Nghiên cứu các yếu tố tác động đến sự phát triển Thương mại điện tử | Bài thảo luận Phương pháp nghiên cứu khoa học

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
------- --------- --------- --------- --------- ----- ------- --------- --------- --------- --------- -
BẢN BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Đề tài:
Nghiên cứu các yếu tố tác động đến sự phát triển Thương mại điện tử
Học phần : Phương pháp nghiên cứu khoa học
Lớp học phần : 231 _SCRE0111_ 48
Giáo viên hướng dẫn : Phạm Thị Minh Uyên Nhóm : 05
Hà Nội ngày 2 tháng 11 năm 2023 MỤC LỤC Lời
mở đầu...................................................................................................3
Lời cảm ơn............................................................................................4
CHƯƠNG MỞ ĐẦU...............................................................................5
1.Lí do chọn đề tài................................................................................5
2.Mục đích nghiên cứu.........................................................................6
3. Mục tiêu nghiên cứu........................................................................6
4. Câu hỏi nghiên cứu..........................................................................6
5. Giả thuyết nghiên cứu......................................................................7
6. Đối tượng , khách thể và phạm vi nghiên cứu...............................7
7 .Phương pháp nghiên cứu................................................................7
8. Kết cấu đề tài....................................................................................7
CHƯƠNG 1: Tổng quan nghiên cứu.......................................................8
1.1Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước.................................8
1.1.1 Ngoài nước.................................................................................8
1.1.2 Trong nước...............................................................................10
1.2 Mô hình nghiên cứu lý thuyết.....................................................14
1.2.1 Khái niệm thương mại điện
tử..................................................14 1.2.2 Lịch sử phát triển của
thương mại điện tử..............................15
1.2.3 Các khái niệm B2B, B2C, P2P.................................................15
1.2.4 Cấp độ phát triển của thương mại điện tử...............................15
1.2.5 Mô hình PEST..........................................................................16
CHƯƠNG 2: Phương pháp nghiên cứu................................................18
2.1: Phương pháp nghiên cứu...........................................................18
2.1.1 : Quy trình nghiên cứu ......... ........ ........ ................. ........ ......... ... 18
2.1.2: Phương pháp nghiên cứu ......... ......... ........ ........ .............. ........ 18
2.1.3: Xây dựng thang đo ....... ......... ........ ........ ........ .............. ........ .... 19
2.1.4: Phương pháp chọn mẫu. ...... ........ ........ ......... ......... ......... ........ 22
2.2 . Kết quả nghiên cứu. ....... ......... ........ ........ ........ ......... ...... ........ ..... 23
2.2.1 . Phân tích, thống kế, mô tả mẫu nghiên cứu. ..... ......................23
2.2.2 . Kiểm định độ tin cậy thang đo. .... .... ....................................... 27
2.2.3 . Nhân tố khám phá, hồi quy, test khuyết tật. ........................ ... . 30
2.2.4 Đánh giá chung và kết luận rút ra từ nghiên cứu. ..... ...... ... .. ... 40
CHƯƠNG 3: Bàn luận và khuyến nghị chính sách ........................... .. 41
3.1 . Các phát hiện chính. ......... ........ ........ ......... ........... ........ ........ ...... 41
3.2 . Các khuyến nghị giải pháp ......... ........ ........ ........ ......... ........... .... 43 3.3 . Hạn chế n
ghiên cứu ......... ........ ........ ........ ......... ........ ........ ........ ...44
CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............. ........ ........ ............ ........ ......... 45
1 .Các tài liệu trong nước ......... ........ ........ ........ ....... ........ ......... ........ .. 45
2 .Một số tài liệu nước ngoài ........ ........ ......... ............. ........ ........ ........ 46
PHỤ LỤC ........ ........ ......... ........ ........ ........ ............... ......... ........ ........ ..... 47 Lời mở đầu
Trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước , cùng với sự phát
triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ thì mọi thứ xung quanh chúng ta dần
được thay thế và hiện đại hơn bao giờ hết. Đây chính là một yếu tố quan tr ọng
trong việc hình thành nên một lĩnh vực tiềm năng trên toàn cầu nói chung và
Việt Nam nói riêng, đó chính là THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ. Nghiên cứu này
nhằm mục đích tìm hiểu và khám phá rõ hơn về các yếu tố t ác động đến sự
phát triển của thương mại điện tử Việt Nam.
