Nguyên tắc công bằng trong phân định thềm lục địa và các vùng biển trong Luật môn Công pháp quốc tế | Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Nguyên tắc công bằng trong phân định thềm lục địa và các vùng biển trong Luật môn Công pháp quốc tế | Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Tài liệu được sưu tầm giúp bạn tham khảo, ôn tập và đạt kết quả cao. Mời bạn đọc đón xem.
Môn: Công pháp quốc tế (QTE018.2) 7 tài liệu
Trường: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh 1.2 K tài liệu
Tác giả:
Preview text:
lOMoARcPSD|35427841
568 1 1090 1 10 2016 0509 - Nguyên tắc công bằng trong
phân định thềm lục địa và các vùng biển trong Luật
Công pháp quốc tế (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn) Scan to open on Studocu
Studocu is not sponsored or endorsed by any college or university
Downloaded by Khánh Hi?n T? Th? (phaptam250@gmail.com) lOMoARcPSD|35427841
T p chí Khoa h c HQGHN: Lu t h c, T p 30, S 4 (2014) 47-57
Nguyên t c công b ng trong phân nh th m l c a và các
vùng bi n trong Lu t Qu c t hi n i Nguy n Hùng C ng Khoa Lu t,
i h c Qu c gia Hà N i, 144 Xuân Th y, C u Gi y, Hà N i, Vi t Nam
Nh n ngày 20 tháng 9 n m 2014
Ch nh s a ngày 28 tháng 11 n m 2014; Ch p nh n
ng ngày 18 tháng 12 n m 2014
Tóm t t: Nguyên t c công b ng là nguyên t c cơ b n và n n t ng trong phân nh bi n nói riêng
và phân nh th m l c a nói chung. Bài vi t t p trung phân tính n i dung c a nguyên t c công
b ng trong ti n trình phát tri n c a lu t bi n qu c t , th c ti n c a vi c áp d ng nguyên t c công
b ng trong phân nh th m l c a và các vùng bi n t i các thi t ch tài phán qu c t và t ó a ra ki n ngh và xu t
i v i vi c v n d ng nguyên t c công b ng trong phân nh th m l c a t i Vi t Nam.
T khóa: Nguyên t c công b ng, phân nh bi n, phân nh th m l c a.
1. Nguyên t c công b ng trong lu t bi n qu c
ã tr i qua hơn 50 n m, k t khi các t hi n i∗
xu t c th v m t s nguyên t c cơ b n áp
d ng cho vi c t o l p và phân nh ng biên Nguyên t c công b ng c s d ng nh là gi i (ranh gi i) bi n c a rab"i các cơ
m t trong nh ng nguyên t c cơ b n và n n t ng
quan khác nhau, tiêu bi u là #y ban Lu t qu c c a pháp lu t qu c t hi n i nói chung và lu t
t (ILC), H i ngh l$n th% nh t c a Liên h p
bi n qu c t nói riêng. Trong l nh v c lu t bi n,
qu c v lu t bi n, Tòa án Công lý qu c t (ICJ), nguyên t c này
c hình thành và phát tri n
H i ngh l$n th% ba c a Liên h p qu c v Lu t cùng v i th c ti n phân nh th m l c a và
bi n và các thi t ch tr ng tài [1].
các vùng bi n gi a các qu c gia láng gi ng
D th o các i u kho n cu i cùng c a #y
c!ng nh ti n trình phát tri n c a lu t bi n qu c ban Lu t qu c t ã h ng t i ba y u t v
t v i nh ng d u m c quan tr ng v các h i
phân nh bi n: s th&a thu n, cách u, và các
ngh qu c t v lu t bi n, cùng v i s ra i c a
hoàn c nh 'c bi t (agreement, equidistance, các Công c Geneva n m 19581, Công c Lu t bi n n m 1982 (UNCLOS). - Công
c v bi n c (có hi u l c t ngày 30/9/1962, 59 qu c gia là thành viên); _______ - Công
c v ánh cá và b o t(n các tài nguyên sinh v t ∗ T: 0983 750 769
c a bi n c (có hi u l c t ngày 20/3/1966, 36 qu c gia là
Email: cuongnguyenhungvn@gmail.com thành viên);
1- Công c v lãnh h i và vùng ti p giáp lãnh h i (có hi u - Công c v th m l c a (có hi u l c t ngày
l c t ngày 10/9/1964, 48 qu c gia là thành viên);
10/6/1964, 54 qu c gia là thành viên). 4 7
Downloaded by Khánh Hi?n T? Th? (phaptam250@gmail.com) lOMoARcPSD|35427841
N.H. Cư ng / T p chí Khoa h c HQGHN: Lu t h c, T p 30, S 4 (2014) 47-57 48
and "special circumstances"). #y ban này
tuân theo nguyên t c công b ng trong phân nh kh)ng nh r ng ã a ra các nguyên t c t ơng
bi n theo các y u t th&a thu n và các hoàn t nhau cho phân nh vùng lãnh h i và th m
c nh 'c bi t v-n ch a rõ ràng. l c a [1].
