl sảnl xuấtl trước. 13 Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com) lOMoAR cPSD| 23022540
-l Ởl Việtl Naml xâyl dựngl kinhl tếl thịl trườngl thànhl nhiềul thànhl phần.l
-l Ởl Việtl Naml xácl địnhl côngl nghiệpl hóa,l hiệnl đạil hóal làl nhiệml vụtrọngl tâml đểl
phátl triểnl lựcl lượngl sảnl xuất.l
4.l Biệnl chứngl giữal cơl sởl hạl tầngl vàl kiếnl trúcl thượngl tầng.l
4.1.l Kháil niệml cơl sởl hạl tầngl vàl kiếnl trúcl thượngl tầngl củal xãl hội.l
a.l Kháil niệml cơl sởl hạl tầng.l
Cơl sởl hạl tầngl làl toànl bộl nhữngl quanl hệl sảnl xuấtl củal mộtl xãl hộil trongl Sựl
vậnl độngl hiệnl thựcl củal chúng,l hợpl thànhl cơl cấul kinhl tếl củal xãl hộil đó.l Cơl sởl hạl
tầngl đượcl hìnhl thànhl mộtl cáchl kháchl quanl trongl quál trìnhl sảnl xuấtl vậtl chấtl củal
xãl hội.l Đâyl làl toànl bộl cácl quanl hệl sảnl xuấtl tồnl tạil trênl thựcl tếl màl trongl quál trìnhl
vậnl độngl củal nól hợpl thànhl mộtl cơl cấul kinhl tếl hiệnl thực.l Cácl quanl hệl sảnl xuấtl
làl cácl quanl hệl cơl bản,l đầul tiên,l chủl yếu,l quyếtl địnhl mọil quanl hệl xãl hộil khác.l Víl
dụl nềnl kinhl tếl Việtl Naml hiệnl nayl cól 4l thànhl phầnl kinhl tếl là:l Kinhl tếl tưl nhân,l
kinhl tếl nhàl nước,l kinhl tếl 100%l vốnl nướcl ngoài,l kinhl tếl tậpl thể.l Cácl quanl l l hệl
sảnl xuấtl nàyl hợpl thànhl cơl cấul nềnl kinhl tếl Việtl Nam.l Cấul trúcl CSHTl baol gồm:l
QHSXl tànl dư,l QHSXl thốngl trị,l QHSXl mầml mống.l Trongl đól QHSXl tànl dưl làl
QHSXl củal xãl hộil cũ,l QHSXl thốngl trịl giữl vail tròl chủl đạol quyếtl địnhl xul hướngl
chungl củal cơl sởl hạl tầng,l QHSXl mầml mốngl làl QHSXl củal xãl hộil tươngl lai.l
b.l Kháil niệml kiếnl trúcl thượngl tầng.l
Kiếnl trúcl thượngl tầngl làl toànl bộl nhữngl quanl điểm,l tưl tưởngl xãl hộil vớil
nhữngl thiếtl chếl xãl hộil tươngl ứngl cùngl nhữngl quanl hệl nộil tạil củal thượngl tầngl
hìnhl thànhl trênl mộtl cơl sởl hạl tầngl nhấtl định.l Cấul trúcl củal kiếnl trúcl thượngl tầngl
baol gồml toànl bộl nhữngl quanl điểml tưl tưởngl vềl chínhl trị,l phápl quyền,l đạol đức,l
tônl giáo,l nghệl thuật,l triếtl học...l cùngl nhữngl thiếtl chếl xãl hộil tươngl ứngl nhưl nhàl
nước,l đảngl phái,l giáol hội,l cácl đoànl thểl vàl tổl chứcl xãl hộil khác.l Cácl yếul tốl vềl
điểml tưl tưởngl vàl thiếtl chếl xãl hộil cól quanl hệl vớil nhau,l cùngl vớil nhữngl quanl hệl 14
Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com) lOMoAR cPSD| 23022540
nộil tạil trongl cácl yếul tốl đól hợpl thànhl kiếnl trúcl thượngl tầngl củal xãl hộil quan.l
Trongl đól thìl nhàl nướcl làl quanl trọngl nhấtl vìl nhàl nướcl làl cơl quanl duyl nhấtl cól
