



















Preview text:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA HỆ THỐNG THÔNG TIN KINH TẾ VÀ TMĐT ----------------
BÀI THẢO LUẬN
HỌC PHẦN PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐỀ TÀI :
‘’NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH MUA
LAPTOP CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI’’
Giảng viên hướng dẫn Vũ Trọng Nghĩa
Nhóm thực hiện Nhóm 6 HÀ NỘI 2023 LỜI NÓI ĐẦU
Lời đầu tiên, xin trân trọng cảm ơn thầy Vũ Trọng Nghĩa – giảng viên trường Đại học
Thương Mại – đã tận tình giảng dạy và hướng dẫn chúng tôi trong quá trình học tập, nghiên
cứu và cũng như trong việc hoàn thành bài thảo luận.
Do chưa có nhiều kinh nghiệm để làm đề tài cũng như những hạn chế về kiến thức,
trong bài luận chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận
được những ý kiến đóng góp, phê bình của quý thầy cô và bạn bè để bài thảo luận của
chúng tôi được hoàn thiện hơn.
Một lần nữa chúng tôi xin chân thành cảm ơn ! Nhóm 6 – K59I1&2 MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU ...................................................................................................... 2
DANH MỤC BẢNG ............................................................................................. 5
DANH MỤC HÌNH .............................................................................................. 6
PHẦN I : PHẦN MỞ ĐẦU .................................................................................. 7
1.1.Tính cấp thiết của đề tài ............................................................................. 7
1.2.Tuyên bố đề tài nghiên cứu ........................................................................ 8
1.3.Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu ............................................................. 8
1.3.1. Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................ 8
1.3.2. Đối tượng nghiên cứu.......................................................................... 8
1.4.Câu hỏi nghiên cứu ..................................................................................... 8
1.5 Phạm vi nghiên cứu .................................................................................... 9
PHẦN II: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ..........................................................10
2.1 Cơ sở lý luận về vấn đề nghiên cứu ..............................................................10
2.1.1 Khái niệm về người tiêu dùng .................................................................10
2.1.2 Khái niệm về yếu tố ảnh hưởng ...............................................................10
2.1.3 Khái niệm về hành vi người tiêu dùng ....................................................10
2.1.4 Lý thuyết hành vi có hoạch định .............................................................11
2.2 Tổng quan những nghiên cứu trước đó........................................................12
2.3 Giả thuyết và mô hình nghiên cứu ...............................................................15
2.3.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất ...................................................................16
2.3.2 Giá thuyết nghiên cứu .............................................................................16
PHẦN III: PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ..........................18
3.1 Phương pháp tiếp cận nghiên cứu ............................................................18
3.2 Phương pháp chọn mẫu, thu nhập và xử lí dữ liệu ..................................18
3.2.1 Phương pháp chọn mẫu ......................................................................18
3.2.2 Phương pháp thu nhập và xử lí dự liệu ..............................................18
3.2.3 Phương pháp phân tích số liệu ...........................................................19
PHẦN IV : KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .........................................................29
4.1. Các phát hiện của nghiên cứu .............................................................29
4.2. Kết quả nghiên cứu ..............................................................................29
4.3. Sự thay đổi của mô hình ......................................................................29
4.4. Khuyến nghị .........................................................................................30
PHỤ LỤC ............................................................................................................31
PHỤ LỤC 1: BẢNG KHẢO SÁT ĐỊNH LƯỢNG ............................................31
PHỤ LỤC 2: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH ...............................................................34
TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................50
LỜI CẢM ƠN ......................................................................................................51
BẢNG PHÂN CÔNG ..........................................................................................52
DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.2 Thang đo kiểm định độ tin cậy cronbach alpha ....................... 20 DANH MỤC HÌNH
Hình 2.3 Mô hình nghiên cứu đề xuất ................................................................ 16
PHẦN I : PHẦN MỞ ĐẦU
1.1.Tính cấp thiết của đề tài
Trong bối cảnh của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, toàn cầu hóa và hội nhập
quốc tế sâu rộng thì việc phát triển khoa học công nghệ có vai trò đóng góp quan trọng cho
tốc độ và chất lượng phát triển kinh tế nước nhà. Công nghệ đã đóng góp rất nhiều lợi ích
trong cuộc sống hằng ngày: giao tiếp, làm việc, học tập, sản xuất, kinh doanh,mua sắm,
thương mại cho đến cả giải trí.....Sự phát triển khoa học công nghệ hiện đại góp phần phục
vụ đời sống con người, nâng cao đời sống người dân.Từ đó, hàng loạt thiết bị điện tử, sản
phẩm công nghệ hiện đại lần lượt ra đời giúp cuộc sống hiện đại hơn. Đặc biệt, trong đó đã
có sự xuất hiện của chiếc laptop hay còn gọi là chiếc máy tính xách tay giúp con người có
thể dễ dàng mang đi và làm việc ở những địa điểm và địa hình khác nhau.