Trong v Th m l c a Bi n B c 1969, ICJ
H i ngh Geneva n m 1958 ã t o ra s ã nh n m nh r ng i u 6 Công c 1958 g$n thúc *y cho các xu t này trên cơ s" xu t
nh nh c l i nguyên khuôn m-u d lu t c a c a NaUy. Các quy nh i v i phân nh lãnh
ILC, và quan tr ng là #y ban này a ra nh ng h i trong i u 12 Công c v lãnh h i và vùng
quy t c trên v i nhi u l 0ng l , trên danh ngh a ti p giáp lãnh h i c #y ban so n th o ã th nghi m, hơn là th c s a ra m t quy t c quy nh r ng các qu c gia không c quy
rõ ràng. Ngoài ra, ây là m t i u kho n mà nh ng ranh gi i phân nh lãnh h i v t
theo ó t t c các qu c gia có th a ra các b o quá ng trung tuy n trong tr ng h p không
l u. i u này mâu thu-n v i m t ý t "ng v
có s th&a thu n2. Tuy nhiên, không có b t k+ lu t t p quán chung - d ng nh các qu c gia
s h n ch t ơng t nào trongnguyên t c phân
ký k t ã không coi i u 6 nh m t tuyên b nh th m l c a xu t hi n trong Công c
v nguyên t c phân nh th m l c a ã t(n t i Geneva v th m l c a (Công c 1958) mà t tr
c ho'c ang trong quá trình hình thành. i u 6 c a Công c này quy nh r ng nguyên
M'c dù trong v này Hà Lan và an M ch cho
t c cơ b n cho vi c phân nh th m l c a s, là
r ng, ngay c khi các quy t c phân nh không
nguyên t c th&a thu n và n u nh không có
xu t hi n trong quá trình so n th o Công c
th&a thu n thì nguyên t c ng trung tuy n
1958, nó c!ng ã xu t hi n m t ph$n do s nh ho'c ng cách u s, c áp d ng, tr khi h "ng c a chính Công c này, m t ph$n do
có “hoàn c nh 'c bi t”3. Có th nh n th y,
thu t ng “các hoàn c nh 'c bi t” v-n c
th c ti n sau này c a các qu c gia. Tuy nhiên,
duy trì m t cách mơ h( trong c hai Công c Tòa ã l p lu n r ng em l i m t hi u l c
và nh v y cơ s" h p lý cho vi c ti p c n và
t p quán nh v y cho quy nh c a i u 6 thì
c$n ph i coi i u kho n này có m t tính ch t _______ 2
quy ph m ti m *n. Tuy nhiên, các qu c gia v i i u 12 Kho n 1 Công
c v lãnh h i và vùng ti p giáp lãnh h i: “Tr ng h p hai qu c gia có ng b bi n ti p
trách nhi m ch y u th c hi n ho ch nh ranh li n hay
i di n, không qu c gia nào có quy n, tr tr ng gi i b ng con
ng th&a thu n, v i vai trò t h p có th&a thu n ng c l i, m" r ng lãnh h i v t quá
ng trung tuy n mà m.i i m trên ó u cánh u
di n gi i các “hoàn c nh 'c bi t” c!ng nh i m g$n nh t ng cơ s" dùng tính chi u r ng lãnh kh n ng a ra các b o l u i v i i u này ã
h i c a m.i qu c gia. Tuy nhiên, nh ng quy nh trong
i u này s, không áp d ng khi có s xu t hi n danh ngh a t
c b& tính quy ph m c a nó. Tòa ã nh n
l ch s ho'c hoàn c nh 'c bi t òi h&i ph i phân nh m nh r ng i u 6 Công c 1958 không ph i là
lãnh h i theo m t cách khác mà s thay /i là c$n thi t.” 3
m t ph$n c a lu t t p quán, và theo Tòa, lu t i u 6 Kho n 1 và 2 Công c v th m l c a quy nh: Tr
ng h p th m l c a chung ti p giáp v i lãnh th/ c a
t p quán trong áp d ng phân nh bi n b tác hai hay nhi u qu c gia có ng b bi n i di n/k c n
ng b"i nguyên t c công b ng [2]. Nh v y, nhau, ng ranh gi i c a th m l c a các qu c qua s, c xác
nh b ng th&a thu n gi a nh ng qu c gia ó. có th th y r ng, trong tr ng h p ho ch nh Trong tr
ng h p thi u th&a thu n nh v y, và tr khi th m l c a có tính n y u t công b ng thì ng ranh gi i này
c i u ch nh b"i nh ng hoàn c nh 'c bi t, ng ranh gi i s, là ng trung tuy n/ ng
giá tr hi u l c th c s c a nguyên t c này c cánh u mà các i m trên ó cách u các i m g$n nh t ghi nh n trong Công c 1958 ch a mang tính c a ng cơ s" dùng
tính chi u r ng lãnh h i c a m.i rõ ràng và th c ch t. qu c gia.
Downloaded by Khánh Hi?n T? Th? (phaptam250@gmail.com) lOMoARcPSD|35427841
N.H. Cư ng / T p chí Khoa h c HQGHN: Lu t h c, T p 30, S 4 (2014) 47-57 49
T i H i ngh l$n th% ba v Lu t bi n, có hai
trong ó bao g(m nh ngh a quan tr ng v khái nhóm i l p “nhóm ng trung tuy n”
ni m công b ng và nh ng y u t/ nh h "ng n
("median line group") ti p c n theo i u 6 vi c
m b o th c hi n nguyên t c này trong Công
c 1958 và “nhóm các nguyên t c công
phân nh nh t1 l gi a các khu v c th m l c
b ng” ("equitable principles group") ti p c n a
c phân nh v i chi u dài b bi n, các
theo các k t lu n c a ICJ trong v th m l c a v n
v các 'c i m c a b bi n tác ng t i
bi n B c. K t qu c a cu c tranh lu n gi a các
ng trung tuy n, v b n ch t c a th m l c a
bên ã d-n t i vi c h y b& i u 6 Công c
là s kéo dài t nhiên c a lãnh th/ l c a... Tòa
1958 và thay th b ng i u 83 v phân nh
c!ng ã cho r ng ph ơng pháp ng trung
th m l c a gi a các qu c gia có b bi n ti p tuy n tuy t i (chia u) không ph i là b t li n ho'c i di n trong UNCLOS [1]. bu c i v i các bên [2].
Trong UNCLOS, nguyên t c công b ng Nh v y, t nh ng quy t c c quy nh c quy
nh t i các i u 74 và i u 83 v
trong UNCLOS và th c ti n phân nh, công
phân nh 'c quy n kinh t và th m l c a gi a
b ng v i vai trò là m t nguyên t c n n t ng
các qu c gia có b bi n ti p li n ho'c i di n.
c áp d ng trong phân nh th m l c a nói
i u 74 và i u 83 UNCLOS quy nh: riêng và phân nh bi n nói chung gi a các
qu c gia có b bi n ti p li n ho'c i di n, bao 1. Vi c ho ch nh ranh gi i vùng c
hàm các n i dung cơ b n sau ây:
quy n kinh t /th m l c a gi a các qu c gia có b bi n ti p li n hay
i di n nhau ư c th c
Th nh t, công b ng không nh t thi t ph i
hi n b ng con ư ng th a thu n theo úng v i
là b ng nhau v m't di n tích phân nh; công
pháp lu t qu c t như ã nêu i u 38 Quy
b ng ph i ph n ánh th c t c a t t c các hoàn ch Tòa án qu c t i n m t gi i pháp
c nh 'c thù hi n di n trong khu v c có giá tr công b ng. hi u l c
n vi c phân nh nh : s t(n t i c a
o trong khu v c phân nh; hình d ng b bi n
2. N u không i t i ư c m t th a thu n
khúc khu1u, l(i lõm; s hi n di n c a y u t
trong th i gian h p lý thì các qu c gia h u quan l ch s ;...
s d ng các th t c nêu ph n XV Công ư c.
