Nghiên cứu những tác động của mạng xã hội Facebook đối với sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế | Bài thảo luận Phương pháp nghiên cứu khoa học

TÓM LƯỢC
1. Tên đề tài: Nghiên cứu những tác động của mạng xã hội Facebook đối với
sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường đại học Thương Mại.
2. Người thực hiện: Nhóm 9 Lớp: 23110SCRE0111
3. Giáo viên hướng dẫn: TS.Đinh Thị Thu Hương (Bộ môn Phương pháp nghiên cứu khoa học)
4. Thời gian nghiên cứu đề tài: 01/08/2022 – 08/10/2022
5. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:
Một là: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về những tác động của mạng xã hội
Facebook đối với sinh viên bao gồm các khái niệm, đặc điểm, sự xuất hiện của Facebook,...
Hai là: Phân tích những tác động của Facebook và thực trạng sử dụng
Facebook của sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường đại học Thương Mại
để từ đó phân ra mặt tích cực và tiêu cực của việc sử dụng Facebook. Ba
là: Từ cơ sở lý luận đã được hệ thống cùng với những đánh giá khách quan
thực trạng sử dụng Facebook của sinh viên và những tác động mà
Facebook mang lại đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao kỹ năng sử dụng
Facebook một cách hợp lý hóa cho sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường đại học Thương Mại. 6. Nội dung chính:
Khóa luận gồm phần mở đầu và 3 chương chính:
Phần mở đầu: Nêu tổng quan về đề tài nghiên cứu bao gồm tính cấp thiết
nghiên cứu về Nghiên cứu những tác động của mạng xã hội Facebook đối với
sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường đại học Thương Mại,xác lập và tuyên
bố vấn đề trong đề tài, nêu lên các mục tiêu nghiên cứu đề tài, phạm vi và đối
tượng nghiên cứu của đề tài và kết cấu khóa luận.
Chương 1: Chương này đề cập một số vấn đề lý luận về bao gồm: Một số
khái niệm cơ bản về mạng xã hội, mạng xã hội Facebook, các khái niệm liên
quan như: sinh viên, đời sống, học tập; Tổng quan tình hình nghiên cứu; mô
hình nội dung nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu những tác động của mạng xã
hội Facebook đối với sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường đại học Thương Mại”.
Chương 2: Chương này tập trung vào phân tích thực trạng sử dụng Facebook
của sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường đại học Thương Mại thông qua
kết quả các phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu, bao gồm thực trạng về
hoạt động sử dụng Facbook của sinh viên; các nhân tố môi trường bên trong
và bên ngoài; đánh giá tổng thể mặt tích cực và tiêu cực những tác động việc
sử dụng mạng xã hội Facebook đến với sinh viên.
Chương 3: Trong chương này đưa ra các kết luận về thực trạng những tác
động việc sử dụng mạng xã hội Facebook đối với sinh viên. Những mặt tích
cực, tiêu cực; nguyên nhân của hạn chế, sau đó đưa ra các giải pháp thay đổi
nhằm hợp lý hóa thời gian và cách sử dụng Facebook của sinh viên. 1 LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành khóa luận, ngoài sự nỗ lực của bản thân, của nhóm 9 lớp
23110 SCRE0111, em xin gửi đến Nhà trường và Quý thầy cô giáo lời cảm
ơn chân thành. Đặc biệt, em xin gửi đến TS.Đinh Thị Thu Hương đã tận tình
hướng dẫn, giúp đỡ em hoàn thành khóa luận này lời cảm ơn sâu sắc nhất.
Đồng thời em xin chân thành cảm các bạn sinh viện Viện Đào tạo Quốc tế
trường đại học Thương Mại đã tạo điều kiện thuận lợi cho nhóm hoàn thành tốt khóa luận này.