Chính vì sự tiện ích của laptop, đã làm cho sinh viên có nhu cầu sử dụng laptop ngày
càng nhiều. Với các tính năng hỗ trợ của mình, laptop đã trở thành một dụng cụ học tập
không thể thiếu phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu cũng như vui chơi, giải trí của sinh
viên. Laptop có đầy đủ các tính năng để thay thế hầu hết các công cụ học tập như sách vở,
giáo trình, tài liệu nghiên cứu, bút viết, máy tính,… trong việc học của sinh viên. Ngoài ra,
nó còn hỗ trợ các trình chiếu để phục vụ việc thuyết trình, công cụ tìm kiếm thông tin, liên
kết trong nhóm học tập, giáo viên, cộng đồng xã hội và giải trí. Chính tầm quan trọng trong
học tập và giải trí đã khiến nhu cầu sử dụng laptop của các sinh viên tăng cao. Hầu như tất
cả các sinh viên hiện nay đều cố gắng trang bị cho bản thân một máy laptop để hỗ trợ học
tập, công việc và giải trí. Từ nhận định trên, có thể thấy thị trường sinh viên là một thị
trường lớn, đầy tiềm năng cần được quan tâm nghiên cứu khai thác trong hoạt động mua sắm laptop.
Hà Nội là một mảnh đất màu mỡ thu hút được rất nhiều nhân tài, doanh nhân về phát
triển cho nền kinh tế, nổi bật là nền kinh tế số với khoa học công nghệ phát triển.Chuyên
gia TS Võ Trí Thành đánh giá, Hà Nội có lợi thế mạng lưới hạ tầng về khoa học, công nghệ
mạnh, tập trung các trường đại học, cao đẳng, trung tâm nghiên cứu, ứng dụng công nghệ
dồi dào, có vị thế hàng đầu của cả nướci. Theo thống kê, trên địa bàn thành phố Hà Nội
hiện có 97 trường đại học, học viện và 33 trường cao đẳng, chiếm 1/3 số trường và 40%
tổng số sinh viên cả nước, riêng 4 quận lõi trung tâm TP có 26 trường. Với hệ thống các
trường đại học, cao đẳng này, Hà Nội có khoảng 660.000 sinh viên đến từ nhiều tỉnh, thành
trên cả nước. Trường đại học Thương Mại – một trong những trong những trường đại học
có quy mô lớn tại Hà Nội. Với việc giảng dạy nhiều ngành, nhiều lĩnh vực trường đã thu
hút rất nhiều sinh viên, học viên theo học. Hiện nay, quy mô đào tạo của trường trên 24000
sinh viên và học viên, trong đó trình độ đại học khoảng 4200 sinh viên chính quy/nă1m .
Với số lượng sinh viên đông đảo như vậy thì sức mua laptop của sinh viên trường là rất
lớn, từ đó cho thấy trường đại học Thương Mại là một thị trường đầy tiềm năng, đáng giá
để khai thác và nghiên cứu.
Thị trường laptop hiện nay bị chia nhỏ và cạnh tranh khốc liệt bởi rất nhiều thương
hiệu laptop như Dell, HP, Sony Vaio, Asus, Acer, Toshiba, Lenovo,… với đầy đủ các dòng,
chủng loại, cấu hình với giá cả từ bình dân đến cao cấp nhằm phục vụ nhu cầu đa dạng của
người tiêu dùng. Để gia tăng thị phần, doanh số bán hàng và khai thác thị trường sinh viên
nói chung và thị trường sinh viên tại trường đại học Thương Mại nói riêng các doanh nghiệp
cần hiểu biết sinh viên sẽ mua sản phẩm của các thương hiệu nào, khi nào mua, các yếu tố
nào ảnh hưởng đến quyết định mua của sinh viên và từ đó có những chính sách kinh doanh
hiệu quả. Như vậy, với bối cảnh đó mà đề tài trên được đề ra để nghiên cứu nhằm tìm hiểu,
đánh giá các yếu tố liên quan giúp cho mọi người cũng như các doanh nghiệp hiểu rõ hơn
về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua laptop của sinh viên. Kết quả nghiên cứu sẽ
cung cấp nguồn thông tin bổ ích cho các nhà sản xuất và cửa hàng laptop có thể tiếp cận
thị trường nâng cao năng lực cạnh tranh và góp phần làm tăng lợi nhuận.
1.2.Tuyên bố đề tài nghiên cứu
Đề tài :“ Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng tới quyết định mua laptop của sinh viên
trường Đại học Thương Mại”
1.3.Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu
1.3.1. Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu tổng quát :
+ Tìm ra các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua laptop của sinh viên trường Đại
học Thương Mại. Trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp cho các bạn sinh viên và nhà trường. Mục tiêu cụ thể :
+ Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng tài liệu tham khảo
+ Xác định nhân tố ảnh hưởng đến việc sử dụng tài liệu tham khảo
+ Đưa ra các giải pháp cho các bạn sinh viên cách sử dụng tài liệu hiệu quả cũng như
đưa ra cho nhà trường cách để giúp sinh viên tiếp cận một cách hợp lí.
1.3.2. Đối tượng nghiên cứu
Sinh viên trường ĐH Thương Mại.
1.4.Câu hỏi nghiên cứu
- Câu hỏi nghiên cứu tổng quát: Những yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định mua
laptop của sinh viên trường Đại học Thương Mại ?
- Câu hỏi nghiên cứu cụ thể:
+ Yếu tố chất lượng sản phẩm có ảnh hưởng đến quyết định mua laptop của sinh viên
trường Đại học Thương Mại không ?
+ Mục đích sử dụng có ảnh hưởng đến quyết định mua laptop của sinh viên trường
Đại học Thương Mại không ?
+ Khả năng kết nối và di động có ảnh hưởng đến quyết định mua laptop của sinh viên
trường Đại học Thương Mại không ?