quyềnl banl hànhl phápl luậtl cáil màl cól sựl cưỡngl chếl cácl bộl phậnl cònl lại.l Chínhl nhờl
nhàl nướcl màl tưl tưởngl củal giail cấpl thốngl trịl trởl thànhl thốngl trịl trongl xãl hội.l
4.2.l Quyl luậtl vềl mốil quanl hệl biệnl chứngl giữal cơl sởl hạl tầngl vàl kiếnl trúcl
thượngl tầngl củal xãl hội.l
a.l Cơl sởl hạl tầngl quyl địnhl kiếnl trúcl thượngl tầng.l
Kiếnl trúcl thượngl tầngl củngl cố,l phátl triểnl vàl bảol tồnl cơl sởl hạl tầngl sảnl sinhl
nênl nó.l Suyl chol đếnl cùngl cũngl làl đảml bảol quyềnl lợil củal giail cấpl thốngl trị,l phátl
triểnl CSHTl mới,l loạil bỏl tànl dưl CSHTl cũ;l củngl cố,l xâyl dựngl vàl xâydựngl thểl chếl
kinhl tế.l l Nếul KTTTl ảnhl hưởngl lênl CSHTl cùngl chiềul vớil nềnl kinhl tếl cól thểl đẩyl
xãl hộil thayl đổi,l hayl sụpl đổ.l KTTTl chínhl trịl cól aQuyl luậtl vềl mốil quanl hệl chặtl
chẽl vớil cơl sởl hạl tầngl vàl kiếnl trúcl thượngl tầngl củal xãl hộil làl 1l trongl 2l quyl luậtl
cơl bảnl củal quál trìnhl hoạtl độngvàl xâyl dựngl lịchl sửl xãl hộil nhânl loại.l Trongl mốil
quanl hệl biệnl chứngl cơl sởl hạl tầngl quyếtl địnhl kiếnl trúcl thượngl tầng.l Bởil vì,l quanl
hệl vănl hoál quyếtđịnhl quanl hệl tinhl thầnl vàl tínhl quyl luậtl kinhl tếl quyếtl địnhl đếnl
tínhl biệnl chứngl chínhl trịl -l xãl hội.l CSHTl nhưl thếl nàol thìl KTTTl nhưl thếl ấy,l
QHSXl nàol làl chủl đạol thìl nól sẽl hìnhl thànhl nênl mộtl KTTTl nhưl thếl đấy,l giail cấpl
nàol khôngl thốngtrịl trongl xãl hộil thìl tấtl cảl tưl tưởngl củal giail cấpl đól sẽl làl tưl tưởngl
độcl tônl trongl xãl hội.l CSHTl sẽl giảml dầnl khil CSHTl mớil xuấtl hiệnl thìl nhanhl hoặcl
muộnl KTTTl cũngl mấtl đil đểl hìnhl thànhl mộtl KTTTl mới.l Nộil dungl củal KTTTl dol
CSHTl quyếtl định.l Víl dụl trongl xãl hộil tưl bảnl quanl hệl sởl hữul làl tưl hữul thìl kiếnl
trúcl thượngl tầngl làl nhàl nướcl tưl sảnl xâyl dựngl phápl luậtl bảol hộl chếl độl tưl hữu,l
khil xãl hộil tưl hữul chuyểnl đổil thànhl côngl hữu,l nhàl nướcl tưl sảnthànhl nhàl nướcl xãl
hộil chủl nghĩal banl hànhl phápl luậtl quảnl lýl chếl độl côngl hữuvail tròl lớnnhấtl vìl phảnl
ánhl trựcl tiếpl CSHTl vàl làl sựl tậpl trungl củal kinhl tế..l 15 Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com) lOMoAR cPSD| 23022540
b.l Sựl tácl độngl trởl lạil củal kiếnl trúcl thươngl tầngl vớil cơl sởl hạl tầng.l
Kiếnl trúcl thượngl tầngl củngl cố,l phátl triểnl vàl bảol tồnl cơl sởl hạl tầngl đẻl ral
đờil nó.l Suyl chol đếnl cùngl cũngl làl đảml bảol quyềnl lợil củal giail cấpl thốngl trị,l phátl
triểnl CSHTl mới,l loạil bỏl tànl dưl CSHTl cũ;l củngl cố,l xâyl dựngl vàl xâydựngl thểl chếl kinhl tế.l
Nếul KTTTl ảnhl hưởngl lênl CSHTl cùngl chiềul vớil nềnl kinhl tếl cól thểl đẩyl nól