3. Trong khi ch ký k t th a thu n nói
Th hai, công b ng c!ng có th c nhìn
kho n 1, các qu c gia h u quan, trên tinh th n nh n d
i khía c nh ph n ánh k t qu phân
hi u bi t và h p tác, làm h t s c mình i n nh bi n
c coi là “có th ch p nh n” gi a
các dàn x p t m th i có tính ch t th c ti n và
các bên d a trên tính t1 l gi a chi u dài b
s! không gây phương h i hay c n tr vi c ký bi n và di n tích phân nh m'c dù trong quá
k t các tho thu n cu i cùng trong giai o n
trình th&a thu n phân nh, các bên ã th c hi n quá
này. Các dàn x p t m th i không nh ng trao /i, nh ng b mang tính chính tr - phương h i
n vi c phân nh cu i cùng.
ngo i giao ho'c pháp lý khác nhau. 2 ph ơng
4. Khi m t i u ư c ang có hi u l c gi a
di n này s công b ng th c ch t d b l m d ng
các qu c gia h u quan, các v n liên quan
và xâm ph m, 'c bi t trong phân nh vùng
n vi c ho ch nh ranh gi i vùng c quy n
ch(ng l n gi a m t bên là qu c gia l n, bên còn
kinh t /th m l c a ư c gi i quy t theo úng i u ư c ó. l i là qu c gia nh& y u.
Trong v th m l c a bi n B c, ICJ ã a Th ba, tr c khi ti n n phân nh d%t ra phán quy t ch%a ng nhi u i m quan tr ng
i m vùng ch(ng l n, trong th i gian “quá ”,
Downloaded by Khánh Hi?n T? Th? (phaptam250@gmail.com) lOMoARcPSD|35427841
N.H. Cư ng / T p chí Khoa h c HQGHN: Lu t h c, T p 30, S 4 (2014) 47-57 50
các bên có th th&a thu n h p tác khai thác tài
thi t ch tài phán qu c t cho th y, tùy thu c
nguyên t i vùng ch(ng l n. Các th&a thu n này vào t ng tr
ng h p c th mà giá tr hi u l c c!ng c$n
t t i k t qu công b ng trong vi c c a các hoàn c nh 'c thù c v n d ng khác
cùng khai thác và phân chia ngu(n l i khai
nhau. Các hoàn c nh chính sau th ng c thác, trong ó có tính n t1 l óng góp và
các thi t ch tài phán qu c t xem xét n: y u
trách nhi m gi a các bên. Ngoài ra, các bên
t a lý, a m o (s hi n di n c a o; y u t c!ng không
c th c hi n nh ng hành vi “có
t1 l ); hình d ng b bi n; s thay /i xu th c a
th gây ph ơng h i” ho'c “c n tr"” vi c t t i
b bi n; y u t kinh t ; y u t truy n th ng
m t th&a thu n phân nh cu i cùng c d a
ánh cá; y u t chính tr ; yêu t an ninh; qu c trên nguyên t c công b ng. phòng; ... Th tư, tr ng h p các bên không th i
n th&a thu n trong th i gian h p lý thì có th
2.1. Hình d ng b bi n ph c t p l#i lõm, khúc
s d ng các th t c nêu " ph$n XV UNCLOS
khu$u, hư ng chung c a b bi n b thay %i (gi i quy t tranh ch p) gi i quy t tranh ch p t ng t v phân
nh. Vi c l a ch n các th t c này
Trong v phân nh th m l c a Bi n B c nh m i
n gi i quy t d%t i m tranh ch p và
n m 1969, Tòa án ã coi d ng chung c a b
a ra m t ranh gi i phân nh cu i cùng gi a
bi n c a các bên (CHLB %c, an M ch, Hà các bên.
Lan) là hoàn c nh 'c bi t. B"i vì, Tòa án nh n
th y r ng b bi n c a an M ch và Hà Lan l(i
2. Nguyên t c công b ng trong th c ti n
còn b bi n c a %c tuy không dài l m nh ng
phân nh th m l c a và các vùng bi n t i
quanh co, khúc khu1u, n lõm hơn và c t gi m
các thi t ch tài phán qu c t
áng k là ph$n kéo dài t nhiên c a b bi n mà n c này x%ng áng c h "ng. B"i v y,
N i dung c th c a nguyên t c công b ng Tòa án a ra quan i m r ng phân nh ph i không
c quy nh c th trong các v n ki n
d a trên vi c xem xét nh ng nhân t liên quan
pháp lý qu c t , k c UNCLOS. Tuy nhiên,
em l i k t qu công b ng, và Tòa ã bác b&
th c ti n gi i quy t tranh ch p t i các thi t ch ph ơng pháp ng cách u [2].