+ Hình ảnh thương hiệu có ảnh hưởng đến quyết định mua laptop của sinh viên trường
Đại học Thương Mại không ?
+ Dịch vụ hỗ trợ có ảnh hưởng đến quyết định mua laptop của sinh viên trường Đại học Thương Mại không ?
1.5 Phạm vi nghiên cứu
-Phạm vi thời gian: từ 20/10/2023 đến 30/10/2023.
-Phạm vi không gian: trường ĐH Thương Mại
-Khách thể : Sinh viên trường ĐH Thương Mại.
PHẦN II: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
2.1 Cơ sở lý luận về vấn đề nghiên cứu
2.1.1 Khái niệm về người tiêu dùng
Người tiêu dùng là những cá nhân hoặc hộ gia đình sử dụng và tiêu dùng các sản
phẩm, dịch vụ, và tài sản để đáp ứng nhu cầu cá nhân, gia đình hoặc xã hội của họ. Jean
Baudrillard đã miêu tả người tiêu dùng trong cuốn sách "The Consumer Society: Myths
and Structures," xuất bản năm 1970, với việc nghiên cứu về tầm quan trọng của họ trong
xã hội tiêu dùng đương đại.
The American Heritage Dictionary of the English Language(2000): Người tiêu dùng
là những cá nhân hoặc gia đình sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ để đáp ứng nhu cầu cá nhân
hoặc gia đình của họ. Họ tham gia vào quá trình mua sắm và tiêu dùng để đảm bảo sự thoả
mãn của nhu cầu hàng ngày.
David B. Audretsch trong "The Entrepreneurial Society" (2007): Người tiêu dùng là
người sử dụng và tiêu dùng sản phẩm và dịch vụ để đáp ứng nhu cầu cá nhân và gia đình
của họ. Họ không chỉ là những người mua sắm mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc
thúc đẩy hoạt động thương mại và sáng tạo trong xã hội.
Juliet B. Schor trong "The Overspent American" (1998): Người tiêu dùng là cá nhân
hoặc gia đình tiêu tiền để mua sắm các sản phẩm và dịch vụ, thường đối mặt với áp lực xã
hội để duy trì hoặc tạo ra một phong cách sống xã hội cụ thể. Họ thường đánh giá giá trị và
hạnh phúc dựa trên tiêu tiền và tiêu chuẩn xã hội.
2.1.2 Khái niệm về yếu tố ảnh hưởng
Yếu tố ảnh hưởng là các điểm mạnh yếu trong môi trường nội bộ và ngoại vi của một
tổ chức hoặc một hệ thống. Đây là các yếu tố có thể tác động đến hoạt động và sự phát triển
của tổ chức hoặc hệ thống đó.Theo Peter Drucker, một trong những nhà quản lý nổi tiếng,
yếu tố ảnh hưởng chủ yếu được chia thành hai loại: yếu tố ảnh hưởng nội và yếu tố ảnh
hưởng ngoại.- Yếu tố ảnh hưởng nội bao gồm các thành phần nội tại của tổ chức, bao gồm
các yếu tố như cấu trúc tổ chức, quy trình làm việc, năng lực nhân sự và văn hóa tổ chức.
Những yếu tố này có thể tạo ra sự ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực.
Yếu tố ảnh hưởng là các yếu tố có khả năng gây ra tác động, thay đổi hoặc làm thay
đổi một sự vụ hay một hệ thống. Theo Michael Armstrong, "Yếu tố ảnh hưởng trong môi
trường là tất cả các điều kiện trong môi trường bên ngoài, bao gồm cả yếu tố vật lý, như
địa hình, khí hậu và tài nguyên tự nhiên, và yếu tố xã hội, như văn hóa, giáo dục và hệ
thống chính trị" (Armstrong, 2006, trang 127). Yếu tố ảnh hưởng có thể có tác động tích
cực hoặc tiêu cực lên một cá nhân, tổ chức hoặc một hệ thống.
2.1.3 Khái niệm về hành vi người tiêu dùng
Theo Philip Kotler, định nghĩa hành vi người tiêu dùng là: “Một tổng thể những hành
động diễn biến trong suốt quá trình kể từ khi nhận biết nhu cầu cho tới khi mua và sau khi
mua sản phẩm". (Philip Kotler,1967)
Dưới đây là một khái niệm về hành vi người tiêu dùng mà Loudon, D. L., & Del a
Bitta, A. J. đã sử dụng trong cuốn sách "Consumer Behavior" năm 1993:"Hành vi người
tiêu dùng là quá trình tìm hiểu, mua sắm, sử dụng và đánh giá sản phẩm và dịch vụ để đáp
ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Nó cũng bao gồm những quyết định và tương tác mà
người tiêu dùng thực hiện trong quá trình này."
Michael Solomon định nghĩa "Hành vi người tiêu dùng là sự tương tác của người tiêu
dùng với môi trường tiêu dùng, bao gồm việc tìm kiếm, chọn lọc, mua sắm, sử dụng và loại
bỏ sản phẩm và dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của họ." (Michael Solomon,1983)
Leon Schiffman và Leslie Kanuk định nghĩa hành vi người tiêu dùng là một loạt các
quyết định và hoạt động của người tiêu dùng liên quan đến việc tìm hiểu, mua sắm, sử
dụng, đánh giá và tái mua sản phẩm và dịch vụ để đáp ứng nhu cầu và mong muốn cá nhân.
