Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nơi làm việc tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài của sinh viên | Bài thảo luận Phương pháp nghiên cứu khoa học

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH LỰA CHỌN
NƠI LÀM VIỆC TẠI CÁC CÔNG TY CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI CỦA
SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI HÀ NỘI, 2024
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH LỰA CHỌN
NƠI LÀM VIỆC TẠI CÁC CÔNG TY CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI CỦA
SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
Sinh viên thực hiện: Bùi Thu Nga – K58E2
Sinh viên thực hiện: Vũ Thị Thúy Nga – K58E2
Sinh viên thực hiện: Bùi Thị Hồng Nhung – K58E2
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Bích Phương – K58E2
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Dương Phương Thảo – K58E2
Giáo viên hướng dẫn: ThS. Mai Thanh Huyền HÀ NỘI, 2024 1 LỜI CAM ĐOAN
Nhóm tác giả xin cam đoan đề tài nghiên cứu “Nghiên cứu các yếu tố ảnh
hưởng đến quyết định lựa chọn nơi làm việc tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài
của sinh viên trường Đại học Thương mại” là công trình nghiên cứu của riêng nhóm
tác giả. Các số liệu trong đề tài nghiên cứu này được nhóm tác giả thu thập và sử dụng
một cách trung thực. Các số liệu kế thừa từ kết quả nghiên cứu trước được nhóm tác
giả trích nguồn cụ thể. Kết quả nghiên cứu được trình bày trong đề tài nghiên cứu này
không sao chép của bất cứ tài liệu nào và cũng chưa được trình bày hay công bố ở bất
cứ công trình nghiên cứu nào khác trước đây.
Hà Nội, ngày 01 tháng 03 năm 2024
Nhóm sinh viên thực hiện Bùi Thu Nga Vũ Thị Thúy Nga Bùi Thị Hồng Nhung Nguyễn Thị Bích Phương
Nguyễn Dương Phương Thảo 2 LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian thực hiện đề tài, nhóm tác giả chúng tôi đã nhận được
nhiều sự giúp đỡ của các thầy cô Khoa Kinh tế và Kinh doanh quốc tế trường Đại học
Thương mại. Đặc biệt là sự hướng dẫn tận tình của ThS. Mai Thanh Huyền - Khoa
Kinh tế và Kinh doanh quốc tế thuộc trường Đại học Thương mại, đã hết lòng hướng
dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ động viên chúng tôi trong suốt quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài này.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn đến gia đình, người thân và bạn bè đã động
viên, khích lệ tinh thần, ủng hộ và tạo điều kiện thuận lợi nhất giúp chúng tôi hoàn thành bài nghiên cứu.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn những anh/chị sinh viên đã dành thời gian
tham gia khảo sát của nhóm tác giả.
Chúng tôi xin cam đoan bài nghiên cứu khoa học là bài nghiên cứu của nhóm
tác giả, được đúc kết trong quá trình học tập và nghiên cứu thời gian qua. Các thông
tin và số liệu được sử dụng trong bài nghiên cứu là hoàn toàn trung thực.
Vì bài nghiên cứu được hoàn thành trong thời gian ngắn, với kiến thức và kinh
nghiệm còn hạn chế nên không tránh khỏi sai sót. Kính mong thầy/cô và những người
quan tâm đóng góp ý kiến để chúng tôi có thể làm tốt hơn trong những lần nghiên cứu tiếp theo.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn! 3 MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN..........................................................................................................1
LỜI CẢM ƠN................................................................................................................ 2
MỤC LỤC.....................................................................................................................3
DANH MỤC BẢNG.....................................................................................................5
DANH MỤC BIỂU ĐỒ.................................................................................................6
CHƯƠNG I. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU...........................................7
1.1. Tính cấp thiết của đề tài......................................................................................7
1.2. Mục tiêu nghiên cứu............................................................................................8
1.2.1. Mục tiêu tổng quát........................................................................................8
2.2. Mục tiêu cụ thể................................................................................................8
1.3. Phương pháp nghiên cứu.....................................................................................9
1.4. Đối tượng của phạm vi nghiên cứu...................................................................10
1.4.1. Đối tượng nghiên cứu.................................................................................10
1.4.2. Phạm vi nghiên cứu....................................................................................10
1.4.3. Nội dung nghiên cứu..................................................................................10
1.5. Đóng góp của đề tài...........................................................................................10
1.6. Hướng phát triển của đề tài...............................................................................11
1.7. Câu hỏi nghiên cứu...........................................................................................12
1.8. Tổng quan về các nội dung đã nghiên cứu........................................................13