tài phán qu c t nh ICJ, Tòa án qu c t v
V phân nh th m l c a gi a Tunisia và
Lu t bi n (ITLOS) ã làm sáng t& r t nhi u
Libyan n m 1982, b bi n c a Tunisia có 'c
khía c nh n i dung c a nguyên t c này nh : i m b t th ng là h ng i chung c a nó b
hoàn c nh 'c thù, giá tr c a các hoàn c nh 'c thay /i
t ng t. Xu t phát t biên gi i gi a
thù, vi c l a ch n ph ơng pháp phân nh hai n
c, b bi n c a Tunisia ch y theo h ng
m b o k t qu công b ng cho các bên,... Tây B c cho
n i m lõm sâu nh t vào b c a V nh Gabes thì t ng t chuy n theo h ng
D a trên các phán quy t c a các cơ quan tài ông B c, h ng g$n nh vuông góc v i
phán qu c t có th th y r ng, các hoàn c nh h
ng ban $u. Do v y, khi phân nh ranh gi i
'c thù có nh h "ng tr c ti p và óng vai trò
bi n gi a hai qu c gia c$n chia làm hai phân quan tr ng trong phân nh th m l c a nói o n
phù h p v i s thay /i chung c a riêng và phân nh bi n nói chung, tác ng ng b bi n Tunisia [3]. tr c ti p
n k t qu phân nh công b ng cho
Trong v Guinea/Guinea-Bissau 1985, hình
các bên. Th c ti n gi i quy t tranh ch p c a các
d ng b bi n m t l$n n a óng vai trò r t quan
Downloaded by Khánh Hi?n T? Th? (phaptam250@gmail.com) lOMoARcPSD|35427841
N.H. Cư ng / T p chí Khoa h c HQGHN: Lu t h c, T p 30, S 4 (2014) 47-57 51
tr ng. Tòa Tr ng tài ã nh n th y r ng, n u a a) Trư ng h p o không có hi u l c
ra cùng nhau thì b bi n c a hai qu c gia hơi Trong th c ti n phân nh bi n gi a các
lõm so v i hình d ng l(i c a b bi n c a
qu c gia c!ng nh trong các phán quy t c a
Guinea-Bissau. Tuy hình dáng lõm c a b bi n
Tòa án hay Tr ng tài qu c t , s l ng các o m.i qu c gia
c coi là hoàn c nh có liên b b& qua không tính n hi u l c khá nhi u. quan, nh ng Tòa i n m t quy t nh nên a
Ph ơng pháp phân nh b& qua hi u l c c a các
vào b n kê t t c hình dáng b bi n c a Tây
o có th áp d ng trong hoàn c nh sau:
Phi, mà nh ng b bi n ó ch c ch n lõm. Trong -
o n m tách bi t cách xa khu v c ng
tình hu ng này, Tòa ã k t lu n “n u Sierra phân nh i qua.
Leone ư c ưa vào cân nh&c thì có 3 qu c gia
li n k d c theo b bi n lõm, phương pháp cách - Các o n m gi a khu v c ng trung
u s! là tr ng i trong vi c t ư c k t qu tuy n i qua.
công b ng gi a các qu c gia" [4]. Các
o n m trong gi i h n 12 h i lý cách ng cách u c v ch ra không dùng các 2.2. S hi n di n c a o o này làm i m cơ s". Các o này th ng
nh&, không sinh s ng trên ó và " các n c Vi c phân nh bi n s, r t ph%c t p khi
vùng h3p nh kênh, eo bi n, bi n n a kín.
trong khu v c tranh ch p xu t hi n các o. S Trong tr ng h p phân nh th m l c a và t(n t i c a m t o ho'c các o trong khu v c vùng 'c quy n kinh t , nh ng o này b b& phân nh có th tác ng làm sai l ch ng qua nh ng có th v-n c h "ng m t vành ai phân nh. Thông th ng, tùy vào t ng tr ng lãnh h i [5].
h p mà các bên hay Tòa án s, d a vào các y u - Các o t ơng %ng hai bên u có. t 'c tr ng v a lý c a o, n u m t o xu t
Trong khu v c phân nh có th hai bên có
hi n nh m t ph$n không th thi u c a hình các
o các v th t ơng %ng nh nhau. N u
d ng chung c a b bi n thì s, có hi u l c toàn tính
n hi u l c c a chúng thì các hi u l c này b . N u nó ch có nh ng y u o ó ch có hi u
s, có giá tr t ơng %ng và tri t tiêu l-n nhau.
l c m t ph$n ho'c không có hi u l c. Ngoài ra, t c m t ng phân nh ơn gi n cho kích th
c, v trí, ý ngh a kinh t , chính tr c a o công tác qu n lý ng i ta có th th ng nh t b&
là y u t quan tr ng trong quá trình phân nh. qua hi u l c c a các o này. Tr ng h p các o n m sát b , cách b - Các o n m bên phía bên kia c a ng m t kho ng t 12 n 24 h i lý và không n m phân nh. quá sang phía bên kia c a ng trung tuy n gi a hai b thì thông th ng ng i ta coi các - Các
o ang b tranh ch p hay ch a xác nh c ch quy n (thông th ng, các tranh o này m t ph$n c a t li n và chúng c ch p này liên quan n các o nh& ngoài khơi
tính v i toàn b hi u l c trong phân nh.
xa, không có dân sinh s ng nh ng l i có th nh Tr ng h p các o xa b , nh t là khi chúng h "ng t i ng biên gi i bi n theo ng
n m h)n sang phía bên kia c a ng trung cách u. Do ó, vi c gi i quy t ng biên tuy n gi a hai b , các o th ng c coi là gi i " nh ng tr ng h p nh v y th ng là b&
nhân t t o ra s b t bình )ng vì chúng làm vi qua hi u l c các o này).
ph m nguyên t c không c n tr" s kéo dài t Tr ng h p các o không có hi u l c d a
nhiên l c a c a qu c gia khác ra bi n.