Thương mại điện tử là lĩnh vực thuộc ngành Kinh tế , ứng dụng công
nghệ trên các nền tảng số trong quy trình kinh doanh online. Đây là lĩnh vực
có nhiều tiềm năng cơ hội phát triển mạnh mẽ trong thời đại bây gi ờ. Việc
hiểu rõ các yếu tố tác động đến sự phát triển thương mại điện tử là một phần
quan trọng trong việc hỗ trợ và phát triển các định hướng tương lai của cá nhân , doanh nghiệp,...
Trong nghiên cứu này, nhóm nghiên cứu sẽ khám phá những tương tác
phức tạp giữa các yếu tố chính ảnh hưởng đến sự phát triển thư ơng mại điện
tử. Nhóm sẽ tiến hành phân tích chi tiết cụ thể để đưa ra cái nhì n rõ ràng hơn
về tổng quan tình hình TMĐT và những yếu tố nào đóng vai trò quan trọng
nhất trong quyết định này .
Nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa lý thuyết mà còn mang giá trị
thực tiễn đối với việc hỗ trợ sinh viên, doanh nghiệp trong việc định hình và
đạt được mục tiêu cá nhân của họ trong tương lai. Sự hiểu biết sâu rộng về
các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển TMĐT có thể giúp trường Đại học
Thương Mại cung cấp những dịch vụ và nguồn lực tốt nhất để thúc đẩy sự
phát triển cá nhân và nghề nghiệp của sinh viên. Những phân tích, dữ liệu và
kết quả trong nghiên cứu này của nhóm sẽ giúp chúng ta nhìn thấy một khía
cạnh quan trọng trong quan điểm của sinh viên và cung cấp cơ sở cho việc 3
phát triển các chiến lược cụ thể để giúp họ đạt được m ục tiêu cá nhân và
những định hướng khởi nghiệp trong tương lai. Lời cảm ơn
Để thực hiện và hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học :” Nghiên cứu
các yếu tố tác động đến sự phát triển Thương Mại Điện Tử Việt Nam” nhóm
đã nhận được sự hỗ trợ, giúp đỡ cũng như là sự quan tâm và đồng hành của
tất cả mọi người trong quá trình thực hiện nghiên cứu.
Trước hết nhóm xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giáo viên chuyên ngành
phương pháp nghiên cứu khoa học Phạm Thị Minh Uyên-người trực tiếp
hướng dẫn khoa học đã luôn dành nhiều thời gian, công sức tận tình hướng
dẫn,chỉ bảo, giúp đỡ và động viên nhóm trong suốt quá trình thực hiện
nghiên cứu và hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học. Nhóm nghiên cứu xin
gửi lời cảm ơn đặc biệt tới các sinh viên Đại học Thư ơng Mại và ngoài ra
còn các anh chị những người đã tham gia vào cuộc khảo sát, bởi sự hợp tác
của mọi người đã tạo nên nền tảng quan trọng cho nghiên cứu này. 4 CHƯƠNG MỞ ĐẦU 1 .Lí do chọn đề tài
Trong thời đại số hiện nay, thương mại điện tử đã trở thành một vũ khí quan
trọng trong sự phát triển của doanh nghiệp. Việc sử dụng Internet và công nghệ kỹ
thuật số đã mở ra một thế giới mới đầy tiềm năng và cơ hội cho các doanh nghiệp,
đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại và bán lẻ. Thương mại điện tử (T MĐ T) đã
trở thành một phương thức giao dịch mua sắm phổ biến và ngày càng phát triển
trong những năm gần đây. Theo báo cáo khảo sát “Báo Cáo Chỉ số thư ơng mại
điện tử Việt Nam EBI 2018” của Hiệp Hội Thương Mại Điện Tử Việt Nam
( VECOM), tốc độ tăng trưởng TMĐT năm 2017 đạt mức 25% so với năm 2016 và
dự đoán năm 2018 thị trường TMĐT vẫn tăng trưởng ở mức tương tự. Riêng với
lĩnh vực bán lẻ trực tuyến, theo thống kê từ hàng nghìn website TMĐT cho thấy tỷ
lệ tăng trưởng doanh thu lên đến 35% và sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong năm
2018 . Theo kết quả thống kê “Digital in 2018World’s Interest User Pass The 4