1.8.1. Tổng quan các nghiên cứu về quyết định lựa chọn nơi làm việc của người
lao động................................................................................................................13
1.8.2. Tổng quan các nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn
nơi làm việc..........................................................................................................15
1.8.3. Khoảng trống nghiên cứu...........................................................................16
CHƯƠNG II. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LỰA
CHỌN NƠI LÀM VIỆC CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG.................................................17 4
2.1. Tổng quan lý thuyết hành vi của con người.......................................................17
2.1.1. Lý thuyết hành động hợp lý........................................................................17
2.1.2. Lý thuyết về Nhu cầu của Maslow.............................................................18
2.2. Tổng quan lý thuyết về lựa chọn nơi làm việc của người lao động...................19
2.2.1. Một số khái niệm cơ bản.............................................................................19
2.2.2. Một số lý thuyết về lựa chọn nơi làm việc của người lao động...................21
2.3. Lý thuyết về công ty có vốn đầu tư nước ngoài.................................................27
2.3.1. Đặc điểm của công ty có vốn đầu tư từ nước ngoài....................................28
2.3.2. Các hình thức đầu tư từ nước ngoài............................................................29
2.3.3. Tác động của những công ty có vốn đầu tư từ nước ngoài đến nguồn nhân
lực Việt Nam.........................................................................................................32
2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi lựa chọn nơi làm việc của người lao động..33
2.5. Đề xuất mô hình nghiên cứu.............................................................................34
2.6. Giả thuyết nghiên cứu.......................................................................................35
CHƯƠNG III: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ PHÂN TÍCH VIỆC LÀM CỦA SINH
VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI..............................................................36
3.1. Khái quát về tình trạng việc làm của sinh viên trường sau khi tốt nghiệp.........36
3.2. Đánh giá, phân tích thực trạng về ý định lựa chọn công ty và doanh nghiệp làm
việc của sinh viên trường Đại học Thương mại........................................................36
CHƯƠNG IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU........................................................39
4.1. Mô hình nghiên cứu..........................................................................................39
4.2. Thiết kế nghiên cứu...........................................................................................39
4.2.1. Quy trình thiết kế nghiên cứu.....................................................................39
4.2.2. Xác định thang đo.......................................................................................42
4.2.3. Nghiên cứu định lượng...............................................................................42
4.2.4. Xác định bảng hỏi.......................................................................................46
4.3. Phương pháp chọn mẫu và dữ liệu nghiên cứu..................................................46 5
4.3.1. Mẫu nghiên cứu..........................................................................................46
4.3.2. Mô tả mẫu...................................................................................................47
CHƯƠNG V. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU....................................................................50
5.1. Thống kê mô tả các biến nghiên cứu.................................................................50
5.2. Kiểm tra độ tin cậy bằng thang đo Cronbach’s Alpha.......................................54
5.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA (Exploratory Factor Analysis).......................56
5.4. Phân tích tương quan Pearson...........................................................................59
5.5. Phân tích hồi quy đa biến..................................................................................61
CHƯƠNG VI. KẾT LUẬN.........................................................................................69
6.1. Khẳng định kết quả nghiên cứu.........................................................................69
6.2. Đề xuất các kiến nghị........................................................................................70
6.3. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo............................................71
TÀI LIỆU THAM KHẢO...........................................................................................73
PHỤ LỤC: BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT.................................................................74 6 DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1. Kết quả thống kê mô tả thang đo Bản thân..................................................40