xuống,l hayl sụpl đổ.l KTTTl chínhl trịl cól ảnhl hưởngl lớnnhấtl khil đềl cậpl trựcl tiếpl
CSHTl hơnl làl sựl phátl triểnl củal kinhl tế..l
5.l Sựl phátl triểnl cácl hìnhl tháil kinhl tếl -l xãl hộil làl mộtl quál trìnhl lịchl sửl -l tựl nhiên.l
a.l Phạml trùl hìnhl tháil kinhl tếl -l xãl hội.l
Hìnhl tháil kinhl tếl -l xãl hộil làl mộtl phạml trùl củal chủl nghĩal duyl vậtl lịchl sử,l
dùngl đểl môl tảl xãl hộil ởl cácl thờil kỳl lịchl sửl cụl thểl gắnl vớil mộtl loạil QHSXl đạil
diệnl chol xãl hộil đó,l phùl hợpl vớil mộtl mứcl độl nhấtl địnhl củal LLSXl vàl vớil mộtl
KTTTl tươngl xứngl đượcl tạol dựngl trênl mẫul QHSXl đó.l Phạml trùl hìnhl tháil kinhl tếl
-l xãl hộil vạchl ral kếtl cấul xãl hộil củal từngl thờil kỳl lịchl sửl cụl thểl gồml bal nhânl tốl
chính,l đól làl Lựcl lượngl sảnl xuất,l quanl hệl sảnl xuấtl (cơl sởl hạl tầng)l vàl kiếnl trúcl thượngl tầng.l
Lựcl lượngl sảnl xuấtl làl cơl sởl vậtl chấtl củal xãl hội,l tiêul chuẩnl chungl giúpl sol
sánhl từngl thờil kỳl lịchl sửl vớil đặcl điểml vàl nhânl tốl tínhl theol cùngquyếtl địnhl việcl
tồnl tại,l phátl triểnl củal hìnhl tháil kinhl tếl -l xãl hội.l Quanl hệl sảnl xuấtl làl yếul tốl kháchl
quan,l cụl thể,l baol trùml vàl địnhl đoạtl cácl quanl hệl xãl hội,l cũngl làl tiêul chíl cơl bảnl
nhấtl nhằml phânl biệtl giữal nhữngl chếl độl xãl hộil vớil nhau.l Kiếnl trúcl thượngl tầngl làl
việcl môl tảl nhữngl mốil quanl hệl giữal conl ngườil vớil nhaul trongl thếl giớil tâml linhl
vàl biểul hiệnl lênl diệnl mạol chungl củal toànl xãl hội.l l l 16
Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com) lOMoAR cPSD| 23022540
b.l Tiếnl trìnhl lịchl sửl -l tựl nhiênl củal xãl hộil loàil người.l
Lịchl sửl xãl hộil nhânl loạil đãl vàl đangl phátl triểnl theol 5l hìnhl tháil xãl hội:l
Nguyênl thuỷ,l dânl chủl nôl lệ,l phongl kiến,l tưl sảnl chủnghĩal vàl hiệnl nayl làl đangl đil
tớil cnxh.l Sựl phátl triểnl nàyl làl tiếnl trìnhl lịchl sửl tựl nhiênl vìl mộtl sốl líl dol như:l -l Sựl
hìnhl thànhl vàl vậnl độngl củal xãl hộil thuậnl theol nhữngl quyl luậtl tấtl yếul l -l Lịchl sửl
củal mọil sựl hìnhl thànhl vàl phátl triểnl củal xãl hộil luônl đượcl nhânl trựcl tiếpl hoặcl giánl
tiếpl bởil sựl tiếnl hoál củal LLSXl xãl hội.l l -l Quál trìnhl biếnl đổil củal mỗil kinhl tếl -l xãl
hộil đềul cól sựl ảnhl hưởngl củal nhữngl yếul tốl bấtl lợil khácl nênl xul thếl chủl đạol củal
mọil HTKTl –l XHl làl sựl tăngl trưởngl từl thấpl đếnl cao.l Nhưngl sựl thayl đổil cól thểl
diễnl ral theol mọil hướng.l l -l Hoànl cảnhl lịchl sửl củal cácl nướcl nàyl khácl nhaul (yếul
tốl tựl nhiênl vàl chủl quan).