trên s th&a thu n c a các bên h u quan có th
Downloaded by Khánh Hi?n T? Th? (phaptam250@gmail.com) lOMoARcPSD|35427841
N.H. Cư ng / T p chí Khoa h c HQGHN: Lu t h c, T p 30, S 4 (2014) 47-57 52 k n " ây, nh các o nh& c a Iran và t i b (Hi p
nh gi a Indonesia và Maláyiaa Qatar (Hi p
nh ký gi a Iran và Qatar ngày n m 1969); o Th/ Chu (Vi t Nam) h "ng 20/9/1969); các o Fokur, Bani Fokur, Bani
32,5% hi u l c (Hi p nh phân nh bi n Vi t Tamb, TambeBozorg (Hi p nh ký k t gi a
Nam -Thái Lan ngày 09/8/1997), o C(n C&
Iran và các ti u v ơng qu c Ar p th ng nh t
(Vi t Nam) h "ng 50% hi u l c, o B ch tháng 8/1974). M t s o tuy có lãnh h i riêng
Long V (Vi t Nam) h "ng 25% hi u l c (Hi p song c!ng không c tính hi u l c, ví d nh
nh phân nh Lãnh h i, vùng 'c quy n kinh o Farsi c a Iran, o Al Arabiya c a A-r p t và Th m l c a trong V nh B c B Vi t
Xê-út có lãnh h i 12 h i lý (theo Hi p nh
Nam - Trung Qu c ngày 25/12/2000)
24/10/1968 Iran - A-r p Xê-út); o Sirri c a c) Trư ng h p
o có hi u l c toàn ph n
Iran có lãnh h i 12 h i lý (theo Hi p nh
31/8/1974 - các ti u v ơng qu c Ar p th ng Các o có hi u l c toàn ph$n th ng là các nh t); hai
o nh& c a Liên Xô (c!) (Ngh nh o l n, có i u ki n xác l p m t vùng
th gi a Liên Xô c! và Na Uy ngày
'c quy n kinh t và th m l c a riêng. Bên 29/11/1957). c nh ó v trí các o c!ng s, quy t nh hi u l c c a nó trong phân nh. Các o n m sát
Trong các phán quy t c a Tòa án và Tr ng
b , cách b m t kho ng cách t 12 n 24 h i tài qu c t , các o nh& c!ng th ng b b& qua,
lý và không n m quá sang phía bên kia ng nh :
o Abu Musa không có hi u l c i v i ng phân nh (V phân nh th m l c a trung tuy n gi a hai b th ng c tính toàn
gi a Libyan - Tunisia n m 1982 [3])… b hi u l c trong phân nh vì c coi là m t ph$n t li n. b) Trư ng h p
o có hi u l c m t ph n Tùy t ng tr ng h p c th mà các qu c gia 2.3. Y u t t$ l
h u quan th&a thu n cho m t o ho'c m t nhóm o trong vùng phân nh c m t ph$n
Khái ni m t1 l óng vai trò quan tr ng
trong nhi u l nh v c khác nhau c a lu t qu c t
hi u l c. Ph$n hi u l c này có th là m t n a,
nói chung và lu t bi n qu c t nói riêng, và nh t
m t ph$n ba hay s ph$n b t k+ nào ó so v i là i v i phân nh bi n. Theo ó, trong quá
hi u l c toàn ph$n. S t(n t i c a các o có trình phân nh c$n ph i quan tâm n t1 l
hi u l c m t ph$n là k t qu c a vi c th ơng gi a vùng n c, vùng th m l c a c a t ng l
ng gi a các qu c gia liên quan.
qu c gia so v i chi u dài t ơng %ng c a b bi n Trong th c ti n phân nh bi n gi a các m.i qu c gia ó. qu c gia, r t nhi u tr ng h p các o ch nh n Tr ng h p phân nh th m l c a Bi n
c m t ph$n hi u l c, tiêu bi u nh o Karg B c n m 1969 là tr ng h p phân nh bi n
c a Iran h "ng ½ hi u l c trong phân nh
$u tiên gi a các qu c gia li n k áp d ng khái
th m l c a (Hi p nh n m 1968 gi a Iran và
ni m t1 l . CHLB %c ã trình bày rõ ràng khái
4 r p Saudi); các o Sorlingue ½ hi u l c (V
ni m này b"i %c cho r ng m.i n c có liên quan c$n ph i c h "ng ph$n phân chia công th m l c
a gi a Pháp và V ơng Qu c Anh
b ng và thích áng trong th m l c a hi n h u, n m 1977); o Kerkennah h "ng ½ hi u l c sao cho cân
i v i chi u dài b bi n c a m.i (Tr ng h p phân nh bi n gi a Libyan - n
c. ICJ c!ng cho r ng: “Y u t cu i c n ph i Tunisian m 1982); các o Natura h "ng hi u
xem xét là t$ l h p lý gi a di n tích c a th m l c 56%
n 86% ph thu c vào kho ng cách l c
a thu c các qu c gia có liên quan và
Downloaded by Khánh Hi?n T? Th? (phaptam250@gmail.com) lOMoARcPSD|35427841
N.H. Cư ng / T p chí Khoa h c HQGHN: Lu t h c, T p 30, S 4 (2014) 47-57 53
chi u dài b bi n c a các nư c y mà m t s qu phân
nh phù h p v i nguyên t c công phân
nh ranh gi i ư c th c hi n theo các b ng [8].
nguyên t&c công b ng” [2].
Nh v y, trong phân nh bi n, y u t t1 l
2.4. Các hoàn c nh khác
c s d ng v i hai m c ích: th% nh t, nó là y u t c$n ph i tính n và k t h p v i các y u a) Y u t a ch t, a m o
t khác nh m tìm ra ph ơng th%c phân nh t o
Y u t a ch t, a m o óng vai trò nh t
hi u qu công b ng; th% hai, y u t t1 l dùng
nh trong phân nh bi n, làm rõ hơn các c n
ki m tra l i k t qu phân nh [6].