Billion Mark” từ WeAreSocial, có khoảng 67% dân số Việt Nam (tương đương với
64 triệu người) đang sử dụng internet trong năm 2017, tăng 14% so với năm 2016
(53%) . Tỷ lệ người dùng internet tăng trưởng 14% nhưng doanh thu từ TMĐT tăng
đến 35%, đây là những chỉ số cho thấy xu hướng tăng mạnh số lượng người sử
dụng internet để thực hiện mua sắm trực tuyến, và cơ hội phát triển cực kỳ m ạnh
mẽ của ngành TMĐT trong những năm tiếp theo. Nền kinh tế toàn cầu thương mại
điện tử đã trở thành yếu tố cần thiết của chiến lược kinh doanh và là chất xúc tác
mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế. Không chị mở ra những cơ hội kinh doanh mới
những sản phẩm dịch vụ mới mà bản thân thương mại điện tử Thực sự là một
phương thức kinh doanh mới - phương thức kinh doanh điện tử .Cùng với sự phát
triển nhanh như vũ bão của thương mại điện tử thì ta cần nghiên cứu đặc biệt đó l à
các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của thương mại điện tử để đư a nó là ngành 5 6 7
Đây là chươg đầu tiên của bài thảo luận. Nội dung bao gồm: lý do lựa chọn đề
tài; mục đích nghiên cứu; mục tiêu nghiên cứu; đối tượng, phạm vi nghiên cứu;
phương pháp nghiên cứu và kết cấu đề tài. •
Phần 2 là chương 1: Tổng quan nghiên cứu.
Chương này trình bày các khái niệm, lý thuyết về Thương mại điện tử . Nhóm
tiến hành tổng quan các tài liệu trong nước và nước ngoài liên quan đến đề tài
nghiên cứu. Từ đó, chỉ ra khoảng trống nghiên cứu,đồng thời đưa ra các giả thuyết và mô hình nghiên cứu. •
Phần 3 là chương 2: Phương pháp nghiên cứu.
Từ giả thuyết nhóm xây dựng thang đo và nội dung bảng câu hỏi điều tra, khảo sát;
quy trình nghiên cứu; phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu; phương pháp phân
tích dữ liệu. Từ đó trình bày kết quả nghiên cứu, phân tích kiểm định độ tin cậy
của thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA),
phân tích hệ số tương quan Pearson và phân tích hồi quy đa biến. •
Phần 4 là chương 3: bàn luận và khuyến nghị các chính sách.
Đây là chương cuối cùng của bài thảo luận. Chương đưa ra kết luận, kết quả
nghiên cứu đã đạt được. Từ đó đưa ra giải pháp và kiến nghị liên quan và chỉ ra
điểm hạn chế so với những nghiên cứu trước đó.
Chương 1: Tổng quan nghiên cứu
1.1 Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước. 1.1.1 Ngoài nước
Thực trạng thương mại điện tử trên thế giới đang có sự tăng vọt cả về
chất và lượng, những hiệu ứng tăng trưởng rõ rệt nêu trên cho thấy một thị
trường sôi động và tiềm năng phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử.
Điển hình như trong hai năm 2020 và 2021 , mặc dù nền kinh tế chịu ảnh
hưởng nặng nề từ đại dịch Covid19 nhưng doanh số từ thị trường thương mại
điện tử vẫn đóng góp 17,8% trong ngành bán lẻ. 8
Trung Quốc tiếp tục dẫn đầu thị trường thương mại điện tử toàn cầu,
chiếm 52,1% tổng doanh số của thương mại điện tử so với thế giới. Tiến bộ
công nghệ ứng dụng trong các hệ thống thanh toán, bao gồm Alipay và
WeChat Pay, tổng cộng chiếm giữ 57.6% trên tổng giá trị thương mại điện tử,
khách hàng Trung Quốc đã gia tăng độ tin cậy và trung thành khi sử dụng các
dịch vụ điện tử. Khi nhận thấy sức mạnh của thương mại xã hội, nhiều mạng
lưới xã hội Trung Quốc tích hợp các tính năng thương mại điện tử trong các
nền tảng của họ, bao gồm Taobao và Weitao của Tmall, cửa hàng Douyin, và Mini Shop của WeChat.