II.l QUÁl TRÌNHl VẬNl DỤNGl HỌCl THUYẾTl HÌNHl THÁIl KINHl TẾl -l XÃl
HỘIl CỦAl ĐẢNGl TAl Ởl VIỆTl NAM.l
1.l Cácl nộil dungl đãl ápl dụng.l
a.l Lựal chọnl conl đườngl tiếnl lênl chủl nghĩal xãl hộil bỏl qual chếl độl tưl bảnl chủl nghĩal
Theol Ăngghenl thìl mộtl sốl nướcl nghèo,l tiềnl đếl quốcl chỉl cól tiếnl đếnl cáchl
mạngl vôl sảnl vớil nhữngl conl đườngl phátl triểnl bỏl qual tưl bảnl chủl nghĩa.l Hơnl làml
tốtl việcl đól chắcl chắnl cáchl mạngl vôl sảnl sẽl thànhl côngl vìl nhânl dânl laol độngl dướil
sựl dẫnl dắtl củal Đảngl cộngl sảnl đãl thựcl hiệnl khởil nghĩal giànhl lạil quyềnl lựcl khỏil
bànl tayl giail cấpl thốngl trịl vàl nhữngl nướcl ấyl đãl nhậnl đượcl sựl trợl giúpl bởil mộtl sốl
nướcl phươngl Tây.l Muốnl thếl hơnl nữa,l quanl điểml củal chủl nghĩal Mácl đốil vớil hìnhl
tháil kinhl tếl -l xãl hộil đãl xácl địnhl rằngl cácl quốcl gial vàl dânl tộcl sẽl phátl triểnl lầnl
lượtl theol từngl giail đoạnl quál độl củal nhữngl hìnhl tháil kinhl tếl -l xãl hộil kếl tiếpl nhaul
từl tưl bảnl sangl cộngl sản,l nhưngl tuỳl thuộcl vàol điềul kiệnl lịchl sựl riêngl màl mỗil nướcl
lạil bỏl qual mộtl hoặcl nhiềul hìnhl tháil kinhl tếl -l xãl hội.l
Theol Lêninl thìl cól 2l loạil quál độl làl quál độl trựcl tiếpl vàl quál độl giánl tiếp.l 17 Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com) lOMoAR cPSD| 23022540
Lê-ninl tinl rằngl chỉl nướcl nàol chủl nghĩal tưl bảnl đãl phátl triểnl hoànl toànl sẽl tiếnl đếnl
chủl nghĩal xãl hộil bằngl quál độl trựcl tiếp.l Ngượcl lại,l cácl nướcl nàyl phảil tiếnl đếnl chủl
nghĩal xãl hộil thôngl qual quál độl giánl tiếp.l Cănl cứl chínhl làl sựl bỏl qual vàl đil dầnl tớil
conl đườngl xãl hộichủl nghĩa.l Nướcl việtl naml làl nướcl lạcl hậul vềl xãl hộil lạil dol chếl
độl đếl quốcl cail trịl mộtl thờil kỳl lâu,l cơl sởl hạl tầngl kinhl tếl kĩl thuậtl cònl nghèol nànl
vàl thiếul thốn.l Đảngl đãl chứngl minhl rằngl khil Việtl Naml thựcl hiệnl cuộcl cáchl mạngl
xãl hộil chủl nghĩal vàl phátl triểnl chủl nghĩal xãl hộil thànhl mộtl nướcl hướngl tớil chủl
nghĩal bỏl qual chủl nghĩal tưl bảnl sựl chọnl lựal trênl 2l cơl sởl dướil đây.l
Mộtl là,l chỉl cól CNXHl mớil đưal toànl bộl nhânl dânl tal ral khỏil ápl bức,l bócl lộtl
vàl mangl tớil sựl anl yênl tựl dol chol nhânl dân.l
Hail là,l thànhl côngl củal sựl nghiệpl cáchl mạngl nướcl Ngal năml 1971l đãl mởl
sangl mộtl kỷl nguyênl mớil vàl tạol điềul kiệnl phátl triểnl đểl nhiềul dânl tộcl khácl hướngl tớil conl đườngl CNXH.l
Sựl lựal chọnl đól khôngl tráil vớil quyl luậtl vậnl độngl lịchl sửl kháchl quanl củal