Hành vi người tiêu dùng bắt đầu bằng việc tìm kiếm thông tin và lựa chọn giữa các tùy
chọn sản phẩm. Sau đó, người tiêu dùng thực hiện quyết định mua sắm, mua sản phẩm và
sử dụng chúng. Họ sau đó đánh giá sản phẩm và quyết định tái mua nếu hài lòng. Hành vi
người tiêu dùng được ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như giá trị, tình cảm, và văn hóa cá nhân.(
Leon Schiffman và Leslie Kanuk,1978).
2.1.4 Lý thuyết hành vi có hoạch định
Thuyết hành vi có hoạch định được Ajzen (1991) xây dựng dựa trên nền tảng của
thuyết hành động có lý do (Theory or Reasoned Action) để lý giải hầu hết các hành vi của
con người và đã được chứng minh rất hữu dụng trong việc giải thích và dự đoán các hành
vi cá nhân ở rất nhiều ngữ cảnh nghiên cứu khác nhau. Lý thuyết TPB chỉ ra rằng, hành vi
của một cá nhân bắt nguồn trực tiếp từ ý định hành vi của họ, mà ý định này chịu sự tác
động từ ba yếu tố chính là: Thái độ của họ đối với hành vi đó, chuẩn chủ quan và nhận thức
kiểm soát hành vi. Thái độ phản ánh sự đánh giá ưa thích hay không ưa thích của một cá
nhân đối với một hành vi nào đó, và nó ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ của hành vi hoặc
niềm tin về những kết quả có thể xảy ra (Lee, 2009). Chuẩn chủ quan thể hiện nhận thức
của một cá nhân về những áp lực từ phía người thân hoặc xã hội đối với dự định thực hiện
một hành vi cụ thể nào đó của họ (Lee, 2009). Cuối cùng, nhận thức kiểm soát hành vi của
một người đối với một hành vi nào đó chính là nhận thức về mức độ dễ hay khó khi thực
hiện hành động đó (Liao, Chen, & Yen, 2007).
2.2 Tổng quan những nghiên cứu trước đó
1. Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua máy tính xách tay của
sinh viên các trường đại học khối ngành kinh tế trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
Theo như dữ liệu thống kê mô tả, một số thương hiệu đang được sinh viên ưa chuộc
hiện nay trong việc chọn mua máy tính xách tay chủ yếu phục vụ cho nhu cầu học tập và
giải trí là Asus, Dell, Apple, HP, Lenovo... Sinh viên các trường đại học khối ngành kinh
tế có xu hướng sở hữu và lựa chọn những chiếc máy tính xách tay có chi phí nằm trong
khoảng từ 10-15 triệu đồng.
Dựa vào kết quả nghiên cứu nhóm tác giả rút ra kết luận mô hình nghiên cứu có
2 yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua máy tính xách tay của sinh viên các trường đại học
khối ngành kinh tế trên địa bàn TPHCM là “đặc điểm kĩ thuật”, “giá cả và điều kiện thanh
toán”. Mức độ đồng ý trung bình của các vấn đáp viên đối với các yếu tố là khá cao và xấp
xỉ nhau, dao động trong khoảng từ 37320 (yếu tố “đặc điểm kĩ thuật”) đến 39000 (yếu tố
“giá cả và điều kiện thanh toán”). Mô hình đã giải thích được đến 65,4% quyết định mua
máy tính xách tay của đối tượng nghiên cứu. Các yếu tố trong mô hình đều có tác động
thuận chiều đến quyết định mua với các mức độ tác động là khác nhau. Cụ thể, yếu tố “đặc
điểm kĩ thuật” với hệ thống chuẩn hóa Beta bằng 0,367 là yếu tố có tác động mạnh nhất
đến quyết định mua. Điều đó cho thấy sự hữu dụng, khả năng đáp ứng nhu cầu học tập, làm
việc, giải trí của sinh viên nên luôn được quan tâm khi đưa ra quyết định, và mỗi sinh viên
nên luôn được quan tâm khi đưa ra quyết định, và mỗi sinh viên sẽ có mức quan tâm khác
nhau. Còn với yếu tố “giá cả và điều kiện thanh toán” với hệ số chuẩn hóa Beta là 0,299,
thể hiện sự nhạy cảm về giá trong quyết định mua hàng của sinh viên.
Có thể thấy hiện nay thị trường điện tử luôn có sức cạnh tranh khốc liệt và đổi mới
hằng ngày để thỏa mãn nhu cầu cho người tiêu dùng, vì vậy các thương hiệu luôn làm tốt
trong việc cung cấp dịch vụ cũng như thiết kế đa dạng mẫu mã, kiểu dáng thiết kế, đáp ứng
rất tốt các nhu cầu của sinh viên làm cho họ không cần phải đắn đo lựa chọn. Vì vậy, tính
năng cốt lõi, độ bền cũng như chính sách giá của sản phẩm được quan tâm nhiều hơn trong
tâm trí khách hàng thuộc đối tượng nghiên cứu.( Hùng Cường,Thùy Trang,2021).
2. Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua Laptop mới của sinh viên
Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh của một nhóm sinh viên Đại học Công
nghiệp thành phố Hồ Chí Minh tại Hội nghị Khoa học trẻ lần thứ 3 năm 2021.