Bảng 3.2. Kết quả thống kê mô tả thang đo Cơ hội đào tạo thăng tiến........................40
Bảng 3.3. Kết quả thống kê mô tả thang đo Ảnh hưởng của xã hội.............................41
Bảng 3.4. Kết quả thống kê mô tả thang đo Chính sách lương thưởng........................42
Bảng 3.5. Kết quả thống kê mô tả thang đo Uy tín và thương hiệu tổ chức.................42
Bảng 3.6. Kết quả thống kê mô tả thang đo Quyết định làm việc................................44
Bảng 5.1. Kết quả thống kê mô tả thang đo Bản thân..................................................57
Bảng 5.2. Kết quả thống kê mô tả thang đo Cơ hội đào tạo thăng tiến........................57
Bảng 5.3. Kết quả thống kê mô tả thang đo Ảnh hưởng của xã hội.............................58
Bảng 5.4. Kết quả thống kê mô tả thang đo Chính sách lương thưởng........................59
Bảng 5.5. Kết quả thống kê mô tả thang đo Uy tín và thương hiệu tổ chức.................60
Bảng 5.6. Kết quả thống kê mô tả thang đo Quyết định làm việc................................60
Bảng 5.7. Kết quả phân tích độ tin cậy của thang đo (hệ số Cronbach’s Alpha)..........62
Bảng 5.8. Kiểm định KMO và Bartlett’s của các biến độc lập.....................................63
Bảng 5.9. Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA các biến độc lập.........................64
Bảng 5.10. Kiểm định KMO và Bartlett’s biến phụ thuộc...........................................65
Bảng 5.11. Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA biến phụ thuộc..........................65
Bảng 5.12. Ma trận hệ số tương quan giữa các nhân tố (Pearson)...............................67
Bảng 5.13. Đánh giá sự phù hợp của mô hình.............................................................67
Bảng 5.14. Kiểm định độ phù hợp của mô hình (kiểm định ANOVA).........................68
Bảng 5.15. Kết quả phân tích hồi quy..........................................................................69
Bảng 5.16. Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.........................................................72 7 DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Mô hình thuyết hành động hợp lí.............................................................19
Biểu đồ 2.2. Tháp nhu cầu của Maslow.......................................................................19
Biểu đồ 2.1. Yếu tố ảnh hưởng đến quyết định làm việc tại công ty có vốn đầu tư nước
ngoài............................................................................................................................36
Biểu đồ 3.1. Biểu đồ thống kê tần số của biến đo lường “Quyết định làm việc”.........43
Biểu đồ 4.1. Yếu tố ảnh hưởng đến quyết định làm việc tại công ty có vốn đầu tư nước
ngoài............................................................................................................................45
Biểu đồ 4.2. Thống kê của nhóm đối tượng theo giới tính...........................................53
Biểu đồ 4.3. Thống kê của nhóm đối tượng theo năm học tại trường..........................54
Biểu đồ 4.4. Thống kê của nhóm đối tượng theo kinh nghiệm làm việc......................55
Biểu đồ 5.1. Biểu đồ giả định phân phối chuẩn của phần dư.......................................70
Biểu đồ 5.2. Biểu đồ giả định phân phối chuẩn của phần dư.......................................71
Biểu đồ 5.3. Biểu đồ giả định liên hệ tuyến tính..........................................................71 8
CHƯƠNG I. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong bối cảnh hiện nay, đầu tư trực tiếp nước ngoài có vai trò quan trọng đối
với nền kinh tế của các quốc gia đang phát triển, thể hiện ở những điểm chủ yếu sau
đây: Bổ sung thiếu hụt về vốn đầu tư để phát triển kinh tế - xã hội; Góp phần quan
trọng vào công cuộc hiện đại hóa công nghệ của nền kinh tế; Tiếp thu kinh nghiệm
quản lý tiên tiến để phát triển kinh tế nhanh hơn, hiệu quả hơn; Tạo thêm nhiều việc
làm cho người lao động; Góp phần gia tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước...Vì
vậy, đầu tư trực tiếp nước ngoài là một xu thế đặc trưng của toàn cầu hóa là nhân tố
quan trọng đối với những nước đang phát triển.
Việt Nam được quốc tế đánh giá là một trong những quốc gia thu hút doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) thành công nhất khu vực và trên thế giới, trở
thành địa điểm đầu tư tin cậy, hiệu quả trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt
trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ Trung, nhiều tập đoàn đa quốc gia đang lựa
chọn Việt Nam là một trong những điểm đến trong kế hoạch dịch chuyển nhà máy sản
xuất sang các nước ngoài Trung Quốc. Thực tế trong những năm gần đây lượng vốn
FDI đầu tư tại Việt Nam tăng lên nhanh chóng. Với những lợi ích và doanh nghiệp
FDI mang lại cho nền kinh tế xã hội nói chung và ngành ngân hàng nói riêng, các
Ngân hàng thương mại (NHTM) trong nước cũng như Ngân hàng nước ngoài trong
những năm gần đây đều mong muốn thâm nhập để xây dựng mối quan hệ đa chiều từ
huy động, tín dụng, dịch vụ thanh toán, chi lương, mua bán ngoại tệ... với khối doanh nghiệp FDI.
Đóng góp vào những thành quả phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam không
thể thiếu vai trò quan trọng của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước
ngoài. Cơ cấu khu vực FDI trong GDP có xu hướng tăng dần từ năm 2005 đến nay.