XHCN,l khôngl xungl độtl vớil hìnhl tháil kinhl tếl xãl hộil vàl chủl nghĩal Mácl Lê-nin.l
Trongl điềul kiệnl hiệnl nayl sựl lựal chọnl ấyl cònl làl sựl lựal chọnl conl đườngl rútl ngắnl
bỏl qual chếl độl TBCN.l Conl đườngl CNXHl giúpl tal cól thểl tăngl nhanhl chóngl sảnl
xuấtl theol hướngl côngl nghiệpl hiệnl đạil hoál đểl xửl lýl cól hiệul quảl mọil mâul thuẫnl
xãl hộil phátl triểnl xãl hộil theol xul thếl tiếnl bộl vừal đảml bảol khôngl làml xãl hộil cùngl
nhânl dânl laol độngl phảil trảl thêml cácl chil phíl củal xãl hộil tưl bảnl màl chủl yếul làl
nhữngl ngườil bócl lộtl người,l làl sựl phânl biệtl ngườil vớil người.l ..l Vìl cảl nhữngl lýl dol
trênl nênl nướcl việtl naml đãl chọnl conl đườngl đil tớil chủl nghĩal xãl hộil bỏl qual ưl bảnl
côngl nghiệp.l Nướcl việtl naml đil tớil chủl nghĩal xãl hộil trongl điềul kiệnl vôl cùngl gianl
nanl vàl khól khăn.l Vớil trênl 80%l sinhl sốngl bằngl nôngl thìl điềul kiệnl vềl vậtl chấtl củal
chủl nghĩal xãl hộil hầul nhưl khôngl có.l Vớil chủl nghĩal Mácl –l Lêninl vàol điềul kiệnl
thựcl tếl củal nướcl việtl nam,l Đảngl chúngl tal xácl định:l độcl lậpl dânl tộcl vàl chủl nghĩal
xãl hộil khôngl táchl rờil nhau.l Viêcl Đảngl chúngl tal vẫnl kiênl trìl conl đườngl đil tớil chủl 18
Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com) lOMoAR cPSD| 23022540
nghĩal xãl hộil làl đúngl vớil sựl vậnl độngl củal lịchl sửl vàl xul thếl củal thờil đạil vàol điềul
kiệnl thựcl tếl củal Việtl Nam.l
b. Hướng đi xây dựng xã hội.
Xã hội mà nhân dân chúng ta phấn đấu xây dựng là một xã hội của dân, do dân,
bởi dân, có một nền kinh tế phát triển dựa trên lực lượng sản xuất tiên tiến theo thị
trường về tư liệu sản xuất, có nền văn hoá đậm đà chất hồn dân tộc, con người được
giải phóng, hưởng thụ sự sung sướng, phồn vinh về mọi mặt trong cộng đồng dân tộc
anh em hoà bình, tôn trọng và đoàn kết, thân thiện với nhân dân các nước trên thế giới quan.
Đây là còn là nội dung "kinh tế vật chất là cơ sở của sự ổn định và phồn vinh của
xã hội" vì "đó khẳng đinh của cơ sở hạ tầng với kiến trúc thượng tầng". Đại hội Đảng
toàn quốc lần thứ VII (tháng 6/1991) của Đảng ta đã khẳng định: "Đưa nước ta là một
nước công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ
sản xuất tiến bộ, phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất,
đời sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng an ninh vững, dân giàu nước mạnh, xã
hội công bằng văn minh". Vì đấy cũng là sự hiện thực hoá từ nội dung "biện chứng về
cơ sở hạ tầng đến kiến trú cthượng cao của xã hội”.