Do hạn chế về mặt kiến thức cũng như kinh nghiệm thực tế, thông tin thu
thập chưa được phong phú nên khóa luận vẫn còn những sai sót, tuy nhiên
em đã cố gắng hết sức hoàn thành khóa luận này, em rất mong nhận được sự
góp ý của các thầy cô để bài viết được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên. 2 Contents
Phần mở đầu:.............................................................................................................................................3
1. Tính cấp thiết của đề
tài:......................................................................................................................3
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực đề
tài:........................................................................4
2.1. Các nghiên cứu liên quan đến mạng xã hội và mạng xã hội
Facebook.........................................4
2.3. Những đóng góp mới của đề tài....................................................................................................7
3. Lý do lựa chọn đề tài.......................................................................................................................7
4. Mục tiêu của đề tài...........................................................................................................................8
4.1. Mục tiêu tổng quát........................................................................................................................8
4.2. Mục tiêu cụ thể:............................................................................................................................9
5. Cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu..........................................................................................9
5.1. Cách tiếp cận................................................................................................................................9
5.2. Phương pháp nghiên cứu............................................................................................................10
6. Đối tượng và phạm vi nghiên
cứu..................................................................................................10 6.1. Đối tượng nghiên
cứu.................................................................................................................10 6.2. Khách thể nghiên
cứu:................................................................................................................10 6.3. Phạm vi nghiên
cứu....................................................................................................................10 7. Kết cấu đề
tài.....................................................................................................................................10
Phần nội dung..........................................................................................................................................12
Chương 1: Cơ sở lý luận:....................................................................................................................12
1.1. Một số khái niệm có liên quan đến vấn đề nghiên cứu:..............................................................12
1.2. Khái quát về mạng xã hội Facebook:..........................................................................................13
1.2.3. Sự xuất hiện của Facebook ảnh hưởng đến đời sống con người như thế
nào?.........................15
Chương 2:.............................................................................................................................................16
2.4. S< D>NG M?NG XA HCI FACEBOOK VKI CLC HO?T ĐCNG KHLC TRONG ĐỜI
SONG CPA SINH VIQN.....................................................................................................................16
2.4.1. SR dụng mSng xU hội Facebook và quan hệ với bZ m[ của sinh
viên:...............................16
2.4.3. SR dụng mSng xU hội Facebook và các hoSt động h]c tập của sinh
viên:..........................17
2.4.4. SR dụng mSng xU hội Facebook và hoSt động ngoSi khoá của sinh
viên:..........................19 3
2.4.5. SR dụng mSng xU hội Facebook và việc làm thêm của sinh
viên:.......................................20
Chương 3: Những tác động tích cực và tiêu cực của mSng xU hội Facebook đZi với sinh viên Viện
ĐTQT...................................................................................................................................................21 3.1.
Những tác động tích cực:.......................................................................................................21 3.2.
Những tác động tiêu cực........................................................................................................22
Phần kết luận và khuyến nghị:...............................................................................................................24
4.1. Kết luận:.........................................................................................................................................24 4
4.1.1 . Tóm tắt tổng hợp nội dung và kết quả nghiên
cứu... ...... ....... ...... ....... ...... ....... ....... ...... ... .. .. .. .. .. .. . 24
4.2 . Khuyế n nghị ............................................................................................................... ... ... ... ... ... ... .. 26
4.2.1 : Đề x uất b iện pháp áp dụng..............................................................................
... ... ... ... ... ... ... ... 26
4.2.2 . Nghiên cứu đã giải quyết vấn đề gì, chưa giải quyết vấn đề gì? Có vấn đề mới nào nảy sinh? 27 PHẦN KẾT LUẬN
........................................................................................................................ ... .. ... .. 29 5
DANH M>C BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Độ nhận diện của các đZi tượng khảo sát đZi với ứng dụng Facebook.
Biểu đồ 2.2: về mục đích thường sR dụng mSng xU hội Facebook của các đZi tượng khảo sát.
Biểu đồ 2.3: Cảm nhận của các đZi tượng khảo sát về mSng xU hội Facebook.
Biểu đồ 2.4: SZ lần xuất hiện các hoSt động ngoSi khoá trên Facebook của các
đZi tượng khảo sát.
Biểu đồ 2.5: Các thể loSi hoSt động ngoSi khoá được đZi tượng khảo sát quan tâm.
Biểu đồ 2.6: Mức độ đồng tình đZi với việc sR dụng Facebook cho việc làm
thêm của đZi tượng khảo sát.