Năm 2005, khu vực FDI đóng góp 15,16% trong tăng trưởng GDP. Con số này có xu
hướng tăng đều đến năm 2008, mặc dù có giảm nhẹ vào năm 2009 và năm 2010,
nhưng sau đó tiếp tục tăng trở lại và tăng dần đến 20,35% vào năm 2019. Kết quả này
cho thấy, khu vực FDI ngày càng có những đóng góp trực tiếp rất quan trọng cho tăng
trưởng kinh tế. Bên cạnh đó, FDI cũng giúp đẩy mạnh xuất khẩu, đóng góp vào thặng
dư cán cân thương mại của Việt Nam, từ đó thúc đẩy tăng trưởng GDP. Những đóng
góp này ngày càng được nâng cao. Giá trị xuất khẩu hàng hoá của khu vực doanh 9
nghiệp FDI chiếm 27% vào năm 1995 và tăng gấp gần 3 lần lên tới 71,7% kim ngạch
xuất khẩu cả nước vào năm 2020,... Khu vực FDI góp phần không nhỏ trong việc tạo
việc làm cho người lao động. Theo Tổng cục Thống kê (2020), kết quả Điều tra Lao
động - Việc làm quý 1/2020, khu vực doanh nghiệp FDI đã và đang tạo công ăn việc
làm cho 6,1 triệu người lao động, chiếm khoảng 11% trong tổng lực lượng lao động
(trên 54 triệu lao động), chiếm trên 19% trong tổng lao động làm công ăn lương (25,3
triệu người) ở Việt Nam. Ngoài những kết quả nêu trên, các doanh nghiệp FDI còn
đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhiều ngành kinh tế công nghiệp mũi
nhọn của như: công nghiệp điện tử, công nghệ cao; thúc đẩy chuyển giao công nghệ,
năng lực quản lý kinh doanh; thúc đẩy sự hình thành và phát triển của nhiều sản phẩm mới.
Lựa chọn một nơi làm việc thích hợp từ lâu đã trở thành vấn đề quan tâm không
chỉ đối với sinh viên mới tốt nghiệp, mà còn đối với các nhà nghiên cứu, nhà quản lý
giáo dục. Nhiều sinh viên hiện nay có định hướng tìm kiếm việc làm tại các công ty có
vốn đầu tư nước ngoài để có cơ hội học hỏi và phát triển kỹ năng chuyên môn. Tại
những công ty này bên cạnh có môi trường làm việc chuyên nghiệp, hiện đại và sáng
tạo còn có các chế độ phúc lợi hấp dẫn, ổn định thu hút nhiều sinh viên có ý định lựa
chọn. Ngoài ra, nhiều sinh viên ra trường chưa có định hướng lựa chọn doanh nghiệp
để làm việc rõ ràng, gây hiện tượng làm việc trái với ngành học. Xuất phát từ những lý
do trên, tác giả lựa chọn đề tài “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định
lựa chọn nơi làm việc tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài của sinh viên trường
Đại học Thương mại” nhằm tìm hiểu định hướng cho nơi làm việc của sinh viên và
những yếu tố tác động đến quyết định của sinh viên.
1.2. Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1. Mục tiêu tổng quát
Làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn làm việc tại các công ty
có vốn đầu tư nước ngoài của sinh viên Đại học Thương mại. Từ đó đưa ra một số kiến
nghị giải pháp để lựa chọn công ty đúng định hướng, chuyên ngành cũng như đáp ứng
đủ mong muốn cá nhân của sinh viên.
2.2. Mục tiêu cụ thể
Mô tả thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn làm việc tại các
công ty có vốn đầu tư nước ngoài của sinh viên Đại học Thương mại gồm nhiều yếu tố 10
sau đây: môi trường làm việc, chế độ đãi ngộ, cơ hội thăng tiến, năng lực bản thân, cơ hội việc làm,...).
Thứ nhất là phân tích ảnh hưởng của các yếu tố đến quyết định lựa chọn làm
việc tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài đến định hướng học tập, thực tập của
sinh viên (ngoại ngữ, lựa chọn công ty có vốn đầu tư nước ngoài để thực tập, môi
trường đa văn hóa có phù hợp với bản thân,...).
Thứ hai là phân tích ảnh hưởng của các yếu tố đến quyết định lựa chọn làm việc
tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài đến cuộc sống của sinh viên (quan hệ với bạn
bè, thầy cô, hoạt động ngoại khóa, các kỹ năng mềm, chứng chỉ cần thiết,...).
Cuối cùng rút ra một số đề xuất, kiến nghị giúp phát huy những ảnh hưởng tích
cực, hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực của các yếu tố đến quyết định việc làm của
sinh viên Đại học Thương mại. Từ đó giúp sinh viên đưa ra định hướng tương lai và
lựa chọn công việc phù hợp với xã hội và bản thân.
1.3. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện các mục tiêu đề ra, bài nghiên cứu tiến hành các phương pháp
nghiên cứu thích hợp dưới đây.