Hiện nay, laptop đóng vai trò quan trọng, được xem là một trong những thiết bị không
thể thiếu trong cuộc sống công nghệ số ngày nay trong việc học tập và giải trí, soạn thảo
văn bản, thiết kế hình ảnh. Nghiên cứu này nhằm mục đích kiểm định các yếu tố ảnh hưởng
đến quyết định mua laptop của sinh viên Đại học Công nghiệp TPHCM. Mẫu nghiên cứu
gồm 200 sinh viên Đại học Công nghiệp TPHCM đại diện cho những người tiêu dùng tại
TPHCM bao gồm người từ 18-22 tuổi, những người được khảo sát thông qua bảng câu hỏi
trực tiếp. Dựa vào kết quả phân tích hồi quy có thể thấy mô hình nghiên cứu có 6 yếu tố
ảnh hưởng đến quyết định mua laptop của sinh viên bao gồm: đặc điểm kĩ thuật, tính năng
tăng cường , thiết kế, dịch vụ hậu mãi, thương hiệu và giá cá và điều kiện thanh toán. Trong
đó yếu tố giá cả và điều kiện thanh toán tác động mạnh nhất đến quyết định mua laptop và
yếu tố tính năng tăng cường tác động yếu nhất, mô hình nghiên cứu giải thích được 52,4%
sự tác động về quyết định mua laptop của sinh viên Công nghiệp TPHCM. Phân tích nhân
khẩu học có sự khác biệt về quyết định mua laptop giữa giới tính. Qua đó, nghiên cứu đề
xuất một số hàm ý quản trị để các doanh nghiệp tại TPHCM nói chung và gần khu vực
Trường Đại học Công nghiệp TPHCM sản xuất và cung cấp laptop một cách hiệu quả
Thành phố Hồ Chí Minh là một thành phố lớn ở Việt Nam, theo số liệu thống kê
TP.HCM hiện có 97 trường đại học, học viên, cao đẳng (2019). Từ đó có thể thấy số lượng
sinh viên tại TP.HCM là rất lớn, đây là một thị trường đầy tiềm năng mà Trường Đại học
Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những trường có lượng sinh viên lớn
khoảng trên 40.000 sinh viên. Mặt khác laptop là vật dụng cần thiết trong việc học tập và
nghiên cứu của sinh viên. Theo khảo sát của Q&Me với 538 người có 68% người hiện đang
sử dụng máy tính hoặc laptop. Trong đó có 2 thương hiệu được sử dụng phổ biên nhất là
Dell và Hp, đồng thời giá thành và đặc điểm kỹ thuật là 2 yếu tố chủ yếu trong việc lựa
chọn laptop sử dụng. Đặc biệt đối tượng sử dụng laptop quan tâm nhiều đến thiết kế kiểu
dáng của laptop. Từ những lý do trên, tác giả đã lựa chọn nghiên cứu “ Nghiên cứu các yếu
tố ảnh đến quyết định mua laptop của sinh viên Đại học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí
Minh”. Kết quả của nghiên cứu này sẽ cung cấp nguồn thông tin cho các nhà sản xuất và
cửa hàng phân phối laptop có chiến lược cùng hướng đi phù hợp để có thể thành công, nâng
cao năng lực cạnh tranh và góp phần làm tăng lợi nhuận.
Theo nghiên cứu, có 6 yếu tố tác động đến quyết định mua laptop của sinh viên
Thứ nhất, giá cả có tác động mạnh nhất đến quyết định mua laptop của sinh viên
trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh
Thứ hai, vấn đề kỹ thuật cũng là một điều mà các hãng laptop cần chú ý nhiều hơn.
Xã hội càng ngày càng phát triển, nhu cầu về tính năng sản phẩm của sinh viên cũng ngày càng tăng
Thứ ba, việc xây dựng hình ảnh thương hiệu cũng là một yếu tố ảnh hưởng một phần
nào đó tới quyết định mua laptop của khách hàng
Thứ tư, dịch vụ hậu mãi cũng là một yếu tố có tác động đến quyết định mua laptop
của viên Đại học Công Nghiệp TP.HCM
Thứ năm, so với một chiếc máy tính đơn điệu về màu sắc, hình dạng không có điểm
nổi bật và đặc biệt nó có khối lượng lớn thì việc chọn lựa một chiếc laptop nhỏ gọn dễ
mang đi và hình dáng bên ngoài có điểm nhấn sẽ là lựa chọn hợp lý hơn của khách hàng.(
Hội nghị Khoa học trẻ lần 3,2021)
3. Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua laptop mới của sinh viên tại
thị trường Đà Nẵng
Qua tổng hợp một số lý thuyết về hành vi người tiêu dùng và quyết định mua cũng như tìm
hiểu về một số nghiên cứu trước đây về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua laptop
của khách hàng cá nhân, tác giả đã đề xuất xây dựng mô hình nghiên cứu cho đề tài và tiến
hành nghiên cứu định lượng. Sau quá trình nghiên cứu định lượng, kết quả cho thấy có 6
yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua laptop mới của sinh viên tại thị trường Đà Nẵng là
“Kỹ thuật”, “Giá cả và điều kiện thanh toán”, “Khả năng kết nối và di động”, “Dịch vụ hậu
mãi”, “Thương hiệu” và “Thiết kế”. Trong đó “Giá cả và điều kiện thanh toán” và “Thương
hiệu” là 2 yếu tố tác động mạnh nhất đến quyết định mua laptop mới của sinh viên. Và các
yếu tố đều có tác động thuận chiều đến quyết định mua laptop mới của sinh viên tại thị
trường Đà Nẵng. Mức độ giải thích của mô hình nghiên cứu là 66,30% tức mô hình 6 yếu
tố này đã giải thích được 66,30% quyết định mua laptop mới của sinh viên tại thị trường Đà Nẵng (Vân,2016).
4. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn laptop của sinh viên tại
thành phố Cần Thơ.
Mục đích chính của nghiên cứu này là phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến
quyết định lựa chọn laptop của sinh viên tại thành phố Cần Thơ. Dựa trên cơ sở
lý thuyết, lược khảo tài liệu, các bài nghiên cứu về hành vi tiêu dùng các sản
phẩm gần với sản phẩm nghiên cứu như điện thoại, máy tính bảng từ các tác giả
trước cùng với ý kiến của người tiêu dùng, tác giá đã tổng hợp được các biến
nhân tố cơ bản nhất có thể ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn laptop của sinh
viên tại Cần Thơ. Trên cơ sở đó tác giả đã tiến hành khảo sát trên 140 đối tượng
là sinh viên của 3 trường đại học, cao đẳng: Đại học Cần Thơ, Đại học Tây Đô và
Cao Đẳng Cần Thơ.Số liệu sử dụng cho nghiên cứu này được thu thập bằng một
cuộc điều tra bằng bảng câu hỏi với số người được khảo sát là 140 người. Các
phương pháp được sử dụng trong đề tài bao gồm: phương pháp thống kê mô tả,
hệ số Cronbach Alpha, phương pháp phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích
hồi quy đa biến.Kết quả cho thấy có 7 yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn laptop
của sinh viên tại thành phố Cần Thơ: (1) Giá và thương hiệu, (2) Thông số kỹ thuật, (3)
Thiết kế, (4), Địa điểm mua hàng, (5) Bảo hành, (6) Yếu tố tâm lý và cá nhân và
(7) Yếu tố xã hội (Tiến,2017).
5. Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn mua Laptop
Nghiên cứu này nhằm mục đích tìm ra các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua laptop
của sinh viên. Mẫu được sử dụng trong nghiên cứu này là sinh viên Đại học Klabat có máy
tính xách tay. Kết quả nghiên cứu này tìm thấy 5 yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua
laptop của sinh viên, đó là 5 yếu tố là yếu tố chức năng, yếu tố xã hội, yếu tố điều kiện, yếu
tố cảm xúc và yếu tố sở thích. Trong 5 yếu tố trên, yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất là yếu tố
chức năng. Tiếp đến là yếu tố xã hội, yếu tố điều kiện, yếu tố cảm xúc và cuối cùng là yếu
tố sở thích. Hơn nữa, dựa trên kết quả của t-test, người ta thấy rằng không có sự khác biệt
đáng kể giữa nam và nữ trong việc đưa ra quyết định mua laptop (Josua Ferdinand ,2022).
6. Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi lựa chọn thương hiệu Laptop của
sinh viên đại học ở Nepal
Mục đích chính của nghiên cứu là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi lựa chọn
thương hiệu trong hành vi mua máy tính xách tay của sinh viên các trường đại học. Dữ liệu
được phân tích bằng mô hình phương trình cấu trúc (SEM). Công việc nghiên cứu này được
thực hiện nhằm tìm hiểu ảnh hưởng của (H1) tính cách thương hiệu, (H2) tính năng sản
phẩm, (H3) yếu tố xã hội và (H4) yếu tố giá sản phẩm đến hành vi lựa chọn thương hiệu
mua máy tính xách tay của người tiêu dùng của sinh viên đại học ở Nepal. Kết quả nghiên
cứu không ủng hộ giả thuyết (H1). Kết quả là, người ta kết luận rằng tính cách thương hiệu
không có tác động đáng kể đến hành vi lựa chọn thương hiệu của người tiêu dùng khi mua
máy tính xách tay của sinh viên đại học Nepal. Tuy nhiên, những phát hiện của bài nghiên
cứu ủng hộ các giả thuyết (H2), (H3) và (H4). Kết quả, có thể kết luận rằng tính năng sản
phẩm, yếu tố xã hội và yếu tố giá cả đều có tác động lớn đến hành vi lựa chọn thương hiệu
của sinh viên đại học khi mua máy tính xách tay ở Nepal. Yếu tố giá cả có ảnh hưởng mạnh
mẽ đến sự ưa thích thương hiệu của sinh viên khi mua laptop, tiếp theo là yếu tố xã hội và
tính năng của laptop.(Bharat, Prem,2023)
Cuối cùng, người ta kết luận rằng tính năng sản phẩm, yếu tố xã hội và yếu tố giá sản
phẩm có ảnh hưởng đáng kể đến hành vi lựa chọn băng tần, nhưng tính cách thương hiệu
không có tác động đáng kể đến hành vi lựa chọn thương hiệu của sinh viên đại học khi mua
máy tính xách tay ở Nepal.