Biểu đồ 3.1: th ời gi an s R d ụn g F ac eb oo k tr ong một n gà y củ a s in h vi ên. 6 Phần mở đầu:
1. Tính cấp thiết của đề tài:
Đối diện với sự phát triển của mạng xã hội trong những năm gần đây, đời sống
sinh hoạt con người đã bị ảnh hưởng một cách mạnh mẽ. Ở thời đại được gọi là “Thế
giới phẳng” theo quan điểm của Thomas L. Friedman - tác giả của cuốn sách World
is flat (Thế giới phẳng) không một ai có thể phủ nhận lợi ích từ mạng xã hội. Bên
cạnh rất nhiều tiện ích mà mạng xã hội mang lại cho người dùng như: khối lượng
thông tin khổng lồ được cập nhật liên tục và nhanh chóng, những tiện ích giải trí,...
còn có một khía cạnh quan trọng khác, làm thay đổi mạnh mẽ hình thức giao tiếp
giữa những cá nhân, các nhóm, và các quốc gia với nhau, đó chính là khả năng kết
nối. Như vậy, mạng xã hội đã trở thành một phương tiện phổ biến với những tính
năng đa dạng cho phép người dùng kết nối, chia sẻ, tiếp nhận thông tin một cách nhanh chóng, hiệu quả.
Hiện nay, với “sức nóng” của mạng xã hội, vô số các trang mạng xã hội đã được
tạo ra và Facebook là một trong những mạng xã hội phổ biến nhất ở Việt Nam luôn
dẫn đầu lượng người sử dụng. Điều này cho thấy việc đặt trọng tâm nghiên cứu về
Facebook sẽ là một hướng đi phù hợp, không chỉ làm rõ tầm ảnh hưởng của mạng xã
hội này nói riêng mà còn tạo cơ sở quan trọng để hỗ trợ những nghiên cứu rộng hơn
về vị trí, vai trò và những tác động của mạng xã hội nói chung tới đời sống xã hội. 7
Trong nhiều nhóm đối tượng sử dụng, sinh viên chính là một trong những nhóm
có nhu cầu sử dụng mạng xã hội Facebook nhiều nhất và điều đó cũng khiến các hoạt
động của họ (học tập, quan hệ gia đình, quan hệ bạn bè, hoạt động xã hội và làm
việc,...) cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ chính mạng xã hội này. Điều đó đặt ra yêu
cầu làm rõ những ảnh hưởng này nhằm nhận diện, luận giải những ảnh hưởng tích
cực và tiêu cực mà mạng xã hội Facebook mang đến đời sống sinh viên hiện nay.
Hơn nữa, việc nghiên cứu có thể giúp đề xuất những kiến nghị có giá trị trong việc
hỗ trợ giáo dục và đào tạo sinh trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay.
Với mong muốn đem lại nguồn thông tin có ích, đóng góp những giá trị to lớn trong
việc nâng cao chất lượng giảng dạy và đào tạo sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường
Đại học Thương Mại nói riêng và sinh viên của trường nói chung, tác giả đã quyết
định lựa chọn “Những tác động của việc sử dụng mạng xã hội Facebook đến học tập
và đời sống của sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường đại học Thương Mại” làm đề
tài luận án của mình. Đề tài này phù hợp với chuyên ngành đào tạo xã hội học bởi nó
tập trung làm rõ ảnh hưởng của mạng xã hội tới một nhóm đối tượng xã hội cụ thể là
sinh viên, đặc biệt là những phương diện quan trọng nhất gắn liền với sinh viên là
học tập và đời sống. Với tên đề tài xác định rõ mục đích, nhiệm vụ, phạm vi nghiên
cứu, tác giả sẽ sử dụng các kết quả xử lý dữ liệu thu thập được từ điều tra, khảo sát
thực tế cùng những kết quả nghiên cứu chuyên ngành và liên ngành có liên quan khác
để cố gắng giải quyết vấn đề nghiên cứu.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực đề tài:
2.1. Các nghiên cứu liên quan đến mạng xã hội và mạng xã hội Facebook:
2.1.1 Nghiên cứu của R. Junco về sử dụng mạng xã hội trên thế giới:
-Facebook là trang mạng xã hội phổ biến nhất tính đến năm 2012, với 90% sinh
viên đại học sử dụng nó .. Số liệu gần đây nhất cho thấy trong số 90% sinh
viên sử dụng các trang web mạng xã hội, 97% cho biết họ sử dụng Facebook
hàng ngày. Trong một nghiên cứu gần đây trên 5.414 sinh viên đại học, Junco
(2011) phát hiện ra rằng các sinh viên đã đăng nhập vào Facebook trung bình
5,75 lần mỗi ngày. Sinh viên đã dành khoảng 1 giờ 40 phút mỗi ngày cho 8
Facebook theo hai nghiên cứu gần đây. Tương tự, các nghiên cứu khác đã chỉ
ra rằng việc sử dụng Facebook theo những cách nhất định dẫn đến kết quả tâm
lý xã hội tốt hơn và sử dụng Twitter theo những cách nhất định dẫn đến kết quả học tập tốt hơn.