Thị trường thương mại điện tử của Mỹ được dự báo sẽ đạt 875 tỷ USD
vào năm 2022, hơn một phần ba so với thị trường của Trung Quốc. Thị trường
thương mại điện tử lớn thứ ba là Anh, chiếm 4,8% thị phần thương mại điện
tử bán lẻ, tiếp đó là Hàn Quốc 2,5%.
Theo báo cáo mới nhất của Công ty nghiên cứu Euromonitor, tiềm năng
tăng trưởng của thị trường thương mại điện tử của khu vực Châu Á-Thái Bình
Dương rất lớn. Đến năm 2025, doanh số thương mại điện tử của khu vực này,
bao gồm Australia sẽ có tiềm năng tăng trưởng 68,5 tỷ USD, trở thành thị
trường thương mại điện tử dẫn đầu toàn cầu.
Theo ông Prashant Singh, giám đốc thương mại điện tử , phụ trách nhóm
các thị trường phát triển của Nielsen, có 4 yếu tố chính ảnh hưởng tới xu hướng
tăng trưởng thương mại điện tử trên toàn thế giới:
Thứ nhất, thương mại điện tử đang phát triển nhanh chóng nhưng các yếu tố tăng
trưởng không đồng đều. Trong đó khả năng kết nối, khả năng tiếp cận với dữ liệu và
thiết bị cầm tay đóng vai trò quan trọng trong việc thay đổi hành vi người tiêu dùng.
Điện thoại thông minh là một dấu hiệu thể hiện tiềm năng tăng trưởng thương mại
điện tử, nhưng các yếu tố khác từ thị trường và các yếu tố văn hóa cũng có thể ảnh
hưởng tới hành vi mua sắm trực tuyến cũng như mua sắm trực tiếp tại các cửa hàng của người tiêu dùng.
Thứ hai, là có một số rào cản đối với thương mại điện tử. Người tiêu dùng mong
muốn kiểm tra hàng hóa trước khi mua, từ hàng tạp hóa cho đến các sản phẩm may
mặc. Hơn nữa, người tiêu dùng cũng quan tâm đến chất lượng của các sản phẩm trực
tuyến so với sản phẩm bán trong cửa hàng.
Thứ ba, là các mặt hàng thực phẩm vẫn còn vắng mặt trên các kênh bán hàng thương
mại điện tử. Chiến thắng giỏ hàng thực phẩm là rất quan trọng để thành công trong ngành FMCG trực tuyến. 9
Thứ tư, là việc quan tâm đến xu hướng mua hàng đa kênh của người tiêu dùng. Khi
nói đến thương mại điện tử bán lẻ thì sự tiện lợi, giá cả/ giá trị, sự phân loại và trải
nghiệm của khách hàng là những yếu tố xếp hạng cao nhất trong danh mục các yếu
tố quyết định hành vi mua sắm của người tiêu dùng. Để phát triển thương mại điện
tử thành công, các nhà bán lẻ cần phải đảm bảo rằng họ sẵn sàng vượt qua tất cả 4 yếu tố này 1.1.2 Trong nước
Thương mại điện tử đã xuất hiện tại Việt Nam trong khoảng hơn 10 năm
trở lại đây kể từ khi internet được triển khai vào năm 1997. Tuy nhiên, Ứng
dụng thương mại điện tử mới chỉ thực sự phổ biến từ năm 2006 năm trở lại đây
kể từ khi luật giao dịch điện tử được ban hành vào tháng 12/2005 và có hiệu lực vào tháng 3/2006.