7. Tổng kết các nghiên cứu trước đó
Từ kết quả của 6 nghiên cứu trên ta có thế thấy Các nghiên cứu chính thức hầu hết sử dụng
dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp bao gồm cả nghiên cứu định tính và nghiên cứu
định lượng hầu hết kết quả nghiên cứu cho thấy có 5 nhân tố đại diện cho quyết đinh mua
laptop đó là: Giá cả, thương hiệu, tính năng sản phẩm, yếu tố xã hội, dịch vụ hậu mãi. Trong
đó, yếu tố giá cả tác động rất mạng đến quyết định mua laptop
2.3 Giả thuyết và mô hình nghiên cứu
2.3.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất
Hình 2.3 Mô hình nghiên cứu đề xuất
2.3.2 Giá thuyết nghiên cứu
- Giả thuyết 1 (H1) : Yếu tố chất lượng sản phẩm có ảnh hưởng cùng chiều đến quyết
định định mua laptop của sinh viên trường ĐHTM
Chất lượng sản phẩm là yếu tố rất quan trọng để lựa chọn các sản phẩm và quyết định mua
chúng. Một sản phẩm tốt chắc chắn sẽ là lựa chọn hàng đầu của người tiêu dùng.
- Giả thuyết 2 (H2) : Yếu tố mục đích sử dụng có ảnh hưởng cùng chiều đến quyết định
định mua laptop của sinh viên trường ĐHTM
Mục đích sử dụng sẽ là bước đầu để đi đến quyết định mua sản phẩm. Khi có mục đích
chúng ta mới bắt đầu tìm hiểu trải qua các bước để có thể đi đến bước cuối cùng đó là mua sản phẩm.
- Giả thuyết 3 (H3) : Yếu tố khả năng kết nối và di động có ảnh hưởng cùng chiều đến
quyết định định mua laptop của sinh viên trường ĐHTM
Khả năng kết nối và di động phản ánh mức độ của cá nhân hiểu biết về các khả năng kết
nối của laptop với các thiết bị như mạng internet, wifi,...và sự tiện lợi khi di động laptop để
làm việc hay học tập, thích chia sẻ thông tin với những người tiêu dùng khác và đáp ứng
những nhu cầu của họ về thông tin khả năng kết nối và di động trên thị trường (Byun và Sternquist, 2010)
- Giả thuyết 4 (H4) : Yếu tố hình ảnh thương hiệu có ảnh hưởng cùng chiều đến quyết
định định mua laptop của sinh viên trường ĐHTM
Thương hiệu là tên gọi, thuật ngữ, thiết kế, hình tượng hoặc các dấu hiệu khác giúp phân
biệt một tổ chức hoặc một sản phẩm với đối thủ trong mắt của người tiêu dùng (Fahy và Jobber, 2015).
- Giả thuyết 5 (H5) : Yếu tố dịch vụ hỗ trợ có ảnh hưởng cùng chiều đến quyết định định
mua laptop của sinh viên trường ĐHTM
Dịch vụ hậu mãi là một loại hình cung cấp dịch vụ và là một khâu không thể thiếu trong
quy trình Marketing của nhà sản xuất hay cung ứng dịch vụ. Mỗi khi mua một sản phẩm,
khách hàng thường rất quan tâm. Dịch vụ hậu mãi thường bao gồm việc hướng dẫn sử
dụng, kiểm tra miễn phí sản phẩm, bảo dưỡng định kỳ, sửa chữa (Kotker and Kel er, 2006)
- Giả thuyết 6 (H6) : Yếu tố giá cả có ảnh hưởng cùng chiều đến quyết định định mua
laptop của sinh viên trường ĐHTM
Giá cả yếu tố giá cả luôn được đặt lên hàng đầu, trước khi quyết định mua bất kỳ một sản
phẩm nào thì trước tiên luôn xem xét yếu tố giá có phù hợp để chi trả hay không (Kotler, 2001).
PHẦN III: PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1 Phương pháp tiếp cận nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu định lượng: Nhóm nghiên cứu tiến hành bằng phương pháp
khảo sát, sẽ đưa ra thống kê nhằm phản ánh số lượng, đo lường và diễn giải mối quan hệ
giữa các nhân tố thông qua các quy trình: Xác định câu hỏi nghiên cứu, xây dựng bảng hỏi,
thu thập và xử lý dữ liệu.
3.2 Phương pháp chọn mẫu, thu nhập và xử lí dữ liệu
3.2.1 Phương pháp chọn mẫu
Đối với đề tài này, nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất. Cụ
thể là phương pháp chọn mẫu thuận tiện và phương pháp quả bóng tuyết. Mẫu thuận tiện
được chọn là bạn bè, người thân của các thành viên trong nhóm nghiên cứu. Tiến hành gửi
bảng khảo sát đến các đối tượng đó và thông qua họ gửi bảng khảo sát đến các đối tượng
tiếp theo (phương pháp quả bóng tuyết). dựa trên ưu điểm của phương pháp là dễ tiếp cận,
dễ lấy thông tin, bài nghiên cứu tiến hành thu thập dữ liệu của những sinh viên đã từng mua laptop.
Kích thước mẫu = Số biến quan sát x 5 = 28x5 = 140
Ước tính tỉ lệ trả lời 80%, do đó thu nhập kích thước mẫu tối thiểu phải là 175. Để
đảm bảo tính đại diện cho nghiên cứu, nhóm chúng tôi dự kiến khảo sát với kích thước mẫu
là 200. Hình thức khảo sát bằng biểu mẫu google.