2.1.2 Nghiên cứu của Nicole B. Ellison Charles Steinfield Cliff Lampe:
-Mối liên hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng Facebook và các kết nối ở trường học cho
thấy cách các trang mạng xã hội giúp duy trì mối quan hệ với học sinh, sinh
viên khi họ không còn học tại trường này và đã chuyển sang học tại trường
khác, tạo điều kiện để nhà trường có thể liên lạc với những sinh viên đã tốt
nghiệp đại học, họ sẽ sử dụng Facebook để giữ liên lạc với cộng đồng cựu sinh
viên. Việc kết nối có thể mang lại lợi ích lớn về mặt việc làm, thực tập và nhiều
cơ hội khác. Các trường đại học khuyến khích sử dụng các loại hình mạng xã hội này.
2.2. Các nghiên cứu về ảnh hưởng của mạng xã hội và mạng xã hội Facebook:
-Với nền tảng Web 2.0 và sự tiện lợi trong thành lập các nhóm, chia sẻ và tiếp
nhận thông tin, các trang mạng xã hội đã và đang được sử dụng như một công cụ giáo
dục hiệu quả. Thêm vào đó, khi việc trẻ em, thanh, thiếu niên sử dụng mạng xã hội
rộng rãi như hiện nay, nhiệm vụ đặt ra với hoạt động giáo dục cũng phải tranh thủ các
tài nguyên khổng lồ mà mạng xã hội đem đến. Một số công trình đáng chú ý về vấn
đề này là: Đề tài “Vai trò của vốn xã hội trong phát triển nguồn nhân lực trẻ phục vụ
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” mã số KX03.09/11-15 do PGS.TS
Nguyễn Hồi Loan chủ trì cũng đã chú ý đến vai trò và những ảnh hưởng của mạng
xã hội đối với việc phát triển vốn xã hội của những cán bộ, người lao động trẻ tuổi
trong việc học tập, tìm kiếm việc làm, cơ hội thăng tiến; Nguyễn Thị Cẩm Nhung
năm 2011 với đề tài “Tác động của mạng xã hội đối với báo điện tử ở nước ta hiện
nay”; Dương Nam Hoàng năm 2013 với đề tài “Tác động của mạng xã hội đến việc
xử lý thông tin của báo điện tử Việt Nam hiện nay”; bài viết “Three Ways Social
Networking Leads To Better Business/Ba cách sử dụng mạng xã hội để kinh doanh
tốt hơn” của Scott Hebner vào năm 2014; bài viết “The Use of Alternative Social 9
Networking Sites in Higher Educational Settings: A Case Study of the E-Learning
Benefits of Ning in Education/Sử dụng mạng xã hội 8 trong giáo dục đại học: Một
trường hợp về lợi ích của E Leaning” của Kevin P. Brady, Lori B. Holcomb và
Bethany V. Smith; bài viết “Social Network Theory and Educational Change/Lý
thuyết mạng xã hội và sự biến đổi của giáo dục” của Choi vào năm 2010;… Từ khi
có Facebook thì cuộc sống của con người thay đổi như thế nào?