Trong những năm gần đây thương mại điện tử Việt Nam đã có bước
chuyển biến khá mạnh mẽ. Việc đầu tư về hạ tầng công nghệ, hành lang pháp
lý, cũng như nhận thức của các doanh nghiệp về ứng dụng thương mại điện tử
được nâng cao rõ rệt. Tuy vậy, doanh số từ hoạt động thương mại điện tử đặc
biệt là hoạt động mua bán trực tuyến vẫn chưa tương xứng với tiềm năng bởi
người tiêu dùng vẫn còn e dè và tâm lý chưa sẵn sàng trong việc mua bán trực
tuyến. Bất chấp tiềm năng lớn, tăng trưởng thương mại điện tử ở Việt Nam đang
bị kiềm chế bởi nhiều lý do chẳng hạn như thói quen và niềm tin mua bán hàng
trên mạng cũng như việc thanh toán tiền hàng trực tuyến đã trở thành thách
thức chính khiến thương mại điện tử Việt Nam vẫn chưa như kỳ vọng.
Năm 2019, thị trường thương mại điện tử Việt Nam liên tục chứng kiến
sự ra đi của những tên tuổi như: Adayroi, hay Lotte.vn nhưng không vì thế, sức
hút ở lĩnh vực này kém đi. Theo báo cáo e-Conomy SEA 2019 do Google và
Temasek công bố, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam hiện đạt 5
tỷ USD, tốc độ tăng trưởng lên tới 81%. Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng của
thương mại điện tử Việt Nam nhanh thứ 2 tại Đông Nam Á, chỉ xếp sau
Indonesia.. Đặc biệt, vai trò của thương mại điện tử cũng dần trở nên quan trọng
hơn khi tỷ trọng doanh thu từ thương mại điện tử trên tổng mức bán lẻ hàng
hóa cả nước đạt 4,2%, tăng 0,6% so với năm 2018 (Temasek, 2020). Ngoài ra,
hàng loạt các trang thương mại điện tử Việt Nam như Sendo, Tiki vừa qua cũng
liên tục gọi vốn .Về tốc độ tăng trưởng, song song với sự phát triển vững chắc
của nền kinh tế với tốc độ tăng trưởng GDP trên 7%, năm 2018 tiếp tục chứng
kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ của thương mại điện tử. Dựa trên thông tin từ
cuộc khảo sát, VECOM ước tính tốc độ tăng trưởng của thương mại điện tử
năm 2018 so với năm 2017 đạt trên 30% (Vecom, 2019). Về quy mô, với điểm 10
xuất phát thấp khoảng 4 tỷ USD vào năm 2015 nhưng nhờ tốc độ tăng trưởng
trung bình trong 3 năm liên tiếp đạt cao, nên quy mô thị trường thương mại
điện tử năm 2018 lên tới khoảng 7,8 tỷ USD (Cục Thương mại điện tử và công
nghệ thông tin, 2015). Thị trường này bao gồm bán lẻ trực tuyến, du lịch trực
tuyến, tiếp thị trực tuyến, giải trí trực tuyến và mua bán trực tuyến các dịch vụ
và sản phẩm số hóa khác (Nghị định số 52/2013/NĐ-CP. Bên cạnh đó, các
doanh nghiệp ứng dụng internet và công nghệ có mức tăng trưởng nhanh gấp
2,1 lần so với đơn vị không dùng. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa chi hơn 30%
ngân sách cho công nghệ thì tăng doanh thu gấp 9 lần so với doanh nghiệp chi dưới 10%.
Báo cáo mới đây của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công
Thương cho thấy thị trường thương mại điện tử Việt Nam ghi nhận giá trị ước
tính 13,7 tỷ USD vào năm 2021, chiếm khoảng 6,5% tổng doanh thu bán lẻ.
Con số này thể hiện mức tăng trưởng 16% so với năm 2020. Thị trường cũng
được dự báo sẽ tăng trưởng với tốc độ hàng năm là 30% từ năm 2021 đến năm 2025.