3.2.2 Phương pháp thu nhập và xử lí dự liệu
- Phương pháp nghiên cứu định lượng:
+ Thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua việc tiến hành khảo sát , dữ liệu thứ cấp (các bài
nghiên cứu trước, báo, internet tổng cục thống kê)
+ Lựa chọn thang đo likert 5 mức độ và thiết kế bảng hỏi trên google form
+ Xác lập cách thức chọn mẫu và điều tra: PP chọn mẫu ngẫu nhiên và điều tra dưới
hình thức phát phiếu ks trực tiếp và gửi link khảo sát online
+ Lựa chọn công cụ thống kê phù hợp để phân tích số liệu: excel, Sử dụng phần mềm
SPSS 26.0 để kiểm định thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach’s alpha và phương pháp
phân tích nhân tố khám phá EFA. Xử lý dữ liệu:
Sử dụng phần mềm SPSS với công cụ phân tích thống kê mô tả.
Phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha.
Phân tích nhân tố khám phá EFA.
Phân tích tương quan và phân tích hồi quy để nhập và phân tích dữ liệu đã thu được.
3.2.3 Phương pháp phân tích số liệu
Nghiên cứu định lượng
Số phiếu thu về là 230 phiếu, số phiếu hợp lệ là 200 phiếu.
Xây dựng thang đo nghiên cứu:
Nghiên cứu sử dụng bảng khảo sát gồm 28 câu hỏi, trong đó có 24 câu hỏi thuộc 6
thành phần: chất lượng sản phẩm, mục đích sử dụng, khả năng kết nối và di động, hình ảnh
thương hiệu, dịch vụ hỗ trợ, giá cả và 4 câu hỏi cho biến phụ thuộc quyết định mua laptop
.Thang đo Likert 5 mức độ từ 1 đến 5 được sử dụng, tương ứng cho từng mức độ: (1) Không
đồng ý, (2) Không đồng ý 1 phần, (3) Trung lập, (4) Đồng ý 1 phần, (5) Đồng ý. Nhóm tác
giả dùng công cụ Google Forms để tạo bảng hỏi. Trong đó, nhóm tác giả xây dựng 1 câu
hỏi gạn lọc để xác định đúng đối tượng là những người đã từng mua laptop. Sau khi lọc dữ
liệu, nhóm đã thu được 200 mẫu phù hợp để phục vụ đề tài nghiên cứu. Phương pháp xử lý:
Phương pháp thống kê mô tả: Sau khi làm sạch dữ liệu, chúng tôi tiến hành phân tích
và xử lý dữ liệu bằng phương pháp thống kê mô tả. Dữ liệu sau đó sẽ được được mã hóa
và nhập vào phần mềm thống kê SPSS 26 để phục vụ cho việc phân tích và thống kê. Cụ
thể phương pháp thống kê mô tả sẽ được sử dụng để thống kê những đại lượng cơ bản như:
trung bình, trung vị, giá trị tần số lớn nhất, độ lệch chuẩn, khoảng biến thiên, giá trị lớn nhất và nhỏ nhất.
Phân tích độ tin cậy Cronbach’s alpha: Các biến quan sát có tiêu chuẩn khi chọn thang
đo đó là hệ số Cronbach’s Alpha từ 0,6 trở lên, nhỏ hơn 1 và hệ số tương quan biến tổng lớn hơn 0,3.
Phân tích nhân tố khám phá EFA: Phân tích nhân tố dựa vào chỉ số Eigenvalue để xác
định số lượng các nhân tố. EFA xem xét mối quan hệ giữa các biến ở tất cả các nhóm (các
nhân tố) khác nhau nhằm phát hiện ra những biến quan sát tải lên nhiều nhân tố hoặc các
biến quan sát bị phân sai nhân tố từ ban đầu.
Phân tích hồi quy: Là phân tích để xác định quan hệ phụ thuộc của một biến (biến phụ
thuộc) vào một hoặc nhiều biến khác (gọi là biến độc lập). Biến quan sát
Tương quan biến tổng
Cronbach’s Alpha nếu
loại biến này
Chất lượng sản phẩm (CL): Cronbach’s Alpha = 0.678 CL1 0.425 0.636 CL2 0.456 0.616 CL3 0.501 0.584 CL4 0.465 0.608
Mục đích sử dụng (MĐ): Cronbach’s Alpha = 0.781 MĐ1 0.579 0.747 MĐ2 0.711 0.607 MĐ3 0.574 0.755
Khả năng kết nối và di động (KN): Cronbach’s Alpha = 0.764 KN1 0.514 0.736 KN2 0.575 0.702 KN3 0.630 0.672 KN4 0.538 0.721
Hình ảnh thương hiệu (TH): Cronbach’s Alpha = 0.779 TH1 0.538 0.747 TH2 0.614 0.708 TH3 0.605 0.713 TH4 0.576 0.728
Dịch vụ hỗ trợ (DV): Cronbach’s Alpha = 0.829 DV1 0.604 0.806 DV2 0.655 0.784 DV3 0.722 0.754 DV4 0.642 0.790
Giá cả (GC): Cronbach’s Alpha = 0.741 GC1 0.351 0.769 GC2 0.621 0.629 GC3 0.644 0.613 GC4 0.531 0.684
Quyết định mua laptop (QĐ): Cronbach’s Alpha = 0.800 QĐ1 0.610 0.751 QĐ2 0.606 0.753 QĐ3 0.659 0.726 QĐ4 0.578 0.766
Bảng 3.2 Thang đo kiểm định độ tin cậy cronbach alpha