-Điều tích cực đầu tiên là xu hướng thích khám phá cái mới - động lực để người
sử dụng Internet, nhất là giới trẻ nồng nhiệt đón nhận Facebook. Kế tiếp, ưu
điểm của Facebook so với các mạng xã hội trước đây là độ tương tác, tính trò
chuyện và kết nối cao hơn. Nguyên nhân thứ ba là Facebook đáp ứng được
nhu cầu đa dạng của con người một cách dễ dàng và nhanh chóng. Con người,
sau những nhu cầu thiết yếu để tồn tại như: ăn, uống… thì các nhu cầu về tinh
thần như kết nối, liên lạc với cộng đồng, thể hiện khả năng và cập nhật thông
tin trở nên cực kỳ quan trọng trong thời đại ngày nay. Tuy nhiên, thay vì gặp
trực tiếp để nói chuyện thì giới trẻ chỉ dành thời gian để trao đổi trên mạng xã
hội Facebook. Dần dần họ sẽ mất các kỹ năng sống, kỹ năng xử lý tính huống.
Không ít người có biểu hiện “nghiện” Facebook, coi việc sử dụng trở thành
thói quen, có hệ thống và tâm lý bị lệ thuộc mạnh mẽ. Đây cũng là một bệnh
lý về tâm thần của người nghiện Facebook. Nếu không sử dụng thì những
người “nghiện” Facebook này sẽ có trạng thái nôn nao, khó chịu, buồn bã…
Facebook là kênh giao tiếp hiện đại, tiện lợi, tiết kiệm cho con người. Thông
qua Facebook, con người trên toàn thế giới có thể “nối vòng tay lớn”. Bên cạnh
đó, Facebook chính là nguyên nhân gây ra một số tiêu cực bởi sự tác động mạnh mẽ của nó.
2.2.1: Các kết quả nghiên cứu đã công bố: 10
Nhìn chung, các kết quả nghiên cứu trên đã làm rõ được một số nội dung lớn
như sau: Thứ nhất, khẳng định sự gia tăng và phát triển không ngừng của các
trang mạng xã hội. Hiện nay thế giới có hàng trăm mạng xã hội khác nhau như
Facebook, Youtube, Twitter, MySpace… Mỗi mạng xã hội có một sự thành
công nhất định dựa trên sự phù hợp với những yếu tố về địa lý, văn hóa… Thứ
hai, chứng minh được mức độ sử dụng mạng xã hội ngày càng phổ biến. Rất
nhiều người đã biết cách sử dụng mạng xã hội một cách hiệu quả. Họ sử dụng
mạng xã hội là nơi để cung cấp thểm cho mình nguồn tri thức, nâng cao giá trị
bản thân, là nơi để gắn kết cộng đồng, là nơi để sẻ chia những bất hạnh, niềm
vui của những người có cùng trái tim biết thông cảm và giúp đỡ những người
có hoàn cảnh đáng thương, cần sự trợ giúp của xã hội. Thứ ba, phân tích được
một số tác động của mạng xã hội đến đời sống xã hội. Sự phát tán thông tin từ
mạng xã hội rất nhanh và dễ dàng, tạo môi trường để những kẻ xấu lợi dụng,
gây nguy hại đến tư tưởng, tinh thần của người dùng mạng xã hội. Những tác
hại tiêu cực từ internet, đã phần nào làm hạn chế các giá trị đạo đức, văn hóa
nhân văn của một bộ phận thanh thiếu niên hiện nay. Từ những lý do trên có
thể thấy sự ra đời và phát triển của mạng xã hội đã tác động mạnh mẽ đến mọi
mặt của đời sống con người, đời sống xã hội. Việc phân tích, khảo sát và phân
tích thực trạng của mạng xã hội ở Việt Nam và đánh giá và các yếu tố ảnh
hưởng đến mạng xã hội ở Việt Nam trên các lĩnh vực sẽ là tiền đề quan trọng
trong việc tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của mạng xã hội nói
chung và mạng xã hội Facebook nói riêng đối với các đối tượng cụ thể trong
đời sống xã hội, cụ thể trong đề tài này là sinh viên. Cũng từ tổng quan tình
hình nghiên cứu trên, chúng tôi nhận thấy, dù đã có nhiều đề tài, công bố khoa
học về mạng xã hội, ảnh hưởng của mạng xã hội tới đời sống con người nói
chung và ở Việt Nam nói riêng, nhưng vấn đề phân tích ảnh hưởng của mạng
xã hội Facebook tới sinh viên (cụ thể là trong việc hệ thống và đời sống sinh
viên) vẫn chưa được đề tài nào đề cập trực tiếp, phân tích chuyên sâu và do đó
cần được tiếp tục làm rõ. Đã có một số nghiên cứu nổi bật về vị trí, vai trò của
mạng xã hội đối với thanh niên hoặc giới trẻ hiện nay, nhưng việc bàn luận 11
chuyên sâu về đối tượng sinh viên (một bộ phận đặc thù của thanh niên/giới
trẻ) vẫn là một đề tài mới. Xác định được khoảng trống nghiên cứu này là tiền
đề quan trọng để triển khai những nội dung tiếp theo của luận án.
