Lịch Sử Hình Thành Và Phát Triển Luật Hôn Nhân Và Gia Đình Việt Nam môn Luật hôn nhân và gia đình | Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh

LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH VIỆT NAM

Luật Hôn nhân và Gia đình là ngành luật gắn liền trực tiếp với đời sống xã hội và quyền con người. Sự phát triển của pháp luật hôn nhân ở Việt Nam phản ánh sự thay đổi của tư tưởng, chế độ chính trị và mức độ văn minh pháp lý qua các thời kỳ.

Chương 1: Pháp luật hôn nhân thời phong kiến và thời Pháp thuộc

Chương 2: Pháp luật hôn nhân Việt Nam từ 1945 đến trước năm 2000

Chương 3: Sự hoàn thiện pháp luật hôn nhân từ Luật 2000 đến Luật 2014

Chương 4 : So sánh Luật hôn nhân và gia đình ( 1959, 1986, 2000, 2014 )

Chương 5 : So sánh Luật hôn nhân và gia đình hiện hành với

CHƯƠNG 1. PHÁP LUẬT HÔN NHÂN THỜI PHONG KIẾN VÀ THỜI PHÁP THUỘC

1.1. Pháp luật hôn nhân thời phong kiến

1.1.1. Bối cảnh và đặc điểm chung

Chịu ảnh hưởng sâu sắc của Nho giáo.

Đề cao vai trò gia trưởng.

Hôn nhân mang tính gia đình, dòng họ hơn là ý chí cá nhân.

1.1.2. Bộ luật Hồng Đức (triều Lê)

Quy định chế độ đa thê.

Vị thế phụ nữ tương đối tốt so với khu vực và thời kỳ phong kiến.

Có quy định bảo vệ phụ nữ khi bị ngược đãi hoặc bị bỏ rơi.

1.1.3. Bộ luật Gia Long (triều Nguyễn)

Củng cố hệ tư tưởng phụ quyền mạnh hơn thời Lê.

Phụ nữ bị hạn chế quyền ly hôn và quyền tài sản.

Kết hôn là quyết định của gia đình, không đề cao sự tự nguyện.

1.2. Pháp luật hôn nhân thời Pháp thuộc (1884 – 1945)

1.2.1. Sự ra đời của các bộ dân luật

Dân luật Bắc Kỳ (1931), Trung Kỳ (1936), Nam Kỳ (1883).

1.2.2. Nội dung cơ bản

Kết hợp giữa luật Pháp và phong tục Á Đông.

Vẫn duy trì chế độ đa thê.

Phụ nữ có một số quyền mới nhưng vẫn phụ thuộc nam giới.

1.2.3. Tác động

Bắt đầu xuất hiện tư duy pháp điển hóa hiện đại.

Tạo tiền đề cho sự ra đời của pháp luật hôn nhân mới sau Cách mạng tháng Tám.

CHƯƠNG 2. PHÁP LUẬT VỀ HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH VIỆT NAM TỪ 1945 ĐẾN TRƯỚC NĂM 2000

2.1. Giai đoạn 1945 – 1959

2.1.1. Bối cảnh lịch sử

Sau Cách mạng tháng Tám, nhu cầu xây dựng hệ thống pháp luật mới theo tinh thần dân chủ, tiến bộ trở nên cấp thiết.

2.1.2. Sắc lệnh 97/SL năm 1950

Lần đầu tiên đặt nền móng cho hôn nhân tự nguyện, bình đẳng, một vợ một chồng.

Cấm tảo hôn, cưỡng ép, mua bán phụ nữ.

Đánh dấu sự đoạn tuyệt với mô hình gia trưởng phong kiến.

2.2. Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1959

2.2.1. Bối cảnh ban hành

Nhu cầu xây dựng chế độ gia đình mới ở miền Bắc.

Sau 1975, áp dụng thống nhất trên cả nước.

2.2.2. Nội dung chính

Hôn nhân tự nguyện, tiến bộ.

Xóa bỏ chế độ đa thê.

Bảo vệ quyền phụ nữ và trẻ em.

Quy định cơ bản về ly hôn, chăm sóc con cái, quan hệ tài sản.

2.2.3. Ý nghĩa

Là đạo luật đầu tiên về gia đình của Nhà nước Việt Nam.

Đặt nền móng cho hệ thống pháp luật gia đình hiện đại.

2.3. Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1986

2.3.1. Lý do sửa đổi

Bối cảnh kinh tế – xã hội thay đổi thời kỳ Đổi mới.

Tăng cường bảo vệ phụ nữ, trẻ em.

2.3.2. Nội dung sửa đổi đáng chú ý

Mở rộng quyền bình đẳng giữa vợ và chồng.

Quy định rõ hơn về ly hôn và nuôi con.

Điều chỉnh quan hệ tài sản phù hợp thực tế xã hội mới

CHƯƠNG 3. SỰ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH TỪ NĂM 2000 ĐẾN 2014

3.1. Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000

3.1.1. Nội dung đổi mới

Làm rõ chế độ tài sản chung – riêng.

Quy định cụ thể về quyền cha mẹ – con.

Bổ sung chế định hôn nhân có yếu tố nước ngoài.

Tăng cường bảo vệ quyền trẻ em theo tiêu chuẩn quốc tế.

3.1.2. Ý nghĩa

Đưa pháp luật Việt Nam tiệm cận hệ thống pháp luật hiện đại.

Thể hiện bước tiến lớn trong bảo vệ quyền con người trong gia đình.

3.2. Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 (hiện hành)

3.2.1. Những điểm mới nổi bật

Nâng tuổi kết hôn: Nam 20, nữ 18.

Không thừa nhận nhưng không cấm hôn nhân đồng giới.

Lần đầu cho phép thỏa thuận về chế độ tài sản trước hôn nhân.

Bổ sung quy định về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo.

Tăng cường bảo vệ phụ nữ và trẻ em, đặc biệt trong các vụ bạo lực gia đình.

3.2.2. Ý nghĩa đối với hệ thống pháp luật hiện nay

Tạo hành lang pháp lý phù hợp bối cảnh hội nhập quốc tế.

Thúc đẩy bình đẳng giới và bảo vệ nhân quyền.

Hoàn thiện toàn diện các quan hệ gia đình trong xã hội hiện đại.

CHƯƠNG 4 : SO SÁNH LUẬT HÔN NHÂN & GIA ĐÌNH 1959, 1986, 2000, 2014 :

1. Nguyên tắc cơ bản của hôn nhân :

1. Độ tuổi kết hôn :

1. Quy định về quyền và nghĩa vụ vợ chồng :

1. Ly hôn :

1. Quan hệ tài sản vợ chồng :

1. Quy định về hôn nhân có yếu tố nước ngoài :

1. Vấn đề về hôn nhân đồng giới :

1. Bảo vệ quyền phụ nữ và trẻ em