Đặc biệt trong giai đoạn đại dịch Covid-19 bắt đầu bùng phát ở Việt Nam,
đại dịch đã mở ra một cách ấn tượng những nhu cầu chưa được khai thác trước
đây của khách hàng đối với việc mua thực phẩm. Nhu yếu phẩm và thậm chí là
giải trí trực tuyến. Các hạn chế do phong tỏa đã thúc đẩy nhu cầu đối với các
ngành giúp mọi người bận rộn trong khi dãn cách xã hội và khiến họ chi tiêu
trực tuyến nhiều hơn bao giờ hết. Theo nghiên cứu của Adsota và SOL Premier,
các nền tảng thương mại điện tử tại Việt Nam đã chứng kiến lượng người dùng
mới tăng 41% kể từ khi đại dịch bùng phát. Ngay cả khi đại dịch kết thúc và
người mua sắm quay trở lại cửa hàng thực, mua sắm trực tuyến vẫn chưa có
dấu hiệu suy giảm nhờ nỗ lực to lớn trong hoạt động marketing của các nền
tảng thương mại điện tử như Shopee hay Lazada, và được coi là tiếp tục phát
triển mạnh hơn nữa khi mua sắm trực tuyến đã trở thành thói quen của người tiêu dùng.
Một số nghiên cứu trước đó:
STT Tên tài liệu, tên tác Các khái Mô hình Phương Kết quả nghiên
giả NXB, năm xuất niệm liên nghiên pháp nghiên cứu 11 bản quan cứu cứu, phương pháp thu thập dữ liệu 1
Thương mại - Bảo mật - Phương Chỉ ra rằng niềm Christian Mbayo Kabango, Asa – điện tử và quyền
pháp nghiên tin là yếu tố quan trường khoa học riêng tư cứu định trọng ảnh hưởng Quản lý, Đại học - Niềm tin tính tới hành vi của Công nghệ Vũ và sự tin - Phương người tiêu dùng, Hán, T rung tưởng pháp thu thực hiện các Quốc(2015)- “ - Chất thập giữ biện pháp bảo Factors influencing lượng và liệu quan mật mạnh mẽ e- conunerce lợi ích
sát, thu thập tăng sự tin cậy , development giữ liệu từ đưa ra các yếu tố Implications for the thực tiềm năng hỗ trợ developing nghiệm phát triển thương countries ˮ mại điện tử ở các nước phát triển . 2 Thương mại -Yếu tố - Phương Kết quả nghiên Lưu T iến Thuận và T rần Thị Thanh điện tử thuộc về
pháp nghiên cứu chỉ ra các yếu Vân- Khoa Kinh tế chính sách cứu hỗn tố có mối quan hệ và Quản trị Kinh của chính hợp chặt chẽ với Doanh, T rường Đại phủ - Phương nhau. Chính Phủ học Cần T hơ( 2015) -Yếu tố pháp thu đưa ra các chính “Các yếu tố tác thuộc về thập dữ sách phù hợp với động đến việc ứng nhu cầu
liệu. Tham môi trường, thị dụng thương mại thị trường khảo tài trường thành phố điện tử của các
liệu, thống Cần T hơ nhằm doanh nghiệp nhỏ kê mô tả, thúc đẩy thương và vừa trên địa bàn
kiểm định, mại điện tử của thành phố Cần T hơ phân tích vùng. ˮ hồi quy 3 - Thương - Yếu tố về Phương Yếu tố thuộc về T rần Thị Cẩm Hải- luận văn thạc sĩ
mại điện tử đổi mới
pháp nghiên hiểu biết CNTT , Quản trị kinh - Các loại công nghệ cứu: cả thái độ hành vi
doanh- Đại học Đà hình thương
nghiên cứu của người quản lý Nẵng(2012) “ mại điện tử
định tính và với việc đổi mới Nghiên cứu các
nghiên cứu CNTT , ứng dụng yếu tố ảnh hưởng
định lượng. công nghệ là yếu đến thương mại Phương tố quan trọng tạo điện tử trong các pháp thu những thay đổi doanh nghiệp nhỏ thập dữ mang tính cách 12 và vừa trên địa bàn liệu: điều mạng trong mua thành phố Đà