c% và l p lu n c a các bên liên quan n ranh Trong tr ng h p phân nh th m l c a
gi i ph m vi vùng bi n ch(ng l n. Trong v
gi a Tunisia và Libyan n m 1982, ICJ tuyên b phân
nh bi n gi a Tunisia và Libyan n m
r ng “Toà xem t$ l là m t yêu c u c a phương 1982, c hai qu c gia u vi n d-n n y u t pháp chính m b o vi c phân nh bi n
s kéo dài t nhiên nh n n t ng phân nh
công b ng gi a các qu c gia liên quan”, theo
th m l c a và theo ó y u t a ch t và a
ó thì t1 l chi u dài b bi n có liên quan c a
m o là hoàn c nh có liên quan n phân nh
Libyan và Tunisia là 31:69, còn t1 l di n tích
[3]. T ơng t nh v y, trong quá trình phân th m l c
a là 40:60. Toà nh n th y r ng nó
nh th m l c a Bi n B c, Toà án c!ng tính
hoàn toàn phù h p v i tiêu chu*n t1 l [3]. t i y u t a m o liên quan n rãnh sâu Na T ơng t nh trong v th m l c a V nh
Uy, theo ó, Tòa cho r ng th m l c a c a b t
Maine n m 1984 gi a Hoa K+ và Canada, t1 l
k+ qu c gia nào c!ng ph i là s kéo dài t
chi u dài b m't b bi n 1,38:1 khá cân i so nhiên c a lãnh th/ t li n c a qu c gia ó và
v i t1 l di n tích th m l c a 1,32:1 [7]. không
c c n tr" s kéo dài t nhiên c a lãnh th/ t li n c a n c khác [2]. Tr ng h p phân nh bi n gi a
Guinea/Guinea-Bissau n m 1985, Toà Tr ng tài
Trong v th m l c a Bi n B c 1969 và v
ã tuyên b r ng “t$ l c n ph i ư c xem xét
V nh Maine 1884, Tòa cho r ng khái ni m
trong s ánh giá là các nhân t tham gia vào
“g n k ” không có n i hàm t ơng t v i khái
vi c tìm ra k t qu công b ng” [3]. Toà án c!ng
ni m “ph n kéo dài t nhiên” c a th m l c a,
ch rõ r ng vai trò c a t1 l không ph i ch ơn
do ó, không th d a vào khái ni m “g n k ”
gi n là nh ng con s máy móc ph n ánh chi u
yêu sách phân chia th m l c a theo h ng
dài b bi n mà nó có vai trò quan tr ng trong
nh ng ph$n g$n nh t cho các qu c gia có b vi c xác nh m%c h p lý c a phân nh. Do bi n li n k ó [2, 7]. v y, t1 l c!ng c xem nh m t d ng hoàn
Tuy nhiên, y u t a ch t, a m o không
c nh 'c bi t khác có liên quan n quá trình ph i lúc nào c!ng nh h "ng n vi c phân phân nh bi n. nh bi n. Nhi u tr ng h p Toà án và Tr ng
Tuy nhiên, vi c xu t hi n t1 l h p lý trong tài u không coi y u t a ch t, a m o là các tr
ng h p phân nh bi n ch a ch c ã là
hoàn c nh 'c bi t có liên quan n phân nh
m t k t qu công b ng. Tiêu bi u là tr ng h p
bi n. Tuy nhiên, các qu c gia v-n có th yêu
phân nh ranh gi i bi n gi a an M ch và Na
sách v th m l c a trong gi i h n 200 h i lý
Uy n m 1993. T1 l gi a chi u dài b bi n và
c n c% vào s kéo dài t nhiên c a th m l c a
di n tích các vùng bi n c a hai n c cho th y c quy nh t i i u 76 Công c Lu t bi n s m t cân i song v-n ch p nh n c do k t
1982. Trong tình hu ng mà hai qu c gia li n k
Downloaded by Khánh Hi?n T? Th? (phaptam250@gmail.com) lOMoARcPSD|35427841
N.H. Cư ng / T p chí Khoa h c HQGHN: Lu t h c, T p 30, S 4 (2014) 47-57 54
ti n hành phân nh th m l c a trong gi i h n
nhau t i Kamsar vào tháng 3/1986 và ã tho
200 h i lý, các qu c gia có th s d ng s t(n thu n
c m t tuyên b chung cùng nhau phát
t i c a y u t a ch t nh vùng lõm ho'c rãnh
tri n, khai thác ngu(n tài nguyên bi n trong khu sâu là
ng biên gi i t nhiên c a th m l c a
v c c$n phân nh vì l i ích c a nhân dân hai gi a hai qu c gia. n
c [4]. Trong phân nh biên gi i bi n gi a Trong v tranh ch p phân nh bi n gi a
an M ch và Nauy, m t U1 ban hoà gi i ã
Tunisia - Lybian 1982, Tòa ã a ra các kh)ng c l p b"i hai bên ã ngh tính t i quy n nh [3]:
l i kinh t m nh c a Iceland trong các vùng bi n này [8].
- Nguyên t c s “kéo dài t nhiên c a lãnh th/
t li n” không ph i là cơ s" xác nh
Tuy nhiên, y u t kinh t c!ng b bác b& r ng c a th m l c a trong tr ng h p th m trong nhi u tr ng h p. Trong v V nh Maine
l c a ch(ng l n là vùng th m l c a duy nh t 1984 khi quy t nh m t ng biên gi i duy c a c hai bên.
nh t cho c vùng 'c quy n kinh t và th m l c
a gi a Hoa K+ và Canada, m'c dù c hai bên
- “Vùng r n n%t” không th t o ra m t gián
u quan tâm t i bãi cá Geogers nh ng Toà l i
o n cơ b n ch m d%t m t ph$n th m l c a
bác b& l p lu n v kinh t c a c hai phía và
m" r ng nh th ó là m t ranh gi i t nhiên c.
cho r ng các y u t kinh t , xã h i ch c tính - 'c i m a ch t c a áy bi n và lòng n trong các tr ng h p 'c bi t khi áp d ng t d
i áy bi n t ơng %ng không ph i là y u các ph ơng pháp phân nh thích h p [7]. t quy t nh cho vi c xác nh th m l c a, Trong tr
ng h p phân nh th m l c a gi a trong m i tr ng h p, th m l c a c a qu c
Libyan/Malta n m 1985, Tòa c!ng nêu rõ vi c gia ven bi n m" r ng n ph m vi 200 h i lý. phân
nh không b nh h "ng b"i tình tr ng b) Hoàn c nh kinh t
kinh t t ơng %ng gi a hai qu c gia h u quan
Y u t kinh t có th óng vai trò quan theo cách th%c n c thua thi t hơn v kinh t s,
tr ng trong quá trình th ơng l ng phân nh
c nhi u hơn di c tích ph$n th m l c a
bi n gi a các qu c gia, b"i vì nó th ng g n phân chia xem nh là s bù p s thua thi t
li n v i ngu(n tài nguyên thiên nhiên trong
v các ngu(n tài nguyên kinh t [9].
vùng tranh ch p. Vì v y, v trí c a các ngu(n tài
c) Y u t an ninh, qu c phòng
nguyên khoáng s n trong khu v c phân nh là Khi
a m t v vi c ra Toà án ho'c Toà
y u t c$n xem xét, ngoài ra v i vi c công nh n
Tr ng tài, các bên có quy n vi n d-n y u t an
vùng 'c quy n kinh t r ng 200 h i lý thì các
ninh, qu c phòng là y u t có nh h "ng n
ngu(n tài nguyên khoáng s n không ph i là m i phân nh bi n. Trong v phân nh th m l c
quan tâm duy nh t, các ngu(n tài nguyên sinh a Anh - Pháp, hai bên u a ra y u t an v t trong c t n
c 'c bi t là các àn cá di c ninh qu c phòng b o v quan i m phân
c!ng h t s%c quan tr ng. Th m chí có nhi u
nh c a mình. Trong khu v c có các o c a Hi p nh ch c ký k t nh m phân nh vùng c t n
c mà không phân nh vùng áy bi n.