Nghiên cứu sơ bộ: tổng hợp kết quả của các nghiên cứu liên quan trước đây kết
hợp với tình hình thực tế hiện nay từ đó tìm hiểu những yếu tố tác động chủ yếu đến
quyết định lựa chọn làm việc của sinh viên trường Đại học Thương mại tại doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Nghiên cứu được tiến hành qua phương pháp chính thức là nghiên cứu định
lượng, với công cụ là bảng khảo sát gồm những câu hỏi chi tiết. Khảo sát được tiến
hành tại Thủ đô Hà Nội từ tháng 11 năm 2023 đến tháng 1 năm 2024. Đối tượng khảo
sát là sinh viên năm 3 và năm 4 đang theo học tại Đại học Thương mại. Sau khi thu
được kết quả thì tiến hành các bước phân tích sau:
-Thống kê, mô tả mẫu nghiên cứu với các thông tin cần thiết.
-Sau khi mã hóa và làm sạch dữ liệu, tiến hành xử lý dữ liệu bằng phần mềm
SPSS: Kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach’s Alpha), phân tích nhân tố
khám phá EFA, phân tích tương quan và phân tích hồi quy tuyến tính.
1.4. Đối tượng của phạm vi nghiên cứu
1.4.1. Đối tượng nghiên cứu 11
Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn làm việc tại các công
ty có vốn đầu tư nước ngoài của sinh viên trường đại học Thương mại.
1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
-Phạm vi thời gian: từ tháng 9 năm 2023 đến tháng 1 năm 2024
-Phạm vi không gian: các sinh viên năm 3 và năm 4 đang theo học tại trường Đại học Thương mại.
1.4.3. Nội dung nghiên cứu
Bài nghiên cứu gồm 6 chương: Chương I: Mở đầu
Chương II: Cơ sở lý thuyết
Chương III: Đánh giá thực trạng và phân tích việc làm của sinh viên trường Đại học Thương mại
Chương IV: Phương pháp nghiên cứu
Chương V: Kết quả nghiên cứu Chương VI: Kết luận
1.5. Đóng góp của đề tài
1.5.1. Về mặt lý luận
Nghiên cứu này giúp làm sáng tỏ quá trình quyết định nghề nghiệp của sinh
viên thông qua áp dụng các lý thuyết cơ sở, cụ thể là lý thuyết lựa chọn nghề nghiệp.
Điều này cung cấp một nền tảng lý thuyết cho việc hiểu rõ quyết định lựa chọn công ty làm việc.
Ngoài ra, nghiên cứu mở ra cơ hội xây dựng những kiến thức mới về các yếu tố
ảnh hưởng đến quyết định nghề nghiệp của sinh viên, đặc biệt là trong ngữ cảnh công
ty có vốn đầu tư nước ngoài. Nó có thể giúp cải thiện và mở rộng lý thuyết hiện có,
đồng thời hướng tới việc hiểu rõ hơn về quyết định này.
Nghiên cứu này còn có giá trị trong việc cung cấp hướng dẫn cho các nghiên
cứu tương lai về lĩnh vực này. Nó có thể giúp nghiên cứu đó tiếp tục khám phá và làm
sáng tỏ những khía cạnh chưa được hiểu rõ về quyết định nghề nghiệp của sinh viên.
1.5.2. Về mặt thực tiễn 12
Trước hết, bài nghiên cứu có tiềm năng hỗ trợ quyết định nghề nghiệp của sinh
viên tại trường Đại học Thương mại. Các kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để
cung cấp tư vấn nghề nghiệp và hỗ trợ sinh viên trong việc lựa chọn công ty làm việc,
từ đó cải thiện cơ hội nghề nghiệp của họ.
Ngoài ra, nghiên cứu này có thể hỗ trợ quản lý tài nguyên con người của
trường, giúp họ thu hút và duy trì các sinh viên tài năng và tiềm năng. Điều này có thể
cải thiện chất lượng đào tạo và giáo dục tại trường.
Thêm vào đó, trong trường hợp nghiên cứu này phát hiện ra các yếu tố cụ thể
ảnh hưởng đến quyết định của sinh viên làm việc tại các công ty có vốn đầu tư nước
ngoài, nó có thể hỗ trợ phát triển chính sách kinh tế địa phương và thu hút đầu tư nước ngoài vào khu vực.
Cuối cùng, bài nghiên cứu có khả năng nâng cao hiểu biết về thị trường lao
động và công ty có vốn đầu tư nước ngoài. Nó cung cấp thông tin hữu ích cho doanh
nghiệp và các cơ quan chính phủ về cách sinh viên đánh giá công ty có vốn đầu tư
nước ngoài và cách họ thực hiện quyết định lựa chọn làm việc. Điều này có thể giúp
cải thiện sự kết nối giữa trường Đại học Thương mại và thị trường lao động, từ đó tạo
ra cơ hội tốt hơn cho sinh viên.