2.3. Những đóng góp mới của đề tài:
Đề tài đã đưa ra một số kết luận có giá trị trong việc nghiên cứu và định hướng
ảnh hưởng của mạng xã hội Facebook đối với sinh viên Viện đào tạo quốc tế
Trường Đại Học Thương Mại trong bối cảnh hiện nay.
Nhìn chung, mạng xã hội Facebook là phương tiện có cả những mặt tích cực,
tiêu cực và có ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống của sinh viên. Facebook giúp
sinh viên kết nối với nhiều bạn bè, cập nhật thông tin, tham gia và chia sẻ tài
liệu trong các nhóm học tập. Bên cạnh đó vẫn tồn tại tính tiêu cực, việc sử dụng
quá nhiều sẽ ảnh hưởng tới công việc, học tập, sức khỏe hay gây ra những rắc
rối trong cuộc sống. Để phát huy tốt những ảnh hưởng tích cực, hạn chế ảnh
hưởng tiêu cực của mạng xã hội Facebook đến sinh viên, cần có những giải
pháp đồng bộ. Đề tài đã đưa ra được giải pháp mang tính cá nhân và cộng đồng.
Trước hết, hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý truyền
thông nói chung và mạng xã hội nói riêng. Ngoài các cơ quan công quyền, việc
giáo dục luôn đòi hỏi sự phối hợp, kết hợp chặt chẽ của từ nhiều bên, nhất là sự
quan tâm đúng cách của nhà trường, gia đình và xã hội, tuyên truyền đến sinh
viên ý thức sử dụng mạng xã hội, tổ chức các hoạt động ngoại khóa, đưa nội
dung hướng dẫn tiếp cận thông tin và sử dụng mạng xã hội Facebook hợp lý trở
thành một trong những nội dung học ngoại khóa quan trọng, tạo thói quen lành
mạnh, tránh những biểu hiện lệch lạc, giáo dục chính trị tư tưởng, giúp sinh
viên nhận ra tính hai mặt của mạng xã hội, nhất là mặt tiêu cực.
Với vấn đề tìm kiếm việc làm trong quá trình học và sau khi ra trường (vấn đề
mà hầu hết sinh viên đều đặc biệt quan tâm), từ kết quả nghiên cứu đã chỉ ra,
mạng xã hội Facebook đã và đang trở thành một phần không thể thiếu trong
cuộc sống của rất nhiều sinh viên hiện nay. Cụ thể hơn, vai trò của mạng xã hội
trong việc hỗ trợ các hoạt động liên quan đến việc làm của sinh viên đã trở nên
một rõ nét với cả sinh viên không đi làm và sinh viên vừa học vừa làm.