eo bi n, Pháp cho r ng quy n l i s ng còn v
an ninh qu c phòng c a Pháp s, b nh h "ng
Trong v Guinea/Guinea-Bissau, Toà Tr ng nghiêm tr ng n u ng phân nh do phía Anh
tài ã nh n m nh r ng s quan tâm v kinh t a ra c ch p nh n vì ng này s, tách
c a c hai phía nên i t i m t s h p tác cùng th m l c
a c a Pháp ra hai vùng riêng bi t. có l i cho c hai n c. Nh ó, hai bên ã g'p
Downloaded by Khánh Hi?n T? Th? (phaptam250@gmail.com) lOMoARcPSD|35427841
N.H. Cư ng / T p chí Khoa h c HQGHN: Lu t h c, T p 30, S 4 (2014) 47-57 55
Phía Anh có l p lu n t ơng t ch ng l i phía
v m't a lý, y u t truy n th ng ánh cá, y u Pháp
b o v m t d i áy bi n n i li n các
t giao thông hàng h i, s thay /i h ng c a
o trong eo bi n v i khu v c th m l c a
b bi n, i m nút c a biên gi i t li n… chính c a mình [10].
V Libyan/Malta n m 1985, Malta yêu c$u
3. V n d ng nguyên t c công b ng trong th c
Toà ph i có “s xem xét công b ng t i quy n
ti n phân nh th m l c a t i Vi t Nam
l i qu c phòng, an ninh c a Malta” nh ng Toà cho r ng ng phân nh mà Tòa a ra không
Th m l c a c a Vi t Nam hi n nay ang
quá g$n b bi n c a b t c% bên nào nên v n
có nhi u khu v c ch(ng l n v i các n c khác:
an ninh, qu c phòng không có liên quan [9].
vùng ch(ng l n gi a Vi t Nam và Trung Qu c
Ngoài ra các hoàn c nh sau c!ng có th có
phía ngoài c a V nh B c B ; vùng ch(ng l n nh h "ng n quá trình phân nh bi n nh
gi a Vi t Nam và Campuchia; vùng ch ng l n
l ch s danh ngh a, y u t qu n lý c a Nhà
gi a Vi t Nam, Indonesia và Thái Lan trong n
c, y u t giao thông hàng h i, y u t v n
V nh Thái Lan r ng kho ng 876 km2 [11]; vùng
hoá - chính tr , y u t các qu c gia b t l i v
ch(ng l n gi a Vi t Nam và Malaysia phía Tây
m't a lý, y u t truy n th ng ánh cá… c!ng
Nam bi n ông r ng kho ng 2.800 km2 [11]. ' có th nh h "ng n quá trình phân nh.
c bi t là t i Bi n ông, có s hi n di n c a hai qu$n o Hoàng Sa và Tr ng Sa ang là
d) Y u t môi trư ng sinh thái i t
ng c a tranh ch p ch quy n gi a nhi u
Hoa K+ ã yêu c$u xem xét y u t này
qu c gia trong khu v c, cùng v i ó là s t(n trong v V nh Maine (1984). có s thuy t t i c a yêu sách ng ch U b t h p pháp c a
ph c cho yêu c$u này, Hoa K+ ã ch%ng minh Trung Qu c. Do ó, i v i vi c phân nh
r ng rãnh ông B c không ch là m t 'c i m
th m l c a t i nh ng khu v c này, v i nh ng
a lý t nhiên mà còn là ranh gi i t nhiên c a
khu v c mà b ngoài th m l c a t nhiên Vi t nh ng vùng có ch i d ơng và sinh thái
Nam m" r ng quá 200 h i lý t ng cơ s" có khác nhau nh ng không c Toà xem xét ch p s ch(ng l n v i các n c láng gi ng, có th nh n [7].
c n c% vào các 'c i m a lý, a ch t i
e) Các công trình c ng, nhà t m và bãi c n
t i m t gi i pháp phân nh công b ng và m
lúc n%i lúc chìm
b o quy n l i cho Vi t Nam. Ngoài ra, Vi t Nam c$n kiên trì, ch ng gi v ng l p tr ng
Các công trình c ng, nhà t m và bãi c n lúc ph n bác tính phi pháp c a ng ch U trong n/i lúc chìm ôi khi c s d ng làm i m cơ
các th&a thu n tay ôi ho'c s d ng các bi n s" xác nh các ng ranh gi i. Trong Hi p
pháp pháp lý; c!ng nh t/ ch%c các cu c i u
nh phân nh th m l c a Anh - Pháp ngày
tra, nghiên c%u v tình tr ng pháp lý c a các
24/6/1982, các công trình c ng c nh và các o, qu$n o trên Bi n ông nh m vô hi u
bãi c n lúc n/i lúc chìm trong gi i h n 12 h i lý
hóa ý ( “trach ch p hóa” vùng không có tranh k t
ng b bi n c a qu c gia h u quan ã
ch p v th m l c a n&i riêng và các vùng bi n c s d ng làm i m cơ s".
nói chung gi a Vi t Nam và Trung Qu c.