1.6. Hướng phát triển của đề tài
1.6.1. Phương hướng
Nhận thấy tầm quan trọng của những yếu tố tác động đến quyết định lựa chọn
làm việc tại doanh nghiệp của sinh viên trường Đại học Thương mại, bài nghiên cứu
hướng đến những yếu tố từ môi trường và bản thân sinh viên. Đối tượng chủ yếu là
sinh viên năm 3 và năm 4 của trường Đại học Thương mại
1.6.2. Kế hoạch
Nhận thức được tính cấp thiết, tác giả xây dựng kế hoạch để thực hiện nghiên cứu đề tài.
Trước hết là đưa ra mục tiêu và phương pháp nghiên cứu, chỉ rõ được nội dung
và những đóng góp của đề tài. Qua tìm hiểu những nghiên cứu trước đó về đề tài,
nhóm xây dựng đề cương nghiên cứu và tiến hành xây dựng câu hỏi, đưa ra những lý
thuyết sử dụng cho nghiên cứu, giả thuyết và mô hình nghiên cứu. Tiếp đó là những 13
quy trình chọn mẫu, thiết kế bảng hỏi để khảo sát ý kiến của sinh viên và đánh giá thực trạng.
Từ những phương pháp thống kê mô tả, tác giả đưa ra kết quả nghiên cứu và
đánh giá, kết luận đề tài. Có thể đưa ra những kiến nghị cho sinh viên, cho các công ty
có vốn đầu tư nước ngoài và cho trường Đại học Thương mại.
1.7. Câu hỏi nghiên cứu
Trong bài nghiên cứu, nhóm tác giả trả lời những câu hỏi nghiên cứu sau đây:
Câu hỏi tổng quát: Những yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn làm
việc tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài của sinh viên trường Đại học Thương Mại Câu hỏi cụ thể:
H1: Bản thân sinh viên trường Đại học Thương mại có những yếu tố tác
động đến quyết định lựa chọn làm việc tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài.
Những yếu tố nào trong bản thân sinh viên trường Đại học Thương Mại có thể
ảnh hưởng đến quyết định của họ trong việc lựa chọn làm việc tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài?
H2: Cơ hội đào tạo thăng tiến có ảnh hưởng tích cực đến quyết định lựa
chọn làm việc tại công ty có vốn đầu tư nước ngoài của sinh viên trường Đại học Thương mại.
Các cơ hội đào tạo thăng tiến có thể tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên trường
Đại học Thương Mại trong việc tìm kiếm việc làm tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài?
H3: Ảnh hưởng của xã hội có tác động tích cực đến quyết định lựa chọn làm
việc tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài của sinh viên Đại học Thương mại.
Các yếu tố xã hội như sự phê duyệt từ gia đình, bạn bè hoặc hoạt động xã hội có
tác động tích cực đến sự lựa chọn của sinh viên trong việc làm việc tại các công ty có
vốn đầu tư nước ngoài không?
H4: Chính sách lương thưởng có ảnh hưởng tích cực đến quyết định lựa
chọn làm việc tại doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam của sinh
viên trường Đại học Thương mại. 14
Chính sách lương thưởng tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại
Việt Nam có ảnh hưởng tích cực đến quyết định của sinh viên lựa chọn làm việc tại đó không?
H5: Uy tín và thương hiệu tổ chức có ảnh hưởng tích cực đến quyết định lựa
chọn làm việc tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài của sinh viên trường Đại
học Thương mại.
Uy tín và thương hiệu của một công ty có vốn đầu tư nước ngoài ảnh hưởng đến
quyết định của sinh viên khi lựa chọn làm việc tại đó không?
1.8. Tổng quan về các nội dung đã nghiên cứu
1.8.1. Tổng quan các nghiên cứu về quyết định lựa chọn nơi làm việc của người lao động
Quyết định lựa chọn nơi làm việc của người lao động luôn là vấn đề được các
nhà nghiên cứu quan tâm và hướng đến với nhiều phương thức tiếp cận và nhiều khía
cạnh tiếp cận khác nhau.
Nghiên cứu của Trần Thúy Liễu
Nghiên cứu này áp dụng phương pháp định lượng để đo lường, kiểm định, hoặc thống
kê các mối quan hệ, ảnh hưởng, hoặc hiệu quả của các biến liên quan đến quyết định
lựa chọn nơi làm việc của sinh viên cao đẳng điều dưỡng năm cuối Trường Cao đẳng
Y tế Hà Nội. Người lao động quyết định lựa chọn làm việc tại nơi này vì những yếu tố
cơ bản như các chính sách ưu đãi, hay các mối quan hệ xã hội hoặc môi trường địa lý,
nhu cầu công việc. Sử dụng những phương pháp thống kê toán học và phiếu điều tra
bảng hỏi, tác giả đã chỉ ra những quyết định trực tiếp về lựa chọn nơi làm việc của sinh
viên. Nghiên cứu này đã chỉ ra mức độ tác động của các yếu tố nhưng lại không trong
một phạm vị bao quát mà chỉ ở trong nhóm nhỏ là sinh viên năm cuối trường Cao đẳng
Y tế Hà Nội với 23 biến quan sát. Nghiên cứu này chưa đủ bao quát và chưa hướng
đến một chuyên ngành riêng biệt mà chỉ bao quát về ngành nghề nói chung nên chưa
thể rút ra nhiều kết luận cho sinh viên và cho doanh nghiệp, nhà trường.
