Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất môn Cơ sở ngôn ngữ học | Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất, bởi vì:

Trong cuộc sống, con người luôn có nhu cầu giao tiếp. Một số phương tiện con người dùng để giao tiếp như: cử chỉ, điệu bộ, tiếng trống, tiếng chuông, hệ thống đèn giao thông…trong đó, ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất.

Con người luôn có nhu cầu giao tiếp để trao đổi tư tưởng, tình cảm, thông tin…với nhau. Giao tiếp bằng ngôn ngữ có hai dạng cơ bản: nói /nghe và viết /đọc.

Xét về lịch sử: ngôn ngữ có lịch sự lâu đời, ra đời cùng với con người và xã hội loài người. Còn các phương tiện giao tiếp khác chỉ tồn tại trong thời gian ngắn.

Xét về không gian và phạm vi hoạt động: ngôn ngữ hiện diện ở mọi nơi, thuộc mọi lĩnh vực khác nhau. còn các phương tiện giao tiếp khác thì không, chúng chỉ hoạt động trong một phạm vi nào đó.

Xét về khả năng:

+Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp có khả năng biểu đạt lớn nhất, một hình thức có tính hệ thống chặt chẽ. Mặt hình thức của ngôn ngữ cố định, con mặc nội dung liên tục phát triển, nhưng không nhầm lẫn và mỗi nội dung giao tiếp đều có ý nghĩa xác định.

+ Còn đối với các phương tiện phương ngôn ngữ khác (như âm nhạc, hội hoạ, điêu khắc…) muốn hiểu được thì phải dùng ngôn ngữ để giải thích.

+Ngôn ngữ có thể thay thế các phương tiện giao tiếp khác, trong khi không phương tiện nào có thể thay thế được ngôn ngữ.

+Các phương tiện khác không có khả năng biểu đạt hết mọi tâm lý, tình cảm, tư tưởng của con người.

+Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp, thông tin phong phú, có khả năng diễn tả bất kỳ tình cảm, tư tưởng nào.

Đặc biệt, trong tác phẩm văn chương, nhờ có ngôn ngữ, con người thể hiện bức tranh hiện thực cuộc sống, quan điểm, tư tưởng, tình cảm, thế giới của mình và lưu giữ cho thế hệ mai sau.

Nhờ ngôn ngữ, con người thống nhất những quy ước cho các phương tiện giao tiếp khác. Con người sử dụng chữ viết, những tín hiệu công thức trong khoa học kỹ thuật để chứng minh điều đó.

Nhờ giao tiếp bằng ngôn ngữ là điều kiện cho ngôn ngữ hình thành và phát triển.

Xét về tính tiện lợi: ngôn ngữ đa phương tiện giao tiếp cao nhất so với các phương tiện giao tiếp khác.

Xét về tính hiệu quả: ngôn ngữ đem lại hiệu quả cao nhất, nhanh nhất, sâu sắc nhất so với các phương tiện giao tiếp khác như kí hiệu, âm nhạc, điêu khắc…ngôn ngữ con là phương tiện để con người quy ước và hiểu được các phương tiện giao tiếp khác nữa.

Xét tính phổ thông, phổ cập và đa dạng: ngôn ngữ không phân biệt địa vị, tuổi tác…mọi người trong cộng đồng có thể sử dụng ngôn ngữ chung được thống nhất trong cộng đồng được giao tiếp với nhau. Song, chỉ có ngôn ngữ con người mới biểu hiện được những tư tưởng, tình cảm, suy nghĩ, nhận thức của mình với người khác và có thể nhờ ngôn ngữ mà lưu truyền cho thế hệ mai sau.

Bên cạnh đó:

+Ngôn ngữ còn là phương tiện biểu đạt khả năng khắc phục thời gian, không gian. Vì ngôn ngữ có thể được lưu giữ, truyền đạt và hiểu được mọi lúc mọi nơi , còn các phương tiện giao tiếp khác thì không làm được điều này.

+Ngôn ngữ không có tính giai cấp nhưng là công cụ đấu tranh giai cấp. Bởi ngôn ngữ chính là tài sản chung của toàn xã hội. Tuy nhiên, trong xã hội có giai cấp, ngôn ngữ trở thành công cụ để các giai cấp truyền bá tư tưởng, bảo vệ lợi ích và đấu tranh lẫn nhau. Chính vì vậy, ngôn ngữ vừa mang tính xã hội rộng lớn, vua phản ánh cuộc đấu tranh giai cấp thông qua các con người sử dụng nó.

+Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất chứ không phải là duy nhất, giao tiếp không chỉ là một nhu cầu đời sống thực tiễn việc sản xuất của con người, mà giao tiếp còn là một dạng quan hệ xã hội. Xã hội không có giao tiếp giữa các thành viên thì sẽ hỏi đó không tồn tại. Giao tiếp là một kiểu quan hệ xã hội, trong đó sự giao tiếp bằng ngôn ngữ là then chốt.

Kết luận: Ngôn ngữ là nền tảng của mọi hình thức giao tiếp, giúp con người hiểu nhau, hợp tác và phát triển xã hội.
Nó là sợi dây liên kết giữa cá nhân và cộng đồng, giữa quá khứ, hiện tại và tương lai.
→ Vì thế, ngôn ngữ luôn giữ vị trí quan trọng hàng đầu trong đời sống con người và sự tồn tại của xã hội.