3. Lý do lựa chọn đề tài: 12
Xã hội ngày càng phát triển, bên cạnh nhu cầu được ăn no, mặc đẹp thì nhu 13
cầu về giải trí của con người cũng ngày được nâng cao. Và sự phát triển của hệ thống
mạng toàn cầu nói chung và mạng xã hội Facebook nói riêng chính là một trong
những yếu tố góp phần đáp ứng cho nhu cầu ấy. Cũng từ đó, mạng xã hội Facebook
dần trở thành thói quen giải trí, tiêu khiển của giới trẻ, điển hình là các bạn học sinh,
sinh viên. Tuy nhiên, việc sử dụng mạng xã hội Facebook không chỉ dừng lại ở mức
độ giải trí mà còn có tác động lớn đến tâm lý, lối sống, hành vi và cách ứng xử của
sinh viên trong các mối quan hệ. Ngày nay, mạng xã hội Facebook đang lôi cuốn một
lượng đông đảo sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường Thương Mại tham gia. Với
nhiều mục đích sử dụng khác nhau, các đối tượng nghiên cứu coi mạng xã hội
Facebook là một phần không thể thiếu trong cuộc sống và việc sử dụng đã trở thành
một thói quen hàng ngày. Với tư cách là những người nghiên cứu cũng như là sinh
viên của Viện Đào tạo Quốc tế trường Thương Mại, chúng tôi muốn nghiên cứu vấn
đề này để hiểu rõ hơn về mạng xã hội mà chúng tôi đang sử dụng và tìm hiểu những
tác động của mạng xã hội Facebook đối với các sinh viên - những người đang coi
mạng xã hội như là một “thực đơn tinh thần” không thể thiếu được trong đời sống
của mình. Bên cạnh với những lợi ích mà Facebook đem lại thì việc lạm dụng nó đã
làm cho người dùng bị ảnh hưởng rất nhiều về thời gian, sức khỏe cũng như công
việc. Hội chứng “nghiện” Facebook khiến nhiều bạn trẻ tiêu tốn thời gian, sức khỏe
dẫn đến chểnh mảng học hành, kết quả học tập sa sút. Vậy mới thấy, tính năng chia
sẻ, kết nối thông tin của Facebook quả như một “con dao hai lưỡi”, thông tin bổ ích
cũng có nhiều song thông tin tiêu cực thật khó để kiểm soát. Hội chứng “nghiện”
Facebook đang trở thành thực trạng đáng báo động trong giới trẻ hiện nay. Do đó,
tiểu luận này bước đầu xác định những tác động của mạng xã hội Facebook đối với
sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường Thương Mại, từ đó đề xuất những biện pháp
nhằm nâng cao các tác động tích cực, hướng sinh viên sử dụng mạng xã hội Facebook
một cách lành mạnh hơn.
4. Mục tiêu của đề tài:
4.1. Mục tiêu tổng quát:
-Tìm hiểu việc sử dụng mạng xã hội Facebook có ảnh hưởng đến các hoạt động
đời sống xã hội, quá trình học tập của sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường 14
đại học Thương Mại để từ đó định hướng các bạn sinh viên nhìn nhận một cách
đúng đắn và rõ ràng hơn vai trò mà mạng xã hội Facebook mang lại, đồng thời
nâng cao hiệu quả sử dụng Facebook. 4.2. Mục tiêu cụ thể:
-Tìm hiểu về mức độ tác động của mạng xã hội Facebook đối với sinh viên Viện
Đào tạo Quốc tế trường đại học Thương Mại.
-Tìm hiểu về thời lượng sử dụng mạng xã hội Facebook của sinh viên Viện Đào
tạo Quốc tế trường đại học Thương Mại.
-Xác định thực trạng sử dụng MXH Facebook của sinh viên Viện Đào tạo Quốc
tế trường đại học Thương Mại.
-Tìm hiểu về những tác động tích cực của mạng xã hội Facebook đối với sinh
viên Viện Đào tạo Quốc tế trường đại học Thương Mại.
-Tìm hiểu về những tác động tiêu cực của mạng xã hội Facebook đối với sinh
viên Viện Đào tạo Quốc tế trường đại học Thương Mại.
-Từ đó đưa ra một số khuyến nghị giúp nâng cao hiệu quả việc sử dụng Facebook
của sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường đại học Thương Mại.
5. Cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu: 5.1. Cách tiếp cận:
-Nghiên cứu về ảnh hưởng của mạng xã hội Facebook đến học tập và đời sống
của sinh viên hướng tới việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu thực
nghiệm. Nghiên cứu áp dụng các lý thuyết, quan điểm, khái niệm và phương
pháp nghiên cứu liên ngành: xã hội học, tâm lý học, khoa học quản lý,...
Nghiên cứu vận dụng lý thuyết “sự lựa chọn hợp lý” nhằm giải thích tính xã
hội trong việc lựa chọn sử dụng mạng xã hội Facebook của sinh viên; vận dụng
“lý thuyết về xã hội hóa” để giải thích vai trò của xã hội, nhóm xã hội, truyền
thông đại chúng đến việc sử dụng mạng xã hội Facebook của sinh viên.