Nghiên cứu của Huỳnh Trường Huy và La Nguyễn Thùy Dung
Nghiên cứu này áp dụng phân tích nhân tố để khám phá các yếu tố chính ảnh
hưởng đến quyết định chọn nơi làm việc của 200 sinh viên năm cuối thuộc các khoa
khác nhau tại Trường Đại học Cần Thơ. Lựa chọn một nơi làm việc thích hợp từ lâu đã 15
trở thành vấn đề quan tâm không chỉ đối với sinh viên mới tốt nghiệp, mà còn đối với
các nhà nghiên cứu, nhà quản lý giáo dục. Mục đích trọng tâm của nghiên cứu này
nhằm chỉ ra những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định chọn nơi làm việc: ở
tại Thành phố Cần Thơ hay ở địa phương của 200 sinh viên năm cuối thuộc các khoa
khác nhau tại Trường Đại học Cần Thơ. Kết quả phân tích dựa theo phương pháp phân
tích xoay nhân tố cho thấy rằng gần 60% sinh viên (từ các tỉnh khác) có xu hướng ở lại
TPCT để tìm việc làm. Các yếu tố gồm cơ hội học tập, phát triển nghề nghiệp và thu
nhập là những nguyên nhân chính dẫn đến quyết định trên. Bên cạnh đó, những yếu tố
về nhân khẩu học cũng có ảnh hưởng ý nghĩa thống kê đến quyết định chọn nơi làm việc.
Nhưng nghiên cứu của nhóm tác giả vẫn chưa đạt đến hoàn hảo khi mức độ
nghiên cứu quá bao quát toàn diện. Suy nghĩ và quan niệm của sinh viên hoàn toàn có
thể thay đổi trong vòng 4 năm đại học. Điều này có thể gây sai lệch về kết quả của bài
nghiên cứu so với tình hình thực tế. Ngoài ra theo tác giả trình bày, số sinh viên tốt
nghiệp hàng năm có sự thay đổi đáng kể. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến sai số của bài nghiên cứu.
Nghiên cứu của Trần Thị Ngọc Duyên và Cao Hào Thi
Nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết
định làm việc tại doanh nghiệp nhà nước (DNNN), trên cơ sở các nghiên cứu của
Timothy A. Judge và các cộng sự, kết hợp các nghiên cứu của David G. Allen, Raj V.
Mahto và Robert F. Otondo và Levon T. Esters và Blannie E. Bowen.Dữ liệu khảo sát
trên 253 lao động có trình độ cao đẳng, đại học và sau đại học tại TP. Hồ Chí Minh.
Nhóm tác giả đã chỉ ra những giả thuyết và mô hình nghiên cứu bao gồm những
yếu tố thách thức, cơ hội, chính sách và mức trả công đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyết
định lựa chọn công việc tại doanh nghiệp nhà nước. Với phương pháp nghiên cứu định
tính cùng phân tích thống kê mô tả, phân tích các nhân tố, kết quả cho thấy quyết định
làm việc tại doanh nghiệp nhà nước phụ thuộc vào 8 nhân tố chính. Mô hình nghiên
cứu giải thích được 47,9% cho tổng thể về sự liên hệ của 8 nhân tố nói trên với quyết
định chọn công việc tại doanh nghiệp nhà nước.
1.8.2. Tổng quan các nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn
nơi làm việc 16
Nghiên cứu của Hoàng Thu Hiền
Nghiên cứu này nổi bật với khả năng phân tích sâu rộng các yếu tố ảnh hưởng
đến quyết định lựa chọn nơi làm việc của sinh viên ngành kinh tế tại Hà Nội. Đầu tiên,
phạm vi đối tượng nghiên cứu rộng lớn, bao gồm sinh viên từ sáu trường đại học khác
nhau, tạo nên một bức tranh đa dạng về quan điểm và kỳ vọng của sinh viên. Tiếp
theo, phương pháp nghiên cứu được áp dụng một cách cẩn trọng và chính xác, sử dụng
mô hình hồi quy bội để xác định mối liên hệ giữa các biến số. Nghiên cứu cũng tích
hợp hiệu quả giữa lý thuyết và thực tiễn, áp dụng các lý thuyết đã được thiết lập để giải
thích và dự báo hành vi lựa chọn nơi làm việc của sinh viên, đồng thời đề xuất các giải
pháp và hướng dẫn chính sách dựa trên kết quả nghiên cứu.