tra, khảo sát bán, trao đổi hàng Nẵng ˮ Phương hóa và dịch vụ. pháp xử lý dữ liệu Sử dụng phần mềm phân tích thống kê SPSS 16.0 4 - Chất lượng -Chất Phương Kết quả nguyên Ngô Quốc Chiến, Nguyễn T hị Quế webside lượng pháp cứu cho thấy các Thanh – T rường - Chất lượng webside
nguyên cứu: yếu tố ảnh hưởng Đại học Ngoại dịch vụ Chất - cả nghiên đến lòng trung Thương(2017) “ -Chi phí lượng dịch cứu định thành của khách Các yếu tố ảnh
chuyển đổi vụ tiện ích tính và hàng là sự thỏa hưởng đến long - Sự thỏa -Chi phí
nguyên cứu mãn của người trung thành của mãn của chuyển định lượng dùng và các chất khách hàng khi khách hàng đổi Phương lượng dịch vụ mua sắm trực tuyến pháp thu tiện ích mà nhập dữ thương mại điện liệu: thảo tử mang lại của
luận nhóm, người tiêu dùng. khảo sát 5 Sự sẵn Phương Sẵn sàng sử dụng Nguyễn Mạnh Cường,Nguyễn sàng của pháp thương mại điện Đặng Đức Dưỡng, tổ chức:
nguyên cứu: tử, nhận ra lợi ích Phạm Thị Thùy Nhận thức cả nghiên của thương mại Dung- Tr ường Đại được lợi cứu định điện tử, tại các học Duy T ân(2019) ích của tính và doanh nghiệp Đà “ Nghiên cứu các thương nguyên cứu Nẵng nhân tố ảnh hưởng mại điện định lượng đến việc ứng dụng tử Phương thương mại điện tử Lựa chọn pháp thu trong các doanh ứng dụng nhập dữ nghiệp tại Đà Nẵng TMTT liệu: phỏng - Các hỗ vấn sâu, trợ cho điều tra, TMTT khảo sát.
=> từ các nghiên cứu này nhóm kế thừa 4 yếu tố : 13
Niềm tin và lòng trung thành của khách hàng đến từ sự bảo mật thông tin cá nhân tốt.
Các chính sách pháp luật được đề ra từ chính phủ và nhà nước.
Công nghệ thông tin và việc ứng dụng công nghệ góp phần phát triển thương mại điện tử
Chất lượng dịch vụ tiện ích gia tăng lòng trung thành của người tiêu dùng với
các sàn thương mại điện tử. Từ đó góp phần phát triển thương mại điện tử.
Trong quá trình thảo luận nghiên cứu, nhóm đã đưa ra thêm 1 yếu tố nữa cũng
ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển thương mại điện tử. Đó là “ Nhu cầu thị trường”
1.2 Mô hình nghiên cứu lý thuyết.
1.2.1 Khái niệm thương mại điện tử
Thương mại điện tử (Electronic Commerce) là hình thái hoạt động
thương mại bằng các phương pháp điện tử; là việc trao đổi thông tin thương
mại thông qua các phương tiện công nghệ điện tử mà nói chung là không cần
phải in ra giấy trong bất cứ công đoạn nào của quá trình giao dịch.
Các phương tiện điện tử được sử dụng trong thương mại điện tử là: (1)
máy điện thoại; (2) máy FAX; (3) truyền hình; (4) các hệ thống thiết bị công
nghệ thanh toán điện tử (bao gồm cả mạng giá trị gia tăng); (5) các mạng nội
bộ (intranet) và mạng ngoại bộ (extranet); (6) mạng toàn cầu Internet. Công
cụ Internet/Web ngày càng phổ biến, giao dịch thương mại điện tử với nước
ngoài hầu như qua Internet, các mạng nội bộ và ngoại bộ nay cũng sử dụng công nghệ Internet.