-Kết quả nghiên cứu của luận án đóng góp vào việc hoàn thiện cơ sở khoa học của
nghiên cứu xã hội học về ảnh hưởng của mạng xã hội Facebook nói riêng và
mạng xã hội nói chung tới sinh viên Việt Nam. Nghiên cứu hướng đến việc mô 15
tả thực trạng sử dụng mạng xã hội Facebook của sinh viên, chỉ ra ảnh hưởng
của mạng xã hội Facebook đến khía cạnh học tập và đời sống của sinh viên.
Nghiên cứu mong muốn đưa ra định hướng, giúp sinh viên sử dụng mạng xã
hội Facebook hiệu quả hơn.
-Nghiên cứu có thể là tài liệu tham khảo cho những đề tài có liên quan khác;
nghiên cứu cũng trình bày một số khuyến nghị có giá trị tham khảo cho việc
định hướng việc sử dụng mạng xã hội của sinh viên. 16 17
- Chương 2: Thực trạng và ảnh hưởng việc sử dụng mạng xã hội Facebook
của sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường đại học Thương Mại.
- Chương 3: Những tác động tích cực và tiêu cực của mạng xã hội Facebook
đối với sinh viên Viện Đào tạo Quốc tế trường đại học Thương Mạ i.
- Chương 4: Phần kết luận và khuyến nghị. 18 Phần nội dung
Chương 1: Cơ sở lý luận:
1.1. Một số khái niệm có liên quan đến vấn đề nghiên cứu:
1.1.1. Khái niệm về “sinh viên”, “học tập” và “đời sống”:
Xét về phương diện xã hội, “sinh viên” là bộ phận đặc thù trong cộng đồng thanh
niên. Hiểu một cách đơn giản hơn, sinh viên là những người đang theo học bậc đại
học một cách chính thức tại các cơ sở giáo dục đại học, nghĩa là “những cơ sở giáo
dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, thực hiện chức năng đào tạo các trình độ của
giáo dục đại học, hoạt động khoa học và công nghệ, phục vụ cộng đồng”. Nhìn chung,
“học tập” chính là quá trình không ngừng trau dồi, bổ sung kiến thức mới, nâng cao
kinh nghiệm, giá trị, nhận thức hay sở thích của các cá nhân, và hoạt động học tập
của sinh viên là hoạt động nâng cao hiểu biết của sinh viên về các lĩnh vực chuyên
môn mà sinh viên theo học tại cơ sở giáo dục đại học.
Ngoài việc học tập, đời sống của sinh viên cũng rất phong phú và đa dạng. Có thể
hiểu, “đời sống” của một cá nhân bao gồm tổng thể những gì diễn ra trong cuộc sống
của họ, với sinh viên, chúng tôi xác định một số phương diện chính trong đời sống
của họ như sau: mối quan hệ xã hội, trọng tâm là mối quan hệ gia đình và mối quan
hệ bạn bè; các hoạt động ngoại khóa; việc làm.
1.1.2. Khái niệm về “ảnh hưởng” và “mạng xã hội”:
- Từ thuật ngữ “ảnh hưởng” người ta có thể hiểu “ảnh hưởng” là sự tác động
tới từ tự nhiên và xã hội để lại kết quả đối với sự vật, hiện tượng và con
người. Từ việc hiểu ảnh hưởng là gì, đã có ý kiến cho rằng ảnh hưởng của
mạng xã hội chính là những tác động do mạng xã hội tạo ra để lại những
kết quả theo cách tích cực hoặc tiêu cực ở một đối tượng nhất định. Ảnh
hưởng của mạng xã hội đến việc học tập và đời sống của sinh viên được
coi là tác động mang lại sự thay đổi trong học tập và đời sống của sinh viên.
Dựa trên tổng hợp của nhiều các góc nhìn khác nhau, “mạng xã hội” được định nghĩa
là “dịch vụ kết nối các thực thể truyền thông trên internet với nhau thành những cụm
bạn nhỏ hơn theo sự liên kết tự nguyện không phân biệt thời gian, không gian”. Mạng 19