Ngoài các hoàn c nh nêu trên còn có các i v i nh ng vùng th m l c a có s
hoàn c nh h u quan khác nh h "ng n quá
ch(ng l n gi a Vi t Nam và bên h u quan khi
trình phân nh bi n, nh y u t qu c gia b t l i
b bi n cách nhau ch a t i 400 h i lý, Vi t
Downloaded by Khánh Hi?n T? Th? (phaptam250@gmail.com) lOMoARcPSD|35427841
N.H. Cư ng / T p chí Khoa h c HQGHN: Lu t h c, T p 30, S 4 (2014) 47-57 56
Nam c$n v n d ng a các phán quy t c a các
ch%ng minh tình tr ng pháp lý c a các o nhân cơ quan tài phán qu c t t n d ng u th v
t o mà Trung Qu c t o ra t các bãi ng$m khi
s kéo dài t nhiên c a th m l c a n c mình.
các hành vi tôn t o ã hoàn thành. i u này s,
N u bi t t n d ng hi u qu các c n c% này, Vi t d-n Vi t Nam n s nguy hi m c a vi c ánh Nam s, giành c nh ng thành qu quan tr ng m t v trí chi n l c trong vi c s d ng các trong vi c xác nh và kh)ng nh quy n ch
bi n pháp pháp lý khi kh"i ki n Trung Qu c và quy n c a n c mình " th m l c a.
t ó ánh m t l i th trong vi c b o v ch Bên c nh ó,
i v i nh ng hành vi tôn t o,
quy n t i cao c a mình t i bi n ông. xây l p, b(i
p m t cách phi pháp các bãi
ng$m G c Ma, Ch Th p, Châu Viên… t i qu$n o Tr ng Sa trong th i gian g$n ây Tài li u tham kh o
c a Trung Qu c4, Vi t Nam ngoài vi c lên ti ng m nh m, ph n i các hành vi nêu trên,
[1] D.H. Anderson, Maritime Boundaries and Limits:
Some Basic Legal Principles, Báo cáo t i H i c$n ch
ng và tích c c th c hi n các b c i
ngh “Accuracies and Uncertainties in Maritime
nhanh chóng và phù h p nh m kh"i ki n Trung
Boundaries and Outer Limits" t i Monaco, 2001.
Qu c t i các thi t ch tài phán qu c t ch m
[2] International Court of Justice, Report of North
d%t các hành vi phi pháp này. ây là nh ng
Sea Continental Shelf case, Judgment of 20 February, 1969.
hành vi không ch xâm ph m tr ng tr n ch
[3] International Court of Justice, Report of quy n c a Vi t Nam i v i qu$n o Tr ng
Continental Shelf Case (Tunisia v. Libyan Arab
Sa mà còn vi ph m nghiêm tr ng nguyên t c
Jamahiriya), Judgement of of 24 February, 1982.
công b ng trong phân nh bi n khi nh ng hành
[4] Aquarone, M-C, The 1985 Guinea/Guinea-
Bissau Maritime Boundary Case and its
vi này ã và ang gây nguy h i và c n tr" cho
Implications, 26 Ocean Development and
vi c ký k t m t th&a thu n phân nh cu i cùng Internaitonal Law, 1995, 443. nh i u 74, 83 c a UNCLOS ã quy nh.
[5] Internationl Court of Justice, State Practice,
i u này là 'c bi t quan tr ng khi Trung Qu c Vol.12/12/1983. [6] Nguy n Bá Di n, V n Phân nh bi n trong ang b c l m u ( “ o hóa” các bãi ng$m Lu t bi n Qu c t hi n i, T p chí Nhà n c và nh m h ng
n vi c t o ra quy n l i pháp lý Pháp lu t, s 4, (2009)
200 h i lý vùng 'c quy n kinh t và th m l c
[7] International Court of Justice, Report of Delimitation
a cho các bãi ng$m này nh m hi n th c hóa
of the Maritime Boundary in the Gulf of Maine Area
Case (Canada v. United States of America),
ng ch U. N u Trung Qu c thành công
Judgement of 12 October, 1984. trong vi c b(i
p các bãi ng$m này, Vi t Nam
[8] International Court of Justice, Report of
s, xem nh v nh vi n m t i l i th c a vi c
Delimitation in the Area between Greenland and ch
ng xác nh tình tr ng pháp lý c a o,
Jan Mayen (Denmark v. Norway), Judgment of 14 June, 1993.
c!ng nh không th có m t phán quy t khách
[9] International Court of Justice, Report of quan, nhanh chóng ch m d%t các hành vi
Continental Shelf Case (Libyan Arab Jamahiriya
“thay /i hi n tr ng” phi pháp c a Trung Qu c.
v. Malta), Judgement of 3 June, 1985.
Trong t ơng lai, Vi t Nam s, b 't “vào th ã
[10] Hiran W.Jayewardene, TheRegime of Islands in
International Law, Martius Nijhoff Publishers,
r(i” và s, r t khó kh n cho Vi t Nam trong vi c London, 1989. _______
[11] Nguy n Bá Di n, Nguy n Hùng C ng, Th m
4 http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/trung-quoc-xay-dao- L c
a trong Pháp Lu t Qu c t (Sách chuyên
o-truong-sa-de-lam-can-cu-radar 3111043.html.
kh o), NXB Thông tin và Truy n thông, 2012.
http://dantri.com.vn/the-gioi/trung-quoc-xay-dao-nhan-
tao-phi-phap-tai-truong-sa-nhu-the-nao-1002032.htm
Downloaded by Khánh Hi?n T? Th? (phaptam250@gmail.com) lOMoARcPSD|35427841
N.H. Cư ng / T p chí Khoa h c HQGHN: Lu t h c, T p 30, S 4 (2014) 47-57 57 F u
The Equitable Principle in the Delimitaiton
of the Continental Shelf in Modern International Law Nguy n Hùng C ng
VNU School of Law, 114 Xuân Th y Street, C u Gi y, Hanoi, Vietnam
Abstract: The principle is the fundamental principle of maritime delimitation in general and
continental shelf delimitation in particular. This paper focuses on analyzing the contents of the
principle in the process of development of international law of the sea, practical application of this
principle on the delimitation of the continental shelf and the waters at the international judical
institutions, and thereby make recommendations and suggestions for the application of the equitable
principle to the matter of delimitation of the continental shelf in Vietnam.
Keywords: Equitable principle; marine delimitation, delimitation of the continental shelf.
Downloaded by Khánh Hi?n T? Th? (phaptam250@gmail.com)
Tài liệu liên quan:
-
Bài tập bài 8 giải quyết tranh chấp quốc tế | Công pháp quốc tế | Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố HCM
322 161 -
Bài tập lịch sử công pháp quốc tế | Công pháp quốc tế | Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố HCM
262 131 -
Các chuyên đề chuyên sâu về Luật Quốc tích VN 2009 | Công pháo quốc tế | Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố HCM
254 127 -
CHƯƠNG XIII - Tranh chấp quốc tế | Công pháp quốc tế | Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố HCM
266 133