Tuy nhiên, nghiên cứu này cũng tồn tại một số hạn chế cần được khắc phục.
Đầu tiên, việc tập trung chỉ ở khu vực Hà Nội có thể hạn chế khả năng tổng quát hóa
kết quả nghiên cứu cho các khu vực khác hoặc toàn quốc. Thứ hai, việc chỉ tập trung
vào sinh viên ngành kinh tế có thể bỏ qua những yếu tố đặc thù và quan điểm lựa chọn
nơi làm việc từ sinh viên của các ngành học khác. Cuối cùng, dù việc sử dụng phương
pháp định lượng mang lại cái nhìn tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng, nhưng thiếu đi
sự sâu sắc và chi tiết mà phương pháp định tính có thể cung cấp.
Nghiên cứu của nhóm tác giả Trần Văn Mẫn và Trần Kim Dung (2010)
Nhóm tác giả nghiên cứu về lựa chọn nơi làm việc ở thành phố lớn hoặc
quay trở về quê để làm việc. Nghiên cứu được thực hiện trên 360 sinh viên ngành quản
trị kinh doanh chuẩn bị tốt nghiệp tại TP Hồ Chí Minh. Kết quả chỉ ra các yếu tố ảnh
hưởng đến quyết định lựa chọn nơi làm việc, cho thấy có 8 nhân tố ảnh hưởng đến
quyết định lựa chọn nơi làm việc của sinh viên: đó là việc làm; thông tin và thủ tục
thông thoáng; tình cảm quê hương; chính sách ưu đãi, vị trí và môi trường, con người,
điều kiện giải trí và chi phí sinh hoạt.
Nghiên cứu của nhóm tác giả Huỳnh Trường Huy và La Nguyễn Thùy Dung (2011)
Nghiên cứu đã chỉ ra những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định lựa
chọn nơi làm việc tại TP Cần Thơ hay ở địa phương của 200 sinh viên năm cuối thuộc
các ngành học khác nhau. Kết quả phân tích cho thấy sinh viên có xu hướng ở lại tìm
việc làm tại thành phố Cần Thơ. Kết quả đưa ra các yếu tố ảnh hưởng quyết định lựa 17
chọn nơi làm việc gồm có cơ hội học tập; phát triển nghề nghiệp và thu nhập là những
nguyên nhân chính dẫn đến quyết định trên.
Nghiên cứu của Gregory (2010)
Nghiên cứu cho rằng quyết định lựa chọn nơi làm việc của người tìm việc dựa
trên cơ sở làm thế nào để sử dụng tốt nhất những nỗ lực của bản thân, có thể đáp ứng
những nhu cầu trước mắt và những mong đợi của họ về những ảnh hưởng đến nhu cầu
tương lai và hành vi của họ. Nếu người tìm việc tin rằng một tổ chức sẽ làm tăng khả
năng họ đạt được kết quả có giá trị, họ sẽ sẵn sàng để làm việc với tổ chức đó. Vì vậy,
người tìm việc hình thành một mối quan tâm cho các đặc tính của tổ chức mà họ tin
rằng những nỗ lực của họ sẽ đạt được các kết quả có giá trị.
Nghiên cứu không chỉ ra được những yếu tố cụ thể ảnh hưởng đến quyết định
lựa chọn nơi làm việc của người lao động, nhưng đã cho thấy cơ sở của những quyết
định và lựa chọn ấy.
1.8.3. Khoảng trống nghiên cứu
Các nghiên cứu trước đó chưa thể chỉ rõ ràng những yếu tố mấu chốt mang tính
quyết định cao ảnh hưởng trực tiếp đến sinh viên, mà chủ yếu đưa ra những yếu tố từ
riêng doanh nghiệp hoặc định hướng nghề nghiệp cho sinh viên. Những yếu tố chính
như bản thân sinh viên, cơ hội tương lai và những tác động của xã hội, chính sách của
công ty có gì khác biệt so với các công ty nội địa. Phạm vi nghiên cứu của các nghiên
cứu trước đây cũng không chỉ rõ ràng mối quan hệ giữa sinh viên và công ty có vốn
đầu tư nước ngoài. Bài nghiên cứu sẽ chỉ rõ hơn về những yếu tố tác động đến quyết
định lựa chọn làm việc tại các công ty có vốn đầu tư nước ngoài của sinh viên, cụ thể
là sinh viên trường Đại học Thương mại.