Các hình thức hoạt động chủ yếu của giao dịch thương mại điện tử là:
(1) thư điện tử (email), (2) thanh toán điện tử (electronic payment), (3) trao
đổi dữ liệu điện tử (electronic data interchange: EDI), (4) giao gửi số hoá các
dung liệu (digital delivery of content), tức việc mua bán, trao đổi các sản
phẩm mà người ta cần có nội dung (chính nội dung là hàng hoá), mà không
cần tới vật mang hàng hoá (như: Phim ảnh, âm nhạc, các chương trình truyền
hình, phần mềm máy tính…); (5) bán lẻ hàng hoá hữu hình(retail of tangible
goods). Trong các hình thức trên, trao đổi dữ liệu điện tử (dưới dạng các dữ
liệu có cấu trúc) là hình thức chủ yếu. 14
Thương mại điện tử bao gồm bốn loại giao tiếp: (1) người với người(qua
điện thoại, thư điện tử, FAX); (2) người với máy tính điện tử (qua các mẫu
biểu điện tử, qua Web); (3) máy tính điện tử với người (qua FAX, thư điện
tử), và;(4) máy tính điện tử với máy tính điện tử (qua trao đổi dữ liệu có cấu
trúc, thẻ thông minh, mã vạch). Trong thương mại điện tử, các bên tham gia,
các hình thức hoạt động, các phương tiện kỹ thuật điện tử, và các hình thái
giao tiếp kết hợp thành một thể hữu cơ, đồng bộ, mang tính liên thông, liên tác.
1.2.2 Lịch sử phát triển của thương mại điện tử
Từ khi Tim Berners Lee phát minh ra WWW vào năm 1990, các tổ chức, cá nhân
đã tích cực khai thác và phát triển thêm về WWW, trong đó có các doanh nghiệp
Mỹ. Các doanh nghiệp nhận thấy WWW giúp họ rất nhiều trong việc trưng bày,
cung cấp, chia sẻ thông tin, liên lạc với các đối tác …một cách nhanh chóng tiện lợi
và kinh tế. Từ đó, doanh nghiệp, cá nhân trên toàn cầu đã tích cực khai thác thế
mạnh của internet, WWW để phục vụ việc kinh doanh hình thành nên khái niệm thương mại điện tử.
1.2.3 Các khái niệm B2B, B2C, P2P
Trong Thương mại điện tử người ta phân chia các khái niệm B2B, B2C, P2P... dựa
trên việc phân loại những đối tượng tương tác mua và bán, cụ thể là:
B2B (Business – to – Business): việc kinh doanh Thương mại điện tử giữa hai
nhóm đối tượng trong đó người mua và người bán đều là doanh nghiệp. Ví dụ
như website www.vnmarketplace.net là nơi mà người mua và người bán đều là doanh nghiệp.
B2C (Business – to – Customer): việc kinh doanh Thương mại điện tử giữa hai
nhóm đối tượng trong đó người bán là doanh nghiệp và người mua là cá nhân. Ví
dụ như website siêu thị điện tử (bán lẻ) như www.amazon.com là nơi mà người
mua là cá nhân và người bán doanh nghiệp.
P2P (Peer – to – Peer): việc kinh doanh Thương mại điện tử giữa hai nhóm đối
tượng trong đó người bán và người mua đều là cá nhân. Ví dụ như website siêu
thị điện tử (bán lẻ) như www.amazon.com là nơi mà người mua là cá nhân và người bán doanh nghiệp. 15 16 Mô hình nhóm đề xuất:
P: Chính sách pháp luật nhà nước. E: Nhu cầu thị trường.
S: Các dịch vụ tiện ích.
T: Sự phát triển công nghệ và sự bảo mật thông tin . Chính sách, pháp luật Nhu cầu thị trường Các dịch vụ tiện ích Phát triển thương mại điện tử Bảo mật thông tin Sự phát triển công nghệ
Hình 1.1 Mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển thương mại điện tử
Khoảng trống nghiên cứu:
Qua việc nghiên cứu các đề tài đã được thực hiện trư ớc đây,hầu hết các đề tài
chỉ tập trung nghiên cứu hành vi của khách hàng, sức ảnh hưởng của các chương
trình khuyến mãi,... các nghiên cứu chỉ là nghiên cứu nhỏ lẻ, chưa mang tính tổng
hợp và chưa đi đến mục đích chung là nghiên cứu về các yếu tố tác dộng đến sự
phát triển của thương mại điện tử.
Vậy nên đây chính là khoảng trống để nhóm nghiên cứu và tiến hành khai
thác và phân tích với đề tài “Các yếu tố tác động đến sự phát tr iển của thương mại
điện tử tại Việt Nam” dựa trên 5 nhân tố chí nh được kế thừa từ các nghiên cứu
trước đây nhóm tổng kết được 5 yếu tố: 17 18