2. Thành tựu đạt được.
Trong thời kỳ trước đó (1986-1990) , tốc độ tăng GDP bình quân hàng năm chỉ
khoảng 4,4% thì đến năm 2019 con số này đãđạt 7,02% và quy mô nền kinh tế là trên
262 tỷ USD; thu nhập bình mỗi người dân đã đạt tới 2.800 USD. Danh sách được
Forbes Asia 2019 cập nhật thì trong 200 công ty nguồn thu trên 1 tỷ USD lớn nhất ở
thị trường châu Á - Thái Bình Dương đã có khoảng 7 dn của Việt Nam. Ngoài ra, Việt
Nam được đứng vị trí 8 của danh sách các nền kinh tế hấp dẫn nhất toàn cầu cho nhà
đầu tư năm 2019, tăng 15 hạng so với năm 2018. Số liệu do Bộ Công Thương chỉ ra,
tính hết năm 2019, Việt Nam đã có quan hệ ngoại giao với 189/193 thành viên của Liên 19 Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com) lOMoAR cPSD| 23022540
hợp quốc; có quan hệ kinh tế - thương mại và đầu tư với trên 224 nước và vùng lãnh
thổ; có 16 đối tác chiến lược, 11 đối tác chiến lược khác; 71 nước đã thừa nhận Việt
Nam là một nền kinh tế thị trường. Việt Nam đã góp phần hình thành một nền kinh tế
thị trường hoàn chỉnh, đồng bộ và toàn diện để phục vụ nhu cầu của hội nhập thông
qua các thể chế, chính sách tạo điều kiện thúc đẩy, huy động tối đa sức mạnh của người
dân, dn tham gia hợp tác kinh tế quốc tế. Hội nhập kinh tế cũng giúp Việt Nam thành
một "mắt xích" trọng yếu của chuỗi kết nối kinh tế với những nền kinh tế hàng đầuthế
giới. Thống kê tại Bộ Công Thương cho biết, tính đến năm 2019, Việt Nam đã có quan
hệ ngoại giao với 189/193 thành viên của Liên hợp quốc; có quan hệ kinh tế - thương
mại và đầu tư với trên 224 nước và vùnglãnh thổ; có 16 đối tác chiến lược, 11 đối tác
chiến lược dài hạn; 71 nước đã thừa nhận Việt Nam là một nền kinh tế thị trường. 3. Hạn chế.
Trình độ sản xuất của Việt Nam hiện nay là không đồng nhất. Đây là đặc điểm
khá rõ nét. Sự không đồng nhất của trình độ lựclượng được biểu hiện bởi tất cả hai
nhân tố chính là người lao động từ chức cụ lao động.
Vật thể trình độ của người lao động tại việt nam mình cũng biết là những người lao
động với trình độ cao trên bình diện thế giới vừa có người lao động với trình độ lao
động giản đơn bằng chân tay và vừa có người công nhân vừa có trình độ kỹ thuật cao
ở khâu sản xuất nhưng lại có tay nghề thấp ở mắt xích cuối cùng của chuỗi giá trị. Với
phương tiện lao động cũng vậy, có sự kết hợp của dụng cụ lao động thô sơ và máy móc
thiết bị tiên tiến, hiện đại. Iều của sản phẩm hàng hoá cũng tương tự, vừa hiện đại lại
vừa không tiên tiến, vừa có đầu vào truyền thống và vừa có đầu vào phi vật thể. Các
yếu tố của công nghiệp giao thông như nhà ga, bến phà, đường xá, cầu cống cũng giống
vừa hiện đạivừa bán hiện đại và đôi khi rất thô sơ. Từ đây có thể biết đặc điểm của trình
độ sản xuất tại Việt Nam là không đồng nhất giữa hiện đại, bán hiện đại và thô sơ xen
kẽ, kết hợp. Đối với quan hệ quốc tế. Một nhược điểm là ta hầu như không chú ý về
quan hệ mua bán của nền kinh tế thị trường - điều được những người theo chủ nghĩa xã 20
Downloaded by Hoàng Kim Chi (chi.qh2002@gmail.com)